DNR-66/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-700 -30/05(21)AKA/911 Warszawa, dnia 30 wrze ś nia 2005 r. DECYZJA NR 66/2005 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275), po przeprowadzeniu post ę powania administracyjnego wszcz ę tego z urz ę du w sprawie zabawki dla niemowl ą t – piszczka tradycyjnego „smok” z serii zwierzaczki ma ł e, wprowadzonej na rynek przez przedsi ę biorc ę Ewa Hencz, prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą „Hencz Toys” Firma Produkcyjno-Handlowa Export-Import oraz przedsi ę biorc ę Wies ł awa Hencza prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą „Hencz Toys” Firma Produkcyjno-Handlowa Export- Import, umarza si ę post ę powanie administracyjne. Uzasadnienie W pi ś mie z dnia 2 lutego 2005 r. G ł ówny Inspektorat Inspekcji Handlowej (GIIH) przekaza ł Urz ę dowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) protokó ł wraz z aktami kontroli dotycz ą cy zabawki dla niemowl ą t – piszczka tradycyjnego „smok” z serii zwierzaczki ma ł e, wprowadzonej na rynek przez Ew ę Hencz prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod „Hencz Toys” Firma Produkcyjno-Handlowa, Export-Import oraz Wies ł awa Hencz, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą „Hencz Toys” Firma Produkcyjno- Handlowa, Export-Import, maj ą cych siedzib ę przy ul. Cyprysowej 23 a, 91-365 Ł ód ź . Przedsi ę biorcy s ą producentami zabawki dla niemowl ą t – piszczka tradycyjnego „smok” z serii zwierzaczki ma ł e, w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. a) ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów i ponosz ą odpowiedzialno ść okre ś lon ą w tej ustawie. Zabawka – piszczek tradycyjny „smok” opakowana jest w torebk ę wykonan ą z przezroczystego celofanu. Zamkni ę cie torebki stanowi z ł o ż ona na pó ł tekturka w kszta ł cie g ł owy kota, któr ą przyczepiono za pomoc ą trzech metalowych zszywek. Na tekturce umieszczono m.in.: oznakowanie CE, informacj ę , ż e zabawka przeznaczona jest dla dzieci w ka ż dym wieku (0 + ) oraz ż e posiada certyfikat bezpiecze ń stwa dla niemowl ą t. Na tekturce znajduje si ę równie ż ostrze ż enie, ż e dzieci w wieku poni ż ej 12 miesi ę cy powinny podczas zabawy znajdowa ć si ę pod opiek ą osoby doros ł ej oraz ż e przed pierwszym podaniem zabawki dziecku nale ż y zabawk ę dok ł adnie umy ć w ciep ł ej wodzie (40+) z dodatkiem myd ł a dla niemowl ą t. W toku kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Katowicach w siedzibie przedsi ę biorcy prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Zbigniew Witas, Firma Handlowa „PELIKAN”, ul. Pukowca 15 w Katowicach, dokonano ogl ę dzin zabawki dla niemowl ą t - piszczka tradycyjnego „smok” z serii zwierzaczki ma ł e. W trakcie ogl ę dzin ustalono, ż e do po łą czenia tekturki z celofanow ą torebk ą u ż yto trzech metalowych, ostro zako ń czonych zszywek, które mog ą powodowa ć zagro ż enie zranienia lub ud ł awienia si ę dziecka. Do łą czona do zabawki tekturka jest kolorowa i ma kszta ł t g ł owy kota, przez co jest ona atrakcyjna dla dziecka i mo ż e sta ć si ę przedmiotem jego zabawy. Metalowe zszywki mog ą powodowa ć ryzyko zranienia lub ud ł awienia si ę dziecka podczas próby otworzenia opakowania zabawki lub podczas zabawy tekturk ą . Ryzyko to jest tym wi ę ksze, ż e zabawka przeznaczona jest równie ż dla dzieci w wieku poni ż ej 3 roku ż ycia. Z ogl ę dzin dokonanych przez Inspekcj ę Handlow ą wynika ł o, ż e na zabawce nie umieszczono informacji ostrzegaj ą cych, ż e opakowanie nie jest zabawk ą i nie s ł u ż y do zabawy. Zgodnie z art. 4 ust 2 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów, przy ocenie bezpiecze ń stwa produktu uwzgl ę dnia si ę cechy produktu, w tym jego opakowanie oraz kategorie konsumentów nara ż onych na niebezpiecze ń stwo w zwi ą zku z u ż ywaniem produktu. Prezes UOKiK uzna ł , ż e istnieje znaczne prawdopodobie ń stwo, ż e zabawka dla niemowl ą t - piszczek tradycyjny „smok” z serii zwierzaczki ma ł e nie spe ł nia ogólnych wymaga ń dotycz ą cych bezpiecze ń stwa, poniewa ż stwarza zagro ż enia zranienia lub ud ł awienia si ę dziecka. W zwi ą zku z powy ż szym, zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z po ź n. zm.) pismem z dnia 10 marca 2005 r. Prezes UOKiK powiadomi ł przedsi ę biorc ę Ew ę Hencz prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą „Hencz Toys” Firma Produkcyjno-Handlowa Export-Import oraz Wies ł awa Hencza prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą „Hencz Toys” Firma Produkcyjno-Handlowa Export-Import o wszcz ę ciu post ę powania administracyjnego. Jednocze ś nie w drodze postanowienia z dnia 10 marca 2005 r. wydanego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów, Prezes UOKiK zobowi ą za ł wskazanych 2 przedsi ę biorców do wyeliminowania zagro ż e ń stwarzanych przez zabawk ę dla niemowl ą t - piszczek tradycyjny „smok” z serii zwierzaczki ma ł e. W pi ś mie z dnia 18 marca 2005 r. przedsi ę biorca Ewa Hencz prowadz ą ca dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą , „Hencz Toys” Firma Produkcyjno-Handlowa Export-Import oraz przedsi ę biorca Wies ł aw Hencz, prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą „Hencz Toys” Firma Produkcyjno-Handlowa Export-Import poinformowali, ż e w ich opinii, zszywki umieszczone w opakowaniu zabawki dla niemowl ą t - piszczek tradycyjny „smok” z serii zwierzaczki ma ł e nie powoduj ą zagro ż e ń dla ż ycia lub zdrowia dziecka, z uwagi na informacj ę umieszczon ą na opakowaniu, tj.: „ przed pierwszym podaniem zabawki dziecku, nale ż y zabawk ę dok ł adnie umy ć w ciep ł ej wodzie (40 0 C) z dodatkiem myd ł a dla niemowl ą t ”. Ponadto przedsi ę biorcy wyja ś nili, ż e ich zdaniem przepisy prawa nie zakazuj ą u ż ywania zszywek do zamykania opakowa ń zabawek. Na potwierdzenie, ż e zabawka dla niemowl ą t - piszczek tradycyjny „smok” z serii zwierzaczki ma ł e oraz jej opakowanie spe ł niaj ą zasadnicze wymagania dla zabawek, przedsi ę biorcy przes ł ali przy pi ś mie z dnia 18 marca 2005 r. kopi ę certyfikatu zgodno ś ci wystawionego w dniu 9 czerwca 2004 r. przez laboratorium w Zlinie w Republice Czeskiej (numer certyfikatu 04389 T/NB). Zdaniem Prezesa UOKiK, zszywki podobnie jak inne metalowe ostro zako ń czone elementy umieszczone w opakowaniu zabawek stwarzaj ą zagro ż enie dla ż ycia lub zdrowia dziecka, w szczególno ś ci dotyczy to opakowa ń , które z uwagi na swój kszta ł t, kolor i faktur ę materia ł u przyci ą gaj ą uwag ę dziecka i w konsekwencji staj ą si ę przedmiotem ich zabawy. Z uwagi na istniej ą c ą pomi ę dzy przedsi ę biorcami a Prezesem UOKiK ró ż nic ę w ocenie bezpiecze ń stwa stosowania zszywek w opakowaniach zabawek, UOKiK zleci ł przygotowanie ekspertyzy w tym zakresie. Ekspertyz ę przygotowa ł ekspert w zakresie bezpiecze ń stwa zabawek, prof. dr hab. Janusz Szymborski, przewodnicz ą cy Komitetu Technicznego 237 Polskiego Komitetu Normalizacyjnego ds. wyrobów dla ma ł ych dzieci i bezpiecze ń stwa zabawek, posiadaj ą cy do ś wiadczenie zawodowe m.in. w dziedzinie pediatrii, auksologii, zdrowia publicznego oraz zagadnie ń normalizacyjnych zwi ą zanych z bezpiecze ń stwem dzieci. Z ekspertyzy wynika, ż e zszywki w opakowaniach zabawek stwarzaj ą zagro ż enia dla ż ycia lub zdrowia dziecka. Zdaniem autora ekspertyzy „ realne jest zagro ż enie bezpiecze ń stwa zdrowotnego dzieci maj ą cych kontakt z przeznaczonymi dla nich produktami, zw ł aszcza zabawkami, opakowanymi przy u ż yciu metalowych zszywek, nitów i innych drobnych elementów .”. Ekspert wyja ś ni ł , ż e „ z pediatrycznego punktu widzenia, w zwi ą zku z u ż ywaniem metalowych zszywek, nitów i innych drobnych, ostro zako ń czonych 3 przedmiotów do opakowa ń zabawek, mog ą wyst ę powa ć nast ę puj ą ce sytuacje zagra ż aj ą ce ż yciu i zdrowiu dziecka: - zszywka/ nit / mo ż e by ć wetchni ę ta i umiejscowi ć si ę w krtani, tchawicy, oskrzelach, prowadz ą c do zaburze ń oddychania, - zszywka/ nit / mo ż e utkwi ć w jamie ustnej lub zosta ć po ł kni ę ta i stwarza ć ryzyko perforacji prze ł yku, ż o łą dka i jelit, - zszywka/ nit / mo ż e by ć wetkni ę ta w ka ż dy inny otwór naturalny: nozdrza, przewody s ł uchowe, odbyt, drogi moczowe i powodowa ć zranienie b ł on ś luzowych; dziecko mo ż e te ż uszkodzi ć oczy, - zszywk ą dziecko mo ż e naruszy ć ci ą g ł o ść pow ł ok cia ł a. Powy ż szym sytuacjom mo ż e towarzyszy ć ból, obrz ę k, krwawienie, wymioty, kaszel, krztuszenie si ę , bezdech, zaka ż enie. Je ż eli interwencja medyczna dotyczy dróg oddechowych lub przewodu pokarmowego, to wi ąż e si ę z konieczno ś ci ą wykonania zabiegu chirurgicznego w znieczuleniu ogólnym, co wielokro ć ratuje ż ycie dziecka, ale stwarza te ż dodatkowe ryzyko dla jego zdrowia i ż ycia. ”. Jednocze ś nie w opinii autora ekspertyzy, § 9 ust. 2 rozporz ą dzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo ł ecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymaga ń dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045), który brzmi „ zabawki i ich cz ęś ci, a tak ż e opakowania, w których s ą wprowadzane do obrotu, nie mog ą powodowa ć ryzyka uduszenia albo ud ł awienia ”, zawiera zakaz stosowania w opakowaniach zabawek zszywek. Ekspert stoi na stanowisku, ż e „ przepis ten mo ż e by ć interpretowany w sposób dos ł owny i bezwzgl ę dny, tzn. daje podstaw ę do eliminowania opakowa ń zabawek zaopatrzonych w metalowe zszywki niezale ż nie od wieku dziecka, dla którego wyrób ten jest przeznaczony. ”. Stosowanie przepisu § 9 ust. 2 rozporz ą dzenia - zdaniem eksperta - nie mo ż e by ć wy łą czone nawet poprzez zamieszczenie na opakowaniu zabawki ostrze ż enia o niebezpiecze ń stwie stwarzanym przez zszywki. Przepisy rozporz ą dzenia nie wprowadzaj ą takiego wy łą czenia, a ponadto gdyby taka by ł a intencja ustawodawcy wprowadzi ł by on do § 33 ust. 1 rozporz ą dzenia, który okre ś la ostrze ż enia, jakie powinny znale źć si ę na zabawkach lub ich opakowaniach, stosowny przepis. Z ekspertyzy wynika jednoznacznie, ż e zszywki stosowane w opakowaniach zabawek stwarzaj ą zagro ż enia dla ż ycia lub zdrowia dziecka oraz ż e istniej ą ce w polskim prawie przepisy obejmuj ą równie ż zagro ż enie ud ł awienia si ę dziecka zszywk ą umieszczon ą w opakowaniu zabawki. Artyku ł 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów stanowi, ż e ustaw ę stosuje si ę do zagro ż e ń zwi ą zanych z produktami, dla których przepisy odr ę bne okre ś laj ą 4 szczegó ł owe wymagania dotycz ą ce bezpiecze ń stwa, je ż eli zagro ż enia te nie s ą obj ę te przez przepisy odr ę bne. W polskim prawie istniej ą przepisy odr ę bne okre ś laj ą ce szczegó ł owe wymagania dotycz ą ce bezpiecze ń stwa zabawek - rozporz ą dzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo ł ecznej w sprawie zasadniczych wymaga ń dla zabawek. Przepisy te obejmuj ą równie ż zagro ż enie ud ł awienia si ę dziecka zszywk ą umieszczon ą w opakowaniu zabawki. Z tego powodu, ustawa o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów nie mo ż e by ć podstaw ą dzia ł a ń organu nadzoru w sprawie wprowadzenia na rynek przez przedsi ę biorc ę Ew ę Hencz prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą „Hencz Toys” Firma Produkcyjno-Handlowa, Export-Import oraz przedsi ę biorc ę Wies ł awa Hencza prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą „Hencz Toys” Firma Produkcyjno-Handlowa, Export-Import zabawki dla niemowl ą t - piszczek tradycyjny „smok” z serii zwierzaczki ma ł e, która stwarza zagro ż enie ud ł awienia si ę dziecka. Ustawa ta bowiem, z uwagi na brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów w zwi ą zku z § 9 ust 2 rozporz ą dzenia w sprawie zasadniczych wymaga ń dla zabawek, nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, Prezes UOKiK postanowi ł jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 Kodeksu post ę powania administracyjnego od niniejszej decyzji stronie nie s ł u ż y odwo ł anie, jednak ż e strona niezadowolona z niniejszej decyzji mo ż e, w terminie 14 dni od dnia jej dor ę czenia, zwróci ć si ę do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. PREZESA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DYREKTOR DEPARTAMENTU Renata Wolanin Otrzymuj ą : 1) Ewa Hencz, „Hencz Toys” Firma Produkcyjno-Handlowa, Export-Import ul. Cyprysowa 23 a 91-365 Ł ód ź 2) Wies ł aw Hencz, „Hencz Toys” Firma Produkcyjno-Handlowa, Export-Import ul. Cyprysowa 23 a 91-365 Ł ód ź 5