DNR-15/2017

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DNR - 720 - 565( 22 )/16 - 17 / BZ Warszawa, dnia 10 lutego 2017 r. DECYZJA DNR - 1/15 /201 7 Na podstawie art. 24 ust.14 pkt 3 ustawy z 1 2 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1047 ), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa hulajnogi aluminiowej 175 mm (model: CORE/BLACK, kod EAN: 5902431000 879), wprowadzonej na rynek przez przedsiębiorcę VICTORIA - SPORT spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka k omandytowa z siedzibą w Gdańsku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umar za postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Uzasadnienie Pismem z 15 lipca 2016 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał do Urzędu Ochrony Konkurencj i i Konsumentów (UOKiK) protokół wraz z aktami kontroli dotycz ący hulajnogi aluminiowej 175 mm (model: CORE/BLACK, kod EAN: 5902431000879), zwanej dalej „hulajnogą”, wprowadzonej na rynek przez przedsiębiorcę VICTORIA - SPORT spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Gdańsku. Hulajno ga aluminiowa 175 mm (model: CORE/BLACK, kod EAN: 5902431000879) przeznaczona jest dla użytkowników o masie większej niż 35 kg i mniejszej niż 100 kg. Rączki produktu zostały pokryte miękką pianką, natomiast osadzone na łożyskach kulkowych kółka powleczone zostały transparentnym kauczukiem. Hulajnoga posiada powierzchnię antypoślizgową o niskiej ścieralności, a rolę hamulca pełni ruchomy błotnik. Przymocowany do ramy hulajnogi pomost, posiadający wymiary 530 x 110 mm, został wykonany z tworzywa sztucznego. Bezpośrednio na produkcie oraz na jego kartonowym 2 opakowaniu umieszczono m.in. kod EAN: „5902431000879” oraz informacje dotyczące podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie na rynek produktu, tj.: „VICTORIA - SPORT Sp. z o.o. Sp.k., ul. Marynarki Polskiej 59A , 80 - 557 Gdańsk” . Ponadto, w instrukcji obsługi dołączonej do produktu, na jego opakowaniu oraz bezpośrednio na produkcie znajdują się informacje o zgodności hulajnogi z normą PN - EN 14619. W kwietniu 2016 r. do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej wpłynęła skarga na hulajnogę , w której konsument informował, że nie jest w stanie użytkować produktu z uwagi na występowanie luzów w kierownicy. Mając na względzie powyższe, w trakcie kontroli przeprowadzonej w hipermarkecie AUCHAN w R umii, należącym do przedsiębiorcy AUCHAN POLSKA sp. z o.o. z siedzibą w Piasecznie, inspektorzy reprezentujący Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali do badań laboratoryjnych próbkę przedmiotowej hulajnogi i przekazali ją do Lab oratorium Badawczego TÜV RHEINLAND POLSKA z siedzibą w Poznaniu. Badania przeprowadzone zostały zgodnie z normą PN - EN 14619:2015 Sprzęt sportowy rolkowy - Hulajnogi - Wymagania bezpieczeństwa i metody badań , zwaną dalej „normą” oraz z uwzględnieniem zasad d obrej praktyki odnoszących się do bezpieczeństwa tej grupy produktów. Wykazały one następujące nieprawidłowości ( vide raport z b adań nr 26632715.001/2016 z 29 czerwca 2016 r.): - brak odporności uchwytów kierownicy na test uderzenia przeprowadzony zgodnie z pkt. 5.4 normy (po wykonanym badaniu stwierdzono, że kapsle uległy zniszczeniu), co narusza postanowienia pkt 4.3.1 normy, zgodnie z którym zakończenia uchwytów powinny być zakryte, a po przeprowadzeniu badania zgodnie z pkt. 5.4 normy końcówki uchwytów powinny pozostawać w stanie nienaruszonym i być pozbawione ostrych krawędzi; - brak zabezpieczenia przed kontaktem kół z innymi częściami hulajnogi, w trakcie badań stwierdzono bowiem możliwy kontakt przedniego koła hulajnogi z jej ramą podczas normalnego użytkowania wskutek braku blokady kierownicy przed całkowitym jej skrętem, co jest niezgodne z pkt 4.3.3 normy; - występowanie luzów w kierownicy, które może prowadzić do niebezpiecznego użytkowania produktu, - krzywe wspawanie wspornika kierownicy – doda tkowo według laboratorium wspornik powinien być wspawany w odwrotny sposób, tak aby spaw na wsporniku uniemożliwiał całkowite jego wygięcie poprzez zablokowanie go śrubą od mocowania zacisku (na środku kierownicy). 3 W związku z powyższym, Prezes UOKi K uznał za zasadne wszczęcie w tej sprawie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpiecz eństwie produktów (Dz. U. z 2016 r. poz. 2047 ), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”. Zgodnie z art. 6 1 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjn ego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868 , 996 i 1579), pismem z 1 sierpnia 2016 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę VICTORIA - SPORT spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandyt owa z siedzibą w Gdańsku (stronę postępowania) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa hulajnogi . W tym samym piśmie Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do określenia j ej roli w obrocie produktami, przekazania info r macji na temat ilości hulajnóg wprowadzonych na rynek oraz listy dystrybutorów, którym sprzedała ten produkt. Organ nadzoru zwrócił się także o info rmacje na temat liczby hulajnóg posiadanych przez stronę postępowania na stanie magazynowym, okresu w którym produkt y był y wprowadzane na rynek oraz ewentualnych skarg lub reklamacji ich dotyczących. Ponadto Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do przekazania ewentualnych dowodów potwierdzających wyeliminowanie za grożeń stwarzanych przez hulajnogę . P ismem z 16 sierpnia 2016 r. strona postępowania zwróciła się do Prezesa UOKiK z prośbą o przekazanie jej protokołu kontroli przeprowadzonej przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej oraz wyników badań laboratoryjnych hulajnogi przeprow adzonych przez Laboratorium Badawcze TÜV RHEINLAND POLSKA z siedzibą w Poznaniu . Pismem z 30 sierpnia 2016 r. Prezes UOKiK przekazał stronie postępowania żądaną dokumentację. Pismem z 20 września 2016 r. strona postępowania poinformowała Pr ezesa UOKiK, że jest importerem hulajnóg, które nabyła od chińskiego przedsiębiorcy w ilości 410 egzemplarzy na podstawie faktury VAT nr 15VTR12 z 19 stycznia 2016 r. Strona postępowania wskazała, że nie posiada na stanie magazynowym kwestionowanych produk tów, gdyż zostały one sprzedane przedsiębiorcy SASKA BIS sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Bąkowie (wyłącznemu dystrybutorowi produktów) w ilości 336 sztuk oraz bezpośrednio konsumentom w drodze sprzedaży internetowej w ilości 74 sztuk. Strona postępowania o świadczyła, że otrzymała 17 reklamacji na przedmiotowe wyroby. Ponadto strona postępowania podkreśliła, że nie została powiadomiona przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej o toczącej się kontroli w hipermarkecie AUCHAN w Rumii . Jedno cześnie strona postępowania zakwestionowała ocenę 4 bezpieczeństwa produktu stwierdzając, że hulaj noga jest produktem bezpiecznym oraz wniosła o ponowne przebadanie próbki hulajnogi, zabezpieczonej w toku kontroli realizowanej przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Pismem z 21 października 2016 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, że przekazane przez nią dokumenty nie mogą zostać uznane za dowody z uwagi na niespełnianie wymogów określonych w art. 22a ustawy o ogól nym bezpieczeństwie produktów i wezwał do ponownego ich przekazania w formie określonej w tym przepisie. Ponadto organ nadzoru wezwał stronę postępowania do doprecyzowania, czego dotyczyły złożone przez konsumentów reklamacje oraz wyjaśnił jej przyczyny br ak u poinformowania jej przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej o toczącej się kontroli w hipermarkecie AUCHAN w Rumii. Jednocześnie organ nadzoru poinformował stronę postępowania, iż postanowił pozytywnie ustosunkować si ę do jej wnio sku dotyczącego ponownego przebadania próbki hulajnogi, zabezpieczonej w toku kontroli realizowanej przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Pismem z 24 października 2016 r. Prezes UOKiK zwrócił się z prośbą do Pomorskiego Woj ewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej o zwolnienie próbki kontrolnej hulajnogi zabezpieczonej przez inspektorów Inspekcji Handlowej w trakcie kontroli w hipermarkecie AUCHAN w Rumii w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych produktu. Mając na względzie fakt zakwestionowania przez stronę postępowania oceny bezpieczeństwa produktu, p ostanowieniem z 28 października 2016 r. Prezes UOKiK postanowił przeprowadzić dowód z opinii biegłego, tj. Instytutu Techniki Górniczej KOMAG w Gliwicach , w celu prz eprowadzenia badań laboratoryjnych hulajnogi i ustalenia, czy produkt spełnia wymagania określone w pkt 4.3.1, pkt 4.3.3 i pkt 7 normy PN - EN 14619:2015, czy w produkcie występują luzy w kierownicy oraz czy wspornik kierownicy jest prawidłowo wspawany. Pismem z 3 listopada 2016 r. strona postępowania przekazała dowody spełniające wymagania określone w art. 22a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i zestawienie reklamacji zawierające powody ich zgłoszenia oraz wskazujące na sposób ich rozpatrzeni a. Pismem z 10 listopada 2016 r. Pomorski Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi UOKiK oświadczenie przedsiębiorcy AUCHAN POLSKA sp. z o.o. z siedzibą w Piasecz nie, w którym podmiot ten oświadczy ł, że nie dysponuje zabezpie czonymi w trakcie kontroli próbkami hulajnóg z uwagi na fakt, iż zostały one w dniu 25 lipca 2016 r. zwrócone wyłącznemu dystrybutorowi produktów, tj. przedsiębiorcy SASKA BIS sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Bąkowie . 5 Pismem z 23 listopada 2016 r. Pr ezes UOKiK wezwał wyłącznego dystrybutora hulajnóg do wskazania , czy zabezpieczone próbki produktów zostały zwrócone stronie postępowania , a jeśli tak, to kiedy. Ponadto, organ nadzoru podkreślił, iż w przypadku posiadania zabezpieczonych próbek produktów na stanie magazynowym nie należy ich zwracać dostawcy. Pismem z 22 grudnia 2016 r. wyłączny dystrybutor wyrobów poinformował Prezesa UOKiK, iż wśród zwróconych przez przedsiębiorcę AUCHAN POLSKA sp. z o.o. z siedzibą w Piasecznie nie stwierdził jaki chkolwiek zabezpieczonych egzemplarzy produktów. Pismem z 10 stycznia 2017 r. Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do określenia, czy podtrzymuje zaprezentowane w toku postępowania stanowisko wskazujące na to, iż hulajnoga jest produktem bezpiecznym. Jednocześnie o rgan nadzoru poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wy powiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Pismem z 19 stycznia 2017 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iż podtrzymuje swoje stanowisko w zakresie spełniania przez hu lajnogę wymagań bezpieczeństwa. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził : Hulajnogi aluminiowe 175 mm (model: CORE/ BLACK, kod EAN: 5902431000879) zostały wprowadzone na rynek przez przedsiębiorcę VICTORIA - SPORT spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedz ibą w G dańsku. Przedsiębiorca ten jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym za producenta uznaje się przedstawiciela wytwórcy, a jeżeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela – importera produk tu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W skład materiału dowodowego postępowan ia wchodzi faktura zakupu nr 15VTR12 z 19 stycznia 2016 r., dokumentująca nabycie 410 sztuk ww. produkt ów od chińskiego przedsiębiorcy. Ponadto, strona postępowania w oświadczeniu z 20 września 2016 r. potwierdziła, iż jest podmiotem odpowiedzialnym za wpr owadzenie na rynek przedmiotowych hulajnóg . 6 Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów domniemywa się, że produkt spełniający wymagania wynikające z norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej, będący ch transpozycją norm europejskich uznanych przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów, do których odniesienia Komisja Europejska opublikowała w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jest produktem bezpiec znym w zakresie wymagań objętych tymi normami. Jako że norma PN - EN 14619:2015 Sprzęt sportowy rolkowy - Hulajnogi - Wymagania bezpieczeństwa i metody badań jest wyżej opisanym rodzajem normy, Prezes UOKiK dokonał oceny ogólnego bezpieczeństwa h ulajnogi alum iniowe j 175 mm (model: CORE/BLACK, kod EAN: 5902431000879) z uwzględnieniem określonych w niej wymagań. Badania laboratoryjne produktu przeprowadzone zgodnie z normą PN - EN 14619:2015 oraz z uwzględnieniem zasad dobrej praktyki odnoszących się do bezp ieczeństwa tej grupy produktów przez Laboratorium Badawcze TÜV RHEINLAN D POLSKA z siedzibą w Poznaniu wykazały następujące nieprawidłowości ( vide raport z badań nr 26632715.001/2016 z 29 czerwca 2016 r.): - brak odporności uchwytów kierownicy na test uderz enia przeprowadzony zgodnie z pkt. 5.4 normy (po wykonanym badaniu stwierdzono, że kapsle uległy zniszczeniu), co narusza postanowienia pkt 4.3.1 normy, zgodnie z którym zakończenia uchwytów powinny być zakryte, a po przeprowadzeniu badania zgodnie z pkt. 5.4 normy końcówki uchwytów powinny pozostawać w stanie nienaruszonym i być pozbawione ostrych krawędzi; - brak zabezpieczenia przed kontaktem kół z innymi częściami hulajnogi, w trakcie badań stwierdzono bowiem możliwy kontakt przedniego koła hulajnogi z jej ramą podczas normalnego użytkowania wskutek braku blokady kierownicy przed całkowitym jej skrętem, co jest niezgodne z pkt 4.3.3 normy; - występowanie luzów w kierownicy, które może prowadzić do niebezpiecznego użytkowania produktu, - krzywe wspawanie wspornika kierownicy – dodatkowo według laboratorium wspornik powinien być wspawany w odwrotny sposób, tak aby spaw na wsporniku uniemożliwiał całkowite jego wygięcie poprzez zablokowanie go śrubą od mocowania zacisku (na środku kierownicy). 7 Pow yższe nieprawidłowości mogą być przyczyną nieszczęśliwych wypadków z powodu upadku użytkownika z hulajnogi, czego konsekwencją może być uraz głowy, kończyn dolnych lub górnych. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produ któw, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Należy zauważyć, iż w toku postępowania jego strona zakwestionowała ocenę bezpieczeństwa produktu stwierdzając, że hulajnoga jest pr oduktem bezpiecznym oraz wniosła o ponowne przebadanie próbki hulajnogi, zabezpieczonej w toku kontroli realizowanej przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Ponieważ z zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek podjęcia wszelkich kr oków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc także dopuszczenia nowych dowodów, jeśli przyczynią się one do wyjaśnienia sprawy ( vide wyrok NSA OZ w Lublinie z 26 marca 1999 r., I SA/Lu 130/98), Prezes UOKiK uznał za zasadne przeprow adzenie ponownej analizy bezpieczeństwa produktu będącego przedmiotem postępowania. W konsekwencji powyższego, Prezes UOKiK zwrócił się do Pomorskiego Inspektora Inspekcji Handlowej z prośbą o zwolnienie zabezpieczonej w toku kontroli próbki produktu w cel u przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, tj. Instytutu Techniki Górniczej KOMAG w G liwicach, który miał przeprowadzić badania laboratoryjne hulajnogi w celu ustalenia, czy produkt spełnia wymagania bezpieczeństwa. W odpowiedzi na powyższe Pomorski Wojew ódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi UOKiK oświadczenie przedsiębiorcy AUCHAN POLSKA sp. z o.o. z siedzibą w Piasecznie, w którym podmiot ten wskazał, że nie dysponuje zabezpieczonymi próbkami hulajnóg z uwagi na fakt, iż zostały one zwrócone wyłąc znemu dystrybutorowi produktów. Przedsiębiorca ten z kolei oświadczył w toku postępowania, iż wśród zwróconych przez przedsiębiorcę AUCHAN POLSKA sp. z o.o. z siedzibą w Piasecznie nie stwierdził jakichkolwiek zabezpieczonych egzemplarzy pro duktów. Podkreślić należy, że ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów przewiduje szczególną procedurę dokonywania oceny bezpieczeństwa produktu. Art. 18 ust. 1a tej ustawy stanowi bowiem, że powyższej oceny dokonuje się w oparciu o trzy próbki pro duktu, pobrane przez inspektorów Inspekcji Handlowej. Z uwagi na kwestionowanie przez stronę postępowania badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Laboratorium Badawcze TÜV RHEINLAND POLSKA z siedzibą w Poznaniu organ nadzoru, zgodnie z art. 18 ust. 1b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zobligowany był do poddania badaniom 8 laboratoryjnym zabezpieczonej w toku kontroli próbki kontrolnej produktu. Z aginięcie próbki kont rolnej i rozjemczej produktu należy zakwalifikować jako przyczynę przedmiotową uniemożliwiającą Prezesowi UOKiK przeprowadzenie ponownych badań laboratoryjnych, a tym samym weryfikację, czy wyroby spełniają wymagania bezpieczeństwa. Mając na względzie powyższe Prezes UOKiK nie jest w stanie odnieść się do stanowiska prezentowanego przez stronę postępowania w zakresie spełniania przez produktów wymagań bezpieczeństwa. Przyczyny bezprzedmiotowości mogą zaistnieć zarówno przed wszczęciem postępowania , jak i pojawić się po jego wszczęciu oraz mogą być różnorodnej natury. Dzieli się je na podmiotowe i przedmiotowe, te ostatnie zaś na spowodowane faktami natur alnymi lub zdarzeniami prawnymi. Tym samym bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego , o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. , może wynikać z bardzo różnorodnych przyczyn, ich katalog nie jest zamknięty ( vide wyrok WSA w Łodzi z 27 października 2016 r., II SA/Łd 416/16 ). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się wyraźnie, że bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale z awsze oznacza to brak przedmiotu postępowania ( vide wyrok WSA w Lublinie z 4 listopada 2009 r., I SA/Lu 451/09). Inaczej mówiąc, b rak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduj e brak przedmi otu postępowania ( vide wyrok WSA w Warszawie z 18 października 2016 r., II SA/Wa 850/16 ). W opinii Prezesa UOKiK w niniejszej sprawie brak jest podstaw faktycznych umożliwiających merytoryczne rozpatrzenie sprawy z uwagi na niemożność zgromadzenia kompletn ego materiału dowodowego, na podstawie którego organ nadzoru winien podjąć decyzję o spełnianiu lub niespełnianiu przez dany produkt wymagań bezpieczeństwa – przesądza o tym bowiem fakt zaginięcia zabezpieczonych próbek produktów, które miały być poddane w eryfikującym twierdzenia strony postępowania badaniom laboratoryjnym. W niniejszej sprawie Prezes UOKiK - nie dysponując kompletnym mater iałem dowodowym umożliwiającym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w zakresie oceny bezpieczeństwa produktów - nie mógł jednoznacznie stwierdzić, czy produkty będące pr zedmiotem postępowania spełniają wymagania określone w art. 4 ust 1 ustawy o ogó lnym bezpieczeństwie produktów. Mając na względzie powyższe Prezes UOKiK uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłan ka określona w art. 24 ust. 14 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którą organ nadzoru wydaje decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego , jeżeli postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. 9 W związku z powy ższym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 184, 1618 i 1634) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejs zej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak