RGD-9/2023

1 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl RGD.610.7.2022/PC Gdańsk, 22 grudnia 2023 r. wersja jawna (tajemnica przedsiębiorstwa i inne informacje prawnie chronione oznaczone jako [xxx]) DECYZJA NR RGD - 9/2023 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm.), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działanie Selfmaker Technology Sp. z o. o. z siedzibą w Łodzi polegające na rozpowszechnianiu przez Selfmaker Technology Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi nieprawdziwych informacji o tym, że nabycie tokena o nazwie Selfmaker Smart Solutions będzie uprawniało jego posiadacza do partycypacji w zyskach wygenerowanych przez podmioty wchodzące w skład „grupy Selfmaker”, do których zalicza się Selfmaker Technology Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi wraz ze spółkami powiązanymi, w sytuacji gdy w rzeczywistości podmioty te w żaden sposób nie są zobowiązane do wypłaty wygenerowanego zysku, ani na rzecz posiadaczy ww. tokena, ani na rzecz Selfmaker Smart Solutions Limited z siedzibą w Dubaju, który jest wyłącznie zobowiązany do wypłaty świadczenia na rzecz posiadaczy ww. tokena - co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 845) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a przez to stanowi naruszenie, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm.) i nakazuje zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm.), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działanie Selfmaker Technology Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi polegające na stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 7 pkt 14 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 845) poprzez propagowanie programu partnerskiego umożliwiającego zarejestrowanemu użytkownikowi platformy www.selfmakersmartsolutions.com budowanie struktury dystrybucyjnej w zamian za możliwość uzyskania korzyści materialnych w postaci prowizji określonej w „Whitepaper”, Regulaminie i Planie Marketingowym, które to korzyści były uzależnione przede wszystkim od wprowadzenia nowych członków (konsumentów) do systemu – co stanowi system promocyjny typu piramida oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a przez to stanowi naruszenie, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm.) i stwierdza zaniechanie stosowanie praktyki z dniem 26 czerwca 2022 r. III. Na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm.) - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - nakłada na Selfmaker Technology Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi obowiązek usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów opisanych w punktach I i II sentencji niniejszej decyzji, poprzez złożenie na stronie internetowej administrowanej przez Selfmaker Technology Sp. z o.o. (w dacie wydania niniejszej decyzji jest to strona internetowa: https://selfmaker.com), w ciągu 7 (siedmiu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji, i utrzymywania na przedmiotowej stronie internetowej przez okres 6 (sześciu) miesięcy od daty opublikowania, na koszt przedsiębiorcy, oświadczenia o treści: „W związku z decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaną w dniu 22 grudnia 2023 r. nr RGD - 9/2023 Selfmaker Technology Sp. z o.o. informuje, że Prezes UOKiK uznał za naruszające zbiorowe interesy konsumentów praktyki spółki polegające na: 1) rozpowszechnianiu przez Selfmaker Technology Sp. z o.o. nieprawdziwych informacji o tym, że nabycie tokena o nazwie Selfmaker Smart Solutions będzie uprawniało jego posiadacza do partycypacji w zyskach wygenerowanych przez podmioty wchodzące w skład „grupy Selfmaker”, do których zalicza się Selfmaker Technology sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi wraz ze spółkami powiązanymi, w sytuacji gdy w rzeczywistości podmioty te w żaden sposób nie są zobowiązane do wypłaty wygenerowanego zysku, ani na rzecz posiadaczy ww. tokena, ani na rzecz Selfmaker Smart Solutions Limited z siedzibą w Dubaju, który jest wyłącznie zobowiązany do wypłaty świadczenia na rzecz posiadaczy ww. tokena, 2) propagowaniu programu partnerskiego umożliwiającego zarejestrowanemu użytkownikowi platformy www.selfmakersmartsolutions.com budowanie struktury dystrybucyjnej w zamian za możliwość uzyskania korzyści materialnych w postaci prowizji określonej w „Whitepaper”, Regulaminie i Planie Marketingowym, które to 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl korzyści były uzależnione przede wszystkim od wprowadzenia nowych członków (konsumentów) do systemu – co stanowi system promocyjny typu piramida. Jednocześnie informujemy, iż prawomocne decyzje Prezesa UOKiK mają charakter prejudykatu w postępowaniu sądowym. Oznacza to, że ustalenia Prezesa Urzędu co do faktu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów są dla sądu wiążące. Nie musi on w tym zakresie prowadzić własnego postępowania dowodowego. Konsumenci mogą się powołać na prawomocną decyzję Prezesa UOKiK, gdy będą chcieli dochodzić swoich praw w sądzie. Treść decyzji nr RGD -9/2023 jest dostępna na stronie www.uokik.gov.pl”. Komunikat będzie spełniał następujące wymagania: a) tekst będzie napisany czarną czcionką (kod szesnastkowy RGB #000000) ARIAL na białym tle (kod szesnastkowy RGB #ffffff), b) treść powyższego oświadczenia zostanie wyjustowany, c) tekst zostanie zamieszczony w górnej części strony o domenie https://selfmaker.com/), z możliwością zamknięcia informacji przez użytkownika jedynie w danej sesji; pełna treść powyższego oświadczenia ma być widoczna przez cały czas, gdy użytkownik jest na stronie (niezależnie od tego, czy strona jest przez użytkownika przewijana) i samodzielnie nie zamknie tej informacji (oświadczenie nie może przybrać formy np. rotacyjnego banera czy slajdera), d) rozmiar czcionki powinien odpowiadać rozmiarowi czcionki zwyczajowo używanej na ww. stronie internetowej, tekst umieszczony będzie w ramce, o rozmiarze takim, aby była ona w całości wypełniona oświadczeniem, o którym mowa w niniejszym punkcie, z uwzględnieniem marginesu 2 cm z każdej strony, e) fragment oświadczenia o treści „na stronie www.uokik.gov.pl” powinien być zamieszczony w formie hiperłącza (linka) do niniejszej decyzji. IV. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm.), w związku z uznaniem praktyk, o których mowa w pkt I i II sentencji niniejszej decyzji za naruszające zbiorowe interesy konsumentów - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nakłada na Selfmaker Technology Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi kary pieniężne: 1) w wysokości 486.102,00 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt sześć tysięcy sto dwa złote), za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w pkt I sentencji niniejszej decyzji, płatną do budżetu państwa; 2) w wysokości 409.349,00 zł (słownie: czterysta dziewięć tysięcy trzysta czterdzieści dziewięć złotych) za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w pkt II sentencji niniejszej decyzji, płatną do budżetu państwa. V. Na podstawie art. 106b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm.) 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - nakłada na Marka Jerzego Wieteskę – Prezesa jednoosobowego Zarządu Selfmaker Technology Sp. z o. o.o. z siedzibą w Łodzi: 1) w związku z umyślnym dopuszczeniem do naruszenia przez Selfmaker Technology Sp. z o.o. zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie wskazanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji - karę pieniężną w wysokości 75.000,00 zł (słownie: siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych), płatną do budżetu państwa, 2) w związku z umyślnym dopuszczeniem do naruszenia przez Selfmaker Technology Sp. z o.o. zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie wskazanym w pkt II sentencji niniejszej decyzji - karę pieniężną w wysokości 75.000,00 zł (słownie: siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych), płatną do budżetu państwa. VI. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm.) oraz na podstawie art. 263 § 1, art. 263 § 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – postanawia obciążyć Selfmaker Technology Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi kosztami niniejszego postępowania w wysokości 80,00 zł (słownie: osiemdziesiąt złotych) oraz zobowiązać do ich zwrotu na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji. UZASADNIENIE [1] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej także: „ Prezes Urzędu ”), postanowieniem nr RGD–49/2020 z dnia 3 czerwca 2020 r., wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia czy zasady oferowania i nabywania przez inwestorów, w tym konsumentów, tokenów Selfmaker Smart Solutions (dalej także: „ SSS ”) za pośrednictwem platformy www.selfmakersmartsolutions.com nie prowadzą do naruszenia zbiorowego interesu konsumentów oraz przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów lub innych ustaw chroniących interesy konsumentów (dalej także: „ Postępowanie ”). [2] W toku ww. postępowania wyjaśniającego ustalono, że spółka Selfmaker Smart Solutions Limited z siedzibą w Dubaju (Zjednoczone Emiraty Arabskie) (dalej także: „ Emitent ” lub „ Usługodawca ” lub „ Przedsiębiorca ”) był usługodawcą platformy https://www.selfmakersmartsolutions.com oraz podmiotem odpowiedzialnym za przeprowadzenie procesu tokenizacji i dystrybucji tokenów Selfmaker Smart Solutions jako ich emitent. Usługodawca został zarejestrowany pod numerem ICC20200037 w Międzynarodowym Centrum Przedsiębiorczości w Ras Al Khaimah (Zjednoczone Emiraty 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Arabskie) (ang.: Ras Al Khaimah International Corporate Center) jako Międzynarodowa Spółka Biznesowa (ang.: International Business Company) dnia 15 stycznia 2020 r. Udziałowcami Emitenta byli: Marek Jerzy Wieteska oraz Tomasz Marek Sychowski. [3] Szczegółowy opis przedsięwzięcia biznesowego prowadzonego przez Emitenta przedstawiono w dokumencie organizacyjnym, pod nazwą „Whitepaper”, dostępnym w wersji anglojęzycznej na platformie www.selfmakersmartsolutions.com 1 . Jednym z pojęć wskazanym w ww. dokumencie jest „tokenizacja”, która jak wynika z „Whitepaper” jest procesem wygenerowania przez Emitenta tokenów SSS, czyli określonych kryptoaktywów, a które są jednostkami określającymi wartość i są przypisane do konkretnego projektu inwestycyjnego. Głównym celem przeprowadzenia tokenizacji było pozyskanie kapitału potrzebnego do rozwoju spółki Selfmaker Technology Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi (dalej także: „ Selfmaker Technology ” lub „ ST ” lub „ Spółka ”), zajmującą się produkcją urządzeń automatycznych a także zwiększaniem rozpoznawalności marki Selfmaker. [4] W toku Postępowania, Prezes Urzędu sprawdził sposób, w jaki przebiegała dystrybucja tokenów. Usługodawca, w celu osiągnięcia lepszej rozpoznawalności Emitenta oraz podmiotów z nim współpracujących i zwiększenia sprzedaży tokenów SSS, organizował program afiliacyjny, którego funkcjonowanie regulował dokument o nazwie „Whitepaper”, a także Regulamin oraz Plan Marketingowy. [5] Wyniki analizy materiału dowodowego zgromadzonego w toku Postępowania wykazały istnienie podstaw do postawienia Spółki zarzutów naruszenia zakazów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm., dalej także: u.o.k.k.). [6] W związku z tym, postanowieniem Nr RGD - 162/2022 z dnia 8 września 2022 r., Prezes Urzędu wszczął przeciwko Selfmaker Technology postępowanie w sprawie dwóch praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów opisanych odpowiednio w pkt I i II sentencji decyzji oraz postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Marka Jerzego Wieteskę (dalej także: „ Postępowanie Właściwe ”). Strony tego postępowania zostały zawiadomione o jego wszczęciu. [7] Jednocześnie, postanowieniem Nr RGD – 163/2022 z dnia 8 września 2022 r. zaliczono w poczet materiału dowodowego dokumenty uzyskane w toku postępowania wyjaśniającego. [8] Strony postępowania ustosunkowały się do postawionych zarzutów oraz przekazały żądane informacje m.in. Spółka wskazała, że Marek Jerzy Wieteska w okresie od stycznia 2020 r. do 31 października 2022 r. [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxx] . W piśmie z dnia 3 stycznia 2023 r. Selfmaker Technology oraz Marek Jerzy Wieteska wnieśli o umorzenie Postępowania Właściwego z uwagi na jego bezprzedmiotowość lub wydanie decyzji stwierdzającej zaniechanie stosowania praktyki na podstawie art. 27 u.o.k.k. Selfmaker Technology wskazała, że w toku Postępowania współpracowała z Prezesem Urzędu, przekazując żądane informacje i dokumenty, w tym ich tłumaczenia na język polski, co wymagało od niego poświęcenia czasu i funduszy. Ponadto ST podkreśliła, że „celem zachowania pozytywnej relacji 1 https://www.selfmakersmartsolutions.com/pub/media/docs/SelfMaker_Smart_Solutions_Whitepape r_2020.pdf [wyświetlone w dniu 03.06.2022 r.]. 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl z tut. Organem” Emitent wstrzymał sprzedaż tokenów na terenie Polski do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego, o czym poinformował pismem z dnia 8 października 2020 r. Ustosunkowując się do pierwszego z postawionych zarzutów dotyczącego stosowania praktyki wprowadzającej w błąd, Selfmaker Technology w pierwszej kolejności odniosła się do oferowania zakupu tokena SSS do jednej z grup odbiorców, którą tworzyły osoby niesłyszące. W ocenie ST każdy użytkownik, w tym osoba niesłysząca, miała nie tylko możliwość, ale również obowiązek zapoznania się z dokumentem określającym warunki tokenizacji, tj. Whitepaper przed dokonaniem rejestracji. Tym samym każdy użytkownik mógł zapoznać się z warunkami dotyczącymi nabycia tokena SSS. Działalność ambasadorów na rzecz osób niesłyszących jedynie pomagała w jeszcze lepszym zrozumieniu produktu, jakim jest token, i dzieleniu się bieżącymi informacjami. W dalszej części pisma ST wskazała, że najpierw należy zrozumieć sam mechanizm tokenizacji i co to dokładnie oznacza dla potencjalnego nabywcy tokenu. W ocenie Spółki błędne wnioski Prezesa Urzędu w tym zakresie wynikają ze zniekształcenia przez organ głównych założeń procesu tokenizacji. Spółka wyjaśniła, że posiadaczowi tokena SSS przysługuje prawo do Tokendy rozumianej jako wpłata aktywów przez Emitenta na rzecz Tokenariusza, zgodnie z postanowieniami zawartymi w Whitepaper. ST współpracuje z podmiotami wchodzącymi częściowo w skład „ekosystemu Selfmaker” i dzięki temu dochodzi do uzyskania przez ST przychodu z tytułu wskazanej współpracy. To działanie jest powszechne, na co wskazują m.in. faktury w zakresie wzajemnej współpracy między taki spółkami jak [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx], które zostały dołączone do pisma. Środki pozyskane przez ST zostaną później wypłacone Przedsiębiorcy w formie dywidendy z związku z faktu bycia udziałowcem. Następnie, zgodnie z istniejącymi zobowiązaniami, właśnie te pieniądze będą proporcjonalnie przekazywane posiadaczom tokenów jako „Tokenda” (swoista dywidenda - wypłata zysków z zainwestowanego przez użytkowników kapitału, przyp. Prezesa Urzędu). Zdaniem Spółki, posiadanie tokenów SSS daje możliwość zróżnicowania swojego portfela inwestycyjnego i zainwestowanie nie tylko w samą spółkę ST, ale także w inne, mniejsze startupy, których udziałowcem jest ST lub z którymi Selfmaker Technology współpracuje. Zdaniem Spółki, nie jest prawdą, że informacje odnośnie podmiotów wchodzących w skład „ekosystemu Selfmaker” nie były nigdzie udostępniane. Na dowód tego Spółka przedstawiła schemat opublikowany na stronie www.selfmakersmartsolutions.com : 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl (zrzut z ekranu ze strony internetowej: https://www.selfmakersmartsolutions.com/ ) Spółka wyjaśniła, że powodem wskazania powyższych podmiotów wyłącznie w przybliżony sposób była chęć uniknięcia konieczności nieustannej aktualizacji dokumentów w związku z „ dynamicznym rozwojem ”. W ocenie Spółki, dogodniejszym rozwiązaniem dla potencjalnych nabywców tokena SSS jest modyfikowanie schematu przedstawiającego krąg na głównej stronie platformy, za pośrednictwem której nabywano tokeny. Spółka odniosła się również do kwestii wypłacania zysków, wskazując, że „ istniejące zobowiązania między spółkami [ST z Emitentem – przyp. Prezesa Urzędu] nie eliminują możliwości realizacji złożonych obietnic ”. Zdaniem ST, zgodnie z [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx], jak również postanowieniami wynikającymi z Whitepaper, jest ona zobligowana do uiszczenia na rzecz Emitenta dywidendy i miała zamiar to czynić, na co wskazywały jej działania, a także umowy wiążące. Jednocześnie, rozumiejąc intencje Prezesa Urzędu mające na celu wprowadzanie wysokiego standardu ochrony konsumentów, zdecydowano się wprowadzić dodatkowe postanowienia gwarancyjne w umowie dotyczącej współpracy pomiędzy ST a Emitentem. Selfmaker Technology wskazała, że do umowy Spółki wprowadzone zostało [xxxxxxxxxx] uprawniające do wypłaty dywidendy na rzecz Emitenta z uwagi na [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]. W przypadku [xxxxxxxxxxxxxx] w zakresie wypłaty dywidendy, Przedsiębiorca będzie uprawniony do [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] Odnosząc się do drugiego zarzutu Spółka wskazała, że postawiony przez Prezesa Urzędu zarzut dotyczy wyłącznie propagowania samego programu partnerskiego, a nie całego przedsięwzięcia, jakim był proces tokenizacji i możliwość zakupu tokenów. Zdaniem Selfmaker Technology, 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl informacja o tokenizacji czy o samej możliwości zakupu tokenów nie pozostaje w bezpośrednim związku z programem partnerskim. W ocenie ST Prezes Urzędu nie przedstawił ani jednego dowodu potwierdzającego propagowanie przez Spółkę przedmiotowego systemu partnerskiego. W dalszej części pisma Spółka podkreśliła, że potencjalny nabywca był uświadamiany o istnieniu wielu zagrożeń wynikających z inwestycji w tokeny SSS. Podczas procesu rejestracji na platformie: www.selfmakersmartsolutions.com użytkownik był zobligowany do zaakceptowania regulaminu platformy, jak również zapoznania się z Whitepaper i Planem Marketingowym ze względu na fakt istnienia obligatoryjnych chechboxów przy tworzeniu konta na platformie. Podczas rejestracji użytkownik musiał potwierdzić, że rozumie, że nie ma obowiązku zapraszania nowych użytkowników, a także, że zakupienie tokenów nie gwarantuje zysku, a sama inwestycja jest obarczona ryzykiem. Tym samym, zdaniem Selfmaker Technology, postawiony zarzut propagowania systemu promocyjnego typu piramida jest chybiony. ST zastrzegła, że nawet przy uznaniu, że propagowała ona program afiliacyjny – czego w jej ocenie nie robiła – wykorzystany model dystrybuowania tokenów SSS nie nosił znamion systemu typu piramida. Selfmaker Technology ponownie podkreśliła, że udział w programie partnerskim był dodatkową funkcjonalnością przedsięwzięcia. Użytkownik nie miał obowiązku zapraszać nowych użytkowników. Ponadto program partnerski nie wypełnia znamion systemu promocyjnego typu piramida, gdyż przedmiot przedsięwzięcia – token SSS – ma realną wartość. Potencjalny nabywca właśnie nim był zainteresowany, bo chciał zainwestować w ST oraz Emitenta, którzy w swojej ofercie sprzedają realne produkty. Potencjalne korzyści nabywcy tokena SSS są uzależnione jedynie od wyników finansowych Selfmaker Technology. W ocenie Selfmaker Technology, jej przekaz nie wprowadzał konsumentów w błąd, zaś informowanie o procesie tokenizacji i możliwości zakupu tokena SSS nie jest tożsame z propagowaniem programu afiliacyjnego, który, zdaniem Spółki, nie miał cech systemu promocyjnego typu piramida, lecz był w pełni legalny. Prezes Zarządu ST, odnosząc się do postawionego zarzutu, wskazał, że nie może ponosić odpowiedzialności przede wszystkim z uwagi na brak naruszenia przepisów przez Spółkę. Wskazał on również, że nawet w przypadku uznania, że doszło do stosowania zakazanych praktyk przez Spółkę, to nie można mu – jako Prezesowi Zarządu - przypisać umyślności, co wyklucza możliwość nałożenia kary pieniężnej. Marek Jerzy Wieteska podkreślił, że Emitent stał się udziałowcem ST i przez to ma prawo do udziału w wygenerowanych zyskach. Zdaniem Marka Jerzego Wieteski, żaden z zapisów umów między ST a Emitentem nie wyłącza możliwości wypłaty przez polską Spółkę dywidendy na rzecz Emitenta, a umowy między stronami zobowiązały ST do wypłaty dywidendy na rzecz Przedsiębiorcy. Jednocześnie z treści istniejących umów pomiędzy stronami można wywnioskować, że nawet jeśli doszło do naruszenia zarzucanych przez Prezesa Urzędu nakazów, nie było to działanie umyślne. Wielokrotnie odwoływano się do współpracy na podstawie postanowień określonych w dokumencie Whitepaper i podkreślano chęć wypłaty wygenerowanych zysków. W toku Postępowania 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl dostarczane były wszystkie niezbędne dokumenty, jak również wyłączono sprzedaż tokenów na terenie Polski. Po wszczęciu Postępowania Właściwego zdecydowano się na wprowadzenie dodatkowych gwarancji dotyczących wypłaty zysków przez ST. Zdaniem Marka Jerzego Wieteski, takie działania jednoznacznie wykluczają możliwość popełnienia zarzucanego mu czynu w sposób umyślny. W dalszej części Prezes Zarządu ST wskazał, że sama działalność Spółki nie wskazuje na chęć niewykonania ciążącego na niej zobowiązania względem Emitenta, a przez to nabywców tokenów SSS. Dowodzi tego fakt, że dość powszechną praktyką w przypadku nierzetelnych przedsięwzięć finansowych jest znikanie podmiotu odpowiedzialnego wraz z powierzonymi pieniędzmi, podczas gdy ST zachowuje się wręcz odwrotnie. Selfmaker Technology nie tylko nie wycofywało się z aktywnej działalności na rynku, ale także wciąż współpracuje z Emitentem i prowadzi promocje marki. Zdaniem Prezesa Zarządu ST, powyższe zachowanie Spółki i Marka Jerzego Wieteski w sposób jednoznaczny potwierdza, że nie doszło do zarzucanych przez Prezesa Urzędu naruszeń, a nawet jeśli – to były to działania nieumyślne. Dowód : pismo Spółki z dnia 3 stycznia 2023 r., Karta: 158 i nast.; [9] W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, w piśmie z dnia 27 marca 2023 r., Spółka wskazała, że od 28 października 2022 r. token SSS można nabyć/sprzedać na rynku wtórnym za pośrednictwem zdecentralizowanej giełdy PancakeSwap. Na dzień 23 marca 2023 r. za 1 BNB (token BNB Smart Chain) 2 można było otrzymać ok. 1.027 tokenów SSS 3 . Selfmaker Technology wskazała, że w związku z objęciem kolejnych udziałów przez Emitenta w ST posiada on aktualnie [xxx] udziałów, których łączna wartość nominalna wynosi [xxx] zł. W związku z objęciem udziałów Przedsiębiorca uiścił na rzecz ST kwotę: [xxxxxxxx] zł. Na dzień 27 lutego 2023 r. kapitał zakładowy ST wynosił 110.800 zł, zaś kapitał zapasowy [xxxx] zł. Spółka wskazała także, że wynajmuje od [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] nieruchomość gruntową i znajdujące się na niej budynki położone w Chechle Drugim przy Mokrej 31. Współpraca przebiega zgodnie z umową najmu z dnia [xxx]. Dowód : pismo Spółki z dnia 27 marca 2023 r., Karta: 220 i nast.; [10] Pismem z dnia 11 sierpnia 2023 r. Spółka przekazała informację o uzyskanym w roku 2022 obrocie, jak również przekazała deklaracje podatkowe Prezesa Zarządu ST. W piśmie wskazano, że ST nie była głównym emitentem tokena SSS, zaś Przedsiębiorca – odpowiedzialny za proces tokenizacji – zaprzestał sprzedaży tych tokenów na rzecz polskich konsumentów niezwłocznie po wszczęciu 2 Token BNB to kryptowaluta, która zasila ekosystem BNB Chain. Tokenem BNB, jednym z najpopularniejszych tokenów użytkowych na świecie, można nie tylko handlować jak każdą inną kryptowalutą, ale również wykorzystywać go w szerokim zakresie zastosowań i przypadków użycia, zgodnie z informacjami opublikowanymi na stronie: https://www.binance.com/ [wyświetlone w dniu 8 września 2023 r.]. 3 Cena za 1 BNB wynosiła 1.387,23 zł, zgodnie z danymi opublikowanymi na stronie: https://www.binance.com/pl/price/bnb [wyświetlone w dniu 8 września 2023 r.]. Oznacza to, że cena za 1 token SSS wynosiła ok. 1,35 zł. 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Postępowania. W rezultacie, w ocenie Spółki, nie występował bezpośredni wpływ działalności spółek na Polskę i tym samym polskich konsumentów. Zdaniem Spółki nałożenie przez Prezesa Urzędu wysokich kar pieniężnych sprawi, że środki, które mogłyby być przeznaczone na wypłatę dywidendy, będą musiały być w znacznej części przeznaczone na poczet zapłaty kary pieniężnej. W przedmiotowym piśmie podkreślono, że w 2020 roku nie istniały w Polsce czy też w Unii Europejskiej ramy prawne odnoszące się bezpośrednio do procesów tokenizacji i emisji kryptoaktywów. Prezes Zarządu ST wskazał również, że proces tokenizacji Selfmaker pierwotnie opisany w Whitepaper jest w całości wykonywany zgodnie z pierwotnymi założeniami, a sam token SSS jest notowany na rynku, a jego kurs nie spadł o 99%, co zdaniem Spółki ma miejsce w wielu konkurencyjnych projektach. Dowód : pismo Spółki z dnia 11 sierpnia 2023 r., Karta: 226 i nast.; [11] Pismem z dnia 21 listopada 2023 r. Prezes Urzędu zawiadomił Selfmaker Technology oraz Prezesa Zarządu ST o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Strony postępowania nie skorzystały z przysługującego im w tym zakresie prawa. Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Emisja i dystrybucja tokenów o nazwie Selfmaker Smart Solutions [12] Spółka Selfmaker Smart Solutions Limited z siedzibą w Dubaju była usługodawcą platformy https://www.selfmakersmartsolutions.com oraz – jako emitent - podmiotem odpowiedzialnym za przeprowadzenie procesu tokenizacji i dystrybucji tokenów o nazwie Selfmaker Smart Solutions. Szczegółowy opis usługi prowadzonej przez Emitenta przedstawiono w Regulaminie oraz dokumencie organizacyjnym pod nazwą „Whitepaper”. [13] Od 27 lutego 2020 r. do 26 czerwca 2022 r. wyemitowano łącznie 25 milionów tokenów SSS, z czego rozdystrybuowano 9.706.404. Pozostałe wyemitowane tokeny SSS zostały „spalone” (ang. burn) 4 i nie znajdują się w obiegu 5 . Od 28 października 2022 r. token SSS można nabyć/sprzedać na rynku wtórnym za pośrednictwem zdecentralizowanej giełdy PancakeSwap. 4 Palenie tokenów polega na trwałym ich usuwaniu z obiegu przez ich unieważnianie lub blokowanie dostępu, patrz także: https://pl.beincrypto.com/learn/spalanie-tokenow-coin-burn/ [wyświetlone w dniu 25 września 2023 r.]. 5 W dokumencie „Selftoken Whitepaper” opublikowanym na stronie: https://selftoken.io/ , doi [wyświetlone 16 listopada 2023 r.] wskazano, że łącznie 7.706.404 tokenów SSS zostało rozdystrybuowanych, a pozostałe 17.293.596 tokenów SSS zostało spalonych. 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl (zrzut: screenshot-pancakeswap.finance-2023.09.19-10_53_42) [14] Sprzedaż tokenów SSS rozpoczęła się od kwoty 2,5 USD za sztukę, stosownie do określonej puli tokenów. W każdej puli było ok. 115.000 tokenów. Cena za sztukę wzrastała o 0,10 USD wraz ze sprzedażą tokenów z kolejnej puli aż do kwoty 5,4 USD za sztukę. Łączna liczba użytkowników, którzy nabyli token SSS wyniosła 7.758. [15] Selfmaker Sp. z o.o. wskazała, że do [xxx] token SSS nabyło ok. [xxx] obywateli polskich, a łączna kwota zainwestowanych przez nich środków wyniosła niecałe [xxx] złotych. Dowód : pismo Selfmaker Sp. z o.o. z dnia 24 lipca 2020 r. Karta: 12 i nast.; Przedsiębiorca, aby promować swoje przedsięwzięcie i zachęcać do nabywania większej liczby tokenów SSS, organizował różnego rodzaju promocje. Polegały one na przekazywaniu bonusowych tokenów użytkownikom, którzy kupili odpowiednią liczbę tokenów (określaną jako „paczka”) lub w postaci tzw. airdropów, czyli bezpłatnego dystrybuowania wśród wszystkich nabywców tokenów SSS. W każdej puli sprzedażowej 30 % stanowiły darmowe tokeny, które trafiały dodatkowo do inwestorów kupujących tokeny SSS. Rozdawanie tokenów SSS w ramach airdropów rozpoczęło się w czwartym kwartale 2021 r. Łącznie Przedsiębiorca rozdał 2.341.997 tokenów SSS. 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl (zrzut: screenshot-lejowskikrystian.com-2022.06.15-09_43_12) (zrzut: screenshot-www.facebook.com-2022.05.27-11_32_20) 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Na umieszczonym w mediach społecznościowych filmie pt.: „SelfMaker – 9 years of growth and development” opublikowanym 30 listopada 2022 r. na koncie SelfToken (SELF) na portalu YouTube przedstawiono informacje dotyczące rozwoju „Selfmaker Group” oraz przeprowadzonej przez Przedsiębiorcę tokenizacji, zgodnie z którymi kampania airdrop, czyli darmowego dystrybuowania tokenów SSS rozpoczęła się w czwartym kwartale 2021 r. (zrzut: screenshot-www.youtube.com-2023.02.13-10_48_35) 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl (zrzut z ekrnau: screenshot-medium.com-2022.12.05-11_31_54) 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [16] Prezes Urzędu nie uzyskał od Przedsiębiorcy informacji o liczbie sprzedanych tokenów SSS w danej puli sprzedażowej, liczbie rozdystrybuowanych nieodpłatnie tokenów SSS oraz łącznej kwocie przekazanej tytułem prowizji osobom biorącym udział w programie partnerskim. [17] Pismem z dnia 8 października 2020 r. Przedsiębiorca poinformował, że zdecydował się wstrzymać sprzedaż tokenów SSS na terenie Polski do czasu zakończenia trwania Postępowania. [18] Zgodnie z informacjami opublikowanymi na stronie https://selftoken.io/, w szczególności dokumencie o nazwie: „Selftoken Whitepaper” 6 , aktualnie za proces Tokenizacji oraz wypłatę tokendy odpowiada nowy podmiot – spółka Selfmaker Smart Solutions FZ-LLC. Regulamin i Whitepaper [19] Regulamin oraz dokument organizacyjny o nazwie „Whitepaper” zawierają szczegółowy opis przedsięwzięcia prowadzonego przez Emitenta. Z ich treści wynika, że podmiot ten generuje tokeny SSS. Są to kryptoaktywa przypisane do konkretnego projektu inwestycyjnego. Jak zaznacza się w ww. dokumentach formacyjnych projektu – głównym celem tokenizacji jest pozyskanie kapitału potrzebnego do rozwoju spółki Selfmaker Technology Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi, a także zwiększenia rozpoznawalności marki Selfmaker. [20] Selfmaker Technology Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi, zarejestrowana 7 sierpnia 2018 r., widnieje w rejestrze przedsiębiorców pod nr KRS: 0000743663. Prezesem Zarządu ST jest Marek Jerzy Wieteska. Kapitał zakładowy spółki wynosi 110.800 zł, z czego 1.760 udziałów o łącznej wartości 88.000 zł należy do Alicji Pęczkowskiej – Łuczak, co stanowi 79,42 % w kapitale zakładowym ST. [21] W związku z podniesieniem przez ST kapitału zakładowego Emitent objął łącznie [xxx] udziałów, których wartość nominalna wynosi [xxx] zł, co stanowi [xxx] % w kapitale zakładowym ST. Z tytułu objęcia udziałów Emitent przekazał Selfmaker Technology łączną kwotę w wysokości [xxx] zł, z czego [xxx] zł została przekazana na [xxx]. [22] Tokenizacja została podzielona na dwa etapy (poz. 4.6 Whitepaper). W pierwszym etapie (PreSale) funkcjonowały zapisy cyfrowe, które zostały zamienione na tokeny. Druga część tokenizacji polegała na uruchomieniu aplikacji (portfela), która umożliwiała połączenie platformy www.selfmakersmartsolutions.com (dalej także: „ Portal ” lub „ Platforma ”) z siecią kryptowaluty Ethereum. [23] Usługodawca wyemitował 25 mln tokenów SSS. Token SSS, zgodnie z informacjami przekazanymi przez Emitenta i ST, jest tzw. security tokenem, co oznacza, że ma odzwierciedlać rzeczywistą wartość i aktywa w rzeczywistym produkcie. Zgodnie z Whitepaper, [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx], środki uzyskane z tytułu emisji tokenów SSS Emitent miał przeznaczyć na nabycie 25 % udziałów w spółce Selfmaker Technology. Inwestor, który nabył token SSS, był przy tym uprawniony do tzw. tokendy, przez którą należy rozumieć wypłatę 6 https://selftoken.io/wp-content/uploads/2023/05/SELFTOKEN-WHITEPAPER-2-3.pdf [wyświetlone w dniu 16 listopada 2023 r.]. 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl aktywów przez Emitenta na rzecz inwestora w związku z wygenerowaniem przez Usługodawcę zysku, na warunkach określonych w Whitepaper. Pierwsza tokenda ma zostać wypłacona w 2024 roku. Dowód : Whitepaper wraz z tłumaczeniem, Karta: 23 i nast.[xxx], Karta: 100 i nast.; [xxx]. Karta: 107; [24] Z treści Whitepaper wynika, że: „ faktyczne posiadanie cyfrowych tokenów, jest niemal równoznaczne z posiadaniem udziałów w tradycyjnej firmie ” (pkt 1 Whitepaper). Powyższe stwierdzenie było wielokrotnie potwierdzane przez Marka Jerzego Wieteskę – Prezesa Zarządu ST, udziałowca i osobę uprawnioną do reprezentacji Przedsiębiorcy. Świadczy o tym m.in. treść oświadczenia opublikowanego 27 sierpnia 2020 r. na stronie internetowej selfmaker.pl, w którym wskazano między innymi, że: „ decydując się na tokenizację części udziałów SelfMaker Technology możemy narazić się na mało przychylne opinie w mediach, głównie wynikające z niedostatecznej wiedzy na temat funkcjonowania tego modelu finansowania” oraz - w dalszej części oświadczenia: „Tokenizacja części udziałów Selfmaker Technology Spółka z o.o. odbywa się na podstawie wzajemnej umowy ze spółką SelfMaker Smart Solutions zarejestrowaną w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Tokeny można potraktować jako znaki legitymacyjne.”. [25] W toku Postępowania Właściwego Prezes Urzędu analizował powiązania ST z innymi podmiotami. W piśmie z dnia 20 października 2020 r. ST wskazała, że „ jest niezależnym podmiotem i nie sprawuje kontroli nad żadnym innym przedsiębiorcą. ” Od 23 listopada 2021 r. ST jest posiadaczem 50% udziałów w spółce Vendimaker Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości Chechło Drugie (KRS: 933109). Prezes Urzędu nie ustalił innych podmiotów, w których ST byłoby właścicielem/współwłaścicielem. Ustalenia dotyczące powiązań ST z innymi podmiotami należy rozpatrywać w kontekście przekazu kierowanego w Whitepaper oraz na Portalu, gdzie posłużono się sformułowaniami sugerującymi istnienie powiązań ST z innymi (licznymi) podmiotami w ramach tzw. „ekosystemu Selfmaker” (pkt 13 Whitepaper) oraz „Selfmaker Group” (pkt 5.3 Whitepaper), które nie zostały precyzyjnie zdefiniowane. Ponadto, w Whitepaper oraz na Portalu jest mowa o uczestniczeniu w zyskach „ekosystemu Selfmaker”. W rozdziale 13 Whitepaper zatytułowanym „Podsumowanie” wskazano, że: „Nabycie Tokenu daje ponadto możliwość dywersyfikacji środków finansowych, poprzez inwestycję nie tylko w samą markę Selfmaker, która będzie realizować Procesy Inwestycyjne, ale również w potencjał innych mniejszych start-upów, których udziałowcem jest Selfmaker lub które z Selfmaker współpracują.”. Cele tokenizacji [26] Prezes Urzędu ustalił, że jednym z głównych założeń przeprowadzenia tokenizacji było pozyskanie kapitału na zakup przez Selfmaker Technology hali produkcyjnej (pkt 6 Whitepaper). Jak wynika ze zgromadzonego materiału – mimo jednoznacznego przekazu informacyjnego i marketingowego kierowanego w tym zakresie przez Emitenta i Selfmaker Technology – do niniejszego zakupu nie doszło. [27] Selfmaker Technology, na podstawie umowy najmu z dnia [xxx], wynajmuje od [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] nieruchomość gruntową i znajdujące się na niej budynki położone w Chechle Drugim przy Mokrej 31 wpisanych do księgi wieczystej nr [xxxxxxxxxxxxxx] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Łasku. Z tytułu 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl najmu niniejszej nieruchomości, ST jest zobowiązana do uiszczenia na rzecz [xxxxxxxx] czynszu, który pierwotnie wynosił [xxx], a od [xxx] wynosi [xxx]. Ponadto ST tytułem kaucji uiściło na rzecz [xxx] kwotę [xxx] zł. Oznacza to, że ST do października 2023 r., oprócz kaucji, uiściła na rzecz wynajmującej spółki z tytułu czynszu ponad [xxx] + VAT 7 . (zrzut z ekranu: screenshot-pl-pl.facebook.com-2022.06.29-10_55_14) 7 Przy założeniu, że VAT wynosi [xxx] % koszt wynajmu nieruchomości wyniósł [xxx] zł. 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl (zrzut z ekranu: https://www.handelextra.pl/handel/inne/handel-selfmaker-ma-nowa-hale-produkcyjna- 248060 , wyświetlone w dniu 13 września 2023 r.) Dowód : [xxx], Karta: 128 i nast.; oświadczenie z dnia 27 sierpnia 2020 r. (protokół z 6 września 2022 r.),Karta: 133 i nast.; Program afiliacyjny [28] Selfmaker Technology podniosła, że w celu osiągnięcia lepszej rozpoznawalności Emitenta oraz podmiotów z nim współpracujących i zwiększenia sprzedaży tokenów SSS, Usługodawca organizował program afiliacyjny, którego funkcjonowanie regulowały Whitepaper, Regulamin oraz Plan Marketingowy. Jak wskazała Spółka, aby móc się zarejestrować na Portalu, użytkownik był zobligowany do zaznaczenia odpowiednich pól wyboru (checkboxów), potwierdzających zapoznanie się z ww. dokumentami. Aby stać się partnerem afiliacyjnym należało zarejestrować się na platformie www.selfmakersmartsolutions.com oraz polecać zakup tokenów SSS. Prowizja dla osoby biorącej udział w programie afiliacyjnym była przy tym wypłacana wówczas, gdy nowa osoba, która zarejestrowała się na Portalu za pośrednictwem linku referencyjnego oraz dokonała zakupu tokenów SSS. Korzyści wypłacano w kryptowalucie. Emitent wskazał, że koszty związane z wypłatą prowizji wynoszą od [xxx] % do [xxx] % ceny tokena SSS. [29] Aby przystąpić do programu afiliacyjnego zarejestrowany użytkownik musiał zapłacić jednorazową opłatę członkowską w wysokości 9 USD oraz kupić tokeny SSS za kwotę co najmniej 100 USD (pierwotnie 500 USD). W toku Postępowania Usługodawca wskazał, że nie gromadzi informacji na temat użytkowników przystępujących do programu partnerskiego. 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl (fragment treści Planu Marketingowego) [30] Plan Marketingowy przewidywał cztery sposoby zarabiania przez osoby uczestniczące w programie afiliacyjnym: 1. Bezpośrednią prowizję - w wysokości 8% od kwoty zakupionych przez osobę poleconą tokenów SSS, 2. Unilevel – umożliwiający czerpanie zysku do 10 poziomu struktury sprzedażowej w przypadku spełnienia określonych warunków, w tym dotyczących zakupu własnego lub obrotu historycznego, 3. Rangi – uzyskanie nagrody rzeczowej: Ledger Nano X (Promotor), IPhone 11 Pro (Lider), MacBook Pro 13” (Ambasador), Rolex (Senior Ambasador) lub Porsche 911 Carrera 4S (Globalny Ambasador) w przypadku osiągnięcia określonego obrotu historycznego, 4. Leadership Profit – Emitent przeznacza 4% z obrotu wygenerowanego w danym cyklu rozliczeniowym, do podziału na wszystkich partnerów, którzy zakwalifikowali się na określoną rangę (Ambasador, Senior Ambasador, Globalny Ambasador). (fragment treści Planu Marketingowego) 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [31] Ogólnodostępne źródła wskazują także, że intensywny marketing w celu pozyskania inwestorów kupujących tokeny SSS odbywał się wśród środowiska osób niesłyszących. W 2022 roku przedstawiciele Emitenta odbyli dwukrotnie tour promujący sprzedaż tokenów SSS w krajach azjatyckich, t.j.: Indie, Pakistan, Bangladesz, Nepal. Ambasadorami marki Selfmaker byli: [xxx]. [32] Pomimo powiadomienia Prezesa Urzędu przez Przedsiębiorcę, że zawieszono możliwość sprzedaży tokenów SSS na terenie Polski, Prezes Urzędu ustalił, że obywatele Polscy promowali sprzedaż tokenów SSS do zakończenia emisji w czerwcu 2022 r., w związku z czym uzyskiwali najwyższe Rangi zgodnie z Planem Marketingowym (Ambasador, Leader). [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] (zrzuty z ekranu: screenshot-www.facebook.com-2022.05.27-11_29_47 oraz screenshot-www.facebook.com- 2022.05.27-11_32_59) Instruktaż, jak kupić tokeny SSS, był opublikowany na serwisie YouTube przez polskiego użytkownika Portalu i dostępny w wersji w polskim języku migowym w kwietniu 2021 r. W ocenie Prezesa Urzędu oznacza to jednoznacznie, że był kierowany do polskiej społeczności osób głuchych. 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] (zrzut z ekranu: screenshot-www.youtube.com-2022.03.01-14_22_23) W listopadzie 2021 r. Tomasz Sychowski, współwłaściciel Przedsiębiorcy, udzielił wywiadu dla portalu: https://pl.beincrypto.com/, w którym wskazał, że można zarejestrować się i kupić token SSS na Portalu. Na pytanie redaktora dotyczące specyfiki tokena SSS Tomasz Sychowski wskazał, że: „ Jest to typowy security token (STO). Nie jest utility tokenem, bo mamy całe zaplecze, które z tego wynika. Przykładowo mamy halę, której jesteśmy właścicielem. Nie dzierżawimy jej, więc istnieje już fizyczne zabezpieczenie w namacalnym towarze czy urządzeniu”. Dowód : Hossa na Bitcoinie (BTC) nie skończy się w grudniu – wywiad z Tomaszem Sychowskim, Karta: 137 i nast.; Na filmie pt.: „2021 highlights - Summary of the year in SelfMaker Smart Solutions” opublikowanym 4 stycznia 2022 r. na koncie SelfToken (SELF) na portalu YouTube podsumowano działalność związaną z projektem Selfmaker Smart Solutions w roku 2021, wskazując m.in. liczbę osób, które uzyskały w 2021 roku odpowiednie rangi, zgodnie z Planem Marketingowym, a co świadczyło o dużym zaangażowaniu społeczności związanej z Portalem w marketing i sprzedaż tokenów SSS. Oznacza to ponadto, że obrót historyczny zbudowanej struktury tylko przez jednego użytkownika, który uzyskał rangę Senior Ambasadora, przekroczył wymagany próg 3 milionów USD, co w przybliżeniu stanowi równowartość 12 milionów złotych 8 , czyli kwoty [xxx] uiszczona przez Przedsiębiorcę łącznie kwota na rzecz ST w związku z objęciem udziałów w spółce. 8 Kurs średni dolara amerykańskiego w dniu 30 grudnia 2021 r. wynosił 4,0631 zł, Tabela nr 253/A/NBP/2021 z dnia 2021-12-30. 22 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl (zrzut: screenshot-www.youtube.com-2023.09.19-14_23_24) Zmiany dotyczące tokena SSS po 26 czerwca 2022 r. (po zakończeniu dystrybucji) [33] W toku Postępowania Właściwego Spółka poinformowała, że celem większego zabezpieczenia interesów tokenariuszy została zmieniona umowa spółki Selfmaker Technology, na mocy której [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] Dowód : [xxx], Karta: 186 i nast.; [34] Przedsiębiorca zawarł z ST [xxx], zgodnie z którą Przedsiębiorca zobowiązał się [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]. Dowód : [xxx], Karta: 196 i nast.; [35] Zgodnie z ogólnodostępnymi danymi kurs tokena SSS oscyluje w granicach 0,5 USD. Zgodnie z danymi umieszczonymi na stronie coingecko.com najniższy kurs tokena SSS wyniósł 0,414716 USD 23 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl (odnotowany 28 czerwca 2023 r.), zaś najwyższy kurs wyniósł 1,23 USD (odnotowany 13 maja 2023 r.). Na dzień 19 września 2023 r. 24-godzinny wolumen handlu dotyczący omawianego kryptoaktywa wyniósł 1.424 USD. Kapitalizacja rynkowa wynosi 0. (zrzut z ekranu: screenshot-www.coingecko.com-2023.09.19-11_02_56) [36] Zgodnie z danymi umieszczonymi w złożonych przez Selfmaker Technology sprawozdaniach finansowych za lata 2018-2022 przedsiębiorca odnotował [xxx] w latach 2018 ([xxx]), 2020 ([xxx]), 2021 ([xxx]) oraz 2022 ([xxx]), natomiast [xxx] ST osiągnęło jedynie w 2019 r. ([xxx]). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Interes publiczny: [37] Podstawowym warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów określonych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorcy – naruszające przepisy tej ustawy – stanowią potencjalne zagrożenie dla interesu publicznego. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zasadniczym jej celem jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Interpretacja pojęcia interesu publicznoprawnego, wymaga odniesienia do ukształtowanego w tym 24 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl zakresie orzecznictwa, zgodnie z którym naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce, gdy naruszenie będzie skierowane do szerokiego, nieokreślonego kręgu podmiotów 9 . W opisywanej sytuacji mamy do czynienia z naruszeniem zbiorowego interesu konsumentów stanowiącego „rodzaj” („część”) interesu publicznego, a zatem nie służącego ochronie indywidualnego (prywatnego) interesu poszczególnych osób, lecz pewnego, nieokreślonego kręgu podmiotów. W przedmiotowym aspekcie, warunkiem koniecznym do zastosowania ustawy jest, aby działanie przedsiębiorcy, któremu zarzucono naruszenie jej przepisów, stanowiło potencjalne zagrożenie interesu publicznego, nie zaś jednostki lub grupy. [38] Przedmiotowa decyzja dotyczy oceny Prezesa Urzędu w przedmiocie działań Spółki, które dotykają nieograniczonego kręgu adresatów posiadających status konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy byli, są lub mogli być klientami Spółki. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Postępowania prowadzone przed Prezesem Urzędu służą ochronie zbiorowego interesu konsumentów jako elementu interesu publicznego. Interes publicznoprawny zawiera się w związku z tym w ochronie praw konsumentów, do których ww. strona postępowania kierowała swoją ofertę. Ochrona konsumentów podejmowana w trybie postępowania przed Prezesem Urzędu nie dotyczy więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale szerszego kręgu konsumentów, których dotykają bezpośrednio działania ww. Spółki, i których sytuacja jest w tym zakresie podobna. Zatem w rozpatrywanej sprawie uzasadnione było podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym stanie rzeczy przyjąć należało, iż do oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy zastosowanie mają przepisy ww. ustawy, a dotyczące jej postępowanie jest prowadzone w interesie publicznym. Status przedsiębiorcy [39] Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221 ze zm.). W myśl art. 4 ust. 1 ww. ustawy przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (art. 3 ww. ustawy). [40] Selfmaker Technology jest osobą prawną prowadzącą działalność gospodarczą, wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000743663. Z odpisu z KRS wynika, że Spółka prowadzi działalność w zakresie m.in. specjalistycznego projektowania (PKD 74.10.Z). Działalność Selfmaker Technology ma zatem charakter zorganizowany, ciągły i zarobkowy. Wobec powyższego należy uznać, iż Spółka spełnia przesłanki, jakich wyżej powołane ustawy wymagają do uznania podmiotu za przedsiębiorcę. W konsekwencji jej działania mogą być poddane ocenie w toku postępowania przed Prezesem Urzędu. 9 Vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2012 r., sygn.: VI ACa 1319/11. 25 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Sprzeczność zachowania Selfmaker Technology z prawem lub dobrymi obyczajami: [41] Na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest zachowanie przedsiębiorcy sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami. Sprzeczność z prawem działania lub zaniechania przedsiębiorcy może być ujmowana jako zachowanie niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa stanowionego. Dobre obyczaje natomiast pozostają klauzulą generalną, która podlega konkretyzacji na okoliczność danego stanu faktycznego. Naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów prawa stanowionego lub dobrych obyczajów jest jednocześnie wyrazem naruszenia obowiązującego porządku prawnego, który obejmuje zarówno nakazy i zakazy wynikające z norm prawa powszechnie obowiązującego, jak i nakazy i zakazy wynikające z dobrych obyczajów, określających zasady współżycia społecznego. [42] Dla stwierdzenia naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 u.o.k.k. wystarczy wykazanie sprzeczności zachowania przedsiębiorcy z prawem lub dobrymi obyczajami. W rozpatrywanej sprawie, przedmiotem rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu jest ocena, czy w ustalonym stanie faktycznym Emitent dopuścił się działań bezprawnych, związanych z przekroczeniem zakazu stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych, ustanowionego w art. 3 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 845, dalej także: u.p.n.p.r.), co z kolei narusza przepis art. 24 ust. 2 pkt 3 u.o.k.k. Praktyka wprowadzająca w błąd [43] Artykuł 24 ust. 1 u.o.k.k. ustanawia zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 3 u.o.k.k. przez praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie, sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, polegające na stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej. [44] Przepis art. 4 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym stanowi, że za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk. [45] Przepis art. 5 ust. 1 u.p.n.p.r. stanowi, że za praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Natomiast ust. 2 i 3 przywołanego przepisu wymieniają, co należy w szczególności uznać za „działanie wprowadzające w błąd” oraz czego może dotyczyć. [46] W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że praktyki rynkowe wprowadzające w błąd są szczególnie uciążliwe dla konsumenta, gdyż w znacznej mierze oddziałują na sferę decyzyjną konsumenta, a w rezultacie prowadzą do zniekształcenia jego decyzji rynkowych 10 . W każdym przypadku dokonując oceny praktyki wprowadzającej w błąd należy odnieść się do adresata, którym jest przeciętny konsument. Jeśli zatem w przeświadczeniu 10 Sieradzka M., Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz , Oficyna 2008. 26 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl przeciętnego konsumenta powstanie wyobrażenie odnoszące się do praktyki stosowanej przez przedsiębiorcę, która nie odpowiada rzeczywistości, możemy mówić o wprowadzeniu w błąd. Co istotne, wyobrażenie powinno być obiektywnie sprawdzalne, a nie wyłącznie subiektywnie odczuwalne 11 . Jak wskazuje M. Błaszczyk, praktyka rynkowa wprowadzająca w błąd zawsze ma na celu wytworzenie w świadomości konsumenta mylnego obrazu rzeczywistości 12 . Model przeciętnego konsumenta [47] Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym posługuje się pojęciem przeciętnego konsumenta, który stosownie do treści art. 2 pkt 8 u.p.n.p.r. jest konsumentem dostatecznie poinformowanym, uważnym i ostrożnym. To w odniesieniu do tego pojęcia (wzorca) powinna być dokonywana ocena każdej praktyki rynkowej, w tym praktyki polegającej na działaniu wprowadzającym w błąd. Oceny, zgodnie z brzmieniem ustawy, dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. Wzorzec przeciętnego konsumenta nie jest stały, zmienia się bowiem w zależności do okoliczności konkretnego przypadku. Jak wynika z powyższej definicji przeciętnego konsumenta, ustawodawca wymaga od konsumenta rozsądku i uwagi, jednakże daje mu jednocześnie prawo do rzetelnej, niewprowadzającej w błąd informacji, zawierającej wszelkie niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia produktu. [48] Określając model przeciętnego konsumenta na potrzeby niniejszej sprawy, Prezes Urzędu uwzględnił, że oferta nabycia tokena SSS była kierowana przede wszystkim do młodych osób, które chętnie korzystają z nowoczesnych rozwiązań technicznych i technologicznych, jednak z uwagi na brak doświadczenia i kierunkowego wykształcenia, nie znają uregulowań prawnych lub słabo rozróżniają i rozumieją różnice w rodzajach produktów związanych z rynkiem kryptowalut czy inwestycjami alternatywnymi. Są to więc konsumenci przeciętni, którzy jednak potrafią zrozumieć kierowane do nich informacje oraz umieją podjąć - w oparciu o ten przekaz - świadomą decyzję co do oferty i produktów, jeżeli tylko wiedza ta przekazana jest im w sposób zrozumiały i jednoznaczny. Konsument odpowiadający analizowanemu modelowi przeciętnego konsumenta chętnie pozyskuje informacje o danym przedsięwzięciu z ogólnodostępnych informacji publikowanych w sieci Internet, takich jak artykuły na portalach branżowych, blogach czy w mediach społecznościowych. Prezes Urzędu uwzględnił również, że oferta nabycia tokenów SSS przez osoby biorące udział w programie afiliacyjnym (m.in. [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] - ambasadorów Selfmaker) była kierowana w sposób szczególny do osób niesłyszących, czyli grupy konsumentów, którzy z uwagi na swoją niepełnosprawność i bariery komunikacyjne mogą być szczególnie podatni na podejmowanie decyzji o zainwestowaniu środków finansowych wyłącznie na podstawie treści przekazywanych w języku migowym przez osoby współpracujące z Selfmaker Technology, jak również napotkać trudności z weryfikacją przekazywanych informacji. 11 Op. cit. 12 Błaszczyk M, Nowe przepisy karne ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji , cz. II, Monitor Prawniczy 2003. 27 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Z tych też przyczyn osoby z niniejszą niepełnosprawnością należy zakwalifikować jako konsumentów wrażliwych, wymagających szczególnej ochrony przed naruszeniami ich praw. [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] (zrzut z ekranu: www.facebook.com , wyświetlone w dniu 22 marca 2022 r.) [49] Jak wskazano uprzednio, zgodnie z art. 24 ust. 1 u.o.k.k., zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przez które, stosownie do definicji zawartej w art. 24 ust. 2 u.o.k.k., rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy. Ustawodawca jako praktykę naruszającą zbiorowe interesy wskazał stosowanie przez przedsiębiorcę w szczególności nieuczciwych praktyk rynkowych, o czym stanowi art. 24 ust. 2 pkt 3 u.o.k.k. Praktyka opisana w punkcie I sentencji - rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji [50] W toku Postępowania Właściwego ustalono, że Emitent wyemitował i sprzedawał tokeny SSS. Nabywcą tokena SSS mógł być każdy, w tym konsument. Tokeny, zgodnie ze stanowiskiem Spółki, miały być uznane za znaki legitymacyjne, które uprawniają ich posiadaczy do określonego świadczenia. Środki finansowe pozyskane przez Emitenta w głównej mierze miały zostać przeznaczone na realizację Procesu Inwestycyjnego, opisanego w Whitepaper. Emitent miał w ramach procesu objąć 25% udziałów w spółce Selfmaker Technology. W przypadku wypracowania zysku, Emitent, w drodze tzw. „tokendy” (swoistego odpowiednika funkcjonującej w konwencjonalnym obrocie dywidendy), miał dzielić się wypracowanym zyskiem z nabywcami tokenów SSS zwanymi tokenariuszami (swoistymi odpowiednikami akcjonariuszy), po spełnieniu warunków określonych w Whitepaper. Szczególnym warunkiem tego rodzaju było tzw. „zamrożenie” tokenów, czyli przechowywanie ich na portfelu cyfrowym bez możliwości obrotu (ang. staking). Wypłata pierwszej tokendy, zgodnie z założeniami określonymi w Whitepaper, ma nastąpić w 2024 r. [51] Z treści Whitepaper oraz z przekazu marketingowego kierowanego przez osoby związane z Emitentem i ST wynika, że potencjalny inwestor „inwestuje w realną wartość”, którą ma być „grupa Selfmaker”, produkująca realne produkty, w szczególności urządzenia 28 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl automatyczne. Jak zostało wskazane w punkcie [25] zakup tokena SSS można uznać za dywersyfikację swojego kapitału na inwestycję w różne podmioty. Ma to – w ocenie Spółki - wyróżniać emisję tokenów STO (ang. Security Token Offering) od tokenów ICO (ang. Initial Coin Offering). Zważyć przy tym należy, że STO ma mieć odzwierciedlenie w rzeczywistych aktywach np. udziałach w spółce, czy walutach fiducjarnych, zaś ICO jest wyłącznie metodą pozyskiwania kapitału, która nie daje takich gwarancji bezpieczeństwa jak STO. [52] Prezes Urzędu odnotowuje, że w Whitepaper oraz w przekazach marketingowych jako początek działalności związanych z działalnością Selfmaker Technology wskazuje się rok 2015, gdy „jeszcze jako Selfmaker sp. z o. o.” rozpoczęła ona działalność. Selfmaker Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi (obecnie: Automatyka i Robotyka Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi) została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców w kwietniu 2015 r. pod numerem KRS: 0000554522. W ocenie Prezesa Urzędu jest to oddzielny podmiot, który nie może być uznany za poprzednika prawnego ST. Zgodnie z informacjami uzyskanymi w toku Postępowania, Automatyka i Robotyka Sp. z o.o. nie prowadzi aktualnie działalności operacyjnej. [53] Selfmaker Technology Sp. z o.o. została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców w sierpniu 2018 roku, zaś spółka Selfmaker Smart Solutions Limited z siedzibą w Dubaju została zarejestrowana w styczniu 2020 roku. [54] Do „ekosystemu Selfmaker” miały również jakoby należeć wymienione w punkcie [8] niniejszej decyzji spółki: I’m Retail Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi oraz Selfbox Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi, nad którymi ST w żaden sposób nie sprawuje kontroli. [55] Prezes Urzędu wskazuje ponadto, że zarówno treść Whitepaper, jak również ogólnodostępny przekaz w zakresie „tokenizacji” może sugerować, że nabywca tokena SSS (w tym konsument) staje się pośrednio udziałowcem polskiej spółki Selfmaker Technology Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi lub będzie partycypować w zyskach wygenerowanych przez ST, ale także innych spółek z nią związanych, w szczególności Selfbox Sp. z o.o. czy I’m Retail Sp. z o.o., podczas gdy nie ma ku temu żadnych podstaw. [56] Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Spółki, zgodnie z którym współpraca ST z ww. podmiotami sprawia, że zyski z ich działalności będą przekazywane w postaci tokendy posiadaczowi tokena SSS, który go „zamroził”. Najlepszym przykładem obrazującym niezgodność z prawdą twierdzeń Przedsiębiorcy jest współpraca ST z I’m Retail Sp. z o.o., od której ST wynajmuje halę w Chechle Drugim. Zgodnie z Planem Inwestycyjnym ST miała nabyć halę, czego nie uczyniła, wbrew przekazowi medialnemu płynącemu ze strony Przedsiębiorcy, jak również Selfmaker Technology. ST nie stała się zatem właścicielem wskazanej nieruchomości i nie korzysta ze stosownych w tym zakresie uprawnień a jedynie jest jej najemcą. W rezultacie, w związku z umową najmu, ST jest zobowiązana do płacenia czynszu na rzecz współpracującej spółki, co jest wyłącznie kosztem prowadzonej przez nią działalności, zaś przychodem dla [xxx]. Oprócz niedotrzymania zapewnień wynikających z treści Whitepaper oraz kierowania nieprawdziwego przekazu do opinii publicznej, posiadacz tokena SSS wyłącznie traci na współpracy ST z [xxxxxxxxxxxxxxxxxxx], gdyż w przypadku ewentualnego posiadania/dysponowania halą, która stanowiłaby własność ST, środki uiszczane obecnie na czynsz, mogłyby być przeznaczane na inne cele gospodarcze. W ocenie Prezesa Urzędu 29 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl należałoby przy tym rozważyć ewentualność takiego działania jako wyprowadzanie aktywów ze spółki ST. [57] Prezes Urzędu podkreśla, że z treści Whitepaper oraz umów inwestycyjnych zawieranych między Przedsiębiorcą a ST jednoznacznie wynikało, że Emitent obejmie 25% udziałów w ST, a nie – jak próbuje wywieść Przedsiębiorca – do 25%. Przedsiębiorca finalnie objął jedynie [xxx] % udziałów w spółce ST, co znacznie obniża potencjalną wysokość tokendy dla posiadaczy zamrożonych tokenów SSS, przy założeniu, że ST osiągnąłby zysk, to zostałby on przeznaczony na wypłatę dywidend a Przedsiębiorca wykonałby swoje zobowiązanie względem posiadaczy tokenów SSS. [58] Prezes Urzędu podkreśla, że przedstawione w toku Postępowania Właściwego przez Spółkę dokumenty w dalszym ciągu nie stanowią podstaw gwarancji wypłaty dywidendy przez ST na rzecz Przedsiębiorcy, nawet przy uwzględnieniu [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxx]. Przedsiębiorca, jako udziałowiec mniejszościowy, musi bowiem godzić się z wolą pozostałych wspólników, którzy w drodze uchwały mogą wyłączyć zysk do podziału między wspólników. [xxxx] czy [xxx] tego nie zmieniają. [59] Nadto, dane finansowe przedstawione przez Selfmaker Technology za lata 2018 – 2022, wbrew przekazowi Przedsiębiorcy i ST z okresu emisji tokena SSS, pokazują, że ST ponosi straty związane z jej działalnością, a nie, jak to zostało przedstawione w materiałach marketingowych, potencjalne wielomilionowe zyski. Ponoszone przez ST w latach poprzednich straty, zgodnie ze sprawozdaniami z działalności Selfmaker Technology, mają być pokryte z przyszłego zysku. [60] Dodatkowo należy podkreślić, że zgodnie z ustaleniami Prezesa Urzędu aktualnie za proces tokenizacji i wypłatę tokendy na rzecz posiadaczy tokena SSS, zgodnie z danymi opublikowanymi na stronie selftoken.it oraz „Selftoken Whitepaper”, nie odpowiada już Emitent, lecz inny podmiot – Selfmaker Smart Solutions FZ-LLC. Spółka nie informowała Prezesa Urzędu o zmianach w jej strukturze udziałowej, co może świadczyć o tym, że podmiot, który jest odpowiedzialny za wypłatę tokendy nie jest nawet udziałowcem ST. Należy również wskazać, że treść „Selftoken Whitepaper” różni się od pierwotnego „Whitepaper”. [61] Prezes Urzędu nie uzyskał informacji o łącznej kwocie uzyskanej ze sprzedaży tokenów SSS przez Emitenta, liczbie sprzedanych tokenów SSS w danej puli sprzedażowej oraz łącznej kwocie przekazanej partnerom w związku z realizacją Planu Marketingowego. Jednakże, na podstawie danych ustalonych przez Prezesa Urzędu można oszacować, że Emitent sprzedał 4.246.291 tokenów SSS po różnej cenie. Najniższa cena za 1 token SSS wynosiła 2,50 USD i stopniowo rosła o 0,10 USD, aż osiągnęła 5,40 USD. Oznacza to, że przy przyjęciu, że Przedsiębiorca sprzedał wszystkie tokeny SSS po najniższej cenie, uzyskał ze sprzedaży 10.615.727,50 USD, co w przybliżeniu stanowi równowartość 42.462.910 złotych 13 . Przy założeniu, że średnia wartość sprzedanego tokena SSS wynosiła 4 USD uzyskano kwotę 16.985.164 USD, co w przybliżeniu stanowi równowartość 67.940.656 zł. W tym miejscu należy przypomnieć, że Przedsiębiorca przekazał ST tytułem objęcia udziałów w Spółce kwotę w wysokości [xxx] zł. W rezultacie koszty związane z przeprowadzeniem emisji tokena 13 Kurs średni dolara amerykańskiego w dniu 30 grudnia 2021 r. wynosił 4,0631 zł, Tabela nr 253/A/NBP/2021 z dnia 2021-12-30. 30 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl SSS, w tym koszty z tytułu wypłaty prowizji i nagród dla partnerów uczestniczących w programie afiliacyjnym wyniosły co najmniej [xxx] % uzyskanej kwoty ze sprzedaży tokenów SSS, a przy założeniu, że średnia cena za token SSS wyniosła 4 USD – nawet [xxx] %. [62] Istotą wskazanego zarzutu postawionego przez Prezesa Urzędu jest rozpowszechnianie nieprawdziwej informacji o „tokenizacji spółki” czy inwestycji w „ekosystem Selfmaker”, co może wprowadzać potencjalnego nabywcę tokena SSS w błąd co do podmiotu/podmiotów, w które inwestuje. Pomimo zakończenia emisji tokena SSS, można go nadal nabywać na rynku wtórnym za pośrednictwem zdecentralizowanej giełdy Pancakeswap, jednak aktualna cena za token SSS daleka jest od minimalnej ceny w fazie emisji, gdyż oscyluje w granicach 0,5 USD. Kierowany do potencjalnych nabywców przekaz zniekształca decyzję rynkową konsumentów w zakresie inwestycji z uwagi na fakt, że deklaracje co do wypłacanych korzyści w postaci tzw. „tokendy” zostały przedstawione w sposób wskazujący, że będą one pochodzić z zysku, który ma generować „ekosystem Selfmaker”, w szczególności ST, podczas gdy jedynym podmiotem zobowiązanym do wypłaty świadczenia na rzecz posiadaczy tokenów SSS był Emitent, którego główna działalność operacyjna sprowadzała się do emisji tokena SSS, zaś obecnie, zgodnie z ogólnodostępnymi informacjami opublikowanymi na stronie: selftoken.io: Selfmaker Smart Solutions FZ-LLC. Jak zostało opisane powyżej, brak jest adekwatnych gwarancji prawnych w dokumentach formacyjnych podmiotów zaangażowanych w proces inwestycyjny, które zapewniałyby partycypację w zyskach „ekosystemu Selfmaker” posiadaczowi tokena SSS, co sprawia, że konstrukcja pozyskania środków od nabywców tokena SSS nie gwarantuje im partycypacji w zysku wygenerowanym przez „grupę Selfmaker”. W tym miejscu należy również wskazać, że oferta kierowana jest zwłaszcza do osób niesłyszących, które z uwagi na bariery komunikacyjne, mogą napotkać problemy w weryfikacji założeń projektu, a tym samym być przeświadczone, że pośrednio nabywają udziały w polskich spółkach „grupy Selfmaker”, które prowadzą realną działalność operacyjną. [63] Podsumowując i uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy uznać należy, że Selfmaker Technology, poprzez rozpowszechnianie informacji o tym, że nabycie tokena o nazwie Selfmaker Smart Solutions będzie uprawniało jego posiadacza do partycypacji w zyskach wygenerowanych przez podmioty wchodzące w skład „grupy Selfmaker”, do których zalicza się Selfmaker Technology sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi wraz ze spółkami powiązanymi, wprowadzała konsumentów w błąd, co jest nieuczciwą praktyką rynkową. Niniejsza działalność była prowadzona w formie treści informacji oraz filmów upublicznianych w różnych – publicznie dostępnych i darmowych – internetowych kanałach informacyjnych, jak również na organizowanych przez Selfmaker Technology wydarzeniach, lecz przede wszystkim w dokumentach związanych z emisją tokena SSS. [64] Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie I sentencji decyzji. Praktyka opisana w punkcie II sentencji - propagowanie systemu promocyjnego typu piramida [65] Należy wskazać, że art. 7 u.p.n.p.r. zawiera katalog praktyk rynkowych wprowadzających w błąd, uznawanych za nieuczciwe w każdych okolicznościach. Zgodnie z art. 7 pkt 14 tej ustawy za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się m. in. zakładanie, prowadzenie lub 31 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl propagowanie systemów promocyjnych typu piramida, w ramach których konsument wykonuje świadczenie w zamian za możliwość otrzymania korzyści materialnych, które są uzależnione przede wszystkim od wprowadzenia innych konsumentów do systemu, a nie od sprzedaży lub konsumpcji produktów. [66] W ramach systemu promocyjnego typu piramida konsument wykonuje świadczenie w zamian za możliwość otrzymania wynagrodzenia, które jest uzależnione przede wszystkim od wprowadzenia innych konsumentów do systemu, a nie od sprzedaży lub konsumpcji produktów. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu: w przypadku sprzedaży promocyjnej typu „piramida" konsument najczęściej nie jest zainteresowany samym produktem, który może być dla niego wręcz nieprzydatny, lecz możliwością zarobienia w zamian za wprowadzenie kolejnych osób do systemu. 14 W rezultacie sprzedaż czy konsumpcja towarów i usług nie ma dla konsumenta większego znaczenia, gdyż najistotniejszym czynnikiem uzyskania oczekiwanego wynagrodzenia jest wprowadzenie nowych osób do systemu. [67] Prezes Urzędu wskazuje dodatkowo, że w literaturze przedmiotu pojawiło się wiele zróżnicowanych definicji pojęcia „piramida finansowa”. Według M. Pachuckiego piramida finansowa to struktura, w której zysk uczestnika jest uzależniony od późniejszych wpłat innych osób, będących niżej w strukturze piramidy 15 . Podobną definicję „piramidy finansowej” prezentuje amerykańska Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (U.S. Securities and Exchange Commission, dalej także: „SEC”), zgodnie z którą jest to oszustwo inwestycyjne, które zakłada wypłatę rzekomych zysków istniejącym inwestorom z funduszy wniesionych przez nowych inwestorów. SEC wskazuje przy tym, że inicjatorzy przedsięwzięcia, bazując na schemacie Ponziego (czyli najbardziej klasycznym przykładzie piramidy, przyp. Prezesa UOKiK), skupiają się głównie na zwerbowaniu nowych uczestników tak, aby dotychczasowi uczestnicy byli zadowoleni z inwestycji 16 . [68] Zdaniem Prezesa Urzędu, zważywszy na dowody zgromadzone w toku Postępowania Właściwego, działania Selfmaker Technology wskazują na propagowanie, zorganizowanego przez Emitenta, systemu promocyjnego typu piramida. [69] Prezes Urzędu ustalił, że – wbrew temu co twierdziła Spółka – korzyści dla użytkowników Portalu były związane przede wszystkim z budowaniem struktury, a nie z samym posiadaniem tokena SSS. Jak zostało przedstawione powyżej, Przedsiębiorca i Selfmaker Technology nie zrealizowały swoich zobowiązań wynikających z Whitepaper oraz przekazu informacyjnego i marketingowego kierowanego do opinii publicznej, w szczególności Emitent nie objął 25% udziałów w ST, lecz [xxx] %, a Selfmaker Technology nie nabyła hali produkcyjnej, co było jednym z głównych celów Procesu Inwestycyjnego oraz powodów pozyskiwania kapitału od zainteresowanych konsumentów. Jak zostało 14 Namysłowska M., Czarna lista nieuczciwych praktyk handlowych a granice prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji w Unii Europejskiej. , LEX 2014. 15 M. Pachucki, Piramidy i inne oszustwa na rynku finansowym. Poradnik klienta usług finansowych , Komisja Nadzoru Finansowego, Warszawa 2012, s. 6 i nast. 16 P. Masiukiewicz , Piramidy Finansowe. Teoria, Regulacje, Praktyka , PWN, Warszawa 2015, s. 14. 32 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl przedstawione powyżej, brak jest również prawnych gwarancji wypłaty tokendy, nawet w przypadku uzyskania w danym roku przez ST zysku. [70] Z szacunków Prezesa Urzędu, co najmniej [xxx] % środków uzyskanych z tytułu sprzedaży tokenów SSS zostało przeznaczonych na koszty związane z procesem tokenizacji, w tym wypłatę prowizji dla partnerów biorących udział w programie afiliacyjnym, mimo że oficjalnym celem emisji było dokapitalizowanie Selfmaker Technology. [71] Aktualnie kurs tokena SSS na rynku wtórnym oscyluje w okolicach 0,5 USD, co stanowi jedynie 20% minimalnej ceny za token SSS w fazie Sale. Zgodnie z informacjami opublikowanymi na portalu coingecko.com: „ ponad 100% użytkowników ma złe przeczucia w sprawie Self Token (SELF) ” (zrzut: screenshot-www.coingecko.com-2023.09.19-10_59_19) [72] Aby działania przedsiębiorcy mogły zostać uznane za nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w przywołanym wyżej przepisie, koniecznym jest spełnienie łącznie następujących przesłanek tj.: 1) Przedsiębiorca musi propagować określony system promocyjny: Zorganizowany przez Emitenta program partnerski, został stworzony w celu motywowania uczestników do promocji marki Selfmaker oraz nabywania tokena SSS. Po rejestracji, opłaceniu jednorazowej opłaty członkowskiej (9 USD) i zakupie tokenów SSS za co najmniej 100 USD, partner afiliacyjny miał możliwość uzyskania prowizji bezpośredniej od osób, które zarejestrowały się na platformie selfmakersmartsolutions.com za pośrednictwem jego linku referencyjnego oraz kupiły token SSS, jak również prowizji związanej z budowaniem struktury. Spółka, wbrew wyrażonemu stanowisku, prowadziła aktywne działania marketingowe w mediach społecznościowych, na stronie internetowej czy na organizowanych wydarzeniach stacjonarnych w siedzibie Spółki lub Chechle Drugim zachęcając do nabywania tokenów SSS oraz wzięcia udziału w programie partnerskim, który był immanentną – a nie wyłącznie opcjonalną - cechą wybranego przez Emitenta sposobu dystrybucji tokenów SSS. Selfmaker Technology, z założenia główny beneficjent tokenizacji, nie tylko zachęcała do zakupu tokenów, ale także – poprzez osoby ją reprezentujące, zwłaszcza Prezesa Zarządu ST czy ambasadorów marki Selfmaker - zachęcała do udziału w programie partnerskim. Nie bez powodu decydując się na proces tokenizacji wykorzystano program partnerski. Whitepaper oraz Plan Marketingowy, na który wielokrotnie powołuje się Spółka, określały zasady udziału w programie afiliacyjnym. Aby stać się użytkownikiem Portalu, trzeba było zaznaczyć checkbox potwierdzający przez użytkownika zapoznania się z ich treścią. W oświadczeniu Spółki opublikowanym na stronie internetowej Selfmaker Technology w dniu 27 sierpnia 2020 r Prezes Zarządu ST informował, że wykorzystywany przez Spółkę program partnerski jest legalny, zaś prowizje pochodzą ze sprzedaży produktu. W jednym z udzielonych wywiadów, który odbył się w siedzibie Spółki, Marek Jerzy Wieteska wprost wskazał, że celowo zdecydowano się na wykorzystanie „MLM” (systemu marketingu 33 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl wielopoziomowego, ang. multi-level marketing) celem skalowania procesu i budowania społeczności. Warto również podkreślić, że to Spółka była pomysłodawcą i beneficjentem procesu tokenizacji, zaś Emitent spółką celowo utworzoną wyłącznie do realizacji przedsięwzięcia – dystrybucji tokena SSS, w którym wykorzystano program partnerski uznany przez Prezesa Urzędu za system promocyjny typu piramida. Spółka promowała działalność marketingową związaną ze sprzedażą tokenów SSS, realizowaną m.in. przez ambasadorów marki Selfmaker – [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]. W rezultacie należy uznać, że działanie Spółki wypełniało znamiona propagowania systemu promocyjnego typu piramida. 2) W ramach systemu konsument musi wykonywać świadczenie za możliwość (obietnicę) uzyskania korzyści materialnych: Na wstępie należy rozstrzygnąć, czy osoby, do których Przedsiębiorca kieruje ofertę udziału w opracowanym modelu zarobkowym, a więc potencjalnych – jak ich nazywa - partnerów afiliacyjnych, posiadają przymiot konsumenta. Zgodnie z informacjami pozyskanymi w toku Postępowania, nabywcą tokena SSS oraz partnerem afiliacyjnym może być konsument. Aby stać się partnerem zarejestrowany użytkownik platformy musi opłacić opłatę członkowską w wysokości 9 USD oraz kupić tokeny SSS za co najmniej 100 USD – wykonywał więc świadczenie za możliwość uzyskania korzyści materialnych określonych w Whitepaper, Regulaminie i Planie Marketingowym. 3) Korzyści te uzależnione są przede wszystkim od wprowadzenia innych konsumentów do systemu, a nie od sprzedaży czy konsumpcji produktów: Istotą omawianej praktyki rynkowej jest zachęcanie innych osób do udziału w strukturze dystrybucyjnej, której to propozycji towarzyszy obietnica korzyści w zamian za pozyskanie kolejnego uczestnika. Takie cechy posiada omawiany program afiliacyjny. Wynagrodzenie i profity są uzależnione od wpłat za zakup tokenów SSS przez kolejne osoby przystępujące do struktury dystrybucyjnej. Plan Wynagrodzeń przewidywał cztery możliwości zarabiania i otrzymywania korzyści w związku z budowaniem struktury. [73] Na zakończenie warto przytoczyć słowa z materiału promocyjnego Przedsiębiorcy pt.: „How to get profits with SelfMaker Smart Solutions? – marketing” opublikowanego na platformie YouTube, które – w ocenie Prezesa Urzędu - oddają prawdziwy cel i sens projektu Selfmaker Smart Solutions, którego beneficjentką i propagatorką była Spółka: „ If you just need to buy self tokens and hold them we are very happy about it. Good Luck! However, you are overlooking a very importent part os Selfmaker Smart Solutions , which is building the selfevolution community ” „ Jeśli jesteś zainteresowany wyłącznie zakupem i trzymaniem self tokenów bardzo się z tego cieszymy. Powodzenia! Jednakże, przeoczysz bardzo ważną część Selfmaker Smart Solutions, którą jest budowanie społeczności selfevolution ”. 34 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl (zrzut: screenshot-www.youtube.com-2023.09.20-11_40_33) [74] Podsumowując i uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy uznać należy, że Spółka propagowała założony przez Emitenta system promocyjny typu piramida, w którym korzyści dla osoby polecającej wynikały przede wszystkim z wpłat nowych użytkowników, co jest nieuczciwą praktyką rynkową. [75] Mając powyższe na uwadze, Prezes Urzędu orzekł jak w puncie II sentencji decyzji. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów [76] Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje „zbiorowego interesu konsumentów”, ograniczając się jedynie do sprecyzowania (w art. 24 ust. 3), że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Przez godzenie w zbiorowe interesy konsumentów (które może polegać zarówno na naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów, jak i na samym zagrożeniu ich naruszenia) należy rozumieć narażenie 35 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowaną przez przedsiębiorcę praktykę obejmującą zarówno działania, jak i zaniechania. [77] W oparciu o wykładnię przepisu art. 24 ust. 2 i 3 u.o.k.k., zbiorowy interes konsumentów rozumiany jest jako interes dotyczący ogółu (zbiorowości), zaś jego naruszenie ma miejsce, gdy skutkami działań dotknięty jest pewien krąg uczestników rynku – konsumentów. Z tego względu zachowanie przedsiębiorcy godzące w zbiorowe interesy konsumentów jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa w odniesieniu do każdego z konsumentów – nie zaś jedynie określonego konsumenta – i zagraża ono, przynajmniej potencjalnie, interesom każdego z członków zbiorowości konsumentów. Zaistnienie przesłanki naruszenia zbiorowego interesu konsumenta nie jest przy tym bezpośrednio uzależnione od liczby konsumentów, których interesy zostały naruszone wskutek działań przedsiębiorcy. Interes konsumentów należy przy tym rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę za zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. [78] W niniejszej sprawie działania Spółki mogły dotyczyć każdego konsumenta, nie tylko zarejestrowanych użytkowników platformy selfmakersmartsolutions.com, ale także nieograniczonego kręgu konsumentów z uwagi na fakt, że oferta przystąpienia do systemów kierowana była do nieograniczonego kręgu odbiorców, zaś rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o cechach produktu nie zostało zaniechane. Działania ST nie dotyczą zatem interesów poszczególnych osób, lecz szerokiego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna. Mając na względzie przytoczone wyżej uzasadnienie zarzutów stawianych Selfmaker Technology, należy stwierdzić, iż jej działania wskazują na naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. W efekcie działań Spółki naruszone zostały interesy ekonomiczne konsumentów, którzy zainwestowali swoje środki w zakup produktów oferowanych na platformie selfmakersmartsolutions.com, zwabieni obietnicą uzyskania dodatkowych korzyści. Ponadto, w efekcie działań Selfmaker Technology naruszone zostało prawo konsumentów do pełnej i rzetelnej informacji, co także mogło i wciąż może wpływać na decyzję konsumenta o zakupie tokena SSS. [79] Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 ustawy, wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania. Natomiast w myśl treści art. 27 u.o.k.k., w wypadku gdy przedsiębiorca zaprzestał stosowania danej praktyki Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Ciężar udowodnienia okoliczności umożliwiających stwierdzenia zaniechania stosowania praktyki spoczywa jednak na przedsiębiorcy. [80] W toku przeprowadzonego Postępowania Właściwego Prezes Urzędu ustalił, że wbrew złożonym wyjaśnieniom oraz przedłożonym dokumentom, Selfmaker Technology w dalszym ciągu stosuje praktykę stwierdzoną w punkcie I sentencji decyzji. Przekaz rozpowszechniany przez Spółkę w dalszym ciągu wprowadza konsumentów w błąd. Token SSS jest w obrocie na rynku wtórnym. Osoba, która chce nabyć token SSS będzie kierowała się chęcią osiągniecia przyszłych korzyści opisanych m.in. w Whitepaper oraz treści publikowanych przez Przedsiębiorcę czy ST, które - jak zostało opisane powyżej - nie są prawdziwe. 36 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [81] W stosunku do drugiej ze stwierdzonych praktyk Prezes Urzędu za datę zaniechania przyjął datę zakończenia emisji tokenów SSS wskazaną przez Przedsiębiorcę, tj. 26 czerwca 2022 r. Prezes Urzędu nie przyjął natomiast za datę zaniechania praktyki 8 października 2020 r., ponieważ przekaz marketingowy, w tym przekaz twórców projektów jak Tomasza Sychowskiego wskazywał, że oferta Przedsiębiorcy była kierowana do polskiego konsumenta w dalszym ciągu, aż do zakończenia emisji tokena SSS. Obywatele Polski byli aktywnymi uczestnikami programu partnerskiego do zakończenia emisji tokena SSS, która to nastąpiła dopiero w czerwcu 2022 r. Spółka nie wykazała również, aby polscy zarejestrowani użytkownicy nie mogli dokupić tokenów SSS. [82] Mając powyższe okoliczności faktyczne sprawy Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie I i II decyzji. Środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów (pkt III sentencji decyzji) [83] Na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu zobowiązał Przedsiębiorcę do usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów poprzez opublikowanie stosownego oświadczenia na stronie internetowej należącej do Spółki. [84] Istotą opisywanych w niniejszej decyzji praktyk są działania wprowadzające w błąd, które zalicza się do katalogu nieuczciwych praktyk rynkowych dlatego, zdaniem Prezesa UOKiK, zasadnym jest poinformowanie przez Spółkę o tych nieuczciwych praktykach w celu wyeliminowania stanu niewiedzy na temat ich niedozwolonego charakteru, w szczególności, że stosowanie tych praktyk doprowadziło do naruszenia interesu ekonomicznego konsumentów, którzy zwabieni przez Selfmaker Technology zainwestowali swoje środki w nieuczciwe przedsięwzięcie. [85] Nałożony przez Prezesa Urzędu środek jest proporcjonalny do wagi i rodzaju stwierdzonych naruszeń oraz jest konieczny do usunięcia ich skutków poprzez wyeliminowanie stanu niewiedzy o niedozwolonych praktykach Spółki. Pełni on również funkcję edukacyjną dla innych uczestników rynku poprzez wskazanie, jakie działania, zdaniem Prezesa Urzędu, należy uznać za nieuczciwe praktyki rynkowe. [86] W tym stanie rzeczy Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie III sentencji decyzji. Nałożenie przez Prezesa Urzędu kary pieniężnej na Spółkę (pkt IV sentencji decyzji) [87] Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 24 ustawy. [88] Stosownie jednak do art. 106 ust. 5 i ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w wypadku gdy przedsiębiorca w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie osiągnął obrotu lub osiągnął obrót w wysokości nieprzekraczającej równowartości 100 000 euro, Prezes Urzędu nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1 uwzględnia średni obrót osiągnięty przez 37 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary. Gdyby jednak przedsiębiorca nie osiągnął obrotu w okresie trzyletnim, o którym mowa w ust. 5, lub gdy obrót przedsiębiorcy obliczony na podstawie tego przepisu nie przekracza równowartości 100 000 euro, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej równowartości 10 000 euro. [89] Kara pieniężna za naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 ustawy, ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu. Ustawodawca wskazał w art. 111 ustawy te okoliczności, które Prezes Urzędu ma obowiązek uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej. Są to w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także: okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia i działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia (art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). [90] W niniejszej sprawie Prezes Urzędu uznał, że zasadne jest nałożenie kar pieniężnych na Selfmaker Technology. [91] Prezes Urzędu ustalił, że Spółka uzyskała w 2022 roku obrót w wysokości: [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] co uwzględniając średni kurs euro ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w dniu 30 grudnia 2022 r., tj. 4,6899 zł stanowi po zaokrągleniu równowartość [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]. Stosownie bowiem do art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przeliczenie wartości euro oraz innych walut obcych na złote oraz wartości złotego na euro jest dokonywane według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok nałożenia kary. Obrót Selfmaker Technology w 2022 r. przekroczył 100.000 euro, co uzasadnia zastosowanie przy nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [92] Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów te okoliczności, które Prezes Urzędu ma obowiązek uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej. Są to w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także: okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia i działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia (art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). [93] W ocenie Prezesa Urzędu, zgromadzony materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje na stosowanie przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a okoliczności sprawy takie jak: charakter stosowanych praktyk, ich szkodliwość i negatywne skutki w sferze ekonomicznych i pozaekonomicznych interesów konsumentów, jakie one wywołują, przemawiają za zasadnością nałożenia w tym przypadku kar pieniężnych. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, 38 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl że stosowanie zakwestionowanych działań miało miejsce w stosunku do licznych konsumentów – osób zainteresowanych nabyciem tokena SSS. Kwestionowane praktyki stosowane były wobec konsumentów jako słabszych uczestników obrotu, którzy z uwagi na brak rzetelnej i prawdziwej informacji mogli podjąć decyzje rynkowe, których nie podjęliby w przypadku posiadania pełnej i rzetelnej informacji o procesie związanym z emisją i dystrybucją tokena SSS. Również szeroki zasięg terytorialny działania Spółki obejmujący obszar całego kraju oraz długi okres stosowania praktyki uzasadniają nałożenie kary. Tym samym Prezes UOKiK działając w ramach uznania administracyjnego uznał nałożenie na Selfmaker Technology kar pieniężnych za celowe. [94] W ocenie Prezesa UOKiK, zasadnym jest nałożenie na Spółkę kar pieniężnych za stosowanie każdej ze stwierdzonych praktyk z uwagi na cele prewencji indywidualnej i ogólnej, jak również cel represyjny. Nałożenie kary pieniężnej służyć będzie zatem jako środek odstraszający Selfmaker Technology od stosowania podobnych praktyk w przyszłości (prewencja indywidualna). Rozstrzygnięcie o karze ma również być sygnałem dla innych profesjonalnych uczestników rynku, że tego typu działania mające służyć pozyskaniem kapitału nie mogą być podejmowane - pod rygorem sankcji finansowej (prewencja ogólna). Kara pieniężna spełni również funkcję represyjną, to znaczy stanowić będzie dolegliwość dla strony niniejszego postępowania uzasadnioną stwierdzeniem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Kara pieniężna za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w pkt I sentencji niniejszej decyzji Okoliczności naruszenia przepisów ustawy [95] Okoliczności naruszenia zostały już szczegółowo opisane w poprzedniej części uzasadnienia niniejszej decyzji. Zakwestionowane przez Prezesa Urzędu działanie Selfmaker Technology polegało na stosowaniu praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na rozpowszechnianiu przez Selfmaker Technology nieprawdziwych informacji o tym, że nabycie tokena o nazwie Selfmaker Smart Solutions będzie uprawniało jego posiadacza do partycypacji w zyskach wygenerowanych przez podmioty wchodzące w skład „grupy Selfmaker”, do których zalicza się Selfmaker Technology Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi wraz ze spółkami powiązanymi, w sytuacji gdy w rzeczywistości podmioty te w żaden sposób nie są zobowiązane do wypłaty wygenerowanego zysku, ani na rzecz posiadaczy ww. tokena, ani na rzecz Selfmaker Smart Solutions Limited z siedzibą w Dubaju, który jest wyłącznie zobowiązany do wypłaty świadczenia na rzecz posiadaczy ww. tokena. Kwestionowana praktyka Spółki ujawniała się na etapie przed zawarciem, zawierania oraz wykonywania kontraktu. Uprzednie naruszenie [96] Należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 111 ust. 1 u.o.k.k., Prezes Urzędu, ustalając wysokość nakładanej kary pieniężnej, uwzględnia m.in. jakiekolwiek uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Prezes Urzędu ustalił, że Selfmaker Technology dopuściła się naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów po raz pierwszy. Okres stosowania 39 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [97] Prezes UOKiK rozstrzygając wagę naruszeń uwzględnił również długi okres stosowania zakwestionowanej praktyki. Praktyka ST rozpoczęła się w lutym 2020 roku i trwa nadal. Zważywszy, że praktyka stosowana jest przez ponad rok, Prezes Urzędu ocenił okres jej stosowania jako długotrwały. Stopień i skutki rynkowe naruszenia (z uwzględnieniem okoliczności dotyczących natury naruszenia oraz działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia) [98] W zakresie czynników obrazujących stopień i skutki rynkowe naruszenia, Prezes Urzędu uwzględnił, że stosowana przez Spółkę praktyka naruszała interesy konsumentów w stopniu znacznym. Kwestionowane działanie Spółki uznane zostało za sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, a także zakwalifikowane jako nieuczciwa praktyka rynkowa. Naruszenie objęte przedmiotem postępowania dokonywane było na etapie przed zawarciem, zawierania oraz wykonania kontraktu. Praktyka zarzucana Spółce mogła wywoływać skutki przede wszystkim w zakresie interesów ekonomicznych konsumentów. Jak zostało wskazane w uzasadnieniu decyzji, aktualna rynkowa wartość tokena SSS oscyluje w granicach ok. 15 - 20% najniższej ceny tokena SSS, który wynosił 2,5 USD, zaś w odniesieniu do najwyższej ceny wynoszącej 5,4 USD tylko 6 – 9% ceny tokena SSS. Wyniki finansowe Spółki, która w ostatnich latach wykazuje straty oraz brak gwarancji wypłaty dywidendy na rzecz mniejszościowego udziałowca, którego odpowiedzialność związana z wypłatą tokendy przejął inny podmiot – Selfmaker Smart Solutions FZ-LLC, mogą świadczyć o nikłej szansie na wypłatę jakiejkolwiek tokendy w 2024 roku i kolejnych latach, co może przyczynić się do jeszcze większego spadku wartości tokena SSS na rynku wtórnym. Działania objęte zarzutem naruszały podstawowe prawo konsumentów do uzyskania rzetelnych informacji dotyczących zobowiązania. W przedmiotowej sprawie konsumenci, pod wpływem otrzymywanych informacji, mogli podejmować konkretne, nie zawsze korzystne decyzje dotyczące zawarcia umowy. [99] Oceniając stopień i skutki rynkowe naruszenia należy wziąć pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia oraz działalności przedsiębiorcy. W niniejszej sprawie Spółka, w celu pozyskania kapitału, zdecydowała się za pośrednictwem zagranicznej spółki celowej przeprowadzić emisję tokena SSS, którego posiadacz, przy spełnieniu określonych warunków, ma czerpać pośrednio korzyści z działalności „Grupy Selfmaker”, w tym Selfmaker Technology. Rynek kryptowalut i kryptoaktywów 17 , którego nie można zaliczyć do części rynku finansowego, nie posiada odrębnej regulacji. Ponieważ jest to rynek nieregulowany, brak jest szczegółowych i systemowych rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo inwestorom oraz ułatwiających im ewentualne dochodzenie roszczeń od nierzetelnych przedsiębiorców. Uwarunkowania makroekonomiczne, w tym w szczególności niski poziom oprocentowania depozytów bankowych, w szczególności w początkowym okresie emisji tokena SSS oraz dynamiczny wzrost wartości niektórych kryptowalut skłania inwestorów do 17 Patrz: 1. Ostrzeżenie Urzędu KNF o ryzykach związanych z nabywaniem oraz z obrotem kryptoaktywami (w tym walutami wirtualnymi oraz kryptowalutami) z dnia 12 stycznia 2021 r., https://www.knf.gov.pl/ , [wyświetlone w dniu 21 listopada 2023 r.]. 2. Stanowisko Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie wydawania i obrotu kryptoaktywami z dnia 20 grudnia 2020 r., https://www.knf.gov.pl/ , [wyświetlone w dniu 21 listopada 2023 r.]. 40 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl poszukiwania alternatywnych form lokowania swoich oszczędności, które potencjalnie mogłyby przynieść wyższe stopy zwrotu. Jednakże możliwość uzyskania wyższej stopy zwrotu zainwestowanych środków obarczona jest znacznym ryzykiem poniesienia straty. Rynek kryptoaktywów, jako rynek nieregulowany oraz związany z nowoczesnymi technologiami, może być wykorzystany przez nierzetelnych przedsiębiorców, którzy pod pozorem oferowania atrakcyjnych produktów uzyskują korzyści majątkowe od wpłat inwestorów, które w części są dystrybuowane w postaci prowizji dla osób polecających dany projekt. [100] Analizując okoliczności związane z naturą naruszenia oraz działalności przedsiębiorcy należy mieć na uwadze rolę jaką w procesie tokenizacji odgrywa ST. Spółka, nie będąc bezpośrednio odpowiedzialna względem posiadaczy tokena SSS, jest równocześnie beneficjentem środków pozyskanych od Emitenta tytułem nabycia udziałów, które zostały uiszczone przez nabywców tokenów. [101] Wagę praktyki należy określić jako znaczną, ze względu na poważne skutki, które wywołuje w sferze interesów konsumentów. Prezes Urzędu w szczególności wziął pod uwagę, że praktyka stosowana przez Selfmaker Technology godzi w zbiorowe interesy konsumentów na etapie przed zawarciem, zawierania oraz wykonywania kontraktu. Konsumenci, na podstawie rozpowszechnianych nieprawdziwych informacji, mogli oraz w dalszym ciągu mogą podjąć decyzje rynkowe, których nie podjęliby posiadając pełną i rzetelną informację o pryncypiach dotyczących procesu tokenizacji, zwłaszcza braku realizacji przez Spółkę postanowień wynikających z Whitepaper, braku sprawowania bezpośredniej lub pośredniej kontroli przez ST nad innymi podmiotami niż Vendimakers Sp. z o.o., świadomego przedstawiania kondycji finansowej Spółki w sposób nieodpowiadający danym wynikającym z sprawozdań finansowych, braku gwarancji – nawet w przypadku osiągniecia zysku w danym roku obrotowym przez ST – wypłaty dywidendy na rzecz Emitenta oraz kręgu podmiotów odpowiedzialnych za wypłatę tokendy. Wyliczenie kwoty bazowej kary [102] Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową kary na [xxx] % obrotu osiągniętego przez Selfmaker w 2022 r., a zatem kwota bazowa kary po zaokrągleniu wynosi [xxx]. Okoliczności łagodzące i obciążające [103] Zgodnie z przepisem art. 111 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 111 ust. 3 pkt 1 lit. a-d u.o.k.k., okolicznościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Wśród zamkniętego katalogu okoliczności obciążających art. 111 ust. 4 pkt 2 ustawy wymienia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, znaczne korzyści uzyskane przez przedsiębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia oraz umyślność naruszenia. [104] W przedmiotowej sprawie Prezes Urzędu nie zidentyfikował okoliczności łagodzących mogących mieć wpływ na wysokość kary pieniężnej określonej w pkt I sentencji niniejszej decyzji. 41 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [105] Prezes Urzędu uznał, że w związku z działalnością w Internecie naruszenia miały znaczny zasięg terytorialny, a jego skutkiem objęta została znaczna liczba konsumentów. Zgodnie z ustaleniami token SSS w czasie emisji nabyło łącznie ponad 7 tys. osób, z czego co najmniej [xxx] osób pochodzi z Polski. Obecnie, po wprowadzeniu tokena SSS na rynek wtórny, nabywcą może być każda osoba. W ocenie Prezesa Urzędu powyższa okoliczność uzasadnia podwyższeniem kwoty bazowej o [xxx]%. [106] W związku z naruszeniem zakazu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów ST uzyskała znaczne korzyści. Emitent za objęcie [xxx] udziałów w Spółce przekazał ponad [xxx] mln złotych, które miały pochodzić ze sprzedaży tokenów SSS. Tym samym Prezes Urzędu uznał powyższe okoliczności za obciążające. Zdaniem Prezesa Urzędu, powyższe również uzasadnia podwyższenie kwoty bazowej o [xxx] %. [107] Zdaniem Prezesa Urzędu naruszenie omawiane w punkcie I sentencji ma charakter umyślny, co jest okolicznością obciążającą. Spółka celowo i świadomie rozpowszechniała nieprawdziwe informacje o tym, że nabyła nową halę produkcyjną, co wynikało z postanowień Whitepaper dotyczących Procesu Inwestycji. Nie można uznać, że wynajmowanie nieruchomości od innego podmiotu jest tożsame z nabyciem jej na własność. Również informacje o kondycji finansowej Spółki, czerpaniu korzyści przez posiadacza tokena SSS z działalności bliżej nieokreślonej „Grupy Selfmaker”, a w szczególności gwarancji wypłaty dywidendy a w rezultacie tokendy są, w ocenie Prezesa Urzędu, nieprawdziwe. Działalność ST miała i ma na celu uwiarygadniać przedsięwzięcie. Zarówno w przekazie Spółki, jak i Emitenta wielokrotnie podkreśla się, że tzw. „selfevolution”, czy proces tokenizacji, jest połączeniem technologii blockchain z realnym biznesem, który posiada realną wartość. Nie znajduje to jednak pokrycia w weryfikacji tokena SSS przez rynek, gdyż aktualny kurs tego aktywa stanowi zaledwie kilkanaście procent najniższej ceny tokena SSS (2,5 USD) w toku jego dystrybucji. Strata osiągnięta przez ST w poprzednich latach obrotowych, zgodnie ze sprawozdaniami z działalności Spółki, ma być pokryta z przyszłych zysków. Uchwały podjęte przez wspólników Spółki dotyczące pokrycia osiągniętych strat przyszłymi zyskami znacząco wpływają nie tylko na wysokość potencjalnej tokendy, lecz na możliwość jakiejkolwiek gratyfikacji w najbliższym czasie. Brak wypłaty tokendy w terminie przewidzianym w Whitepaper z dużym prawdopodobieństwem może oddziaływać na kurs tokena SSS. Należy również wskazać, że wiarygodność procesu tokenizacji podważa również zmiana podmiotu odpowiedzialnego za wypłatę tokendy, który zgodnie z poczynionymi ustaleniami nie jest nawet udziałowcem ST. Wprowadzone zmiany dotyczące warunków wypłaty tokendy, jak również brak transparentności w zakresie osiągniętych przez Emitenta korzyści oraz poniesionych kosztów w związku z przeprowadzonym procesem tokenizacji, dyskredytuje również Selfmaker Technology jako partnera i głównego beneficjenta procesu tokenizacji. Tym samym zasadne jest stwierdzenie, że Spółka umyślnie rozpowszechniała nieprawdziwe informacji celem uwiarygodnienia i uatrakcyjnienia realizowanego przedsięwzięcia, aby pozyskać jak największy kapitał, który zgodnie z ustaleniami Prezesa Urzędu, nie został przeznaczony zgodnie z założeniami wynikającymi z Whitepaper. Powyższe przesądza zdaniem Prezesa Urzędu o umyślnym charakterze praktyki określonej w punkcie I sentencji decyzji, co uzasadnia podwyższeniem kwoty bazowej o [xxx] %. Obliczenie kary 42 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [108] Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do nałożenia na Selfmaker Technology kary w wysokości 486.102,00 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt sześć tysięcy sto dwa złote), co stanowi [xxx] % obrotu osiągniętego przez Spółkę w 2022 r. [109] W ocenie Prezesa Urzędu, nałożona na Selfmaker Technology kara pieniężna jest adekwatna do okoliczności stwierdzonego naruszenia. W opinii Prezesa Urzędu, jej wysokość jest na tyle dolegliwa, że stanowi dla Spółki odpowiedni środek represji, a jednocześnie powinna skutecznie zapobiec ponownym naruszeniom przez Spółkę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nałożona kara spełnia równocześnie funkcję edukacyjną i prewencji ogólnej, zniechęcając do naruszania prawa również innych przedsiębiorców. [110] Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.o.k.k. karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 Kara pieniężna za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w pkt II sentencji niniejszej decyzji Okoliczności naruszenia przepisów ustawy [111] Okoliczności naruszenia zostały już szczegółowo opisane w poprzedniej części uzasadnienia niniejszej decyzji. Zakwestionowane przez Prezesa Urzędu działanie Selfmaker Technology polegało na stosowaniu praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na propagowaniu systemu promocyjnego typu piramida. Kwestionowana praktyka Spółki ujawniała się na etapie przed zawarciem, zawierania oraz wykonywania kontraktu. Uprzednie naruszenie [112] Należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 111 ust. 1 u.o.k.k., Prezes Urzędu, ustalając wysokość nakładanej kary pieniężnej, uwzględnia m.in. jakiekolwiek uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Prezes Urzędu ustalił, że Selfmaker Technology dopuściła się naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów po raz pierwszy. Okres stosowania [113] Prezes UOKiK rozstrzygając wagę naruszeń uwzględnił również długi okres stosowania zakwestionowanej praktyki. Praktyka ST rozpoczęła się w lutym 2020 roku i trwała do 26 czerwca 2022 r. Zważywszy, że praktyka stosowana była przez ponad rok, Prezes Urzędu ocenił okres jej stosowania jako długotrwały. Stopień i skutki rynkowe naruszenia (z uwzględnieniem okoliczności dotyczących natury naruszenia oraz działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia) [114] W zakresie czynników obrazujących stopień i skutki rynkowe naruszenia, Prezes Urzędu uwzględnił, że stosowana przez Spółkę praktyka naruszała interesy konsumentów w stopniu znacznym. Kwestionowane działanie Spółki uznane zostało za sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, a także zakwalifikowane jako nieuczciwa praktyka rynkowa naruszająca art. 7 pkt 14 u.p.n.p.r., a więc przepis, na podstawie którego ustanowiono zakaz 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl promowania projektów promocyjnych typu piramida – jednej z praktyk rynkowych zabronionych w każdych okolicznościach, uznanych za na tyle poważne, że zostały umieszczone na tzw. „czarnej liście” ustanowionej zarówno w prawie krajowym (art. 7 pkt 14 u.p.n.p.r.), jak i unijnym (Załącznik I do dyrektywy 2005/29(WE) 18 ). Naruszenia objęte przedmiotem postępowania dokonywane były na etapie przed zawarciem, zawierania oraz wykonania kontraktu. Praktyka zarzucana Spółce mogła wywoływać skutki przede wszystkim w zakresie interesów ekonomicznych konsumentów. Jak zostało wskazane w uzasadnieniu decyzji, aktualna rynkowa wartość tokena SSS oscyluje w granicach ok. 15 - 20% najniższej ceny tokena SSS, który wynosił 2,5 USD, zaś w odniesieniu do najwyższej ceny wynoszącej 5,4 USD tylko 6 – 9% ceny tokena SSS. Wyniki finansowe Spółki, która w ostatnich latach wykazuje straty oraz brak gwarancji wypłaty dywidendy na rzecz mniejszościowego udziałowca, którego odpowiedzialność związana z wypłatą tokendy przejął inny podmiot – Selfmaker Smart Solutions FZ-LLC, mogą świadczyć o nikłej szansie na wypłatę jakiejkolwiek tokendy w 2024 roku i kolejnych latach, co może przyczynić się do jeszcze większego spadku wartości tokena SSS na rynku wtórym. Działania objęte zarzutami naruszały podstawowe prawo konsumentów do uzyskania rzetelnych informacji dotyczących zobowiązania i dystrybucji produktu w formie prawnie dozwolonej. W przedmiotowej sprawie konsumenci, pod wpływem otrzymywanych informacji, mogli podejmować konkretne, nie zawsze korzystne decyzje dotyczące zawarcia umowy i przystępowali do programu afiliacyjnego będącego projektem promocyjnym typu piramida promowanym przez Spółkę. [115] Oceniając stopień i skutki rynkowe naruszenia należy wziąć pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia oraz działalności przedsiębiorcy. W niniejszej sprawie Spółka, zdecydowała się promować projekt promocyjny typu piramida – sposób dystrybucji, jaki przyjęto w celu pozyskiwania kapitału jaki ST przyjęła, aby za pośrednictwem zagranicznej spółki celowej przeprowadzić emisję tokena SSS, którego posiadacz, przy spełnieniu określonych warunków, ma czerpać pośrednio korzyści z działalności „Grupy Selfmaker”, w tym Selfmaker Technology. Rynek kryptowalut i kryptoaktywów 19 , którego nie można zaliczyć do części rynku finansowego, nie posiada odrębnej regulacji. Ponieważ jest to rynek nieregulowany, brak jest szczegółowych i systemowych rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo inwestorom oraz ułatwiających im ewentualne dochodzenie roszczeń od nierzetelnych przedsiębiorców. Uwarunkowania makroekonomiczne, w tym w szczególności niski poziom oprocentowania depozytów bankowych, w szczególności w początkowym okresie emisji tokena SSS oraz dynamiczny wzrost wartości niektórych kryptowalut skłania inwestorów do poszukiwania alternatywnych form lokowania swoich oszczędności, które potencjalnie mogłyby przynieść wyższe stopy zwrotu. Jednakże możliwość uzyskania wyższej stopy zwrotu zainwestowanych środków obarczona jest znacznym ryzykiem poniesienia straty. Rynek kryptoaktywów, jako rynek nieregulowany oraz związany z nowoczesnymi 18 Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych… (Dz.Urz.UE.L z 11.5.2005 r., Nr 149, str. 22). 19 Patrz: 1. Ostrzeżenie Urzędu KNF o ryzykach związanych z nabywaniem oraz z obrotem kryptoaktywami (w tym walutami wirtualnymi oraz kryptowalutami) z dnia 12 stycznia 2021 r., https://www.knf.gov.pl/ , [wyświetlone w dniu 21 listopada 2023 r.] ; 2. Stanowisko Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie wydawania i obrotu kryptoaktywami z dnia 20 grudnia 2020 r., https://www.knf.gov.pl/ , [wyświetlone w dniu 21 listopada 2023 r.]. 44 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl technologiami, może być wykorzystany przez nierzetelnych przedsiębiorców, którzy pod pozorem oferowania atrakcyjnych produktów uzyskują korzyści majątkowe od wpłat inwestorów, które w części są dystrybuowane w postaci prowizji dla osób polecających dany projekt. [116] Analizując okoliczności związane z naturą naruszenia oraz działalności przedsiębiorcy należy mieć na uwadze rolę jaką w procesie tokenizacji odgrywa ST. Spółka, nie będąc bezpośrednio odpowiedzialna względem posiadaczy tokena SSS, jest równocześnie beneficjentem środków pozyskanych od Emitenta tytułem nabycia udziałów, które zostały uiszczone przez nabywców tokena. [117] Wagę praktyki należy określić jako znaczną, ze względu na poważne skutki, które wywołuje w sferze interesów konsumentów. Prezes Urzędu w szczególności wziął pod uwagę, że praktyka stosowana przez Selfmaker Technology godzi w zbiorowe interesy konsumentów na etapie przed zawarciem, zawierania oraz wykonywania kontraktu. Konsumenci, na podstawie rozpowszechnianych nieprawdziwych informacji, mogli oraz w dalszym ciągu mogą podjąć decyzje rynkowe, których nie podjęliby posiadać pełną i rzetelną informację o pryncypiach dotyczących procesu tokenizacji, zwłaszcza braku realizacji przez Spółkę postanowień wynikających z Whitepaper, braku sprawowania bezpośredniej lub pośredniej kontroli przez ST nad innymi podmiotami niż Vendimakers Sp. z o.o., świadomego przedstawiania kondycji finansowej Spółki w sposób nieodpowiadający danym wynikającym z sprawozdań finansowych, braku gwarancji – nawet w przypadku osiągniecia zysku w danym roku obrotowym przez ST – wypłaty dywidendy na rzecz Emitenta oraz kręgu podmiotów odpowiedzialnych za wypłatę tokendy. Znaczną wagę naruszenia podkreśla fakt, że niezależnie od nieprawdziwych przekazów dotyczących produktu, to sposób dystrybucji tokenów promowany był przez Spółkę w sposób zabroniony, a więc z wykorzystaniem projektu promocyjnego typu piramida - praktyki uznanej na gruncie u.p.n.p.r. za nieuczciwą w każdych okolicznościach. Wyliczenie kwoty bazowej kary [118] Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową kary na [xxx] % obrotu osiągniętego przez Selfmaker w 2022 r., a zatem kwota bazowa kary po zaokrągleniu wynosi [xxx]. Okoliczności łagodzące i obciążające [119] Zgodnie z przepisem art. 111 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 111 ust. 3 pkt 1 lit. a-d u.o.k.k., okolicznościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Wśród zamkniętego katalogu okoliczności obciążających art. 111 ust. 4 pkt 2 ustawy wymienia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, znaczne korzyści 45 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl uzyskane przez przedsiębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia oraz umyślność naruszenia. [120] Do okoliczności łagodzących, wpływających na wymiar kary, Prezes Urzędu zaliczył wyłącznie zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem niniejszego postępowania, co uzasadnia obniżenie kwoty bazowej o [xxx]%. W ocenie Prezesa Urzędu brak jest innych okoliczności łagodzących w niniejszej sprawie. [121] Prezes Urzędu uznał, że w związku z działalnością w Internecie naruszenia miały znaczny zasięg terytorialny, a jego skutkiem objęta została znaczna liczba konsumentów. Zgodnie z ustaleniami token SSS w czasie emisji nabyło łącznie ponad 7 tys. osób, z czego co najmniej [xxx] osób pochodzi z Polski. Obecnie, po wprowadzeniu tokena SSS na rynek wtórny, nabywcą może być każda osoba. W ocenie Prezesa Urzędu powyższa okoliczność uzasadnia podwyższeniem kwoty bazowej o [xxx]%. [122] W związku z naruszeniem zakazu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów ST uzyskała znaczne korzyści. Emitent za objęcie [xxx] udziałów w Spółce przekazał ponad [xxx] złotych, które miały pochodzić ze sprzedaży tokenów SSS. Tym samym Prezes Urzędu uznał powyższe okoliczności za obciążające. Tym samym, zdaniem Prezesa Urzędu, powyższa również uzasadnia podwyższenie kwoty bazowej o [xxx] %. [123] Zdaniem Prezesa Urzędu naruszenie omawiane w punkcie II sentencji miało charakter umyślny, co jest okolicznością obciążającą. Spółka celowo i świadomie promowała program afiliacyjny, w ramach którego rozpowszechniane były nieprawdziwe informacje o tym, że nabyła nową halę produkcyjną, co wynikało z postanowień Whitepaper dotyczących Procesu Inwestycji. Nie można uznać, że wynajmowanie nieruchomości od innego podmiotu jest tożsame z nabyciem jej na własność. Również informacje o kondycji finansowej Spółki, czerpaniu korzyści przez posiadacza tokena SSS z działalności bliżej nieokreślonej „Grupy Selfmaker”, a w szczególności gwarancji wypłaty dywidendy a w rezultacie tokendy są, w ocenie Prezesa Urzędu, nieprawdziwe. Działalność ST miała na celu uwiarygadniać przedsięwzięcie. Wbrew wyrażonemu stanowisku, Spółka nie informowała wyłącznie o możliwości zakupu tokenów SSS, lecz także podkreślała, że towarzyszący procesowi sprzedaży program partnerski – w ocenie ST w pełni legalny - był jej zaletą. Prezes Zarządu ST w jednym z udzielonych wywiadów na początku ogólnodostępnej dystrybucji wskazał, że celowo zdecydowano się na taką formę dystrybucji, aby pozyskać nie tylko kapitał, ale również zbudować społeczność. Wydarzenia związane z marketingiem, w tym z udziałem liderów wśród partnerów programu afiliacyjnego, odbywały się w siedzibie Spółki. Program partnerski był nierozłącznym elementem dystrybucji tokenów SSS. Jego założenia wynikające z Whitepaper i Planu Marketingowego były akceptowane przez użytkownika w momencie rejestracji na Portalu. Zarówno w przekazie Spółki, jak i Przedsiębiorcy wielokrotnie podkreślano, że tzw. „selfevolution”, czy proces tokenizacji, jest połączeniem technologii blockchain z realnym biznesem, który posiada realną wartość. Nie znajduje to jednak pokrycia w weryfikacji tokena SSS przez rynek, gdyż aktualny kurs tego aktywa stanowi zaledwie kilkanaście procent najniższej ceny tokena SSS (2,5 USD) w toku jego dystrybucji. Strata osiągnięta przez ST w poprzednich latach obrotowych, zgodnie z sprawozdaniami z działalności Spółki, ma być pokryta z przyszłych zysków. Ma to znaczenie nie tylko na wysokość potencjalnej tokendy, lecz w ogóle na możliwość jej wypłaty. Brak wypłaty tokendy w terminie przewidzianym w Whitepaper może z dużym 46 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl prawdopodobieństwem oddziaływać na kurs tokena SSS. Należy również wskazać, na co powoływała się Spółka w toku Postępowania Właściwego, że jej wiarygodność podważa również zmiana podmiotu odpowiedzialnego za wypłatę Tokendy, który zgodnie z poczynionymi ustaleniami nie jest nawet udziałowcem ST. Wprowadzone zmiany dotyczące warunków wypłaty tokendy, jak również brak transparentności w zakresie osiągniętych przez Emitenta korzyści oraz poniesionych kosztów w związku z przeprowadzonym procesem tokenizacji, dyskredytuje również Selfmaker Technology jako partnera i głównego beneficjenta. Tym samym zasadne jest stwierdzenie, że korzyści dla konsumentów pochodziły przede wszystkim z udziału w programie afiliacyjnym i prowizji wypłacanej w związku z zakupem tokenów SSS przez poleconych użytkowników Portalu, a nie potencjalnych korzyści związanych z nabyciem i posiadaniem tokena SSS, czego Spółka oraz Prezes Zarządu ST byli w pełni świadomi. Powyższe przesądza, zdaniem Prezesa Urzędu, o umyślnym charakterze praktyki określonej w punkcie II sentencji decyzji, co uzasadnia podwyższeniem kwoty bazowej o [xxx] %. Obliczenie kary Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do nałożenia na Selfmaker Technology kary w wysokości 409.349,00 zł (słownie: czterysta dziewięć tysięcy trzysta czterdzieści dziewięć złotych), co stanowi [xxx] % obrotu osiągniętego przez Spółkę w 2022 r. [124] W ocenie Prezesa Urzędu, nałożona na Selfmaker Technology kara pieniężna jest adekwatna do okoliczności stwierdzonego naruszenia. W opinii Prezesa Urzędu, jej wysokość jest na tyle dolegliwa, że stanowi dla Spółki odpowiedni środek represji, a jednocześnie powinna skutecznie zapobiec ponownym naruszeniom przez Spółkę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nałożona kara spełnia równocześnie funkcję edukacyjną i prewencji ogólnej, zniechęcając do naruszania prawa również innych przedsiębiorców. [125] Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.o.k.k. karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Kary pieniężne nałożone na podstawie art. 106b u.o.k.k. określone w pkt V sentencji niniejszej decyzji [126] Zgodnie z art. 106b ust. 1 u.o.k.k. Prezes Urzędu może nałożyć na osobę zarządzającą karę pieniężną w wysokości do 2 000 000 zł, jeżeli osoba ta, w ramach sprawowania swojej funkcji w czasie trwania stwierdzonego naruszenia, umyślnie dopuściła przez swoje działanie lub zaniechanie do naruszenia przez przedsiębiorcę zakazów określonych w art. 23a lub art. 24. Nałożenie na osobę zarządzającą kary pieniężnej może nastąpić wyłącznie w decyzji nakładającej na przedsiębiorcę karę pieniężną, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 3a lub 4 u.o.k.k. 47 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [127] Zgodnie z art. 4 pkt 3a u.o.k.k. przez osobę zarządzającą rozumie się kierującego przedsiębiorstwem, w szczególności osobę pełniącą funkcję kierowniczą lub wchodzącą w skład organu zarządzającego przedsiębiorcy. [128] Ustawodawca wymaga, żeby wymierzając osobie zarządzającej karę pieniężną Prezes Urzędu uwzględnił w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także stopień wpływu zachowania osoby zarządzającej na naruszenie, którego dokonał przedsiębiorca, przychody uzyskane przez osobę zarządzającą u danego przedsiębiorcy, z uwzględnieniem okresu trwania naruszenia, oraz okres i skutki rynkowe naruszenia lub skutki naruszenia dla konsumentów. [129] Przy wymierzaniu kar pieniężnych dla osób zarządzających Prezes Urzędu uwzględnia okoliczności obciążające i łagodzące, o których mowa w art. 111 ust. 3-4 u.o.k.k. [130] Okoliczności obciążające przemawiają za wymierzeniem kary bardziej dolegliwej, okoliczności łagodzące - za karą niższego wymiaru. Prezes Urzędu ocenia okoliczności te łącznie, indywidualnie dla każdej sprawy oraz dla każdej z osób zarządzających, przyjmując zarazem, że poszczególne okoliczności obciążające lub łagodzące mogą mieć różną wagę. [131] Wymierzając kary dla Prezesa Zarządu ST, Prezes Urzędu miał na względzie przesłanki określone przez ustawodawcę. Całość analizy służącej wymierzeniu adekwatnych kar Prezes Urzędu przeprowadził uwzględniając kolejno: 1. charakter naruszenia, tj. jego wagę, skutki oraz inne okoliczności naruszenia nieodnoszące się jednak do stopnia wpływu zachowania osoby zarządzającej na naruszenie oraz jego okresu, a także niestanowiących okoliczności obciążających i łagodzących; 2. stopień wpływu osoby zarządzającej na naruszenie; 3. okoliczności obciążających i łagodzących; 4. okres naruszenia; 5. uprzednie naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów inne niż naruszenia podobne do naruszenia, za które jest nakładana kara pieniężna; 6. adekwatność kary wynikającej z rozważań poczynionych we wcześniejszych krokach do naruszenia postrzeganego jako całość, w tym uwzględnienie przychodów uzyskanych przez osobę zarządzającą u danego przedsiębiorcy (z uwzględnieniem okresu trwania naruszenia); 7. maksymalny wymiar kary. Przesłanka „umyślnego” naruszenia przepisów [132] Możliwość nałożenia na osobę zarządzającą kary pieniężnej z art. 106b ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. wymaga stwierdzenia, że doprowadzenie do naruszenia przez osobę zarządzającą zakazu określonego w przepisach ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów było umyślne. [133] Prezes Urzędu uznał, że Marek Jerzy Wieteska umyślnie przez swoje działania i zaniechania zmierzał do naruszenia przez Selfmaker Technology zakazów określonych art. 24 u.o.k.k., 48 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl co zostanie szczegółowo opisane w części uzasadnienia odnoszącej się do poszczególnych kar pieniężnych nałożonych przez Prezesa Urzędu na osoby zarządzające. Kara nałożona na Marka Jerzego Wieteskę, określona w pkt V.1) sentencji niniejszej decyzji [134] Prezes Urzędu uznał, że Marek Jerzy Wieteska umyślnie doprowadził do naruszenia przez ST zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 u.o.k.k., w zakresie wskazanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji. Marek Jerzy Wieteska celowo i świadomie rozpowszechniał nieprawdziwe informacje o tym, że nabywca tokena SSS będzie czerpał korzyści z zysków całej „Grupy Selfmaker”, podczas gdy, jako Prezes Zarządu ST, będący równocześnie udziałowcem i osobą reprezentującą Emitenta, posiadał nie tylko wiedzę, ale przede wszystkim organizował i odpowiadał za cały proces tokenizacji, w tym działania związane z marketingiem. Marek Jerzy Wieteska od początku przedsięwzięcia wiedział, że ST nie zamierza realizować postanowień wynikających z Whitepaper, w tym w zakresie nabycia hali produkcyjnej. Nie doszło również do nabycia przez Emitenta do 25% udziałów ST, co znacząco obniża potencjalny udział w zyskach ST. Marek Jerzy Wieteska miał pełny wgląd do dokumentacji zarówno po stronie ST, jak również u Przedsiębiorcy – jako udziałowiec i dyrektor. Zna on wzajemne umowy i ustalenia dotyczące współpracy między Spółką oraz Emitentem, w tym ustalenia dotyczące wypłaty dywidendy. Trzeba podkreślić, że decydując się na pozyskanie kapitału na rzecz ST w drodze tokenizacji, celowo posłużono się odrębnym podmiotem zagranicznym, wobec którego dochodzenie roszczeń przez przeciętnego konsumenta może okazać się znacznie utrudnione, a wręcz niemożliwe. Co więcej, zgodnie z pozyskanymi informacjami przez Prezesa Urzędu obecnie inny podmiot niż Emitent odpowiada za proces tokenizacji i wypłatę tokendy. Polityka realizowana przez Spółkę może być tak prowadzona, że nawet w przypadku uzyskania zysku, to nie zostanie on przekazany posiadaczom tokena SSS do podziału, gdyż decyzja o jego przeznaczeniu pozostaje w gestii większościowego udziałowca. [135] Marek Jerzy Wieteska brał udział w wielu wydarzeniach marketingowych, mających na celu promocję marki Selfmaker, jak również sprzedaży tokenów SSS oraz programu partnerskiego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że to Marek Jerzy Wieteska był jednym z pomysłodawców wprowadzenia programu partnerskiego, który oprócz pozyskania kapitału miał zapewnić zbudowanie społeczności związanej z marką Selfmaker. To Prezes Zarządu ST nagradzał osoby, które uzyskały rangę ambasadora zgodnie z Planem Marketingowym. Marek Jerzy Wieteska, tak jak Przedsiębiorca i Spółka, chciał dotrzeć z realizowanym przedsięwzięciem do społeczności osób niesłyszących. W tym celu, wraz z niesłyszącymi ambasadorami marki Selfmaker, promował proces tokenizacji wśród tej grupy osób – w mediach społecznościowych oraz wydarzeniach stacjonarnych. Nie jest przypadkiem, że pierwszym ambasadorem była osoba głucha – [xxxxxxxxxxxxx], który jest bliskim współpracownikiem Marka Jerzego Wieteski. [136] Działanie Marka Jerzego Wieteski doprowadziło do bardzo poważnego naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez Selfmaker Technology. Jak zostało opisane powyżej, praktyka stosowana przez Spółkę została uznana za nieuczciwą praktykę rynkową, która mogła wywołać skutki przede wszystkim w zakresie interesów ekonomicznych konsumentów. 49 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [137] Prezes Urzędu uznał, że stopień wpływu Marka Jerzego Wieteski na naruszenie ST był wysoki. [138] Marek Jerzy Wieteska jest Prezesem Zarządu ST od momentu jej powstania. Tym samym był odpowiedzialny za prowadzenie wszelkich bieżących spraw Spółki. Jak wynika z materiału dowodowego Marek Jerzy Wieteska był w pełni świadomy, jakie czynności są podejmowane i jaki przekaz jest kierowany do potencjalnych inwestorów. Marek Jerzy Wieteska, jako Prezes Zarządu ST oraz udziałowiec i dyrektor Emitenta, mając pełną wiedzę o realizowanym przedsięwzięciu, brał aktywny udział w działaniach marketingowych. [139] W ocenie Prezesa Urzędu, Marek Jerzy Wieteska miał decydujący wpływ na naruszenie, tj. bez jego działań do naruszenia mogłoby nie dojść lub naruszenie byłoby znacznie utrudnione. Marek Jerzy Wieteska, jako Prezes Zarządu ST, miał bowiem realny wpływ na proces podejmowania głównych decyzji biznesowych w Spółce. [140] Prezes Urzędu, po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Marka Jerzego Wieteskę, nie zidentyfikował występowania okoliczności łagodzących. [141] Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Spółki oraz samego Marka Jerzego Wieteski, [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx].W aktach sprawy znajdują się deklaracje podatkowe Marka Jerzego Wieteski za lata 2020-2022, z których wynika, że [ xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]. [142] Prezes Urzędu nie zidentyfikował innych okoliczności obciążających. [143] Prezes Urzędu przypisał Prezesowi Zarządu ST odpowiedzialność za trwające naruszenia ST od 27 lutego 2020 r., tj. okres naruszeń wynikający z art. 24 u.o.k.k. wynosi ponad 3,5 roku. [144] Prezes Urzędu nie zidentyfikował uprzednich naruszeń u.o.k.k., które wymagałyby wzięcia pod uwagę przy wymierzaniu kary Markowi Jerzemu Wietesce. [145] Biorąc pod uwagę powyższe, za umyślne dopuszczenie poprzez swoje działania do naruszenia przez Spółkę art. 24 u.o.k.k. w zakresie praktyki opisanej w pkt I sentencji Prezes Urzędu nałożył na Marka Jerzego Wieteskę karę w wysokości 75.000,00 zł, co stanowi 3,75% maksymalnego wymiaru kary. [146] W ocenie Prezesa Urzędu, nałożona kara pieniężna jest adekwatna do okoliczności stwierdzonego naruszenia. Jej wysokość jest na tyle dolegliwa, że stanowi dla osoby zarządzającej odpowiedni środek represji, co jednocześnie powinno skutecznie zapobiec ponownym naruszeniom przez Marka Jerzego Wieteskę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nałożona kara spełnia równocześnie funkcję edukacyjną i prewencji ogólnej, zniechęcając do naruszania prawa innych uczestników rynku, w tym osoby zarządzające. [147] Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w pkt V.1) sentencji niniejszej decyzji. [148] Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.o.k.k. karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 50 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Kara nałożona na Marka Jerzego Wieteskę, określona w pkt V.2) sentencji niniejszej decyzji [149] Prezes Urzędu uznał, że Marek Jerzy Wieteska umyślnie doprowadził do naruszenia przez ST zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 u.o.k.k., w zakresie wskazanym w pkt II sentencji niniejszej decyzji. Marek Jerzy Wieteska celowo i świadomie decydował się na przeprowadzenie procesu tokenizacji z wykorzystaniem programu partnerskiego, który w ocenie Prezesa Urzędu jest systemem promocyjnym typu piramida. Ze słów Marka Jerzego Wieteski jasno wynika, że celem przeprowadzenia tokenizacji było pozyskanie kapitału, ale również – wykorzystując program afiliacyjny – zbudowanie społeczności. Z Planu Marketingowego oraz materiałów promocyjnych wynikało, że osoba polecająca może odnieść znaczne korzyści z tytułu polecania innym użytkownikom nabycia tokenów SSS i budowania struktury. Jak zostało wskazane wyżej, kurs tokena SSS daleki jest od ceny, którą użytkownik ponosił za zakup tokena SSS od Emitenta. Kondycja finansowa ST wynikająca ze złożonych sprawozdań finansowych, które w ostatnich latach wykazują stratę, różni się od potencjalnych zysków do podziału z tytułu tokendy, które zostały przedstawione w Whitepaper. Prezes Zarządu ST, będący równocześnie udziałowcem i osobą reprezentującą Emitenta, posiadał nie tylko wiedzę, ale przede wszystkim organizował i odpowiadał za cały proces tokenizacji, w tym działania związane z marketingiem. Marek Jerzy Wieteska od początku przedsięwzięcia wiedział, że ST nie zamierza realizować postanowień wynikających z Whitepaper, w tym w zakresie nabycia hali produkcyjnej oraz objęcia 25 %, a nie do 25 % udziałów w Spółce przez Przedsiębiorcę. Marek Jerzy Wieteska brał udział w wielu wydarzeniach marketingowych, mających na celu promocję marki Selfmaker, jak również sprzedaży tokenów SSS oraz programu partnerskiego. Marek Jerzy Wieteska aktywnie promował sprzedaż tokenów SSS w mediach społecznościowych, jak również w wydarzeniach stacjonarnych. Z zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że to Marek Jerzy Wieteska był jednym z pomysłodawców wprowadzenia programu partnerskiego, który oprócz pozyskania kapitału miał zapewnić zbudowanie społeczności związanej z marką Selfmaker. To Prezes Zarządu ST nagradzał osoby, które uzyskały rangę ambasadora zgodnie z Planem Marketingowym. Marek Jerzy Wieteska, tak jak Przedsiębiorca i Spółka, chciał dotrzeć z realizowanym przedsięwzięciem do społeczności osób niesłyszących. W tym celu wraz z niesłyszącymi ambasadorami marki Selfmaker, promował proces tokenizacji wśród tej grupy osób – w mediach społecznościowych oraz wydarzeniach stacjonarnych. Nie jest przypadkiem, że pierwszym ambasadorem marki Selfmaker została osoba głucha – [xxx], który jest bliskim współpracownikiem Marka Jerzego Wieteski. [150] Działanie Marka Jerzego Wieteski doprowadziło do bardzo poważnego naruszenia przez Selfmaker Technology zakazu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonej w art. 7 pkt 14 u.p.n.p.r. ujętej w treści tzw. „czarnej listy” nieuczciwych praktyk rynkowych. Jak zostało opisane powyżej, praktyka stosowana przez Spółkę została uznana za nieuczciwą praktykę rynkową, która mogła wywołać skutki przede wszystkim w zakresie interesów ekonomicznych konsumentów. [151] Prezes Urzędu uznał, że stopień wpływu Marka Jerzego Wieteski na naruszenie ST był wysoki. 51 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [152] Marek Jerzy Wieteska jest Prezesem Zarządu ST od momentu jej powstania. Tym samym był odpowiedzialny za prowadzenie wszelkich bieżących spraw Spółki. Jak wynika z materiału dowodowego Marek Jerzy Wieteska był w pełni świadomy, jakie czynności są podejmowane i jaki przekaz jest kierowany do potencjalnych inwestorów. Marek Jerzy Wieteska, jako prezes zarządu ST oraz udziałowiec i dyrektor Emitenta, mając pełną wiedzę o realizowanym przedsięwzięciu, brał aktywny udział w działaniach dotyczących procesu tokenizacji, w tym promocji programu, który w ocenie Prezesa Urzędu spełnia przesłanki systemu promocyjnego typu piramida. [153] W ocenie Prezesa Urzędu Marek Jerzy Wieteska miał decydujący wpływ na naruszenie, tj. bez jego działań do naruszenia mogłoby nie dojść lub naruszenie byłoby znacznie utrudnione. Marek Jerzy Wieteska jako Prezes Zarządu ST, miał realny wpływ na proces podejmowania głównych decyzji biznesowych w Spółce. [154] Prezes Urzędu, po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie zidentyfikował występowania w sprawie okoliczności łagodzących. [155] Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Spółki oraz Marka Jerzego Wieteski, [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxx]. W aktach sprawy znajdują się deklaracje podatkowe Marka Jerzego Wieteski za lata 2020-2022, z których wynika, że [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] [156] Prezes Urzędu nie zidentyfikował innych okoliczności obciążających. [157] Prezes Urzędu przypisał Markowi Jerzemu Wietesce odpowiedzialność za naruszenia dokonane przez ST w okresie od 27 lutego 2020 r. do 26 czerwca 2022 r., tj. okres naruszeń wynikający z art. 24 u.o.k.k. wynosi ponad 2 lata. [158] Prezes Urzędu nie zidentyfikował uprzednich naruszeń u.o.k.k., które wymagałyby wzięcia pod uwagę przy wymierzaniu kary Markowi Jerzemu Wietesce. [159] Biorąc pod uwagę powyższe, za umyślne dopuszczenie poprzez swoje działania do naruszenia przez Spółkę art. 24 u.o.k.k. w zakresie praktyki opisanej w pkt II sentencji Prezes Urzędu nałożył na Marka Jerzego Wieteskę karę w wysokości 75.000,00 zł, co stanowi 3,75% maksymalnego wymiaru kary. [160] W ocenie Prezesa Urzędu, nałożona kara pieniężna jest adekwatna do okoliczności stwierdzonego naruszenia. Jej wysokość jest na tyle dolegliwa, że stanowi dla osoby zarządzającej odpowiedni środek represji, a jednocześnie powinno skutecznie zapobiec ponownym naruszeniom przez Marka Jerzego Wieteskę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nałożona kara spełnia równocześnie funkcję edukacyjną i prewencji ogólnej, zniechęcając do naruszania prawa innych uczestników rynku, w tym osoby zarządzające. [161] Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w pkt V.2) sentencji niniejszej decyzji. [162] Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.o.k.k. karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 52 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Koszty postępowania [163] Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.k.k., jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów u.o.k.k., przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia obowiązany jest ponieść koszty postępowania. Natomiast w świetle art. 80 u.o.k.k., Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. [164] Z przepisów u.o.k.k. nie wynika, co składa się na koszty postępowania, o których mowa w art. 77 u.o.k.k. Wobec wyrażonego w art. 83 u.o.k.k. generalnego odesłania w sprawach nieuregulowanych do przepisów k.p.a., należy przyjąć, że zakres tych kosztów wyznacza art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej także: k.p.a.). Tym samym, do kosztów postępowania należy zaliczyć: (i) koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron; (ii) koszty doręczania stronom pism urzędowych; (iii) inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. [165] W decyzji stwierdzono stosowanie przez Przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Na koszty w niniejszym postępowaniu składają się wydatki związane z prowadzoną w toku postępowania korespondencją. W związku z powyższym postanowiono obciążyć Przedsiębiorcę w kwocie 80,00 zł (słownie: osiemdziesiąt złotych). [166] Koszty postępowania należy uiścić w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. [167] Przy dokonywaniu wpłaty należy dopisać numer decyzji Prezesa Urzędu stanowiącej podstawę jej dokonania. [168] Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie VI sentencji decyzji. Pouczenia (1) Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2023 r. poz. 1550 ze zm.) od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia , za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku. (2) Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1144 ze zm.), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł . (3) W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie VI niniejszej decyzji, stosownie do art. 264 § 2 kpa w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 81 ust. 5 tej ustawy i w związku z art. 479 32 § 1 i § 2 kodeksu postępowania cywilnego, należy wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji 53 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. (4) Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 500 zł . (5) W myśl art. 103 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Spółka handlowa powinna wykazać także, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki. (6) Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi ją na taki uszczerbek. (7) Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. (8) Stosownie do treści art. 117 § 1 kodeksy postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 117 § 2 osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast zgodnie z art. 117 § 3 kodeksu postępowania cywilnego osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie zaś z art. 117 § 4 kodeksu postępowania cywilnego wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania, który niezwłocznie przesyła ten wniosek sądowi właściwemu. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dariusz Łomowski Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku 54 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e-mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Otrzymują: 1. [xxx] reprezentujący: a) Selfmaker Technlogy Sp. z o.o. b) Marka Wieteskę adres do doręczeń: [xxx] 2. a/a