DNR-4/2016

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, dnia 20 stycznia 2016 r. DECYZJA DNR -1/ 4 /2016 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa roweru miejskiego EMBASSY, wprowadzonego na ry nek polski przez przedsiębiorcę Annę Dudę prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Anna Duda „Rowery EMBASSY” w Warszawie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, że przedsiębiorca usunął przyczyny zagrożeń stwarzanych p rzez ten produkt i umarza postępowanie administracyjne. Uzasadnienie Pismem z 3 września 2015 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwanemu dalej „Prezesem UOKiK” lub „organem nadzoru” , protokół wraz z aktami kontro li roweru miejskiego EMBASSY zwanego dalej jako „rower”, wprowadzonego na rynek polski przez przedsiębiorcę Annę Dudę prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Anna Duda „Rowery EMBASSY” w Warszawie . Rower jest przeznaczony dla dorosłych. Odległość pionowa od podłoża do górnej powierzchni siodełka, ze wspornikiem ustawionym w położeniu minimalnej głębokości osadzenia, wynosi 1050 mm. Na ramie w kol orze błękitnym naniesiono w sposób trwały numer LY15A13994. Na siodełk u, ramie i na urządzeniu ochronnym łańcucha umieszczony został znak handlowy „EMBASSY”. Natomiast na wsporniku kierownicy zamontowano tabliczkę z ostrzeżeniem w języku angielskim. W trakcie kontroli przedsiębiorcy Łukasza Berezieckiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą LUKI TEAM Łukasz Bereziecki w Białymstoku, mającej mi ejsce w DNR-70-140(13)15/16/IK 2 sklepie przy ul. Hetmańskiej 35/1 w Białymstoku, inspektorzy reprezentujący Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej poddali ocenie bezpieczeństwa ww. rower w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322) ( dalej jako: „ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów” ), posiłkując się postanowieniami normy PN-EN ISO 4210-2:2014-09 Rowery. Wymagania bezpieczeństwa dla rowerów. Część 2: Wymagania dla rowerów miejskich i trekingowych, dla starszej młodzieży, górskich i wyścigowych , zwanej dalej normą PN-EN ISO 4210-2:2014- 09). Badania organoleptyczne przeprowadzone przez inspektorów Inspekcji Ha ndlowej wykazały : - brak osłony tarczowej koła łańcuchowego, co jest nie zgodne z pkt 4.15.1 normy PN-EN ISO 4210-2:2014-09 , według którego rowery miejskie powinny być wyposażone w osłonę tarczową koła łańcuchowego lub osłonę tarczową koła pasowego, - brak na aluminiowej obręczy koła stanowiącego część układu hamulcowego, na powierzchni nie zakrytej przez oponę trwałego i czytelnego oznakowania o istnieniu niebezpieczeństwa uszkodzenia obręczy na skutek jej zużycia, co jest niezgodne z wymogami pkt 4.11.5 normy PN-EN ISO 4210-2:2014-09, - brak w instrukcji obsługi zalecenia dotyczącego szczególnego ryzyka uwięźnięcia podczas normalnego użytkowania i konserwacji obręczy kół i wyjaśnienia niebezpieczeństwa w przypadku zużycia obręczy stanowiących część układu hamulcowego, co jest niezgodne z wymaganiami określonymi w pkt 5 normy PN-EN ISO 4210-2:2014-09. W związku z powyższym, Prezes UOKiK uznał, iż w celu zapewnienia ochrony życia i zdrowia konsumentów narażonych na zagrożenie stwarzane przez kwestionowany pro dukt niezbędne jest wyjaśnienie tej sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Tym samym na podstawie art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) Prezes UOKiK pismem z 14 września 2015 r. zawiadomił przedsiębiorcę Ann ę Dudę prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Anna Duda „Rowery EMBASSY” w Warszawie ( dalej jako „strona postępowania” bądź „Przedsiębiorca” ) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa kwestionowanego roweru. Następn ie, postanowieniem z 16 września 2015 r. wydanym na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni od dnia jego otrzymania na wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt będąc y przedmiotem postępowania, wskazując jednocześnie działania jakie powinna podjąć. 3 W odpowiedzi na powyższe , w piśmie z 14 października 2015 r. strona postępowania poinformowała, iż podjęła działania mające na celu wyeliminowanie ewentualnych zagrożeń stwarzanych przez kwestionowany rower (zwany przez n ią Wisienka Simple) dla jego użytkowników. Strona postępowania zadeklarowała dokonanie zm ian w instrukcji obsługi przez zamieszczenie informacji o ryz yku uwięźnięcia oraz sposobie konserwac ji obręczy kół a także niebezpieczeństwie związanym z ich z użyciem, na potwierdzenie czego przedłożono poprawioną instrukcję obsługi. Ponadto, strona postępowania wskazała, iż w odniesieniu do braku wymaganego przez normę oznaczenia zużycia obręczy koła, zweryfikowała p rzyczyny braku perfora cji na obręczach oraz określiła jakiej partii wyrobów ten brak dotyczył. Przeprowadzone czynności wykazały, że wadliwe obręcze zamontowane w przedmiotowym rowerze pochodziły z partii 10 sztuk , z czego 8 sztuk nigdy nie było zamontowan ych. W związku z tym, Przedsiębiorca zwrócił dostawcy wadliwe obręcze oraz zamówił takie, które posiadają perforacje, a przez to umożliwiają kontrolę stopnia zużycia obręczy. Jako dowód strona postępowania przedłożył a fakturę VAT dotyczącą nabycia wadliwych obręczy, potwierdzenie ich zwrotu, oświadczenie dostawcy oraz dokument dostawy właściwych obręczy. Ponadto, w odniesieniu do zastrzeżeń związanych z brakiem osłony tarczowej koła łańcuchowego, strona postępowania poinformowała, iż zamontowana osłona jest zgodna z wymaganiami określonymi w normie zharmonizowanej obowiązującej w dniu wprowadzenia do obrotu przedmiotowego roweru, tj. PN-EN 14764:2007 Rowery miejskie i wycieczkowe – Wymagania bezpieczeństwa i metody badań (dalej także jako norma PN-EN 14764:2007), natomiast norma PN-EN ISO 4210-2:2014- 09, w oparciu o którą inspektorzy Inspekcji Handlowej przeprowadzili kontrolę w zakresie bezpieczeństwa roweru została zamieszczona w Dzienniku Urzędowym Komisji Europejskiej (2015/C335/01) w dniu 9 października 2015 r. Wobec powyższego, w ocenie strony postępowania, w dniu wprowadzenia roweru do obrotu, norma PN-EN ISO 4210-2:2014- 09 nie była jeszcze zharmonizowana, dlatego aktua lną do wykazania zgodności przedmiotowego roweru z dyrektywą 2001/95/WE z 3 grudnia 2 001 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów pozostaje norma PN -EN 14764:2007. Na potwierdzenie swojego stanowiska strona postępowania przedłożyła kopię pisma Polskiego Komitetu Normalizac yjnego potwierdzającego wskazaną powyżej sytuację. Niezależnie od powyższego, Przedsiębiorca wskazał, iż została sprzedana wyłącznie jed na sztuka kwestionowanego roweru, gdyż został on przygotowany na specjalne zamówienie dystrybutora Łukasza Berezieckiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą LUKI TEAM Łukasz Bere z iecki w Białymstoku, jako dowód przedstawiając fakturę 4 sprzedaży oraz wyciąg z komputerowego programu księgowego . Ponadto, strona post ępowania zwróciła się z prośbą o możliwość wprowadzenia w kwestionowanym egzemplarzu odpowiednich modyfikacji, tj. wymiany obręczy koła i instrukcji obsługi . W związku z koniecznością oceny zasadności stanowiska strony postępowania, Prezes UOKiK pismem z 16 listopada 2015 r. wystąpił do Polskiego Komitetu Normalizacyjnego o zajęcie stanowiska w tej sprawie. Ponadto, Prezes UOKiK pismem z 18 listopada 2015 r. odnosząc s i ę do prośby strony postępowania o umożliwienie wprowadzenia odpowiednich modyfikacji w egzemplarzu roweru zabezpieczonym u kontrolowanego przedsiębiorcy, wskazał, iż zwrócił się do Podlaskiego Wojewó dzkiego Ins pektora Inspekcji Handlowej o zwolnienie próbki rozjemczej ww. produktu i zobligował stronę postępowania do przekazania dowodów potwierdzających podjęte działania . Ponadto, zwrócił się z prośbą do Przedsiębiorcy o przedłożenie dokumentu, potwierdzającego złożenie indywidualnego zamówienia na kwestionowany model roweru. P ismem z 26 listopada 2015 r. Wydziału Prac Normalizacyjnych – Sektor Logistyki, Transportu i Opakowań przy Polskim Komitecie Normalizacyjnym, wskazał, iż norma PN - EN 14764:2007 została wycofana 26 sierpnia 2014 r., jednak nadal obowiązywała jako norma zharmonizowana do czasu publikacji normy PN-EN ISO 4210-2:2014-09 w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (2015/C 335/01), tj. do 9 października 2015 r. W związku z powyższym, w dniu wprowadzeni a kwestionowanego roweru, norma PN-EN ISO 4210- 2:2014- 09 nie była jeszcze zharmonizowana, dlatego aktualną do wykazania zgodności ww. produktu z dyrektywą z 3 grudnia 2001 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów 2001/95/WE pozostała norma PN -EN 14764:2007. Ponadto, organ nadzoru uzyskał opinię eksperta do spraw techniki rowerowej Komitetu Technicznego nr 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego. Zgodnie ze stanowiskiem w niej zawartym, w zakresie obowiązku montażu osłony koła łańcuchowego, niektóre grupy ko mpon entów rowerowych, np. mechanizm korbowy, nie posiadają elementów pozwalających na zainstalowanie takiej osłony, a mimo to jej brak nie wpływa na bezpieczeństwo użytkowania roweru. Dlatego, w ocenie eksperta, również w przypadku rowerów miejskich, trekingowych, dziecięcych, montaż takiej osłony nie jest niezbędny, z zastrzeżeniem, iż każdy przypadek należy traktować indywidualnie. Pismem z 30 listopada 2015 r. strona postępowania przekazała formularz indywidualnego zamówienia. W piśmie tym wskazała również, iż odebrała formularz zamówienia od kontrolowanego przedsiębiorcy, na podstawie którego przygotowano 3 egzemplarze rowerów, w tym rower Wisienka Simple. Strona poinformowała, iż 5 przygotowanie roweru zostało poprzedzone ustaleniami telefonicznymi z zamawiającym, a w samym zamówieniu zostały wyszczególnione elementy, które odbiegają od standardowo stosowanych przez Przedsiębiorcę, np. układ hamulcowy w układzie V - Brake połączony ze stalowymi obręczami kół czy specjalnymi oponami. Jednocześnie, s trona postępowania podkreśliła, iż przygotowany model miał być wyłącznie oferowany w sklepie prowadzonym przez LUKI TEAM Łukasz Bereziecki. Pismem z 7 grudnia 2015 r. strona postępowania przekazała dokumentację fotograficzną zmian dokonanych w egzemplar zu roweru zabezpieczonego u kontrolowanego, tj. wymiany obręczy koła. Przedsiębiorca oświadczył również, iż zmienioną instrukcję obsługi przekaże kontrolowanemu wraz z modelem roweru, który został poddany działaniom naprawczym. Pismem z 22 grudnia 2015 r. Prezes UOKiK powiadomił Przedsiębiorcę o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Strona postępowania skorzys tała z przysługujących j ej praw i w dniu 7 stycznia 2016 r. zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Anna Duda prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Anna Duda „Rowery EMBASSY” w Warszawie wprowadził a rower miejski EMBASSY na rynek polski i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem, za producenta uznaje się przedsiębiorcę prowadzącego działalność polegającą na wytwarzaniu produktu albo każdą inną osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie, a także osobę, która naprawia lub regeneruje produkt. W toku postępowania jego strona oświadczyła, iż jest polskim przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na montażu, sprzedaży i serwisowaniu rowerów. Ponadto, w instrukcji obsłu gi roweru zamieszczono m.in. informację o treści : „ PRODUCENT: ROWERY EMBASSY UL. SUROWIECKIEGO 12,02-787 WARSZAWA ” . 6 Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpi ecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Oceniając bezpieczeństwo produk tu, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, uwzględnia się również wygląd produktu, jego oznakowanie, ostrzeżenia i instrukcje dotyczące jego użytkowania oraz wszelkie inne udostępniane konsumentowi wskazówki lub informacj e dotyczące produktu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie jest produktem bezpiecznym . Inspektorzy Inspekcji Handlowej dokonali oceny ogólnego bezpieczeństwa roweru miejskiego EMBASSY, z uwzględnieniem wymagań określon ych w normie PN-EN ISO 4210-2:2014-09 Rowery. Wymagania bezpieczeństwa dla rowerów. Część 2: Wymagania dla rowerów miejskich i trekingowych, dla starszej młodzieży, górskich i wyścigowyc h . Prezes UOKiK przychylił się jednak do stanowiska strony postępowania i uznał, że normą która powinna zostać posiłkowo zastosowana do oceny bezpieczeństwa tego roweru jest norma PN- EN 14764:2007 Rowery miejskie i wycieczkowe – Wymagania bezpieczeństwa i metody badań . W wyniku badań organoleptycznych ww. roweru inspektorzy Inspekcji Handlowej stwierdzili , że produkt może stwarzać zagrożenie dla użytkowników z uwagi brak osłony tarczowej koła łańcuchowego, a także czytelnego oznak owania na aluminiowej obręczy koła o istnieniu niebezpieczeństwa uszkodzenia obręczy na skutek jej zużycia. Ponadto ustalono, że w instrukcji obsługi dołączonej do ww. produktu brak jest ostrzeżeń dotyczących szczególnego ryzyka uwięźnięcia podczas normalnego użytkowania, konserwacji obręczy kół i wyjaśnienia niebezpieczeństwa w przypadku ich zużycia. W opinii inspektorów Inspekcji Handlowej, powyższe nieprawidłowości mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia rowerzysty, który przewraca się wraz z rowerem, wskutek wkręcenia się części garderoby do koła łańcuchowego. Natomiast brak wskaźnika zużycia obręczy koła oraz nieudostępnienie użytkownikowi roweru informacji o niebezpieczeństwie zużycia obręczy może przyczynić się 7 do uszkodzenia układu mięśniowo szkieletowego rowerzysty w wyniku pęknięcia przetartej obręczy. W toku niniejszego postę powania jego strona zakwestionowała ocenę bezpieczeństwa dokonaną w niniejszej sprawie przez inspektorów Inspekcji Handlowej w odniesieniu braku osłony tarczowej koła łańcuchowego. Strona postępowania wskazała, iż zamontowana osłona łańcucha jest zgodna z wymaganiami określonymi w normie zharmonizowanej, tj. normie PN- EN 14764:2007 obowiązującej w dniu wprowadzenia do obrotu przedmiotowego produktu. Mając na uwadze stanowisko strony postępowania, organ nadzoru postanowił się zwrócić o opinię w tym zakresie do Polskiego Komitetu Normalizacyjnego. Z uwagi na treść opinii wydanej przez ten organ, zgodnie z którą w dniu wprowadzenia kwestionowanego roweru, norma PN-EN ISO 4210-2:2014- 09 nie była jeszcze zharmonizowana, dlatego aktualną do wykazania zgodności ww. produktu z dyrektywą z 3 grudnia 2001 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów 2001/95/WE pozostała norma PN -EN 14764:2007. Ponadto, nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż w oceni e eksperta do spraw techniki rowerowej Komitetu Technicznego nr 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego, brak zainstalowanej osłony koła łańcuchowego nie ma bezpośredniego wpływu na bezpieczeństwo użytkownika roweru. W związku z powyższym, Prezes UOKiK przychylił się do stanowiska strony postępowania i odstąpił od kwestionowania bezpieczeństwa roweru z uwagi na nieposiadanie osłony koła łańcuchowego. W odniesieniu natomiast do zagrożeń związanych z brakiem na aluminiowej obręczy koła trwałego i czytelnego oznakowania o istnieniu niebezpieczeństwa uszkodzenia obręczy na skutek jej zużycia, a także brakiem w instrukcji obsługi ostrzeżeń wpływających na bezpieczeństwo produktów, należy stwierdzić, że strona postępowania podjęła działania mające na celu ich eliminację. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, ustalono, iż strona postępowania sprzedała tylko jedną sztukę kwestionowanego modelu roweru, gdyż został on przygotowany na specjalne zamówienie przedsiębiorcy Łukasza Berezieckiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą LUKI TEAM Łukasz Bereziecki w Białymstoku. Ponadto , strona postępowania zwróciła się do organu nadzoru z prośbą o możliwość wprowadzenia w zabezpieczonej przez inspektorów Inspekcji Handlowej próbce produktu odpowiednich modyfikacji poprzez wymianę obręczy koła i instrukcji obsługi. Dodatkowo, podjęła działania naprawcze mające na celu określenia powodu braku perforacji na obręczach oraz określenia jakiej partii wyrobów ten brak dotyczył. W wyniku tych działań zwróciła do dostawcy 10 szt. wadliwych obręczy, które nie 8 były zamontowane w żadnym rower ze, a w zamian otrzymała już prawidłowe części . Z uwagi na powyższe, Prezes UOKiK uznał, że strona postępowania usunęła przyczyny zagrożeń stwarzanych przez kwestionowany rower, a tym samym zaistniała przesłanka określona w art. 24 ust.14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i umorzył postępowanie administracyjne. W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 184 ze.zm. ) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postęp owania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak Otrzymuje: Anna Duda „Rowery EMBASSY” ul. Symfonii 4 lok. 56 02-787 Warszawa