DNR-43/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dn. 27 marca 2009 r. DECYZJA DNR-1/43/2009 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z póź. zm.) oraz art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 oraz z 2009 r. Nr 20, poz. 106 i z 2009 r. Nr 18, poz. 97), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej nałożenia kary za wprowadzenie na rynek produktów niespełniających ogólnych wymagań bezpieczeństwa, tj. preparatów do rozpalania węgla drzewnego o nazwie „Grill rozpalacz” przez przedsiębiorców Jadwigę Langer oraz Weronikę Piszczan, prowadzących wspólną działalność gospodarczą pod nazwą „JLJ” spółka cywilna w Świętochłowicach, zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr 105/2008 z dnia 28 listopada 2008 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie W piśmie z dnia 23 grudnia 2008 r. przedsiębiorcy Jadwiga Langer oraz Weronika Piszczan, prowadzący wspólną działalność gospodarczą pod nazwą „JLJ” spółka cywilna w Świętochłowicach (strony postępowania) złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nr 105/2008 z dnia 28 listopada 2008 r. W zaskarżonej decyzji Prezes UOKiK uznał, iż przedsiębiorcy Jadwiga Langer oraz Weronika Piszczan, prowadzące wspólną działalność gospodarczą pod nazwą „JLJ” spółka cywilna w Świętochłowicach naruszyły art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 oraz z 2009 r. Nr 20, poz. 106 i z 2009 r. Nr 18, poz. 97), zwanej dalej „ustawą o ogólnym DNR–70–57(53)08/09/KW 2 bezpieczeństwie produktów” i na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nałożył solidarnie na tych przedsiębiorców karę pieniężną w wysokości 5000 zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strony postępowania oświadczyły, iż badania preparatu do rozpalania węgla drzewnego o nazwie „Grill rozpalacz” zostały przeprowadzone przez niewłaściwy podmiot, ponieważ Lotos Lab w Gdańsku jest zależne od konkurencyjnego dla strony postępowania przedsiębiorcy. Ponadto, zdaniem stron postępowania, norma PN – EN 1860 – 3 : 2005 „Urządzenia, paliwa stałe i podpałki do grilla. Część 3: Podpałki do rozpalania paliw stałych stosowane w urządzeniach do grillowania”, w oparciu o którą przeprowadzono badania laboratoryjne produktu, została źle zinterpretowana. Pkt 4.1.2 normy nie ma zastosowania w stosunku do preparatu do rozpalania węgla drzewnego o nazwie „Grill rozpalacz”, ponieważ w/w produkt jest płynem zagęszczonym. W opinii stron postępowania, badania laboratoryjne tego produktu powinny zostać przeprowadzone w oparciu o pkt 4.1.3 oraz 4.1.4 powyższej normy, a podmiotem właściwym do ich dokonania byłby specjalista z Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, który przygotował treść normy PN – EN 1860 - 3 : 2005. Strony postępowania oświadczyły ponadto, że na rynku nadal znajdują się produkty o zbliżonych właściwościach, na dowód czego przedstawiły faktury zakupu tych produktów. W opinii stron postępowania podjęte przez Prezesa UOKiK działania są krzywdzące i nieobiektywne, a wymierzona kara nieadekwatna do popełnionych czynów. Pismem z dnia 27 lutego 2009 r. Prezes UOKIK poinformował strony postępowania o przysługującym im prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strony postępowania nie skorzystały z przysługujących im praw. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Prezes UOKiK, po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności przedstawionych przez stronę argumentów, stwierdził, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i odstąpienia od ukarania przedsiębiorców Jadwigi Langer oraz Weroniki Piszczan, prowadzących wspólną działalność gospodarczą pod nazwą „JLJ” spółka cywilna w Świętochłowicach lub obniżenia wysokości nałożonej kary. Podstawą do nałożenia przez Prezesa UOKiK kary na strony postępowania było wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa, tj. preparatów do rozpalania węgla drzewnego o nazwie „Grill rozpalacz”. Okoliczność ta została stwierdzona w decyzji Prezesa UOKiK nr 105/2008 z dnia 28 listopada 2008 r. Wprowadzając powyższe produkty 3 na rynek strony postępowania naruszyły art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Naruszenie tego przepisu upoważnia Prezesa UOKiK, zgodnie z art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów do nałożenia na producenta kary pieniężnej w wysokości do 100 000 zł. Strony postępowania nie odwołały się od w/w decyzji Prezesa UOKiK, co oznacza, że zawarte w nich ustalenia są ostateczne. Większość podniesionych przez strony postępowania we wniosku z dnia 23 grudnia 2008 r. argumentów odnosi się do decyzji nr 48/2008 z dnia 4 lipca 2008 r., dotyczącej stwierdzenia, że preparaty do rozpalania węgla drzewnego o nazwie „Grill rozpalacz” nie spełniają wymagań bezpieczeństwa, a nie do decyzji nr 105/2008 z dnia 28 listopada 2008 r., którą na strony postępowania nałożona została kara pieniężna. Niezależnie od powyższego, kierując się wyrażoną w art. 8 Kodeku postępowania administracyjnego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, Prezes UOKiK postanowił jednak ustosunkować się do zarzutów strony pomimo tego, że nie dotyczą one zaskarżonej decyzji. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strony postępowania poinformowały organ nadzoru, iż norma PN – EN 1860 – 3 : 2005 „Urządzenia, paliwa stałe i podpałki do grilla. Część 3: Podpałki do rozpalania paliw stałych stosowane w urządzeniach do grillowania”, w oparciu o którą przeprowadzono badania laboratoryjne produktu, została niewłaściwie zinterpretowana. W opinii stron postępowania, pkt 4.1.2 nie ma zastosowania w stosunku do produktów będących przedmiotem postępowania, ponieważ jest on płynem zagęszczonym, do którego oceny powinien posłużyć pkt 4.1.3 i pkt 4.1.4 w/w normy. Strony postępowania podniosły, iż w toku kontroli Inspekcji Handlowej ich stanowisko w powyższym zakresie nie zostało uwzględnione, a konsekwencji pominięte w protokole pokontrolnym. W opinii stron postępowania, właściwym do interpretacji postanowień normy byłby specjalista z Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, który przygotowywał normę. Odnosząc się do powyższych argumentów organ nadzoru chciałby zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 25 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o Inspekcji Handlowej”, w protokole kontroli dokumentuje się ustalenia kontroli. Kontrolowany może zgłosić uwagi bezpośrednio do protokołu kontroli lub w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu do podpisu wnieść je na piśmie. Jak wynika z protokołu kontroli z dnia 21 grudnia 2007 r., pełnomocnik przedsiębiorcy oświadczył, iż uwagi odnośnie stwierdzeń zawartych w protokole kontroli zostaną wniesione odrębnym pismem . Uwagi te zostały przez strony postępowania zgłoszone pismem z dnia 28 grudnia 2007 r. Nieprawdziwy jest zatem zarzut stron postępowania, że ich stanowisko nie zostało uwzględnione w uwagach do protokołu kontroli, skoro strony postępowania oświadczyły, że uwagi dotyczące 4 okoliczności stwierdzonych w protokole kontroli przekażą w odrębnym piśmie. Strony postępowania miały zatem możliwość zgłoszenia uwag do protokołu kontroli, a Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej odniósł się do nich w piśmie z dnia 9 stycznia 2008 r. Należy również podkreślić, iż wbrew temu, co twierdzą strony postępowania we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uwagi do protokołu kontroli nie odnosiły się do kwestii podniesionych przez strony postępowania we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strony postępowania nie informują w nim, że w ich opinii właściwym do interpretacji postanowień normy PN – EN 1860 – 3 : 2005 jest osoba odpowiedzialna w Polskim Komitecie Normalizacyjnym za przygotowanie tej normy. Ponadto, w swoich uwagach do protokołu kontroli strony postępowania podważały podleganie produktu będącego przedmiotem postępowania postanowieniom zastosowanej normy. Biorąc pod uwagę powyższe, argument strony należy uznać za bezpodstawny. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strony postępowania podniosły, że badanie temperatury zapłonu było przeprowadzone przez niewłaściwy podmiot, ponieważ Lotos Lab w Gdańsku jest zależne od ich konkurencji. Wyklucza to, zdaniem stron postępowania, niezależną i obiektywną opinię. Prezes UOKiK nie może uznać powyższego argumentu za uzasadniony. Prezes UOKiK podkreśla, że pobrane w toku kontroli Inspekcji Handlowej próbki produktów zostały w pierwszej kolejności przekazane do Specjalistycznego Laboratorium Badania Paliw i Produktów Chemii Gospodarczej w Bydgoszczy, które w wyniku badań laboratoryjnych stwierdziło nietrwale zamocowany dozownik i zaniżoną temperaturę zapłonu. Ponieważ badanie to zostało przeprowadzone inną metodą niż ta, którą przewiduje norma PN – EN 1860 – 3 : 2005 „Urządzenia, paliwa stałe i podpałki do grilla. Część 3: Podpałki do rozpalania paliw stałych stosowane w urządzeniach do grillowania”, której postanowienia stanowiły podstawę badań laboratoryjnych, Inspekcja Handlowa pobrała kolejną próbkę produktu i przekazano ją do Lotos Lab w Gdańsku. Powtórne badanie temperatury zapłonu, przeprowadzone w oparciu o metodę przewidzianą w w/w normie, potwierdziło zaniżoną temperaturę zapłonu. Niewłaściwy jest zatem zarzut, że wyniki badań temperatury zapłonu nie są obiektywne, skoro inne laboratorium również stwierdziło powyższą wadę. Ponadto, Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne stron postępowania, wyjaśnił, iż zlecenie badania próbek produktów laboratorium Lotos Lab w Gdańsku wynikało z programu kontroli Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, a akredytowane laboratorium Lotos Lab w Gdańsku jest podmiotem niezależnym od Lotos Parafiny sp. z o.o., która produkuje rozpałki do grilli. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia stron postępowania, że postanowienia normy PN – EN 1860 – 3 : 2005 zostały niewłaściwie zinterpretowane, Prezes UOKiK chciałby podkreślić, iż zgodnie z art. 29 ustawy o Inspekcji Handlowej badania próbek produktów i próbek kontrolnych 5 przeprowadzają laboratoria kontrolno – analityczne Inspekcji. Jedynie w przypadku, gdy laboratoria Inspekcji Handlowej nie mogą wykonać badań, organ Inspekcji może zawrzeć umowę o wykonanie badań pobranej próbki z innym wyspecjalizowanym laboratorium. Należy zatem stwierdzić, iż Prezes UOKiK w toku postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa preparatów do rozpalania węgla drzewnego o nazwie „Grill rozpalacz” oparł się na wynikach badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez laboratoria uprawnione do dokonania oceny bezpieczeństwa tych produktów i interpretacji powyższej normy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strony postępowania powołują się także na okoliczność, że produkty o właściwościach zbliżonych do tych, które posiada preparat do rozpalania węgla drzewnego o nazwie „Grill rozpalacz” nadal znajdują się na rynku. Prezes UOKiK nie może uwzględnić powyższego argumentu, ponieważ inne dostępne na rynku produkty nie są przedmiotem niniejszego postępowania i przytoczona przez strony postępowania okoliczność nie ma wpływu na fakt, że preparat do rozpalania węgla drzewnego o nazwie „Grill rozpalacz” nie spełnia wymagań bezpieczeństwa. Należy również podkreślić, iż Prezes UOKiK prowadzi szereg innych postępowań w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów tego typu, które znajdują się na polskim rynku. W opinii stron postępowania, nałożona przez organ nadzoru kara pieniężna jest nieadekwatna do stwierdzonych naruszeń. Art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie stanowi, że wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków. Działalność stron postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, ze konsumenci mają prawo oczekiwać, iż wprowadzane przez tych przedsiębiorców na rynek produkty spełniają wymagania bezpieczeństwa. Wymierzając karę, za okoliczność obciążającą, organ nadzoru uznał fakt, że zarówno w toku postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa w/w produktów, jak i w toku postępowania w sprawie nałożenia kary strony postępowania nie podjęły pełnej współpracy z Prezesem UOKiK. Działania stron postępowania ograniczyły się do poinformowania o wycofaniu wadliwych produktów z rynku. Ponadto, strony postępowania nie powiadomiły Prezesa UOKiK o tym, jakie działania zamierzają podjąć w stosunku do 231 opakowań wycofanych z oferty handlowej, w tym produktów odebranych od dystrybutorów. Ponadto, za okoliczność obciążającą strony postępowania, Prezes UOKiK uznał długi czas, przez który wadliwe produkty były wprowadzane na rynek (11 miesięcy) oraz dużą liczbę wprowadzonych na rynek produktów (18 744 opakowania). Za okoliczność łagodzącą wysokość kary Prezes UOKiK uznał fakt, że strony postępowania podjęły pewne działania w celu wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez produkty będące 6 przedmiotem postępowania i przekazała organowi nadzoru oświadczenia dystrybutorów o nieposiadaniu preparatów do rozpalania węgla drzewnego o nazwie „Grill rozpalacz”. Prezes UOKiK wziął ponadto pod uwagę małą liczbę dystrybutorów (8), którym sprzedane zostały wadliwe produkty. W toku postępowania nakładającego karę Prezes UOKiK uwzględnił wagę naruszenia przez strony postępowania przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów – bowiem zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie, za czyn popełniony przez stronę Prezes UOKiK może nałożyć karę do 100 000 zł – a także rozważył okoliczności wskazane przez stronę, jako istotne dla rozstrzygnięcia. Prezes UOKiK uznał, że kara określona w sentencji decyzji nr 105/2008 z dnia 28 listopada 2008 r. jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Zgodnie z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy, albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Prezes UOKiK uznał, po dokonaniu ponownej analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego oraz uwzględnieniu okoliczności wskazanych przez stronę w toku postępowania odwoławczego, zarówno pod kątem oceny legalności, jak i celowości wydanego rozstrzygnięcia, że decyzja nr 105/2008 z dnia 28 listopada 2008 r. była prawidłowa, a tym samym brak jest podstaw do jej uchylenia. W toku niniejszego postępowania Prezes UOKiK powziął informacje, iż nastąpiła zmiana umowy spółki cywilnej " JLJ" s.c. w Świętochłowicach poprzez wstąpienie Pani Anny Chabior , a wystąpienie Pani Weroniki Piszczan. Zaskarżona decyzja dotyczy odpowiedzialności przedsiębiorców Jadwigi Langer i Weroniki Piszczan za wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa, tj. preparatów do rozpalania węgla drzewnego o nazwie „Grill rozpalacz” w okresie, gdy prowadziły wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. W związku z powyższym zmiana w składzie osobowym spółki cywilnej nie ma wpływu na tok niniejszego postępowania. 7 W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Pouczenie: Zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dyrektor Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak Otrzymują: 1. Weronika Piszczan, „JLJ” s.c., ul. Siemianowicka 98, 41-902 Bytom; adres zam. ul. Gołęszyców 2, 41- 608 Świętochłowice. 2. Lucjan Langer – pełnomocnik, „JLJ” s.c., ul. Siemianowicka 98, 41-902 Bytom.