DOZIK-20/2023

1 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Warszawa , 27 grudnia 2023 r. DOZIK - 6 .610.2.2022. MP wersja jawna (tajemnic a przedsiębiorstwa i inne informacje prawnie chronione oznaczone jako [ xx x] ) Decyzja nr DOZIK 20 /202 3 I. Na podstawie art. 2 7 ust. 1 i 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2023, r. poz. 1689 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działanie T - Mobile Polska spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie polegające na wprowadzaniu konsumentów w błąd przez stosowanie w materiałach reklamowych umieszczanych w przestrzeni miejskiej (billboardy, citylighty, reklamy na kioskach, przystankach autobusowych, w witrynach sklepowych, bankomatach, terminalach płatnic zych) hasła „1200 GB za darmo przez rok” lub jego odpowiednika w języku ukraińskim bez jednoczesnego wyraźnego objaśnienia warunków promocji, podczas gdy w rzeczywistości oferta promocyjna polega na przyznawaniu konsumentom co miesiąc pakietu danych intern etowych o wielkości 100 GB, maksymalnie przez 12 miesięcy od dnia aktywacji oferty promocyjnej, o ile konsument będzie w tym okresie korzystał z odnawianej cyklicznie płatnej oferty, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i u st. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 20 23 r., poz. 845 ) , oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik , i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 31 marca 2023 r. 2 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa II. Na podstawie art . 27 ust. 4 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm. ), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na T - Mobile Polska spółkę akcyjną z siedzibą w Warszawie środ ki usunięcia t rwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w postaci: 1. publikacj i na stronie internetowej T - Mobile Polska spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie (na dzień wydania decyzji mieszczącej się pod adresem https://www.t - mobile.pl ) , w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK, komunikatu w języku polskim o treści jak poniżej oraz jego odpowiednika w języku ukraińskim (dalej jako „Komunikat”): „ Decyzja Prezesa UOKiK nr DOZIK 20 /2023 dotycząca wprowadzające j w błąd promocji <<1200 GB za darmo przez rok>>. Dowiedz się więcej” odsyłając ego po kliknięciu w link „Dowiedz się więcej” do podstrony zawierającej informację w języku polskim o treści jak poniżej oraz je j odpowiednika w ję zyku ukraińskim (dalej jako: „Oświadczenie”) : „Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w decyzji nr DOZIK 20 /2023 uznał, że T - Mobile Polska S.A. wprowadzała konsumentów w błąd poprzez stosowanie w materiałach reklamowych hasła „1200 GB za darmo przez rok” . Oferta nie pozwalała na doładowanie konta pakietem 1200 GB, lecz 12 pakietami po 100 GB, co wymagało ponoszenia stałej opłaty. Pełna treść decyzji Prezesa UOKiK nr DOZIK 20 /2023 dostępna jest na www.uokik.gov.pl . ” [ hiperłącze (link) do d ecyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wersji jawne j] w następujący sposób: i. K omunikat będzie zamieszczony w górnej części strony głównej domeny https://www.t - mobile.pl i każdej domenie przedsiębiorcy zastępującej ww. domenę w przyszłości, bez możliwości zamknięcia, tak aby widoczna była treść informacji: „ Decyzja Prezesa UOKiK nr DOZIK 20 /2023 dotycząca wpro wadzającej w błąd promocji << 1200 GB za darmo przez rok >> . D owiedz się więcej ” z hiperlinkiem przekierowującym do Oświadczenia po kliknię ciu w „Dowiedz się więcej”; ii. w przypadku wersji mobilnej strony internetowej widoczna będzie informacja o treści: „ Decyzja Prezesa UOKiK nr DOZIK 20 /2023 dotycząca wprowadzającej w błąd promocji << 1200 GB za darmo przez rok >> Więcej ”, z hiperlinkiem przekierowującym do Oświadczenia po kliknięciu w „Więcej” ; iii. O świadczenie i Komunikat zostaną sformułowane czar ną czcionką, wielkości standardowo używanej przez T - Mobile Polska spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie w ramach strony internetowej, na białym tle na podstronie internetowej w domenie https://www.t - mobile.pl i każdej domenie przedsiębiorcy zastępującej ww. domenę w przyszłości . Oświadczenie i Komunikat mają być 3 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa widoczne przez cały czas, gdy użytkownik jest na podstronie (Oświadczenie i Komunikat nie mogą przybrać formy np. rot acyjnego banera czy slajdera), tekst będzie umieszczony w ramce, w takim rozmiarze, aby była ona w całości wypełniona oświadczeniem, o którym mowa w niniejszym punkcie ; iv. w przypadku zmian y nazwy T - Mobile Polska spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie , jej przekształcenia lub przejścia praw i obowiązków na inny podmiot pod jakimk olwiek tytułem, publikacja zostanie zrealizowana odpowiednio p rzez lub za pośrednictwem T - Mobile Polska spółka akcyjna lub następcy prawnego, ze wskazaniem nazw dawnej i nowej ; v. Oświadczenie i Komunikat będą dostępn e na stronie internetowej T - Mobile Polska spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie przez okres 3 miesięcy od daty ich publikacji ; 2. p ublikacj i komunikatu w języku polskim o treści jak poniżej oraz jego odpowiednika w języku ukraińskim w mediach społecznościowych T - Mobile Polska spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie (Facebook, Instagram) . Komunikat zostanie zamieszczony tak, by był dostępny dla wszystkich użytkowników serwisu Facebook i Instagram, tj. by w ustawieniach prywatności miał status „publiczny” , w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się d ecyzji Prezesa UOKiK (dalej jako: „Komunikat w mediach społecznościowych”) : a) Na platformie Facebook Komunikat w mediach społecznościowych będzie miał następującą treść: „Decyzja Prezesa UOKiK nr DOZIK 20 /2023 dotycząca wprowadzającej w błąd promocji <<1200 GB za darmo przez rok>>. Szczegóły sprawdzisz pod adresem www.t - mobile.pl [hiperłącze do podstrony zawierającej treść O świadczenia] lub www.uokik.gov.pl [ hiperłącze (link) do decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wersji jawne j] ”. b) Na platformie Instagram Komunikat w mediach społecznościowych będzie miał następującą treść: „Decyzja Prezesa UOKiK nr DOZIK 20 /2023 dotycząca wprowadzającej w błąd promocji <<1200 GB za darmo przez rok>>. Szczegóły sprawdzisz pod adresem www.t - mobile.pl [hiperłącze do podstrony zawierającej treść O świadczenia] lub www.uokik.gov.pl [ hiperłącze (link) do decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wersj i jawne j] ”. w następujący sposób: i. k omunikat w mediach społecznościowych zostanie zamieszczon y jako post na prowadzony ch przez T - Mobile Polska spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie profil ach w mediach społecznościowych wymienionych w pkt II. 2 ; ii. t ermin publikacji komunikat u w mediach społecznościowych zosta nie wyznaczony od poniedziałku do piątku, między godziną 9.00 a godziną 12.00 ; iii. komunikat w mediach społecznościowych zostan ie sformułowan y zgodnie z przyjętą strategią komunikacyjną w zakresie marki T - Mobile Polska spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie , tj. post o d ecyzji Prezesa UOKiK będzie 4 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa opublikowany na tych samych zasadach jak wszystkie inne i z użyciem takiej samej czcionki i wizualizacji jak w przypadku innych postów i wiadomości ; iv. w przypadku zmiany profil ów w mediach społecznościowych T - Mobile Polska spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie na wymienionych platformach niniejsz y obowiązek będzie odnosić się do profilów funkcjonujących w czasie zamieszczenia przedmiotow ego Komunikat u w mediach spo łecznościowych na wszystkich profilach pozostających pod jej kontrolą ; v. w przypadku zmiany nazwy T - Mobile Polska spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie , jej przekształcenia lub przejścia praw i obowiązków na inny podmiot pod jakimkolwiek tytułem, publikacja zostanie zrealizowana odpowiednio przez lub za pośrednictwem Spółki lub następcy prawnego, ze wskazaniem nazw dawnej i nowej ; vi. Komunikat w mediach społecznościowych będ zie dostępn y na wymienionych wyżej platformach przez okres 3 miesięcy od daty publikacji. I II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm. ), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na T - Mobile Polska spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I d ecyzji, karę pieniężną w wysokości 25 623 957 z ł (słownie: dwadzieścia pięć milionów sześćset dwadzieścia trzy tysiące dziewięćset pięćdzies iąt siedem złotych ) płatną do budżetu państwa . IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm.), w zw. z art. 83 tej ustawy w zw. z art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąż a T - Mobile P olska spółka akcyjna z siedzibą w Warszawie kosztami postępowania w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 44,80 zł (słownie: czterdzieści cztery złote , osiemdziesiąt groszy ) oraz zobowiąz uje do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Och rony Konkurencji i Konsumentów , w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji . UZASADNIEN IE [1] 24 maja 2022 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako: „Prezes Urzędu”) wystosował do Spółki wystąpienie , o którym mowa w art. 49 a ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów , w ramach którego wskazał na możliwość wprowadzenia konsumentów w błąd poprzez stosowanie przez T - Mobile Polska S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej również jako : „Spółka”, „T - Mobile”, „Prz edsiębiorca”) w komunikacji marketingowej hasła „1200 GB za darmo p rzez rok”. 5 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa [2] W ystąpienie zostało skierowane w związku z sygnałem konsumenta dotyczącym możliwości wprowadzenia w błąd przez reklamę oferty promocyjnej „1200 GB za darmo przez rok”. [3] Hasło stosowane w kampanii reklamowej nie zostało przez przedsiębiorcę zmienione pomimo ww. zastrzeżeń. Dowód: wystąpienie Prezesa Urzędu z 24 maja 2 022 r., kart a nr 6 - 8 [4] Prezes Urzędu postanowieniem z dnia 22 grudnia 2022 r. wszczął postępowanie w sprawie stosowania przez T - Mobile Polska S.A. praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów określonych w sentencji niniejszej decyzji. Dowód: postano wienie Prezesa Urzędu z 22 grudnia 2022 r., kart a nr 14 1 - 1 64 , zawiadomienie Prezesa Urzędu z 22 grudnia 2022 r., karta nr 1 65 - 1 67 [5] W toku postępowania przeanalizowano: materiały reklamowe dotyczące promocji, regulaminy związane z ofertą promocyjną oraz rekl amacje konsumentów wraz z odpowiedziami. Ponadto przeprowadzono czynności mające na celu utrwalenie materiałów reklamowych związanych z opisywaną promocją, widocznych w przestrzeni publicznej - na billboardach 1 , citylightach 2 i plakatach . [6] Z dniem 31 marca 2023 r. T - Mobile Polska zaprzestała stosowania kwestionow anej praktyki, tj. wymieniła wszystkie materiały marketingowe w przestrzeni publicznej (billboardy, plakaty, citylighty) na wersję materiałów z nowym hasłem reklamowym ( bez słowa „za darmo”), nowym, większym legalem 3 oraz dodaną informacją o cenie oferty o raz opisem pakietów ( zob. nb . 5 6 ) . [7] Spółka, pismem z 16 stycznia 2023 r., przedstawiła stanowisko w zakresie postawionych zarzutów oraz wniosła o wydanie w sprawie decyzji zobowiązującej w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konku rencji i konsumentów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm., dalej: „uokik”). [8] W piśmie z 28 marca 2023 r. Spółka przedstawiła wstępną propozycję zobowiązania. W toku postępowania propozycja T - Mobile została doprecyzow ana w ramach pism : z 15 czerwca 2023 r. , 22 sierpnia 2023 r. , 15 września 2023 r . oraz 12 i 13 grudnia 2023 r. Dowód: pism o Spółki z 1 5 czerwca 2023 r., kart a nr 427 - 443 , pismo Spółki z 22 sierpnia 2023 r., karta nr 446 - 451 , pismo z 15 września 2023 r., karta nr 455 - 456 , pismo Spółki z 12 grudnia 2023 r., karta nr 544 - 545, pismo Spółki z 13 grudnia 2023 r., karta nr 546 - 547 [9] W ocenie Prezesa Urzędu nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej. [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxx] . 1 Plakat reklamowy wielkich rozmiarów lub też tablica będąca nośnikiem reklamy. 2 Citylight – rodzaj reklamy zewnętrznej zazwyczaj podświetlanej, stosowany np. na przystankach autobusowych. 3 Informacje prawne zamieszczone na dole reklamy. 6 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa [10] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] . [11] Prezes Urzędu przedstawił Spółce szczegółowe uzasadnienie stanowiska dotyczące nieprzyjęcia zobowiązania. Dowód: pism o Prezesa Urzędu z 8 grudni a 2023 r., kart a nr 520 - 521 [12] Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. , dalej: „kpa ”), pismem z dnia 8 grudnia 2023 r. Prezes Urzędu zawiadomił Spółkę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego. Prezes Urzędu wyznaczył również termin na zapoznanie się z aktami niniejszej sprawy. Z powyższego uprawnienia przedsiębiorca nie sko rzystał. Dowód: pism o Prezesa Urzęd u z 8 grudnia 2023 r., kart a nr 520 - 521 [13] Po otrzymaniu zawiadomienia z 8 grudnia 2023 r., Spółka wystosowała do Prezesa Urzędu pismo z 12 grudnia 2023 r. i 13 grudnia 2023 r. celem przedstawienia kolejnych propozycji zobowiązania (propozycje zostały uwzględnione w nb. 9) . Przedstawione powyżej zastrzeżenia Prezesa Urzędu pozostają aktualne również w stosunku do zmienionej propozycji Spółki. Dowód: pismo Spółki z 12 grudnia 2023 r. , karta nr 544 - 545 , pismo Spółki z 13 grudnia 2023 r., karta nr 546 - 547 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny [14] T - Mobile Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest przedsiębiorcą wpisanym do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS 0000391193. Przedmiotem działalności Przedsiębiorcy jest działalność w zakresie telekomunikacji bezprzewodowej, z wyłączeniem telekomunikacji satelitarnej. Działalność telekomunikacyjna jest działalnością regulowaną i podlega wpisowi do Rejestru Przedsiębiorców Telekomunikacyjnych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Spółka jest wpisana do ww. rejestru pod numerem 4. Dowód: informacje odpowiadające odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Spółki, stan na dzień: 9 listopada 2023 r. , karta nr 489 - 504 Zasady promocji „1200 GB za darmo przez rok” od 7 lutego 2022 r . do 22 grudnia 2022 r. [15] Prezes Urzędu na podstawie wyjaśnień Spółki w piśmie z 7 czerwca 2022 r. ustalił, że promocja „1200 GB za darmo przez rok” została wprowadzona do oferty na kartę (pre - paid) 7 lutego 2022 r. W ramach oferty promocyjnej użytkownicy T - Mobile na kartę w taryfie GO!, zarówno nowi, jak i dotychczasowi , korzystający z oferty „ Bez l imitu L+UA ” , „ Bez l imitu L+ 7 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa za 35 zł oraz „ Bez l imitu XL ” za 39 zł, mog li aktywować ofertę „Rok Internetu za darmo” i zyskać łącznie 1200 GB przez rok „za darmo”. [16] Zgodnie z wyjaśnieniami Spółki, jeśli klient nie m iał włączonej jednej z ofert „ Bez limitów ” , powinien aktywować jedną z wymienionych powyżej o fert cyklicznych , aktywować ofert ę „Rok Internetu za darmo” , co z k olei umożliwiało aktywację promocji „1200 GB za darmo przez rok” . Zgodnie z Warunkami Oferty Promocyjnej „Rok Internetu za darmo” dla użytkowników T - Mobile na kartę w taryfie GO! (pkt 4) obowiązującym i od 7 lutego 2022 r. do 30 kwietnia 2022 r. „Warunkiem przyznania Pakietów 4 , jest posiadanie na Twoim koncie: aktywnego jednego z wariantów oferty cyklicznej <<Bez limitu L>> lub <<Bez limitu XL>>, oferowanych w ramach Warunków Oferty Promocyjnej <<Bez limitów>> oraz aktywnej oferty <<Rok Internetu za darmo>>” . [17] Z ustaleń Prezesa Urzędu wynika, że od 20 listopada 2022 r. nie był a możliw a aktywacja promocji „1200 GB za darmo przez rok” podczas korzystania z cykliczn ej oferty „Bez Limitu L ” . Oznacza to, że konsument musiał zapłacić co najmniej 35 zł miesięcznie (zamiast 30 zł), aby otrzymywać pakiety danych zgodnie z zasadami promocji „1200 GB za darmo przez rok”. Dowód: pismo Spółki z 7 czerwca 2022 r. , kart a nr 10 - 29 , załącznik nr 3 do pisma Spółki z 7 czerwca 2022 r., karta nr 16 [18] Aktywując ofert ę „Rok Interne tu za darmo” w aplikacji „ Mój T - Mobile ” , konsument mógł otrzymać 5 12 pakietów po 100 GB każdy. Pierwszy pak iet 100 GB był uruchamiany od razu po aktywacji promocji pod warunkiem posiadania aktywnej oferty „Bez l imitu L+”, „Bez limitu L+UA” lub „Bez limitu XL”. [19] Aktywacja pierwszego pakietu 100 GB ustawia ł a datę ważności wszystkich danych z promocji na 365 dni (niewykorzystane dane z pakietu kumul owały się z kolejnymi pakietami przyznanymi w ramach promocji). Kolejne 11 pakietów 100 GB było przyzna wa n ych aut omatycznie w dniach odnowienia oferty cyklicznej „Bez limitu L” (od 20 listopada 2022 r. n ie jest to możliwe, por. nb. 24 ), „Bez l imitu L+”, „ Bez l imitu L+UA ” , „Bez limitu XL”. [20] Pr ezes Urzędu ustalił , że uruchomie nie każdego z kolejnych pakietów nie powodowało zmiany daty ważności przyznanych danych . Każdorazowe przyznanie konsumentowi pakietu 100 GB było potwierdzone SMS - em. Status promocji można było sprawdzić w aplikacji „ Mój T - Mobile ” . Dowód: pismo Spółki z 7 czerwca 2022 r. , kart a nr 10 - 29 [21] Zgodnie z ust. 6.3. Warunków oferty promocyjnej „Rok Internetu za darmo” dla użytkowników T - Mobile na kartę obowiązującego od 1 lipca 2022 r. do 30 września 2022 r. (i przedłużonego przez Spółkę na dalszy okres): „Bonus wykorzystywany jest w pierwszej kol ejności przed zgromadzoną na koncie kwotą w złotych i innymi zasobami danych, w tym ofert „GB po doładowaniu”, „Bez limitów”, „GB na raz”, „GB na raz w aplikacji”, „GB na okrągło”, chyba że postanowienia innych ofert wyraźnie stanowią inaczej. Jednostki z oferty „Bonus za zmianę taryfy na GO!” schodzą jako pierwsze.” 4 Pakiety to 12 paczek na transmisję danych po 100 GB każda 5 Pod warunkiem, że będzie odnawiał c o 30 dni jedną z ofert „Bez limitów” . 8 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa [22] Z powyższego wynika zatem, że konsument może skorzystać z ofert promocyjnych „GB po doładowaniu” oraz „Bez limitów” dopiero, gdy wyczerpie dane przyznane mu w ramach promocji „1200 GB za darmo przez rok”. Dowód: pismo Spółki z 16 stycznia 2023 r. , karta nr 169 - 360 [23] Ze szczegółowymi warunkami promocji konsument mógł się zapoznać na stronie T - Mobile. Skrót najważniejszych informacji o promocji był dostępny również na odwrocie startera. Regulamin promocji, obowiązujący od 20 listopada 2022 r. do 31 stycznia 2023 r. lub do wycofania warunków promocyjnych przez T - Mobile Polska, był dostępny na stronie internetowej Spółki www.t - mobile.pl . Dowód: załąc znik do protokołu z 7 grudnia 2022 r . , karta nr 123 [24] Warunki obowiązywania promocji nie zmieniły się znacząco od początku jej trwania. W regulaminie z 22 marca 2022 r. do ofert uprawniających do skorzystania z promocji dodano ofertę „Bez limitu L+UA”, natomiast w regulaminie obowiązującym od 1 października 2022 r. do ofert uprawniających do skorzystania z promocji dodano ofertę „Bez l imitu L +”. Z kolei w regulaminie obowiązującym od 20 listopada 2022 r. do 31 stycznia 2023 r. Spółka wprowadziła zmianę polegającą na usunięciu oferty „Bez l imitu L” spośród ofert uprawniających do skorzystania z promocji . W pozostałym zakresie Spółka przedłużała okres trwania promocji. Dowód: załącznik do protokołu z 7 grudnia 2022 r., karta nr 122 ,126 [25] Od 7 lutego 2022 r. Spółka przedłużała warunki promocyjne na kolejne okresy, o czym świadczą regulaminy promocji obowiązujące odpowiednio: • od 7 lutego 2022 r. do 30 kwietnia 2022 r. • od 22 marca 2022 r. do 30 kwietnia 2022 r. • od 1 maja 2022 r. do 30 czerwca 2022 r. • od 1 li pca 2022 r. do 30 września 2022 r. • od 1 października 2022 r. do 19 listopada 2022 r. lub do wycofania warunków promocyjnych przez T - Mobile Polska . Dowód: załącznik nr 3 do pisma Spółki z 7 czerwca 2022 r., karta nr 16, załącznik nr 4 do pisma Spółki z 7 czerwca 2022 r., karta nr 17, załącznik nr 5 do pisma Spółki z 7 czerwca 2022 r., karta nr 18, załącznik do protokołu z 7 grudnia 2022 r., karta nr 120, załącznik do protokołu z 7 grudnia 2022 r., karta nr 122 Specyfika usług pre - paid [26] Konstrukcja ofert pre - paid polega na tym, że opłaty pobierane są za usługi zgodnie z wykorzystaniem (np. za wykonane połączenia telefoniczne rozliczane zgodnie z cennikiem) i za zakupione przez konsumenta pakiety usług (np. pakiety połączeń telefonicznych, pakiety SMS/MMS lub pakiety transmisji danych , a także ewentualne usługi dodatkowe). Spółka w ramach prowadzonej działalności umożliwia konsumentom zawieranie umowy w ofercie pre - paid oraz korzystanie z usług telekomunikacyjnych na zasadach opisanych w warunkach taryfy. Zawarcie umowy w ramach omawianej oferty może nastąpić na skutek zakupienia startera w sklepie stacjonarnym (np. w kiosku) lub przez Internet . W toku postępowania Spółka wskazała, że „(…) pre - paid to nazwa powszechnej usługi telekomunikacyjnej 9 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa o charakterze przedpłaconym co w praktyce oznacza, że użytkownik, zanim zacznie wykonywać połączenia telefoniczne, musi doładować konto odpowiednią kwotą . Uzyskany w ten sposób zakres jednostek taryfowych zmniejsza się po każdorazowy m wysłaniu SMS - a, skorzys taniu z Internetu czy wykonaniu połączenia telefonicznego. Kwota dostępna na koncie nie ma nieograniczonej daty ważności - środki trzeba wykorzysta ć w określonym czasie (ich ważność wynosi zwykle od kilku dni do nawet kilkunastu miesięcy w zależności od kw oty doładowania). Po upływie tego terminu połączenia wychodzące zostają zablokowane (a ż do momentu kolejnego doładowania konta), natomiast nadal można bez problemu odbiera ć połączenia głosowe oraz wiadomości tekstowe, zgodnie z warunkami opisanymi w cennik u taryfy dla użytkowników pre - paid. (…) Operator udostępnia cykliczne oferty pakietowe (jako alternatywę korzystania z usług po stawkach cennikowych), w ramach których za określoną kwotę można korzystać z nielimitowanych połączeń, SMS - ów/MMS - ów oraz paczki Internetu przez okres 30 dni. Po upływie tego okresu należy posiadać wystarczającą ilość środków pozwalających na pobranie kwoty za odnowienie pakietu na kolejne 30 dni. ” Dowód: pismo Spółki z 16 stycznia 2023 r. , karta nr 169 - 360 Kanały emisji kampanii reklamowej „1200 GB za darmo przez rok” [27] Z ustaleń Prezesa Urzędu wynika, że na dzień 7 czerwca 2022 r. kampania reklamowa opisanej promocji prowadzona była w następując ych kanał ach komunikacji: • [xxxxxxxxx] ; • [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] • [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx] ; • [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] 6 ; • [xxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] . Dowód: pismo Spółki z 7 czerwca 2022 r., karta nr 10 - 29 , pismo Spółki z 16 stycznia 2023 r., karta nr 169 - 360 [28] Kampania reklamowa została skierowana do [ xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] Dowód: [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] - załącznik do pisma Spółki z 16 stycznia 2023 r. , karta nr 230 Kampania reklamowa w sieci sklepów Żabka [29] Od 30 marca 2022 r. do 26 kwietnia 2022 r. oraz od 7 września 2022 r. do 11 października 2022 r. Spółka prowadziła także kampanię reklamową w sieci sklepów Żabka, która polegała na równoczesnym promowaniu promocji „1200 GB za darmo przez rok” oraz promocji, w ramach której p rzy zakupie startera T - Mobile w określonych sklepach sieci Żabka można było 6 [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] 10 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa otrzymać hot - doga gratis (por. Regulamin Promocji „Kup dowolny starter T - Mobile a otrzymasz bon towarowy na hot - doga w Żabce” ). Dowód: pismo Spółki z 7 czerwca 2022 r. , kart a nr 10 - 29 , załącznik nr 6 do pisma Spółki z 7 czerwca 2022 r., karta nr 19, załącznik do protokołu z 7 gr udnia 2022 r., karta nr 134 [30] Poniżej przedstawiono wizualizację ww. kampanii reklamowej. Dowód: załącznik do pism a Spółki z 16 stycznia 2023 r., karta nr 230 Materiały reklamowe przekazane przez Spółkę [31] Materiały reklamowe w formie plików elektronicznych przedstawione przez Spółkę charakteryzują się tym, że w każdym przypadku prezentują duże hasło reklamowe „1200 GB za darmo przez rok” umieszczane n a różowym tle charakterystycznym dla identyfikacji wizualnej Spółki. Informacja o szczegółowych warunkach pr omocji znajduje się w dolnej części powierzchni reklamowej 7 opublikowana kilkunastokrotnie mniejszą czcionką niż główne hasło reklamowe. [32] Różnice w rozmiarze czcionek poszczególnych elementów reklamy były bardzo duże (różne dla różnych reklam) , np. w częśc i przypadków legal był wydrukowany czcionką w rozmiarze [xxxxxxx] , a hasło „za darmo przez rok” czcionk ą o wielkości [xxxxxx] . To oznacza, że informacje o mechanizmie promocji zawarte w legalu były wydrukowane [xxxxxxxxxxxxxxxxx] mniejszą czcionką niż hasło reklamowe . Dowód: załącznik do pisma Spółki z 16 stycznia 2023 r., karta nr 230 [33] Treść informacji na dole reklamy zawierająca szczegółowe warunki promocji (legal) zmieniała się na przestrzeni trwania promocji . Jej pierwsza wersja stosowana od luteg o 2022 r. miała następujące brzmienie: „ Użytkownik w taryfie GO! o trzymuje Bonus 1200 GB 7 Z wyłączeniem aplikacji mobilnej Żappka, w której opis promocji wyświetla się na nowym ekranie. 11 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa w ramach oferty << Rok Internetu za darmo >> , podzielony na 12 Pakietów po 100 GB. Pierwszy Pakiet 100 GB otrzyma po aktywacji promocji << Rok Internetu za darmo >> w aplikacji << Mój T - Mobile >> , pod warunkiem posiadania aktywnej oferty << Bez limitu L >> lub << Bez limitu XL >> , a kolejne 11 Pakietów otrzyma w dniu odnowienia wybranej oferty << Bez limitów >> . Z Bonusu można korzystać przez 365 dni, licząc od a ktywacji pierwszego Pakietu. Szczegóły w Warunkach Ofert Promocyjnych: << Bez limitów >> i << Rok Internetu za darmo >> dla Użytkowników T - Mobile na kartę w Taryfie GO! i na www.t - mobile.pl ” . [34] Poniżej przedstawiono z estawienie kolejnych wersji treści informacji legal dla poszczególnych rodzajów reklamy w okresie luty 2022 r. – styczeń 2023 r . Na żółto zaznaczono zmiany w stosunku do poprzedniej wersji. [xxxx] [xxxxxx xxxxx] [xxx] [xxxx] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] [xxxx] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] [xxxx] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] [xxxx] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] [xxxx] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] 12 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa [xxxx] [xxxxxx xxxxx] [xxx] [xxxx] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] [xxxx] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] [xxxx] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] [xxxx] [xxxxxx xxxxx] [xxx] [xxxx] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] [xxxx] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] [xxxx] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] Dowód: załącznik do pisma Spółk i z 16 stycznia 2023 r ., karta nr 230 [35] W niektórych przypadkach komunikat o warunkach promocji jest prawie zupełnie niewidoczny, co obrazują poniższe przykłady: 13 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Dowód: zał ą cznik do pism a Spółki z 16 stycznia 2023 r., karta nr 230 Reklama promocji „1200 GB za darmo przez rok” w przestrzeni miejskiej [36] W czerwcu i lipcu 2022 r. wykonano fotografie materiałów potwierdzających wykorzystywanie przez Spółkę reklam w przestrzeni miejskiej. Sfotografowano billboardy, citylighty, reklamy umieszczane na kios kach RUCH - u, wyświetlaczach bankomatów i terminal ach płatniczych. [37] Na utrwalonych materiałach widoczne jest has ło „1200 GB za darmo przez rok”. Szczegółowe warunki promocji czy też odesłanie do jej regulaminu było prawie niewidoczne lub możliwe do dostrzeżenia jedynie z bardzo bliskiej odległości. W przypadku reklam wielkoformatowych konsument w praktyce nie ma możliwości zapoznania się z warunkami promocji, ponieważ billboard pozostaje trudno dostępny (np. umieszczony na dużej wysokości) i zazwyczaj jest oglądany przez krótki czas, na przykład podczas podróży autobusem. Powyższe potwierdzają następujące fotograf ie: 14 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Dowód: zdjęcie z 22 czerwca 2022 r . , załącznik do protokołu z 29 czerwca 2022 r., karta nr 44 15 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Dow ód: zdjęcie z 22 czerwca 2022 r . , załącznik do protokołu z 29 czerwca 2022 r., karta nr 40 Dowód: zdjęcie z 28 czerwca 2022 r . , załącznik do protokołu z 29 czerwca 2022 r., karta nr 5 2 16 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Dowód: fragment zdjęci a z 29 czerwc a 2022 r . , załącznik do protokołu z 29 czerwca 2022 r., karta nr 54 [38] Na powyższym zdjęciu widoczna jest promocja z dopiskiem „1560 GB z ofertą za 30 zł!”. Aktywując ofertę „Bez limitu L ”, konsument otrzym ywał 8 łącznie: • 15 GB I nternetu w cyklu 30 - dniowym ( regulamin oferty „Bez limitów ” , tabela 1 ); • 15 GB Internetu z datą ważności pakietu wynoszącą 30 dni ( regulamin oferty „GB po doładowaniu ” , tabela 1 ). [39] W ten sposób konsument mógł otrzymać rocznie 156 0 GB Internetu, o których mowa na dopisku przedstawionym powyżej (1200 GB z promocji „1200 GB za darmo przez rok” oraz łącznie 360 GB z promocji wspomnianych powyżej). Dowód: załącznik do protokołu z 7 grudni a 2022 r., karta nr 126, 132 8 Od 20 listopada 2022 r. cena najtańszej oferty uprawniającej konsumenta do skorzystania z promocji „1200 GB za darmo przez rok” została zmieniona na 35 zł/mc . 17 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa [40] W kolejnej odsłonie kampanii od lipca 2022 r. do października 2022 r. do hasła „1200 GB za darmo przez rok” Spółka doda ła dopisek: „z ofertą od 30 zł, co 30 dni”, co prezentuje poniższa grafika. Dowód: załącznik do pisma Spółki z 16 stycznia 2023 r. , kart a nr 230 [41] W okresie od 1 września 2022 r. do 31 marca 2023 r. Spółka reklamowała promocję „1200 GB za darmo przez rok” zmienioną wersją reklamy typu citylight. Nowym elementem był kod QR umieszczony w prawym górnym rogu. Odsyła ł on do mobilnej wersji strony www.t - mobile.pl dedykowanej ww. promocji. [42] W ersję reklamy z kodem QR prezentują poniższe fotografie: 18 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Dowód: z djęcie z 3 listopada 2022 r., z ałącznik do protokołu z 4 listopada 2022 r., karta nr 11 5 Dowód: z djęcie z 2 listopada 2022 r., z ałącznik do protokołu z 4 listopada 2022 r., karta nr 11 5 [43] Poniżej przedstawiono zestawienie liczby nośników w całej Polsce i liczby zeskanowań kodu QR w okresie 7 miesięcy tj. od 1 września 2022 r. do 31 marca 2023 r.: 19 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Liczba nośników z kodem QR Liczba zeskanowań kodu QR Polska wersja językowa reklamy [xxx] [xxx] Ukraińska wersja językowa reklamy [xxx] [xxx] Dowód: pismo Spółki z 24 listopada 2023 r., karta nr 511 - 538 [44] K od QR nie został umieszczony na reklamach wielkoformatowych ( bil l bo a rdach). Nadal jednak widniała na nim niewidoczna dla konsumenta z dużej odległości informacja na dole reklamy ( legal ) . J edynym komunikatem, który był widoczny z perspektywy odbiorcy znajdującego się na ulicy było „ 1200 GB za darmo przez rok ” oraz dopisek „na kartę” . [45] S fotografowane poniżej nośniki reklamowe znajdowały się w centrum Warszawy , w popular nych lokalizacjach np. wejście do metra Politechnika, parking przed wejściem do kina w centrum handlowym Promenada w Warszawie . Dowód: z djęci e z 2 listopad a 2022 r . zrobione na parking u przed wejściem do kina w centrum handlowym Promenada w Warszawie , załącznik do protokołu z 4 listopada 2022 r., karta nr 115 20 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Dowód: z djęcie z 2 listopada 2022 r . zrobione przy wejściu do metra Politechnika w Warszawie , załącznik do protokołu z 4 listopada 2022 r., karta nr 115 [46] Reklamy Spółki często widoczne były w hal ach dworców kolejowych , gdzie przebywa ły osoby przybywające do Polski z Ukrainy w związku z wybuchem wojny , do których Spółka również kierowała swój przeka z reklamowy, co zostało utrwalone na poniższ ych fotografiach: Dowód: fragment z djęci a z 29 czerwca 2022 r . zrobione go w hali dworca PKP Warszawa Wschodnia , załącznik do protokołu z 29 czerwca 2022 r., karta nr 57 21 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Dowód: f ragment z djęci a z 4 lipca 2022 r. zrobione go w okolicy Ronda Zesłańców Syberyjskich w Warszawie , załącznik do protokołu z 4 lipca 2022 r., karta nr 92 22 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Dowód: z djęcie z 24 stycznia 2023 r. zrobione w hali dworca PKP Warszawa Wschodnia , z ałącznik do protokołu z 31 października 2023 r. , karta nr 487 23 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa [47] Zasięg terytorialny kampanii reklamowej promocji „1200 GB za darmo przez rok” należy określić jako szeroki. Świadczy o tym fakt, że w okresie od 1 marca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. T - Mobile wykorzystała na potrzeby reklamy ww. promocj i [xxxx] nośników reklamowych zlokalizowanych w [xxx] miastach całej Pols ki . W samej tylko Warszawie wykorzystano [xxxx] nośników reklamowych w ciągu [xx] miesięcy. Natomiast w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 marca 2023 r. Spółka wykorzystała [xx] nośników zlokalizowanych w [xx] miastach całej Polski ( por. karta nr 519) . Tak szeroki zasięg kampanii przełożył się na przychód z promocji w wysokości [xxxxxxxx] zł (stan na 31 marca 2023 r. ) , [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ]. Całkowity koszt kampanii reklamowej promocji „1200 GB za darmo przez rok” wyniósł [xxx] zł . Dowód: załącznik do pisma Spółki z 16 stycznia 2023 r. , karta nr 230 , pismo Spółki z 24 listopada 2023 r., karta nr 511 - 538 , załącznik do pisma Spółki z 24 listopada 2023 r., karta n r 511 - 538 [48] Koszt startera 9 T - Mobile w ramach tej promocji wynosi ł 5 zł. Na drugiej stronie startera były przedstawione szczegóły ofert cyklicznych , w ram a ch których można aktywować promocję wraz z następującą informacją: „ Superoferta w T - Mobile na kartę! Zarejestruj numer, włóż kartę do telefonu i doładuj konto. Aktywuj jedną z cyklicznych ofert Bez limitu w taryfie Go!, włącz Rok Internetu za darmo i korzy staj z aż 1200 GB! Na start otrzymujesz 5 zł, na co tylko chcesz. Po aktywacji Twoje konto będzie ważne przez 14 dni ” . [49] Widok startera 1:1 (tj. w rozmiarze rzeczywisty m ) w wersji polskiej i ukraińskiej został przedstawiony poniżej. 9 Starter – to nowa karta SIM z przypisanym numerem telefonu, którą należy zarejestrować przed pierwszym użyciem. 24 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa 25 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa 26 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa 27 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Dowód: załącznik do pisma Spółki z 16 stycznia 2023 r. , kart a nr 230 , pismo Spółki z 8 wrześ nia 2 023 r . , kart a nr 452 - 454 28 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa [50] P romocj a wywołał a zainteresowanie wśród internautów , którzy komentowali zarówno zasady promocji i jej hasło reklamowe. Na profilu Spółki w portalu s połecznościowym Facebook poj awiły się poniższe komentarze : • „za darmo, jak zgodzisz się płacić co miesiąc 30 zł jesteście żałośni. I to mówię ja, klient jeszcze od czasów Ery. Zawsze Was chwaliłam, ale skończyło się…” • „T - Mobile PL Nie jes t [za darmo – dopisek Prezesa Urzędu] bo nie można dostać samego pakietu za darmo. Trzeba wydać kasę na doładowanie.” Dowód: z ałącznik do protokołu z 12 grudnia 2022 r . , karta nr 139 [51] Podobny wydźwięk mają komentarze z 8 lutego 2022 r. umieszczone pod artykułem dotyczącym promocji „ 1200 GB za darmo przez rok ” opublikowanym na branżowym portalu Telepolis https://www.telepolis.pl/wiadomosci/taryfy - promocje - uslugi/t - mobile - na - karte - 1200 - gb - internetu - przez - rok - za - darmo 29 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Dowód: z ałącznik do p rotok ołu z 10 listopada 2023 r . , karta nr 506 [52] Prezes Urzędu ustalił, że do S półki wpłynęły [xxxx xxxxxxxxxx] dotyczące możliwości wprowadzenia w błąd konsumentów hasłem „1200 GB za darmo przez rok”. Natomiast do Prezesa Urzędu skierowano [xxxxx xxxxxx] na ww. promocję. Zmiany w komunikacji marketingowej promocji „1200 GB za darmo przez rok” po 22 grudnia 2022 r. [53] Po otrzymaniu postanowienia z dnia 22 grudnia 2022 r. Spółka wprowadziła m.in. następujące zmiany: • zmiana treści hasła reklamowego (poprzez usunięcie zwrotu „za darmo”) na „1200 GB ekstra przez rok” - od [xx x xxxxxxxx xxxx x] , • uzupełnienie materiałów marketingowych o informację o cenie i czasie obowiązywania oferty tj. „1200 GB ekstra przez rok” z ofertą 35 zł, co 30 dni – od [x xxxxxxxx xxxx x] , • zmiana funkcjonującego w obrocie legala poprzez powiększenie czcionki – od [x xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] Dowód: pismo Spółki z 16 stycznia 2023 r. , karta nr 169 - 360, z 9 lutego 2023 r. , karta nr 361 - 422 , z 8 września 2023 r. , karta nr 452 - 454 oraz z 24 listop ada 2023 r. , karta nr 511 - 538 [54] Wizualizacj ę nowej odsłony kampanii „1200 GB ekstra przez rok” zainicjowanej w styczniu 2023 r. w polskiej i ukraińskiej wersji językowej z dopiskiem „z ofertą 35 zł co 30 dni ” przedstawiono poniżej. 30 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Dowód: załącznik do pism a Spółki z 16 stycznia 2023 r. , karta nr 230 [55] 27 kwietnia 2023 r. Spółka zakończyła oferowanie promocji „1200 GB ekstra przez rok”. Dowód: wiadomość e - mail od Spółki z dnia 9 października 2023 r., karta nr 479 - 481 Zaniechanie stosowania praktyki [56] W odpowiedzi na postanowienie Prezesa Urzędu z 22 grudnia 2022 r. Spółka zmieniła hasło reklamowe kampanii na „1200 GB ekstra przez rok” i zadeklarowała wymianę wszystki ch materiał ów marketingow ych w przestrzeni publicznej (billboardy, plakaty, citylighty w przestrzeni miejskiej) na wersję materiałów z nowym hasłem reklamowym (bez słowa „za darmo”), nowym legalem oraz dodaną informacją o cenie oferty. Wielkość czcionki w legal u nadal mo gła budzić wątpliwości ze względu na jej widoczność , tym bardziej że zawiera ła kluczowe informacj e dotyczące mechanizmu promocji i kwestie odpłatności 10 . Druk i dystrybucja nowych materiałów marketingowych rozpoczęły się [x xxxxxx xxxx x] . Ponownie w piśmie z 9 lutego 2023 r. T - Mobile zadeklarowała wycofanie z rynku wszystkich materiałów marketing owych z hasłem „1200 GB za darmo przez rok” do końca marca 2023 r. Spółka wskazała, że [ xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx ] punktów . S półka wskazała, że jest to proces czasoch łonny, który rozpoczął się [x xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x] i trwał do wycofania ostatniego materiału marketingowego z rynku. T - Mobile zadeklarowała, że [ xxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx] . Do ww. pisma Spółka załączyła wykaz fotografii ze szczegółowym opisem lokalizacji danego nośnika reklamowego z nową wersją reklamy. 10 Co pozostaje jednak poza zakresem niniejszego postępowania. 31 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa [57] W piśmie z 8 września 2023 r, T - Mobile potwierdziła, że wcześniej zadeklarowane zmiany zostały z realizowane z dniem 31 marca 2023 r. Dowód: pismo Spółki z 9 lutego 2023 r., karta nr 361 - 422 , pismo Spółki z 8 września 2023 r., karta nr 452 - 454 Ostatnie reklamy w przestrzeni miejskiej Warszawy pod hasłem „1200 GB za darmo przez rok” , Prezes Urzędu zaobserwował w d niu 20 stycznia 2023 r. (zdjęcie widoczne poniżej) oraz 24 stycznia 2023 r. (zob. nb . 4 6 ). Jako datę zaniechania stosowanej praktyki przyjęto deklarowany przez T - Mobile końcowy termin wycofania wszystkich materiałów reklamowych zawierających hasło „1200 GB za darmo przez rok”. Po 31 marca 2023 r. nie zaobserwowano w przestrzeni miejskiej kwestionowanych reklam. Dowód: z djęcie z 20 stycznia 2023 r., z ałącznik do protokołu z 31 października 2023 r. , karta nr 487 Wyniki sprzedażowe kampanii reklamowej „1200 GB za darmo przez rok” [58] P rzychód z promocji na dzień 31 marca 2023 r. wyniósł [ xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . Wskazana kwota nie uwzględnia jednak przychodu z opłat cyklicznych. 32 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa [59] Dla określenia efektywności kampanii reklamowej przyjęto m.in. [xxxxxxxx xxx] . [xxx xxxxxxxxxx 11 , xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx x ] . [60] W okresie stosowania praktyki tj. od 7 lutego 202 2 r. do 31 marca 2023 r. T - Mobile sprzedała prawie [xx xxxxxxx] starterów. Rozbicie sprzedaży miesięcznej prezentuje poniższa tabela: Miesiąc Liczba sprzedanych starterów Luty 2022 [xxx] Marzec 2022 r. [xxx] Kwiecień 2022 r. [xxx] Maj 2022 r. [xxx] Czerwiec 2022 r. [xxx] Lipiec 2022 r. [xxx] Sierpień 2022 r. [xxx] Wrzesień 2022 r. [xxx] Październik 2022 r. [xxx] Listopad 2022 r. [xxx] Grudzień 2022 r. [xxx] Styczeń 2023 r. [xxx] Luty 2023 r. [xxx] Marzec 2023 r. [xxx] SUMA [xxx] Dowód: pismo Spółki z 24 listopada 2023 r. , karta nr 511 - 538 [61] Liczba konsumentów, którzy aktywowali promocję (w aplikacji „Mój T - Mobile ” ) „ 1200 GB za darmo przez rok ” w okresie 7 luty 2022 r. – 31 marca 2023 r. wynosi [xxx] osób ( [xxx] wszystkich sprzedanych starterów). [62] Z poniższych danych wynika , że liczba nowych kart SIM z aktywacją promocji w miesiącu zakupu startera w okresie luty – maj 2022 wyniosła [xxx] . Natomiast liczba kart, które nie zostały aktywowane w tym okresie wynosi [xxx] , podczas gdy całkowita liczba sprzedanych kart SIM w okresie luty – maj wyniosła [xxx] . Szczegóły prezentuje poniższa tabela. Liczba nowych klientów z aktywacją promocji w miesiącu zakupu startera w okresie luty – maj 2022 r. wyniosła [xxx x xxx] . Całkowita liczba nowych klientów w okresie luty - maj 2022 r. wyniosła [xxx x xxx] . Z powyższego wynika, że [xxx xxx x xx] klientów aktywowało promocję zaraz po zakupie startera . Dowód: pismo Spółki z 24 listopada 2023 r. , karta nr 511 - 538 11 [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] . Miesiąc sprzedaży startera w promocji 02.202 2 03.2022 04.2022 05.2022 Suma Aktywacja w miesiącu zakupu startera [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] Aktywacja w późniejszym okresie [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] Brak aktywacji promocji [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] SUMA [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] 33 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Naruszenie interesu publicznego [63] Stosownie do art. 1 ust. 1 uokik, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana przez Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie interesów poszczególnych, i ndywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi podstawę do rozstrzygnięcia przez Pr ezesa Urzędu sprawy w oparciu o przepisy uokik. Interes publiczny zostaje naruszony w szczególności, gdy działania przedsiębiorcy dotykają szerokie go kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. [64] W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publiczny, ponieważ wiąże się z ochroną praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, którzy zetknęli się z reklamą pr omocji T - Mobile pod hasłem „1200 GB za darmo przez rok”. [65] Reklamy w bardzo dużym stopniu wpływają na postrzeganie danego produktu (i szerzej marki) przez konsumentów, stąd też kluczowe jest zapewnienie ich uczciwości. W analizowanej sprawie potwierdzają to również zgromadzone dane. Wysoka efektywność kampanii reklamowej potwierdza tzw. [xxx xxxxxxxxx] ( [xxxxxxxx xxxxx]) . Świadomość po stronie Przedsiębiorcy skuteczności marketingu m a też swoje odzwierciedlenie w poniesionych nakładach ( [xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx] ) i wysokim przychodzie z promocji ( [ xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] ). [66] D ziałan ia T - Mobile nie dotyczą interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna. Do celów kampanii zostały wykorzystane nośniki re klamowe w [xxx] miastach Polski w 2022 r. oraz w [xx x ] miastach Polski w 2023 r. przy ruchliwych ulicach dużych miast oraz na przystankach komunikacji miejskiej. W tym przypadku naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie istnieją zatem podstawy do oceny zachowania Spółki pod kątem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przesłanki stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów [67] Art. 24 ust. 1 uokik stanowi, że zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Jednocześnie zgodnie z art. 24 ust. 2 uokik przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się sprzeczne z prawem lub dobrymi o byczajami zachowanie przedsiębiorcy godzące w zbiorowe interesy konsumentów. [68] W związku z powyższym dla uznania działania przedsiębiorcy za niezgodne z zawartym w uokik zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów należy wykazać, że spełnione zostały kumulatywnie trzy następujące przesłanki: 1. kwestionowane zachowania są działaniami przedsiębiorcy, 2. zachowania te są sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, 34 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa 3. zachowania te naruszają zbiorowe interesy konsumentów. Status przedsiębior cy [69] Zgodnie z art. 4 pkt 1 uokik pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r. poz. 221 ze zm.). Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy - Pra wo przedsiębiorców jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa , wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (art. 3 ww. ustawy). [70] T - Mobile Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest przedsiębiorcą wpisanym do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS 0000391193. Spółka jest wpisana do Rejestru Przedsiębiorców Telekomunikacyjnych pod nr 4. T - Mobile prowadzi więc we własnym imieniu zorganizowaną działalność zarobkową wykonywaną w sposób ciągły. Działalno ść ta polega na świadczeniu usług telekomunikacyjnych na obszarze całego kraju, zgodnie z klasyfikacją działalności zawartą we wpisie Spółki do Krajowego Rejestru Sądowego. Tym samym uznać trzeba, że T - Mobile jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 u okik, a działania Spółki podlegają ocenie w świetle przepisów ww. ustawy. Sprzeczność zachowania przedsiębiorcy z prawem [71] Na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów sankcjonowane jest zachowanie przedsiębiorcy sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami. Sprzeczność z prawem działania lub zaniechania przedsiębiorcy może być ujmowana jako zachowanie niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa stanowionego. Dobre obyczaje natomiast pozostają klauzulą generalną, która podlega konkretyzacji w okoli cznościach danego stanu faktycznego. N aruszenie przez przedsiębiorcę przepisów prawa stanowionego lub dobrych obyczajów jest jednocześnie wyrazem naruszenia obowiązującego porządku prawnego, który obejmuje zarówno nakazy i zakazy wynikające z norm prawa po wszechnie obowiązującego, jak również nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Rozważenia przy ocenie możliwości przypisania przedsiębiorcy stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów wymaga zatem kw estia, czy jego zachowanie było zgodne czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego lub dobrymi obyczajami. [72] Jako działania przedsiębiorcy, które stanowią praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , ustawodawca wskazuje w szczególno ści nieuczciwe praktyki rynkowe (art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik). Oznacza to, że jeśli mamy do czynienia z nieuczciwą praktyką rynkową w rozumieniu ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym ( Dz.U. z 2023 r. poz. 845, dalej: „upnpr”), która jednocześnie godzi w zbiorowe interesy konsumentów, takie działanie w świetle prawa może zostać uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. [73] Zgodnie z art. 3 upnpr, zakazane jest stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 4 upnpr przez praktykę rynkową rozumie się dzia łanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, 35 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Produktem w rozumieniu art. 2 ust. 3 upnpr jest k ażdy towar lub usługa, w tym nieruchomości, us ł ugi cyfrowe, tre ś ci cyfrowe , prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych. [74] W toku przeprowadzonego postępowania Prezes Urzędu ustalił, że zachowanie T - Mobile polegające na stosowaniu w materiałach reklamowych umieszczanych w przestrzeni miejskiej hasła „1200 GB za darmo przez rok” lub jego odpowiednika w języku ukraińskim bez jednoczesnego wyraźnego objaśnienia warunków promocji, podczas gdy w rzeczywistości of erta promocyjna polega ła na przyznawaniu konsumentom co miesiąc pakietu danych internetowyc h o wielkości 100 GB, maksymalnie przez 12 miesięcy od dnia aktywacji oferty promocyjnej, o ile konsument będzie w tym okresie korzystał z odnawianej cyklicznie płat nej oferty , naruszy ło art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 upnp r. Model przeciętnego konsumenta [75] Przepisy upnpr nakazują ocenę zachowania przedsiębiorcy w odniesieniu do przeciętnego konsumenta. Tym samym, aby móc uznać daną praktykę rynkową za nieuczciwą w rozumieniu art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr, konieczne jest ustalenie modelu przeciętnego konsumenta. Zgodnie z art. 2 pkt 8 upnpr przez przeciętnego konsumenta rozumie się konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny tej powinno dokonywać się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów. Przez szczególną grupę konsumentów rozumie się dającą si ę jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna czy umysłowa. Wzorzec prze ciętnego konsumenta nie jest stały, zmienia się bowiem w zależności od okoliczności konkretnego przypadku. To w odniesieniu do przeciętnego konsumenta dokonywana jest ocena „nieuczciwości” praktyki rynkowej stosowanej przez przedsiębiorcę. [76] Przeciętnego ko nsumenta należy rozumieć jako dostatecznie dobrze (a więc przeciętnie) rozważnego i zorientowanego, mającego prawo do rzetelnej, zawierającej wszelkie niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia danego produktu informacji, przekazywanej w sposób ni ewprowadzający w błąd. Wskazanie na cechy takie jak dostateczne poinformowanie, uwaga oraz ostrożność określa pewien zespół cech konsumenta (jego „przeciętność”) polegającą na tym, że z jednej strony można wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientac ji w rzeczywistości, lecz z drugiej strony nie można wymagać, aby jego wiedza była kompletna i specjalistyczna. [77] W niniejszej sprawie brak jest przesłanek uznania, że zakwestionowan a przez Prezesa Urzędu praktyk a skierowan a był a do szczególnej grupy konsumentów. Odbiorcami reklam Spółki z hasłem „1200 GB za darmo przez rok” są osoby w różnym wieku, o zróżnicowanym wykształceniu i dochodach oraz o różnym stopniu świadomości otaczającej ich rzeczywistości, wobec czego konstrukcję m odelu przeciętnego konsumenta należy stworzyć bez odwoływania się do przynależności adresatów praktyk do szczególnej grupy konsumentów. 36 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa [78] Tak rozumiany przeciętny konsument ma prawo oczekiwać, że działanie Spółki jako profesjonalisty będzie rzetelne i uczci we. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego 12 „Trzeba pamiętać, że konsument, nawet ostrożny i uważny, działa w pewnym zaufaniu do profesjonalisty – przedsiębiorcy, co jest połączone ze słabszą pozycją konsumenta jako uczestnika obrotu. Dlatego nawet przeciętn y konsument, odpowiadający modelowi określonemu w art. 2 pkt 8 upnpr, może zostać wprowadzony w błąd co do treści oferty operatora telefonii komórkowej. Co więcej, ten rodzaj konsumentów należy do kategorii konsumentów przynależnych do grupy szczególnie po datnej na praktykę rynkową ze względów społecznych, kulturowych bądź językowych. Wiąże się to z tym, że w przypadku usług telefonii komórkowej podstawowym czynnikiem, którym kierują się konsumenci przy wyborze operatora, jest cena usługi ” . [79] W ocenie Sądu Na jwyższego przy ustalaniu wzorca przeciętnego konsumenta należy brać pod uwagę cele i formy działań marketingowych . W wyroku z 4 marca 2014 r. 13 Sąd Najwyższy stwierdził, że „W piśmiennictwie wskazuje się ponadto, że przy ustalaniu wzorca przeciętnego konsum enta na użytek konkretnego postępowania konieczne jest respektowanie kolejności po wyższych kryteriów, co oznacza, że w pierwszej kolejności ustala się, do kogo reklama jest kierowana biorąc pod uwagę rodzaj towaru (usługi), a dopiero w dalszej kolejności u względnia się sposób rozpowszechniania reklamy. Jak wynika to z badań z zakresu psychologii oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Sądu Najwyższego, poziom uwagi i ostrożności przeciętnego konsumenta na użytek oceny przesłanki wpro wadzenia w błąd różni się w szczególności w zależności od natury reklamowanego pro duktu, częstotliwości jego zakupu oraz ceny”. [80] W wyroku z 31 maja 2023 r. 14 Sąd Najwyższy wskazuje, że „ mając na względzie wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej szerokie rozumienie pojęcia „decyzja co do zawarcia umowy" (zob. wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r. C - 281/12, pkt 36), Sąd Apelacyjny prawidłowo przyjął, że << decyzja co do zawarcia umowy >> dotyczy także sytuacji, gdy dochodzi do << zainteres owania się ofertą >> , a tym bardziej << udania się do punktu sprzedaży >> . Należy dodać, że Sąd Najwyższy , odwołując się do przywołanego powyżej wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 grudnia 2013 r. w sprawie C - 281/12 Trento Sviluppo srl (pk t 36), uznał w swoim orzecznictwie, że reklamę usługi można uznać za nieuczciwą praktykę rynkową, nawet gdy w punkcie sprzedaży konsument otrzyma wyjaśnienie co do faktycznej treści przekazu reklamowego (wyrok Sądu Najwyższego z 4 marca 2014 r., III SK 34/13). Jeżeli więc w celu prawidłowego odczytania reklam (…) , przeciętny konsument musiałby zapoznać się z regulaminami świadczenia konkretnych usług, oznaczałoby to de facto podjęcie przez niego << decyzji co do zawarcia umowy >> w powyższym rozumieniu. Konsument musiałby bowiem w tym celu wejść na stronę internetową powoda lub udać się do jego sklepu. To zaś oznaczałoby podjęcie decyzji co do umowy w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy o naruszaniu nieuczciwych pr aktyk rynkowych .” [81] Przekaz reklamowy Spółki został skierowany do szerokiego kręgu odbiorców: ludzi w różnym wieku, o różnych zainte resowaniach i o różnym wykształceniu. W śród tej grupy należy wyróżnić konsumentów szczególnie wrażliwych, tj. obywateli Ukrain y przebywających na terytorium Polski w związku z konfliktem zbrojnym. Spółka również do nich skierowała swoje 12 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 marca 2017 r., sygn. akt VI ACa 1644/15 13 Wyrok Sądu Najwyższego z 4 marca 2014 r., sygn. akt III SK 34/13 14 Wyrok Sądu Najwyższego z 31 maja 2023 r., sygn. akt II NSKP 8/23 37 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa komunikaty reklamowe w języku ukraińskim. Karty pre - paid są często kupowane przez obcokrajowców, z uwagi na pakiet Internetu, który zapewnia im d ostęp m.in. do nawigacji. Osoby, które w trudnych warunkach musiały opuścić swoje dotychczasowe miejsce zamieszkania i nie mają rozeznania w warunkach danego sektora rynku w aktualnym kraju pobytu mogą być bardziej podatne na oddziaływanie komunikatów mark etingowych. Dotyczy to także osób, które z przyczyn innych niż działania wojenne zamieszkały na terytorium Polski. Mogą one z mniejszą uwagą analizować warunki ofert przedsiębiorców telekomunikacyjnych, ponieważ nie znają lokalnego rynku tych usług. Tym ba rdziej mają oni prawo oczekiwać, że komunikaty reklamowe przedsiębiorców telekomunikacyjnych będą rzetelne i prawdziwe. Wprowadzenie w błąd poprzez rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji [82] Zgodnie z art. 4 ust. 2 zd. 1 upnpr, za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych prakty k. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 upnpr praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej b y nie podjął. Z kolei ust. 2 pkt 1 przywołanego przepisu stanowi, że wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji. [83] Spółka w kampanii reklamowej posługiwała się hasłem reklamowym „1200 GB za darmo pr zez rok”, które w dosłownym rozumieniu oznacza , że konsument po zakupie startera otrzyma jednorazowo pakiet 1200 GB Internetu bez żadnych opłat i warunków na okres jednego roku. Tymczasem rzeczywisty mechanizm promocji polegał na tym, że konsument otrzymyw ał co miesiąc pakiet 100 GB pod warunkiem, że będzie odnawiał ofertę cykliczną za 35 zł co miesiąc przez 12 miesięcy. [84] S tosowane przez T - Mobile hasło reklamowe „1200 GB za darmo przez rok”, nie odpowiadało rzeczywistym warunkom promocji, które mogły zostać przez konsumenta poznane dopiero w momencie zakupu startera (na jego tylnej okładce) , o ile konsument był w stanie zapoznać się z wyjaśnieniami opublikowanymi małą czcionką (por. nb. 4 9 ) , lub lektury regulaminów promocji opublikowanych na stronie Sp ółki. [85] Poniżej przedstawiono porównanie znaczenia hasła reklamowego: dosłownego i zgodnego z mechanizmem promocji. Dosłowne znaczenie Znaczenie zgodne z mechanizmem promocji Jednorazowy bezpłatny pakiet 1200 GB do wykorzystania przez rok. 12 pakietów po 100 GB przyznawanych co miesiąc pod warunkiem opłacania cyklicznej o ferty za 35 zł. [86] Z powyższego zestawienia wynika, że stosowane hasło reklamowe nie odzwierciedla mechanizmu promocji, którego dotyczy, w wyniku czego konsument uzyskuje niepra wdziwy 38 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa obraz usługi. Hasło „1200 GB za darmo przez rok”, jest dużo bardziej atrakcyjne niż rzeczywiste warunki promocji. [87] Hasło reklamowe ma za zadanie przyciągnąć uwagę konsumenta, tak aby zapadło mu w pamięć i skłoniło do zakupu reklamowanej usługi. Prze kaz reklamowy musi być krótki i zwięzły oraz sprowadzać się do meritum. Przesłanie reklamowe powinno być jasne i bezpośrednie. Te ograniczenia nie upoważniają jednak reklamodawców do stosowania nieprawdziwych przekazów reklamowych. [88] Zgodnie z wyrokiem SOKiK 15 „(…) charakterystyczna w reklamie zwięzłość oraz hasłowość przekazu w żadnym wypadku nie uprawnia przedsiębiorcy wprowadzającego ją na rynek do pomijania, w tym pomniejszania – swoistego, przemyślnego ukrywania w przekazie jakiejkolwiek informacji z wiązan ej z istotnymi cechami reklamowanego produktu”. [89] Ponadto w ww. wyroku sąd stwierdził: „Przeciętny konsument, a więc konsument rozsądny, spostrzegawczy i ostrożny, posiadający standardowy zasób wiedzy o rzeczywistości gospodarczej musi zakładać, że re klama posługuje się często przesadą i wyolbrzymia pewne cechy produktu. Jednakże jednoznaczny i stanowczy w wymowie przekaz powoduje, że nie można oczekiwać od przeciętnego konsumenta, aby wchodził w rolę detektywa odkrywającego istotne niedopowiedzenia i nieści słości odbieranego materiału marketingowego”. [90] R olą konsumenta nie jest śledzenie i wykrywanie „nieścisłości” w otaczających go reklamach. Tym bardziej , że ilość czasu , jaką konsument poświęca reklamie , jest minimalna. Sposób , w jaki odbiera on reklamy , można opisać jako „ omiatanie ” ich wzrokiem. Z tego też powodu nie ma fizycznej możliwości szczegółowej analizy przekazu reklamowego, w związku z tym ma on prawo oczekiwać, że prezentowane mu oferty reklamowe będą uczciwe i bez t zw. „haczyków”. [91] Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie 16 „(…) konsument, korzystając z usługi pre - paid, nie musi podpisywać żadnej umowy i tym samym nie musi mieć okazji zapoznania się z obowiązującymi u powoda regulaminami. Słuszny jest w takiej sytuacji wniosek, że takiego konsumenta jest łatwiej wprowadzić w błąd przy zastosowaniu reklamy (...). Oczywistym jest, że im niższa kwota do zapłaty, tym konsument dokonuje mniej szczegółowej analizy oferty przedsiębiorcy, nawet bardzo uważny konsument i wówczas takiego konsumenta jest bardzo łatwo wprowadzić w błąd”. [92] Usługi telekomunikacyjne świadczone w modelu pre - paid , a w szczególności pakiety Internetu są dobrami codziennego użytku o relatywnie niskiej wartości, z których można w każdej chwili zrezygnować , nie doładowując konta. W sytuacji zetknięcia się konsumenta z reklamą takich usług poziom jego uwagi i ostrożności będzie dużo niższy niż w przypadku reklamy dóbr o wysokiej wartości. Z tych powodów kons ument nie poświęci na analizę prz ekazu reklam owego zbyt dużo czasu i wysiłku, co sprawia że tym łatwiej jest go wprowadzić w błąd za pomocą atrakcyjnego hasła reklamowego, które nie odzwierciedla rzeczywistych warunków promocji. [93] W ramach analizowanej promocji z amiast obiecanego jednoraz owego bezpłatnego pakietu 1200 GB, konsument otrzym ywał w 12 transzach pakiet y 100 GB, które po roku sum owały się 15 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt XVII AmA 21/17 16 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Wa rszawie z 8 marca 2017 r., sygn. akt VI ACa 1644/15 39 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa do kwoty 1200 GB pod warunkiem comiesięcznego przedłużania oferty cyklicznej kwotą co najmniej 35 zł , która po roku wynosi ła 420 zł . [94] Wobec powyższego, w ocenie Prezesa Urzędu stosowanie przez T - Mobile hasła „1200 GB za darmo przez rok” wprowadzało konsumentów w błąd przez rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji. Wpływ na decyzję przeciętnego konsumenta [95] Stosownie do art. 2 pkt 7 us tawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, przez decyzję dotyczącą umowy rozumie się podejmowaną przez konsumenta decyzję, co do tego, czy, w jaki sposób i na jakich warunkach dokona zakupu, zapłaci za produkt w całości lub w czę ści, zatrzyma produkt, rozporządzi nim lub wykona uprawnienie umowne związane z produktem, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynności, czy też powstrzymać się od jej dokonania. [96] Kampania reklamowa T - Mobile wykorzystywała m.in. n ośniki reklamowe typu OOH (out of home media 17 ) , tj. bil l bo a rdy 18 przy ruchliwych ulicach dużych miast czy citylighty 19 na przystankach komunikacji miejskiej. Konsument miał styczność z reklamą T - Mobile w drodze do szkoły lub pracy, nierzadko będąc w pośpiechu , gdy jego zdolność percepcji jest ograniczona. Proste i chwytliwe hasło obiecujące coś „ za darmo ” miało za zadanie „ zakotwiczyć się ” w umyśle konsumenta i wzbudzić jego zainteresowanie. [97] Efekt zakotwiczenia to uproszczona metoda wnioskowania polegająca na korzystaniu z otrzymanej pierwszej informacji jako punktu odniesienia , nawet jeśli ta informacja jest nieistotna dla decyzji 20 . [98] W reklamie OOH informacj e dotycz ąc e mechanizm u promocji zawarte były w legalu opublikowanym małą czcionką, niewidoczną dla konsumenta (por. nb . 3 2 ) . Jedyną informacją widoczną z daleka było nieprawdziwe hasło „1200 GB za darmo przez rok”. W związku z tym konsument mógł oczekiwać, że otrzyma jednorazowo za darmo pakiet 1200 GB do wykorzystania przez rok. Gdyby konsument wiedział , jakie są rzeczywiste warunki promocji, tzn. że 1200 GB dostanie po roku czasu oraz po wydaniu co najmniej 420 zł, mógłby nie zdecydować się na zawarcie umowy z T - Mobile. [99] Hasło „za darmo” wykorzystuje mechanizmy psychologiczne, z których wynika , że konsumenci są w stanie zachowywać się nieracjonalnie w obliczu możliwoś ci otrzymania czegoś za darmo 21 . S przeczn e z logiką zachowanie może wynik ać z lęku przed utratą danej 17 Reklama OOH (reklama zewnętrzna) to wszelkie komunikaty reklamowe, które docierają do konsumentów w przestrzeni miejskiej. 18 Plakat reklamowy wielkich rozmiarów lub też tablica będąca nośnikiem reklamy . 19 Rodzaj reklamy zewnętrznej zazwyczaj podświetlanej na przystankach autobusowych. 20 Ethical design: Persuasion, not deception, Journal of Digital & Social Medi a Marketing Vol. 9, 2 135 – 148, Henry Stewart Publications 2021, str. 141. 21 Efekt darmowości został opisany przykładowo w eksperymencie przeprowadzonym przez Dana Ariel’ego, autora książki “Predictably Irrational”. Zespół naukowca oferował studentom zakup jednej z dwóch małych czekoladek. Studenci mieli do wyboru zakup czekoladki firmy Harshey’s, które są tanimi i średniej jakości czekoladkami i czekoladki firmy Lindt - drogich i dobrej jakości czekoladek. Cenę czekoladki firmy Harshey’s ustalono na 0,01$, natomiast czekoladka firmy Lindt kosztowała 0,15$, co stanowiło połowę jej aktualnej i rzecz ywistej ceny. Studenci mogli wybrać tylko jedną opcję. 73% studentów wybierało czekoladki firmy Lindt. Wynik ten można wytłumaczyć tym, że dla uczestników eksperymentu 0,15$ za czekoladkę, która w sklepie kosztuje dwa razy więcej stanowiło dobrą okazją i p referowali oni czekoladki firmy Lindt. W drugiej części eksperymentu ceny obu czekoladek zmniejszono o tę samą wartość, czyli o 0,01$. Teraz czekoladka firmy 40 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa korzyści . W konsekwencji hasła reklamowe odwołujące się do możliwości otrzymania czegoś „za darmo” w silny sposób oddziałują na adresatów. [100] H asło „1200 GB za darmo przez rok” mogło oddziaływać na konsumentów w ten sposób, że wzbudzając lęk przed utratą darmowych gigabajtów, jednocześnie motywowało ich do zawarcia umowy na warunkach, które nie były rzetelnie i uczciwie przedstawione. Gdyby konsument zdawał so bie sprawę, ż e zamiast obiecanych 1200 GB za darmo przez rok, otrzyma co miesiąc pakiet 100 GB za 35 zł, mógłby nie zdecydować się na skorzystanie z ww. promocji. [101] Wykorzystywanie w reklamie haseł odwołujących się do darmowości i sposobu rozumienia takie j deklaracji przez konsumentów było również przedmiotem orzecznictwa. Sąd Apelacyjny w orzeczeniu z 31 stycznia 2022 r. 22 podzielił ustalenia Sądu Okręgowego, który uznał , że „ wbrew wywodom p owoda nie ma znaczenia, czy obowiązek zapłaty prowizji wynikał z okoliczności leżących wyłącznie po stronie konsumenta, gdyż konsument po zapoznaniu się z reklamą pozostawał w błędnym przekonaniu, że będzie mu udzielona pożyczka za darmo, a nie, że będzie w określonej sytuacji zwolniony z opłat, co mogło powodować podjęcie decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. W sensie prawnym << darmowy >> równoważny jest z brakiem ekwiwalentu. Powód tworząc przekaz reklamowy oparty na haśle << darmowej poży czk i >> literalnie << za darmo >> oraz umieszczając kalkulator z kwotą kosztów popełniał nieuczciwą praktykę wprowadzającą w błąd. Błąd polegał na tym, że ten sam komunikat zawierał sprzeczne informacje co do warunków umowy przeciwstawiające produkt gratisowy z produktem odpłatnym” . Wykorzystanie mechanizmów psychologicznych w reklamie [102] W kwestionowanej reklamie Przedsiębior ca wykorzystuje procesy poznawcze odpowiadają ce za postrzeganie przez konsumentów reklam . Jak wskazuje się w literaturze: „ c zynności wymagające umysłowego wysiłku mają tę cechę, że kolidują ze sobą, przez co wykonywanie kilku takich czynności naraz jest trudne lub wręcz niemożliwe . (…) Kilka rzeczy naraz można wykonywać tylko pod warunkiem, że są łatwe i niewymagające uwagi. (...). Inte nsywna koncentracja na wykonywanym zadaniu potrafi nas wręcz uczynić ślepymi, i to nawet na bodźce, które zwykle zwracają naszą uwagę ” 23 . Reklamy wykorzystują te ograniczenia percepcyjne, trafiając do osób, które zajmują się czymś innym (np. są w dro dze do pracy). W takiej sytuacji przeciętny konsument nie będzie analizował szczegółowych warunków promocji (w szczególności, jeśli są one słabo widoczne lub zupełnie niewidoczne), lecz mimowolnie zarejestruje hasło reklamowe. [103] Opisana „ leniwa ” natura proce sów poznawczych przejawia się w regułach percepcji reklam. Jak w skazuje się w literatur ze 24 „(…) A by czytelnik w pełni odebrał informację zawartą w przeciętnej reklamie prasowej, potrzebuje na to średnio 35 - 40 sekund. Badania tymczasem wykazują, że typowy czytelnik na zapoznanie się z reklamą poświęca zaledwie około dwóch Harshey’s była darmowa, natomiast czekoladka Lindt kosztowała 0,14$. Logika podpowiada, że zmniejs zenie o tę samą wartość ceny obu produktów nie powinno wpłynąć na wynik, jednak ten okazał się zupełnie odwrotny. W drugiej części eksperymentu 69% studentów wybierało darmową czekoladkę firmy Harshey’s. 22 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2022 r. sygn. akt VII AGa 605/21 23 Daniel Kahneman „Pułapki myslenia. O myśleniu szybkim i wolnym”, Media Rodzina, Poznań 2012 . 24 Dariusz Doliński „Psychologiczne mechanizmy reklamy” Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2003 r. 41 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa sekund. Inaczej mówiąc, oznacz a to, że do odbiorcy dociera maksimum 5% informacji zawartej w reklamie prasowej. Plastyk projektujący plakat czy billboard rozmieszcza na nim różne elementy z założeniem, że potencjalny klient ogarnie wzrokiem całość. Natomiast badania psychologiczne wska zują, że ludzie na ogół koncentrują wzrok na bardzo niewielkiej przestrzeni (zwyk le mniejszej niż 10% powierzchni plakatu czy billboardu) ” . [104] Aby zrozumieć , jaką rolę odgrywa w reklamie uwaga odbiorcy , należy rozróżni ć proces y świadom e i automatyczn e . Procesy świadome są ściśle związane z uwag ą , a procesy automatyczne wymagają jedynie minimalnego zaangażowania uwagi 25 . [105] W yniki badań pokazują , że aby reklamy osiągnęły swój cel, skupienie na nich uwagi odbiorców nie jest konieczne, a niekiedy może być na wet niepożądane 26 . Świadczy o tym umieszczenie nośników reklamowych w ruchliwych mi ejscach miast np. przy wyjściu z metra, na dworcu kolejowym , gdzie pojawia się bardzo duża ilość ludzi zazwyczaj będących w pośpiechu , co powoduje że nie są oni w stanie skupić swojej uwagi dłużej na przekazie reklamowym. Również niewielka liczba zeskan owanych kodów QR świadczy o tym, że konsumenci nie poddawali reklam y T - Mobile szczegółowej analizie ( por. nb . 4 3 ). [106] W literaturze wskazuje się, że „Komunikat reklamowy należy do tak zwanych przekazów perswazyjnych. Usiłuje się w nim bowiem skłonić odbiorcę do tego, aby uwierzył w określone treści i dał się przekonać do sensowności podjęcia pewnych działań. Ludzie którzy stykają się z klasycznymi komunikatami perswazyjnymi zachowują zazwyczaj czujność i są względem nich krytyczni. Wysuwają zatem liczne kontrargumenty. (…) Takie nasze funkcjonowanie jest możliwe dzięk i temu, że koncentrujemy naszą uwagę na tym, kto co i po co do nas mów i. Jeśli zatem skupimy naszą uwagę na reklamach, to także oczywistym stanie się dla nas ich komercyjny sens. Staniemy się czujni i będziemy wysuwać kontrargumenty wobec prezentowanych w nich treści ” 27 . [107] K oszty kampanii reklamowych są stosunkowo wysokie i liczone są nierzadko w setkach tysi ęcy złotych , a jednak p rzedsiębior c y chętnie za nie płacą. To oznacza, że kampanie 25 W jednym z eksper ymentów Robert Zajonc pokazywał badanym pewne obrazy przez zaledwie kilka milisekund, co nie pozwalało na świadome ich zauważenie i aktywne objęcie uwagą. Mimo to prezentowane badanym po pewnym czasie te same obrazy, podobały się bardziej niż te, z którymi wcześniej nie mieli żadnej styczności . Por. Dariusz Doliński, „ Psychologia reklamy ” , Agencja Reklamowa "Aida", Wrocław 2001 , str. 93. 26 Badania poświęcone tej kwestii prowadził niemiecki psycholog Michael Bock z uniwersytetu w Bochum. W jednym z badań los owo przydzielano uczestników eksperymentu do jednej z trzech grup. Wszyscy badani otrzymywali odpowiednio spreparowaną gazetę, składającą się z artykułów i umieszczanych na sąsiednich stronach reklam. Pierwszą grupę poproszono o uważne przeczytanie wspomni anych artykułów i dokonanie oceny stopnia jasności przedstawianych w nich treści. Drugą grupę poproszono o to samo, ale oprócz tego także o oszacowanie stopnia sugestywności i wyrazistości reklam. Grupę trzecią poproszono wyłącznie o ocenę reklam. Następni e badanym pokazano dwanaście reklam, które uprzednio mieli okazję widzieć, wraz z czterema innymi, z którymi wcześniej nie mieli do czynienia. We wszystkich tych obrazach zakrywano jednak starannie nazwy przedstawianych marek. O kazało się, że koncentracja uwagi sprzyja zapamiętywaniu reklam. Grupa pierwsza w teście przypominania nazw reklamowanych marek wypadła gorzej niż grupa druga, ta zaś gorzej niż grupa trzecia. Kluczowe jednak okazały się jednak wyniki dotyczące akceptacji marek. Ocena tego, na ile re klamowane produkty są interesujące, a także ocena prezentowanych marek była zdecydowanie najwyższa w grupie, w której stopień skoncentrowania uwagi na reklamach był średni. Wyniki badań prowadzą do wniosku, że „zyski płynące z pozytywnego oceniania reklamo wanych produktów, wynikające ze średniego tylko zaangażowania uwagi w analizę reklam, są wyższe niż straty związane z obniżeniem pamięci nazw reklamowanych produktów”. Por. Dariusz Doliński, „ Psychologia reklamy ” , Agencja Reklamowa "Aida", Wrocław 2001 , st r. 94 - 95. 27 Dariusz Doliński „Psychologiczne mechanizmy reklamy” Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2003 r. 42 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa reklamowe skutecznie oddziałują na konsumentów i przekład ają się na wymierne zyski dla ich twórców. W przypadku T - Mobile bezpośredni przyc hód z promocji wyniósł ponad [xx xxxxxxx] zł (zob. nb . 5 8 ) , podczas gdy całkowity koszt kampanii wyniósł ponad [xxxxxxxxxx] zł . [108] Przy tworzeniu projekt ów reklam wykorzystuje się podst awowe reguły psychologii percepcji 28 , które zostały wykorzystane w zakwestionowanej reklamie : Reguła równowagi Wiele reklam składa się z dwóch części: górnej i dolnej, niekiedy wyodrębnionych np. za pomocą różnych kolorów tła. Punkt centralny znajduje się w jednej trzeciej odległości od górnej krawędzi. Jest to tak zwany optyczny punkt centralny. To na nim zatrzymuje się wzrok osoby, która patrzy na plakat. W optycznym punkcie centralnym umieszcza się krótkie hasło reklamowe, żeby zostało ono dostrzeżone i zapamiętane przez potencjalnych klientów. Reguła rzutu oka D otyczy warunków, w których odbiorca reklamy nie przygląda się jej wnikliwie, ale zaledwie „rzuca na nią okiem”. Oczy czytelnika tylko przez chwilę błądzą po reklamie i ważne jest, aby spotkały w nie j główną korzyść. [109] Zasady te przekładają się również na sp osób projektowania reklamy w przestrzeni miejskiej. Plakat (billboard) jest formą reklamy wizualnej, z którą odbiorca spotyka się przede wszystkim n a ulicy. Plakat przydrożny ze względu na odbiór go w sytuacji ruchu, skonstruowany jest tak, aby dostrzegł g o i zapamiętał odbiorca siedzący za kierownic ą, skupiony na prowadzeniu pojazdu. Nie ma więc w nim miejsca na intelektualną kontemplację, a sposobem zwrócenia uwagi odbiorcy są wyrazistość i oryginalność wizualna. Najczęściej jest prosty, jednoznaczny i cz ęsto powtarzany - plakat reklamowy musi być monotematyczny. Zasadniczym kryterium projektu jest oszczędność środków wyrazu, prostota i lapidarność. Plakat atakuje odbiorcę na ulicy, stąd jego treść i kompozycja powinny być dostosowane do czytania „w ruchu” . Dlatego występuje w nim redukcja napisów do minimum, operowanie efektownymi, łatwymi do zapamiętania sloganami, wysunięcie na plan pierwszy reklamowanego produktu, korzystanie z barw nasyconych, często skontrastowanych, z dużą ilością światła, oddziałują cych na emocje 29 . [110] Odnosząc powyższe rozważania do kreacji reklamy promocji „1200 GB za darmo przez rok” (projekt billboardu widoczny poniżej) należy stwierdzić, że ze względu na jednoznaczne i chwytliwe hasło, dobór kolorów i rodzaju czcionki char akteryzuje się on prostotą i atrakcyjnością. Bil l board zawierający tak nasycone kolory oddziałuj e na emocje, wyróżnia się na tle szarego miasta . [111] Plakat reklamowy został zaprojektowany tak, aby jego treść i kompozycja były dostosowane do czytania w ruchu. Sprzyja temu wyrazisty kolor tła, krótkie, lapidarne hasło, dodatkowo zawierające zwrot „za darmo” , który wzbudza ciekawość i tym bardziej przyciąga uwagę - konsumenta (zob. nb. 10 9 ) . Konsument na etapie zapoznawania się z plakatem, nie ma 28 Dariusz Doliński „ Psychologia reklamy ” , Agencja Reklamowa "Aida", Wrocław 2001 r. 29 Magdalena Napierała „Filozofia reklamy. Historia, psychologia, techniki”. Wydawnictwo Petrus, Kraków 2012. 43 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa świadomości, że hasło jest nieprawdziwe , i warunków, aby poddać je analizie. Zapamiętuje więc przedsiębiorcę jako tego, który oferuje mu coś atrakcyjnego. [112] Z godnie z regułą równowagi (zob. nb . 10 8 ) optyczny punkt centralny plakatu przypada na liczbę gigabajtów, która jest wyróżniona grubą, trójwymiarową czcionką, wychodzącą poza obszar plakatu. Dodatkowo opiera się ona na zasadzie kontrastu intensywnego różu i żółci, co jeszcze bardziej potęguje efe kt wyróżnienia. [113] Zgodnie z regułami eyetrackingu 30 najpierw odbiorca spostrzega środek plakatu . Następnie przesuwa wzrok kolejno w: lewy górny róg, prawy górny, lewy dolny, a na końcu prawy dolny. Na ostatni róg pada najmniej spojrzeń. W lewym górnym rogu prezentuje się logo operatora, w prawym górnym rogu jest wskazany rodzaj oferty na kartę. Poniżej głównego hasła u mieszczono drugą część hasła reklamowego: „za darmo przez rok”. Na samym dole gdzie została umieszczona informacja dotycząca mechanizmu promocji (legal) ludzki wzrok nie pada , a więc jej umieszczenie jest dla konsumenta niezauważalne. Dodatkowo rozmiar zas tosowanej czcionki sprawia, że ta informacja jest w zasadzie niewidoczna dla konsumenta. [114] Jak wskazano powyżej , rozmiar użytej czcionki jest bardzo ważny w reklamie wielkoformatowej , ze względu na konieczność jej widocznoś ci z dalekiej odległości . O ile hasło główne jest wykonane dużą czcionką , o tyle informacja legal jest wykonana niewielką czcionką, co sprawia że z dalekiej odległości jest ona dla konsumenta niewidoczna, a więc tak jakby tej informacji ni e było (por. nb . 3 2 ) . [115] Druga część hasła reklamow ego tj. „za darmo przez rok” została sformułowana płaską czcionką składającą się z dużych liter w kolorze białym , co również zapewnia efekt kontrastu na różowym tle. [116] O prócz intensywności wizualnej kampania reklamowa promocji „ 1200 GB za darmo przez rok ” cechowała się również intensywnością pod względem zasięgu terytorialnego. Jak wskazano powyżej (zob. nb. 4 7 ) do celów kampanii zostały wykorzystane nośniki reklamowe niemal w całej Polsce , tj . w [xxx] miastach w 2022 r. oraz [xx x ] miastach w 2023 r. Tak duża 30 Eyetracking to technologia śledzenia wzroku, która wykorzystuje urządzenie zwane eyetrackerem. Za pomocą tej metody można określić punkt skupienia wzroku osoby badanej na ekranie. Por. „ Eye trackin g w badaniach marketingowych ” , Barbara Wąsikowska, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2015 . 44 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa intensywność kampanii miała na celu pozyskanie nowych klientów , a także skutkowała z budowanie m wizerunku marki T - Mobile jako operatora oferującego korzystne finansowo oferty . Dodatkowo wykorzystanie dużej ilości nośników reklamowych powodowało, że konsumenci je znali i kojarzyli . [117] W konsekwencji k westionowana reklama mogła powodować podjęcie przez konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej mógł nie podją ć . Decyzja mogła dotyczyć wejścia na stronę ze szczegółami promocji czy udania się do punktu obsługi w celu zapoznania się z jej regulaminem , ale także zakupu startera. Jak wskazują statystyki ( nb . 6 2 ) zakup startera nie oznaczał aktywacj i promocji. [ xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxx] wskazują, że po zapoznaniu się ze szczegółami promocji w aplikacji „Mój T - Mobile” konsument rezygnował z jej aktywacji. Konsument, który zdecydował się z kolei na aktywację promocji, mógł nigdy nie uzyskać obiecanych korzyści, gdyż w tym celu musiałby przez rok doładowywać konto kwotą 35 zł. [118] Równie istotny jest również wpływ reklamy na postrzeganie atrakcyjności T - Mobile jako przedsiębiorcy oferującego „darmowe” korzyści. Reklama wywołuje bowiem nie tylko bezpośrednie korzyści, ale także benefity długofalowe związan e z budową dobrego wizerunku marki, co w dalszej perspektywie również może wpływać na decyzję przeciętnego konsumenta (jego skłonności do wyboru produktów marki T - Mobile spośród innych produktów) , stąd też kluczowe jest aby przekaz otrzymywany przez konsumenta odpowiadał prawdzie, co w analizowanej sprawie nie miało miejsca . [119] W konsekwencji należy uznać, że opisana w pkt I sentencji decyzji praktyka Spółki naruszała art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 upnpr w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów [120] Działanie przedsiębiorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów wtedy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Natomiast przez interes zbiorowy należy rozumieć interes dotyczący konsumentów jako określonej zbiorowości. Dla stwierdzenia godzenia w zbiorowe interesy konsumentów istotne j est ustalenie, że konkretne zachowanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Oznacza to, że na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przedmiotem ochrony nie jest indywidualny interes konsumenta ani suma interesów indywidualnych konsumentów, lecz interes zbiorowy. [121] Interes konsumentów należy roz umieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę za zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów powiązanie jest z naruszeniem ich interesów gospodarczych. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak również naruszenie prawa konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych (naruszenie o charakterze pozaekonomicznym). [122] W niniejszej sprawie działania Spółki nie dotyczyły interesów poszczególnych osób, lecz szerokiego kręgu konsumentów, którzy zetknęli się z reklamą T - Mobile pod hasłem „1200 GB za darmo przez rok”. 45 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa [123] Kwestionowana praktyka Spó łki godz iła w zbiorowe interesy konsumentów, naruszając zarówno ich ekonomiczne jak i pozaekonomiczne aspekty. [124] Praktyka wskazana w pkt I sentencji decyzji godzi ła w ekonomiczne interesy konsumentów. Ekonomiczny charakter działania przejawia się w tym, że zamiast obiecanych 1200 GB za darmo, konsument musi ał wydać co najmniej 420 zł by po 12 miesiącach otrzymać 1200 GB. Dodatkowo konsument, który nie był klientem T - Mobile , musiał wydać 5 zł na starter aby aktywować promocję i w przyszłości zdecydować , czy z niej korzystać czy nie. [125] Pozaekonomiczny charakter naruszenia, przejawia się w konieczności poświęcenia czasu na zapoznanie się z mechanizmem i warunkami promocji, aby dowiedzieć się, że 1200 GB przyznawanych jest co miesiąc „na raty” w postaci 12 paczek po 100 GB po uprzednim doładowaniu konta kwotą min imum 35 zł. Aby zapoznać się z regulaminem promocji, konsument musiał samodzielnie odszukać właściwy dokument na stronie operatora. Ponadto na podstawie pozytywnego odbioru kampanii „1200 GB za darmo przez rok” konsument może być bardziej skłonny do zakupu innych usług Spółki, ze względu na skojarzenie ich z obietnicą otrzymania czegoś „za darmo” od Spółki . [126] Mając na uwadze powyższą analizę, przyjąć należy, że T - Mobile Polska stosowała praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów opisaną w pkt I sentencji decyzji. Środki usunięcia trwających skutków naruszenia (pkt II sentencji d ecyzji) [127] Zgodnie z art. 26 ust . 2 uokik w decyzji stwierdzającej stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do zło żenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o tre ści i w formie określonej w decyzji. W myśl art. 26 ust. 4 uokik środki, o których mowa w ust. 2, powinny być proporcjonalne do wagi i rodzaju naruszenia oraz konieczne do usunięcia jego skutków. Zgodnie z art. 27 ust.4 uokik, w przypadku decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającej zaniechanie jej stosowania ww. obowiązki stosuje się odpowiednio. [128] P raktyk a opisan a przez Prezesa Urzędu dotyczył a stosowani a w materiałach reklamowych umieszczanych w przestrzeni miejskiej (billboardy, citylighty, reklamy na kioskach, przystankach autobusowych, w witrynach sklepowych, bankomatach, terminalach płatniczych) hasła „1200 GB za darmo przez rok” lub jego odpowiednik a w języku ukraińskim bez jednoczesnego wyraźnego objaśnienia warunków promocji, podczas gdy w rzeczywistości oferta promocyjna polega ła na przyznawaniu konsumentom co miesiąc pakietu danych internetowych o wielkości 100 GB, maksymalnie przez 12 miesięcy o d dnia aktywacji oferty promocyjnej, o ile konsument w tym okresie korzystał z odnawianej cyklicznie płatnej oferty. [129] W pkt II. 1 i 2 sentencji d ecyzji Prezes Urzędu nałożył obowiązek publikacji na stronie internetowej T - Mobile (na dzień wydania d ecyzji mieszczącej się pod adresem ww w.t - mobile.pl ) oraz w social mediach Spółki , w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się d ecyzji Prezesa UOKiK, komunikatu o treści określonej w sentencji d ecyzji oraz odsyłającego do podstrony zawi erającej informację o treści d ecyzji, a także hiperłącza (link) do d ecyzji Prezesa Urzędu w wersji jawnej. W ocenie Prezesa Urzędu nałożony na Przedsiębiorcę obowiązek publikacyjny zmierza do przekazania możliwie najszerszemu 46 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa kręgowi odbiorców (konsumentów – również tych niebędących abonentami Spółki, jak i innych profesjonalnych uczestników rynku) informacji o działani u T - Mobile uznany m za praktyk ę naruszając ą zbiorowe interesy konsumentów. [130] Obowiązek ten pełni funkcję edukacyjną oraz prewencyjną. S tanowi bowiem czytelną informację, że praktyk i reklam owe wprowadzające konsumentów w błąd są niedopuszczalne. Ponadto t reść d ecyzji porusza istotny aspekt prawdziwości i rzetelności haseł reklamowych . Jednocześnie d ecyzja ma ostrzegać, iż w przypadku braku dochowania przez przedsiębiorców wymaganych standardów i zastosowania podobnych praktyk, muszą oni liczyć się z określonymi sankcjami. Decyzj a zwraca uwagę, że komunikaty reklamowe kierowane do konsumentów powinny być uczciwe i zgodne z rzeczywistością. [131] Zakres nałożonego na Przedsiębiorcę obowiązku jest proporcjonalny do jego możliwości i wagi stwierdzonego naruszenia. Jest to obowiązek, którego realizacja nie będzie dla Spółki nadmiernie uciążliwa, a jednocześnie przyczyni się do zrealizowania funkcji ed ukacyjnej d ecyzji. [132] Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. Nałożenie kary pieniężnej (pkt III sentencji d ecyzji) [133] Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu określo nego w art. 24 uokik. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadziła zatem zasadę fakultatywności nakładania kar przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorców, którzy dopuścili się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Przedmio towa ustawa nie przesądza o wysokości kary nakładanej przez Prezesa Urzędu, który, decydując o tym w każdym konkretnym przypadku, kieruje się założeniem, że sankcja musi spełniać zarówno funkcję represyjną (penalną), prewencyjną (dyscyplinu jącą) i wychowawczą (edukacyjną). [134] Podstawą obliczenia wysokości kary jest obrót osiągnięty przez Spółkę w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Artykuł 106 ust. 3 uokik, wskazujący sposób obliczania obrotu, przewiduje w pkt 1 m.in., że obrót o blicza się jako sumę przychodów wykazanych w rachunku zysków i strat – w przypadku przedsiębiorcy sporządzającego taki rachunek na podstawie przepisów o rachunkowości. [135] W omawianej sprawie obrót został ustalony na podstawie rachunku zysków i strat stanowi ący część sprawozdania finansowego za rok 2022. Wartość obrotu wyn i osła [ xxxxxxxxx ] zł . [136] Jak wskazano powyżej, kara pieniężna za naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu 31 . Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurenc ji i konsumentów nie określają 31 Por. wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (XVII Wydział Sądu Okręgowego w Warszawie) z dnia 14 lutego 2022 r., sygn. XVII AmA 23/20 ora z wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (XVII Wydział Sądu Okręgowego w Warszawie) z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. XVII AmA 37/20. 47 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 uokik te okoliczności, które Prezes Urzędu ma obowiązek uwzględnić, decydując o wymiarze kary pieniężnej. Są to w szczególności okolicznośc i naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także: okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia, biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia i działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia (art. 111 ust. 1 pkt 1 uokik). [137] Zdaniem Prezesa Urzędu, okoliczności niniejszej sprawy, przede wszystkim charakter stosowan ej przez Spółkę praktyk i i jej możliw ych negatywn ych skutk ów w sferze pozaekonomicznych i ekonomicznych interesów konsumentów, wskazują na celowość zastosowania wobec Spółki kary pi e niężnej . [138] Zgodnie z art. 106 ust. 1 uokik kara pieniężna może być nałożona, gdy do naruszenia przepisów tej ustawy doszło choćby nieum yślnie. W świetle obowiązujących przepisów prawa, stwierdzenie nawet nieumyślnego naruszenia uokik daje podstawę do nałożenia kary pieniężnej. [139] Dokonując oceny strony podmiotowej praktyk i Spółki wskazanej w pkt I. d ecyzji, Prezes Urzędu zważył przede wszys tkim, czy miała ona zamiar jej stosowania czy też praktyka ta była jedynie skutkiem niezachowania przez nią ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Zdaniem Prezesa Urzędu kwestionowana praktyk a wynikała z niezachowani a przez Spółkę należytego stopn ia ostrożności oraz niedołożeni a wystarczających starań w dostosowaniu swojej działalności do obowiązujących regulacji prawnych. [140] Spółka, jako profesjonalista, powinna była zachować podwyższoną staranność jeszcze przed podjęciem przez Prezesa Urzędu jakich kolwiek dział ań , tym bardziej że T - Mobile została poinformowana o zastrzeżeniach Prezesa Urzędu na etapie wystąpienia w trybie art. 49 a uokik . Będąc przedsiębiorcą, T - Mobile ma obowiązek posiadania wiedzy na temat obowiązujących norm prawnych oraz zapewniania zgodności swoich praktyk z prawami konsumenta. Obowiązki te pozos tają aktualne także w przypadku działań reklamowych. [141] Spółka działała co najmniej nieumyślnie. Wypełnien ie tej przesłanki z art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik, realizuje się po przez stw ierdzenie czy doszło do umyś lnego lub nieumyślnego naruszenia przepisów uokik. [142] Ustalenie wysokości kary w przedmiotowej sprawie miało charakter wieloetapowy, co spowodowane było za istnieniem w postępowaniu okoliczności mających wpływ na jej wysokość. Ustalając wymiar kary pieniężnej, Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonej praktyki i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych ustaleń wysokości kary, a następnie – w oparciu o zaistniałe w sprawie okoliczności mające wpływ na wysokość kary - dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. Ocenę wagi stwierdzonej praktyki należy uznać za znaczną. Świadczy o tym duży zasięg terytorialny kampanii reklam owej , nieczytelny legal opublikowany małą czcionką niewidoczną dla konsumenta z dużej odległości, a także nieprawdziwe hasło reklamowe. [143] W pkt I. sentencji d ecyzji Prezes Urzędu uznał zachowanie Spółki za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Zachowanie to polegało na stosowaniu w materiałach 48 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa reklamowych umieszczanych w przestrzeni miejskiej (bil l boardy, citylighty, reklamy na kioskach, przystank ach autobusowych, w witrynach sklepowych, bankomatach, terminalach płatniczych) hasła „1200 GB za darmo przez rok” lub jego odpowiednika w języku ukraińskim bez jednoczesnego wyraźnego objaśnienia warunków promocji, podczas gdy w rzeczywistości oferta prom ocyjna polega na przyznawaniu konsumentom co miesiąc pakietu danych internetowych o wielkości 100 GB, maksymalnie przez 12 miesięcy od dnia aktywacji oferty promocyjnej, o ile konsument będzie w tym okresie korzystał z odnawianej cyklicznie płatnej oferty. W ocenie Prezesa Urzęd u , ww. okoliczności przesądzają o ustaleniu kwoty bazowej kary na poziomie [xxx] % obrotu Spółki osiągniętego ogółem w 2022 r., tj. [xxxxxxxxxx] zł. [144] Ustalając wysokość kar pieniężnych, Prezes Urzędu bierze pod uwagę okoliczności łagodzące i obciążające , które wystąpiły w sprawie. Zgodnie z art. 111 ust. 3 pkt 2 ustawy, okolicznościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem pos tępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania narus zenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. [145] Wśród zamkniętego katalogu okoliczności obciążających art. 111 ust. 4 pkt 2 us tawy wymienia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, znaczne korzyści uzyskane przez przedsiębiorcę w związku z dokonanym narusz eniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia oraz umyślność naruszenia. [146] Ustalając ostateczny wymiar kary pieniężnej nałożonej na Spółkę, Prezes Urzędu dokonał oceny zaistniałych w postępowaniu okoliczności obciążających i łagodzących. [147] Jako okoliczności obciążające należy uznać znaczny zasięg terytorialny naruszenia , znaczne korzyści związane z dokonanym naruszeniem oraz dokonanie uprzednio podobnego naruszenia . Prezes Urzędu ustalił, że w okresie od 1 marca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., Spółka prowadz iła kampanię o utdorow ą (na nośnikach zlokalizowanych w przestrzeni miejskiej) w [xxx] miastach całej Polski. Na tomiast w okresie 1 stycznia 2023 r. – 31 marca 2023 r. kampania była prowadzona w [xx x ] miastach w Polsce. Oznacza to, że kampania miała zasięg ogólnopolski. Tak szeroko zakrojone działania reklamowe przyniosły Spółce [xxxxxxxxx] zł przychodu . [148] Za dokonanie uprzednio podobnego naruszenia, Prezes Urzędu uznał prawomocną decyzję 32 nr RKR - 1/2017, w której za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uznano działanie T - Mobile Polska S.A. polegające na prezentowaniu w reklamach telewizyjnych, emitowanych w ramach kampanii reklamowej: Tak tania pożyczka, dotyczących kredytu konsumenckiego oferowanego przez Spółkę w charakterze pośrednika kre dytowego, zawierających dane dotyczące kosztu kredytu, na podstawie reprezentatywnego przykładu, informacji o: 32 Decyzja Prezesa Urzędu nr RKR 1/2017 wydana 31 marca 2017 r., utrzymana przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie wyrokiem z 25 września 2019 r. (sygn. akt XVII AmA 42/17) oraz przez Sąd Apelacyjny w Warszawie w yrokiem z 25 lutego 2021 r. (sygn. akt VII Aga 13/20). 49 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa a) stopie oprocentowania kredytu wraz z wyodrębnieniem opłat uwzględnianych w całkowitym koszcie kredytu, b) całkowitej kwocie kredytu, c) rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania, d) czasie obowiązywania umowy, e) całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta, w sposób uniemożliwiający ich odczytanie z uwagi na wielkość czcionki oraz krótki czas ich prezentacji. [149] Za dokonanie uprzednio podobnego naruszenia, Prezes Urzędu uznał również prawomocną decyzję 33 nr DDK 20/2016 , w której za pra ktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uznano działanie T - Mobile Polska S.A. z siedzibą w Warszawie, polegające na pobieran iu płatności za aktywowane konsumentom usługi: serwis „Granie na Czekanie”/„Szafa Gra” lub usługę dodatkową „Prenumerata”, p omimo nieuzyskania w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową o świadczenie usług telekomunikacyjnych wyraźnej zgo dy na dodatkową płatność związaną z tymi usługami . [150] Prezes Urzędu wziął pod uwagę także okres stosowania przez przedsiębiorcę praktyki oraz uznał, że praktyka trwała od 7 lutego 2022 r . do 31 marca 2023 r., a zatem miała charakter długotrwały. [151] Za okoliczno ś ć obciążając ą w postaci znaczn ego zasięg u terytorialn ego naruszenia Prezes Urzędu zwiększył kwotę bazową o [xx] % . Z a znaczne korzyści uzyskane w ciągu 2022 r . i w ciągu pierwszego kwartału 2023 r., związane z dokonanym naruszeniem, kwotę bazową zwiększono o [xx] %. Za dokonanie uprzednio podobnego naruszenia, kwota bazowa zosta ła zwiększona o [xx] % . [152] Za okoliczność łagodzącą Prezes Urzędu uznał zaniechani e praktyki przez Spółkę. Praktyka ta została zaniechana 31 marca 2023 r. tj. po upływie trzech miesięcy od wszczęcia postępowania w sprawie praktyk narus zających zbiorowe interesy konsumentów. W związku z tym ustaloną kwotę bazową należało zmniejszyć o [xx] % . [153] W związku z tym ustaloną kwotę bazową w przypadku T - Mobile należało zwiększyć łącznie o [xx] %. [154] Biorąc pod uwagę powyższe, za stosowanie praktyki stwierdzonej w pkt I. sentencji d ecyzji Prezes Urzędu nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 25 623 957 zł (kara zaokrąglona do pełnej złotówki ) . Nałożona na Spółkę kara pieniężna mieści się zatem w granicach wyznaczonych przez art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik i jednocześnie stanowi [xxx] % obrotu osiągniętego przez Spółkę w 2022 r. czyli [xxx] % możliwej do nałożenia kary, jaką Prezes Urzędu miał prawo nałożyć na przedsiębiorcę. Koszty postępowania (pkt IV sentencji d ecyzji) [155] Zgodnie z art. 80 uokik, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Zgodnie z art. 77 ust. 1 uokik, 33 Decyzja Prezesa Urzędu nr DDK 20/2016 wydana 27 grudnia 2016 r. utrzymana przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie wyrokiem z 1 lipca 2019 r. (sygn. akt XVII AmA 18/17) oraz przez Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 21 czerwca 2021 r. (sygn. akt VII AGa 731/19) 50 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie prz episów uo kik, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. [156] W sprawach nieuregulowanych w uokik do postępowań przed Prezesem Urzędu stosuje się przepisy kpa (art. 83 uokik). Zgodnie z art. 263 § 1 kpa, do kosztów postępowania zalicza się m.in. koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy (art. 263 § 2 kpa). Zgodnie z art. 264 § 1 kpa jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. [157] W wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu w pkt I sentencji d ecyzji stwierdził, że Spółka naruszyła przepisy uokik w zakresie zakazu stosowania praktyk narusz ających zbiorowe interesy konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu ze stroną postępowania. W związku z powyższym, postanowiono obciążyć Spółkę kosztami postępowania w wysokości 44,8 0 zł . [158] Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od uprawomocnieni a się niniejszej d ecyzji . Pouczenie Zgodnie z art. 112 ust. 3 u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów , karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 202 3 r. poz. 1550 ze zm.) od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zgodnie z art. 3 us t. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 202 3 r., poz. 11 44 ze zm.), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt I V sentencji niniejszej decyzji, stosownie do treści art. 264 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsument ów oraz stosownie do art. 81 ust. 5 tej ustawy w związku z art. 479 32 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania cywilnego , przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Pr ezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. 51 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zażalenie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 500 zł. Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą praw ną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Spółka handlowa powinna wykazać także, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udz ielenie spółce pożyczki (art. 103 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ). Zgodnie z art. 105 ust. 1 zd. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustn ie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub ra dcy prawnego. Jednocześnie art. 117 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lu b radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 117 § 4 zd. 1 Kodeksu postępowania cywilnego wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Załącznik: 1. spis treści z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Zbiorowych Interesów Konsumentów Katarzyna Araczewska Otrzymują: 1. [xx xxxxxx xxxxxx] [xxxxxxxxxx] T - Mobile Polska S.A. Ul. Marynarska 12 02 - 674 Warszawa 2. a/a 52 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa 53 tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa Załącznik nr 1 Spis tr eści Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny ................................ ................................ .............................. 6 Zasady promocji „1200 GB za darmo przez rok” od 7 lutego 2022 r. do 22 grudnia 2022 r. ................................ ................................ ................................ .......... 6 Specyfika usług pre - paid ................................ ................................ ............. 8 Kanały emisji kampanii reklamowej „1200 GB z a darmo przez rok” ............................ 9 Kampania reklamowa w sieci sklepów Żabka ................................ ...................... 9 Materiały reklamowe przekazane przez Spółkę ................................ .................. 10 Reklama promocji „1200 GB za darmo przez rok” w przestrzeni miejskiej .................. 13 Zmiany w komunikacji marketingowej promo cji „1200 GB za darmo przez rok” po 22 grudnia 2022 r. ................................ ................................ ...................... 29 Zaniechanie stosowania praktyki ................................ ................................ . 30 Wyniki sprzedażowe kampanii reklamowej „1200 GB za darmo przez rok” ................ 31 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. .......... 33 Naruszenie interesu publicznego ................................ ................................ . 33 Przesłanki stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów ........... 33 Status przedsiębiorcy ................................ ................................ ............... 34 Sprzeczność zachowania przedsiębiorcy z prawem ................................ ............ 34 Model przeciętnego konsumenta ................................ ................................ . 35 Wprowadzenie w błąd poprzez rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji ........... 37 Wpływ na decyzję przeciętnego konsumenta ................................ ................... 39 Wykorzystanie mechanizmów psychologicznych w reklamie ................................ . 40 Reguła równowagi ................................ ................................ ................ 42 Reguła rzutu oka ................................ ................................ .................. 42 Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów ................................ ............... 44 Środki usunięcia trwających skutków naruszenia (pkt II sentencji decyzji) ................ 45 Nałożenie kary pieniężnej (pkt III sentencji decyzji) ................................ .......... 46 Koszty postępowania (pkt IV sentencji decyzji) ................................ ................ 49 Pouczenie ................................ ................................ ........................... 50