DOZIK-7/2025

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Warszawa, 1 5 grud nia 202 5 r. DOZIK - 2 .610. 2 .202 5.MS wersja jawna DECYZJA nr DOZIK 7 /202 5 Informacje prawnie chronione oznaczono [xxx] I. Na podstawie art. 2 7 ust. 1 i ust . 2 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 202 4 r., poz. 16 16 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów d ziałanie Pekao Banku Hipotecznego Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie polegające na udzielaniu konsumentom z awieszenia spłaty kredytu, o którym mowa w art. 73 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz.U. z 2022 r. poz. 1488, Dz.U. z 2023 r. poz. 414, Dz.U. z 2024 r. poz. 984 , 1963 ), na okresy krótsze niż miesiąc w wypadku złożenia przez konsumenta wniosku dotyczącego ostatniego miesiąca danego kwartału w trakcie trwania tego miesiąca lub w wypadku złożenia wniosku w trakcie trwania miesiąca objętego wnioskiem dotyczącego nast ępujących po sobie miesięcy obejmujących ostatni miesiąc kwartału, co narusza art. 73 ust. 3 ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom oraz godzi w zbi orowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie j ej stosowania z dniem 31 grudnia 2024 r. II. Na podstawie art. 2 7 ust. 1 i ust . 2 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 202 4 r., poz. 16 16 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów d ziałanie Pekao Banku Hipotecznego Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie polegające na przedłużaniu konsumentom, którzy skorzystali z zawieszenia spłaty kredytu, o którym mowa w art. 73 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytob iorcom (Dz.U. z 2022 r. poz. 1488, Dz.U. z 2023 r. poz. 414, Dz.U. z 2024 r. poz. 984 , 1963) okresu kredytowania o czas dłuższy niż udzielony im okres zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego w wypadku udzielenia zawieszenia spłaty kredytu na okres krótszy niż miesiąc , co narusza art. 73 ust. 11 ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 31 grudnia 2023 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 2 III. 1. Na podstawie art. 27 ust. 4 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( t.j. Dz. U. z 202 4 r., poz. 16 16 ze zm.) , po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsument ów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Pekao Bank Hipoteczny Spółkę Akcyjną z siedzibą w Warszawie środek usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, w postaci przekazania, wiadomością SMS oraz e - mail a lbo wiadomością SMS i listem poleconym (w odniesieniu do konsumentów, których aktywnym adresem e - mail Bank nie dysponuje), z użyciem formatowania przyjętego standardowo na potrzeby komunikacji z konsumentami, na swój koszt, w terminie miesiąca od dnia upra womocnienia się niniejszej decyzji każdemu konsumentowi, który skorzystał z zawieszenia spłaty kredytu na podstawie art. 73 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz.U . z 2022 r. poz. 1488, Dz.U. z 2023 r. poz. 414, Dz.U. z 2024 r. poz. 984 , 1963 ) i został dotknięty praktykami, o których mowa w pkt I i II komunikacji indywidualnej o treści: „W związku z decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Nr DOZIK - 7/2025 z dnia 1 5 grudnia 2025 r. , Pekao Bank Hipoteczny Spółk a Akcyjn a z siedzibą w Warszawie informuje, iż w trakcie ustawowych wakacji kredytowych stosował praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Praktyki polegały na: zawieszeniu spłaty kredy tu na okresy krótsze niż należny miesiąc oraz przedłużaniu konsumentom okresu kredytowania o czas dłuższy niż udzielony im okres zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego niezgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsię wzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom. Pełna treść decyzji Prezesa UOKiK nr DOZIK 7/2025 z dnia 1 5 grudnia 2025 r. dostępna jest pod adresem [tutaj zostanie dodane hiperłącze (link) odsyłające do wersji jawnej decyzji w bazie decyzji dostępnej pod adresem www.uokik.gov.pl ”. 2. Na podstawie art. 27 ust. 4 w związku z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochr onie konkurencji i konsumentów ( t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1616 ; ze zm. ) , po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Pekao Bank Hipoteczny Spółk ę Akcyjną z siedzibą w Warszawie obowiązek usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentó w, w terminie 1 (jednego) miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, w postaci złożenia oświadczenia utrzymywanego na stronie in ternetowej Banku przez okres 6 (sześciu) miesięcy, o następującej treści: „Decyzją nr DOZIK 7/2025 z dnia 1 5 grudnia 2025 r. Prezes UOKiK uznał za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów: - u dzielani e konsumentom zawieszenia spłaty kredytu, na okresy krótsze niż miesiąc niezgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (wakacje kredytowe). - przedłużani e konsumentom, którz y skorzystali z zawieszenia spłaty kredytu, okresu kredytowania o czas dłuższy niż udzielony im okres zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego niezgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomoc y kredytobiorcom (wakacje kredytowe). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 3 Pełna treść decyzji Prezesa UOKiK nr DOZIK 7/2025 z dnia 1 5 grudnia 2025 r. dostępna jest pod adresem [tutaj zostanie dodane hiperłącze (link) odsyłające do wersji jawnej decyzji w bazie decyzji dostępnej pod adresem w ww.uokik.gov.pl ” w następujący sposób: [1] czarną czcionką (kod szesnastkowy RGB #000000) ARIAL na białym tle (kod szesnastkowy RGB #ffffff), [2] tekst powyższego oświadczenia wyjustowany, [3] w górnej części strony głównej domeny www.pekao bh .pl i na każdej innej stronie internetowej przedsiębiorcy zastępującej tę stronę w przyszłości, z możliwością zamknięcia informacji przez użytkownika jedynie w danej sesji; pełna treść powyższego oświadczenia ma być widoczna przez cały czas, gdy użytkownik je st na stronie (niezależnie od tego, czy strona jest przez użytkownika przewijana) i samodzielnie nie zamknie tej informacji (oświadczenie nie może przybrać formy np. rotacyjnego banera czy slajdera), [4] czcionka powinna odpowiadać wielkości czcionki zwyc zajowo używanej na ww. stronie internetowej, tekst umieszczony w ramce, o rozmiarze takim, aby była ona w całości wypełniona oświadczeniem, o którym mowa w niniejszym punkcie, z uwzględnieniem marginesu 2,5 cm z każdej strony, [5] w przypadku zmiany nazwy przedsiębiorcy, jego przekształcenia lub przejścia praw i obowiązków na inny podmiot pod jakimkolwiek tytułem, publikacja zostanie zrealizowana odpowiednio przez lub za pośrednictwem Pekao Bank Hipoteczny S półkę Akcyjną z siedz ibą w Warszawie lub następcy prawnego, ze wskazaniem dawnej oraz nowej nazwy, [6] fragment: „ Decyzja Prezesa UOKiK nr DOZIK 7/2025 z dnia 1 5 grudnia 2025 r. ” będzie stanowić hiperłącze prowadzące do strony internetowej: https://decyzje.uokik.gov.pl/bp/ dec_prez.nsf . IV. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 202 4 r., poz. 16 16 , ze zm.) , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Pekao Bank Hipoteczn y Spółk ę Akcyjn ą z siedzibą w Warszawie , płatną na rzecz Funduszu Edukacji Finansowej , karę pieniężną w wysokości : a) 525 913 ,00 zł (słownie: pięćset dwadzieścia pięć tysięcy dziewięćset trzynaście złotych ), z tytułu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie określonym w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia niniejszej decyzji ; b) 657 391 ,00 zł (słownie: sześćset pięćdziesiąt siedem tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt jeden złotych ) , z tytułu naruszenia zakazu o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 stawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie określonym w punkcie drugim rozstrzygnięcia niniejszej decyzji. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 4 V. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 us tawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 202 4 r., poz. 16 16 , ze zm.) oraz na podstawie art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 202 4 r., poz. 572 ze zm.) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża Pekao Bank Hipoteczn y Spółk ę Akcyjn ą z siedzibą w Warszawie kosztami przeprowadzonego postępowania w sprawie praktyk narusz ających zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowiązuje tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 12,20 zł (słownie: dwanaście złotych i dwadzieścia groszy ) w terminie 14 (czternastu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Uzasadnienie (1) W dniu 29 lipca 2022 r. w życie weszła ustawa z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz.U. z 202 4 r. poz. 984 , z e. zm ; dalej: „u fs ” lub „ ustawa o pomocy kredytobiorcom ” ), której elementem było włączenie w nią przepisów przyznających konsumentom czasowe uprawnienie do zawieszenia spłaty kredytu mieszkaniowego zabezpieczonego hipote ką , udzi elonego w złotych (dalej: „wakacje kredytowe”). W przypadku skorzystania przez konsumenta z niniejszego uprawnienia, w okresie zawieszenia konsument nie był zobowiązany do ponoszenia opłat związanych ze spłatą kredytu hipotecznego , z wyjątkiem tych z tytułu ubezpiecze ń powiązanych z umową . W 2022 r. u stawa o pomocy kredytobiorcom przewidywała możliwość zawieszenia spłaty kredytu na łącznie 4 miesiące : w III kwartale 2022 r. oraz IV kwartale 2022 r. W 2023 r. zawieszenie przysługiwał o po jednym miesiącu w każdym kwartale, co dawało cztery miesiące w całym roku. Natomiast w 2024 r. konsument mógł zawiesić spłatę ponownie na cztery miesiące: dwa w miesiącach letnich (czerwiec – sierpień) oraz dwa w okresie jesienno - zimowym (wrzesień – grudz ień). Z amiarem wprowadzenia możliwości czasowego zawieszenia rat kredyt ów hipotecznych było wprowadzenie instrumentu osłonowego w celu złagodzenia uciążliwych skutków warunków kredytowych dla konsumentów , związanych z dynamicznymi podwyżkami stóp procentow ych 1 . (2) Z uwagi na rozpoczęcie obowiązywania powyższego rozwiąza nia pomocow ego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej : „Prezes UOKIK”) podjął wobec rynku bankowego czynności monitorujące w celu sprawdzenia sposobów informowania i realizacji wniosków o wakacj e kredytow e . W ramach powyższych działań kontrolnych Prezes UOKiK przeprowadził m.in. wobec Pekao Bank u Hipoteczn ego S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Bank”) postępowanie wyjaśniające (sygn. DOZIK - 2.403. 5 .2022. MG ) w celu wst ępnego ustalenia, czy nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w związku z zasadami na jakich Bank udziela konsumentom zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego na podstawie art. 73 – 75 ustawy o pomocy kredytobiorcom . 1 Rządowy projekt ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (druk nr 2269), p osiedzenie K omisji Finansów Publicznych z dnia 27.05.2022 Sejm RP, dostęp : www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/biuletyn.xsp?skrnr=FPB - 297 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 5 (3) W toku postępowania wyjaśniającego, Prezes UOKiK dokonał analizy przekazanych przez Bank w pismach informacji, wiadomości zawartych na stronie internetowej Banku oraz przekazanych przez Bank dokumentów, w tym harmon ogramów spłaty kredytu hipotecznego . (4) Z a naliz y z gromadzonych dokumentów wynikało , że przyjęty przez Bank model realizacji wniosków o zawieszenie spłaty kredytu na podstawie ustawy o pomocy kredytobiorcom ograniczał konsumentom możliwość wykorzystania pełnego okresu zawieszenia spłaty kredytu, przyznanego ustawą w wymiarach miesięcznych. (5) Bowiem w przypadku wniosk ów złożonych w ostatnim miesiącu kalendarzowym danego kwartału - złożonych już w trakcie trwania objętego wnioskiem miesiąca - Bank przyjął roz wiązanie polegające na zawieszeni u spłaty kredytu wyłącznie od dnia złożenia wniosku do ostatniego dnia ostatniego miesiąca kwartalnego i finalnie obliczał okres zawieszenia w rozbiciu na poszczególne dni , a nie w ujęciu miesięcznym . Wprowadzony przez Bank model obsługi wniosków o wakacje kredytowe pomijał okoliczność czy konsument zamierzał skorzystać z pełnego miesięcznego wymiaru zawieszenia spłaty kredytu i arbitralnie ograniczał okres zawieszenia spłaty do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego , w przypadku wniosków złożonych w ostatnim miesiącu kalendarzowym w danym kwartale . (6) Stosownie do poczynionych ustaleń, w wypadku składania przez konsumentów wniosku o wakacje kredytowe dotyczącego ostatniego miesiąca kwartału , w trakcie trwania tego mies iąca , konsumentowi zawieszano spłatę na okres krótszy niż miesiąc, np. w wypadku złożenia przez konsumenta wniosku o zawieszenie spłaty kredytu hipotecznego w dniu 15 marca 2023 r. okres zawieszenia spłaty obejmował okres od 15 marca 2023 r. do 31 marca 20 23 r., a więc czas za który Bank nie naliczał odsetek wynosił jedynie 17 dni. (7) W analogiczny sposób Bank zawieszał okres spłaty kredytu w wypadku złożenia przez konsumenta wniosku o wakacje kredytowe obejmującego więcej niż jeden miesiąc, zawierającego r ównież ostatni miesiąc kwartału , w wypadku złożenia wniosku w trakcie trwania miesiąca, np. gdy konsument złożył wniosek o wakacje kredytowe w dniu 15 sierpnia 2022 r. na sierpień i wrzesień 2022 r. to okres udzielonego zawieszenia spłaty obejmował czas od 15 sierpnia 2022 r. do 30 września 2022 r. (8) Jednocześnie Bank, skracając wymiar zawieszenia spłaty kredytu do poszczególnych dni, okres kredytowania wydłużał już każdorazowo automatycznie w ujęciu miesięcznym. W efekcie Bank wydłużał okres kredytowania o czas nieodpowiadający okresowi zawieszeni a spłat kredytu, którego wymiar został przez Bank zredukowany do poszczególnych dni. (9) Wobec powyższego Prezes UOKiK postanowieniem z dnia 30 kwietnia 202 5 r. ( DOZIK - 2 .610. 2 .202 5 ) wszczął postępowanie w sprawie stosowania praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów oraz zaliczył w poczet materiału dowodowego zgr o madzone w toku postępowania wyjaśniającego dokumenty. (10) W odpowiedzi na wszczęcie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów Bank pismem z dnia 26 maja 2025 r. przekazał żądane przez Prezesa UOKiK informacje i dokumenty oraz poinformował o planowanym odniesieniu się do zarzutów na dalszym etapie postępowania. (11) Bank pismem z dnia 4 sierpnia 202 5 r. z łożył wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej na podstawie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1616 ze zm.; dalej: „uokik”) oraz odniósł się do zarzutów Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 25 w rześnia 2025 r. Bank przedstawił modyfikację propozycji Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 6 zobowiązania. Kolejna modyfikacja zobowiązania została przez Bank przedstawiona pismem z dnia 21 listopada 2025 r., (12) Pism em z dnia 31 października 2025 Bank przekazał informację o wysokości obrotu osi ągniętego w 202 4 r. (13) Pism em z dnia 17 listopada 2025 r. Prezes UOKiK skierował do Banku zawiadomienie o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o możliwości przeglądania akt i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Bank nie zapozna ł się z aktami sprawy. Stanowisko Banku (14) W odpowiedzi na wszczęcie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Bank pismem z dnia 4 sierpnia 2025 r. odniósł się do postawionych zarzutów prezentując stanowi sko o ich niezasadności oraz wnosząc o umorzenie niniejszego postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość . (15) Bank wskazał, iż wdrożony model udzielania zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego i związanego z tym przedłużania okresu kredytowania nie powinien być traktowan y jako niezgody z art. 73 ustawy o pomocy kredytobiorcom , bowiem przyjęte rozwiązania w ocenie Banku wynikają z literalnej wykładni niniejszego przepisu . (16) Zdaniem Banku , zgodnie z wymogami art. 73 ustawy o pomocy kredytobiorcom zawieszenie spłaty kredytu nie może wywierać skut ku retroaktywn ego . Bank wyjaśnił , że w myśl art. 73 ust 8 ufs 2 zawieszenie kredytu następuje z mocy prawa z dniem doręczenia wniosku i tylko we wskazanych poszczególnych datach . Co w ocenie Banku oznacza, że okres zawieszenia spłaty kredytu w ramach wakacji kredytowych nie mógł objąć okresu poprzedzającego jego doręczenie i w konsekwencji mógł być krótszy niż miesiąc . Przy czym w swoim stanowisku Bank jednocześnie odnotował , iż art. 73. u st . 3 ufs formułuje o bowiązek zawieszenia spłaty kredytu w ujęciu miesięcznym (cyt. „ Natomiast wymiar odnosi się do liczby miesięcy, w których kredytobiorca może dokonać zawieszenia spłaty kredytu w ramach danego okresu – przewidziano możliwość zawieszenia na jeden lub dwa miesiące ”). (17) Zgodnie z e stanowiskiem Banku, nie można również interpretować ww. przepisu przyjmując, iż zawieszenie spłaty kredytu byłoby dopuszczalne w większym niż miesiąc wymiarze , co miałoby wynikać w sytuacji gdyby Bank przesunął zawieszenie spłaty na kolejny - nieujęty we wniosku - miesiąc (np. złożony wniosek w grudniu 2024 r., objąłby okres możliwego zawieszenia ze stycznia 2025 r.), ponieważ skutkowałoby to przekroczeniem okresu możliwego do zawieszenia. (18) W kontekście powyższego Bank zaprezentował pr zyjętą w ramach obsługi wniosków o „wakacje kredytowe” własną interpretację art. 73 u st . 3 ufs, w myśl której użyte w przepisie sformułowanie „wymiar” odnosi się jedynie do górnej granicy, czyli maksymalnej liczby miesięcy możliwych do wykorzystania w dany m okresie . W związku z czym w ocenie Banku „wymiar” miesięczny (lub dwumiesięczny) należy rozumieć jako maksymalny czas zawieszenia spłaty kredytu, bez obowiązku wykorzystania pełnego wymiaru. (19) Bank wskazał na wdrożone, w ramach udzielania zawieszenia spła ty kredytu, mechanizmy informowania klientów o przyjętych regułach udzielania wakacji kredytowych – informacja 2 Art. 73 ust . 8 u fs : Z dniem doręczenia kredytodawcy wniosku, o którym mowa w ust. 5, spłata kredytu zostaje zawieszona na okres w nim wskazany . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 7 o skróconym okresie zawieszenia znajdowała się w treści udostępnionego przez Bank konsumentom formularza wniosku o zawieszenie spłaty kredytu . (20) Ba nk również przedstawił własną koncepcję kwalifikacji zachowania na gruncie uokik za sprzeczne z prawem wskazując, że brak jest możliwości przypisania mu odpowiedzialności za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów , w wyniku sprzeczne j z art. 73 u st . 3 ufs praktyki opisanej w pkt I sentencji , ponieważ dyspozycja tego przepisu jest skierowana wyłącznie do konsumentów (tj. ustęp ten nie jest wprost zaadresowany do kredytodawcy ) . W konsekwencji nie nakłada na Bank wprost obowiązku określonego zachowania się , wobec tego w ocenie Banku nie mogło dojść do jego naruszenia . (21) Bank zwrócił uwagę, że nie uniemożliwiał konsumentom skorzystania z z a wieszenia spłaty kredytu w ramach „wakacji kredytowych” w wymiarze obejmującym pełne miesiące. Zdaniem Banku, to indywidualną decyzją konsumenta było kiedy skierował on do Banku wniosek o zawieszenie spłaty kredytu, a w konsekwencji czy skorzystał on ze swojego uprawnienia w części czy w całości. (22) Reasumując, w o cenie Banku Prezes UOKiK nie powinien przyjmować jednej z możliwych interpretacji 73 ust. 3 ufs , zgodnie z którą okres zawieszenia musi w każdym przypadku obejmować jeden miesiąc. (23) Natomiast odnosząc się do drugiego zarzutu przedłużania okresu kredytowania o czas dłuższy niż udzielony okres z a wieszenia spłaty kredytu, Bank wskazał , że system spłat kredytu hipotecznego opiera się na miesięcznych odstępach pomiędzy ratami, jeśli konsument skorzystał z odroczenia raty, to odroczeniu ulegają także wszystkie kole jne raty o ten sam okres , c o skutkuje modyfikacją całego harmonogramu spłat wynikającego z umowy kredytu. (24) Bank wyjaśnił także , że postępował zgodnie z wyjaśnieniami zamieszczonymi przez Ministerstwo Finansów zawartymi w Przewodniku po wakacjach kredytowyc h Ministerstwa Finansów z dnia 28 lipca 2022 r ., w którym wskazano, że okresy kredytowania przedłuża się o miesiące, w których spłata kredytu była zawieszona. Bank przytoczył wyjaśnienia Ministra Finansów, z których wynika, iż „ zawieszenie związane jest z limitem (liczbą) rat miesięcznych, a okres zawieszenia raty miesięcznej wiąże się z miesięcznym wydłużeniem okresu kredytowania ” . (25) Bank dodał , że odmienny model przedłużania okresu kredytowania mógłby skutkować kumulacją miesięcznych rat polegającą na spłacie dwóch rat w jednym miesiącu kalendarzowym. Propozycja zobowiązania (26) Bank w piśmie z dnia 4 sierpnia 2025 r. przedłożył propozycję zobowiązania, zmodyfikowaną pismem z dnia 25 września 2025 r. [xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 8 Bank wskazał, że szacowane koszty związane z ww. zmodyfikowaną propozycją wyniosą ok. [xxx] mln zł. (27) Pod koniec postępowania, po zawiadomieniu Ban ku o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, Bank przedłożył kolejną propozycję modyfikacji zobowiązania, tj. pismem z dnia 21 listopada 2025 r, [x xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx] (28) Odmowa przyjęcia przez Prezesa UOKiK propozycji zobowiązania Banku została opisana na s. 27 - 29 Decyzji. I. Prezes UOKiK ustalił następujący stan faktyczny (29) Pekao Bank Hipoteczny Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie j est wpisany do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem 00000 27441 . Przedmiotem działalności Banku jest pozyskiw anie zabezpieczonych hipotecznie kredytów poprzez zawieranie umów sprzedaży wierzytelności z kredytów hipotecznych z Bankiem Polska Kasa Opieki S . A . z siedzibą w Warszawie. Bank oświadczył, że aktualnie nie udziela kredytów hipotecznych klientom detalicznym. [dowód: k. 226 - 232 akt adm.] (30) Posiadany przez Bank portfel kredytów hipotecznych, dla których zostały udostępnione rozwiązania pomocowe dla kredytobiorców, o których mowa w art. 73 ust. 1 - 3 ustawy pomocowej, składał się z dwóch części: a) portfela własnego – kredyty udzielane do czerwc a 2021 r. bezpośrednio przez Bank indywidualnym kredytobiorcom i obsługiwane przez Bank samodzielnie z wykorzystaniem własnej infrastruktury informatycznej ; b) portfela zakupionego – kredyty udzielone pierwotnie przez Bank Polska Kasa Opieki S.A. z/s w War szawie (dalej: „Pekao S.A.”), które zostały przeniesione do Banku. Obsługa tych kredytów została następnie powierzona (na podstawie umowy outsourcingu) Pekao S.A. i jest ona realizowana z wykorzystaniem infrastruktury tego banku, w tym także z wykorzystani em bankowości elektronicznej. (31) Bank [x xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx x] . W konsekwencji złożone wniosk i o wakacje kredytowe w zakresie portfela zakupionego Banku został y obsłużon e przez Pekao S.A. (portfel zakupiony). (32) [x xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxx x] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 9 [dowód: k. 159, 234 akt adm.] (33) Zgodnie z treścią §2 pkt 1 oraz 2 Umowy Outsourcingu: 1 . [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx] 2 . [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx] [dowód: k. 236 akt adm.] (34) Ponadto, zgodnie z treścią Umowy Outsourcingu [xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxx ] (35) Zgodnie z treścią § 4 pkt 1 Umowy Outsourcingu: 1. [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx] [dowód: k. 237 akt adm.] (36) Z kolei zgodnie z treścią [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] : [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] [dowód: k. 237 akt adm.] (37) Bank, z dniem wejścia w życie ustawy pomocowej, tj. 29 lipca 2022 r., umożliwił uprawnionym kredytobiorcom składanie wniosków o zawieszenie spłaty posiadanego kre dytu hipotecznego . Wprowadzone przez Bank zasady rozpatrywania oraz weryfikowania wniosków kredytobiorców o udzielenie wakacji kredytowych zostały wewnętrzne uregulowane w dokumentach o nazwie: a) [ xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] b) [ xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] [ xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] [dowód: k. 20, 27 - 35, 40 - 46 akt adm.] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 10 (38) Dopuszczone przez Bank sposoby złożenia wniosku o wakacje kredytowe to: a) złożenie wniosku za pośrednictwem udostępnion ego przez Bank formularz a elektroniczn ego , osobiście w siedzibie Banku lub pismem przesłanym na adres korespondencyjny siedziby Banku – dla portfela własnego B anku ; b) złożenie wniosku poprzez bankowoś ć internet ową lub aplikacj ę mobil ną Pekao S.A. , osobiście w oddziale Pekao S.A. , pismem przesłanym za pośrednictwem przesyłki pocztowej – dla administrowanego przez Pekao S.A. portfela zakupowego kredytów hipoteczn ych Banku. [dowód: k. 33, 45 akt adm.] (39) Bank , w ślad za brzmieniem art. 73 ust 3 ustawy pomocowej, w stosowanej wewnętrznej procedurze zawieszenia spłaty kredytu [ xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] [dowód: k. 33 akt adm.] (40) Weryfikacja i realizacja wniosku o wakacje kredytowe następowała z datą jego doręczenia do Banku, przy czym Bank [ xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] [dowód: k. 33 akt adm.] (41) Jednocześnie Bank dopuścił możliwość rezygnacji z zawieszonego już okresu kredytowania – zarówno dla umów kredytowych administrowanych przez Bank jak i dla portfela zakupowego kredytów Banku zarządzanych przez Pekao S.A. Konsument po złożeniu oświadczenia o anulowaniu złożo nego wniosku o wakacje kredytowe zostawał ponownie zobowiązany do spłaty raty, która została uprzednio zawieszona. [dowód: k. 3 5 akt adm.] (42) Analogiczne zasady składania i rozpatrywania wniosków zostały określone w [ xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] [dowód: k. 45 - 46 akt adm.] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 11 (43) Udostępniony przez Bank wzór formularza wniosku o wakacje kredytowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 12 [dowód: k. 36 akt adm.] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 13 (44) Udostępniony dla klientów Banku wzór formularza wniosku o wakacje kredytowe, dla portfela zakupowego kredytów Banku administrowanych przez Pekao S.A.: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 14 [dowód: k. 47 akt adm.] (45) Z treści formularzy stosowanych przez Bank wynika, iż udostępnione dla konsumentów wzory wniosków o wakacje kredytowe przewidywały możliwość oznaczenia okresu zawieszenia spłaty kredytu wyłącznie w ujęciu miesięcznym (poprzez wybór konkretnych miesięcy w formie pola typu checkbox ). Konstrukcja formularzy nie umożliwiała wskaz ania wymiaru zawieszenia kredytu krótszego niż miesiąc . (46) Natomiast, stosownie do poczynionych w toku postępowania ustaleń, Bank w praktyce realizując część wniosków o wakacje kredytowe, skrócił okres zawieszenia poniżej pełnego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 15 miesiąca. Bank przyjął sposó b funkcjonowania zawieszenia spłaty kredytu, zgodnie z którym okres zawieszenia zaczynał się od dnia złożenia wniosku a musiał zakończyć się z ostatnim dniem miesiąca danego kwartału . Oznaczało to, że Bank wprowadził rozwiązanie, zgodnie z którym zawieszen ie spłaty kredytu nie mogło przekroczyć granicy kwartału danego roku, nawet jeśli konsument nie wykorzystał pełnego miesięcznego wymiaru zawieszenia spłaty kredytu, przysługującego mu na podstawie ustawy o pomoc y kredytobiorcom . (47) W efekcie konsument składa jący wniosek w trakcie trwania miesiąca objętego tym wnioskiem oraz gdy miesiąc ten przypadał na ostatni miesiąc danego kwartału, otrzymywał krótszy niż miesięczny wymiar zawieszenia kredytu, bowiem Bank zawieszał spłatę od dnia złożenia wniosku do ostatni ego dnia tego miesiąca . (48) W analogiczny sposób Bank zawieszał okres spłaty kredytu w wypadku złożenia przez konsumenta wniosku o wakacje kredytowe obejmującego więcej niż jeden miesiąc, obejmującego również ostatni miesiąc kwartału oraz w razie złożenia wni osku już w trakcie miesiąca wskazanego we wniosku , np. gdy konsument złożył wniosek o wakacje kredytowe w dniu 15 sierpnia 2022 r. na sierpień i wrzesień 2022 r. to okres udzielonego zawieszenia spłaty obejmował czas od 15 sierpnia 2022 r. do 30 września 2 022 r. [dowód: k. 169 - 171 akt adm.] (49) Z uwagi na nowelizację ustawy pomocowej 3 , przedłużającej kredytobiorcom możliwość zawieszenia spłaty kredytu na rok 2024 r. Bank wydał nową wewnętrzną regulację określającą zasady rozpatrywania oraz weryfikowania wniosków kredytobiorców o udzielenie wakacji kredytowych na rok 2024 r. – dokument o nazwie: [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] [dowód: k. 1 81 - 183 akt adm.] (50) Dla portfela zakupowego kredytów Banku administrowanych przez Pekao S.A zasady rozpatrywania oraz weryfikowania wniosków o wakacje kredytowe na rok 2024 r. zostały określone w dokumencie o nazwie: [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx ] [dowód: k. 190 - 191 akt adm.] 3 Zmiany zostały wprowadzone ustawą z dnia 12 kwietnia 2 024 r. o zmianie ustawy o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej oraz ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz.U. z 2024 r. poz . 696), które weszły w życie w dniu 15 maja 2024 r. oraz wprowadziły możliwość wnioskowania o wakacje kredytowe od dnia 1 czerwca 2024 r. do dnia 31 sierpnia 2024 r. – w wymiarze dwóch miesięcy; od dnia 1 września 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. – równi eż w wymiarze dwóch miesięcy. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 16 (51) Bank w 2024 r. utrzymał system skracania okresu zawieszenia spłaty kredytu w przypadku złożonych przez konsumentów wniosków obejmujących przełom okresów, w których kredytodawca mógł zawiesić spłatę kredytu. [do wód: k. 180 akt adm.] (52) Wprowadzone na rok 2024 r. formularze wniosków o zawieszenie spłaty kredytu również wprowadzały możliwość wyboru okresu zawieszenia spłaty kredytu wyłącznie w ujęciu miesięcznym (poprzez wybór konkretnych miesięcy w formie pola typu c heckbox ). Przy czym część informacyjna w stosowanych przez Bank (oraz przez Pekao S.A. wobec portfela zakupowego kredytów Banku) formularzy zawierała informację o przyjętym przez Bank modelu skracania wymiaru zawieszenia spłaty kredytu w przypadku złożenia wniosku w poszczególnych datach, obejmujących przedziały czasowe przewidziane dla zawieszenia spłaty: „ Przyjmuję do wiadomości, że: we wniosku mogę zaznaczyć okres lub wszystkie okresy zawieszenia w miesiącach, a termin miesięczny jest liczony w następujący sposób: • jeśli doręczę wniosek pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego i zaznaczyłem ten miesiąc, miesięczny okres zawieszenia rozpocznie się w tym dniu, a skończy się z upływem tego miesiąca, • jeśli doręczę wniosek w drugim lub kolejnym dniu m iesiąca kalendarzowego i zaznaczyłem ten miesiąc, miesięczny okres zawieszenia rozpocznie się w tym dniu, a skończy w dniu poprzedzającym dzień, który odpowiada datą początkowi okresu zawieszenia, • jeśli doręczę wniosek w sierpniu 2024 r. lub w grudniu 20 24 r., to zawieszenie obowiązuje do ostatniego dnia tego miesiąca kalendarzowego, • jeśli doręczę wniosek w lipcu 2024 r. lub w listopadzie 2024 r. i zaznaczyłem jednocześnie ten miesiąc i kolejny, to zawieszenie obowiązuje w pierwszym przypadku do końca si erpnia 2024 r., a w drugim przypadku do końca grudnia 2024 r., • jeśli wskażę miesiąc kalendarzowy inny niż miesiąc złożenia wniosku, miesięczny okres zawieszenia spłaty rozpocznie się pierwszego dnia wskazanego miesiąca kalendarzowego i będzie obowiązywał do końca tego miesiąca, • zawieszenie nie może obejmować okresu przed dniem doręczenia wniosku ” [dowód: k. 184, 192 akt adm.] (53) Na podstawie przekazanych przez Bank informacji, Prezes UOKiK ustalił liczbę wniosków konsumentów, obejmujących więcej niż jeden miesiąc, które nie zostały rozpatrzone przez Bank w ujęciu miesięcznym - w podziale na poszczególną liczbę dni trwania wakacji kredytowych . Jednocześnie Prezes UOKiK ustalił łączną kwotę kapitału pozostającego do spłaty na dzień zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego : Liczba dni trwania wakacji kredytowych Liczba przypadków Łączna kwota kapitału pozostającego do spłaty w tys. PLN na dzień zawieszenia 1 X X 2 X X 3 X X 4 X X 5 X X 6 X X Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 17 7 X X 8 X X 9 X X 10 X x 11 X X 12 X X 13 X X 14 X X 15 X X 16 X X 17 X X 18 X X 19 X X 20 X X 21 X X 22 X X 23 X X 24 X X 25 X X 26 X X 27 X X 28 X X 29 X X SUMA: X x [dowód: k. 204 - 205 akt adm.] (54) W toku postępowania została również ustalona liczba wniosków konsumentów, obejmujących jeden miesiąc, złożonych w trakcie trwania ostatniego miesiąca danego kwartału , które zostały rozpatrzone przez Bank na okres krótszy niż 30 - dniowy: Liczba dni trwania wakacji kredytowych Liczba przypadków Łączna kwota kapitału pozostającego do spłaty w tys. PLN na dzień zawieszenia 1 X X 2 X X 3 X X 4 X X 5 X X 6 X X 7 X X 8 X X 9 X X 10 X X 11 X X 12 X X 13 X X 14 X X 15 X X 16 X X Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 18 17 X X 18 X X 19 X X 20 X X 21 X X 22 X X 23 X X 24 X X 25 X X 26 X X 27 X X 28 X X 29 X X SUMA X X [dowód: k. 205 akt adm.] (55) Bank naliczał odsetki do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia zawieszenia (od dnia płatności ostatniej raty), które były wymagane do zapłaty wraz z pierwszą wymagalną ratą już po okresie zawieszenia. D l a konsumentów z rozpatrzonymi przez Bank wnioskami z krótszym niż miesięczny wymia r zawieszenia spłaty kredytu, wysokość pierwszej raty po okresie zawieszenia była wyższa niż standardowa wysokość raty – wynikająca z umowy kredytu , p onieważ część należności (odsetki za „niezawieszony” fragment miesiąca) była przen oszona do pierwszej nast ępującej po zawieszeniu raty. (56) W konsekwencji wnioskujący konsumenci ze skróconym przez Bank okresem zawieszenia spłaty kredytu ( z uwagi na nieuwzględnienie przez Bank pełnego miesięcznego wymiaru zawieszenia ) , byli po jego upływie obciążani ratą o wyższej niż wynikająca z umowy standardowa wysokoś ć . [dowód: k. 68 , 184 akt adm.] (57) J ednocześnie, Bank mimo udzielania zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego na okresy krótsze niż miesiąc każdorazowo automatycznie w sposób niesymetryczny wydłużał okres kredytowania o pełny miesiąc odpowiadający miesięcznej racie , tak jakby konsument skorzystał z pełnego miesięcznego zawieszenia. (58) Wydłużenie okres u kredytowania ponad rzeczywisty okres zawieszenia miało miejsce mimo, iż Ban k w s tosowa nej przez siebie proced urze zawieszenia spłaty kredytu , tj. [ xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] [dowód: k. 180, 34 akt adm.] (59) Analogiczne postanowienie zostało wprowadzone dla wewnętrznej procedury [xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] [dowód: k. 45 akt adm.] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 19 (60) Wskazane postanowienie znalazło się także w kolejnych obowiązując ych od 2024 r. wewnętrznych regulacj ach, [ xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] [dowód: k. 1 83, 190 akt adm.] (61) W toku postępowania Bank zadeklarował , iż w przypadku udzielenia konsumentom zawieszenia na okres krótszy niż miesięczny, na wniosek klienta, w trybie indywidualnych decyzji, dostosowywał okres kredytowania o okres odpowiadający liczbie dni zawieszenia. (62) Niemniej , w odpowiedzi na wezwanie Prezesa UOKiK do przekazania informacji o liczbie indywidualnie skorygowanych okresów kredytowania zgodnie z okresem obowiązywania zawieszenia, Bank wskazał, że jednak nie odnotował wniosków klientów dotyczących skorygowania okresu kredytowania. [dowód: k. 180, 215 akt adm.] (63) Zgodnie z przekazanymi przez Bank wyjaśnieniami, w 2024 r. Bank dostosował metodykę przedłużania okresów kredytowania wobec zawieszonych kredytów hipotecznych. We wskazanych w ustawie okresach zawieszenia spłaty kredytu , przysługujących konsu mentom na rok 2024 r., okresy kredytowania już w sposób automatyczny odpowiadały liczbie dni zawieszenia . Bank wyjaśnił, że w okresach zawieszenia spłaty kredytu przysługujących konsumentom na rok 2024 r. system automatycznie przedłużył okres kredytowania o 1 lub 2 miesiące, natomiast następnie dokonano ręcznej korekty w dwóch turach we wrześniu 2024 r . i styczniu 2025 r., o dokładną liczbę dni odpowiadającą okresowi zawieszenia. [dowód: k. 180 akt adm.] (64) Program wakacji kredytowych wprowadzony ustawą pomoc ową zakończył się z dniem 31 grudnia 2024 r., tym samym Bank zaprzestał kwestionowanych działań opisanych w pkt I sentencji decyzji. II. Ocena prawna ustalonych faktów II.1. Naruszenie interesu publicznego. (65) Art. 1 ust. 1 uokik ogranicza zastosowanie przepisów tej ustawy wyłącznie do podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia instrumentów określonych w tej ustawie jest zatem zaistnienie takiego stanu f aktycznego, w którym działania przedsiębiorców naruszają jej przepisy i jednocześnie stanowią zagrożenie dla interesu publicznego, bądź też naruszają ten interes. Ingerencja Prezesa UOKiK ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnyc h, indywidualnych uczestników rynku. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie 4 . (66) W rozpatrywanej spraw ie Prezes UOKiK podjął interwencję wobec Banku, bowiem działanie Banku polegaj ąc e na skracaniu zawieszenia spłaty kredytu poniżej miesięcznego wymiaru i jednocześnie wydłużani u okresu kredytowania o pełen miesiąc, pozbawiał o konsumentów skorzystania w pełni z ustawow ego uprawni enia, ograniczając zakres pomocy dla 4 Wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 24 października 1991 r., sygn. akt XVII Amr 8/90. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 20 kredytobiorców Banku obciążonych rosnącymi kosztami rat kredytowych. Ustawa o pomocy kredytobiorcom miała charakter interwencji ustawodawczej w interesie publicznym , by złagodzić skutki gwałto wnie rosnącej inflacji i związan ym z tym wzrostem kosztów kredytów hipotecznych . Natomiast przyjęty przez Bank model realizacji wniosków o wakacje kredytowe powodował, iż konsumenci nie otrzymywali ochrony w takim zakresie, w jakim zagwarantował ustawodawc a . Z tego względu rozpatrywana sprawa ma charakter publiczny. (67) R ozpatrywana sprawa wiąże się z ochroną praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, którzy mogli być narażeni na negatywne skutki praktyk stosowan ych przez Bank. Działanie Banku nie do tyczyło interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i niedający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów, którzy zawarli z Bankiem umowę kredytu hipotecznego w walucie polskiej w przewidzianym przez ufs okr esie (bądź z bankiem Pekao S.A., które to umowy zostały przeniesione do Banku ) . Oznacza to, że na działanie Banku był narażony każdy konsument, uprawniony ustawą do zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego w walucie polskiej, który zamierzał złożyć wniosek o wakacje kredytowe obejmujący ostatni miesiąc danego kwartału w trakcie trwania tego miesiąca lub w trakcie trwania miesiąca objętego wnioskiem dotyczącego następujących po sobie miesięcy obejmujących ostatni miesiąc kwartału . Należy przy tym zaznaczyć, że praktyki Banku, w postaci rozpatrywania wniosków o wakacje kredytowe , są skierowane do konsumentów będących już jego klientami, przy czym nie są one podejmowane w stosunku do zindywidualizowanego konsumenta, tylko do członków grupy wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium, jakim jest wykonywanie w relacji z Bankiem uprawnień dotyczących um ów o kredyt hipoteczny. (68) Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie miało miejsce naruszenie interesu publi cznego, możliwe jest poddanie kwestionowan ych działa ń Banku pod ocenę w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, pod kątem stosowania przez Bank praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów. II.2. Zakaz stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów (69) Zgodnie z art. 24 ust. 1 uokik, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W świetle przepisu art. 24 ust. 2 uokik, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozum ie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 24 ust. 3 uokik zbiorowym interesem konsumentów nie jest suma indywidualnych interesów. (70) Oceny, czy w danym przypadku mamy do czynienia z praktyką okreś loną w wyżej wymienionym przepisie należy dokonać na podstawie ustalenia łącznego spełnienia trzech przesłanek, którymi są: 1) kwestionowane zachowanie jest działaniem przedsiębiorcy; 2) zachowanie to jest sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami; 3) zac howanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 21 II.3. Status przedsiębiorcy (71) Stosownie do art. 4 pkt 1 uokik ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy - rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236). Z kolei stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. (72) Pekao Bank Hipoteczny Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie jest wpisany do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru S ądowego, prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem 0000027441. Przedmiotem działalności Banku są m.in. udzielanie kredytów zabezpieczonych hipoteką. Nie ulega zatem wą tpliwości, że Spółka posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu powoływanego wyżej art. 4 pkt 1 uokik. (73) Tym samym Bank przy wykonywaniu działalności gospodarczej podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i jej działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. II.4. S przeczność z prawem lub naruszenie dobrych obyczajów. (74) N a gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów sankcjonowane jest zachowanie przedsiębiorcy sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami. Sprzeczność z prawem działania lub zaniechania przedsiębiorcy może być ujmowana jako zachowanie niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa stanowionego. Dobre obyczaje natomiast pozostają klauzulą generalną, która podlega konkretyzacji na okoliczność danego stanu faktycznego. Naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów prawa stanowionego lub dobrych obyczajów jest jednocześnie wyrazem naruszenia obowiązującego porządku prawnego, który obejmuje zarówno nakazy i zakazy wynikające z norm prawa powszechnie obowiązującego, jak i nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów 5 . Przy czym sprzeczność z prawem , jest czynnikiem obiektywnym, a więc niezależna jest od winy i jej sto pnia, jak również bez znaczenia jest świadomość przedsiębiorcy istnienia naruszeń lub wystąpienia szkody. (75) Ustawodawca w art. 24 ust. 2 uokik nie wskazuje konkretnie, jakiego rodzaju sprzeczność z prawem zachowania przedsiębiorcy stanowi praktykę naruszając ą zbiorowe interesy konsumentów. Dla stwierdzenia naruszenia przez przedsiębiorcę zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 u okik , wystarczy stwierdzenie sprzeczności zachowania przedsiębiorcy z p rawem lub dobrymi obyczajami. (76) Sprzeczność zachowania przedsiębiorcy z prawem opisana w pkt I sentencji decyzji, Prezes UOKiK wywodzi z naruszenia dyspozycji art. 73 ust 3 ufs . Przewidzian a w tym przepis ie norm a ustanawia obowiązek kredytodawcy zawieszenia spłaty kredytu , w przypadku złożenia stosownego wniosku, w przysługuj ących konsumentowi wyznaczonych okresach i wymiarach . Z kolei w odniesieniu do pkt 2 sentencji niniejszej decyzji, naruszenia dyspozycji art. 73 ust. 11 ufs, zgodnie z którym o kresu zawieszenia spłaty kredytu nie wlicza się do okresu 5 Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt XVII AmA 45/07 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 22 kredytowania. Okres kredytowania oraz terminy przewidziane w umowie ulegają przedłużeniu o okres zawieszenia spłaty kredytu. (77) W tym miejscu należy zaznaczyć, że to Bank jest stroną umowy kredytów hipotecznych, których obsługa została powierzona Pekao S.A. (tj. portfel zakupiony). Mimo , że wnioski o wakacje kredytowe portfela zakupionego zostały zrealizowane przez Pekao S.A., Bank na gruncie ustawy uokik ponosi odpowiedzialność za sposób ich zrealiz owania. Jak wynika z Umowy Outsourcingu, [xxx xxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . W związku z czym poniższe rozważania będą dotyczyły również portfela zakupowego kredytów Banku. II.4.1. - Ad pkt I sentencji decyzji (78) Prezes UOKiK postawił Bankowi zarzut naruszenia art. 73 ust. 3 ufs poprzez działanie polegające na udzielaniu konsumentom zawieszenia spłaty kredytu, na okresy krótsze niż miesiąc w wypadku złożenia przez konsumenta wniosku dotyczącego ostatniego miesiąca danego kwartału w trakcie trwania tego miesiąca lub w wypadku złożenia wniosku w trakcie trwania miesiąca objętego wnioskiem dotyczącego następujących po sobie miesięcy obejmujących ostatni miesiąc kwartału . (79) Zgodnie z a r t. 73 ust. 1 - 3 ustawy o pomocy kredy tobiorcom : 1. Na wniosek konsumenta kredytodawca zawiesza spłatę kredytu hipotecznego udzielonego w walucie polskiej, z wyłączeniem kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty innej niż waluta polska. 2. Zawiesza się wyłącznie spłatę kredytu hipoteczneg o, udzielonego na podstawie umowy o kredyt hipoteczny, która może być uznana za umowę o kredyt hipoteczny w rozumieniu art. 3 ustawy zmienianej w art. 69. 3. Zawieszenie spłaty kredytu przysługuje konsumentowi w okresie: 1) od dnia 1 sierpnia 2022 r. do dnia 30 września 2022 r. – w wymiarze dwóch miesięcy 2) od dnia 1 października 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. – w wymiarze dwóch miesięcy 3) od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. – w wymiarze miesiąca w każdym kwartale. (80) Powyższa ustawa została zmieniona ustawą z dnia 12 kwietnia 2024 r. o zmianie ustawy o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej oraz ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. z 2024 r., poz. 696), m.in. w zakresie art. 73 ust. 3, który otrzymał następujące brzmienie: Zawieszenie spłaty kredytu przysługuje konsumentowi w okresie: 1) od dnia 1 sierpnia 2022 r. do dnia 30 września 2022 r. – w wymiarze dwóch miesięcy 2) od dnia 1 października 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. – w wymiarze dwóch miesięcy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 23 3) od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. – w wymiarze miesiąca w każdym kwartale; 4) od dnia 1 czerwca 2024 r. do dnia 31 sierpnia 2024 r. - w wymia rze dwóch miesięcy; 5) od dnia 1 września 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. - w wymiarze dwóch miesięcy. (81) P rzepisy ustawy o pomocy kredytobiorcom wyczerpujaco określiły zasady korzystania z uprawnienia w postaci wakacji kredytowych. Z zawieszenia rat kredytó w hipotecznych mog ły skorzystać osoby, które spłacają kredyt hipoteczny zaciągnięty przed 1 lipca 2022 r. na własne potrzeby mieszkaniowe w walucie polskiej, z wyłączeniem kredytów indeksowanych lub denominowanych do innych walut. Ulga mo gła dotyczyć tylko jednego kredytu. W okresie zawieszenia bank nie mógł pobierać żadnych opłat wynikających z umowy z wyjątkiem tych z tytułu ubezpieczenia . Enumeratywnie wskazano obligatoryjne elementy, jakie musi zawierać wniosek, co przesądza ło o jego prawidłowości formalnej (art. 73 ust. 5 ufs). U stawa o pomocy kredytobiorcom również przewi działa , iż o kres kredytowania ulegnie przedłużeniu o okres zawieszenia spłaty kredytu ( a r t. 73 ust. 11 ufs ) . (82) A rt. 73 ust. 3 ufs przewidzał ile razy i na jak długo konsument może skorzystać z wakacji kredytowyc h (po dwa miesiące w III i IV kwartale 2022 r., po jednym miesiącu w każdym kwartale 2023 r. o raz po 2 miesiące w okresie od 1.6.2024 r. do 31.8.2024 r. i w okresie od 1.9.2024 r. do końca 31.12. 2024 r .) . Biorąc pod uwagę powyższe, p rzepisy pozostawi ły wybór konsumentom, na ile miesięcy z przewidzianej w ustawie puli – wyrażonej miesiącach - chcą zawiesić spłatę kredytu. (83) W ocenie Prezesa UOKiK p rzepisy ustawy o pomocy kredytobiorcom stanowią kompletną i dostatecznie precyzyjną regulację w postacji uprawnienia do zawieszenia spłaty kredytu , tj. określają k to może skorzystać z zawieszenia, w jaki sposób, co dokładnie obejmuje zawieszenie oraz w jakim okresie i na ile czasu (tj. w jakim wymiarze) ono przysługuje. Przy czym p rzyznane ustawą o pomocy kredytobiorcom uprawnienie konsumenta powiązane jest z odpowiednim obowiązkiem działania kredytodawcy w zakresie prawidłowej realizacji wniosku o wakacje kredytowe . (84) Zdaniem Prezesa UOKiK nie ulega wątpliwości, że uprawnionym do zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego kredytobiorcom przysługiwało zawieszenie spłaty wyłącznie w wymiarze miesięcznym tj. w wymiarze miesiąca lub dwóch miesięcy , we wskazanych ustawowo okresach . Wynika to wprost z brzmienia art. 73 ust. 3 ufs . W ocenie Prezesa UOKiK ustawodawca celowo w przepisie doprecyzował okresy zawieszenia o dodatkowe wskazanie wymiar u miesięcznego („ - w wymiarze dwóch miesięcy ” lub „ - w wymiarze miesiąca w każdym kwartale ”) , aby nie było wąt pliwości , że zawieszenie zawsze przysługuje wobec cał ego okresu miesięcznego , a nie np. tylko na kilka lub kilkanaście dni. (85) Należy przy tym zaznaczyć, że praktyka rynkowa udzielanych na rynku kredytów hipotecznych wskazuje, iż co do zasady zobowiązania z tego rodzaju umów spłacane są w cyklu miesięcznym , tj. w drodze wyliczenia w umowie liczby rat kredytu , które odpowiadaj ą miesięcznym okresom. Konstrukcja ta wynika zarówno z powszechnie przyjętego modelu funkcjonowania kredytu hipotecznego, jak i z samej istoty tego produktu finansowego, którego harmonogram spłat zakłada powtarzalny, miesięczny rytm obciążeń po stronie kred ytobiorcy. Co zresztą sam Bank wskazał w swoim stanowisku z dnia 4 sierpnia 202 5 r. , Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 24 w odpowiedzi na drugi zarzut 6 . Dlatego też w ocenie Prezesa UOKiK, wprowadzona ustawą możliwość zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego pozosta je w bezpośredniej korelacj i z charakterem zobowiązań wynikających z umowy kredytu hipotecznego, którego spłata co do zasady odbywa się w regularnych, miesięcznych ratach. Jednocześnie miesięczny wymiar zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego jest odzwierciedleni em cyklu rozliczenio wego przyjętego w danej umowie kredytu hipotecznego. W konsekwencji ogranicza to ryzyko błęd ów w harmonogramach spłaty kredytu hipotecznego , które kredytodawca ma obowiązek sporządzać i udostępniać kredytobiorcom . (86) Jak wynika z uzasadnienia ustawy pomocowej: „ Ratio legis przepisu jest, by zawieszenie wykonania umowy (spłaty należności) następowało z mocy ustawy z chwilą doręczenia kredytodawcy wniosku o zawieszenie wykonania umowy. Jest to zatem możliwie prosta konstrukcja, której cechą jest transpa rentność dla kredytobiorców i kredytodawców, możliwość szybkiego rozpatrzenia wniosku oraz elastyczny dobór okresu zawieszenia według wyboru kredytobiorcy ” 7 . (87) N atomiast odnosząc się do przedstawion ego przez Bank argument u , iż okres zawieszenia spłaty kredytu w ramach wakacji kredytowych nie mógł objąć okresu poprzedzającego jego doręczenie należy wskazać, że n a gruncie p rzepis ów wprowadzając ych wakacje kredytowe brak jest podstaw do przyjęcia , iż warunkiem skuteczności wniosku jest jego złożenie przed rozpoczęciem danego miesiąca. (88) Co więcej , p rzepisy te nie wskazują w jakim terminie konsument może najpóźniej złożyć wniosek w celu skorzystania z wakacji kredytowych w danym okresie. W związku z czym brak jest przeszkód aby konsument złożył taki wniosek obejmujący miesiąc, który już trwa, a nawet już po dniu wymagalności raty. P rzepisy ustawy o pomocy kredytobiorcom nie przewidują warunku, który uzależniałby możliwość skorzystania z wakacji kredytowych jedynie od dnia złożenia wniosku . Wręcz przeciwnie, p rzepisy te jednoznacznie wskazują, że zawieszenie spłaty ma nastąpić na okres wskazany we wniosku (art. 73 ust. 8 ufs) . (89) W obec powyższego, w ocenie Prezesa UOKiK , przedstawiona przez Bank w odpowiedzi na wszczęcie postępowania w sprawie stosowania prakty k naruszających zbiorowe interesy konsumentów interpretacj a przepisów , prowadz i do rezultatów niezgodnych z tym, co wprost wynika z normy prawnej art. 73 ust. 3 ufs . Przy czym przyjęt e przez Bank założeni a interpretacyjne art. 73 ust. 3 ufs są dla niego ekonomicznie korzystniejsz e , gdyż umożliwiają mu naliczanie odsetek za okres skróconego przez Bank zawieszenia. (90) Przykładowo gdy konsument składał wniosek z zamiarem zawieszenia spłaty raty za listopad 2022 oraz za grudzień 2022 – co mieściło się w limici e dwóch miesięcy dla IV kwartału 2022 , i gdy w niosek ten złożył 14 listopada, Bank zastosował zawieszenie od 14.11.2022 do 31.12.2022, naliczając odsetki za okres 1 – 1 3 listopada . W efekcie konsument otrzymał wakacje kredytowe krótsze niż ustawowy miesiąc i okres zawieszenia wyniósł ok. 1,5 6 Cyt. Pismo Banku z dnia 4 sierpnia 2025 r.: „ Spłata kredytu hipotecznego ma charakter sukcesywny i odbywa się w formie płatności rat. Każda rata przypada na inny termin płatności, zgodnie z harmonogramem. Z tego względu przesunięcie terminu zapłaty choćby jednej raty prowadzi do automatycznego przesunięcia dat spłaty kolejnych rat o taki sam okres. W przeciwnym razie ochrona konsumenta miałaby jedynie pozorny charakter, ponieważ w kolejnym miesiącu musiałby spłacić naraz kilka zaległych rat. Przyjęta konstr ukcja zakłada zatem, że system spłat opiera się na miesięcznych odstępach pomiędzy ratami. Tym samym, jeśli konsument skorzystał z prawa do odroczenia spłaty jednej raty, to odroczeniu ulegają także wszystkie kolejne o ten sam okres. Konsekwencją realizacj i uprawnienia do zawieszenia spłaty kredytu jest modyfikacja całego harmonogramu spłat wynikającego z umowy kredytu.” 7 https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/druk.xsp?nr=2269 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 25 miesiąca zamiast pełnych 2 miesięcy przewidzianych ustawą. Odsetki były konsumentowi do liczane do pierwszej po okresie zawieszenia raty. Analogicznie w 2023 r. jeśli konsument wnioskował o wakacje dla miesiąca przypadającego w danym kwartale, ale zrobił to w trakcie tego miesiąca, Bank skracał zawieszenie do końca tego miesiąca , będącego jednocześnie końcem kwartału, jeśli wnioskowano w ostatnim miesiącu kwartału , bąd ź w wypadku złożenia przez konsumenta wniosku o wakacje kredytowe obejmującego więcej niż jeden miesiąc, obejmującego również ostatni miesiąc kwartał u. Równie ż w 2024 r. Bank nie zmienił swojego mechanizmu i narażał konsumentów składających wniosek o wakacje kredytowe na ich realizację w nie pełnym mi esięcznym wymiarze. (91) Należy przy tym odnotować, że wewnętrzne procedury Banku [xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] Mimo, że st osowane przez Bank wzory wniosków o wakacje kredytowe zawierały informację , że wniosek może zostać skrócony do poszczególnych dni , to jednak konsument korzystając z formularza przygotowanego przez Bank , zaznaczając odpowiednie pole w formularzu ( wybór konk retnych miesięcy w formie pola typu checkbox ), wnioskował o pełen lub pełne miesiąc e . Konstrukcja formularzy nie umożliwiała konsumentom wskazania wymiaru zawieszenia kredytu w dniach . (92) Dodatkowo, w nawiązaniu do argumentu Banku, że zawieszenie spłaty kredytu nie mogło obejmować okresu sprzed doręczenia wniosku należy podkreślić , iż zgodnie z przyjętą przez Bank wewnętrzną procedurą [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxx] W konsekwencji Bank w tym przypadku przewidywał retroaktywny skutek ingerencji w treść stosunku kredytowego. Bowiem w tej sytuacji następowało odtworzenie poprzedni ch warunków kredytu sprzed okresu zawieszenia, co wymagało wstecznych rozliczeń raty kredytu. (93) O dnosząc się natomiast do zarzutu Banku sugerującego, iż brak jest możliwości przypisania mu odpowiedzialności za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe inter esy konsumentów w wyniku jego sprzecznego z art. 73 ust. 3 ufs zachowania - w ocenie Banku przepis ten nie nakłada na Bank wprost obowiązku określonego zachowania, należy wskazać, że przepis ten wprowadza ściśle określone limity czasowe zawieszenia kredytu , z czego wynika jednoznaczny obowiązek określonego zachowania się podmiotu rozpatrującego wniosek o wakacje kredytowe i nie budzi wątpliwości, że adresatem tego przepisu – z uwagi na charakter regulacji – są kredytodawcy hipoteczni. Obowiązki Banku wynika jące z art. 73 ufs należy postrzegać jako lustrzane odbicie uprawnień konsumentów do zawieszenia spłaty w określonym wymiarze i B ank ma obowiązek przestrzegać uprawnień konsumentów . Wynikające z art. 73 ufs uprawnienie konsumenta nie ma charakteru fakultat ywnego po stronie Banku. Nie jest to instrument „uznaniowy”, który Bank może kształtować wedle własnych potrzeb interpretacyjnych. Skoro ustawa przesądza o konkretnym wymiarze oraz skutkach zawieszenia spłaty, to obowiązki banku muszą być rozumiane jako śc isłe odwzorowanie tego, co konsumentowi przysługuje. (94) Reasumując, w świetle przepisów ustawy o pomocy kredytobiorcom możliwe było przyjęcie przez Bank rozwiązań, które w pełni respektowałyby miesięczny wymiar przysługującego konsumentowi zawieszenia, mimo złożonego wniosku w czasie wnioskowanego miesiąca m.in . mógł dokonać odpowiedniego rozliczenia w zakresie dni, które upłynęły przed datą złożenia wniosku. Bank mógł zrealizować wniosek w sposób zgodny z ustawowym Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 26 uprawnieniem konsumenta, nie naruszając tym samym gwarantowanego mu miesięcznego wymiaru zawiesz enia spłaty i jednocześnie zgodnie z treścią złożonego przez konsumenta wniosku (miesięczne okresy przewidziane w udostępnianych przez Bank formularzach). Po zakończeniu wakacji kredytowych kredytobiorca mógł wrócić do spłat, a data ostatecznej spłaty całe go kredytu przesuwała się o długość ustawowych wakacji kredytowych. (95) W kontekście powyższych okoliczności Prezes UOKiK uznał, iż Bank dopuścił się naruszenia art. 73 ust. 3 ustawy o pomocy kredytobiorcom . Z uwagi na naruszenie powyższego przepisu, stosowana przez Bank praktyka , opisana w pkt 1 sentencji jest sprzeczna z prawem . (96) Bank nie zmienił modelu obsługi wniosków o wakacje kredytowe do końca okresu obowiązywania programu pomocowego . Ostatnim możliwym okresem złożenia wniosku był IV kwartał 2024 r., w zw iązku z powyższym należy przyjąć, iż zarzucane Bankowi bezprawne zachowanie zakończyło się z chwilą końca programu tj. z dniem 31 grudnia 2024 r. II.4. 2 . - Ad pkt I I sentencji decyzji (97) W pkt I I sentencji niniejszej decyzji Prezes UOKiK uznał działanie Banku polegające na przedłużaniu konsumentom, którzy skorzystali z zawieszenia spłaty kredytu, okresu kredytowania o czas dłuższy niż udzielony im okres zawieszenia spłaty kredytu hipotecznego, w wypadku udzielenia zawieszenia spłaty kredytu na okres krótszy ni ż miesiąc , za naruszenie art. 73 ust. 11 ustawy o pomocy kredytobiorcom . (98) Zgodnie z art. 73 ust. 11 ustawy o pomocy kredytobiorcom , o kresu zawieszenia spłaty kredytu nie wlicza się do okresu kredytowania. Okres kredytowania oraz terminy spłaty kredytu przewidziane w umowie ulegają przedłużeniu o okres zawieszenia spłaty kredytu 8 . (99) Kwestionowane w pkt II sentencji zachowanie Banku jest powiązanym działaniem stwierdzonej w pkt I sentencji Decyzji praktyki , bowiem Bank skracając wymiar wakacji kredytowych do poszczególnych dni , j ednocześnie wydłużał okres kredytowania o cały miesiąc tak, jakby klient skorzystał z pełnego miesięcznego zawieszenia . Jak wynika z poczynionych w toku postępowania ustaleń , Bank mimo udzielania w określonych przypadkach zawieszeni a spłaty kredytu hipotecznego w wymiarze krótszym niż miesiąc , a okres te n w niektórych przypadkach wyniósł nawet 1 dzień, automatycznie przedłużał okres kredyto wania o pełen miesiąc. (100) Należy przy tym zaznaczyć, że Bank w toku postępowania zadeklarował możl iwość korygowa nia okres u kredytowania o okres odpowiadający liczbie dni zawieszenia , na indywidualny wniosek klienta . Mimo tego z ustaleń faktycznych niniejszej sprawy wynika, że Bank nie odnotował takich wniosków klientów. Natomiast kwestionowana praktyka Banku miała charakter systemowy, bowiem Bank w sposób automatyczny wydłużał okres kredytowania o miesiąc . (101) Bank dopuszczał się wydłużania okresu kredytowania w sposób niewspółmierny do udzielonego okresu zawieszenia - mimo, iż sam w wydan ych wewnętrznie procedur ach 8 Należy przy tym odnotować, że z dniem 29 września 2023 r. nastąpiła zmiana treści przepisu art. 73 ust. 11 ufs . Przepis ten został zmieniony na mocy art. 38 pkt 5 ustawy z dnia 16 sierpnia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku (Dz. U. z 2023 r., poz. 17 23). Obowiązujące do dnia 28 lipca 2022 r. stare brzmienie art. 73 ust. 11 ufs , okresu zawieszenia spłaty kredytu nie wlicza się do okresu kredytowania. Okres kredytowania oraz terminy przewidziane w umowie ulegają przedłużeniu o okres zawieszenia spłaty k redytu. Zmiana ma charakter redakcyjny – w drugim zdaniu przepisu doprecyzowano iż terminy odnoszą się do terminów spłaty kredytu, co nie modyfikuje normy prawnej wynikającej z treści przepisu . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 27 [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] (102) Art. 73 ust. 11 ustawy o pomocy kredytobiorcom nie pozostawia w tym zakresie pola dla odmiennych i nterpretacji i tym samym odmiennych praktyk rynkowych kredytodawców hipotecznych . Przepis ten stanowi wprost , że okresu zawieszenia spłaty kredytu nie wlicza się do okresu kredytowania , a terminy spłaty ulegają przedłużeniu o okres zawieszenia. Innymi słow y, czas, na który wstrzymano spłatę, nie jest liczony jako część trwania umowy kredytowej , a umowa kredytu hipotecznego ma zostać wydłużona dokładnie o tyle, ile wynosił okres zawieszenia . (103) Natomiast Bank nie dostosowywał przedłużenia umowy do faktyczne go czasu zawieszenia , lecz dodał do okresu kredytowania dodatkowe dni , ponad okres zredukowanego przez niego wymiaru wakacji kredytowych. W efekcie do okresu kredytowania włączono dni, w których kredyt nie był faktycznie zawieszony , co stoi w sprzeczności z literalnym brzmieniem i celem przepisu. (104) P raktyka Banku skutkowała nie pełn ym efekt em przyznanej ustawą ulgi , do tego Bank wydłużając okres kredytowania niewspółmiernie do udzielonych dni zawieszenia dodatkowo zwiększał ponoszone przez wnioskujących kredytobiorców koszty kredytu (odsetki za okres, który nie powinien był być doliczony) . (105) Bank w 2024 r. zmienił zasady przedłużania okresów kredytowania, wobec wniosków konsumentów z nie pełnym ustawowym wymiarem wakacji kredytowych. W obec rozpatrzonych w 2024 r. wniosków o wakacje kredytowe , okresy kredytowania zostały przez Bank skorygowane w sposób odpowiadający liczbie dni zawieszenia. (106) Ostatnim możliwym okresem złożenia wniosku, który był narażony na bezprawne automatyczne wydłużenie okresu kredytowan ia w sposób niewspółmierny do zredukowanej przez Bank liczby dni zawieszenia, był IV kwartał 2023 r., w związku z czym należy przyjąć, iż zarzucane Bankowi bezprawne zachowanie zakończyło się z dniem 31 grudnia 202 3 r. W obec powyższego należy uzn ać , iż Ban k dopuścił się naruszenia art. 73 ust. 11 ustawy o pomocy kredytobiorcom. Jednocześnie należy przyjąć, iż zarzucane Bankowi bezprawne zachowanie zakończył o się z dniem z dniem 31 grudnia 202 3 r. Odmowa przyjęcia propozycji zobowiązania Banku (107) W toku postępowania Bank złożył wniosek o wydanie przez Prezesa UOKiK decyzji w trybie art. 28 ust. 1 uokik. (108) W rozpatrywanej sprawie doszło do zaniechania stosowania kwestionowanych praktyk przez Bank . W takim przypadku, na mocy art. 28 ust. 1 in fine uo kik, Prezes UOKiK może wydać decyzję stwierdzającą uprawdopodobnienie stosowania praktyk i zobowiązać w niej przedsiębiorcę do usunięcia skutków naruszenia (dalej również: „decyzja zobowiązująca”). Wydanie decyzji w trybie art. 28 ust. 1 uokik leży w grani cach uznania administracyjnego, co oznacza, że Prezes UOKiK nie ma obowiązku wydania decyzji zobowiązującej w każdym przypadku, gdy wniesie o to przedsiębiorca. Pogląd o uznaniowym charakterze ww. uprawnienia znajduje potwierdzenie w orzecznictwie SOKiK or az Sądu Najwyższego. Jak wskazano w wyroku SOKiK z dnia 28 września 2022 r., XVII AmA 61/20: Przepis art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów nie nakłada na Prezesa obowiązku wydania decyzji zobowiązującej, a więc niewyd anie takiej decyzji nie może Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 28 świadczyć o naruszeniu przez niego przepisu art. 28 tej ustawy. Prezes UOKiK dysponuje swobodnym uznaniem co do zastosowania przepisu art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Propozycje złożone przez przedsiębiorcę nie wiążą go, powinien się jednak do nich ustosunkować w uzasadnieniu decyzji, jeśli odmawia zastosowania art. 28 ustawy […] 9 . Pogląd, iż niewydanie decyzji zobowiązującej kwestionowane może być wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, takich jak zupełny brak uzasadnienia przy stosowaniu kompetencji uznaniowej, wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 października 2016 r., III SK 54/1: Ingerencja sądowa w samą decyzję organu o zastosowaniu art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) bądź o nałożeniu kary pieniężnej ma charakter wyjątkowy. Jest niewątpliwie dopuszczalna wówczas, gdy organ w ogóle nie uzasadnia w danej sprawie sposobu wykorzystania przysługujących mu kompetencji uzna niowych, bądź gdy w ocenie sądu doszło do swoistego nadużycia uznania regulacyjnego, poprzez nałożenia kary pieniężnej w takich okolicznościach faktycznych, które czynią wymierzoną sankcję niesprawiedliwą. W pozostałych przypadkach, z uwagi na funkcje kar pieniężnych (zwłaszcza zaś prewencyjną) oraz ścisły związek polityki nakładania kar pieniężnych ze skuteczną realizacją polityki ochrony konsumentów, tylko wyjątkowo jest możliwe zakwestionowanie przez sąd zastosowania art. 26 w związku z art. 106 ust. 1 p kt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 10 (109) Prezes UOKiK uznał, że w procedowanej sprawie konieczne było wydanie decyzji stwierdzającej praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w pkt I i II rozstrzygnięcia niniejszej decyzji . Prezes UOKiK decydując się na nieprzyjęcie zobowiązania w pierwszej kolejności wziął pod uwagę negatywne skutki stosowanych przez Bank praktyk. Należy wskazać, że zarzucane praktyki w sposób istotny godziły w ekonomiczne interesy konsumentów, którym usta wa o wsparciu kredytobiorców miała pomóc w szczególnie trudnej sytuacji związanej z pandemią COVID i stale rosnącymi ratami kredytów hipotecznych, co również mogło wywołać skutki pozaekonomiczne - szczególny stres i niepewność co do przyszłości konsumentów. Ponadto zakwestionowane praktyki Banku miały długotrwały charakter. Wskazana w pkt I sentencji decyzji praktyka nie została przez Bank zmieniona do końca trwania programu pomocowego, z kolei wskazana w pkt II sentencji praktyka została zmieniona dopiero w ostatnim roku funkcjonowania programu pomocowego. Wobec rozpatrzonych w 2024 r. wniosków o wakacje kredytowe, okresy kredytowania zostały przez Bank skorygowane w sposób odpowiadający liczbie dni zawieszenia. (110) Co więcej Bank zadeklarował, że w okresie stos owania wskazanej w pkt II sentencji decyzji praktyki, był gotowy do możliwo ści s korygowania na wniosek konsumenta okresu kredytowania o okres odpowiadający liczbie dni zawieszenia . Powyższe w ocenie Prezesa UOKiK świadczy o tym, że Bank dopuszczając się naruszenia, w istocie akceptował nieprawidłowość rozpatrzonych wniosków w zakresie okresu kredytowania , a jednak na poziomie systemowym nie podejmował żadnych działań zmierzających do usunięcia tych nieprawidłowości. Oznacza to, że mi mo świadomości Banku naruszania art. 73 ust. 11 ufs , nie wdrożono procedur ani mechanizmów zapewniających zgodność wskazanej w pkt II sentencji praktyk i z obowiązującymi przepisami oraz należytą ochronę uprawnień konsumentów w trakcie trwania tej praktyki . 9 Por. również wyrok SOKiK z dnia 8 listopada 2013 r., XVII AmA 54/12; wyrok SOKiK z 25 maja 2009 r., XVII AmA 98/08; 10 Pogląd następnie potwierdzony w Postanowieniu SN z dnia 18 grudnia 2018 r., I NSK 25/18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 29 (111) W ocenie Prezesa UOKiK, działania zaproponowane przez Bank należało uznać za niewystarczające z uwagi na wagę i skalę naruszeń. [x xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxx ] Przedstawiona przez Bank propozycja zobowiązania w ocenie Prezesa UOKiK nie zapewniłaby w dostateczny sposób usunięcia skutków naruszeń z akazu stosowania praktyk naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. (112) [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] (113) Bank, pismem z dnia 21 lis topada 2025 r. przedstawił następną propozycję zobowiązania. Niemniej jednak kolejne działania zaproponowane przez Bank w zakresie modyfikacji zobowiązania należy uznać za spóźnione. Bowiem modyfikacja ta została złożona przez Bank po otrzymaniu przez Bank zawiadomienia o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Natomiast, funkcją wydania decyzji zobowiązaniowej jest przyczynienie się do sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Przedsiębiorca, który dekla ruje wolę współpracy z organem i przedstawia - w ramach wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej - plan działań zmierzających do usunięcia skutków uprawdopodobnionych, kwestionowanych praktyk rynkowych, powinien uczynić to nie tylko niezwłocznie po wszczęc iu postępowania, lecz również w sposób pełny i kompleksowy, tak aby propozycja zobowiązania z założenia nie stanowiła przedmiotu kilkukrotnych negocjacji z Prezesem UOKiK co do zakresu korzyści oferowanych konsumentom, lecz odzwierciedlała rzeczywistą, ade kwatną i proporcjonalną reakcję przedsiębiorcy na podniesione zastrzeżenia. (114) Ze względu na powyższe, Prezes UOKiK w niniejszej sprawie postanowił nie skorzystać z leżącego w granicach uznania administracyjnego uprawnienia do wydania decyzji w ww. trybie i n ie przyjął zobowiązania . II. 5 . Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów (115) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera definicji zbiorowego interesu konsumentów, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów oznacza zatem narażeni e na uszczerbek interesów pewnej grupy lub wszystkich konsumentów poprzez stosowaną przez przedsiębiorcę praktykę. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Ochrona zbiorow ych interesów konsumentów ma miejsce wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne w tym znaczeniu, że mogą dotknąć każdego konsumenta będącego lub mogącego być potencjalnie kontrahentem przedsiębiorcy. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 30 (116) Nie ulega wątpliwości, że działanie przedsiębi orcy godzi w interesy konsumentów wtedy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Natomiast przez interes zbiorowy należy rozumieć interes dotyczący konsumentów jako określonej zbiorowości. Dla stwierdzenia godzenia w zbiorowe interesy konsumentów istotne jest ustalenie, że konkretne działanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Oceniając działanie przedsiębiorcy przez pryzmat definicji zawartej w art. 24 ust. 2 uokik , należy ustalić, czy jego działania mogą naruszać interesy nieoznaczonego kręgu potencjalnych klientów. Tego typu naruszenie wystąpi wówczas, gdy działania przedsiębiorcy dotyczą zbiorowości i mogą dotknąć każdego potencjalnego klienta, czyli gdy s ą powszechne. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, zgodnie z którym naruszenie zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wówczas, gdy potencjalnie daną praktyką przedsiębiorcy może być dotknięty każdy konsument w analogicznych okolicznościach. (117) Sąd Naj wyższy wskazał, że sformułowanie „nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów” należy rozumieć w ten sposób, że liczba indywidualnych konsumentów, których interesy zostały naruszone, nie decyduje o tym, czy dana prakt yka narusza zbiorowe interesy konsumentów. Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest bowiem takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy 11 . (118) Interes konsumentów należy rozumieć j ako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę za zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Określenie stałego czy zamkniętego katalogu interesów konsumentów nie jest przy tym ani możliwe, ani zasadne. Pod pojęciem naruszenia zbiorowe go interesu konsumentów należy rozumieć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak i prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumen tom dokonywanie transakcji handlowych z przedsiębiorcami przy całkowitym zrozumieniu rzeczywistego sensu ekonomicznego i prawnego dokonywanych czynności. Jak podniósł Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt VI ACa 1918/15: „ Pojęcie interesów konsumenta należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny, ale mogą tu wejść w grę także inne aspekty: zdrowia konsumenta (i jego bliskich), jego czasu zbędnie traconego, dezorganizacji toku życia, przykrości, zawodu itp.” Go dzenie w zbiorowe interesy konsumentów może przy tym polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Nie jest zatem konieczne ustalenie, że którykolwiek z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsię biorcę praktyki. (119) Zdaniem Prezesa UOKiK w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów. W niniejszej sprawie zakwestionowany model działania Banku wiąże się z ochroną praw potencjalnie nieogranic zonej liczby konsumentów, którzy mogli być narażeni na negatywne skutki praktyk stosowanych przez Bank . Zakwestionowane praktyki dotykały konsumentów posiadających kredyty hipoteczne w złotych , zawarte z Bankiem w przewidywanym przez ufs okresie . P raktyki Banku, w postaci rozpatrywania wniosków o wakacje kredytowe, były skierowane do konsumentów będących już jego klientami, przy czym nie były one podejmowane w stosunku do 11 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SK 27/07. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 31 zindywidualizowanego konsumenta, tylko do członków grupy wyodrębnionych spośró d ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium, jakim jest wykonywanie w relacji z Bankiem uprawnień dotyczących umów o kredyt hipoteczny. (120) W przypadku zarzutu opisanego w pkt I sentencji decyzji, kwestionowane zachowanie Banku miał o istotne neg atywne skutki ekonomiczne dla konsumentów. Bank obciążał klientów odsetkami za okres w którym powinien zawieść spłatę w wyniku z łożonego wniosku o wakacje kredytowe , co pozbawiało kredytobiorców części należnych im korzyści z wakacji kredytowych. W rezulta cie Bank uzyskał finansową korzyść, ponieważ naliczał na swoją rzecz odsetki za dni, które zostały przez niego jednostronnie wyłączone z okresu zawieszenia. (121) Z kolei w przypadku zarzutu opisanego w pkt II sentencji, decyzji Bank wydłużając okres kredytowani a ponad rzeczywisty okres zawieszenia, tj. o pełen miesiąc, narażał konsumenta na kolejne koszty finansowe w postaci odsetek za okres, o który nie powinien zostać wydłużony kredyt – klienci Banku muszą spłacać kredyt dłużej, niż wynikałoby to z rzeczywiste j przerwy w spłacie. W związku z czym niniejsza praktyk Banku również wywoływała negatywne ekonomiczne skutki dla konsumentów. (122) Należy też ponownie wskazać, że kolejnym negatywnym dla konsumentów e fektem postępowania Banku było dolicz anie odsetek za dni poprzedzające złożenie wniosku do pierwszej raty po okresie zawieszenia. W konsekwencji pierwsza , następna rata, przypadająca do zapłaty po skorzystaniu przez kredytobiorcę z wakacji kredytowych była w wyniku kumulacji odsetek wyższa niż st andardowa w ramach umowy kredytu. (123) Odnosząc się zaś do naruszenia interesów konsumentów w sferze pozaekonomicznej , wobec obu zakwestionowanych praktyk, wskazać należy przede wszystkim na kwesti ę naruszenia zaufania do Banku w wyniku nierespektowania ust awowych gwarancji ochronnych , mając ych w założeniu pełnić funkcję pomocową dla kredytobiorców w trudnej sytuacji ekonomicznej w tamtym okresie . W takiej sytuacji konsumenci mogą tracić pewność, czy mogą polegać na obowiązujących regulacjach , wpisujących się w system ochrony konsumentów. Nie bez znaczenia jest także generowanie po stronie konsumentów dodatkowego stresu i uczucia niesprawiedliwości związan ego z e skróceniem okresu zawieszenia spłaty kredytu oraz niewspółmiernym do okresu zawiesz enia przedłużeniem okresu kredytowania i dochodzenia swoich praw w drodze ewentualnych indywidualnych roszczeń wobec Banku. W tym stanie rzeczy, Prezes UOKiK uznał, że wszystkie przesłanki z art. 24 ust. 1 uokik zostały spełnione, co oznacza, iż Bank dopu szczał się stosowania praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów. Zaniechanie stosowania praktyk przez Bank (124) Z uwagi na wdrożenie przez Bank, dla wniosków o wakacje kredytowe składanych w 2024 roku, rozwiązania polegającego na wydłużaniu okresu kr edytowania o dokładną liczbę dni odpowiadającą liczbie dni zawieszenia, opisana w pkt II sentencji decyzji praktyka Banku zakończyła się z dniem 31 grudnia 2023 r. tj. z dniem zakończenia okresu dotyczącego realizacji ostatniego kwartału wakacji kredytowyc h za 2023 r. (125) Natomiast opisana w pkt I sentencji Decyzji praktyka Banku nie zmieniła się do końca okresu obowiązywania programu pomocowego. W związku z czym ostatnim możliwym okresem złożenia wniosku był IV kwartał 2024 r. i tym samym należy przyjąć, iż za rzucane Bankowi bezprawne zachowanie z pkt I sentencji decyzji zakończyło się z chwilą końca programu tj. z dniem 31 grudnia 2024 r. Wobec powyższego, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt. I i II sentencji niniejszej decyzji. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 32 II I. Rozstrzygnięcie o środkach usunięcia trwających skutków naruszenia (pkt III rozstrzygnięcia decyzji) (126) Zgodnie z art. 26 ust. 2 uokik w decyzji stwierdzającej stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Prezes UOKiK może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. W myśl art. 26 ust. 4 uokik środki, o których mowa w ust. 2, powinny b yć proporcjonalne do wagi i rodzaju naruszenia oraz konieczne do usunięcia jego skutków. Zgodnie z art. 27 uokik jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 uokik, Prezes UOKiK wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszaj ącą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Zgodnie z art. 27 ust. 4 uokik, art. 26 ust. 2 - 4 stosuje się odpowiednio. (127) W omawianej sprawie Prezes UOKiK zdecydował o zastosowaniu środków usunięcia trwających skutków stosow ania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów opisanych w punkcie I i II rozstrzygnięcia decyzji. Konsumenci, wobec których stosowano praktyki, mogą w dalszym ciągu nie zdawać sobie z tego sprawy. Zwłaszcza w przypadku praktyki, o której mowa w pkt II rozstrzygnięcia decyzji, konsumenci mogli się nie zorientować, że nieadekwatnie przedłużono im okres spłaty kredytu hipotecznego. (128) W związku z powyższym Prezes UOKiK uznał za zasadne z a mieszczenie informacji o stosowanych przez Bank praktykach zarówno w komunikacji indywidualnej do konsumentów, jak i na stronie internetowej Banku. Informacja o wydaniu decyzji zostanie przekazana szerokiemu kręgowi odbiorców, co umożliwi zapoznanie się z treścią decyzji Prezesa UOKiK wszystkim uczestnikom rynku, zarówno konsumentom jak i przedsiębiorcom oraz pozwoli na pozyskanie informacji nie tylko o tym, jakie praktyki zostały zakwestionowane, ale także jakie motywy stoją za rozstrzygnięciem Prezesa UO KiK. (129) Zakres nałożonego na Bank obowiązku jest proporcjonalny do jego możliwości i wagi stwierdzonego naruszenia. Jest to obowiązek, którego realizacja nie będzie dla Banku uciążliwa, a jednocześnie przyczyni się do zrealizowania funkcji decyzji. (130) Mając na uwadze powyższe, Prezes UOKiK orzekł jak w pkt III rozstrzygnięcia decyzji. IV Kara pieniężna (131) Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 u okik , Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osi ągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 24 uokik . Kara pieniężna za naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 u okik , ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes UOKiK . (132) Należy zwró cić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają przy tym przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 u okik te okoliczności, które Prezes UOKiK ma obowi ązek uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej. Są to w szczególności: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 33 okoliczności naruszenia przepisów ustawy, uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także: okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień narusze nia Prezes UOKIK ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia oraz działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia (art. 111 ust. 1 pkt 1 u okik ). Ustalając wysokość kar pieniężnych Prezes UOKiK bierze również pod uwagę okoliczności łagodzące lub obciążające, które wystąpiły w sprawie. (133) Zdaniem Prezesa UOKiK, okoliczności niniejszej sprawy, przede wszystkim charakter stosowanych przez Bank praktyk , oraz ich negatywne skutki w sferze ekonomicznych i pozaekonomicznych inter esów konsumentów, wskazują na celowość zastosowania tego środka represji. W ocenie Prezesa UOKiK wymierzenie kary pieniężnej zasadne jest także z uwagi na cele prewencji indywidualnej i ogólnej, jak również cel represyjny. Nałożenie kary pieniężnej służyć będzie zatem jako środek odstraszający Bank od stosowania podobnych praktyk w przyszłości (prewencja indywidualna). Rozstrzygnięcie o karze ma również być sygnałem dla innych profesjonalnych uczestników rynku finansowego, że tego typu działania mogą spotka ć się z rygorem sankcji finansowej (prewencja ogólna). Kara pieniężna spełni również funkcję represyjną, to znaczy stanowić będzie dolegliwość dla strony niniejszego postępowania, uzasadnioną stwierdzeniem naruszenia interesów konsumentów. IV.1. Nieumyślność naruszenia praktyki pkt I oraz umyślność naruszenia praktyki II (134) Zgodnie z art. 106 ust. 1 uokik kara pieniężna może być nałożona, gdy do naruszenia przepisów tej ustawy doszło choćby nieumyślnie. W świetle obowiązujących przepisów prawa stwierdzenie nawet nieumyślnego naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów daje zatem podstawę do nało żenia kary pieniężnej. (135) W przypadku praktyki określonej w pkt. I sentencji decyzji, ocena zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na nieumyślne naruszenie przez Bank zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i ust. 2 uokik. (136) Przepisy ust awy o pomocy kredytobiorcom wprowadziły do porządku prawnego nowy doraźny instrument służący złagodzeniu skutkom gwałtownych zmian ekonomicznych i w momencie jego wejścia w życie brak było utrwalonej praktyki rynkowej, czy wykładni organów nadzorczych lub orzecznictwa w tym zakresie. W tych warunkach Bank mógł działać w oparciu o nieprawidłowo rozumiane przez siebie przepisy, co nie musi świadczyć o zamiarze naruszenia przepisów, lecz o niedochowaniu należytej staranności w odczytaniu celu naruszonej przez Bank regulacji. (137) Prezes Urzędu podkreśla, że na profesjonalnych uczestnikach rynku spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności przy ocenie zgodności ich działań z obowiązującymi przepisami prawa. Bank bez wątpienia posiada zasoby finansowe, kadrowe i ekonomiczne pozwalające na przeprowadzenie odpowiednich analiz prawnych i wprowadzenie odpowiednich rozwiązań systemowych pozwalających konsumentom na realizację ich ustawowych uprawnień. Z tego względu, w ocenie Prezesa UOKiK, zachowanie Banku było ef ektem niedołożenia przez niego należytej staranności, jakiej należałoby oczekiwać od profesjonalnego uczestnika obrotu gospodarczego na rynku finansowym. W związku z powyższym należy uznać, iż praktyka określona w pkt. I decyzji była stosowana przez Bank n ieumyślnie. (138) Natomiast odnosząc się do praktyki określonej w pkt II sentencji decyzji, polegającej na dokonywaniu automatycznego wydłużenia okresu kredytowania zawsze o pełny miesiąc dla klientów korzystających z ustawowego zawieszenia spłaty kredytu, celow ość wprowadzonego rozwiązania wskazuje na umyślność jej stosowania. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 34 (139) W ocenie Prezesa UOKiK art. 73 ust 11 ufs nie pozostawiał wątpliwości, że okres kredytowania przedłuża się o okres zawieszenia okresu spłaty kredytu. J eżeli Bank przyjął już model obsługi zawieszenia spłaty kredytu dopuszczający krótszy niż miesięczny wymiar zawieszenia kredytu, to Bank siłą rzeczy musiał mieć świadomość, że wydłuż anie okresu kredytowania zawsze o pełny miesiąc będzie niewspółmierne wobec przypadków skróconego przez Bank ok resu zawieszenia wakacji kredytowych do poszczególnych dni. Dlatego nieadekwatne przedłużanie okresu kredytowania do faktycznego okresu zawieszenia spłaty kredytu nie jest efektem niedołożenia przez Bank należytej staranności, tylko intencjonalnym działani em, tj. świadomie przyjętego i stosowanego mechanizmu. (140) Należy przy tym wskazać, że już na etapie wdrażania procesu realizacji wniosków o wakacje kredytowe Bank musiał dostrzec, że w przypadku skracania okresu zawieszenia poniżej ustawowego pełnego miesiąca , klient nie skorzysta z całego miesięcznego wymiaru wakacji kredytowych , a mimo to harmonogram spłaty kredytu wydłuży się o pełny miesiąc i naliczone zostaną odsetki nie tylko za część nieuwzględnionych dni , ale również za wydłużony niewspółmiernie od okr esu zawieszenia okres kredytowania, co oznacza świadome odejście od przepisu ustawy, a nie działanie wynikające z niewiedzy. (141) Bank między innymi wyjaśnił, że automatyczne miesięczne wydłużenie okresu kredytowania było konieczne celem prawidłowego obliczenia wysokości raty kredytu i terminu jej płatnośc i. Niemniej , Bank od początku obowiązywania programu pomocowego był w stanie dostosować, zgodnie z art. 73 ust 11 ufs, okres kredytowania danej umowy o okres odpowiadający liczbie dni jej zawieszenia, bowiem Ba nk deklarował taką możliwość w przypadku indywidualnych wniosków klienta o właściwe dostosowanie okresu kredytowania , od chwili wejścia w życie ustawy pomocowej. Reasumując, Bank w sposób zamierzony wdrożył model wydłużania okresu kredytowania o pełne mies iące wobec wszystkich klientów korzystających z ustawowego zawieszenia spłaty, naruszając przy tym dyspozycję art. 73 ust. 11 ufs, zgodnie z którą okres kredytowania ulega przedłużeniu o okres zawieszenia spłaty kredytu. (142) Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności, Prezes UOKiK uznał, że naruszenie dokonane przez Spółkę, określone w pkt. II sentencji niniejszej decyzji, było umyślne. (143) Ze względu na powyższe została spełniona przesłanka umożliwiająca nałożenie na Bank kar za naruszenia, o których mowa w p kt I i II decyzji. IV.2. Okoliczności naruszenia przepisów ustawy, stopień naruszenia oraz skutki naruszenia (144) Okoliczności naruszenia zostały już opisane szczegółowo w niniejszej decyzji. Kwestionowane zachowania Banku polegały na zawieszaniu okresu spłaty kredytu od dnia złożenia wniosku do końca kwartału , czy też w sytuacji złożenia wniosku w trakcie trwania miesiąca objętego wnioskiem dotyczącego następujących po sobie miesięcy obejmujących ostatni miesiąc kwartału , w wyniku czego Bank skracał w określon ych przypadkach okres zawieszenia spłaty poniżej ustawowego miesiąca i przyjął praktykę wydłużania okresu kredytowania o pełen miesiąc niezależnie od tego, jak krótko trwało zawieszenie spłaty. Działania Banku pozostawały w sprzeczności z ustawą o pomocy k redytobiorcom, nie były incydentem, lecz powtarzalnym, systemowym postępowaniem Banku oraz wypaczały cel regulacji pomocowej. W czasie gdy konsumenci szczególnie powinni podlegać ustawowej ochronie (traktując ją jako gwarantowane prawo), Bank jednostronnie tę ochronę osłabił. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 35 (145) Kwestionowane zachowania Banku miały miejsce na etapie wykonywania kontraktu, a zatem w stosunku do konsumentów o znacznie ograniczonej swobodzie faktycznej decydowania o pozostawaniu w stosunku prawnym z Bankiem, sz czególnie w odniesieniu do produktu długoterminowego, takiego jak kredyt hipoteczny. Oceniając stopień naruszenia uwzględnić trzeba także specyfikę rynku, który w tym przypadku związany jest ze świadczeniem usług finansowych. Tym samym należy mieć na uwad ze, że Bank – jako profesjonalista i instytucja zaufania publicznego - w stosunkach z konsumentami powinien działać w sposób rzetelny mając na uwadze interesy swoich klientów . (146) Odnosząc się do skutków naruszenia należy wskazać, że skracanie poniżej ustawowego wymiaru okresu zawieszenia spłaty kredytu z jednoczesnym wydłużaniem okresu kredytowania o pełen miesiąc przede wszystkim pozbawiało kredytobiorców części należnych im korzyści ekonomicznych z wakacji kredytowych. Przy czym Pr ezes UOKiK dokonując oceny stopnia naruszenia ustawy uokik miał na uwadze fakt, iż od dnia wejścia w życie ustawy pomocowej, która weszła w życie kilka dni przed pierwszym miesiącem w którym obowiązywało zawieszenie, Bank był gotowy do przyjmowania wnioskó w o wakacje kredytowe oraz praktyki Banku dotknęły części uprawnionych do złożenia wniosku o wakacje kredytowe konsumentów w ramach zawartych z bankiem umów o kredyt hipoteczny, tj konsumentów, którzy złożyli wniosek już w trakcie trwania wnioskowanego okr esu, który jednocześnie obejmował kwartalny miesiąc. (147) Zważywszy na powyższe, stopień naruszenia przez Bank przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , wobec każdego z zarzutów określonych w pkt I i II sentencji decyzji, należy zakwalifikować jako znaczny . IV.3 Uprzednie naruszenie (148) Bank nie był wcześniej adresatem decyzji Prezesa UOKiK, a zatem jest to pierwszy przypadek zakwestionowania jej działalności w zakresie naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. IV.4. Okres trwania prakty k (149) Prezes UOKiK przy wymiarze kary wziął pod uwagę również okres trwania praktyk. Przyjęty przez Bank model rozpatrywania wniosków o wakacje kredytowe obowiązywał wobec wniosków złożonych od dnia wejścia w życie ustawy o pomocy kredytobiorcom, tj. od dnia 29 lipca 2022 r. Natomiast pierwsze wnioski, które mogły zostać dotknięte skróconym okresem zawieszenia to wnioski złożone w dniu 2 sierpnia 2022 r., obejmujące zawieszenie na okres sierpień i wrzesień 2022 r. W związku z czym obie kwestionowane praktyki b yły stosowane od dnia 2 sierpnia 2022 r. (150) Wskazana w pkt I sentencji decyzji praktyka Banku nie zmieniła się do końca okresu obowiązywania programu pomocowego. Tym samym należy przyjąć, iż zarzucane Bankowi bezprawne zachowanie z pkt I sentencji decyzji za kończyło się z chwilą końca programu tj. z dniem 31 grudnia 2024 r. (151) Natomiast z uwagi na wdrożenie przez Bank, dla wniosków o wakacje kredytowe składanych w okresie 2024 roku, rozwiązania polegającego na wydłużaniu okresu kredytowania o dokładną liczbę dni odpowiadającą liczbie dni zawieszenia, opisana w pkt II sentencji decyzji praktyka Banku zakończyła się z dniem 31 grudnia 2023 r. (152) W związku z powyższym wszystkie za kwestionowane praktyki miały charakter długotrwały. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 36 IV.5. Zasady kalkulacji kary (153) Stosown ie do przepisu art. 106 ust. 3 pkt 1 uokik obrót, o którym mowa w art. 106 ust. 1 uokik , oblicza się jako sumę przychodów wykazanych w rachunku zysków i strat – w przypadku przedsiębiorcy sporządzającego taki rachunek na podstawie przepisów o rachunkowości . Podstawę obliczenia wysokości kary w niniejszym postępowaniu stanowi obrót potwierdzony rachunkiem zysków i strat Banku osiągnięty w 202 4 r., który wyniósł [xxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx] (154) Mają c na względzie przedstawione powyżej okoliczności, Prezes UOKiK ustalił kwotę bazową kar dla każdej z praktyk na poziomie [xxx] obrotu osiągniętego przez Spółkę w 2024 r. Zatem kwota bazowa dla każdej z praktyk wynosi [x xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xx] (155) Okresy kwestionowanych praktyk różniły się od siebie, niemnie j ze względu na to że obie charakteryzowały się długotrwałością oraz analogicznym stopniem naruszenia , Prezes UOKiK ustalił jednolitą kwotę bazową kary dla każdej z praktyk. IV.6. Okoliczności łagodzące i obciążające (156) W skazan a w pkt I sentencji decyzji praktyka została zaniechana, niemniej zaniechanie niniejszej praktyki nie wynika z podjętych przez Bank d ziałań zmierzających do zaprzestania jej stosowania tylko z wynikającego z przepisów zakończenia programu pomocowego, w związku z czym nie jest zasadne uwzględnienie okoliczności łagodzącej w postaci zaniechania praktyki wskazanej w pkt I sentencji . (157) W przypadku wskazanej w pkt II sentencji decyzji praktyki Prezes UOKiK, kalkulując karę pieniężną, wziął pod uwagę jako okoliczność łagodzącą z uwagi na zaniechanie przez Bank stosowania kwestionowanej praktyki jeszcze przed końcem programu pomocowego. Prez es UOKiK uznał, iż ta okoliczność uzasadnia obniżenie kwoty bazowej o [xxx] wobec kary nakładanej za stosowanie praktyki wskazanej w pkt II sentencji decyzji. (158) W niniejszej sprawie współpraca z Prezesem UOKiK w toku postępowania nie wykraczała poza ramy w ypełniania obowiązków strony postepowania administracyjnego, czy też działaniami , którym można by przypisać w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Fakt terminowego udzielania odpowiedzi na wezwania Prezesa UOKiK przez przedsiębiorcę jest obowiązkiem strony postępowania administracyjnego i jako taki nie może być oceniany jako wyraz aktywnej współpracy z organem. Przedstawiona propozycja zobowiązania nie stanowiła rozwiązania korzystniejszego dla konsumentów n iż prawidłowe wykonanie obowiązków ustawowych przez Bank, które winno nastąpić już w chwili powstania obowiązku ich realizacji. W związku z czym Prezes UOKiK nie dopatrzył się okoliczności łagodzącej w postaci współpracy Spółki z organem. W konsekwencji Pr ezes UOKiK nie uznał za zasadne uwzględnienie współpracy Banku z organem jako okoliczności łagodzącej w przypadku obu praktyk. (159) Prezes UOKiK, kalkulując karę pieniężną, wziął pod uwagę jako okoliczność obciążającą znaczny zasięg terytorialny naruszenia zbi orowych interesów konsumentów z uwagi na to, że praktyki Banku miały miejsce na terytorium całego kraju. Prezes UOKiK uznał, że ta okoliczność obciążająca uzasadnia podwyższenie kwoty bazowej każdej z praktyk o [xxx] . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 37 (160) Stosownie do katalogu okoliczności obc iążających Prezes UOKiK uwzględnił również w stosunku do praktyki wskazanej w pkt II sentencji umyślność naruszenia. Prezes UOKiK uznał, że ta okoliczność uzasadnia podwyższenie kwoty bazowej o [xxx] . Uzasadnienie umyślności działań Banku zostało przedstaw ione na s. 33 - 34. IV. 7 . Obliczenie kary (161) W wyniku powyższych kalkulacji (uwzględnienia okoliczności łagodząc ych i okoliczności obciążających) oraz okoliczności umyślności naruszenia w przypadku wskazanej w pkt II sentencji decyzji praktyki, kwota bazowa kar : – wobec praktyki z pkt I sentencji decyzji , została podwyższona o [xxx] (znaczny zasięg terytorialny) co oznacza, że wysokości kary została podwyższona o [xxxxxxxx] zł . W związku z czym kara pieniężna z tytułu naruszenia zakazu w pkt I sentencji decyzji , wynosi (po zaokrągleniu do pełnej złotówki) 525 913 ,00 zł, co stanowi [xxxxxxx] obrotu osiągniętego przez Bank w 2024 r. i [xxxxxxx] maksymalnej kary, która mogłaby zostać nałożona za stosowanie stwierdzonej praktyki na Bank na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik; – wobec praktyki z pkt I I sentencji decyzji , została podwyższona o [xxx] ( [xxx] znaczny zasięg terytorialny, [xxx] umyślność, [xxx] zaniechanie) co oznacza, że wysokości kary została podwyższona o [xxxxxxxxxx] . W związku z czym kara pieniężna z tytułu naruszenia zakazu w pkt I I sentencji decyzji, po zaokrągleniu do pełnego złotego, wynosi 657 391 ,00 zł , co stanowi [xxxxx] obrotu osiągniętego przez Bank w 2024 r. i [xxxxx] maksymalnej kary, która mogłaby zostać nało żona za stosowanie stwierdzonej praktyki na Bank na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik . IV. 8 . Podsumowanie (162) Nakładając niniejszą decyzją kar y pieniężn e za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes UOKiK kierował się przesłankami wskazanymi w art. 106 oraz art. 111 uok i k . Ka ry w powyższej wysokości jest w ocenie Prezesa UOKiK adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes UOKiK wziął pod uwagę, że kara ta spełni funkcję prewencyjną (zarówno w ujęciu ogólnym, jak i indywidualnym) oraz funkcję represyjną. Decyzja Prezesa UOKiK w omawianym przypadku wysyła również ważny sygnał do całego rynku bankowego , że niedopuszczalne jest dowolne og raniczanie ustawowych uprawnień konsumentów. (163) Zgodnie z przepisem art. 112 ust. 2 i 3 uokik karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na rzecz Funduszu Edukacji Finansowej na konto Urzędu Ochrony Konkurenc ji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. (164) Mając na uwadze powyższe Prezes UOKiK orzekł jak w pkt. IV rozstrzygnięcia niniejszej decyzji. V. Koszty postępowania (165) Zgodnie z przepisem art. 80 uokik, Prezes UOKiK rozstrzyga o koszt ach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Jednocześnie zgodnie z przepisem art. 77 ust. 1 uokik, jeżeli w wyniku postępowania Prezes UOKiK stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuści ł się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z przepisem art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: „kpa”), do kosztów postępowania zalicza się kos zty podróży i inne Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 38 należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56 kpa , a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczania stronom pism urzędowych. Zgodnie z przepisem art. 264 § 1 kpa, jednocz eśnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. W wyniku przeprowadzonego postępowania, Prezes UOKiK w pkt. I sen tencji niniejszej decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną w trakcie postępowania (dwa listy polecone za zwrotnym potwierdzeniem o dbioru) . W związku z powyższym, postanowiono obciążyć Bank kosztami postępowania w wysokości 12,20 zł (słownie: dwanaście złotych i dwadzieścia groszy ). Koszty niniejszego postępowania, określone w pkt. IV sentencji niniejszej decyzji, Bank obowiązany jest wpłacić, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji, na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów NBP O/O Warszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Wobec powyższego Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji niniejszej Decyzji. VI. Pouczenie (166) Stosownie do treści art. 81 ust. 1 u okik w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 202 4 r. poz. 1568 ; ze zm. ) od niniejszej decyzji przysługuje Stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w War szawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, które wnosi się za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. (167) W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkci e V niniejszej decyzji, na podstawie art. 264 § 2 kpa, w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak również stosownie do art. 81 ust. 5 tej ustawy, w związku z art. 479 32 Kodeksu postępowania cywilnego, stronie przysługuje zażaleni e do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie tygodniowym od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. (168) Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust . 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 959) odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł, natomiast zażalenie na jego posta nowienie podlega opłacie stałej w kwocie 500 zł. Opłatę od odwołania lub zażalenia należy uiścić na rachunek bankowy Sądu Okręgowego w Warszawie albo w kasie tego sądu lub w inny sposób, zgodnie z informacjami podanymi przez Sąd. Na stronie internetowej Są du Okręgowego w Warszawie oraz na tablicy ogłoszeń w budynku Sądu dostępne informacje o: 1) funkcjonujących kasach sądu, w których można uiścić opłatę sądową; 2) możliwych sposobach uiszczania opłat sądowych w formie bezgotówkowej; 3) numerach rachunków bi eżących dochodów sądu, na które można dokonywać wpłat. (169) Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której us tawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zgodnie zaś z art. 105 ust. 1 zd. 1 tej ustawy, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzi e, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 556 04 24 < faks +48 22 827 67 41 dozik @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 39 (170) Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 Kodeksu postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawneg o. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Niniejsza decyzja nie podlega doręczeniu w trybie art. 4 i 5 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 ze zm.), w związku z art. 147 ust. 5 tej ustawy . Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Artur Zwaliński Zastępca Dyrektora Departamentu Zbiorowych Interesów Konsumentów Załącznik : 1. Spis treści 2. W ersja jawna decyzji Otrzymuje: 1. [xxxxxxxxxxxxxxx] Reprezentujący: Pekao Bank Hipoteczny Spółka Akcyjna ul. Skierniewicka 10 A 01 - 230 Warszawa 2. a/a