DNR-96/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DNR - 70 - 87 20 )/15/AK Warszawa, dnia 16 października 2015 r. DECYZJA nr DNR-1/96/2015 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa foremki do pieczenia 0,3 l z pokrywką i zestawu naczyń do zapiekania , wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę Jana Jońcę, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Jan Jońca Przedsiębiorstwo Handlowe Hurtownia „SZCZEPAN” w Pruszczu Gdańskim , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, że przedsiębiorca usunął przyczyn y zagrożeń stwarzanych przez te produkty i umarza postępowanie administracyjne . Uzasadnienie Foremka do pieczenia 0,3 l z pokrywką to ceramiczne naczynie żaroodporne z przykrywką. Produkt posiada kształt garnka z pokrywką w ko lorze szarym , natomiast w środku naczynie ma biały kolor. Na dnie naczynia, po jego zewnętrznej stronie znajduje się samoprzylepna etykieta zawierająca m. in. następujące informacje: „AM/63 P.O. BOX 37211, 1030 AE AMSTERDAM THE NETHERLANDS , Made in China, EAN: 8718158002266”. Ponadto, na kartonowym pudełku stanowiącym opakowanie produktu zamieszczono informacje dotyczące m. in. nazwy produktu („Foremka do pieczenia”), nr artykułu (934858) oraz znaki graficzne wskazujące na możliwość używania naczynia w piekarniku oraz kuchence mikrofalowej oraz mycia w zmywarce do naczyń. 2 Zestaw naczyń do zapiekania stanowią dwie sztuki okrągłych naczyń ceramicznych o pojemności 185 ml każde, umieszczonych na kartonowej podkładce. Naczynia kształtem przypominają foremki do pieczenia ciast i występują w kolorze białym. Bezpośrednio na produkcie umieszczona została samoprzylepna etykieta zawierająca m. in. następujące informacje: „AM/63 P.O. BOX 37211, 1030 AE AMSTERDAM T HE NETHERLANDS, Made in China, EAN: 871815805513”. Natomiast na kartonowej podkładce stanowiącej opakowanie produktu zamieszczono informacje dotyczące m. in. na z wy produktu („Zestaw naczyń do zapiekania”), nr artykułu (414276 ) oraz znaki graficzne wskazujące na możliwość używania naczynia w piekarniku oraz kuchence mikrofalowej oraz mycia w zmywarce do naczyń. Pismem z 6 maja 2015 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako: „Prezes UOKiK ” lub „organ nadzoru”) protokół wraz z aktami kontroli dotyczącym i foremki do pieczenia 0,3 l z pokrywką i zestawu naczyń do zapiekania (dalej także jako: „naczynia do zapiekania”), wprowadzonych na r ynek przez przedsiębiorcę Jana Jońcę, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Jan Jońca Przedsiębiorstwo Handlowe Hurtownia „SZCZEPAN” w Pruszczu Gdańskim. W toku kontroli ww. przedsiębiorcy, mającej miejsce w Gdańsku, przy ul. Tama Pędzichowska 3, inspektorzy reprezentujący Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej poddali naczynia do zapiekania o cenie bezpieczeństwa w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym be zpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322) (dalej jako: „ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów”). Badania organoleptyczne wykazały, że do produktów nie dołączono informacji i ostrzeżeń warunkujących ich bezpieczne użytkowanie, ze szczególnym uwzględnieniem zalecanej temperatury pieczenia oraz stosowania rękawic ochronnych. W związku z powyższym, inspektorzy Inspekcji Handlowej pobrali próbki naczyń do zapiekania (każdy produkt w ilości 10 sztuk) i przekazali je do Laboratorium Badawczego Ceramiki i Materiałów Budowlanych w Warszawie. Badania laboratoryjne naczyń do zapiekania zostały przeprowadzone w zakresie odporności tych produktów na szok termiczny według metody badania B, określonej w pkt 6.2 normy PN - EN 1183:2000 „ Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z produktami spożywczymi -- Metody badania szoku termicznego i odporności na szok termiczny ” (dalej jako: „norma normy PN - EN 1183:2000”) przy uwzględnieniu uzasadnionych oczekiwań konsumentów co do bezpieczeństwa tych produktów. Badania laboratoryjne wykazały, że: 3 1) w przypadku foremki do pieczenia 0,3 l z pokrywką 50% sztuk uległo popękaniu przy różnicy temperatur ∆t=140°C (temperatura pieca t 1 =160 °C , temperatura wody t 2 = 20 °C ), 2) w przypadku zestawu naczyń do zapiekania 50% sztuk uległo popękaniu przy różnicy temperatur ∆t=160°C (temperatura pieca t 1 =180 °C , temperatura wody t 2 = 20 °C ), W związku z powyższymi nieprawidłowościami , Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów . Zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 , z późn. zm.), pismem z 20 maja 2015 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę Jana Jońcę, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Jan Jońca Przedsiębiorstwo Handlowe Hurtownia „SZCZEPAN” w Pruszczu Gdańskim ( stronę postępowania) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa naczyń do zapiekania . W tym samym piśmie organ nadzoru wezwał stronę postępowania do udzie lenia informacji, czy przekazane w toku kontroli Inspekcji Handlowej dokumenty związane z obrotem kwestionowanymi naczyniami do zapiekania (tj. faktura zakupu produktów nr 1613699 z dnia 21 czerwca 2013 r., zestawienie sprzedaży produktów wraz z fakturami sprzedaży) są kompletne – a jeśli nie – zwrócił się o uzupełnienie dokumentacji w tym zak resie. Prezes UOKiK poprosił także o poinformowanie go o otrzymanych skargach lub reklamacjach dotyczących naczyń do zapiekania wraz ze wskazaniem, czego dotyczyły. Ponadto organ nadzoru zwrócił się o przekazanie ewentualnych dowodów potwierdzających wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez kwestionowane naczynia. Pismem z 6 czerwca 2015 r. strona postępowania potwierdziła, że przekazane przez nią dokumenty związane z obrotem produktami będącymi przedmiotem postępowania są kompletne, a ta kże poinformowała o wstrzymaniu sprzedaży i wycofaniu z rynku kwestionowanych naczyń do zapiekania. Strona postępowania poinformowała również o podjętych przez siebie działaniach informacyjnych, polegających na umieszczeniu ostrzeżenia dla klientów na swojej stronie internetowej oraz w kilku miejscach w halach sprzedażowych prowadzonej hurtowni. Strona postępowania oświadczyła, że do chwili obecnej nie otrzymała żadnej skargi lub reklamacji dotyczącej naczyń do zapiekania oraz wskazała, że nawiązała kontakt z holenderskim dostawcą naczyń w sprawie zwrotu tych produktów lub podjęcia w stosunku do nich innych działań naprawczych. O efektach uzgodnień w tym zakresie zobowiązała się poinformować organ nadzoru. 4 W piśmie z 19 czerwca 2015 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania o przekazanie dokumentacji zdjęciowej potwierdzającej umieszczenie informacji dla nabywców produktów w widocznym miejscu sklepu stacjonarnego, oświadczeń dystrybutorów, którzy nie posiadają już kwestionowanych naczyń a także tych przedsiębiorców, którzy zakupili te produkty na własne potrzeby i nie zdecydowali się na ich zwrot, bądź też – w przypadku braku możliwości uzyskania tych oświadczeń – dowodów potwierdzających zwrócenie się do nich z taką prośbą. Ponadto organ nadzoru pop rosił o przekazanie informacji na temat ustaleń poczynionych przez stronę postępowania z dostawcą produktów. Pismem z 8 lipca 2015 r. strona postępowania przekazała wnioskowaną przez Prezesa UOKiK dokumentację zdjęciową oraz oświadczenia dwóch przedsiębiorców o nieposiadaniu naczyń do zapiekania. Strona postępowania wskazała również, że na prośbę holenderskiego dostawcy naczyń przesłała mu 5 sztuk foremek do pieczenia 0,3 l z pokrywką w celu dokonania ponownych badań laboratoryjnych tego produktu. W piśmie z 20 lipca 2015 r. Prezes UOKiK ponownie zwrócił się do strony postępowania z prośbą o przekazanie dowodów potwierdzających zwrócenie się do dystrybutorów naczyń do zapiekania o zwrot posiadanych egzemplarzy produktów, a także dowodów podjęcia działań na prawczych wobec produktów dotychczas wycofanych z rynku i będących w jej posiadaniu. Pismem z 20 lipca 2015 r. strona postępowania przekazała sprawozdanie z badań laboratoryjnych foremek do pieczenia 0,3 l z pokrywką, które zostały przeprowadzone we własnym zakresie przez przedsiębiorcę Koopman International B.V. z siedzibą w Amsterdamie. Według przekazanego dokumentu foremka do pieczenia 0,3 l z pokrywką pozytywnie przeszła badania w temperaturze 180 °C . Następnie, pismem, które wpłynęło do UOKiK 10 sierpnia 2015 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, że niezwłocznie po otrzymaniu informacji o wszczęciu niniejszego postępowania jej pracownik telefonicznie skontaktował się ze wszystkimi dostępnymi nabywcami produktów będących przedmiotem postępowania, informując o możliwych zagrożeniach oraz konieczności zwrotu posiadanych produktów. Jednocześnie strona postępowania oświadczyła, że wszystkie wycofane z rynku i będące w jej posiadaniu produkty nie zostały jeszcze zwrócone dostawcy w związku z prz ekazaniem przez niego pozytywnych wyników badań laboratoryjnych, które zostały przedłożone Prezesowi UOKiK. Pismem z 17 sierpnia 2015 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, że przekazane przez nią sprawozdanie z badań laboratoryjnych, uzyskane od dostawcy naczyń do zapiekania, nie stanowi w jego ocenie dowodu potwierdzającego bezpieczeństwo produktów wobec których toczy się niniejsze postępowania. Organ nadzoru zauważył bowiem, że ww. 5 sprawozdanie z badań zostało sporządzone przez przedsiębiorcę Koopman International B.V. z siedzibą w Amsterdamie, w związku z czym może być ono potraktowane jedynie jako stanowisko tego przedsiębiorcy w przedmiocie bezpieczeństwa produktu, nie zaś jako sprawozdanie z badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez niezależną jednostkę badawczą. Ponadto Prezes UOKiK wskazał, że przekazane sprawozdanie z badań dotyczy tylko jednego z kwestionowanych w toku niniejszego postępowania produktów – tj. foremki do pieczenia 0,3 l . Mając powyższe na uwadze organ nadzoru poinformował stronę postępowania , że w przypadku podjęcia przez nią decyzji o eliminacji zagrożeń stwarzanych przez naczynia do zapiekania powinna ona przedstawić dowody podjęcia działań naprawczych w tym zakresie, niezależnie zaś od powyższego – wskazał na możliwość wystąpienia przez nią z wnioskiem o przebadanie próbek rozjemczych produktów będących przedmiotem postępowania. Ponadto, w pismach z 17 sierpnia 2015 r. Pr ezes UOKiK zwrócił się do wybranych dystrybutorów naczyń do zapiekania z prośbą o wskazanie, czy strona postępowania kontaktowała się z nimi w sprawie zwrotu posiadanych naczyń do zapiekania oraz wskazanie, czy produkty te są nadal prze nich posiadane. Pismami, które wpłynęły do UOKiK 27 sierpnia 2015 r. i 2 września 2015 r. dwóch dystrybutorów naczyń do zapiekania potwierdziło, że strona postępowania kontaktowała się z nimi oraz poinformowało o braku produktów w swej ofercie handlowej. W piśmie z 16 września 2015 r. organ nadzoru poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. P ismem z 29 września 2015 r. strona postępowania poinformowała, że posiadane przez nią egzemplarze produktów będących przedmiotem postępowania zostały zwrócone do dostawcy. Strona postępowania przekazała ponadto sprawozdanie z badań laboratoryjnych przeprowadzonych w laboratorium Hamilton Poland S.A. nr 235882/15/POZ, zgodnie z którym naczynie ceramiczne będące przedmiotem badań wytrzymało zapiekanie w temperaturze 180°C przez czas 1,5 godziny. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Jan Jońca Przedsiębiorstwo Handlowe Hurtownia „SZCZEPAN” w Pruszczu Gdańskim wprowadził naczynia do zapiekania na rynek i jest dystrybutorem w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem, za dystrybutora uznaje się przedsiębiorcę uczestniczącego w dowolnym etapie 6 pro cesu dostarczania lub udostępniania produktu, którego działalność nie wpływa na właściwości produktu związane z jego bezpieczeństwem. W toku niniejszego postępowania ww. przedsiębiorca przekazał Prezesowi UOKiK fakturę zakupu przedmiotowych naczyń od dosta wcy wewnątrzunijnego – tj. holenderskiego przedsiębiorcy Koopman International B.V. z siedzibą w Amsterdamie, który stosownie do oznaczenia widniejącego na produktach występuje jako ich wytwórca . Zgodnie z art. 11 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, dystrybutor jest zobowiązany działać z należytą starannością w celu zapewnienia bezpieczeństwa produktów, w szczególności przez niedostarczanie produktów, o których wie lub o których, zgodnie z posiadanymi informacjami i doświadczeniem zawodowym, powinien wiedzieć, że nie spełniają one wymagań bezpieczeństwa. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i ży cia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie jest produktem bezpiecznym. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w przypadku braku polskich szczegółowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa produktów lub norm będących transpozycją norm europejskich uznanych przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów albo jeżeli produkt nie jest zgodny z tymi normami, bezpieczeństwo produktu ocenia się w szczególności z uwzględnieniem spełnienia wymagań wynikających z dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej będących transpozycją nom europejskich innych niż normy uznane przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów . Z uwagi na fakt , że norma PN-EN 1183:2000 jest wyżej opisanym rodzajem normy, Prezes UOKiK dokonał oceny bezpieczeństwa naczyń do zapiekania z uw zględnieniem określonych w niej wymagań. W wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych produktów stwierdzono, że: w przypadku foremki do pieczenia 0,3 l z pokrywką 50% sztuk uległo popękaniu przy różnicy temperatur ∆t=140°C (temperatura pieca t 1 =160 °C , temperatura wody 7 t 2 = 20 °C ), natomiast w przypadku zestawu naczyń do zapiekania 50% sztuk uległo popękaniu przy różnicy temperatur ∆t=160°C (temperatura pieca t 1 =180 °C , temperatura wody t 2 = 20 °C ) . Powyższe stwarza ryzyko pęknięcia naczyń, a w konsekwencji poparzenia lub skaleczenia użytkowników. Ponadto do produktów nie dołączono informacji i ostrzeżeń warunkujących ich bezpieczne użytkowanie, ze szczególnym uwzględnieniem zalecanej temperatury pieczenia oraz stosowania rękawic ochronnych. W toku postępowania przedsiębiorca będący jego stroną przekazał : wyniki badań laboratoryjnych wykonanych przez dostawcę naczyń, wskazujące że foremka do pieczenia 0,3 l z pokrywką wytrzymuje zapiekanie w temperaturze 180 °C oraz wykonane na zlecenie dostawcy sprawozdanie z badań laboratoryjnych naczynia ceramicznego do zapiekania nr 235882/15/POZ z 1. Niezależnie od tego jednak, poinformowana przez Prezesa UOKiK o przysługującym jej uprawnieniu do przebadania próbek rozjemczych naczyń będących przedmiotem postępowania , strona postępowania nie skorzystała z niego i podjęła działania naprawcze co do kwes tionowanych naczyń do zapiekania. Mając powyższe na względnie, Prezes UOKiK nie uznał za zasadne wykonywanie kolejnych badań produktów z urzędu. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagrożeń. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że strona postępowania zakupiła jednorazowo od holenderskiego przedsiębiorcy 1 248 sztuk zestawów naczyń do zapiekania oraz 1 152 sztuki foremek do pieczenia 0,3 l z pokrywką w 2013 r. (dowód: faktura nr 1613699 z 21 czerwca 2013 r.). Strona po stępowania wprowadziła na rynek 639 sztuk zestawów naczyń do zapiekania (433 sztuki sprzedano 23 przedsiębiorcom, a 206 sztuk bezp ośrednio konsumentom) oraz 1 132 sztuki foremek do pieczenia 0,3 l z pokrywką (143 sztuki sprzedano 11 przedsiębiorcom, a 989 sztuk bezpośrednio konsumentom ). W toku niniejszego postępowania strona przekazała dowody zwrotu 51 sztuk naczyń od dwóch przedsiębiorców, oświadczenia dwóch przedsiębiorców o nieposiadaniu tych produktów oraz oświadczenie kierownika swego d ziału handlowego, wskazujące na telefoniczne poinformowanie wszystkich klientów, którzy zakupili naczynia do zapiekania za pośrednictwem faktur o stwarzanych przez nie zagrożeniach oraz konieczności dokonania zwrotu posiadanych egzemplarzy produktów. Ponadto dwóch przedsiębiorców, do których Prezes UOKiK zwrócił się bezpośrednio potwierdziło, że strona postępowania kontaktowała się z nimi w powyższ ej sprawie. S trona postępowania zamieściła również ostrzeżenie dla konsumentów na prowadzonej stronie internetowej www.szczepan.gda.pl oraz w 8 prowadzonym puncie sprzedaży stacjonarnej. Wreszcie, strona postępowania przekazała list przewozowy potwierdzający zwrot wycofanych z rynku i będących w jej posiadaniu naczyń do dostawcy tyc h produktów . Z uwagi na powyższe, Prezes UOKiK uznał, że strona postępowania usunęła przyczyny zagrożeń stwarzanych przez naczynia do zapiekania i orzekł , jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 184) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak Otrzymuje: Jan Jońca Przedsiębiorstwo Handlowe Hurtownia „SZCZEPAN” ul. Tama Pędzichowska 3 80- 718 Gdańsk