DNR-44/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-178( 16 )/14/15/MJ/ABB/BZ Warszawa, dnia 21 maja 2015 r. DECYZJA DNR-1/44/2015 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322), po rozpoznaniu wniosku przedsiębiorcy Alicji Wódeckiej, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Krawiecki ALAN Alicja Wódecka w Chociszewie, w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DNR- 1/28/2015 z dnia 27 marca 2015 r., dotyczącej ogólnego bezpieczeństwa bluz ALAN, „Skating”, Skate, Out the U-pipes i spodni dziecięcych (dla dzieci małych oraz dzieci starszych i młodzieŜy) – w zakresie nałoŜonego obowiązku uiszczenia kary pienięŜnej w wysokości 600 zł za wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy tę decyzję w zakresie jej pkt 2. Uzasadnienie Pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. przedsiębiorca Alicja Wódecka, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Krawiecki ALAN Alicja Wódecka w Chociszewie (zwany dalej „stroną postępowania”) złoŜyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Prezesem UOKiK” lub „organem nadzoru”) nr DNR-1/28/2015 z dnia 27 marca 2015 roku. W zaskarŜonej decyzji Prezes UOKiK uznał, Ŝe strona postępowania usunęła przyczyny zagroŜeń stwarzane przez bluzy ALAN, „Skating”, Skate, Out the U-pipes i spodnie dziecięce 2 (dla dzieci małych oraz dzieci starszych i młodzieŜy), zwane dalej odpowiednio „bluzami Alan” i „spodniami Alan” i na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 roku o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”, umorzył w tym zakresie postępowanie administracyjne. Ponadto, na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK nałoŜył na stronę postępowania karę pienięŜną w wysokości 600 zł. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2015 r. strona postępowania zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie nałoŜonej kary pienięŜnej wnioskując o jej zmniejszenie do 200 zł oraz przedstawiła okoliczności, które w jej opinii przemawiają za uwzględnieniem tego Ŝądania. W pierwszej kolejności strona postępowania podkreśliła, Ŝe podjęła współpracę z Prezesem UOKiK i niezwłocznie przedsięwzięła działania w celu wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez produkty. Ponadto strona postępowania wskazała na „cięŜką sytuację na rynku odzieŜowym”. Dodatkowo, strona postępowania zobowiązała się do przestrzegania w przyszłości przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. W związku ze złoŜonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, pismem z dnia 30 kwietnia 2015 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Zadaniem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy i ocena materiału dowodowego, przy uwzględnieniu stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji, a wydaniem decyzji przez organ odwoławczy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2009 r., II OSK 1565/08). PowyŜsze stanowisko Sądu nie traci na aktualności takŜe w przypadku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezesa UOKiK na podstawie przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w którym to postępowaniu funkcję odwołania pełni wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W istocie bowiem w postępowaniu w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy organ powinien rozpatrzyć sprawę na nowo w jej całokształcie, nie ograniczając się jedynie do rozpatrzenia zarzutów strony 3 podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, badając zarówno jej zgodność z prawem, jak celowość i słuszność rozstrzygnięcia. Formułując swoje Ŝądania w piśmie z dnia 13 kwietnia 2015 r. strona postępowania jednoznacznie wskazała, Ŝe wnosi o zmniejszenie nałoŜonej przez organ nadzoru kary 600 zł do kwoty 200 zł. Z uwagi na fakt, Ŝe strona postępowania podniosła argumenty jedynie przeciwko pkt 2 decyzji Prezesa UOKiK nr DNR-1/28/2015 z dnia 27 marca 2015 r., rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 decyzji jest ostateczne. W konsekwencji, Prezes UOKiK w toku niniejszego postępowania ponownie dokonał analizy zgromadzonego materiału w zakresie objętym zaskarŜeniem. Podstawą do nałoŜenia przez Prezesa UOKiK na stronę postępowania kary pienięŜnej było wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa, tj. bluz ALAN, „Skating”, Skate, Out the U-pipes i spodni dziecięcych (dla dzieci małych oraz dzieci starszych i młodzieŜy). Wprowadzając te produkty na rynek strona postępowania naruszyła art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Naruszenie tego przepisu, zgodnie z art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, upowaŜnia Prezesa UOKiK do nałoŜenia na producenta kary pienięŜnej w wysokości do 100 000 zł. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, Ŝe bluzy Alan i spodnie Alan – wprowadzone na rynek przez stronę postępowania - nie są bezpieczne, w związku z czym Prezes UOKiK był uprawniony do nałoŜenia kary pienięŜnej na podstawie ww. przepisu. Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie nałoŜonej kary pienięŜnej, strona postępowania przedstawiła okoliczności, które w jej opinii uzasadniają ograniczenie jej wysokości. Strona postępowania powołuje się przede wszystkim na okoliczność podjęcia współpracy z organem nadzoru przy eliminacji zagroŜeń stwarzanych przez kwestionowane produkty. W opinii strony postępowania, poczyniła ona natychmiast wszelkie niezbędne działania mające na celu usunięcie naruszeń stwierdzonych podczas kontroli realizowanej przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej u przedsiębiorcy Antoniego Mochola, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Sklep Dziecięcy „Smyk” w Złocieńcu. W opinii Prezesa UOKiK powyŜsza okoliczność nie stanowi podstawy do obniŜenia kary pienięŜnej, poniewaŜ została juŜ w wystarczającym stopniu uwzględniona na korzyść strony postępowania przez organ nadzoru przy szacowaniu wysokości nałoŜonej kary pienięŜnej. 4 Ponadto Prezes UOKiK uznał, Ŝe mimo wyeliminowania przez stronę postępowania zagroŜeń stwarzanych przez bluzy Alan i spodnie Alan, nałoŜenie na nią kary pienięŜnej jest celowe i skłoni ją do przestrzegania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Decyzja o nałoŜeniu kary pienięŜnej za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa ma charakter uznaniowy. Oznacza to, Ŝe ewentualne rozstrzygnięcie co do zastosowania tej sankcji naleŜy do Prezesa UOKiK, który „ dokonuje oceny działań producenta jako zagraŜających i w jakiej mierze interesowi publicznemu ” ( vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2011 r., VI SA/Wa 2423/10), którym w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów jest zdrowie i Ŝycie konsumentów. Dokonując oceny działań strony postępowania podkreślić naleŜy, Ŝe było juŜ wcześniej prowadzone wobec niej postępowanie na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów dotyczące tej samej grupy produktów (odzieŜy dziecięcej), a mianowicie dresu sportowego rozm. 110 cm (komplet bluza z kapturem i spodnie), bluzy z kapturem rozm. 134 cm oraz bezrękawnika z kapturem rozm. 128 cm (decyzja Prezesa UOKiK nr DNR-1/76/2009 z dnia 4 sierpnia 2009 r.). Prezes UOKiK uznał więc, Ŝe strona postępowania powinna mieć świadomość wymagań bezpieczeństwa przewidzianych dla tego rodzaju produktów i zwiększyć nadzór nad ich bezpieczeństwem. Mimo to, strona postępowania – oferując kwestionowane produkty po raz kolejny naraŜała zdrowie i Ŝycie konsumentów, tj. dzieci, podlegających szczególnej ochronie zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Ponadto, w opinii Prezesa UOKiK nie do przyjęcia jest sytuacja, kiedy przedsiębiorca wprowadza na rynek produkty niespełniające wymagań bezpieczeństwa, a działania mające na celu wyeliminowanie zagroŜeń przez nie stwarzanych podejmuje dopiero po otrzymaniu stosownej informacji od organu nadzoru. W związku z powyŜszym, okoliczność podjęcia przez stronę postępowania współpracy z organem nadzoru i wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez bluzy Alan i spodnie Alan nie stanowi podstawy do dalszego zmniejszenia wymiaru nałoŜonej kary pienięŜnej. Jak wspomniano juŜ w niniejszej decyzji, przy określaniu wysokości kary pienięŜnej Prezes UOKiK wziął pod uwagę powyŜsze jako okoliczność przemawiającą na korzyść strony postępowania. Strona postępowania powołuje się równieŜ na „ cięŜką sytuację na rynku odzieŜowym”. Odnosząc się do powoływanego przez stronę postępowania argumentu dotyczącego trudnej sytuacji w branŜy odzieŜowej Prezes UOKiK pragnie zauwaŜyć, Ŝe kryzys w danym sektorze gospodarki, którego skutki odczuwa strona postępowania nie są okolicznością, które mogłyby przemawiać za jej uprzywilejowaniem w stosunku do innych podmiotów gospodarczych. 5 ObciąŜenia natury publicznej, a do takich zaliczają się kary pienięŜne nakładane przez organy administracji, są ze swojej natury konsekwencjami nie wywiązywania się przez przedsiębiorców z obowiązków, które nakładają na nich przepisy obowiązującego prawa i muszą być traktowane jako czynnik, z którym podmioty w sposób profesjonalny uczestniczące w obrocie gospodarczym powinny się liczyć. Stanowisko przyjęte przez Prezesa UOKiK znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym ugruntowany został pogląd, Ŝe gromadzenie środków na pokrycie kosztów działalności gospodarczej oraz zapłatę ciąŜących na prowadzącym działalność gospodarczą danin publicznych jest immanentną cechą planowania tej działalności ( vide wyrok NSA z dnia 7 listopada 2000 r., I SA/Ka 1188/99), natomiast niepowodzenia oraz trudności związane z uzyskiwaniem dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej są elementem ryzyka gospodarczego, dość często występującego w gospodarce rynkowej. Prowadzący działalność gospodarczą winien liczyć się z moŜliwością zmiany sytuacji gospodarczej na rynku ( vide wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2011 r., I SA/Wr 1412/10). Ponadto, podąŜając za linią orzecznictwa dotyczącą charakteru tej kary stwierdzić trzeba, Ŝe oprócz wymiaru represyjnego dla konkretnego przedsiębiorcy (stanowiącego dolegliwość dla przedsiębiorcy, lecz nie niosącego za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego), ma ona takŜe spełniać funkcje prewencyjne – jest wyraźnym ostrzeŜeniem na przyszłość zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych i odnoszącym równieŜ skutek względem innych przedsiębiorców. W opinii organu nadzoru, przywołany przez stronę postępowania argument nie stanowi podstawy do obniŜenia wymiaru nałoŜonej kary zwłaszcza, Ŝe działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, iŜ powinna być świadoma obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa, a zatem tak organizować prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą, aby uczynić zadość swoim podstawowym obowiązkom ustawowym, tj. jako producent wprowadzać na rynek produkty bezpieczne. Jednocześnie, jak wynika z ugruntowanego w tej materii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, kaŜda osoba przystępująca do prowadzenia działalności gospodarczej winna być zorientowana w przepisach prawnych regulujących tę działalność w stopniu wystarczającym do jej poprawnego prowadzenia ( vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada, sygnatura akt I SA/Gd 1185/98). NaleŜy podkreślić równieŜ, Ŝe norma PN-EN 14682:2009 „Bezpieczeństwo odzieŜy dziecięcej - Sznury i sznurki ściągające w odzieŜy dziecięcej – Specyfikacja” obowiązuje juŜ od lutego 2009 roku, a zatem strona postępowania – pełniąca rolę producenta bluz Alan i spodni Alan – powinna znać 6 wymagania bezpieczeństwa stawiane sznurom i sznurkom ściągającym występującym w odzieŜy dziecięcej. W toku prowadzonego postępowania Prezes UOKiK uznał, Ŝe bluzy Alan i spodnie Alan nie spełniają wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, a w konsekwencji był uprawniony do nałoŜenia na stronę postępowania kary pienięŜnej, zwłaszcza w kontekście uprzedniego naruszenia przez stronę postępowania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów oraz faktu, iŜ wprowadzane na rynek produkty był przeznaczone dla dzieci, czyli konsumentów podlegających wzmoŜonej ochronie ustawowej. Ponadto podkreślić naleŜy, iŜ we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ocena bezpieczeństwa produktu równieŜ nie została przez stronę postępowania podwaŜona. Odnosząc się jeszcze do nałoŜonej kary pienięŜnej naleŜy podkreślić, iŜ jest ona adekwatna do przedmiotowego naruszenia, a ponadto określono ją na symbolicznym poziomie (zaledwie 0,6 % maksymalnej wysokości kary przewidzianej w ustawie o ogólnym bezpieczeństwie produktów). Przy określaniu wysokości kary pienięŜnej, zgodnie z art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK uwzględnił w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków przez stronę postępowania. Po pierwsze, działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, Ŝe konsumenci mają prawo oczekiwać, iŜ wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Jako okoliczność obciąŜającą Prezes UOKiK uznał, Ŝe jest to kolejne naruszenie przez stronę postępowania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Na niekorzyść strony postępowania wpływa równieŜ fakt, Ŝe wprowadzone na rynek produkty stanowią zagroŜenia dla dzieci, a więc grupy konsumentów, która - zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów - podlega szczególnej ochronie. Na niekorzyść strony postępowania przemawia równieŜ ilość wprowadzonych na rynek produktów (ok. 179 sztuk). Natomiast, za okoliczność łagodzącą w niniejszej sprawie Prezes UOKiK uznał brak skarg dotyczących bluz Alan i spodni Alan, a takŜe podjęcie przez stronę postępowania współpracy z organem nadzoru i wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez te produkty. Zgodnie z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję, albo 7 2) uchyla zaskarŜoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Prezes UOKiK po dokonaniu ponownej analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów podniesionych przez stronę w toku postępowania odwoławczego - zarówno pod katem oceny legalności, jak i celowości wydanego rozstrzygnięcia - nie dopatrzył się w niniejszej sprawie przesłanek, które przemawiałby za uchyleniem zaskarŜonej decyzji. W całości naleŜy podtrzymać wszelkie argumenty wskazane w zaskarŜonej decyzji, uzasadniające nałoŜenie na stronę kary pienięŜnej oraz jej wysokość. W związku z powyŜszym Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe decyzja nr DNR-1/28/2015 z dnia 27 marca 2015 r. była prawidłowa i brak jest podstaw do jej uchylenia. Mając powyŜsze na względzie, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Pouczenie: Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 53 § 1 w związku z art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka Otrzymuje: Alicja Wódecka Zakład Krawiecki „ALAN” Alicja Wódecka Chociszew 38, 95-045 Parzęczew