DNR-42/2008

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-79/30/07/08/KS Warszawa, dn. 27.06.2008 r. DECYZJA NR 42/2008 Na podstawie art. 33a ust. 1 pkt 2) i 3) oraz ust. 2 pkt 2) w związku z art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 oraz z 2007 r. Nr 35, poz. 215), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie wprowadzenia na rynek produktów niespełniających ogólnych wymagań bezpieczeństwa – rowerów dziecięcych RM- 12 Diamondback, 12”Lil One-12 Diamondback oraz Mini Viper Diamondback 16’’, nakłada się na przedsiębiorcę Adama Wojciechowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Management & Consulting Group w Warszawie karę pienięŜną w wysokości 30 000 zł (słownie: trzydziestu tysięcy złotych), płatną do budŜetu państwa. Uzasadnienie W piśmie z dnia 8 lutego 2008 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej „Prezesem UOKiK”) powiadomił Adama Wojciechowskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Management & Consulting Group w Warszawie (zwanego dalej „stroną postępowania”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia na rynek trzech rodzajów produktów niespełniających ogólnych wymagań bezpieczeństwa, to jest: rowerów dziecięcych RM-12 Diamondback, 12”Lil One-12 Diamondback oraz Mini Viper Diamondback 16’’. Wszczęcie tego postępowania było konsekwencją ustaleń dokonanych przez Prezesa UOKiK w toku postępowań w sprawie ogólnego bezpieczeństwa rowerów dziecięcych RM- 12 Diamondback, 12”Lil One-12 Diamondback oraz Mini Viper Diamondback 16’’, w trakcie których Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe produkty te nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa i nałoŜył na przedsiębiorcę będącego stroną tych postępowań w drodze decyzji odpowiednio o numerach: 81/2007, 80/2007 oraz 79/2007 z dnia 14 września 2007 r. obowiązki określone w art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b) oraz pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 oraz z 2007 r. Nr 35, poz. 215), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”. 2 W piśmie z dnia 29 lutego 2008 r. Prezes UOKiK zlecił Głównemu Inspektoratowi Inspekcji Handlowej (zwanemu dalej „GIIH”) przeprowadzenie kontroli w siedzibie przedsiębiorcy będącego stroną postępowania, mającej na celu m.in. ustalenie okresu i ilości wprowadzonych przez niego na rynek produktów będących przedmiotem postępowania. Wyniki kontroli zostały przekazane przez GIIH w piśmie z dnia 9 maja 2008 r. Z ustaleń dokonanych przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Warszawie wynika, Ŝe w trakcie kontroli strona postępowania nie posiadała rowerów będących przedmiotem postępowania. Przedsiębiorca zakupił te produkty dwukrotnie – na podstawie faktury nr 0052/06/FVS z dnia 7 lutego 2006 r. oraz nr 0115/FVS z dnia 2 marca 2006 r. od WHEELER Polska sp. z o.o. z siedzibą w Wiązownie. W sumie strona postępowania zakupiła 357 sztuk rowerów. Wszystkie egzemplarze zostały wprowadzone na rynek, a ostatnia sprzedaŜ miała miejsce 24 sierpnia 2007 r. W toku kontroli przedsiębiorca będący stroną postępowania oświadczył, Ŝe rowery sprzedane przez niego Polskiemu Centrum Badań i Certyfikacji S.A. (wyniki badań tych produktów były podstawą do wszczęcia postępowań administracyjnych przez Prezesa UOKiK) były egzemplarzami wystawowymi, nie przeznaczonymi do sprzedaŜy. W piśmie z dnia 19 maja 2008 r. Prezes UOKiK zwrócił się do przedsiębiorcy będącego stroną postępowania o wyjaśnienie rozbieŜności, jakie pojawiły się w zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności róŜnic w zakresie listy dystrybutorów wskazanych przez stronę postępowania i ustalonej przez Inspekcję Handlową. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 1 czerwca 2008 r. strona postępowania wyjaśniła, Ŝe z prośbą o wstrzymanie dystrybucji rowerów będących przedmiotem postępowania zwróciła się do wszystkich swoich odbiorców - jak to określiła - „z automatu”, a więc nie tylko do dystrybutorów tych produktów. Ustosunkowując się do nieprzekazania Prezesowi UOKiK wszystkich dowodów wykonania decyzji nakładających na niego obowiązki przedsiębiorca oświadczył, iŜ zwracał się do swoich dystrybutorów telefonicznie juŜ w ramach wykonania postanowień Prezesa UOKiK, nie dysponuje więc wszystkimi zwrotnymi informacjami od tych przedsiębiorców. Przedsiębiorca odniósł się równieŜ do nieprawidłowej daty jednej z wystawionej przez siebie faktur. W piśmie z dnia 9 czerwca 2008 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawem do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej praw. 3 Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Rowery dziecięce RM-12 Diamondback, 12”Lil One-12 Diamondback oraz Mini Viper Diamondback 16’’zostały wprowadzone na polski rynek przez przedsiębiorcę Adama Wojciechowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Management & Consulting Group w Warszawie, który jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit a) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. W toku prowadzonych przez Prezesa UOKiK postępowań przedsiębiorca nie kwestionował tych ustaleń. Badania przeprowadzone przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. z siedzibą w Warszawie (zwane dalej „PCBC S.A.”) wykazały, Ŝe rowery dziecięce RM-12 Diamondback, 12”Lil One-12 Diamondback oraz Mini Viper Diamondback 16’’ posiadają tylko jedną dźwignię hamulca, umieszczoną po lewej stronie kierownicy, chwyty kierownicy nie posiadają odpowiednio zwiększonego końca, a osłona łańcucha była niepełna. Ponadto, w rowerach RM-12 Diamondback i 12”Lil One-12 Diamondback koniec linki znajdującej się w zespole hamulec/linka nie posiadał zabezpieczenia w postaci kapturka, a zastosowane w rowerze Mini Viper Diamondback 16’’ rozwiązanie konstrukcyjne zamocowania kół pomocniczych roweru powodowało obrót wspornika koła na osi mocującej. Do Ŝadnego z badanych egzemplarzy nie została dołączona instrukcja obsługi w języku polskim. W toku prowadzonych w sprawie tych produktów postępowań administracyjnych, Prezes UOKiK umoŜliwił przedsiębiorcy będącemu stroną postępowania podjęcie dobrowolnych działań, mających na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez rowery. Pomimo deklaracji podjęcia takich działań, przedsiębiorca nie przedstawił Ŝadnych potwierdzających takie czynności dowodów. Przedsiębiorca nie odpowiedział na pismo Prezesa UOKiK wzywającego go do przedstawienia takich dowodów, nie przedstawił równieŜ Ŝadnych dowodów, które świadczyłyby o tym, Ŝe wprowadzane przez niego na rynek produkty spełniają ogólne wymagania bezpieczeństwa. W związku z tym, Prezes UOKiK uznał, Ŝe wprowadzając na rynek rowery dziecięce RM-12 Diamondback, 12”Lil One-12 Diamondback oraz Mini Viper Diamondback 16’’ przedsiębiorca Adam Wojciechowski, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Management & Consulting Group w Warszawie naruszył obowiązek określony w art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne i nałoŜył na niego w drodze decyzji nr 79/2007, 80/2007 i 81/2007 obowiązki określone w art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b) oraz pkt 2 lit. b) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Ponadto Prezes UOKiK uznał, Ŝe działania strony postępowania 4 wyczerpują przesłanki określone w art. 33a ust. 2 pkt 2) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i wszczął niniejsze postępowanie. Analiza zgromadzonego przez Prezesa UOKiK materiału dowodowego wykazała, Ŝe przedsiębiorca będący stroną postępowania kilkakrotnie przekazał Prezesowi UOKiK nieprawdziwe informacje. W piśmie z dnia 2 czerwca 2007 r. Adam Wojciechowski prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Management & Consulting Group w Warszawie oświadczył, Ŝe nie dysponuje ani jednym egzemplarzem rowerów będących przedmiotem postępowania i Ŝe produktów tych nie posiadał w sprzedaŜy juŜ w styczniu 2007 r. Tymczasem z przekazanych przez Inspekcję Handlową faktur sprzedaŜy wynika, Ŝe informacje te nie są prawdziwe. W okresie od stycznia do sierpnia 2007 r. przedsiębiorca Adam Wojciechowski prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Management & Consulting Group w Warszawie sprzedał bowiem łącznie 81 rowerów będących przedmiotem postępowania. Oznacza to, Ŝe pomimo posiadanej wiedzy, Ŝe produkty te nie są bezpieczne, przedsiębiorca nadal dostarczał je na rynek. Ponadto, w tym samym piśmie z dnia 2 czerwca 2007 r. strona postępowania oświadczyła, Ŝe rowery dziecięce RM-12 Diamondback, 12”Lil One-12 Diamondback oraz Mini Viper Diamondback 16’’ zakupiła od przedsiębiorcy DERBY CYCLE WERKE GmBH. Z uzyskanych w toku kontroli Inspekcji Handlowej faktur wynika natomiast, Ŝe rzeczywistym sprzedawcą tych produktów był przedsiębiorca WHEELER Polska sp. z o.o., a Adam Wojciechowski prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Management & Consulting Group w Warszawie zakupił je nie w 2005 r. (jak twierdził) ale w roku 2006. W związku z tym naleŜy uznać, Ŝe strona postępowania co najmniej dwukrotnie przekazała Prezesowi UOKiK nieprawdziwe informacje, wprowadzając go w błąd. NaleŜy podkreślić, Ŝe informacje te były niewątpliwie istotnie dla prowadzonych przez Prezesa UOKiK postępowań – dotyczyły bowiem danych o kluczowym dla postępowań znaczeniu, dzięki którym moŜliwe było dokładne zidentyfikowanie podmiotu od którego zakupiono produkty będące przedmiotem postępowania (brak takiej informacji uniemoŜliwiał prawidłowe odtworzenie łańcucha dystrybucji produktów objętych postępowaniem). Dodatkowo strona postępowania przedstawiła nieprawdziwe informacje dotyczące okresu wprowadzania rowerów na rynek, to jest czasu, kiedy produkty były dostarczane lub udostępniane konsumentom lub dystrybutorom. Takie działania strony stanowią naruszenie obowiązków określonych w art. 12 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i wyczerpują znamiona określone w art. 33a ust. 1 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. 5 Prezes UOKiK nie dał równieŜ wiary informacjom przekazanym przez przedsiębiorcę, Ŝe poinformował dystrybutorów w wyznaczonych w decyzjach nr 79/2007, 80/2007 i 81/2007 terminach o zagroŜeniu stwarzanym przez te produkty. Strona postępowania twierdzi, Ŝe podjęła stosowne działania jeszcze przed nałoŜeniem na nią przez Prezesa UOKiK obowiązków w drodze decyzji. Przedsiębiorca będący stroną postępowania nie przedstawił jednak Ŝadnych dowodów, które by to potwierdzały, pomimo iŜ w postanowieniach z dnia 7 maja 2007 r. oraz pismach z dnia 25 czerwca 2007 r. Prezes UOKiK wyraźnie poinformował go, Ŝe takie dowody powinien przedstawić. W związku z tym, z uwagi na fakt, iŜ przekazane przez stronę postępowania oświadczenia dystrybutorów noszą datę styczeń 2008 r., Prezes UOKiK uznał, Ŝe przedsiębiorca nie wykonał w terminie części obowiązków nałoŜonych na niego na mocy decyzji nr 79/2007, 80/2007 i 81/2007, co wyczerpuje znamiona określone w art. 33a ust. 1 pkt 3) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. NaleŜy podkreślić, Ŝe zaniechanie podjęcia przez stronę postępowania tych działań mogło skutkować wprowadzaniem na rynek produktów niebezpiecznych, przez co przedsiębiorca mógł narazić konsumentów na zagroŜenie. Zgodnie z art. 33a ust. 1 pkt 2) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, za nieudzielenie informacji niezbędnych do stwierdzenia, czy produkt jest bezpieczny lub udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć na producenta lub dystrybutora karę pienięŜną w wysokości do 100 000 zł. Zgodnie z art. 33a ust. 1 pkt 3) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, za niewykonanie decyzji organu nadzoru wydanej na podstawie art. 24 ust. 1, 2 lub 4 ustawy Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć na producenta lub dystrybutora karę pienięŜną w wysokości do 100 000 zł. Karę w tej samej wysokości Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć – zgodnie z art. 33a ust. 2 pkt 2) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów – za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa. Działania Adama Wojciechowskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Management & Consulting Group w Warszawie wyczerpują znamiona określone we wszystkich tych przepisach. Kara pienięŜna, nakładana na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów ma charakter fakultatywny, co oznacza, Ŝe Prezes UOKiK w ramach uznania administracyjnego decyduje, czy w danej sprawie nałoŜenie kary jest zasadne. Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzaleŜniona jest wysokość kar nakładanych na przedsiębiorców. 6 Art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie stanowi, Ŝe wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków. Na wysokość kary w niniejszym postępowaniu wpłynęła ocena całokształtu okoliczności sprawy, dokonana przez Prezesa UOKiK. Działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, Ŝe konsumenci mają prawo oczekiwać, iŜ wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. NaleŜy równieŜ podkreślić, Ŝe produkty te są przeznaczone dla dzieci, a więc dla grupy konsumentów która – zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów – jest szczególnie naraŜona na niebezpieczeństwo w związku z uŜywaniem produktu. W toku prowadzonych przez Prezesa UOKiK postępowań w sprawie ogólnego bezpieczeństwa rowerów dziecięcych RM-12 Diamondback, 12”Lil One-12 Diamondback oraz Mini Viper Diamondback 16’’ ich strona nie tylko nie współpracowała z Prezesem UOKiK, ale równieŜ wprowadziła go w błąd, podając nieprawdziwe informacje dotyczące miejsca i terminu zakupu tych produktów, co stanowi naruszenie określonego w art. 12 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów obowiązku współpracy przedsiębiorców z Prezesem UOKiK. Ponadto, z faktur sprzedaŜy wynika, Ŝe Adam Wojciechowski prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Management & Consulting Group w Warszawie juŜ po wszczęciu przez Prezesa UOKiK postępowań administracyjnych i uzyskaniu informacji, Ŝe te produkty nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa nie zaprzestał ich wprowadzania na rynek. W ten sposób przedsiębiorca świadomie naraŜał na niebezpieczeństwo uŜytkowników tych produktów, jednocześnie przekazując Prezesowi UOKiK nieprawdziwe informacje, iŜ tych produktów juŜ nie posiada. Prezes UOKiK uznał równieŜ, Ŝe strona postępowania nie wykonała w terminie części nałoŜonych na nią w drodze decyzji obowiązków. Odnosząc się do złoŜonego w trakcie kontroli Inspekcji Handlowej oświadczenia przedsiębiorcy, Ŝe rowery badane przez PCBC S.A. nie były przeznaczone na sprzedaŜ, a wady jakie posiadały nie występowały w innych egzemplarzach, Prezes UOKiK nie uznał go za wiarygodne. Wady badanych egzemplarzy nie wynikały z ich nieprawidłowego zmontowania, co sugeruje przedsiębiorca – były to bowiem wady konstrukcyjne. NaleŜy takŜe podkreślić, Ŝe przedsiębiorca nigdy wcześniej nie podnosił tych zastrzeŜeń, co uniemoŜliwiło Prezesowi UOKiK ich zweryfikowanie, a strona nie przedstawiła Ŝadnych 7 dowodów potwierdzających, Ŝe pozostałe egzemplarze rowerów spełniały wymagania bezpieczeństwa. Wymierzając karę, Prezes UOKiK uwzględnił wagę naruszenia przez stronę postępowania przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów – naleŜy bowiem zauwaŜyć, Ŝe zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie, za czyn popełniony przez stronę Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć karę do 100 000 zł. Przedsiębiorca naruszył swoim zachowaniem aŜ trzy przepisy tej ustawy, łączna kara mogła więc wynieść 300 000 zł. Za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał to, Ŝe liczba produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa wprowadzonych na rynek przez stronę postępowania nie była znaczna (357 sztuk). Prezes UOKiK wziął równieŜ pod uwagę fakt, Ŝe nie otrzymał Ŝadnych skarg na produkt będący przedmiotem postępowania. Określając wysokość kary, Prezes UOKiK wziął równieŜ pod uwagę zysk, jaki osiągnęła strona postępowania wprowadzając na rynek rowerki dziecięce RM-12 Diamondback, 12”Lil One-12 Diamondback oraz Mini Viper Diamondback 16’’, który wyniósł 26 968,14 zł. Zysk określono jako róŜnicę między średnią ceną sprzedaŜy rowerów dystrybutorom i średnią cenę zakupu tych produktów od WHEELER Polska sp. z o.o. z siedzibą w Wiązownie. W oparciu o przekazane przez Inspekcję Handlową faktury ustalono, Ŝe średnia cena zakupu jednego roweru wynosiła 201,98 zł. Z uwagi na to, iŜ strona postępowania stosowała róŜne ceny sprzedaŜy produktów będących przedmiotem postępowania, Prezes UOKiK przyjął jako średnią cenę sprzedaŜy jednej sztuki produktu średnią arytmetyczną najwyŜszej i najniŜszej ceny sprzedaŜy, która wynosi 275 zł. Prezes UOKiK uznał, Ŝe kara określona w sentencji decyzji jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Biorąc pod uwagę powyŜsze, Prezes UOKiK postanowił jak w sentencji. Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. 8 Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca dyrektora Departamentu Nadzoru Rynku Dariusz Łomowski Otrzymuje: Adam Wojciechowski Management & Consulting Group ul. świrki i Wigury 57/17 02-091 Warszawa