DNR-66/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 22 maja 2012 r. DECYZJA DNR-1/66/2012 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z póź. zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej ogólnego bezpieczeństwa białych sukienek dziecięcych, wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę Małgorzatę Hildt, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. „Mała Lady” Małgorzata Hildt w Łodzi, zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DNR-1/18/2012 z dnia 23 lutego 2012 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Uzasadnienie W decyzji nr DNR-1/18/2012 z dnia 23 lutego 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Prezes UOKiK) uznał, iŜ białe sukienki dziecięce nie są bezpieczne, a przedsiębiorca Małgorzata Hildt, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. „Mała Lady” Małgorzata Hildt w Łodzi (dalej jako: „strona postępowania”) wprowadzając te produkty na rynek, naruszyła art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK nałoŜył na przedsiębiorcę obowiązek określony w art. 24 ust. 4 pkt 2 lit. a tej ustawy oraz - na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów - karę pienięŜną w wysokości 1 000 zł. DNR-70-152( 39 )/11/12/TN 2 W piśmie z dnia 8 marca 2012 r. strona postępowania, ustosunkowując się do decyzji Prezesa UOKiK nr DNR-1/18/2012 z dnia 23 lutego 2012 r., stwierdziła, Ŝe wprowadzone przez nią na rynek białe sukienki dziecięce nie stwarzają zagroŜenia, a ich ocena bezpieczeństwa została dokonana przez organ nadzoru przy uwzględnieniu wymagań określonych w normie PN – EN 14682:2009 „ Bezpieczeństwo odzieŜy dziecięcej – Sznury i sznurki ściągające w odzieŜy dziecięcej – Specyfikacja ”, podczas gdy w zakwestionowanych sukienkach występują szarfy, a nie sznurki. Strona postępowania poinformowała, Ŝe nie potrafi ustalić liczby dystrybutorów zakwestionowanych sukienek, które są produktami sezonowymi, wyprodukowanymi w znikomej ilości. Ponadto, strona postępowania stwierdziła, Ŝe nałoŜona na nią kara pienięŜna nie jest „ prewencją tylko karą za nieumyślne przewinienie ”. Jednocześnie, strona postępowania oświadczyła, iŜ próbuje usunąć zagroŜenia stwarzane przez ww. sukienki, ale wszystkie egzemplarze tych produktów znajdujące się na rynku zostały sprzedane. Pismem z dnia 21 marca 2012 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania o informację, czy pismo z dnia 8 marca 2012 r. naleŜy traktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a jeśli tak – sprecyzowanie, w jakim zakresie strona postępowania kwestionuje rozstrzygnięcie decyzji nr DNR-1/18/2012 z dnia 23 lutego 2012 r. W odpowiedzi, pismem z dnia 12 kwietnia 2012 r. strona postępowania poinformowała, Ŝe kwestionuje w całości decyzję Prezesa UOKiK nr DNR-1/18/2012 z dnia 23 lutego 2012 r. Pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Pismem z dnia 10 maja 2012 r. strona postępowania poinformowała, Ŝe nie skorzysta z prawa do zapoznania się z aktami sprawy. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: W piśmie z dnia 8 marca 2012 r. przedsiębiorca Małgorzata Hildt, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. „Mała Lady” Małgorzata Hildt w Łodzi zaprezentowała niejednoznaczne stanowisko, z jednej strony twierdząc, iŜ białe sukienki dziecięce nie stwarzają zagroŜenia a nałoŜona na nią kara nie jest prewencją tylko następstwem nieumyślnego przewinienia, z drugiej zaś poinformowała, iŜ próbuje usunąć zagroŜenia stwarzane przez te produkty. Z uwagi na powyŜsze, pismem z dnia 21 marca 2012 r. Prezes UOKiK wezwał ją do sprecyzowania, czy ww. pismo ma traktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a jeśli tak – w jakim zakresie strona postępowania kwestionuje 3 rozstrzygnięcie decyzji. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2012 r. strona postępowania oświadczyła, Ŝe kwestionuje w całości decyzję nr DNR-1/18/2012 z dnia 23 lutego 2012 r. W związku z tym, w toku niniejszego postępowania Prezes UOKiK ponownie dokonał analizy zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego. Przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Prezesa UOKiK nr DNR-1/18/2012 z dnia 23 lutego 2012 r. było ustalenie, czy białe sukienki dziecięce spełniają ogólne wymagania bezpieczeństwa. Po rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w toku tego postępowania Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe ww. sukienki nie są bezpieczne i nałoŜył na stronę postępowania obowiązek określony w art. 24 ust. 4 pkt 2 lit. a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów oraz - na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 tej ustawy - karę pienięŜną w wysokości 1 000 zł. We wniosku o ponowne rozparzenie sprawy strona postępowania podniosła, iŜ opisany w decyzji „ przypadek został opisany jakby zagraŜał Ŝyciu, a przecieŜ sukienka jest wizytowa i nie słuŜy do sportów ”. Prezes UOKiK nie moŜe zgodzić się z powyŜszym argumentem strony postępowania. Dokonując bowiem oceny bezpieczeństwa kwestionowanych sukienek organ nadzoru oparł się na badaniach organoleptycznych przeprowadzonych przez inspektorów Inspekcji Handlowej. Inspektorzy Inspekcji Handlowej dokonali oceny bezpieczeństwa białych sukienek dziecięcych w oparciu o przepisy ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, posiłkując się postanowieniami normy PN – EN 14682:2009 „ Bezpieczeństwo odzieŜy dziecięcej – Sznury i sznurki ściągające w odzieŜy dziecięcej – Specyfikacja ”, zwanej dalej „normą PN – EN 14682:2009”. W opinii tego wyspecjalizowanego organu kontroli powołanego do ochrony interesów i praw konsumentów, długość szarf słuŜących do wiązania z tyłu sukienki wynosi ok. 410 mm, a zatem przekracza o 14% wartość dopuszczalną, określoną w pkt 3.4.3 normy PN – EN 14682:2009, który dopuszcza moŜliwość stosowania w ubraniach dla małych dzieci szarf przeznaczonych do wiązania z tyłu ubioru, o ile długość części zwisających, mierzona od punktu wiązania, nie jest większa niŜ 360 mm. Opisana nieprawidłowość moŜe doprowadzić do nieszczęśliwego wypadku na skutek np. zaczepienia szarfy o wystające elementy lub wkręcenia się szarfy w poruszające się obiekty (np. karuzelę, rower). PowyŜszej oceny bezpieczeństwa nie podwaŜa argument strony postępowania, iŜ „ sukienka jest wizytowa i nie słuŜy do sportów” . ZagroŜenie istnieje bowiem nie tylko w trakcie uprawiania sportu, ale w kaŜdym miejscu, gdzie występują wystające elementy, o które szarfa moŜe się zaczepić (np. w domu; znane są równieŜ wypadki podczas wsiadania i wysiadania z autobusu). Ponadto, doświadczenie wskazuje, Ŝe dzieci – zakładając sukienki w 4 celach „wizytowych” – równieŜ w takich sytuacjach nader często korzystają z placów zabaw albo sprzętu rekreacyjnego, przeznaczonego dla ich kategorii wiekowej. Podkreślić równieŜ naleŜy, Ŝe wśród odzieŜy wyłączonej spoza zakresu normy PN – EN 14682:2009 brak jest strojów wizytowych. Z uwagi na powyŜsze okoliczności Prezes UOKiK nie moŜe zgodzić się z argumentami strony postępowania wskazującymi, iŜ białe sukienki dziecięce nie stanowią realnego zagroŜenia dla dzieci. Nie zasługuje równieŜ na uwzględnienie argument strony postępowania, Ŝe ocena bezpieczeństwa białych sukienek dziecięcych została dokonana przy uwzględnieniu wymagań określonych w normie PN–EN 14682:2009, podczas gdy w zakwestionowanych sukienkach występują szarfy, a nie sznurki. Norma PN – EN 14682:2009 nie przewiduje, aby odzieŜ dziecięca zawierająca szarfy (a nie sznurki) została wyłączona spod jej zakresu. Przeciwnie, norma ta w pkt 2.10 definiuje pojęcie szarfy, a w pkt 3.4.3 norma wyraźnie określa wymagania dla ubiorów dziecięcych posiadających tego typu element: „w przypadku małych dzieci, paski i szarfy przeznaczone do wiązania z tyłu ubioru są dozwolone pod warunkiem, Ŝe gdy są rozwiązane, długość części zwisających mierzona od punktu wiązania nie będzie większa niŜ 360 mm ani nie będą zwisały poniŜej krawędzi ubioru”. W związku z powyŜszym, organ nadzoru słusznie wziął pod uwagę wymagania bezpieczeństwa określone w normie PN–EN 14682:2009. Odnosząc się do twierdzenia strony postępowania, Ŝe białe sukienki dziecięce znajdujące się na rynku zostały sprzedane, ale nie ma moŜliwości przedstawienia dowodów potwierdzających tę okoliczność, naleŜy wpierw zauwaŜyć, Ŝe w ciągu pięciu miesięcy prowadzonego postępowania strona postępowania nie przedstawiła Ŝadnych dowodów potwierdzających, Ŝe produktów tych nie ma juŜ na rynku. Zgromadzenie przez stronę postępowania dowodów, o jakie wnioskował organ nadzoru, nie było szczególnie utrudnione albo niemoŜliwe, gdyŜ strona postępowania ma kontakt ze wszystkimi dystrybutorami, zarówno z odbiorcami, z którymi posiada stały kontakt np. mailowy albo telefoniczny (w ten sposób juŜ jesienią 2011 r. strona postępowania miała moŜliwość zwrócenia się do niektórych odbiorców o przesłanie stosownych dowodów, w tym dwóch podmiotów, z którymi kontaktowała się telefonicznie w toku kontroli Inspekcji Handlowej), jak równieŜ z odbiorcami, którzy – przy braku kontaktu telefonicznego - odwiedzają stronę postępowania raz na kwartał. W związku z twierdzeniem strony postępowania, iŜ nie wie ilu odbiorców zakupiło zakwestionowane sukienki, naleŜy podkreślić, Ŝe w zaskarŜonej decyzji Prezes UOKiK wyraźnie wskazał, Ŝe w takiej sytuacji strona postępowania powinna zwrócić się do 5 wszystkich podmiotów, które w okresie od momentu odebrania sukienek od przedsiębiorcy Beaty Ostasz, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Firma Konfekcyjna „BEATA” w Łodzi do dnia rozpoczęcia kontroli inspektorów Inspekcji Handlowej, tj. do dnia 8 listopada 2011 r., były odbiorcami sukienek ze wszystkich modeli wyprodukowanych przez stronę postępowania i ustalić, które z tych podmiotów kupiły produkty będące przedmiotem postępowania. W związku z zaniedbaniem przez stronę postępowania obowiązku prawidłowego prowadzenia dokumentacji sprzedaŜy, rozwiązanie wskazane przez organ nadzoru umoŜliwia dotarcie do podmiotów, którzy zakupili białe sukienki dziecięce oraz uzyskanie od nich stosownych dowodów (zarówno w przypadku posiadania przez odbiorców kwestionowanych sukienek, jak równieŜ w przypadku sprzedania przez nich wszystkich egzemplarzy). PowyŜsze stanowisko Prezesa UOKiK zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 18 października 2011 r. stwierdził, Ŝe nieprawidłowy sposób prowadzenia dokumentacji handlowej (tj. nieumieszczanie na nich elementów identyfikujących model produktu) choć niewątpliwie utrudnia, to nie uniemoŜliwia ustalenie nabywców produktu i wykonanie nałoŜonych obowiązków (sygn. II GSK 1089/10). Podkreślić naleŜy, Ŝe obowiązki nałoŜone przez organ nadzoru są wykonalne, gdyŜ strona postępowania ma moŜliwość dotarcia do wszystkich dystrybutorów i choć w przypadku niektórych dystrybutorów kontakt jest utrudniony, to nie jest niemoŜliwy. Bez znaczenia dla moŜliwości wykonania decyzji jest równieŜ zarzut strony postępowania, iŜ sukienka jest produktem sezonowym, wyprodukowanym – według jej oświadczenia – w znikomej ilości. Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona postępowania stwierdziła równieŜ, Ŝe nałoŜona na nią kara pienięŜna nie jest „ prewencją tylko karą za nieumyślne przewinienie” . Prezes UOKiK pragnie wyjaśnić, Ŝe nałoŜona kara pienięŜna posiada dwojaki cel. Po pierwsze, sankcja karna posiada wymiar prewencyjny, tj. ma zapobiegać w przyszłości naruszaniu przez stronę postępowania jak i innych przedsiębiorców przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Po drugie, kara ma charakter represyjny, czyli jest nakładana w związku z naruszeniem przez przedsiębiorcę przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. W niniejszej sprawie strona postępowania, wprowadzając na rynek białe sukienki dziecięce które nie są bezpieczne, naruszyła art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i tym samym została spełniona przesłanka warunkująca nałoŜenie kary. Natomiast okoliczność, iŜ przedsiębiorca odpowiedzialny za wprowadzenie na rynek produktu niebezpiecznego działał świadomie lub nieumyślnie – na co powołuje się strona - nie jest przesłanką niezbędną do nałoŜenia tej kary. NaleŜy takŜe zauwaŜyć, Ŝe w 6 podobnych sytuacjach organ nadzoru nakładał na innych przedsiębiorców kary w zbliŜonej wysokości, co w przypadku strony niniejszego postępowania. W zaskarŜonej decyzji Prezes UOKiK w sposób szczegółowy i wyczerpujący wskazał na okoliczności, jakimi kierował się przy ustalaniu wysokości kary pienięŜnej. Po pierwsze, działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, Ŝe konsumenci mają prawo oczekiwać, iŜ wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Jako okoliczność obciąŜającą Prezes UOKiK wziął pod uwagę fakt, iŜ białe sukienki dziecięce stwarzały zagroŜenie dla dzieci, które stanowią kategorię konsumentów podlegających szczególnej ochronie (art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów), jak równieŜ niedopełnienie przez stronę obowiązku prowadzenia dokumentacji pozwalającej na przekazanie organowi nadzoru informacji dotyczących obrotu kwestionowanymi sukienkami, w szczególności liczby produktów wprowadzonych na rynek i listy dystrybutorów. Z kolei, jako okoliczność łagodzącą, organ nadzoru wziął pod uwagę fakt, Ŝe jest to pierwsze naruszenie przez stronę postępowania przepisów dotyczących ogólnego bezpieczeństwa produktów oraz brak skarg związanych z kwestionowanym produktem. W postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, kryterium pomocniczym przy ustalaniu wysokości kary jest korzyść majątkowa, uzyskana przez stronę postępowania ze sprzedaŜy produktów, które nie są bezpieczne. Jednak w ramach niniejszego postępowania, z uwagi na nieprowadzenie przez stronę postępowania dokumentacji dotyczącej ilości sprzedawanych produktów, Prezes UOKiK nie był w stanie zweryfikować liczby białych sukienek dziecięcych, które zostały wprowadzone na rynek. W związku z tym, przy ustalaniu wysokości kary pienięŜnej, jako kryterium pomocniczym, organ nadzoru nie posłuŜył się korzyścią majątkową osiągniętą ze sprzedaŜy kwestionowanych produktów. W związku z naruszeniem art. 10 ust 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów Prezes UOKiK w decyzji nr DNR-1/18/2012 z dnia 23 lutego 2012 r. nałoŜył na stronę postępowania karę w wysokości 1 000 zł. Kary pienięŜne nakładane przez Prezesa UOKiK na producentów na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów mają charakter fakultatywny. Nakładanie ich (względnie samo zagroŜenie nimi) stanowi istotny instrument, który ma na celu przyczynienie się do przestrzegania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów przez ww. podmioty. Organ nadzoru pragnie ponownie podkreślić, Ŝe nakładana kara pienięŜna ma charakter represyjno – wychowawczy i jest nakładana oraz wykonywana w celu zachowania i przestrzegania obowiązującego porządku prawnego. Ma ona teŜ na celu prewencję, tj. zapobieganie w przyszłości tego rodzaju 7 naruszeniom ustawy, jak równieŜ represję, czyli stanowić ma odczuwalną dolegliwość za jej naruszenie. NaleŜy równieŜ podkreślić, iŜ nałoŜona na stronę postępowania kara pienięŜna stanowi zaledwie 1 % maksymalnego wymiaru kary, wynoszącego - zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów - 100 000 zł. Mając na uwadze powyŜsze, kara pienięŜna w wysokości 1 000 zł nałoŜona przez Prezesa UOKiK na przedsiębiorcę Małgorzatę Hildt, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. „Mała Lady” Małgorzata Hildt w Łodzi jest adekwatna i nie przekracza stopnia jego zawinienia - uwzględnia w naleŜyty sposób okoliczności stwierdzonego naruszenia przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje zaskarŜoną decyzję w mocy, albo 2) uchyla zaskarŜoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Prezes UOKiK, po dokonaniu ponownej analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i okoliczności wskazanych przez stronę w toku postępowania odwoławczego zarówno pod kątem oceny legalności, jak i celowości wydanego rozstrzygnięcia uznał, Ŝe decyzja nr DNR-1/18/2012 z dnia 23 lutego 2012 r. była prawidłowa, a tym samym brak jest podstaw do jej uchylenia. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. 8 Niniejsza decyzja, zgodnie z art. 25 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, stanowi podstawę wpisu do prowadzonego przez Prezesa UOKiK rejestru produktów niebezpiecznych. Zgodnie z § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu prowadzenia rejestru produktów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 87, poz. 814), w przypadku decyzji, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, Prezes UOKiK dokonuje wpisu do rejestru z urzędu po upływie terminu, od kiedy decyzja stała się ostateczna. Pouczenie: Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 53 § 1 w związku z art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. PREZES Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dr Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel Otrzymuje: Małgorzata Hildt P.P.H.U. „Mała Lady” Małgorzata Hildt ul. Liściasta 74B lok. 11 91-220 Łódź