DNR-39/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-172(17)/10/BZ Warszawa, dn. 8 czerwca 2011 r. DECYZJA DNR-1/39/2011 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r., Nr 63, poz. 322) oraz art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagroŜenia dla konsumentów przez to, Ŝe ich wygląd wskazuje na inne niŜ rzeczywiste przeznaczenie (Dz. U. Nr 71, poz. 644), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa notesu – czekolady (wzór FLO 0670223, kod EAN 2000006877390), wprowadzonego na rynek przez przedsiębiorcę ADE LINE Spółka Akcyjna z siedzibą w Prusicach, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, Ŝe przedsiębiorca wyeliminował zagroŜenia stwarzane przez ten produkt i umarza postępowanie administracyjne. Uzasadnienie Pismem z dnia 17 listopada 2010 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) protokół wraz z aktami kontroli dotyczący notesu – czekolady (wzór FLO 0670223, kod EAN 2000006877390), zwanego dalej „notesem”, wprowadzonego na polski rynek przez przedsiębiorcę ADE LINE Spółka Akcyjna z siedzibą w Prusicach. Notes w kształcie tabliczki czekolady posiada wymiary 10cm x 6,5cm x 1,5 cm. Okładka notesu wykonana została z miękkiej gumy w kolorze brązowym, stylizowanej na kostki czekolady. Notes otwiera się wzdłuŜ krótszego boku. Jednocześnie, na przeciwległym boku istnieje ubytek w kształcie ugryzionej tabliczki czekolady. Na kostkach czekolady 2 widnieją napisy o treści „Lovely”. Barwa kartek notesu przypomina śmietankowe nadzienie. Sposób ekspozycji notesu - na tacy wraz z innymi imitacjami Ŝywności – wskazywał na to, iŜ moŜe być traktowany jako produkt spoŜywczy. Notes zapakowany jest w worek foliowy, na którym umieszczono adres internetowy „flo-store.com”, wzór produktu 0670223, cenę oraz kod kreskowy. W trakcie kontroli przeprowadzonej we wrześniu i październiku 2010 r. w sklepie „FLO” w Krakowie przy ul. Kamieńskiego 11 (Bonarka City Center), naleŜącym do przedsiębiorcy ADE LINE Spółka Akcyjna z siedzibą w Prusicach, inspektorzy reprezentujący Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej poddali notes ocenie bezpieczeństwa i badaniom organoleptycznym w oparciu o przepisy ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów z uwzględnieniem wymagań rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagroŜenia dla konsumentów przez to, Ŝe ich wygląd wskazuje na inne niŜ rzeczywiste przeznaczenie, zwanego dalej „rozporządzeniem Rady Ministrów”. Badania organoleptyczne przeprowadzone przez inspektorów Inspekcji Handlowej wykazały, iŜ produkt stanowi zagroŜenie dla konsumentów przez to, iŜ jego wygląd wskazuje na inne niŜ rzeczywiste przeznaczenie. Kwestionowany produkt stanowi bowiem imitację Ŝywności oraz posiada cechy i właściwości (tj. kształt, kolor, wygląd, wielkość) mogące wywołać u konsumentów, a zwłaszcza u dzieci i osób w podeszłym wieku przeświadczenie, Ŝe jest to artykuł spoŜywczy (czekolada). Ponadto, sposób ekspozycji notesu sklepie (w misce oraz na tacy wraz z pozostałymi imitacjami Ŝywności), sugerował na spoŜywcze przeznaczenie produktu. Biorąc pod uwagę powyŜsze, inspektorzy Inspekcji Handlowej stwierdzili, Ŝe próba konsumpcji kwestionowanego produktu moŜe spowodować zagroŜenie dla Ŝycia i zdrowia konsumentów. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), pismem z dnia 30 listopada 2010 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę ADE LINE Spółka Akcyjna z siedzibą w Prusicach (stronę postępowania) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa przedmiotowych notesów. Dodatkowo, w drodze postanowienia z dnia 3 grudnia 2010 r., wydanego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wyznaczył stronie termin 21 dni od dnia otrzymania powyŜszego postanowienia na wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez produkty będące przedmiotem postępowania. Ponadto poinformował stronę postępowania, Ŝe w celu wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez kwestionowane notesy niezbędne jest podjęcie natychmiastowych działań 3 zarówno w stosunku do produktów, które nie zostały wprowadzone na rynek, jak i do produktów juŜ wprowadzonych na rynek. W opinii Prezesa UOKiK, z uwagi na stwarzane przez produkty zagroŜenia, takim działaniem powinno być odebranie od dystrybutorów produktów będących przedmiotem postępowania lub uzyskanie ich oświadczeń o nieposiadaniu notesów, a takŜe np. dowodów zniszczenia tych produktów lub usunięcia zagroŜeń albo dowodów ich zwrotu do dostawcy. Strona postępowania mogła równieŜ zaproponować inny sposób wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez produkty będące przedmiotem postępowania pod warunkiem, Ŝe sposób ten zostanie zaakceptowany przez Prezesa UOKiK. W związku z tym, iŜ strona postępowania nie ustosunkowała się do pisma Prezesa UOKiK z dnia 3 grudnia 2010 r. w wyznaczonym terminie, który upłynął dnia 4 stycznia 2011 r., Prezes UOKiK pismem z dnia 13 stycznia 2011 r. zlecił Dolnośląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli u przedsiębiorcy ADE LINE Spółka Akcyjna z siedzibą w Prusicach, mającej na celu ustalenie listy dystrybutorów, którym strona postępowania sprzedała notesy wraz z określeniem ilości sprzedanych produktów oraz informacji, od kiedy kontrolowany przedsiębiorca wprowadza kwestionowane produkty do obrotu. Celem kontroli było równieŜ uzyskanie danych na temat podjęcia ewentualnych działań zmierzających do wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez notesy oraz ustalenie, czy są one nadal wprowadzane do obrotu. Pismem z dnia 14 stycznia 2011 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwrócił się do Ministerstwa Finansów - Departamentu Polityki Celnej z prośbą o udzielenie informacji, czy strona postępowania w latach 2009 – 2010 importowała do Polski kwestionowane notesy. Pismem z dnia 28 stycznia 2011 r. Ministerstwo Finansów poinformowało Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, iŜ strona postępowania dokonywała odpraw celnych w 2010 r. Nie było jednakŜe moŜliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy kwestionowane notesy były przez stronę postępowania importowane z uwagi na niewystarczająco szczegółowe opisy produktów zawarte w zgłoszeniach celnych. Ustalono jednakŜe, iŜ strona postępowania importowała w 2010 r. „figurki dekoracyjne z tworzyw sztucznych”, „wyroby z tworzywa sztucznego (ozdobne magnesy, przywieszki, uchwyty)” oraz „artykuły dekoracyjne z tworzyw sztucznych”. Pismem z dnia 24 stycznia 2011 r. strona postępowania oświadczyła, iŜ podjęła decyzję o wycofaniu produktów z rynku. W tym celu poinformowała kierowników wszystkich sklepów FLO oraz ALMI DECOR działających na terenie kraju (naleŜących do strony postępowania) 4 o konieczności wycofania ze sprzedaŜy kwestionowanych produktów do czasu ich prawidłowego oznaczenia. Na dowód powyŜszego strona postępowania przedstawiła wydruk z poczty elektronicznej z dnia 16 grudnia 2010 r. Dodatkowo, strona postępowania przedstawiła Prezesowi UOKiK dokument przedstawiający kwestionowany produkt wraz z oznaczeniem jego ceny (12,50 zł). Pismem z dnia 9 lutego 2011 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi UOKiK protokół wraz z aktami kontroli dotyczący notesów, wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę ADE LINE Spółka Akcyjna z siedzibą w Prusicach. Ustalenia dokonane w trakcie kontroli wskazują, iŜ strona postępowania importowała z Chin kwestionowane produkty (dokument celny SAD nr 016906 z dnia 21 września 2010 r., dokument PZ nr 2010/0242 z dnia 21 września 2010 r.,). Z akt kontroli wynika, Ŝe strona postępowania zakupiła od przedsiębiorcy HONG KONG KING WISE INTERNATIONAL LIMITED z siedzibą w Hong Kongu 400 sztuk notesów. Inspektorzy Inspekcji Handlowej ustalili, iŜ dystrybutorami przedmiotowych produktów były sklepy FLO oraz ALMI DECOR naleŜące do strony postępowania (łącznie 27 punktów). W toku kontroli, tj. dnia 2 lutego 2011 r., strona postępowania złoŜyła oświadczenie, w którym stwierdziła, Ŝe importowała te produkty jednorazowo. Jednocześnie oświadczyła, iŜ w związku z pismem z dnia 30 listopada 2011 r., skierowanym do niej przez Prezesa UOKiK, podjęła działania naprawcze polegające na oznakowaniu produktów, powołując jako dowód treść e-maila z dnia 16 grudnia 2010 r. zawierającego zalecenie dla kierowników sklepów. Ponadto wskazała, Ŝe od dnia 24 stycznia 2011 r. wydała polecenie wycofania ze sprzedaŜy produktów będących przedmiotem postępowania, przekazując zestawienie sprzedaŜy produktów oraz listę dystrybutorów. Pismem z dnia 18 lutego 2011 r. Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do przekazania organowi nadzoru dowodów potwierdzających dokonane czynności. Dodatkowo, Prezes UOKiK podkreślił, iŜ fakt umieszczenia na produkcie bądź jego opakowaniu informacji i ostrzeŜeń nie mógł wpłynąć na ocenę bezpieczeństwa produktu, który nadal pozostawał imitacją. W dniu 15 marca 2011 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło pismo, w którym strona postępowania zwróciła się do Prezesa UOKiK z wnioskiem o przedłuŜenie terminu na przekazanie dowodów wycofania notesów z rynku, motywując swą prośbę trudnościami z zebraniem Ŝądanego przez organ nadzoru materiału dowodowego (urlopy niektórych kierowników sklepów, remont oraz zmiana dekoracji w sklepach). 5 Pismem z dnia 17 marca 2011 r. Prezes UOKiK powiadomił stronę postępowania, Ŝe pozytywnie ustosunkował się do jej wniosku. W dniu 14 kwietnia 2011 r. wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pismo strony postępowania zawierające wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej ogólnego bezpieczeństwa innych produktów wprowadzonych przez nią na rynek wraz z materiałem dowodowym, który obejmował równieŜ oświadczenia wszystkich 27 dystrybutorów wadliwych notesów. Oświadczenia ta potwierdzały fakt nieposiadania kwestionowanych produktów na stanie magazynowym oraz wskazywały na to, iŜ 18 sztuk notesów przekazano do magazynu centralnego. Z uwagi na fakt, iŜ strona postępowania przekazała materiał dowodowy dotyczący wycofania z rynku notesów razem z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej ogólnego bezpieczeństwa innych produktów wprowadzonych przez nią na rynek, Prezes UOKiK pismem z dnia 21 kwietnia 2011 r. wezwał stronę postępowania do zajęcia stanowiska, czy ma potraktować przekazane oświadczenia dystrybutorów jako materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie ogólnego bezpieczeństwa notesów. Jednocześnie, Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do przekazania protokołu zniszczenia lub faktury korygującej VAT, świadczącej o zwrocie odebranych od dystrybutorów notesów do producenta. Dodatkowo, organ nadzoru poinformował stronę o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz głoszonych Ŝądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Pismem z dnia 5 maja 2011 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, Ŝe przekazane pismem z dnia 11 kwietnia 2011 r. oświadczenia dystrybutorów stanowią materiał dowodowy w toczącym się postępowaniu. Wyjaśniła, iŜ przy wskazanym wyŜej piśmie zostały zbiorczo przekazane dowody świadczące o eliminacji zagroŜeń stwarzanych przez kilka rodzajów produktów, wobec których jednocześnie toczą się odrębne postępowania administracyjne. Jednocześnie, strona postępowania przekazała organowi nadzoru komisyjny protokół zniszczenia z dnia 7 kwietnia 2011 r. poprzez utylizację 18 sztuk notesów wraz z dokumentem magazynowym R1/11/00111 z dnia 7 kwietnia 2011 r., potwierdzającym zwrot wadliwych notesów produktów do magazynu. 6 Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca ADE LINE Spółka Akcyjna z siedzibą w Prusicach wprowadził notes – czekoladę (wzór FLO 0670223, kod EAN 2000006877390) na polski rynek i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym za producenta uznaje się przedstawiciela wytwórcy, a jeŜeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela - importera produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Prezes UOKiK dysponuje dowodami potwierdzającymi dokonanie zakupu kwestionowanych produktów od chińskiego przedsiębiorcy HONG KONG KING WISE INTERNATIONAL LIMITED z siedzibą w Hong Kongu, tj. fakturą VAT nr 10MR070016 z dnia 13 sierpnia 2010 r., dokumentem celnym SAD nr 016906 z dnia 21 września 2010 r., dokumentem PZ nr 2010/0242 z dnia 21 września 2010 r. oraz oświadczeniem strony postępowania z dnia 2 lutego 2011 r., w którym przyznaje ona, iŜ pełni w obrocie notesów rolę importera. Podmiotem, na którego przepisy ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nakładają szczególne obowiązki jest przede wszystkim producent produktu. Zgodnie z art. 10 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 w/w ustawy, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego uŜywania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a takŜe, w zaleŜności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza Ŝadnego zagroŜenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagroŜenie, dające się pogodzić z jego zwykłym uŜywaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i Ŝycia ludzkiego. Oceniając bezpieczeństwo produktu, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, uwzględnia się równieŜ wygląd produktu, jego oznakowanie, ostrzeŜenia i instrukcje dotyczące jego uŜytkowania oraz wszelkie inne udostępniane konsumentowi wskazówki lub informacje dotyczące produktu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 w/w ustawy produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4, nie jest produktem bezpiecznym. W wyniku przeprowadzonych badań organoleptycznych inspektorzy Inspekcji Handlowej stwierdzili, iŜ notesy stanowią zagroŜenie dla konsumentów przez to, iŜ ich wygląd wskazuje na inne niŜ rzeczywiste przeznaczenie. Kwestionowane produkty stanowią 7 bowiem imitacje artykułów Ŝywnościowych oraz posiadają cechy i właściwości (tj. kształt, kolor, wygląd, wielkość) mogące wywołać u konsumentów, a zwłaszcza u dzieci lub osób w podeszłym wieku przeświadczenie, Ŝe jest to artykuł spoŜywczy. Dodatkowo, sposób ekspozycji produktów (na tacy, podobnie jak w cukierni), wskazuje na spoŜywcze przeznaczenie produktu. Próba konsumpcji kwestionowanego produktu moŜe spowodować zagroŜenie dla Ŝycia i zdrowia konsumenta. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów produkty, które stwarzają zagroŜenie dla konsumentów przez to, Ŝe ich wygląd wskazuje na inne niŜ rzeczywiste przeznaczenie zwane „imitacjami”, nie mogą posiadać cech i właściwości wywołujących u konsumentów, zwłaszcza u dzieci, przeświadczenie, Ŝe są to środki spoŜywcze, jeŜeli próba konsumpcji imitacji moŜe powodować zagroŜenie dla zdrowia lub Ŝycia ludzi. Mając na uwadze powyŜsze, Prezes UOKiK zwrócił uwagę stronie postępowania na konieczność wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez produkt, wskazując rodzaj działań oraz termin na ich podjęcie. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagroŜeń. W toku prowadzonego przez Prezesa UOKiK postępowania administracyjnego - przedsiębiorca ADE LINE Spółka Akcyjna z siedzibą w Prusicach - podjął działania mające na celu usunięcie zagroŜeń stwarzanych przez produkty będące jego przedmiotem. Podkreślić naleŜy, iŜ aktualnie strona postępowania nie posiada na stanie magazynowym notesów, tym samym nie wprowadza na rynek produktów, które nie są bezpieczne. Strona postępowania nabyła 400 sztuk kwestionowanych notesów jednorazowo od chińskiego przedsiębiorcy HONG KONG KING WISE INTERNATIONAL LIMITED z siedzibą w Hong Kongu za fakturą VAT nr 10MR070016 z dnia 13 sierpnia 2010 r. W toku prowadzonego postępowania strona przedstawiła dowody potwierdzające podjęcie działań świadczących o wyeliminowaniu zagroŜeń stwarzanych przez produkty – przekazała bowiem Prezesowi UOKiK 25 oświadczeń dystrybutorów o nieposiadaniu produktów na stanie magazynowym oraz 2 oświadczenia dystrybutorów wskazujące na zwrot do magazynu centralnego 18 sztuk notesów. Zwrot do magazynu wskazanej ilości notesów potwierdził dodatkowo dokument magazynowy R1/11/00111 z dnia 7 kwietnia 2011 r. oraz komisyjny protokół zniszczenia z dnia 7 kwietnia 2011 r. będący dowodem na to, iŜ kwestionowane notesy zostały wycofane z rynku i utylizowane. 8 Przedstawione przez stronę postępowania dowody i wyjaśnienia, w opinii Prezesa UOKiK są wiarygodnie i wystarczające do uznania, Ŝe strona postępowania – ADE LINE Spółka Akcyjna z siedzibą w Prusicach - wyeliminowała zagroŜenia stwarzane przez kwestionowane produkty. Dokonując analizy materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, Prezes UOKiK uznał takŜe za wiarygodne, iŜ na rynku nie występują juŜ przedmiotowe notesy, a zatem Ŝycie i zdrowie konsumentów nie jest zagroŜone. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak Otrzymuje: ADE LINE Spółka Akcyjna ul. Polna 14 55-110 Prusice