DNR-52/2017

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ DNR - 7 2 0 - 1 4( 25 ) /1 7(IK)/(KBO) Warszawa, 13 października 201 7 r. DECYZJA DNR - 1/ 52 /201 7 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dni 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) oraz art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bez pieczeństwie produktów (Dz. U. z 2016 r. poz. 2047), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DNR - 1/47/2017 z 18 sierpnia 2017 r. w części dotyczącej nałożenia na „Beskidzkie Fabryki Mebli” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku - Białej kary pieniężnej w wysokości 7 8 000 ( siedemdziesiąt osiem tysi ę c y ) złotych za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wym agań bezpieczeństwa, tj. narożnika GRIGO (pkt 2 ww. decyzji) , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w tym zakresie utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzj ę . Uzasadnienie Decyzją DNR - 1/47/2017 z 18 sierpnia 2017 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencj i i Konsumentów po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa narożnika GRIGO, stwierdził, że „Beskidzkie Fabryki Mebli” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku - Białej (dalej: „strona postępowania”) usunę ł a przyczyny zagrożeń stwarzanych przez ten produkt i umorzył postępowanie administracyjne w tym zakresie (pkt 1 sentencji decyzji DNR - 1/47/2017 ) , a także nałożył na stronę postępowania karę pieniężną w wysokości 78 000 (siedem dziesiąt osiem tysięcy) złotych za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa (pkt 2) . Ww. de cyzja została doręczona stronie postępowania 28 sierpnia 2017 r. Pismem z 11 września 201 7 r. (wpłynęło do UOKiK 15 września 2017 r.) s tron a postępowania złożył a wnio sek o ponowne rozpatrzenie sprawy wyłącznie w zakresie nałożonej kary pieniężnej. Tym samym zakresem zaskarżenia objęto jedynie pkt 2 decyzji Prezesa UOKiK DNR - 1/47/2017 z 18 sierpnia 2017 r. Strona postępowania nie kwestionu je wydanej decyzji pod względem formalnym i merytorycznym. Nie wnosi również zastrzeżeń do przeprowadzonego postępowania. J ej zdaniem, nałożona kara pieniężna jest zasadna. Kwestionuje ona jedynie wysokość kary pie niężnej, gdyż uważa, iż jest ona zbyt dot kliwa i nieadekwatna do potencjalnego zagrożenia stwarzanego przez produkt. Strona postępowania podnosi również to, iż nie zgłaszano reklamacji z uwagi na brak stabilności przedmiotowego produktu . P onadto , strona postępowania podjęła działania eliminujące potencjalne zagrożenia jeszcze przed ws zczęciem postępowania przez Prezesa UOKiK. W związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, pismem z 1 8 września 201 7 r. (doręczonym stronie postępowania 25 września 2017 r.) Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 7 dni od doręczenia ww. pisma . Strona postępowania nie skorzystała z przysługują cych jej praw. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Istotą ogólnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określonej w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 , dalej: „ KPA”) , jest zapewnienie stronom postępowania prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, realizowanego poprzez złożenie odwołania od decyzji organu I instancji. Stosownie do treści art. 127 § 3 KPA od decyzji wydanej w pier wszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie spr awy, przy czym art. 5 § 2 pkt 4 KPA określa, że przez „min istra” należy rozumieć również Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcje ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonymi działami administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i pkt 4 KPA. W świetle powyższego, od rozstrzygnięć wydanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – będącego centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony konkurencji i konsumentów, nad którego działalnością nadzór sprawuje Prezes Rady Ministrów – przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który stosownie do art. 129 § 2 KPA w związku z art. 127 KPA wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie postępowania . Wn iosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją został złożony przez stronę postępowania w terminie. Strona postępowania w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 11 września 2017 r. wskazała, iż dotycz y on „wyłącznie aspektu wys okości nałożonej kary pieniężnej”. W związku z tym, Prezes UOKiK uznał, że strona postępowania zaskarżyła decyzję Prezesa UOKiK DNR - 1/ 47 /201 7 z 1 8 sierpnia 201 7 r. wyłącznie w zakresie nałożonej kary pieniężnej , tj. pkt 2 sentencji ww. decyzji . Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, je żeli strona jednoznacznie w odwołaniu wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej części, to organ II instancji nie może wykroczyć poza tak wyznaczone granice kompetencji organu odwoławczego . W konsek wencji tego , organ II instancji nie może poddać kontroli niezaskarżon ą częś ć decyzji organu I instancji i ponownie rozpatrzyć sprawę także w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią orzeczenia ( vide m.in. : wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn ia 21 maja 2007 r., I OSK 556/06 , LEX nr 338307 ). Z uwagi na fakt, że strona postępowania zaskarżyła jedynie rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 powyższej decyzji, rozstrzygnięcie zawarte w pk t 1 zaskarżonej decyzji jest ostateczne w trybie postępowania admin istracyjnego . W związku z powyższym , Prezes UOKiK w toku postępowania w II instancji ponownie dokonał analizy zgromadzonego materiału w zakresie objętym zaskarżeniem , a więc jedynie pkt 2 zaskarżonej decyzji , choć strona postępowania zastrzegła we wniosk u o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż nie kwestionuje zaskarżonej decyzji pod względem formalnym i merytorycznym, nie wnosi zastrzeżeń do przeprowadzonego postępowania administracyjnego w zakresie zgromadzonych materiałów, a uzasadnienie decyzji uznaje za zg odne ze stanem faktycznym w sprawie . Podstawą do nałożenia na stronę postępowania kary pieniężnej przez organ I instancji było wprowadzenie na rynek produkt u tj. narożnika GRIGO niespełniając ego wymagań bezpieczeństwa, Wprowadzając te n produkt u na rynek strona postępowania naruszyła art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2016 r. poz. 2047 , dalej: „OBP”), zgodnie z którym producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Z godnie z art. 33a ust. 2 pkt 2 OBP , Prezes UOKiK może nałożyć na producenta karę pieniężną w wysokości 100 000 złotych za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa. W związku z tym, iż producentem przedmiotowego produktu są „ Beskidzkie Fabryki Mebli” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku - Białej, a zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał na to, że przedmiotowy produkt nie spełnia wymagań bezpiecz eństwa , spełnione były pr zesłanki formalne do nałożenia kary pieniężnej na stronę postępowania. Organ I instancji uznał, że po mimo wyeliminowania przez stronę postępowania zagrożeń stwarzanych przez narożnik GRIGO , celowe jest n ałożenie na nią kary pieniężnej, gdyż skłoni ją to do przestrzegania w przyszłości przepisów OBP . Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa ma charakter uznaniowy , co o znacza , że ewentualne rozstrzygnięcie co do zastosowania tej sankcji n ależy do Prezesa UOKiK, który dokonuje oceny działań producenta jako zagrażających interesowi publicznemu , tj. zdrowi u i życi u konsumentów ( vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2011 r., VI SA/Wa 2423/10, LEX nr 99630 6 ) . Organ I instancji przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej kierował się m.in. naruszeniem przez stronę postępowania w przeszłości przepisów OBP, duża liczbą produktów wprowadzonych na rynek, wysoką korzyścią majątkową osiągniętą przez stronę postępowa nia oraz oczekiwaną przez konsumentów większą znajomością przepisów przez producenta mebli ( jako okoliczności obciążające), ale także podjęciem działań przez stronę postępowania w celu wyeliminowania zagrożenia i współpracą z organem ( jako okoliczności łag odzące). Zgodnie z art. 33a ust. 4 OBP wysokość kary pieniężnej ustala się uwzględniając w szczególności stopień i charakter naruszenia obowiązków. To oznacza, iż wybór i zastosowanie w danej sprawie określonych kryteri ów stopniowania wysokości kary (dyr ektyw wymiaru kary) zależ y od organu. Natomiast sformułowanie o uwzględnianiu stopnia i charakteru naruszenia obowiązków „w szczególności” oznacza, iż ww. kryteria wymienione są przykładowo. Niemniej jednak , w przedmiotowej sprawie ustalając wysokość kary należ ało wziąć pod uwagę ww. przesłanki ustawowe, tj. stopień i charakter naruszenia obowiązków. Jeśli chodzi o charakter naruszenia obowiązków, należy wskazać, iż strona postępowania nie po raz pierwszy w prowadziła na rynek produkt stwarzający zagrożenie. Ponadto, produkt będący przedmiotem niniejszego postępowania należy do tej samej kategorii produktów (mebli) , co produkty będące przedmiotem wcześniejszych postępowań prowadzonych w stosunku do strony pos tępowania ( vide : de cyzje Prezesa UOKiK nr DNR - 1/34/2013 z 8 kwietnia 2013 r. oraz nr DNR - 1/60/2014 z 21 lipca 2014 r. ) . Co więcej, produkty te posiadały tę samą wadę konstrukcyjną - brak stateczności. W trakcie kolejnego postępowania podobnego do wcześnie jszych strona postępowania powinna być tym bardziej świadoma ciążących na niej obowiązków oraz wagi ich naruszenia . P owinna również wykazywać się zwiększoną świadomością w zakresie przepisów prawa regulujących prowadzoną prz ez nią od lat działalność gospod arczą. Spoza kryteriów wskazanych wprost w OBP, jednakże głęboko zakorzenionych w linii orzeczniczej sądów i organów nadzoru rynku, w przedmiotowej sprawie należy wziąć pod uwagę także liczbę produktów wprowadzonych na rynek przez stronę postępowania or az uzyskan ą przez nią korzyść majątkową. Strona postępowania w latach 2014 - 2016 wprowadziła do obrotu ponad 6869 sztuk produktu, przez co naraziło na zagrożenia duże grono odbiorców, co przemawiało za odpowiednio zwiększonym wymiarem kary. Liczba sprzedan ych wyrobów wpływa też w sposób oczywisty na wielkość uzyskanej korzyści majątkowej, która wyniosła według niekwestionowanych wyliczeń organu I instancji 2 110 966,08 złotych (dwa miliony sto dziesięć tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt sześć złotych i osiem groszy). Sposób w yliczenie korzyści majątkowej dokonane przez organ I instancji należy uznać za wiarygodne. Określając wysokość kary pieniężnej należy mieć też na względzie ogólne funkcje administracyjnej kary pieniężnej na gruncie przepisów o bezpiecze ństwie produktów, tj. represję i prewencję zarazem, skłonienie do przestrzeganie przepisów w przyszłości. Prezes UOKiK wskazuje za Wojewódzkim Sądem Administracyjnego w Warszawie (wyrok z 12 czerwca 2015 r. , VI SA/Wa 123/15 , LEX nr 1998385 ), iż „nakłada nie kar pieniężnych stanowi istotny instrument, który ma na celu przyczynienie się do przestrzegania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów przez producentów. Kara pieniężna nakładana przez organ nadzoru ma charakter represyjno - wychowawczy i jest nakładana oraz wykonywana w celu zachowania oraz przestrzegania obowiązującego porządku prawnego. Ma zatem na celu zapobieganie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom ustawy, jak również represję, czyli ma stanowić dolegliwość za jej naruszenie” . Z k olei w wyroku z 22 maja 2015 r. (VI SA/Wa 3597/14 , LEX nr 1785147 ) W ojewódzki S ąd A dministracyjny w Warszawie określił funkcje kar pieniężnych w ogólnym bezpieczeństwie produktów w sposób następujący: „kara pełni funkcję prewencyjną - jest wyraźnym ostrzeż eniem na przyszłość zapobiegającym powstawaniu nagannych praktyk rynkowych - oraz funkcję represyjną - stanowi dolegliwość dla przedsiębiorcy nie niosąc za sobą jednocześnie ryzyka wyeliminowania go z obrotu gospodarczego. Kary wymierzane w sprawach z zak resu ogólnego bezpieczeństwa produktów, uwzględniając kryteria ich wymierzania przewidziane w ww. ustawie, nie mogą mieć charakteru symbolicznego” . Judykatura również kilkukrotnie wskazywała na zasadność stosowania kryterium wysokości uzyskanej korzyści ma jątkowej przy ustalani u wielkości kary pieniężne j . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m.in. w wyroku z dnia 23 grudnia 2010 r. (VI SA/Wa 1967/10, LEX nr 1277146) stwierdził, że w sprawach z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów należy brać pod uwagę wysokość korzyści majątkowej. Do pojęcia „korzyści majątkowej” Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustosunkował się również w wyroku z dnia 15 lutego 2013 r. (VI SA/Wa 2374/12, LEX nr 1652217 ), w którym podkreślił, że należy odnieść do wartoś ci uzyskanej przez wprowadzenie artykułów do obrotu, a podstawą jej ustalania powinna być cena sprzedaży lub cena, za którą mogły być sprzedane zakwestionowane artykuły . Inną istotną okolicznością dla ustalenia wysokości kary powinno być wcześniejsze naru szenie obowiązków wynikających z przepisów OBP. Jak wspomniano powyżej, w niniejszej sprawie dodatkowo chodzi o naruszenie przez stronę postępowania tych samych wymagań w odniesieniu do tego samego rodzaju produktów – mebli, które posiadały taką samą wadę konstrukcyjną - brak stateczności ( vide : de cyzje Prezesa UOKiK nr DNR - 1/34/2013 z 8 kwietnia 2013 r. , na mocy której nie nałożono na stronę postępowania kary pieniężnej oraz nr DNR - 1/60/2014 z 21 lipca 2014 r. , na mocy której na stronę nałożono kare pieni ężną w wysokości 40 000 złotych ) . Biorąc więc pod uwagę zarówno kolejne naruszenie tych samych obowiązków przez stronę postępowania, a także uzyskaną korzyść majątkową nie sposób zgodzić się z tym, iż wy sokość kary jest nieadekwatna. N ałożon a kar a pienięż n a to niecałe 4 procent oszacowanej w przybliżeniu przez organ I instancji korzyści majątkowej . S trona postępowania nie kwestion ując samej zasadności nałożenia na nią kary pieniężnej, wskazuje jedynie , i ż jej wysokość jest bardzo dotkliwa i prosi o „uwzgl ędnienie w większej mierze czynników przemawiających na korzyść Spółki , a zwłaszcza faktu, że Spółka podjęła działania eliminujące potencjalne zagrożenie jeszcze przed wszczęciem postępowania przez Prezesa UOKiK”. Organ I instancji wziął pod uwagę jako oko liczność łagodząca przy określaniu wysokości kary fakt, iż strona postępowania zaprzestała produkcji zakwestionowanego wyrobu Wypada przy tym zauważyć, że strona postępowania podjęła działania naprawcze już po wszczęciu przez Prezesa UOKiK postępowania w niniejszej sprawie. Co więcej, kontrola ww. działań naprawczych przeprowadzona w dniach 7 - 29 marca 2017 r. przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Lublinie wykazała, iż zamontowany w przedmiotowym produkcie metalowy wspornik p rzegubowy podczas próby podniesienia podu szki służącej do oparci a do pozycji pionowej ulega wykrzywieniu i uszkodzeniu wskutek nacisku podnoszonej do góry poduchy na opadnięty wspornik. W związku z powyższym, podjęte na ó wczesnym etapie działani a naprawcze nie wyeliminowały zagrożeń stwarzanych przez kwestionowany produkt. Przy określaniu wysokości kary pieniężnej należy uwzględni ć również to, że stron a postępowania zajmuje się głównie produkcją mebli, przez co jej poziom świadomość odnośnie wym agań dla tych produktów musi być wysoki. W związku z tym, potencjalni konsumenci również mogą i powinni oczekiwać spełniania wymagań bezpieczeństwa przez produkty wprowadz a ne na rynek przez stron ę postępowania. Jak wskazano powyżej, administracyjna kara p ieniężna ma również funkcję prewencyjno - wychowawczą. Strona postępowania po obciążeniu jej karą pieniężna za kolejne naruszeni e obowiązków wskazanych w OBP powinna zatem z większą starannością projektować i produkować meble wprowadzane przez nią na rynek . Na podstawie zebranego materiału dowodowego należy stwierdzić, iż postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone w sposób właściw y , a decyzja Prezesa UOKiK DNR - 2/4 7 /2017 z 1 8 sierpnia 2017 r. w zakresie nałożonej kary pieniężnej jest pra widłowa. Organ I instancji miał podstawy do nałożenia na stronę postępowania za wprowadzenie do obrotu produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa kary pieniężnej w orzeczonej wysokości . Wysokość kary pieniężna jest adekwatna biorąc pod uwagę ustawow e i pozaustawowe dyrektywy wymiaru kary oraz prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie. Tym samym, decyzja Prezesa UOKiK z 1 8 sierpnia 2017 r., DNR - 2/4 7 /2017, w zakresie pkt 2, tj. nałożenia na stronę postępowania kary pieniężnej w wysokości 78 000 z łotych powinna pozostać w obrocie prawnym. Mając powyższe na względzie, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Zgodnie z art. 138 § 1 KPA, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w cał ości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Zgodnie natomiast z art. 33a ust. 5 OBP, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. P ouczenie: Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 201 7 r. poz. 1369 , z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodni e z art. 53 § 1 w związku z art. 54 § 1 ustawy p rawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z up. Prezesa Urzęd u Ochrony Konkurencji i Konsumentów WICEPREZES Dorota Karczewska