DNR-67/2010

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dn. 27 września 2010 r. DECYZJA DNR-1/67/2010 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z póź. zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy ogólnego bezpieczeństwa płynów do kąpieli lub pod prysznic jogurtowych Ananas – Pomarańcza Bagnodoccia allo Jogurt Ananas & Arancia, wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnobrzegu, zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DNR-1/52/2010 z dnia 9 sierpnia 2010 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Uzasadnienie W piśmie z dnia 24 sierpnia 2010 r. przedsiębiorca „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnobrzegu (strona postępowania) złoŜył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nr DNR-1/52/2010 z dnia 9 sierpnia 2010 r. W zaskarŜonej decyzji Prezes UOKiK uznał, iŜ wprowadzając na rynek produkty niespełniające wymagań bezpieczeństwa, tj. płyny do kąpieli lub pod prysznic jogurtowe Ananas – Pomarańcza Bagnodoccia allo Jogurt Ananas & Arancia, przedsiębiorca „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie naruszyła art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 oraz z 2009 r. Nr 20, poz. 106 i Nr 18, poz. 97), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”. W związku z powyŜszym, organ nadzoru nałoŜył na tego przedsiębiorcę obowiązki określone w art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b) oraz pkt 2 lit. b) w/w ustawy. W tym zakresie, na podstawie art. 24 ust. 11 w zw. z art. 5 ust. 3 w/w ustawy, Prezes UOKiK nadał niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Dodatkowo, na podstawie art. 33a ust. 2 DNR–70–41(15)10/BZ 2 pkt 2) w związku z art. 13 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK ukarał w/w przedsiębiorcę karą pienięŜną w wysokości 15 000 zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania wniosła o uchylenie w całości decyzji Prezesa UOKiK nr DNR-1/52/2010 z dnia 9 sierpnia 2010 r. oraz o umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Strona postępowania oświadczyła, iŜ w jej opinii brak jest przesłanek do uznania, iŜ płyny do kąpieli lub pod prysznic jogurtowe Ananas – Pomarańcza Bagnodoccia allo Jogurt Ananas & Arancia, zwane dalej „płynami do kąpieli”, nie są bezpieczne, a w konsekwencji do nałoŜenia na nią obowiązków i kary pienięŜnej, określonych w zaskarŜonej decyzji Prezesa UOKiK. W opinii strony postępowania produkty będące przedmiotem postępowania spełniają wymagania określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagroŜenie przez to, Ŝe ich wygląd wskazuje na inne niŜ rzeczywiste przeznaczenie (Dz. U. Nr 71, poz. 644), zwanym dalej rozporządzeniem Rady Ministrów. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów na etykiecie lub opakowaniu imitacji zamieszcza się zrozumiałą i łatwą do odczytania informację o rzeczywistym przeznaczeniu imitacji, sposobie uŜywania i zalecanych środkach ostroŜności oraz wskazówki dotyczące postępowania w sytuacji zagroŜenia. Jak deklaruje strona postępowania, wymagane powyŜszym przepisem informacje w języku polskim zostały dołączone do produktów, w związku z czym produkty te nie stwarzały zagroŜenia. Ponadto, w opinii strony postępowania twierdzenie, Ŝe produkty będące przedmiotem postępowania przypominają środki spoŜywcze (jogurty, napoje mleczne) i są imitacjami jest bezzasadne, bowiem większość z dostępnych na rynku produktów słuŜących do higieny osobistej, takich jak Ŝele pod prysznic czy mydła w płynie swoim wyglądem, zapachem, opakowaniem przypomina środki spoŜywcze, a jednak są dopuszczone do obrotu i nie stwarzają ryzyka dla konsumentów, gdy na opakowaniu produktu umieszczona jest informacja o jego rzeczywistym przeznaczeniu, sporządzona w języku polskim. Strona postępowania kwestionuje takŜe moŜliwość spoŜycia przedmiotowych produktów przez dzieci twierdząc, iŜ takie ryzyko nie istnieje, gdyŜ dzieci powinny korzystać z środków higieny pod kontrolą rodziców. Dodatkowo, strona postępowania oświadcza, iŜ w/w produkty są dopuszczone do obrotu na obszarze Unii Europejskiej jako spełniające wymagania bezpieczeństwa. Ponadto, zdaniem strony postępowania, w świetle przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nałoŜenie na nią kary pienięŜnej jest bezprzedmiotowe. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania podwaŜa bowiem twierdzenie, Ŝe jest producentem płynów do kąpieli w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. a) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Strona postępowania oświadcza, iŜ nie jest wytwórcą powyŜszych produktów, a jedynie ich dystrybutorem. Ze względu na to, Ŝe na podstawie art. 33 ust. 2 pkt 2) kara pienięŜna moŜe być 3 nałoŜona tylko na producenta danego produktu, nałoŜenie kary na stronę postępowania jest – w jej opinii - sprzeczne z prawem. W piśmie z dnia 2 września 2010 r., na podstawie art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnobrzegu o wszczęciu postępowania w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej zaskarŜoną decyzją nr DNR-1/52/2010 z dnia 9 sierpnia 2010 r. W tym samym piśmie Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o prawie do czynnego udziału w kaŜdym stadium postępowania, a w szczególności o prawie zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Prezes UOKiK, po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności przedstawionych przez stronę argumentów stwierdził, iŜ brak jest podstaw do uchylenia zaskarŜonej decyzji lub umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Podstawą do nałoŜenia obowiązków i kary pienięŜnej na stronę postępowania było ustalenie, iŜ wprowadzone przez nią na rynek płyny do kąpieli nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa. Okoliczność ta stwierdzona została w decyzji Prezesa UOKiK nr DNR-1/52/2010 z dnia 9 sierpnia 2010 r. Wprowadzając kwestionowane produkty na rynek strona postępowania naruszyła art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Naruszenie tej regulacji upowaŜnia Prezesa UOKiK, w świetle art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b) oraz pkt 2 lit. b) w/w ustawy, do nałoŜenia obowiązku natychmiastowego wycofania produktów z rynku i zakazania ponownego wprowadzania ich do obrotu. Ponadto, na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK legitymowany jest w tym przypadku do nałoŜenia na producenta kary pienięŜnej w wysokości do 100 000 zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania podniosła, iŜ płyny do kąpieli spełniają wymagania bezpieczeństwa określone w rozporządzeniu Rady Ministrów. Opierając się na treści § 2 powyŜszego aktu prawnego strona postępowania wskazuje, iŜ umieszczenie informacji o rzeczywistym przeznaczeniu w/w produktów powoduje, Ŝe nie stwarzają 4 one zagroŜenia wynikającego z moŜliwości uznania ich za imitacje, które swym wyglądem i opakowaniem przypominają produkty spoŜywcze (jogurty, napoje mleczne). W opinii Prezesa UOKiK zarzut ten jest całkowicie bezpodstawny. Zgodnie bowiem z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów imitacjami są produkty, które stwarzają zagroŜenie przez to, Ŝe ich wygląd wskazuje na inne niŜ rzeczywiste przeznaczenie. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2010 r. odnoszącym się do imitacji produktów spoŜywczych, „ podnoszona przez skarŜącą okoliczność, iŜ balsamy spełniają normy przewidziane w ustawie o kosmetykach nie zwalnia organu nadzoru od badania kosmetyków jako towarów bezpiecznych w świetle ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy. Decydujące znaczenie ma bowiem kombinacja cech i właściwości, które przesądzać będą o bezpieczeństwie danego produktu. W przypadku przedmiotowych balsamów jest to zarówno opakowanie, jak i szata graficzna etykiety oraz zapach owoców, wszystkie te cechy łącznie mogą zwłaszcza u dzieci rodzić mylne skojarzenia z artykułem spoŜywczym”. W niniejszej sprawie - jak wykazały badania organoleptyczne przeprowadzone przez inspektorów Inspekcji Handlowej - płyny do kąpieli posiadają cechy i właściwości (tj. wygląd, w szczególności szatę graficzną i kształt opakowania) wywołujące u konsumentów, zwłaszcza u dzieci poczucie, Ŝe są to artykuły spoŜywcze, a próba ich konsumpcji wiąŜe się z zagroŜeniem dla ich zdrowia lub Ŝycia. Wyeliminowanie zaś zagroŜeń stwarzanych przez tego typu produkty nie sprowadza się jedynie do dołączenia ostrzeŜeń oraz informacji – co podnosi strona postępowania powołując się na § 2 rozporządzenia Rady Ministrów - zwłaszcza, Ŝe kategorią konsumentów szczególnie naraŜonych są dzieci, które mogą nie być w stanie ich przeczytać. W opinii organu nadzoru, w celu wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez przedmiotowe produkty naleŜy pozbawić je tych cech i właściwości, które mogą wywołać u konsumentów przeświadczenie o spoŜywczym przeznaczeniu produktów, np. zmienić opakowanie i wzór na etykiecie, co wiąŜe się z koniecznością podjęcia działań mających na celu wycofanie przedmiotowych produktów od dystrybutorów. W tym miejscu naleŜy jednoznacznie stwierdzić, iŜ imitacje produktów spoŜywczych są niedozwolone i dołączenie do nich informacji i ostrzeŜeń, o których mowa w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów, nie eliminuje stwarzanego przez nie zagroŜenia. PowyŜsza regulacja odnosi się bowiem do innych, niŜ naśladujące środki spoŜywcze, imitacji. W związku z powyŜszym, zarzut strony postępowania naleŜy uznać za bezpodstawny. Strona postępowania kwestionuje takŜe moŜliwość spoŜycia przedmiotowych produktów przez dzieci twierdząc, iŜ takie ryzyko nie istnieje, gdyŜ dzieci powinny korzystać z środków higieny pod kontrolą rodziców. 5 W opinii Prezesa UOKiK, twierdzenie strony postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić naleŜy, iŜ strona postępowania nie kwestionuje tego, iŜ płyny do kąpieli są imitacjami artykułów spoŜywczych, a jedynie wskazuje, Ŝe spełniają one ogólne wymagania bezpieczeństwa. Zgodnie z art. 10 ust.1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Po przeprowadzeniu badań organoleptycznych kwestionowanych produktów, inspektorzy Inspekcji Handlowej jednoznacznie stwierdzili, Ŝe płyny do kąpieli są imitacjami produktów spoŜywczych, tym samym uznać naleŜy, iŜ nie są produktami bezpiecznymi w rozumieniu art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w myśl którego produkt powinien być bezpieczny nie tylko w zwykłych ale takŜe innych dających się przewidzieć warunkach jego uŜywania. W tym przypadku producent nie moŜe przerzucać ponoszenia odpowiedzialności za wprowadzony do obrotu produkt na rodziców czy teŜ opiekunów dziecka, poniewaŜ to on, a nie konsument, został zobowiązany przez ustawodawcę do podjęcia wszelkich działań zapewniających, by produkt wprowadzany na rynek w normalnych lub przewidywalnych okolicznościach nie stanowił zagroŜenia dla ludzkiego Ŝycia i zdrowia. Zgodnie z orzecznictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt VI S.A./Wa 2062/09), „ (…) dzieci nie są w stanie odczytać ostrzeŜeń znajdujących się na produkcie, natomiast jego wygląd i zapach moŜe u dziecka wywołać przekonanie, Ŝe ma do czynienia z produktem spoŜywczym. Nie da się wykluczyć, Ŝe do pomyłki moŜe dojść zwłaszcza, gdy jeden z rodziców pozostawi zakupy w kuchni, a wśród nich obok artykułów spoŜywczych będą znajdować się przedmiotowe balsamy, które ze względu na swój wygląd rodzą skojarzenie z jogurtami pitnymi takich firm jak Bakoma, Mlekovita i Krasnystaw, które są powszechnie dostępne na rynku”. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania zadeklarowała, Ŝe płyny do kąpieli zostały dopuszczone do obrotu na obszarze Unii Europejskiej jako spełniające wymagania bezpieczeństwa. Na dowód powyŜszego twierdzenia, strona postępowania powołała się na dokument, który jej zdaniem potwierdza zgodność produktów z przepisami wspólnotowymi. Prezes UOKiK nie moŜe ustosunkować się do powyŜszego zarzutu, poniewaŜ strona postępowania dołączyła do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy „Certyfikat dobrych praktyk produkcyjnych”, wystawiony co prawda przez włoskiego producenta kosemtyków marki VOLGIA DI (przedsiębiorca BRELIL S.r.l. a Socio Unico z siedzibą w Lodi Vecchio), jednakŜe dotyczący Ŝeli pod prysznic o nazwie „Voglia di…Happy Shower MOJITO 250 ml”, a nie kwestionowanych płynów do kąpieli. Ponadto, Prezes UOKiK zwraca uwagę, iŜ imitacje zakazane są we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej, bowiem polskie rozporządzenie Rady Ministrów jest transpozycją prawa wspólnotowego, tj. dyrektywy 87/357/EWG z dnia 25 czerwca 1987 r. w 6 sprawie zbliŜenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących produktów, których wygląd wskazuje na przeznaczenie inne niŜ rzeczywiste, zagraŜających zdrowiu lub bezpieczeństwu konsumentów (Dz.Urz. WE L 192 z 11.7.1987, s. 49-50). W świetle art. 3 w/w dyrektywy, państwa Unii Europejskiej są zobowiązane do podjęcia działań mających na celu wycofanie z rynku imitacji produktów spoŜywczych. Natomiast przepisy dyrektywy nie przewidują moŜliwości oznakowania tych produktów jako środka wyeliminowania stwarzanych przez nie zagroŜeń. NaleŜy równieŜ podkreślić, iŜ w systemie szybkiej informacji o produktach niebezpiecznych (RAPEX), umieszczone są notyfikacje potwierdzające podjęcie przez inne kraje Unii Europejskiej działań wobec imitacji produktów spoŜywczych znajdujących się na ich rynku (np. notyfikacja nr 125/08 oraz 130/08), m.in. Słowenia poinformowała, iŜ zakwestionowane przez nią produkty swoim wyglądem przypominają produkty mleczne i mogą być uznane, zwłaszcza przez dzieci, za środki spoŜywcze (analogiczna sytuacja miała miejsce takŜe w zamieszczonej przez Niemcy notyfikacji nr 836/09). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania zakwestionowała takŜe okoliczność, Ŝe jest producentem płynów do kąpieli w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. a) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, powołując się na to, iŜ nie jest wytwórcą powyŜszych produktów ani nie występuje jako ich wytwórca, w związku z czym brak podstaw do nałoŜenia na nią kary pienięŜnej na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2) w związku z art. 13 w/w ustawy. Argument strony postępowania naleŜy uznać za bezzasadny. Biorąc pod uwagę treść art. 3 pkt 2 lit a) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producentem jest przedsiębiorca prowadzący w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym działalność polegającą na wytwarzaniu produktu albo kaŜda inna osoba, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróŜniające oznaczenie, a takŜe osobę, która naprawia lub regeneruje produkt. Jak wykazała kontrola przeprowadzona przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, na opakowaniach w/w produktów znajduje się etykieta z nazwą i adresem przedsiębiorcy „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnobrzegu. Ponadto, fakt wprowadzenia na rynek płynów do kąpieli – czemu strona postępowania nie zaprzeczyła w toku postępowania - potwierdzają faktury VAT zgromadzone w trakcie działań kontrolnych przez inspektorów Inspekcji Handlowej. Nie budzi wątpliwości, Ŝe powyŜszy materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje na to, iŜ strona postępowania występuje jako producent w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit a) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, co zostało stwierdzone w decyzji Prezesa UOKiK nr DNR-1/52/2010 z dnia 9 sierpnia 2010 r. Skoro zaś rola strony 7 postępowania w obrocie płynami do kąpieli została wykazana, Prezes UOKiK był upowaŜniony - na podstawie art. 33a ust 2 pkt 2) powyŜszej ustawy - do nałoŜenia na producenta kary pienięŜnej w wysokości do 100 000 zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania nie przedstawiła Ŝadnych argumentów ani dowodów, które uzasadniałyby uchylenie zaskarŜonej decyzji w całości lub umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Biorąc pod uwagę powyŜsze, jak równieŜ zgromadzony materiał dowodowy oraz okoliczności sprawy, Prezes UOKiK uznał, iŜ zarówno nałoŜone obowiązki, jak i kara pienięŜna są adekwatne do stwierdzonych naruszeń, spełnią swój skutek prewencyjny i skłonią przedsiębiorcę do nienaruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Zgodnie z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje zaskarŜoną decyzję w mocy, albo 2) uchyla zaskarŜoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Prezes UOKiK uznał, po dokonaniu ponownej analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego oraz uwzględnieniu okoliczności wskazanych przez stronę w toku postępowania odwoławczego, zarówno pod kątem oceny legalności, jak i celowości wydanego rozstrzygnięcia, Ŝe decyzja nr DNR-1/51/2010 z dnia 9 sierpnia 2010 r. była prawidłowa, a tym samym brak jest podstaw do jej uchylenia. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Pouczenie: Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 53 § 1 w związku z art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes 8 Otrzymuje: „GLER” sp. z o.o. Ul. Dąbrówki 3a 39-400 Tarnobrzeg