DWZ-6/2025

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 22 maja 2025 r. DWZ - 1.93.1.2024 Decyzja nr DWZ - 6/2025 Po rozpoznaniu wniosku Volkswagen Poznań spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu, nr KRS: 0000064417, o pono wne rozpatrzenie sprawy załatwionej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 21 grudnia 2023 r. , nr DZP - 51/2023 , w punkcie I.1 stwierdzającą nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie luty, marzec, kwieci eń 2020 r. przez Volkswagen Poznań spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu, to jest działanie naruszające, o którym mowa w art. 13 b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach han dlowych, w punkcie I.2 nakładającą na Volkswagen Poznań spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu administracyjną karę pieniężną w wysokości 4 705 776,04 zł (cztery miliony siedemset pięć tysięcy siedemset siedemdziesiąt sześć złotych i cztery grosze) płatną do budżetu państwa, w punkcie II.1 obciążającą Volkswagen Poznań spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu kosztami postępowania w wysokości 300,60 zł (trzysta złotych i sześćdziesiąt groszy) oraz w punkcie II.2 z obowiązującą Volkswagen Poznań spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w terminie 14 dni od dnia, w którym rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów stanie się ostateczne: I. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art 127 § 3 i w zw. z art. 5 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) w zw. z art. 13q ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o prze ciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1790) oraz art. 13b ust. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1649) i art. 13v ust. 1, ust. 2 i ust. 9 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych w zw. z art. 3 ust. 6, ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2414), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Ko nsumentów: 1 . uchyla zaskarżoną decyzję Nr DZP - 51/2023 z dnia 21 grudnia 2023 r., w części oznaczonej punktem I.2; 2 . nakłada na Volkswagen Poznań spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu administracyjną karę pieniężną w wysokości 3 91 1 974,22 PLN (słownie: trzy miliony dziewięćset jedenaście tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt cztery złote i dwadzieścia dwa grosze) p łatną do budżetu państwa na rachunek bieżący dochodów Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 30 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna; 3 . w pozostałej części zaskarżoną decyzję Nr DZP - 51/2023 z dnia 21 grudnia 2023 r. utrzymuje w mocy. II. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, w zw. z art. 5 § 2 pkt 4 i w zw. z art. 264 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 13q ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lut ego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616) w zw. z art. 13h ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz art. 263 § 1 i § 2 oraz art. 264 § 1 K odeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 13q ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: utrzymuje w mocy postanowienie w sprawie kosztów postępowania, zamieszc zone w zaskarżonej decyzji nr DZP - 51/2023 z dnia 21 grudnia 2023 r. w punkcie II.1 oraz II.2; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3 III. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 13h ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz art. 263 § 1 i § 2 oraz art. 264 § 1 K odeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 13q ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handl owych, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. ustala wysokość kosztów postępowania odwoławczego na kwotę 275,40 złotych (słownie: dwieście siedemdziesiąt pięć złotych czterdzieści groszy), 2. nakłada na Volkswagen Poznań spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu obowiązek zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania odwoławczego w wysokości 275,40 złotych (słownie: dwieście siedemdziesiąt pięć złotych czterdzieści groszy), w terminie 30 dni od dnia, w którym niniejsze postanowienie w sprawie kosztów postępowania odwoławczego stanie się ostateczne, na rachunek bieżący dochodów Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. UZASADNIENIE I. Postępowanie pierwszoinstancyjne w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych prowadzone przez Prezesa Urzędu. Na podstawie art. 13c ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tj. Dz. U. 2023, poz. 1790 - dalej także: „ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych”, „Ustawa” lub „Ustawa Zatorowa”) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej także: „Prezes Urzędu” lub „Prezes UOKiK”) przeprowadził analizę prawdopodobieństwa nadmie rnego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Volkswagen Poznań Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu (dalej także: „Spółka” lub „Strona” lub „Strona postępowania”). Działając w oparciu o treść art. 13c ust. 2 i ar t. 13e ust. 2 w zw. z art. 13b Ustawy Prezes Urzędu w dniu 17 czerwca 2020 r. (korespondencja doręczona Stronie w dniu 19 czerwca 2020 r.) wszczął postępowanie w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę postępowa nia, obejmujące okres luty, marzec, kwiecień 2020 r., tj. trzech kolejnych miesięcy, przypadających w okresie 2 lat przed dniem wszczęcia postępowania (karta akt postępowania DZP.93.36.2020: 6 - 8 verte, tom 1). W toku prowadzonego postępowania przy piśmie z dnia 10 lipca 2020 r. Strona postępowania przekazała następujące dokumenty i informacje: − oświadczenie o posiadaniu przez Volkswagen Poznań sp. z o.o. statusu dużego przedsiębiorcy, − politykę rachunkowości wraz z zakładowym planem kont, − informację o zestaw ieniu kont, stosownie do treści art. 15 ustawy o rachunkowości, a także zestawienie kont pomocniczych w zakresie rozrachunków z kontrahentami, − aktualną wersję plików JPK_VAT za okres od września 2019 r. do kwietnia 2020 r. Do pisma z 27 lipca 2020 r. Str ona przekazała następujące pliki, stanowiące odpowiedź na punkty 4 i 6 wezwania Prezesa Urzędu z 30 czerwca 2020 r.: − informacje dotyczące dokonywanych transakcji handlowych, w których świadczenia pieniężne stały się wymagalne po 1 stycznia 2020 r., według załącznika nr 1 do wezwania (Tabela nr 1), w postaci 36 plików MS Excel w formacie .xlsx oraz dodatkowo 36 plików w formacie .pdf, − pliki JPK_WB dla następujących rachunków bankowych stosowanych w rozliczeniach z kontrahentami w okresie od 1 stycznia 2020 r . do 30 czerwca 2020 r. w strukturze logicznej o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej: • [informacja prawnie chroniona ] • [ informacja prawnie chroniona] • [ informacja prawnie chroniona ] • [ informacja prawnie chroniona ] • [ informacja prawnie chroniona ] • [ i nformacja prawnie chroniona ] • [ informacja prawnie chroniona ] • [ informacja prawnie chroniona ] . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5 Strona przy pismach z dnia 24 sierpnia 2020 r. oraz 1 września 2020 r. przekazała uzupełnione dane do Tabeli nr 1 zawierające informacje dotyczące transakcji handlo wych. W wyniku przeprowadzonej analizy przekazanych przez Stronę dokumentów ustalono, że dokumenty te wymagają dalszego uzupełnienia. W związku z czym Prezes Urzędu wystosował kolejne pisma: z 21 października 2020 r. którym wystąpił o nadesłanie kolejnych dowodów w sprawie - w tym zweryfikowanych i potwierdzonych ze stanem faktycznym informacji m.in w zakresie danych w Tabeli nr 1 oraz dokonanych potrąceniach wzajemnych należności i zobowiązań w ramach transakcji handlowych a także wskazanie dlaczego przy części transakcji brak było informacji o numerze NIP kontrahentów. W odpowiedzi Strona w piśmie z 6 listopada 2020 r. złożyła wyjaśnienia dotyczące: − [informacja prawnie chroniona]; − [informacja prawnie chroniona] ; − [informacja prawnie chroniona] ; − [informacj a prawnie chroniona] . W odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 21 stycznia 2021 r. pismem z 26 lutego 2021 r. Strona przesłała wyjaśnienia dotyczące m.in. przyczyn braku numeru identyfikacji podatkowej kontrahentów, informacje o kompensatach wzajemnych nale żności i zobowiązań, wyjaśnienie rozbieżności kwot świadczeń pieniężnych pomiędzy Tabelą nr 1 i plikami JPK_VAT wraz z potwierdzonymi za zgodność z oryginałem kopiami dowodów zakupu (faktur), informacje o sposobie spełnienia świadczeń pieniężnych, zestawie nie kontrahentów posiadających status dużego przedsiębiorcy, zestawienie ze wskazaniem terminów płatności świadczeń pieniężnych. Strona postępowania w piśmie z 26 lutego 2021 r. m.in. poinformowała, że zebrała oświadczenia od dostawców dotyczące ich statu su dużego przedsiębiorcy i przekazała zestawienie na płycie CD, stanowiącej załącznik do tego pisma. W kolejnym piśmie z 29 kwietnia 2021 r., Strona wskazała, że zaktualizowała statusy dostawców, dane w zakresie transakcji handlowych zawartych przed stycz niem 2020 r. oraz skorygowała dane w transakcjach, w przypadku których w Tabeli nr 1 wskazała wartości ujemne. W piśmie z 3 września 2021 r. Strona złożyła dodatkowe wyjaśnienia dotyczące dokonywania kompensat należności i zobowiązań. W odpowiedzi na wezw anie organu z 15 lutego 2023 r. Strona przeanalizowała przelewy bankowe i w oparciu o tę weryfikację wyjaśniła wątpliwości [informacja prawnie chroniona] . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6 Spółka odniosła się w tym piśmie do poszczególnych transakcji, które w postępowaniu pierwszej instanc ji wzbudziły wątpliwości organu. W piśmie z 26 kwietnia 2023 r. Strona złożyła wyjaśnienia dotyczące rozbieżności pomiędzy wysokością świadczeń pieniężnych wykazanych w Tabeli nr 1 a wysokością świadczeń wynikających z odpowiednich pozycji w plikach JPK_ VAT [informacja prawnie chroniona] . W pismach z lipca 2023 r. w szczególności w piśmie z 17 lipca 2023 r. Spółka złożyła wyjaśnienia dotyczące funkcjonowania w okresie pandemii SARS - CoV - 2 oraz wpływu pandemii na opóźnienia ze spełnianiem świadczeń pienię żnych. Po podjęciu szeregu czynności, w szczególności czynności opisanych szczegółowo w decyzji z dnia 21 grudnia 2023 r., nr DZP - 51/2023 oraz wskazanych powyżej, pismem z dnia 25 października 2023 r. (Zawiadomienie wraz z uzasadnieniem postawionego zarzut u) Prezes Urzędu poinformował Stronę, iż zakończył zbieranie materiału dowodowego w postępowaniu w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę i na tej podstawie dokonał ustaleń faktycznych i prawnych opisując je w przedmiotowym piśmie. Ponadto, Prezes Urzędu wskazał, że Strona ma prawo zapoznać się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzieć się w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowego pisma. Strona zapoznała się ze zgromadzonym materiałem d owodowym w dniu 8 listopada 2023 r., a następnie pismem z 20 listopada 2023 r. ustosunkowała się do pisma Prezesa UOKiK z dnia 25 października 2023 r. Z wyjaśnień Strony wynika, iż dokonała przeglądu faktur, w wyniku którego ustaliła prawidłową datę zakupu do jednej z transakcji, do kilkudziesięciu innych transakcji Strona wskazała nowy, prawidłowy termin zapłaty. Spółka wniosła o uwzględnienie zidentyfikowanych błędów dotyczących warunków płatności i ponowne ustalenie opóźnień w odniesieniu do powyższych ś wiadczeń pieniężnych. W drugim zaś piśmie, także z 25 października 2023 r. przesłanym przez pełnomocnika przedstawiła dodatkowe wyjaśnienia oraz wnioski proceduralne w zakresie prowadzonego postępowania stwierdzając, iż podtrzymuje wcześniej składane wnios ki, jednocześnie podnosząc, że w aktach sprawy brakuje protokołów z wykonywanych przez organ czynności oraz adnotacji urzędowych dotyczących: udostępniania plików, − czynności dotyczących przetwarzania plików dostarczonych przez Volkswagen Poznań sp. z o. o. albo podmioty trzecie, − opisów algorytmów (operacji) formuł stosowanych przez Prezesa UOKiK przy przetwarzaniu danych dostarczonych przez Volkswagen Poznań sp. z o. o. albo podmioty trzecie, − opisów narzędzi informatycznych stosowanych przez Prezesa UOKiK. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 7 Ponadto Strona wniosła o uzupełnienie materiału dowodowego z dokumentów źródłowych (gdyż w ocenie Strony organ oparł ustalenia na Tabeli nr 1, tabelach uzupełniających do Tabeli nr 1, księgach podatkowych Spółki; księgach rachunkowych Spółki oraz dowodac h księgowych) , wyłączenie z zakresu postępowania oraz podstawy wyliczenia ewentualnej kary pieniężnej świadczeń pieniężnych w walucie obcej, transakcji handlowych z podmiotami powiązanymi z Grupy Volkswagen i transakcji rozliczanych wewnętrznym faktoringie m Grupy Volkswagen, transakcji handlowych z kontrahentami z Wielkiej Brytanii. Strona wniosła o odstąpienie od wymierzenia Volkswagen Poznań sp. z o. o. administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 13v ust. 7 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóź nieniom w transakcjach handlowych, ponieważ do nadmiernego opóźniania się przez Stronę postępowania w płatnościach w transakcjach handlowych w okresie objętym postępowaniem doszło na skutek działania siły wyższej w postaci pandemii COVID - 19. Prezes Urzęd u Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z dnia 21 grudnia 2023 r., nr DZP - 51/2023 (dalej również „Decyzja”, „Decyzja DZP - 51/2023”, „Decyzja I instancji”), na podstawie art. 13v ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach hand lowych, w punkcie: I.1 stwierdził nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę postępowania w okresie luty, marzec, kwiecień 2020 r., to jest działanie naruszające zakaz, o którym mowa w art. 13b ust. 1 i 2 Ustawy; I.2 nałożył na Stronę postępowania administracyjną karę pieniężną w wysokości 4 705 776,04 zł , płatną do budżetu państwa. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1616 - dalej także: „ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów”) w zw. z art. 13h Ustawy oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej również: „kodeks postęp owania administracyjnego” lub „kpa”) w zw. z art. 13q Ustawy, Prezes Urzędu: II.1 obciążył Stronę kosztami postępowania w wysokości 300,60 zł; II.2 zobowiązał Stronę postępowania do zwrotu na swoją rzecz kosztów postępowania w terminie 14 dni od dnia, w kt órym rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów stało się ostateczne. W uzasadnieniu Decyzji na stronach od 5 do 59 (karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 6 - 8 verte, tom 1) Prezes Urzędu opisał w sposób szczegółowy przebieg prowadzonego postępowania, podjęt e czynności i wymianę korespondencji pomiędzy Prezesem Urzędu Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 8 a Stroną postępowania. Opis tych czynności odzwierciedla sposób w jaki Prezes Urzędu prowadził postępowanie jako organ pierwszej instancji, jakie dowody pozyskał i w jakiej postaci, nadto do dok onania jakich czynności i złożenia jakich wyjaśnień wzywał Spółkę. Rozpatrując sprawę ponownie Prezes Urzędu stwierdza, iż opis ten jest wiarygodny, ponieważ znajduje odzwierciedlenie w dokumentach i materiale dowodowym zgromadzonym w aktach postepowania. Ponadto, w uzasadnieniu Decyzji Prezes Urzędu szczegółowo wyjaśnił przesłanki zastosowania ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustalił, że Spółka jako Strona postępowania mieści się w zakresie podmiotowym przepis ów Ustawy i tym samym może być adresatem decyzji ustalającej nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Po dokonanej analizie materiału dowodowego (zgromadzonych dokumentów oraz informacji i wyjaśnień przekazanych przez Stronę postępowa nia), Prezes Urzędu działając jako organ pierwszej instancji wyłączył z prowadzonego postępowania świadczenia pieniężne wynikające z transakcji handlowych nieobjętych zakresem podmiotowym Ustawy oraz inne świadczenia o charakterze pieniężnym nieobjęte jej zakresem przedmiotowym. Zatem jako niepodlegające weryfikacji w toku postępowania pod kątem terminowości ich spełniania wskazał: − świadczenia pieniężne wynikające z transakcji handlowych, w których kontrahentami Strony nie byli przedsiębiorcy w rozumieniu u stawy Prawo przedsiębiorców – stosownie do treści art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (np. rachunki wystawione przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej); − świadczenia pieniężne, wynikaj ące z transakcji handlowych, w których kontrahentami Strony postępowania nie byli przedsiębiorcy z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarc zym lub Konfederacji Szwajcarskiej – stosownie do treści art. 2 pkt 7 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych; − świadczenia o charakterze pieniężnym niestanowiące wynagrodzenia za dostarczone towary lub wykonane usługi w t ransakcjach handlowych w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (np. daniny publiczne, dodatkowe obciążenia dokumentowane notami księgowymi, opłaty członkowskie za udział w organizacjach zrzeszają cych przedsiębiorców oraz kaucje o charakterze gwarancyjnym). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 9 Świadczenia te zostały wyszczególnione w Tabeli W.1 stanowiącej załącznik nr 1 do Decyzji. − świadczenia pieniężne wynikające z dowodów zakupu, dla których wystawione zostały faktury korygujące n a pełną wartość świadczenia pieniężnego lub Strona dokonała korekt księgowych na pełną wartość świadczenia pieniężnego (storno techniczne) Prezes Urzędu, działając jako organ I instancji, uznał za celowe zaprezentowanie dokonanej analizy w/w świadczeń w od rębnym zestawieniu oznaczonym jako Tabela P.1 stanowiąca załącznik nr 3 do Decyzji. Świadczenia pieniężne w niej wskazane, w zależności od wyniku dokonanej analizy zostały zaprezentowane w Tabeli W.2, jako podlegające wyłączeniu korekty „do zera” lub storn a, a jeżeli świadczenia te nie podlegały wyłączeniu, lecz ocenie terminowości ich spełnienia - zostały zaprezentowane w dalszych tabelach stanowiących odzwierciedlenie wyniku oceny ww. terminowości. W ostatniej kolumnie w Tabeli P.1 znalazło się odesłanie do odpowiednich tabel. Prezes UOKiK wyłączył od rozstrzygania świadczenia pieniężne wynikające z transakcji handlowych, co do których – w ujęciu generalnym - Ustawa ma zastosowanie – lecz które pomimo tego, że zostały wykazane przez Stronę w materiale dow odowym, nie kwalifikowały się do objęcia ich ramami wyznaczonymi przez okres objęty niniejszym postępowaniem, tj. luty, marzec, kwiecień 2020 r. a) świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę przed okresem objętym postępowaniem, tj. przed 1 lutego 2020 r. ; b) świadczenia pieniężne, które stały się wymagalne po okresie objętym postępowaniem, tj. te których termin zapłaty przypadał 30 kwietnia 2020 r. lub później. Poza rozstrzyganiem w niniejszym postępowaniu, Prezes Urzędu działając jako organ I instancji pozos tawił także świadczenia pieniężne, których termin zapłaty przypadał przed 1 stycznia 2020 r. – w świetle art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych (Dz.U. z 2019 r. poz 1649 – dalej jako : „ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych” lub „ustawa zmieniająca”). Przywołany przepis stanowi, że nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych może być stwierdzone w przypadku świadczeń pieniężnych wyn ikających z transakcji handlowych zawartych przed dniem 1 stycznia 2020 r., z tym że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ustalając wystąpienie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 10 takiego nadmiernego opóźniania się, w przypadku takich transakcji handlowych, uwzględnia jedynie te świadczenia pieniężne, które stały się wymagalne po tym dniu. Opisane powyżej świadczenia pieniężne zostały wykazane w Tabelach nr W.3, W.4 i W.5 stanowiących załączniki do decyzji. Na poczet ustalenia czy Strona nadmiernie opóźniała się ze spełnianiem świ adczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem, a także ustalenia sumy wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych lub spełnionych po terminie przez Stronę w okresie luty, marzec, kwiecień 2020 r., Prezes Urzędu nie uwzględnił również świadczeń pieni ężnych, co do których ustalił, że Strona spełniła je przed upływem terminu umownego i tym samym uznał je za spełnione w terminie (za spełnione w terminie Prezes Urzędu uznał również świadczenia pieniężne bez odroczonego terminu zapłaty, których zapłata nas tąpiła gotówką lub za pomocą kart płatniczych w dniu wystawienia faktury). Świadczenia te zostały zaprezentowane w Tabeli nr W.6 stanowiącej załącznik nr 7 do Decyzji. Kolejną kategorią świadczeń pieniężnych, które Prezes UOKiK pominął przy rozstrzyganiu, są świadczenia pieniężne, wobec których pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, w zakresie ich spełnienia bądź terminowego spełnienia. Świadczenia te zostały wyszczególnione w Tabeli W.7 stanowiącej załącznik nr 8 do Decyzji Na stępnie Prezes Urzędu wskazał, których świadczeń pieniężnych, wymagalnych w okresie objętym postępowaniem, Strona postępowania nie spełniła w tym okresie lub spełniła je po terminie umownym uzgodnionym przez strony transakcji handlowych, ustalił ich wysoko ść, liczbę dni opóźnienia oraz wyliczył dla każdego niepełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia jednostkową karę pieniężną (dalej również: „JKP”). W wyniku powyższego ustalił, że w okresie objętym postępowaniem Strona nie spełniła lub spełniła po terminie wymagalne świadczenia pieniężne, które zostały opisane w uzasadnieniu Decyzji oraz wyszczególnione w Tabelach Z.1 - Z.3 stanowiących załączniki do Decyzji, przy czym były to: 1) świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę po terminie w okresie objęt ym postępowaniem, których wartość wyniosła 358.605.168,39 PLN – Tabela Z.1, 2) świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę po terminie po okresie objętym postępowaniem, których wartość wyniosła 78.650.503,39 PLN – Tabela Z.2, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 11 3) świadczenia pieniężne niespełnio ne przez Stronę w okresie objętym postępowaniem których wartość wyniosła 62.684.322,59 PLN – Tabela Z.3. Suma wyżej wymienionych wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie w okresie luty, marzec, kwiecień 2020 r. przez Stro nę postępowania wyniosła 499 939 994, 37 zł (czterysta dziewięćdziesiąt dziewięć milionów dziewięćset trzydzieści dziewięć tysięcy dziewięćset dziewięćdziesiąt cztery złote i trzydzieści siedem groszy) , a zatem przekroczyła próg ustawowy, o którym mowa w a rt. 13b ust. 2 Ustawy w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych. W uzasadnieniu Decyzji Prezes Urzędu odniósł się również do przesłanki odstąpienia od wymierzenia administracyjn ej kary pieniężnej na podstawie art. 13v ust. 6 Ustawy. Ustalił, że suma wartości świadczeń pieniężnych nieotrzymanych lub otrzymanych po terminie przez Stronę postępowania w okresie objętym postępowaniem jest nie większa niż [informacja prawnie chroniona] i tym samym jest niższa od ustalonej sumy wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Stronę w tym samym okresie. Zatem w sprawie nie zachodziła przesłanka odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 13v ust. 6 Ustawy (karty 167 - 172 Decyzji ). Ponadto, rozpatrując sprawę w pierwszej instancji Prezes Urzędu uznał, iż – wbrew twierdzeniom Strony postępowania – do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w niniejs zej sprawie nie doszło także na skutek działania siły wyższej, tj. wystąpienia pandemii COVID - 19. W związku z powyższym, w przedmiotowym postępowaniu nie zachodziła przesłanka odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 13 v ust. 7 Ustawy (karty 173 - 219 Decyzji ). Jednocześnie po rozważeniu podniesionych przez Stronę argumentów, Prezes Urzędu wydając decyzję w pierwszej instancji nie znalazł również podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie wystąpił uzasadniony przypade k stanowiący przesłankę odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej poprzez zastosowanie art. 13v ust. 8 Ustawy (karty 218 – 228 Decyzji ) W związku z powyższym Prezes Urzędu, w oparciu o przepisy Ustawy oraz zebrany w sprawie materiał dow odowy, obliczył jednostkowe kary pieniężne za każde niespełnione przez Stronę postępowania lub spełnione po terminie świadczenie pieniężne, które było wymagalne w okresie objętym postępowaniem (Tabele Z.1 - Z.3). Suma tych kar wyniosła Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 12 łącznie 4 705 776,04 z ł (słownie: cztery miliony siedemset pięć tysięcy siedemset siedemdziesiąt sześć złotych cztery grosze) i w tej wysokości Prezes Urzędu nałożył na Stronę postępowania administracyjną karę pieniężną. II. Wniosek Strony postępowania o ponowne rozpatrzenie sp rawy. Strona postępowania w ustawowym terminie wystąpiła z wnioskiem z dnia 5 stycznia 2024 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W treści wniosku Strona zarzuciła Prezesowi Urzędu brak rozpoznania istoty sprawy i naruszenie obowiązujących przepisów prawa, w tym między innymi, w szczególności: 1. art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa w związku z art. 13q Ustawy Zatorowej poprzez: 1) naruszenie zasady bezpośredniości postępowania dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w głównej mierze na zestawieniu danych dotyczącym transakcji handlowych realizowanych przez Spółkę w okresie objętym tym postępowaniem, zawierającym dane wtórne z systemu księgowego Spółki, przygotowanym przez Spółkę na żądanie Prezesa UOKiK w formacie Microsoft Excel, nie zaś na dokumentach źr ódłowych, w szczególności w postaci dokumentów umów; 2) brak wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj.: a) umownych terminów płatności, b) dat zawarcia, treści i charakteru umów zawartych przez Spółkę i możliwości ich zakwalifikowania jako transakcji handlowych, c) prawa właściwego dla transakcji handlowych, d) terminów na badanie towarów/usług, e) dat doręczenia faktur w przypadku zastrzeżenia terminów na badanie towaru/usługi, f) faktur i dat dostar czenia towarów/wykonania usług; 2. art. 13v ust. 1 Ustawy Zatorowej, poprzez wydanie Decyzji pomimo braku jednoznacznego ustalenia, czy w okresie objętym postępowaniem Spółka nadmiernie opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w transakcjach handlo wych; 3. art. 6 kpa w zw. z art. 13q Ustawy Zatorowej, art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawy o finansach publicznych, art. 13b ust. 3 ustawy z dnia 8 m arca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, art. 13b ust. 1 i 2 Ustawy Zatorowej, art. 13v ust. 1 i 2 Ustawy Zatorowej, poprzez wyliczenie kary pieniężnej w odniesieniu do świadczeń pieniężnych w walutach obcych, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 13 w syt uacji, w której przepisy Ustawy Zatorowej nie regulowały sposobu wyliczenia wartości świadczeń w walutach obcych, jako elementu kalkulacji jednostkowych kar pieniężnych; 4. art. 189c kpa w zw. z art. 13q Ustawy Zatorowej w zw. z art. 13b ust. 4 pkt 2 Znowel izowanej Ustawy Zatorowej i art. 13v ust. 2a pkt 2 Znowelizowanej Ustawy Zatorowej, poprzez brak pominięcia transakcji handlowych z podmiotami powiązanymi z Grupy Volkswagen, w sytuacji, w której w chwili wydania Decyzji obowiązywały przepisy, zgodnie z kt órymi nastąpiła depenalizacja deliktu administracyjnego będącego przedmiotem nałożenia kary zaskarżoną Decyzją, tj. art. 13b ust. 4 pkt 2 Znowelizowanej Ustawy Zatorowej i art. 13v ust. 2a pkt 2 Znowelizowanej Ustawy Zatorowej, zgodnie z którymi transakcje handlowe, których wyłącznymi stronami są podmioty należące do tej samej grupy kapitałowej nie są uwzględniane przy ustalaniu wystąpienia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych oraz przy wyliczaniu kary za nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych; 5. art. 7a § 1 kpa w zw. z art. 13q Ustawy Zatorowej w zw. z art. 18f ust. 18 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych w zw. z art. 13V us t. 8 Ustawy Zatorowej w zw. z art. 13v ust. 1 1 2 Ustawy Zatorowej, poprzez brak rozstrzygnięcia na korzyść Spółki wątpliwości co do tego, czy przepisy Ustawy Zatorowej pozwalają na pominięcie w postępowaniu w sprawie nadmiernego opóźniania się w płatności ach w transakcjach handlowych transakcji handlowych, których jedynymi stronami są podmioty należące do tej samej grupy kapitałowej i pominięcie transakcji handlowych z podmiotami powiązanymi z Grupy Volkswagen, w sytuacji gdy przedmiotem niniejszego postęp owania jest nałożenie na Spółkę obowiązku w postaci zapłaty administracyjnej kary pieniężnej, a interesy osób trzecich, na które wynik niniejszego postępowania ma bezpośredni wpływ nie sprzeciwiają się przyjęciu takiej wykładni przepisów Ustawy Zatorowej; 6. art. 8 § 2 kpa w zw. z art. 13q Ustawy Zatorowej, poprzez uznanie braku możliwości wyłączenia z zakresu niniejszego postępowania transakcji handlowych z podmiotami powiązanymi z Grupy Volkswagen, z powołaniem na utrwaloną praktykę działania Prezesa UOKiK i związaną z nią zasadę równego traktowania, w sytuacji gdy ww. utrwalona praktyka Prezesa UOKiK jest niezgodna z przepisami obowiązującego prawa, a zatem Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 14 Prezes UOKiK powinien od niej odstąpić w niniejszej sprawie i pominąć transakcje handlowe z podmiotam i powiązanymi z Grupy Volkswagen; 7. art. 13v ust. 7 Ustawy Zatorowej, poprzez brak odstąpienia od wymierzenia Spółce administracyjnej kary pieniężnej za nadmierne opóźnianie się w płatnościach w transakcjach handlowych, w sytuacji, w której do nadmiernego o późniania się przez Spółkę ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie objętym niniejszym postępowaniem doszło na skutek działania siły wyższej w postaci COVID - 19; 8. art. 13v ust. 8 Ustawy Zatorowej, poprzez brak odstąpienia od wymierzenia Spółce adminis tracyjnej kary pieniężnej, pomimo zaistnienia uzasadnionych przyczyn, tj.: 1) przeszkód w terminowym spełnianiu przez Spółkę świadczeń pieniężnych spowodowanych okolicznościami związanymi z pandemią COVID - 19; 2) znikomej wagi naruszenia przez Spółkę zakazu nadmi ernego opóźniania się w spełnianiu świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych; 3) faktu, iż Spółka nie działała w zamiarze popełnienia deliktu administracyjnego, polegającego na nadmiernym opóźnianiu się w płatnościach w transakcjach handlowych, a ewent ualne naruszenie art. 13b ust. 1 Ustawy Zatorowej wynikało ze stosowania przez Spółkę krótkich terminów płatności oraz z okoliczności niezależnych od Spółki; 9. art. 189d pkt 1 kpa w zw. z art. 13q Ustawy Zatorowej, poprzez brak wzięcia pod uwagę przy wymierz aniu Spółce administracyjnej kary pieniężnej wagi i okoliczności naruszenia przez Spółkę zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych, tj. art. 13b ust. 1 Ustawy Zatorowej. W związku z powyższym, Strona p ostępowania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w całości. III. Dodatkowe postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Prezesa Urzędu w postępowaniu prowadzonym w związku z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona postępowania w ślad za treścią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pismem z dnia 2 września 2024 r. Strona wskazała, że po przeprowadzeniu szczegółowych analiz związanych z badaniem terminów płatności wiążących Stronę oraz ustalenia – w toku Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 15 prze dmiotowych analiz – rozbieżności wystąpiła konieczność złożenia pisma w sprawie. Strona wskazała również, iż w związku ze skalą prowadzonej działalności jak i strukturą powiązań, skutkiem jest duży stopień skomplikowania procesu zakupowego. W szczególności umowy na podstawie których dostarczane są towary i usługi do Strony jest [informacja prawnie chroniona] . Strona postępowania wskazała, że ma ograniczony dostęp do materiałów źródłowych dotyczących danej umowy/zamówienia, a dodatkowo procedury i standardy stosowane w poszczególnych krajach/spółkach często różnią się od siebie. Dlatego też w toku uzyskiwania informacji od spółek powiązanych – dotyczących warunków umów, w tym wiążących strony terminów płatności, doszło do nieumyślnych błędów komunikacyjnych, które skutkowały koniecznością zweryfikowania danych przekazanych przez stronę postępowania do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zidentyfikowane rozbieżności dotyczyły przede wszystkim właściwej daty powiązanej z zastosowaniem umowy na praw ie obcym oraz wpływu faktury do systemu. W związku z powyższym Spółka zidentyfikowała transakcje, które posiadały nieprawidłowy termin zapłaty czy transakcje z niewłaściwym wpływem skanu faktury do systemu. Wszystkie przypadki zostały ujęte w tabelach, kt óre stanowiły Załącznik nr 1 do pisma z 2 września 2024 r. Stwierdzone przez Stronę nieprawidłowości miały potwierdzić nadesłane faktury z potwierdzeniem ich wpływu i skanu do systemu. Ponadto do pisma Strona dołączyła wydruki z systemu, cztery faktury or az faktury korygujące do kilku transakcji. Wszystkie zaś transakcje dla których Strona wskazała na konieczność zmiany terminu zapłaty zostały zawarte, przez Stronę, w Załączniku nr 1 do ww. pisma. W kolejnym piśmie, które wpłynęło do UOKiK 27 września 202 4 r. będącym uzupełnieniem pisma z dnia 2 września 2024 r. Spółka przedłożyła dodatkowe wyjaśnienia w przedmiocie rozbieżności między wskazanym pierwotnie przez Stronę w zestawieniu tabelarycznym terminem płatności a ich rzeczywistym umownym terminem płatn ości wynikającym z zawieranych na rzecz Spółki Umów. Strona pokrótce wyjaśniła sposób funkcjonowania grupy Volkswagen oraz wskazała, że nie posiada umów, które dotyczą zakupu części samochodowych dla montowanych w Volkswagen Poznań samochodów. Strona wskaz ała, iż [ informacja prawnie chroniona] ”. Realizacja umów zawartych [informacja prawnie chroniona] następuje na rzecz różnych podmiotów prawnych, które to otrzymują bezpośrednio od dostawcy towar oraz dokument księgowy (fakturę), którą każdy z beneficjentó w – członków grupy Volkswagen, w tym Volkswagen Poznań, umowy musi opłacić samodzielnie. Do pisma Strona załączyła wyciąg z przykładowej umowy z jednym z dostawców komponentów wraz z tłumaczeniem przysięgłym z języka angielskiego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 16 Pismem z dnia 26 listo pada 2024 r. Prezes UOKiK wezwał Stronę do przekazania dodatkowych wyjaśnień oraz nadesłania dokumentów oraz udzielenia informacji: 1. czy w Tabelach karowych 1 występują transakcje, w przypadku których dostawa towaru lub wykonanie usługi miały miejsce później niż termin zapłaty wskazany przez Stronę i ustalony w Tabelach karowych; 2. które transakcje handlowe (wyszczególnione w Tabelach karowych) były realizowane w oparciu o prawo obce i weryfikację czy ustalenia zawarte w Tabelach karowych odpowiadają przepisom i warunkom umownym na które zgodziła się Strona oraz wskazanie ewentualnych różnic pomiędzy warunkami umownymi i przepisami a ustaleniami zawartymi w Tabelach karowych; 3. czym jest data wpływu i skanu do systemu dokumentów i wyjaśnienie jaki ma ona wpływ na terminy zapłaty w transakcjach handlowych; 4. dotyczących transakcji, o których mowa w piśmie z 27 września 2024 r. – o numerach 1730, 2406, 3282, 3285 oraz 3298 poprzez wskazanie numeru z Tabeli nr 1 dla w/w transakcji, nowego terminu zapłaty i nadesłanie do kumentów dostawy potwierdzających ich spełnienie w innym niż wskazany w decyzji terminie, faktur VAT dotyczących ww. transakcji oraz umów pomiędzy Stroną (podmiotem, który zawarł umowę na rzecz Strony) a kontrahentami tych transakcji. W odpowiedzi na powy ższe wezwanie Strona w piśmie z dnia 13 grudnia 2024 r., wskazała które transakcje zostały zrealizowane w oparciu o prawo obce i podała na nowo ustalone terminy zapłaty (zawarte w załączniku nr 1 do tego pisma). Ponadto Strona wyjaśniła czym jest skan do systemu księgowego wskazała, iż „ [info r macja prawnie chroniona] ” przesłała faktury, faktury korygujące oraz wzór umowy [informacja prawnie chroniona] . Wyjaśniając transakcje Strona przekazała dokumenty zakupu do tych transakcji oraz dokumenty potwierdzają ce daty wpływu/skanu faktur do systemu księgowego, od którego Spółka przelicza termin zapłaty. Do każdej z tych pozycji został wskazany poniżej numer z Tabeli 1 oraz przyporządkowany nowy, prawidłowy termin zapłaty. Ponadto Strona wskazała, iż transakcje t e zawarła w załączniku do pisma, w którym wskazała nowe – prawidłowe terminy zapłaty w oparciu o nowe ustalenia wpływu skanu faktur do systemu księgowego. Załącznik ten zawierał Tabele karowe z nowymi terminami zapłaty dla kilku tysięcy transakcji . W tabel ach tego załącznika Strona wskazała zastosowanie prawa obcego 1 Tabele karowe to tabele Z.1, Z.2, Z.3 – stanowiące załączniki do Decyzji DZP - 51/2023 z dnia 21 grudnia 2023 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 17 dla poszczególnych transakcji a ponadto umieściła adnotacje „UWZGLĘDNIONE W PIŚMIE Z 02.09.2024” (co dotyczy rozbieżność w zakresie właściwej daty wpływu do systemu). Pismem z 23 grudnia 2024 r . Prezes UOKiK zwrócił się do Strony z wezwaniem w którym zobowiązał ją do przekazania poświadczonego przez tłumacza przysięgłego tłumaczenia na język polski dokumentu załączonego przy piśmie z 13 grudnia 2024 r. - [informacja prawnie chroniona] oraz wyjaś nienie uwag zawartych w załączniku nr 1 do tego samego pisma. W odpowiedzi – pismem z 10 stycznia 2025 r. Spółka wyjaśniła, iż adnotacja „UWZ GLĘDNIONE W PIŚMIE Z 02.09.2024" dotyczy transakcji, których termin wpływu skanu faktur do systemu został ustalon y na nowo przez Stronę. Do pisma załączono tłumaczenie przysięgłe dokumentu [informacja prawnie chroniona] . Prezes Urzędu, aby dodatkowo zweryfikować prawidłowość nowych otrzymanych od Strony danych i uzupełnić dowody i materiały w sprawie wystąpił do wyb ranych kontrahentów Strony. Prezes UOKIK wystąpił do kontrahentów Spółki: 1. [informacja prawnie chroniona] , (Pismem z dnia 31 stycznia 2025 r.) 2. [informacja prawnie chroniona] , 3. [informacja prawnie chroniona] , 4. [informacja prawnie chroniona] , 5. [informacja pr awnie chroniona] , 6. [informacja prawnie chroniona] , 7. [informacja prawnie chroniona] , 8. [informacja prawnie chroniona] , 9. [informacja prawnie chroniona] , 10. [informacja prawnie chroniona] (Pismami z dnia 6 lutego 2025 r.) Prezes Urzędu wezwał kontrahentów Spółki do przekazania dodatkowych informacji w zakresie transakcji zawartych ze Stroną w okresie objętym postępowaniem, tj. za luty, marzec, kwiecień 2020 r. – − wskazania czy w zakresie poszczególnych transakcji zamieszczonych w tabeli będącej załącznikiem do wezwan ia dokonywano wyboru prawa właściwego dla umowy (prawo Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 18 obce) oraz wskazania czy strony umowy będącej źródłem w/w transakcji zastrzegły termin zapłaty z uwzględnieniem prawa obcego wskazania, − wskazania czy do transakcji handlowych zamieszczonych w tabeli bę dącej załącznikiem nr 2 do pisma, ma zastosowanie umowa [informacja prawnie chroniona] , wskazania sposobu doręczania faktur − wskazania w zakresie transakcji zamieszczonych w tabeli będącej załącznikiem do wezwania: • zdarzenia (opisowo) od którego zgodnie z z awarta umową liczony jest termin zapłaty np. dostawa towaru, wystawienie faktury, otrzymanie faktury przez Stronę; • daty zdarzenia od której liczony jest termin zapłaty (dd.mm.rrrr); • terminu zapłaty wynikającego z umowy poprzez wskazanie liczby dni (np. 30 dni, 60 dni); • terminu zapłaty wynikającego z umowy poprzez wskazanie daty kalendarzowej w formacie (dd.mm.rrrr.). Prezes Urzędu wezwał również kontrahentów Spółki do przekazania oświadczeń o posiadanym statusie w 2019 i 2020 r.: mikro, mały, średni czy du ży przedsiębiorca – w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.201 4, str. 1, ze zm.). Analiza nadesłanych odpowiedzi potwierdziła, że Strona zawierała ze swoimi kontrahentami z Polski umowy na prawie obcym, w oparciu [informacja prawnie chroniona] , . Natomiast terminy zapłaty poszczególnych transakcji handlowych, wskazan e przez kontrahentów, w większości zgadzały się z tymi, które zostały przyjęte w postepowaniu DPZ.93.36.2020. Pismem z Prezes UOKiK 14 lutego 2025 r. Prezes UOKiK wezwał Stronę postępowania do wskazania dla poszczególnych transakcji handlowych ujętych w Ta belach karowych wartości świadczeń pieniężnych zgodnych z zawartymi umowami z uwzględnieniem walut w których świadczenia te zostały wyrażone poprzez wskazanie wartości świadczenia pieniężnego (całości lub części) oraz wskazania jego waluty oraz do nadesłan ia wybranych faktur. W odpowiedzi na w/w wezwanie pismem z dnia 14 marca 2025 r. Strona nadesłała wypełnione Tabele Z.2 i Z.3 zawierające wartości transakcji handlowych wyrażonych w walutach obcych oraz Tabelę Z.1, która w miejscu wartości świadczenia miał a wpisane Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 19 kwoty ogólne wynikające z zamówienia. Strona zobowiązała się do poprawienia Tabeli Z.1, która wpłynęła do UOKiK wraz z pismem z dnia 27 marca 2025 r. Prezes UOKIK wobec konieczności wyjaśnienia nowych terminów zapłaty wynikających z prawa obceg o albo nieprawidłowego wpływu skanu faktury do systemu pismem z dnia 21 marca 2025 r. wezwał Stronę do wskazania w zakresie poszczególnych transakcji zamieszczonych w tabeli będącej załącznikiem do wezwania a. zdarzenia (opisowo) od którego zgodnie z zawarta umową liczony jest termin zapłaty np. dostawa towaru, wystawienie faktury, otrzymanie faktury przez Stronę; b. daty zdarzenia od której, zgodnie z zawartą umową liczony jest termin zapłaty w formacie (dd.mm.rrrr); c. terminu zapłaty wynikającego z umowy poprzez wskazanie liczby dni (np. 30 dni, 60 dni); d. terminu zapłaty, tylko w przypadku gdy jest inny, niż podany w załączniku nr 1 do pisma Strony z 13 grudnia 2024 r. (dd.mm.rrrr) tj. do ponownego zweryfikowania przekazanych wcześniej danych 2 . Prezes Urzędu wskaz ał, iż w przypadku, gdy w kolumnie P Strona poda późniejszą datę niż wskazała wcześniej (z kolumny J – tj. zgodną z dotychczasowymi ustaleniami to wzywa Stronę do przesłania dokumentu potwierdzającego przyjęcie innej daty (np. umowa, porozumienie, koperta zawierająca przesłaną fakturę, e - mail którego faktura była załącznikiem, wyciąg z systemu księgowego itp.). Dodatkowo Prezes UOKiK wezwał (drugi punkt wezwania) do przesłania faktury [informacja prawnie chroniona] ., ponieważ w załączniku nr 1 do pisma z 1 3 grudnia 2024 r. Strona wskazała nowy, odległy termin zapłaty - 30.04.2021 r. Dlatego, mając wątpliwości odnośnie prawidłowo ustalonego terminu zapłaty, organ wezwał do nadesłania przedmiotowej faktury lub innych dokumentów potwierdzających tak wskazany t ermin zapłaty. Strona pismem z dnia 3 kwietnia 2025 r., nadesłała odpowiedź na wezwanie z 21 marca 2025 r. do pisma załączając tabele, w których wskazała ustalenia dotyczące transakcji handlowych w szczególności zdarzenia od którego liczyła termin zapłaty i w dwóch przypadkach skorygowała swoje wcześniejsze ustalenia. Spółka wyjaśniła również zasady ustalanie daty wpływu faktury do Spółki i przekazała [informacja prawnie chroniona] , . 2 stron a jedynie w odniesieniu do dwóch transakcji dokonała zmiany wcześniej podanych wartości. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 20 Odnośnie faktury [informacja prawnie chroniona] , z dnia 6.marca 2020 r. S trona wyjaśniła, że dokument ten został uwzględniony w Tabeli Z.1 w dwóch pozycjach, pod numerem 154868 w kwocie [informacja prawnie chroniona] , jako część podatku VAT oraz pod numerem 154869 w kwocie [informacja prawnie chroniona] , jako wartość netto. Prawi dłowa data wpływu dokumentu to 16 marca 2020. Termin zapłaty zawarty w kolumnie J "Termin zapłaty zgodny z umową i postanowieniami prawa obcego zastosowanego w danej umowie, (dd.mm.rrrr)" 30 kwietnia 2021 został ustalony nieprawidłowo, a prawidłowy termin zapłaty dokumentu to 31 marca 2020. Pomyłka, jak wynika z wyjaśnień, nastąpiła na skutek ręcznego opracowywania danych, w których trafiły się zduplikowane rekordy i przypisane zostały błędne dane w powyższych pozycjach tabeli Z.1, jak i również we wcześnie jszej korespondencji. Błąd wynikał z takich samych numeracji faktur w systemach kontrahentów. Analiza nadesłanych pismami z dnia 14 marca 2025 r. i 27 marca 2025 r. tabel będących odpowiedzią na wezwanie z dnia 14 lutego 2025 r. w zakresie wskazania dla poszczególnych transakcji handlowych ujętych w Tabelach karowych wartości świadczeń pieniężnych zgodnych z zawartymi umowami z uwzględnieniem walut w których świadczenia te zostały wyrażone spowodowała konieczność wezwania Strony do dodatkowych wyjaśnień . Pismem z dnia 3 kwietnia 2025 r. Prezes UOKiK wezwał Stronę do przekazania dokumentów, wyjaśnień i udzielenia informacji między innymi dlaczego w niektórych transakcjach handlowych Strona podała inne wartości świadczenia pieniężnego wynikające z umowy ni ż w na wcześniejszych etapach prowadzonego postepowania. Prezes UOKiK szczegółowo wyjaśnił, iż Strona podała w polu „Wartość świadczenia w walucie wynikającej z umowy” wartości niższe niż w polu „Wartość świadczenia pieniężnego niespełnionego w okresie obj ętym postępowaniem wynikająca z faktury (w PLN) WŚ”. Ponadto organ zwrócił się w tym piśmie o wskazanie przyczyn dla których w odpowiedzi na wezwanie z dnia 14 lutego 2025 r. Strona podała w polu „Wartość świadczenia w walucie wynikającej z umowy” informac je w części sprzeczne z informacjami przekazanymi już przez Stronę w toku postępowania i ujętymi w polu „Wartość świadczenia pieniężnego niespełnionego w okresie objętym postępowaniem wynikająca z faktury (w PLN)”. Ponadto w toku weryfikacji zgromadzonego materiału dowodowego Prezes UOKIK ustalił także, iż w przypadku danych podanych w Tabeli Z.3 Strona przekazała informację, które wydają się być sprzeczne z już wcześniej przekazanymi przez Stronę. Porównanie pól „Wartość świadczenia w walucie wynikającej z umowy” i „Wartość świadczenia pieniężnego niespełnionego w okresie objętym postępowaniem wynikająca z faktury (w PLN)” dla waluty Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 21 EUR prowadziła bowiem do wniosków, iż kurs waluty EUR w przypadku świadczeń pieniężnych ujętych w Tabeli Z.3 E stanowiącej z ałącznik 2 do wezwania z 3 kwietnia 2025 r. odbiegał znacznie od maksymalnych kursów waluty euro (EUR) ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski w badanym okresie. Przykładami, które organ wskazał były transakcje o lp. z Tabeli nr 1 30747 i 334121 gdzie po p rzeliczeniu wskazanych kwot w PLN na EUR otrzymujemy odpowiednio wartości kursu 5,3180 i 5,6533. W dniu 22 kwietnia 2025 r. do Urzędu wpłynęło pismo z dnia 15 kwietnia 2025 r. Strony, będące odpowiedzią na wezwanie z 3 kwietnia 2025 r. w którym Strona wy jaśniła iż z uwagi na okoliczność, iż umowy zawierane przez Spółkę lub w imieniu i na rzecz Spółki, na ogół są wieloletnie, a stawki VAT mogą ulegać zmianie, umowy i zamówienia określają ceny bez podatku od towarów i usług (ceny netto) i zawierają zapis, ż e cena podana w umowie czy zamówieniu zostanie powiększona o podatek od towarów i usług o ile taki będzie należny, każdorazowo według obowiązującej stawki. Dotyczy to przypadków, w których dostawa jest realizowana w Polsce. Strona wskazała, iż: [informacja prawnie chroniona] . Spółka wskazała w przedmiotowym piśmie, że [informacja prawnie chroniona] . W związku z tym Spółka ponownie przeanalizowała przekazane organowi dane, z uwzględnieniem wątpliwości zgłoszonych w wezwaniu z 3 kwietnia 2025 r. i przy piśmie z 15 kwietnia 2025 r. przekazała poprawione tabele Z.1, Z.2 i Z.3, przypisując wartość brutto z faktur dokumentujących transakcję. Odnosząc się do punktu 3 Wezwania organu z 3 kwietnia 2025 r., (dotyczącego nieprawidłowych kwot w walutach obcych), tak sa mo jak w powyższych przypadkach Spółka wyjaśniła, że zinterpretowała wartość świadczenia w walucie wynikającej z umowy jako wartość netto z zamówienia lub umowy. Z tego powodu wartości przedstawione w walucie obcej w polu „Wartość świadczenia w walucie wyn ikającej z umowy” są niższe niż przeliczone w walucie krajowej wartości z pola „Wartość świadczenia pieniężnego niespełnionego w okresie objętym postępowaniem wynikająca z faktury (w PLN)". Wartość świadczenia wyrażona w walucie krajowej odpowiadała wartoś ci brutto transakcji. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie z dnia 14 lutego 2025 r. Spółka podała wartość świadczenia w walucie wynikającej z umowy w wartości netto. Wyliczenie kursu z podanych przez Spółkę wartości brutto w walucie krajowej oraz wartości ne tto w walucie obcej nie pozwala na uzyskanie prawidłowego kursu przeliczeniowego walut dla tych świadczeń. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 22 Spółka jako załączniki do pisma nadesłała żądane informacje w przedmiocie wskazania wartości świadczenia pieniężnego oraz wskazania jego waluty w fo rmie tabel oraz kopie faktur dotyczących pozycji: − z Tabeli Z.1 : nr 318064 z Tabeli 1, nr 320746 z Tabeli 1, nr 315093 z Tabeli 1 , nr 308393 z Tabeli 1, nr 76895 z Tabeli 1, − z Tabeli Z.2: nr 200579 z Tabeli 1, nr 153543 z Tabeli 1, pozycja nr 322886, − z T abeli Z.3: nr 315908 z Tabeli 1, nr 304536 z Tabeli 1. − Ponadto Strona przekazała kopie: − [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] . Strona wskazała także, że dla pozycji nr 102 z Tabeli Z.2 (pozycja nr 200579 z Tabeli 1), NIP: [info rmacja prawnie chroniona] stanowiącej załącznik nr 9 wartość na fakturze [informacja prawnie chroniona] nie jest tożsama z wartością przedstawioną w tabeli Z.2 w kolumnie F [informacja prawnie chroniona] . Wynikać to miało z umniejszenia wartości faktury do p łatności poprzez skompensowanie jej z dokumentem korekty nr [informacja prawnie chroniona] , który stanowi Załącznik nr 10 niniejszego pisma. Dokument kompensaty nr [informacja prawnie chroniona] został załączony do pisma, zaś dla pozycji nr 12026 z Tabeli Z.2 (pozycja nr 153543 z Tabeli 1), [informacja prawnie chroniona] stanowiącej załącznik nr 13, wartość na fakturze [informacja prawnie chroniona] nie jest tożsama z wartością przedstawioną w tabeli Z.2 w kolumnie F [informacja prawnie chroniona] .. Pismem z dnia 18 kwietnia 2025 r. Prezes Urzędu zawiadomił Stronę, że zgromadził kompletny materiał dowodowy pozwalający na zakończenie postępowania oraz o prawie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszony ch żądań. W dniu 24 kwietnia do Urzędu ochrony konkurencji i Konsumentów wpłynął wniosek pełnomocnika Strony w którym zwrócił się o przedłużenie terminu na zajecie stanowiska w sprawie i przedłożenia dowodów na wykazanie twierdzeń i racji dotyczących post ępowania Spółki do dnia 7 maja 2025 r. W dniu 25 kwietnia 2025 r. ustanowiony pełnomocnik Spółki zapoznał się z aktami sprawy. Prezes Urzędu przedłużył termin na przedstawienie stanowiska w sprawie zebranego materiału dowodowego do dnia 2 maja 2025 r. W pi śmie z dnia 28 kwietnia 2025 r. Prezes UOKIK wskazał, że większość materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie pochodzi od Strony postępowania w szczególności pisma Strony jak i dane przekazane przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 23 Stronę w ujęciu tabelarycznym oraz iż materi ał dowodowy w tym zakresie znany jest Stronie i znany był już na wcześniejszych etapach postępowania. Pismem z dnia 2 maja 2025 r. Strona wypowiedziała się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego i podtrzymała stanowisko, wnioski oraz zarzuty przedstawione przez Spółkę w toku całego postępowania, w szczególności we wniosku z dnia 5 stycznia 2024 r. o ponowne rozpoznanie. Ponadto Strona zarzuciła dodatkowo naruszenie następujących przepisów: 1. art. 7 Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7 7 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 13q Ustawa Zatorowej, poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego i błędne ustalanie, że w przypadku transakcji w Tabeli nr 1, w wypadku których wskazano termin płatności „o dni” oraz „ujemny” ter min płatności, termin ten odpowiadał terminowi płatności faktycznie ustalonemu przez strony ww. transakcji handlowych, a w konsekwencji błędne ustalenie, że w ww. transakcjach 'Spółka spełniła świadczenia pieniężne z opóźnieniem, a także brak wyjaśnienia w uzasadnieniu Decyzji, dlaczego Prezes UOKiK pominął wyjaśnienia Spółki dotyczące .rzeczywistych terminów płatności ustalonych przez strony w transakcjach, w których Spółka początkowo jako termin płatności wskazała „0 dni” albo „ujemny” termin płatności; 2. a rt. 13v ust. 1 i 2 Ustawy Zatorowej, poprzez wymierzenie jednostkowych kar 1 pieniężnych, składających się na administracyjną karę pieniężną nałożoną na Spółkę w Decyzji, w stosunku do transakcji w Tabeli nr 1, w wypadku których wskazano termin, płatności „ 0 dni” oraz „ujemny” termin płatności, pomimo że w przypadku ww. transakcji świadczenia pieniężne nie zostały spełnione z opóźnieniem; 3. art. 13v ust. 8 Ustawy Zatorowej, poprzez brak odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w odniesieniu do transakcji, w których termin płatności . w systemie został oznaczony jako „0 dni” w celu przyspieszenia płatności na rzecz dostawców, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej (na skraju upadłości); 4. art. 8 § 1 kpa, art. 11 kpa, art. 107 § 3 kpa, poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu Decyzji, dlaczego Prezes UOKiK nie uwzględnił wniosku Spółki o odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, na podstawie art. 13v ust. 8 Ustawy Zatorowej, w stosunku do transakcji, w których termin p łatności w systemie został oznaczony jako „0 dni” w celu przyspieszenia płatności na rzecz dostawców, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej (na skraju upadłości), co skutkuje brakiem możliwości i dokonania kontroli instancyjnej Decyzji w tym za kresie; 5. art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 lit. a, b i f, art. 9 ust. 1, art. 12 ust. 1 lit. a i b, art. 21 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 1 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 24 („R ozporządzenie Rzym I”), art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe („PMP") w zw. z art. 2 pkt 7 Ustawy Zatorowej, poprzez uznanie, że okoliczność wyboru prawa obcego jako prawa właściwego dla transakcji handlowych, zawartych pomięd zy Spółką, jako odbiorcą towarów lub usług, a kontrahentami Spółki, mającymi siedzibę w innych państwach członkowskich UE, jako dostawcami towarów lub usług, pozostaje bez wpływu na ustalenia dokonywane w toku niniejszego postępowania, ponieważ przepisy Us tawy Zatorowej są przepisami wymuszającymi swoje zastosowanie; 6. art. 23 Rozporządzenia Rzym I w zw. z art. 2 pkt 7 Ustawy Zatorowej w zw. z art. 10 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE zdnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźn ień w płatnościach w transakcjach handlowych („Dyrektywa”), poprzez błędne przyjęcie , że przepisy Ustawy Zatorowej implementujące przepisy Dyrektywy, które nie mają charakteru przepisów kolizyjnych, wyłączają zastosowanie Rozporządzenia Rzym I; Strona pos tępowania wniosła o 1. wystąpienie przez Prezesa UOKiK w trybie przepisanym w Dziale VIIIA KPA z wnioskiem o udzielenie pomocy prawnej do właściwego organu administracyjnego, w tym m.in.: organu administracyjnego Republiki Federalnej Niemiec, w celu uzyskani a informacji na temat: - ustalenia, czy przepisy prawa RFN przewidują nakładanie administracyjnych kar pieniężnych na przedsiębiorców z siedzibą w Republice Federalnej Niemiec, którzy nadmiernie opóźniają się z płatnościami wobec polskich dostawców; - definicj i zwłoki i opóźnienia na gruncie prawa Republiki Federalnej Niemiec, w szczególności przepisów prawa niemieckiego regulujących kwestię opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, stanowiących implementację przepisów Dyrektywy; - pojęcia „siły wyższej” w rozumieniu przepisów prawa Republiki Federalnej Niemiec, oraz czy i w jakim zakresie epidemia Covid - 19 traktowana była jako przypadek siły wyższej; 2. umorzenie niniejszego postępowania w całości na podstawce art. 105 §1 KPA w zw. z art. 189g § 1 KPA ze wz ględu na jego bezprzedmiotowość, wobec upływu pięcioletniego terminu przedawnienia od zarzucanego w postępowaniu naruszenia prawa, co wyłącza możliwość nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. BIORĄC POWYŻSZE POD UWAGĘ, PONOWNIE ROZPATRUJĄC SPRAWĘ PRE ZES URZĘDU USTALIŁ I ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 25 IV. Podstawa prawna ponownego rozpatrzenia sprawy przez Prezesa Urzędu. W tym miejscu Prezes Urzędu wskazuje, że mając na względzie art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o przeciwdziała niu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawy o finansach publicznych (Dz.U. 2022 poz. 2414 dalej także: „ustawa o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych” lub „Ustawa nowelizująca”) do postępo wań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym Prezes Urzędu, rozpoznając sprawę ponownie stosuje przepisy Ustawy w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 13v ust. 9 Ustawy p odmiotowi, na który została nałożona kara, służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Urzędu. Z kolei na podstawie art. 13q ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych w sprawach nieuregulowanych w Usta wie do postępowania stosuje się przepisy kpa, z wyłączeniem przepisu art. 31 kpa. Stosownie do art. 127 § 3 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie z art. 5 § 2 pkt 4 kpa ilekroć w przepisach kpa jest mowa o ministrach – rozumie się przez to m.in. kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administra cyjnej, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy jest zobowiązany zatem do ponownego rozważenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, co w efekcie ma doprowadzić do wydania nowe go rozstrzygnięcia w sprawie, które wyeliminuje ewentualne wady decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. W przypadku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona niezadowolona z decyzji wydanej przez centralny organ administracji rządowej jest upr awniona do zainicjowania Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 26 przed tym samym organem drugiego postępowania merytorycznego w tej samej sprawie, do którego odpowiednio należy stosować przepisy kpa dotyczące odwołań. Postępowanie wszczęte takim wnioskiem kończy się rozstrzygnięciem przewidzian ym w art. 138 § 1 kpa, co oznacza, że organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, która już raz została rozstrzygnięta przez ten organ w ramach działania jako organu pierwszej instancji. Organ jest obowiązany ocenić prawidłow ość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Istotą bowiem postępowania odwoławcze go (tu: Wniosku) jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji, nie zaś jedynie kontrola decyzji organu pierwszej instancji czy też rozpatrzenie zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu 3 . Granice postępowania dowodowego generalnie wyznaczają zasady ogólne postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji. Organ jest zatem zobowiązany do ponownego rozważenia wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, c o w efekcie ma doprowadzić do wydania nowego rozstrzygnięcia w sprawie, które wyeliminuje ewentualne wady decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Mając na uwadze powyżej przytoczone standardy postępowania odwoławczego, Prezes Urzędu po dokonanej a nalizie akt sprawy wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz zapoznał się z dowodami służącymi ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując przy tym ich wszechstronnej oceny. V. Pr zesłanki stosowania ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Zgodnie z treścią art. 13b ust. 1 U stawy zakazane jest nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez podmioty, o których mowa w art. 2 U stawy, niebędące podmiotami publicznymi. Nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych ma miejsce w przypadku, gdy w okresie 3 kolejnych miesięcy suma wartości 3 B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 27 świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez ten podm iot wynosi co najmniej 2 000 000,00 zł (art. 13b ust. 2 Ustawy). W odniesieniu do postępowań wszczynanych w latach 2020 i 2021, nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych ma miejsce, gdy suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez ten podmiot wyniesie co najmniej 5 000 000,00 zł – stosownie do treści art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej . W art. 4 pkt 1 i 1a Ustawy zawarto definicję transakcji handlowej, zgodnie z którą stanowi ona umowę, której prze dmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli strony, o których mowa w art. 2 Ustawy, zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością oraz definicję świadczenia pieniężnego, które stanowi wynagrodzenie za dostawę towaru lub wykonanie usługi w transakcji handlowej. VI. Okres objęty postępowaniem w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Prowadzone postępowanie w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Sp ółkę obejmowało okres luty, marzec, kwiecień 2020 r. - zgodnie z treścią postanowienia Prezesa Urzędu z dnia 17 czerwca 2020 r. o wszczęciu niniejszego postępowania (karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 6 - 8 verte, tom 1). VII. Volkswagen Polska sp. z o .o. z siedzibą w Poznaniu jako strona postępowania. Jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (dalej także: „KRS”) z dnia 15 czerwca 2020 r. ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 1 - 5, tom 1 ) Volkswagen Poznań sp. z o. o . z siedzibą w Poznaniu j est spółką prawa handlowego, wpisaną do rejestru przedsiębiorców KRS pod numerem KRS: 0000064417 (REGON: 630173572, NIP: 7820032965). Strona postępowania prowadzi działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotem przeważającej dz iałalności Spółki jest produkcja pojazdów samochodowych przeznaczonych do przewozu towarów. W związku z powyższym, Strona posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 pkt 1 Ustawy. Kapitał zakładowy Spółki należy w całości do podmiotu prywatnego co oz nacza, że Strona nie jest podmiotem publicznym w rozumieniu art. 4 pkt 2 Ustawy. Dane powyższe pozostają aktualne na dzień wydania niniejszej decyzji, co wynika z ogólnie dostępnego odpisu KRS Spółki. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 28 Strona nie posiada statusu mikroprzedsiębiorcy, małego przedsiębiorcy lub średniego przedsiębiorcy (dalej: „ MŚP”) w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Trakt atu, o którym mowa w art. 4 pkt 5 Ustawy. Powyższe daje podstawę do stwierdzenia, że jest ona dużym przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 6 Ustawy. Dokonując tych ustaleń Prezes Urzędu oparł się na informacjach uzyskanych od Strony postępowania i złożonym przez nią oświadczeniu z dnia 13 lipca 2020 r., uznając je za wiarygodne ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 25, tom 1 ). VIII. Materiał dowodowy zgromadzony przez Prezesa Urzędu w toku postępowania w pierwszej instancji. W toku postępowania w pierw szej instancji, na skutek wezwań Prezesa Urzędu, Strona postępowania przekazała dokumenty, informacje i wyjaśnienia dotyczące działalności Strony, w szczególności w zakresie dokonywanych transakcji handlowych i wzajemnych rozliczeń, w tym: 1. Za pismem z dnia 10 lipca 2020 r. Strona postępowania przekazała następujące dokumenty i informacje ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 24, tom 1) : − oświadczenie z 13 lipca 2020 r. o posiadaniu przez Volkswagen Poznań sp. z o.o. statusu dużego przedsiębiorcy, − poli tykę rachunkowości wraz z zakładowym planem kont, − informację o zestawieniu kont, stosownie do treści art. 15 ustawy o rachunkowości, a także zestawienie kont pomocniczych w zakresie rozrachunków z kontrahentami, − aktualną wersję plików JPK_VAT za okres od w rześnia 2019 r. do kwietnia 2020 r. 2 . Za pismem z dnia 27 lipca 2020 r. Strona przekazała następujące pliki ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 30, tom 1) : − informacje dotyczące dokonywanych transakcji handlowych, w których świadczenia pieniężne stał y się wymagalne po 1 stycznia 2020 r., według załącznika nr 1 do wezwania (Tabela nr 1), w postaci 36 plików MS Excel w formacie .xlsx oraz dodatkowo 36 plików w formacie .pdf, − pliki JPK_WB dla następujących rachunków bankowych stosowanych w rozliczeniach z kontrahentami w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. w strukturze logicznej o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 29 • [informacja prawnie chroniona] , • [informacja prawnie chroniona] , • [informacja prawnie chroniona] , • [informacja prawnie chroniona] , • [informacja prawnie chroniona] , • [informacja prawnie chroniona] , • [informacja prawnie chroniona] . 3. Za pismem z dnia 24 sierpnia 2020 r. Strona postępowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 37, tom 1) : − uzupełnioną Tabelę nr 1 podpisaną kwalifikowanym podpisem elektronicznym, w postaci 36 plików w formacie .pdf, − pliki JPK_VAT za okres od września 2019 r. do kwietnia 2020 r. oraz pliki JPK_WB za okres od 1 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 2020 r., podpisane kwalifikowan ym podpisem elektronicznym, − pełnomocnictwo dla Pani [informacja prawnie chroniona] do reprezentowania Volkswagen Poznań sp. z o.o. w toku postępowania, − poświadczone za zgodność z oryginałem kopie następujących dokumentów: polityka rachunkowości, informacja o zestawieniu kont oraz informacja o dostawcach Volkswagen Poznań sp. z o.o. 4. Za pismem z dnia 1 września 2020 r. Strona postępowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 141, tom 1) : − na elektronicznym nośniku danych uzupełnioną Tabelę n r 1 zawierającą informacje dotyczące dokonywanych transakcji handlowych, w których świadczenia pieniężne stały się wymagalne po 1 stycznia 2020 r., w postaci 36 plików w formacie .xlsx podpisanych kwalifikowanym podpisem elektronicznym. 5. Za pismem z 6 li stopada 2020 r. Strona postępowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 158, tom 1) : − informacje dotyczące rozliczeń z kontrahentami w formie kompensat. Strona poinformowała, że Volkswagen Poznań sp. z o.o. [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] , Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 30 − [informacja prawnie chroniona ] − [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona − [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] . 6. Za pismem z 10 lutego 2021 r. Strona postepowania przekazała informacje i dokumenty ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 278, tom 1) : − plik JPK_WB, dotyczący rachunku [informacja prawnie chroniona] za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2020 r. oraz prze kazała informacje dotyczące funkcjonowania ww. rachunku, − wyjaśnienia dotyczące rozbieżności pomiędzy świadczeniami pieniężnymi wykazanymi w przekazanym zestawieniu w Tabeli nr 1 oraz plikach JPK_ VAT za okres od września 2019 r. do kwietnia 2020 r. wraz z u wierzytelnionymi kopiami dowodów zakupów, − wyjaśnienie przyczyn braku świadczeń pieniężnych w plikach JPK_VAT wraz z potwierdzonymi za zgodność z oryginałem dokumentami dowodów zakupu (faktur). 7. Za pismem z 26 lutego 2021 r. Strona postępowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 303, tom 1) : − Załącznik nr 2 zawierający wyjaśnienie przyczyn braku numeru identyfikacji podatkowej kontrahentów, − Załącznik nr 3 [informacja prawnie chroniona] , − Załącznik nr 4 zawierający informacje [informacja praw nie chroniona] , − Załączniki nr 4 i 5 zawierające [informacja prawnie chroniona] , − Załącznik nr 6 zawierający informacje o dowodzie zakupu (fakturze) nr [informacja prawnie chroniona] , − Załącznik nr 7 zawierający informacje o dowodach zakupu (fakturach) [info rmacja prawnie chroniona] ), − Załącznik nr 8 zawierający informacje o dowodach zakupu (fakturach) nr [informacja prawnie chroniona] , − Załącznik nr 9 zawierający [informacja prawnie chroniona] , − Załącznik nr 11 zawierający zestawienie kon trahentów posiadających status dużego przedsiębiorcy, − Załącznik nr 12 zawierający zestawienie ze wskazaniem terminów płatności świadczeń pieniężnych. 8. W dniu 16 marca 2021 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęła informacja oznaczona jako „załącznik nr 10 płyta CD” z wykazem plików, do której Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 31 załączony został elektroniczny nośnik danych zawierający ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 596, tom 1) : − zaktualizowane zestawienie informacji o transakcjach handlowych, w których termin płatnośc i świadczenia pieniężnego stał się wymagalny po 1 stycznia 2020 r. (Tabela nr 1), w formie 36 plików w formacie .xlsx, − [informacja prawnie chroniona] ”. 9.Za pismem z 29 kwietn ia 2021 r. Strona postępowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 687, tom 1) : − tabelę: „Status dostawców” – na elektronicznym nośniku danych , − tabelę: „Transakcje handlowe zawarte przed 2020” - na elektronicznym nośniku danych , − tabelę: [informacja prawnie chroniona] , − tabelę: [informacja prawnie chroniona] , − tabelę: [informacja prawnie chroniona] , − tabelę: [informacja prawnie chroniona] , − tabelę : [informacja prawnie chroniona] , − tabelę: [informacja prawnie chroniona] , − tabelę: [informacja prawnie chroniona] , − tabelę: [informacja prawnie chroniona] , − tabelę: [informacja prawnie chroniona] , − tabelę: [informacja prawnie chroniona ] , − wydruk komunikatu z 14 marca 2020 r. ze strony internetowej Poczty Polskiej dot. ograniczeń związanych z wprowadzeniem stanu zagrożenia epidemicznego - wraz z załącznikami - w formie papierowej , − faktury korygujące nr: [informacja prawnie chroniona] – na elektronicznym nośniku danych, − regu lamin pracy - w formie papierowej, − wzór zobowiązania do zachowania poufności - w formie papierowej, − [informacja prawnie chroniona] - w formie papierowej, − Kodeks Postępowania dla Partnerów Biznes owych - w formie papierowej, − wersję jawną tabel składających się na Tabelę nr 1, które zostały złożone w załączeniu do pisma z dnia 27 lipca 2020 r. – na elektronicznym nośniku danych, − wersja jawna tabel wymienionych w piśmie z 29 kwietnia 2021 r. jako zał ączniki 1 - 12 – na elektronicznym nośniku danych. 11. Za pismem z 16 sierpnia 2021 r. Strona postępowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 746, tom 1) : Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 32 − tabele składające się na zestawienie transakcji handlowych po stronie zobowiązań na ele ktronicznym nośniku danych, − ewidencja rozrachunków obejmująca należności, oznaczona nazwą [informacja prawnie chroniona] na elektronicznym nośniku danych, − jawne wersje tabel składających się na zestawieni e transakcji handlowych po stronie zobowiązań na elektronicznym nośniku danych. 12. Za pismem z 3 września 2021 r. Strona postępowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 767, tom 1) : − dokumenty źródłowe dotyczące potrąceń w postaci elektroniczn ych kopii oświadczeń o potrąceniu, − Tabela nr 2 - plik oznaczony nazwą: [informacja prawnie chroniona] , − wersja jawna Tabeli nr 2 – plik oznaczony nazwą: [informacja prawnie chroniona] , − kopie oświadczeń o potrąceniu w postaci dokumentów elektronicznych. 13. Za pismem z 10 listopada 2021 r. Strona postepowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 779, tom 1) : − zaktualizowane zestawienie świ adczeń pieniężnych składających się na Tabelę nr 1 [informacja prawnie chroniona] . 14. Za pismem z dnia 7 kwietnia 2022 r. Strona postępowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 784, tom 1) : − kolejne oświadczenia o statusie ich przedsiębiorstw (swoich dostawców), − zaktua lizowane zestawienie świadczeń pieniężnych składających się na Tabelę nr 1 [informacja prawnie chroniona] . 15. Za pismem z dnia 31 stycznia 2023 r. Strona postepowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 806, tom 1) : − pliki JPK_VAT za maj i czerwiec 2020 r. 16. Za pismem z dnia 14 mar ca 2023 r. Strona postepowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 822, tom 1) : − Tabelę 1A (płyta CD), − Tabelę 1B(płyta CD), − pliki JPK_VAT 05/2020 i 06/2020 (płyta CD). 17. Za pismem z dnia 26 kwietnia 2023 r. Strona postepowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 842, tom 1) : − tabelę oznaczona nazwą „Zał7Komornicy punkt8” , − tabelę oznaczona nazwą [informacja prawnie chroniona] . 18. Za pismem z dnia 23 czerwca 2023 r. Strona postepowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 859, tom 1) : Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 33 − [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] − [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] , − wyjaśnienia dotyczące spełnienia świadczeń pieniężnych na rzecz [informacja prawnie chroniona] , − informacje i dokumenty dotyczące spełnienia świadczeń pieniężnych w formie faktoringu w odniesieniu do kontrahentów [informacja prawnie chroniona] , − wyjaśnienia dotyczące płatności w formie przelewów z rachunku [informacja prawnie c hroniona] , − [informacja prawnie chroniona] umowę o [informacja prawnie chroniona] ., − [informacja prawnie chroniona] , − na elektronicznym nośniku danych pliki oznaczone jako: „Załącznik numer 2. Tabela 1E_.xlsx”, „Załącznik numer 3. Tabela 1F.xl sx”, „Załącznik numer 4. - Plik Excel zawierający transakcje z pliku JPK_WB wraz z wyjaśnieniami.xlsx” oraz „Załącznik numer 6.Tabela 1K_8085907.xlsx”. 19. Przy piśmie z 17 lipca 2023 r. Strona postepowania przekazała ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 1 275, tom 1) : − poświadczone za zgodność z oryginałem kopie dowodów zakupu, − poświadczone za zgodność z oryginałem umowy w sprawie wystawiania faktur w imieniu i na rzecz kontrahentów wskazanych w punkcie 7 wezwania z 31 maja 2023 r., − w treści pisma Strona po stępowania wskazała, że na elektronicznym nośniku danych przekazuje: tabelę nr 1A, tabelę nr 1C, tabelę nr 1D oraz tabelę nr 1G. IX. Materiał dowodowy zgromadzony przez Prezesa Urzędu w toku uzupełniającego postępowania dowodowego w związku z wnioskiem o p onowne rozpatrzenie sprawy. W toku postępowania w drugiej instancji na skutek wezwań Prezesa Urzędu, Strona oraz kontrahenci Strony postępowania, jak również Strona z własnej inicjatywy, przekazali dokumenty, informacje i wyjaśnienia dotyczące działalnośc i Strony, w szczególności w zakresie dokonywanych transakcji handlowych i wzajemnych rozliczeń, w tym: 1. Za pismem z dnia 2 września 2024 r. Strona postepowania przekazała: − informację, iż „ w toku uzyskiwania informacji od spółek powiązanych, dotyczących w arunków umów (w tym: więżących strony terminów płatności), doszło do nieumyślnych Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 34 błędów komunikacyjnych, które skutkowały koniecznością zweryfikowania danych przekazanych przez stronę postępowania. Zidentyfikowane rozbieżności dotyczyły przede wszystkim w łaściwej daty wpływu faktury do systemu, − informację, iż zidentyfikowała transakcje, które posiadały nieprawidłową datę wpływu do systemu, a tym samym nieprawidłowy termin płatności, − załącznik – tabelę w programie Excel w którym wymieniła transakcje ujęte w załącznikach 11 – 13 do Decyzji, których termin zapłaty zaktualizowała w kolumnie L. 2. Przy niedatowanym przez Stronę piśmie, które wpłynęło do UOKiK w dniu 27 września 2024 r. Strona postępowania przekazała: − wyciąg z umowy zawartej na rzecz Volkswagen Po znań z firmą [informacja prawnie chroniona] 3. Za pismem z dnia 13 grudnia 2024 r. Strona postepowania przekazała: − Tabela 2024 - 11 - 26 VWP terminy płatności - wezwanie UOKiK, w którym zawarła Tabele Z .1 - Z.3_9172277 z transakcjami handlowymi, które były realizowane [infor macja prawnie chroniona] oraz wskazany został prawidłowy termin zapłaty, − wyjaśnienia dotyczące [in formacja prawnie chroniona] . − [informacja prawnie chroniona] , − faktury: [informacja praw nie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] , − fakturę od Kontrahenta [informacja praw nie chroniona] , fakturę od Kontrahenta [informacja prawnie chroniona] − faktura korygującą od Kontrahenta [informacja prawnie chroniona] , − fakturę od Kontrahenta [informacja prawnie chroniona] , fakturę korygującą [informacja prawnie chroniona] , − fakturę korygującą [informacja prawnie chroniona] , − fakturę od [informacja prawnie chroniona] fakturę korygującą [informacja prawnie chroniona] , − fakturę korygującą [informacja prawnie chroniona] . 4. Przy piśmie z dnia 10 stycznia 2025 r. Strona postepowania przekazała: − tłumaczenie przysięgłe dokumentu [infor macja prawnie chroniona] , wyjaśnienia dotyczące uwagi „UWZGLĘDNIONE W PIŚMIE Z02.09.2024" zawartej w Tabeli 2024 - 11 - 26 VWP, ( stanowiącej załącznik 1 do pisma z 13.12.2024). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 35 5. Za pismem z 13 lutego 2025 r. kontrahent Strony postepowania [informacja prawnie chroniona] przekazał: − oświadczenie o statusie dużego przedsiębiorcy. 6. Przy piśmie z 17 lutego 2025 r. kontrahent Strony postępowania [informacja prawnie chroniona] przekazał: − oświadczenie o statusie dużego p rzedsiębiorcy, − oświadczenie w sprawie wyboru prawa właściwego wraz ze zdjęciem umowy - [informacja prawnie chroniona] , − tabele dotyczące transakcji ze stroną za luty, marzec, kwiecień 2020 r. 7. Przy piśm ie z 18 lutego 2025 r. kontrahent Strony postępowania [informacja prawnie chroniona] przekazał: − informację, że zakresie transakcji ze Stroną postepowania (przedstawionych w tabeli będącej załącznikiem do pisma), właśc iwym prawem dla umowy jest prawo niemieckie. Wynika to z pkt 15.4 umowy [info rmacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] , − tabelę z transakcjami ze Stroną postepowania , − [informacja prawnie chroniona] . 8. Przy piśmie z 19 lutego 2025 r. kontrahent Strony postepowania [informacja prawnie chroniona] przekazał: − tabelę zawierającą transakcje ze Stroną postepowania w okresie luty, marzec i kwiecień 2020 r., − dokument [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] , − oświadczenie o statusie dużego przedsiębiorcy z 2019 i 2020. 9. Przy piśmie z 20 lutego 2025 r. kontrahent Strony postepowania [informacja prawn ie chroniona] przekazał: − tabele – potwierdzenie transakcji ze Stroną postepowania, − aktualny odpis KRS, − oświadczenie o byciu dużym przedsiębiorcą, − informacje dotyczące transakcji ze stroną postepowania, tj. • [informacja prawnie chroniona] ; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 36 • niemożności podania dokładnej daty wysłania faktury a co za tym idzie terminu jej odbioru przez Volkswagen Poznań sp. z o.o.; z uwagi na wysyłkę drogą pocztową; • podania w kolumnie 'data zdarzenia' daty wystawienia dokumentu ze strony [informacja prawnie chroniona] ; • podania terminu zapłaty wg umowy obliczonego przez dodanie do powyższej daty 30 dni; • [informacja prawnie chroniona] ; • [informacja prawnie chroniona] . 10. Przy piśmie z 20 luteg o 2025 r. kontrahent Strony postępowania [informacja prawnie chroniona] przekazał: − oświadczenie o statusie dużego przedsiębiorcy z 2019 i 2020; − informację, iż jest związany umową ramową z [informacja prawnie chron iona] wraz z załącznikami w wersji angielskiej obowiązującymi w latach 2018 – 2021 r. − umowę [informacja prawnie chroniona] , − informacje o doręczaniu faktur stronie postępowania za pośrednictwem Poczty Polskiej w ramach przesyłki poleconej – wraz z dołączeniem historii nadania faktur w postaci skanów oraz wyciągu z rejestru poczty wychodzącej. 11. Przy piśmie z 21 lutego 2025 r. kontrahent Strony postepowani a [informacja prawnie chroniona] przekazał: − oświadczenie o statu sie dużego przedsiębiorcy z 2019 i 2020; − dane wprowadzone w tabelę w formacie excel, − oświadczenie, iż w zakresie transakcji zamieszczonych w tabeli będącej załącznikiem obowiązywały „ [informacja prawnie chroniona] , − oświadczenie, iż faktury w zakresie transakcji zamieszczonych w tabeli były doręczane pocztą. 12. Przy piśmie z 21 lutego 2025 r. kontrahent Strony postepowan ia [informacja prawnie chroniona] przekazał: − tabelę zawierającą transakcje ze Stroną postepowania w okresie luty, marzec i kwiecień 2020 r. − umowę [informacja prawnie chroniona] , dokument [informacja prawnie chroniona] , − oświadczenie o statusie dużego przedsiębiorcy z 2019 i 2020. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 37 13. Przy piśmie z 24 lutego 2025 r. kontrahent Strony postepowania [informacja prawnie chroniona] przekazał: − umowę [informacja prawnie chroniona] − umowę [informacja prawnie chroniona] , − umowę [informacja prawnie chroniona] , − umowę [informacja prawnie chroniona] w języku angielskim − tabelę z tr ansakcjami ze Strona postepowania, − oświadczenie o posiadaniu statusu dużego przedsiębiorcy w okresie 2019 – 2020. 14. Przy piśmie z 4 marca 2025 r. kontrahent Strony postepowania [informacja prawnie chroniona] przekazał: − oświad czenie o posiadaniu statusu dużego przedsiębiorcy w okresie 2019 – 2020, − tabelę z transakcjami ze Stroną postepowania. 15. Przy piśmie z dnia 4 marca 2025 r. Strona postepowania przekazała: − Tabelę wezwanie z 14.02.2025 r. - waluty_9304133 (z Tabelą Z.1) − Dok umenty - faktury: • nr [informacja prawnie chroniona] ; • nr [informacja prawnie chroniona] ; • nr [informacja prawnie chroniona] ; • nr [informacja prawnie chroniona] ;. 16. Przy piśmie z 7 marca 2025 r. kont rahent Strony postepowania [informacja prawnie chroniona] przekazał: − oświadczenie Spółki o posiadanym statusie dużego przedsiębiorcy w latach 2019 i 2020r., − umowę - Warunki zakupu dla materiałów produkcyjnych firmy [informacja prawnie chroniona] , − Zamówienie nr [informacja prawnie chroniona] , − Zamówienie nr [informacja prawnie chroniona] , − Zamówienie nr [informacja prawnie chroniona] , − Zamówienie nr [informacja prawnie chroniona] , − Tabelę z transakcjami zawartymi ze stroną postepowania. 17. Przy piśmi e z dnia 14 marca 2025 r. Strona postepowania przekazała: − Tabele Z.2 i Z.3 - odpowiedź na wezwanie z 14.02.2025 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 38 18. Przy piśmie z dnia 21 marca 2025 r. Strona postepowania przekazała: − Tabelę Z.1 - odpowiedź na wezwanie z 14.02.2025. 19. Przy piśmie z dnia 15 kwietnia 2025 r. Strona postepowania przekazała: − Tabela - „Tabele Z.1 Z.2 Z.3 - wezwanie z 03.04.2025 г. - waluty_9402675". − Tabela - „Tabela Z.3 E - wezwanie z 03.04.2025 r. - waluty_9402671", − kopie faktur: • Nr 448 z Tabeli Z.1 (pozycja nr 318064 z Tabel i 1), [informacja prawnie chroniona] , • Nr 21055 z Tabeli Z.1 (pozycja nr 320746 z Tabeli 1), [informacja prawnie c hroniona] , • Nr 27040 z Tabeli Z.1 (pozycja nr 308393 z Tabeli 1), [informacja prawnie chroniona] . • Nr 27047 z Tabeli Z.1 (pozycja nr 313842 z Tabeli 1), [informacja prawnie chroniona] , • Nr 27274 z Tabeli Z.1 (pozycja nr 315093 z Tabeli 1), [informacja prawnie chroniona] , • Nr 28311 z Tabeli Z.1 (pozycja nr 76895 z Tabeli 1), [informacja prawnie chroniona] , • Nr 102 z Tabeli Z.2 (pozycja nr 200579 z Tabeli 1), [informacja prawnie chroniona] , • Nr 6644 z Tabeli Z.2 (pozycja nr 322886 z Tabeli 1), [informacja prawnie chroniona] , • Nr 12026 z Tabeli Z.2 (pozycja nr 153543 z Tabeli 1), [informacja prawnie chroniona] , • Nr 6202 z Tabeli Z.3 (pozycja nr 304528 z Tabeli 1), [informacja prawnie chron iona] , • Nr 7911 z Tabeli Z.3 (pozycja nr 315908 z Tabeli 1), [informacja prawnie chroniona] , • Nr 8889 z Tabeli Z.3 (pozycja nr 304536 z Tabeli 1), [informacja prawnie chroniona] , • dokument korekty skompensowanej z fakturą [informacja prawnie chroniona] , • dokument kompensaty [informacja prawnie chroniona] , Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 39 • dokument kompensaty [informacja prawnie chroniona] z dokumentami korekt. X. Zasady i sposób wer yfikacji przez Prezesa Urzędu zebranego w toku postępowania obu instancji materiału dowodowego. Prezes Urzędu rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ponownie zweryfikował cały zgromadzony materiał dowodowy w zakresie spełnienia przesłanek ustaw owych potwierdzających nadmierne opóźnianie się przez Stronę postępowania ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem. Punkt wyjścia analizy materiału dowodowego stanowiły uzyskane od Strony postępowania i ujęte tabelarycznie infor macje o zawieranych przez nią transakcjach handlowych, w których występuje jako dłużnik zobowiązany do spełnienia świadczenia pieniężnego oraz uzgadnianych przez nią terminach zapłaty świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem, a także datach i sposobach zapłaty, które to oświadczenie zostało zbiorczo określone jako „Tabela nr 1” (dalej: „Tabela nr 1”) 4 . Należy podkreślić, że zgodnie z art. 13f Ustawy w toku postępowania podmioty, o których mowa w art. 2, także w przypadku gdy nie są stronami tra nsakcji handlowej, są obowiązane do przekazywania koniecznych informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu. Natomiast zwrócenie się do Strony o przekazanie powyższych danych i informacji było uzasadnione tym, że dotyczą one przepływów finansowych Stro ny postępowania oraz faktur, co do których Strona postępowania posiadała najszerszą i kompletną wiedzę. W tym miejscu Prezes Urzędu zwraca uwagę, że wszelkie rozbieżności pomiędzy danymi i informacjami uzyskanymi od Strony były dokładnie i sukcesywnie – w miarę ujawniających się wątpliwości - wyjaśniane w trakcie postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu w pierwszej, jak również i w drugiej instancji Rozpatrując sprawę ponownie Prezes Urzędu dokonał weryfikacji danych zawartych przez Stronę w Tabeli n r 1 z informacjami zawartymi w zebranym materiale dowodowym. Weryfikacja obejmowała poszczególne pozycje przedstawione przez Stronę w Tabeli 1 i dotyczyła w szczególności: daty wystawienia faktury/rachunku, daty doręczenia Stronie postępowania faktury/rach unku, wartości świadczeń pieniężnych zastrzeżonych jako 4 Tabela nr 1 składająca się z aktualizowanych plików przesł anych na elektronicznych nośnikach danych przy pismach Strony z 27 lipca 2020 r., 24 sierpnia 2020 r., 1 września 2020 r., 26 lutego 2021 r., 16 marca 2021 r., 16 sierpnia 2021 r., 10 listopada 2021 r. i 7 kwietnia 2022 r. ( kart y akt postępowania DZP.93.36 .2020 nr 32, 39, 144, 365, 601, 756, 778 i 791 ). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 40 wynagrodzenie za dostawę towaru lub świadczenie usług, uzgodnionych terminów zapłaty, oraz wysokości i dat spełnionych (jak i niespełnionych) świadczeń pieniężnych – informacje uzyskane od Strony post ępowania z danymi zawartymi w prowadzonej ewidencji podatkowej (w plikach JPK_VAT), w wyciągach bankowych (w plikach JPK_WB) oraz w dokumentach źródłowych – fakturach lub innych dokumentach księgowych, potwierdzeniach przelewu, wydrukach wyciągów bankowych (w strukturze innej niż JPK_WB), wyciągach z ksiąg rachunkowych. Prezes UOKiK dokonał ustaleń, co do istnienia i wartości świadczeń pieniężnych, w oparciu o dane zawarte w ewidencji podatkowej niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej, której obowiązek prowadzenia przez Stronę wynika z art. 109 ust. 3 ustawy o VAT 5 i którą za okresy, których dotyczy niniejsze postępowanie, zobowiązana była przekazać Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej w trybie określonym w art. 82 § 1b Ordynacji pod atkowej 6 . Z art. 3 pkt 4 Ordynacji podatkowej wynika, że przez księgi podatkowe rozumie się księg i rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, ewidencje oraz rejestry, do których prowadzenia, do celów podatkowych, na podstawie odrębnych przepisów , obowiązani są podatnicy, płatnicy lub inkasenci. Zgodnie z powyższą definicją, ewidencja zakupu i sprzedaży JPK_VAT stanowi księgę podatkową, i tym samym, w ocenie Prezesa UOKiK, stanowi wiar ygodny dowód istnienia i wartości świadczeń pieniężnych, do których spełnienia zobowiązana była Strona postępowania, bądź do których otrzymania była ona uprawniona . Przepisy prawa podatkowego (m.in. art. 193a Ordynacji podatkowej) narzucają wymóg udostęp niania ksiąg podatkowych i dowodów księgowych w określonym układzie i formacie bez wezwania (dotyczy JPK_VAT) lub na żądanie organów podatkowych (struktura na żądanie to m.in. JPK_WB). Po wygenerowaniu pliku powstaje zestawienie o ściśle określonym schemac ie. Poszczególne struktury logiczne postaci elektronicznej ksiąg podatkowych oraz dowodów księgowych zostały opisane w broszurach informacyjnych w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw fin ansów publicznych 7 . Przy weryfikacji poszczególnych struktur logicznych Prezes Urzędu posiłkował się z informacjami zamieszczonymi w BIP w broszurze informacyjnej 5 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm. ), dalej: „ustawa o VAT”. 6 Według stanu prawnego obowiązującego do 1 października 2020 r. Art. 82 § 1b został uchylony ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1520, ze zm. z Dz. U. z 2020 r. poz. 568, ze zm. z Dz. U. z 2020 r. poz. 1086). 7 https://www.gov.pl/web/kas/struktury - jpk/. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 41 dot. struktury JPK_VAT(3)_wersja_2018_02_14 8 oraz broszurze informacyjnej dotyczącej struktur y JPK_WB(3) 9 . Struktura jednolitego pliku JPK_VAT składa się z ewidencji zakupu oraz ewidencji sprzedaży. Na potrzeby prowadzonego postępowania Prezes Urzędu ustalał stan faktyczny dotyczący zobowiązań Strony (opóźniania się przez nią ze spełnianiem świadc zeń pieniężnych) w oparciu o dane zawarte w ewidencji zakupu VAT, a stan faktyczny dotyczący należności Strony (otrzymywania przez nią świadczeń pieniężnych po terminie) – w oparciu o dane zawarte w ewidencji sprzedaży VAT. Ewidencja zakupu VAT w strukturz e logicznej JPK obejmuje część szczegółową zawierającą dla każdej pozycji następujące dane odnoszące się do dowodu zakupu (faktury): nazwę wystawcy, adres wystawcy, NIP lub inny numer służący identyfikacji podatkowej wystawcy, numer dowodu zakupu, kwotę ne tto i kwotę podatku naliczonego. Ewidencja sprzedaży VAT w strukturze logicznej JPK zawiera natomiast dla każdej pozycji w szczególności następujące dane: NIP lub inny numer służący identyfikacji kontrahenta, jego nazwę i adres, numer dowodu sprzedaży, dat ę wystawienia, datę sprzedaży, kwotę netto oraz kwotę podatku należnego . W oparciu o dane zawarte w ewidencji zakupu w JPK_VAT oraz informacje przedstawione przez Stronę w Tabeli nr 1, Prezes Urzędu stwierdził, że Strona postępowania zawierała z kontrahent ami umowy, których przedmiotem była odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, z których wynikał obowiązek spełnienia przez nią świadczeń pieniężnych stwierdzonych w wystawionych fakturach VAT. Powyższe Prezes UOKiK ustalił w oparciu o zapisy dotyczące dowodów zakupu – faktur VAT wskazanych w Tabeli nr 1, które występowały również w księgach podatkowych w JPK_VAT_Zakup. Prezes Urzędu dokonał również ustaleń co do wartości świadczeń pieniężnych, do których zapłaty zobowiązana była Strona, w ten sposób, że zweryfikował wartość zobowiązania przedstawioną w Tabeli nr 1 z obliczoną kwotą wartości brutto wynikającą z dowodu zakupu w ewidencji JPK_VAT_Zakup. Pozostałe kryteria, na podstawie których Prezes Urzędu ustalił istnienie zobowiązania Strony p ostępowania to NIP dostawcy a także data wystawienia dowodu zakupu podana w Tabeli nr 1, tożsame z NIP i datą wystawienia dowodu zakupu w ewidencji JPK_VAT_Zakup. Na mocy art. 13g Ustawy Prezes UOKiK jest uprawniony do żądania od Strony w toku postępowania określonych struktur JPK. W ocenie Prezesa Urzędu dowody w postaci ksiąg podatkowych, wygenerowanych w strukturach ściśle określonych w przepisach prawa, 8 Broszura informacyjna dotycząca struktury JPK_VAT(3)_wersja_2018_0 2_14. 9 Broszura informacyjna dotycząca struktury JPK_WB(3) wydana przez Ministerstwo Finansów, Warszawa, styczeń 2019 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 42 przesądzają o wiarygodności i mocy dowodowej takiego dokumentu. Wskazać należy, iż sporządzenie przez Stronę pliku JPK_VAT wynika z obowiązku związanego z posiadaniem statusu podatnika czynnego VAT. Zdaniem Prezesa UOKiK w postępowaniu w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, podobnie jak ma to miejsce w postępowaniu poda tkowym, księgi podatkowe są podstawowym dowodem pozwalającym ustalić stan faktyczny sprawy, ponieważ z jednej strony zawierają zarówno informacje o faktach istotnych, jak i informacje o innych dowodach, z drugiej, że domniemanie ich wiarygodności wynikają ce z art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów 10 . Weryfikacja danych i informacji zawartych w Tabeli nr 1 w oparciu o informacje zawarte w plikach JPK_VAT nie była jednak możliwa w niniejszym postępowaniu w odniesieniu do wszystkich świadczeń pieniężnych i wymagała dodatkowych wyjaśnień, jak również poszukiwania i analizy innych dowodów istnienia i spełnienia świadczeń pieniężnych w określonej wysokości i w określonej dacie. W zakresie w jakim poszczególne świadczenia pieniężne nie znalazły odzwierciedlenia w plikach JPK_VAT_Zakup, Prezes Urzędu wystąpił do Strony w toku postępowania o wyjaśnienie braków lub nieścisłości oraz przesł anie dokumentów źródłowych odnoszących się do tychże świadczeń – wystawionych lub otrzymanych przez Stronę faktur VAT, umów oraz innych dokumentów źródłowych – i w oparciu o te dowody ustalał okoliczności odnoszące się do tychże świadczeń pieniężnych. W pr zypadku rozbieżności między kwotami świadczeń pieniężnych, wskazanymi w Tabeli nr 1 a kwotami wynikającymi z plików JPK_VAT Strona postępowania przy piśmie z 10 lutego 2021 r. przekazała poświadczone za zgodność z oryginałem dokumenty, a przy piśmie z 26 k wietnia 2023 r. na elektronicznym nośniku danych przekazała tabelę nr 1A, w której zamieściła informacje o przyczynach rozbieżności pomiędzy kwotami świadczeń wykazanych w Tabeli nr 1 oraz plikach JPK_VAT. W oparciu o przekazane informacje Prezes Urzędu us talił, że niezgodności są wynikiem zastosowania przez Stronę postępowania w prowadzonej działalności przepisów podatkowych i wynikają m.in. z: − ujęcia na fakturze zakupów niedających prawa do odliczenia podatku naliczonego (np. usługi noclegowe), − ujęcia na fakturze usług opodatkowanych stawką 0% lub zwolnionych z opodatkowania (np. usługi transportu międzynarodowego), 10 Zob. H. Dzwonkowski (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wyd. 9, Warszawa 2020, art. 139. Nb IV.2. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 43 − ujęcia na fakturze kwoty odsetek z tytułu nieterminowych płatności, które nie zostały wykazane w plikach JPK_VAT, − zastosowania innego kursu wa lut dla celów podatkowych w przypadku tzw. mechanizmu odwrotnego obciążenia. Ponadto, na podstawie dokumentów przekazanych przez Stronę postępowania przy pismach z 10 lutego 2021 r. i 17 lipca 2023 r. oraz wyjaśnień zawartych w tabeli nr 1B, przekazanej na elektronicznym nośniku danych przy piśmie z 26 kwietnia 2023 r. Prezes Urzędu ustalił, że przyczynę braku ujęcia dowodów zakupu (faktur) w plikach JPK_VAT stanowiło m.in.: − wyłączenie od odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabywanych usług noclegow ych i gastronomicznych, − ujęcie na fakturze usług w zakresie opieki medycznej (medycyna pracy) zwolnionych z podatku VAT, − ujęcie na fakturze usług szkoleniowych zwolnionych z podatku VAT, − zawarcie transakcji z kontrahentami zwolnionymi podmiotowo z podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 lub ust. 9 ustawy o podatku od towarów i usług, − wystawienie przez Volkswagen Poznań sp. z o.o. faktur [informacja prawnie chroniona] , − op odatkowanie transakcji na terytorium innego państwa, − wykazanie w Tabeli nr 1 not odsetkowych, not obciążeniowych. W odniesieniu zarówno do świadczeń pieniężnych spełnianych przez Stronę postępowania jak i otrzymywanych przez Stronę od kontrahentów przelew em bankowym Prezes Urzędu ustalał stan faktyczny na podstawie plików na żądanie w strukturze logicznej JPK_WB, stanowiącej jedną ze struktur Jednolitego Pliku Kontrolnego. Struktura JPK_WB dotyczy wyciągu z rachunku bankowego, prowadzonego na podstawie umo wy. Plik JPK_WB zawiera zestawienie informacji o przelewach dokonywanych za pomocą rachunku bankowego . Wyciąg bankowy jest jednym z dowodów księgowych, które mogą stanowić podstawę zapisów w księgach rachunkowych. Dowód ten jako dowód księgowy spełnia wyma gania określone w art. 21 ustawy o rachunkowości. W szczególności zawiera nazwy podmiotów będących stroną operacji, opisy operacji gospodarczych, wartości operacji oraz daty ich dokonania, salda (początkowe i końcowe) środków pieniężnych udokumentowane tym wyciągiem. Niedopuszczalne jest dokonywanie w wyciągu bankowym wymazywania i przeróbek. Bez względu na formę tego dowodu (tradycyjną czy elektroniczną) jest to dowód, który wystawia bank (forma tradycyjna), ewentualnie pochodzi on z systemu finansowo - księ gowego banku, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 44 dostępnego przez system bankowości elektronicznej (wydruk lub postać elektroniczna JPK_WB 11 ). Informacje o przeprowadzonych transakcjach na rachunku bankowym w ramach JPK WB obejmują m.in: − dane identyfikacyjne podmiotu, którego dotyczy plik JP K_WB (nazwę, NIP, dane adresowe), − numer IBAN rachunku, którego dotyczy wyciąg, − datę, kwotę, walutę oraz tytuł operacji a także nazwę podmiotu będącego stroną operacji, − saldo rachunku przedsiębiorcy po dokonaniu zlecenia płatniczego. Mając na uwadze powyższ e, Prezes UOKIK uznał, że rodzaj informacji zawartych w plikach JPK_WB, źródło ich pochodzenia oraz obiektywny charakter stanowią wiarygodne źródło informacji w powyższym zakresie umożliwiające zweryfikowanie kwot i dat spełnienia przelewem bankowym świadc zeń pieniężnych opisanych przez Stronę w Tabeli nr 1 – w odniesieniu do świadczeń pieniężnych objętych zakresem niniejszego postępowania. W tym miejscu wskazać należy, że w odniesieniu do świadczeń pieniężnych spełnianych przez Stronę, za datę spełnienia ś wiadczenia pieniężnego przez Stronę postępowania, Prezes Urzędu przyjął datę obciążenia rachunku bankowego Strony, ustaloną na podstawie danych zawartych w plikach JPK_WB (Data Operacji), natomiast w odniesieniu do świadczeń pieniężnych otrzymywanych przez Stronę, za datę otrzymania świadczenia pieniężnego przez Stronę postępowania, Prezes Urzędu przyjął datę uznania rachunku bankowego Strony, ustaloną na podstawie danych zawartych w plikach JPK_WB (Data Operacji ). W przypadku rozbieżności między kwotami lu b datami przelewu wskazanymi przez Stronę postępowania w Tabeli nr 1, a tymi wynikającymi z JPK_WB, Prezes Urzędu wnioskował w toku postępowania o wyjaśnienie braków lub nieścisłości oraz przesłanie dokumentów źródłowych potwierdzających spełnienie tychże świadczeń – potwierdzeń przelewu, wydruków wyciągów bankowych w strukturze innej niż JPK, wyciągów z ksiąg rachunkowych – i w oparciu o te dokumenty, ustalał okoliczności odnoszące się do spełnienia tych świadczeń pieniężnych. Pliki JPK_WB stanowią potwier dzenie zapłaty świadczeń pieniężnych dokonanej jedynie przelewem bankowym za pośrednictwem banków krajowych. Z przedstawionych przez Stronę informacji wynika natomiast, że w odniesieniu do części transakcji handlowych rozliczenia stron tych transakcji zost ały dokonane w drodze potrącenia wzajemnych 11 Broszura informacyjna dotycz ąca struktur y JPK_WB. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 45 wierzytelności. W związku z tym, w tych przypadkach weryfikacja okoliczności spełnienia świadczeń pieniężnych została dokonana w oparciu o inne dowody przedstawione przez Stronę, tj.: wyciągi z ksiąg rachunkowych , wydruki z systemu księgowego rozrachunków z wybranymi kontrahentami, wydruki księgowań poszczególnych transakcji handlowych. W konsekwencji, Prezes Urzędu oparł swoje ustalenia stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie na następujących dow odach, które z wyżej wskazanych powodów, uznał za wiarygodne: a) informacjach uzyskanych od Strony postępowania dotyczących zawartych transakcji handlowych, przedstawionych w Tabeli nr 1 oraz zawartych w pismach Strony i komentarzach do tabel – w zakresie w j akim były one spójne z resztą materiału dowodowego, w tym z księgami podatkowymi, księgami rachunkowymi oraz dowodami księgowymi; b) częściach ksiąg podatkowych Strony – ewidencjach podatkowych w plikach JPK_VAT; c) częściach ksiąg rachunkowych Strony: − rozrachu nkach z kontrahentami; − wydrukach księgowań konkretnych transakcji handlowych; d) dowodach księgowych: − fakturach VAT i rachunkach; − [informacja prawnie chroniona] ; − wyciągach bankowych w plikach JPK_WB; − potwierdzeniach przelewów bankowych; e) dokumentach prywatnych: − [informacja prawnie chroniona] , − [informacja prawnie chroniona] , − umowach handlowych, − dokumentach określających procedury stosowa ne w Volkswagen Poznań sp. z o.o. Dokonując ponownej weryfikacji informacji i danych wskazanych przez Stronę postępowania w Tabeli nr 1 z ww. dowodami Prezes Urzędu ustalił, że dane i informacje podane przez Stronę postępowania co do zasady znajdują swoje potwierdzenie w informacjach zawartych w plikach JPK_VAT oraz JPK_WB, a także w dowodach księgowych i dokumentach prywatnych. Zostały one skorygowane przez Prezesa Urzędu w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zaistniałe w tym zakresie rozbieżności nie miały wpływu na ocenę wiarygodności złożonych przez Stronę postępowania oświadczeń w pozostałym zakresie. Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu uznał przekazane przez Stronę postępowania informacje i wyjaśnienia Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 46 w Tabeli nr 1 za wiarygodne i mogące stanowić podstawę ustaleń w niniejszym postępowaniu. XI. U stalanie umownych terminów zapłaty świadczeń pieniężnych w postępowaniu odwoławczym Prezes Urzędu ustalając liczbę dni opóźnienia w spełnieniu świadczeń pieniężnych wyni kających z transakcji handlowych w których ustalony przez strony umowy termin zapłaty był zgodny z przepisami Ustawy, w przypadku świadczeń pieniężnych: a) niespełnionych w okresie objętym postępowaniem, długość opóźnienia obliczył od dnia następującego po up ływie umownego terminu zapłaty do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem, tj. do dnia 30 kwietnia 2020 r.; b) spełnionych po terminie w okresie objętym postępowaniem, długość opóźnienia obliczył od dnia następującego po upływie umownego terminu zapłaty do dnia zapłaty, nie dłużej niż do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem, tj. do dnia 30 kwietnia 2020 r. Prezes Urzędu działając jako organ II instancji dokonując analizy zarzutów i informacji przekazanych przez Stronę w przedmiocie ustaleń fakt ycznych zidentyfikował trzy główne grupy problemów dotyczące ustalenia terminów zapłaty świadczeń pieniężnych w postępowaniu odwoławczym: 1) zidentyfikowane rozbieżności przez Stronę postępowania w stosunku do informacji podanych przez Stronę postępowania w postępowaniu pierwszej instancji, a które dotyczyły w szczególności właściwej daty wpływu skanu faktury do systemu; 2) transakcje handlowe gdzie strony dokonały wyboru prawa; 3) zmiana terminów zapłaty świadczeń pieniężnych na skutek dodatkowych dowodów dosta rczonych przez Stronę postępowania. Szczegółowy przebieg dodatkowego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez Prezesa Urzędu w postępowaniu prowadzonym w związku z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy został przedstawiony w pkt III niniejszej dec yzji. W zakresie powyższych ustaleń w przedmiocie zidentyfikowanych rozbieżności w piśmie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 47 z dnia 2 września 2024 r. Strona wskazała, iż zidentyfikowała rozbieżności w stosunku do informacji podanych w postępowaniu pierwszej instancji, a które dotyczyły p rzede wszystkim właściwej daty wpływu skanu faktury do systemu. Rozbieżności te miały powstać na skutek nieumyślnych błędów komunikacyjnych, które skutkowały koniecznością zweryfikowania danych przekazanych przez stronę postępowania do Prezesa UOKiK. Z wyj aśnień Strony wynika, iż na potrzeby postępowania pierwszej instancji została wygenerowana lista z systemu księgowego, który nie uwzględniał daty otrzymania/wpływu dokumentu. Na skutek wezwań Prezes Urzędu Strona w dalszych pismach wyjaśniła m.in. iż „ [inf ormacja prawnie chroniona] ” W związku z powyższym Spółka zid entyfikowała [informacja prawnie chroniona] , wskazując je w pismach z 13 grudnia 2024 r. i 3 kwietnia 2025 r. W toku postępowania w drugiej inst ancji badane były umowne terminy zapłaty w transakcjach handlowe gdzie strony dokonały wyboru prawa obcego. Pismem z dnia 26 listopada 2024 r. Prezes UOKiK wezwał Stronę do przekazania dodatkowych wyjaśnień, przesłania dokumentów oraz udzielenia informacji [informacja prawnie chroniona] W odpowiedzi na powyższe wezwanie Strona w piśmie z dnia 13 grudnia 2024 r., wskazała które transakcje handlowe były realizowane w oparciu o prawo obce i wskazała prawidłowy termin zapłaty. Prezes Urzędu pisma mi z dnia 31 stycznia 2025r. oraz 6 lutego 2025 r. wezwał również wybranych kontrahentów Spółki do przekazania dodatkowych informacji w zakresie transakcji zawartych ze Stroną w okresie objętym postępowaniem, tj. za luty, marzec, kwiecień 2020 r. – wskazania czy w przypadku tych transakcji zastosowanie miało prawo obce oraz wskazanie jakie zdarzenie rozpoczynało bieg terminu zapłaty a także podanie daty kiedy miało ono miejsce oraz podania terminu zapłaty według obliczeń kontrahentów. Pismem z dnia 21 marca 2025 r. Prezes UOKIK wezwał Stronę do wskazania w zakresie poszczególnych transakcji zamieszczonych w tabeli będącej załącznikiem do wezwania a. zdarzenia (opisowo) od którego z godnie z zawarta umową liczony jest termin zapłaty np. dostawa towaru, wystawienie faktury, otrzymanie faktury przez Stronę; b. daty zdarzenia od której, zgodnie z zawartą umową liczony jest termin zapłaty w formacie (dd.mm.rrrr); c. terminu zapłaty wynikającego z umowy poprzez wskazanie liczby dni (np. 30 dni, 60 dni); Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 48 d. terminu zapłaty, tylko w przypadku gdy jest inny, niż podany w załączniku nr 1 do pisma Strony z 13 grudnia 2024 r. (dd.mm.rrrr) tj. do ponownego zweryfikowania przekazanych wcześniej danych 12 . Pis mem z dnia 3 kwietnia 2025 r. Strona nadesłała uzupełnioną zgodnie z wezwaniem Prezesa UOKIK tabelę zawierającą niezbędne dane dotyczące transakcji gdzie dokonano wyboru prawa obcego. W toku postępowania prowadzonego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona składała również z własnej inicjatywy (np. na skutek zidentyfikowania rozbieżności) jak również w wykonaniu wezwania Prezesa Urzędu dodatkowe dowody (m.in. faktury, kompensaty, korekty) na podstawie których dochodziło do zmiany umownych terminów za płaty transakcji handlowych Zgromadzony materiał dowodowy stał się podstawą do dokonania przez Prezesa Urzędu ustaleń w przedmiocie umownych terminów zapłaty świadczeń pieniężnych w postępowaniu odwoławczym. W przypadku, w którym umowny termin zapłaty pr zypadał na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, Prezes Urzędu przyjął w swoich ustaleniach, że terminem zapłaty był następny dzień, który nie był dniem wolnym od pracy ani sobotą – stosownie do treści art. 115 ustawy z dnia 23 kwietnia 19 64 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 2023 r. poz. 1610 ze zm.). XII. Przewalutowanie świadczeń pieniężnych W przekazanej organowi Tabeli nr 1 Strona postępowania w kolumnie oznaczonej nazwą „kwota należności ogółem (brutto)” wskazywała każdorazowo kwotę świadcz enia pieniężnego w walucie polskiej a w kolumnie oznaczonej nazwą „kwota transakcji w walucie rachunku” wartość świadczenia w walucie, w której było spełnione dane świadczenie pieniężne. Mając na uwadze, że Prezes Urzędu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym dysponował informacjami pochodzącymi od Strony na temat wartości wszystkich świadczeń pieniężnych w walucie polskiej (również tych, które spełnione zostały w walucie obcej) i uznał, iż nie zaistniała potrzeba dokonania z urzędu przewalutowań żadnych świad czeń pieniężnych, a Prezes UOKiK w Decyzji na potrzeby postępowania uwzględnił wartości 12 strona jedynie w odniesieniu do dwóch transakcji dokonała zmiany wcześniej podanych wartości. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 49 świadczeń wskazane przez Stronę postępowania walucie polskiej w Tabeli nr 1 w kolumnie „kwota należności ogółem (brutto)”. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawi e wynika, że Strona postępowania zawierała transakcje handlowe, w których wartość świadczeń pieniężnych, zgodnie z umową była ustalana nie tylko z złotym polskim (PLN) ale również walutach obcych: [informacja prawnie chroniona] . Prezes UOKiK działając jako organ II instancji, uwzględniając orzecznictwo sądów administracyjnych 13 i celem wyjaśnienia wątpliwości co do wartości świadczeń w szczególności wartości świadczenia w walucie w jakiej świadc zenie było wyrażone wystąpił do strony postepowania, w wezwaniu z 14 lutego 2024 r. o wskazanie dla poszczególnych transakcji handlowych ujętych w Tabelach karowych (Tabela Z.1 – Z.3 stanowiące załączniki do Decyzji) wartości świadczeń pieniężnych zgodnych z zawartymi umowami z uwzględnieniem walut, w których świadczenia te zostały wyrażone poprzez wskazanie wartości świadczenia pieniężnego (całości lub części) oraz wskazania jego waluty. Strona przy piśmie z 4 marca 2024 r. przekazała tylko jedną wypełnion ą tabelę – „Tabela – wezwanie z 14.02.205 r. – waluty 9304133” w których określiła wartości świadczenia w walucie wynikającej z umowy oraz walutę umowy. W tabeli tej zostały zawarte świadczenia z Tabeli Z.1. Tabela ta zawierała dane dotyczące wartości świa dczenia niezgodne z przekazanymi wcześniej przez Stronę w postępowaniu pierwszej instancji. W miejsce wartości świadczenia Strona wpisywała wartość całego kontraktu a nie poszczególnych transakcji go dotyczących. Przy kolejnym piśmie z dnia 14 marca 2025 r. Strona nadesłała tabelę kolejną tab e lę o tej samej nazwie, tj. „Tabela – wezwanie z 14.02.205 r. – waluty 9304133” w której przekazała uzupełnione tabele Z.2 i Z.3. Przekazane informacje, po poddaniu ich analizie wymagały dalszego postępowania w szczegó lności porównania i weryfikacji z innymi danymi już zebranymi w trakcie postępowania oraz częściowo z dokumentami podatkowymi. Po zapoznaniu się z nadesłanymi danymi Prezes Urzędu wezwaniem z dnia 3 kwietnia 2025 r. wezwał stronę do przekazania dodatkowych informacji w celu ustalenia ostatecznych kwot wynikających z umów. 13 w szczególności wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt. V SA/Wa 2617/22 oraz z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt. V S A/Wa 2619/22. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 50 Zweryfikowane przez siebie świadczenia Strona przekazała przy piśmie z 15 kwietnia 2025 r., wpisując ostateczne kwoty wartości świadczenia w tabeli o nazwie „Ponownie zweryfikowana Wartoś ć świadczenia w walucie wynikającej z umowy”. W oparciu o nadesłane przez Stronę w tabelach dane Prezes Urzędu ustalił wartość świadczeń pieniężnych niespełnionych przez Stronę w okresie objętym postępowaniem lub spełnionych po terminie, po przeliczeniu n a złote wartości świadczeń pieniężnych wyrażonych w walutach obcych, na podstawie art. 13v ust. 1 Ustawy w zw. z art. 10 ust. 1a Ustawy. Jako podstawę przewalutowania świadczeń pieniężnych wyrażonych w walutach obcych Prezes Urzędu przyjął średni kurs dan ej waluty (tj. [informacja prawnie chroniona] ) ogłaszany przez Narodowy Bank Polski (dalej także: „NBP”) na ostatni dzień roboczy miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadcze nia pieniężne stały się wymagalne, tj. odpowiednio na dzień: a) 31 grudnia 2019 r. dla świadczeń pieniężnych, które stały się wymagalne w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 stycznia 2020 r., b) 31 stycznia 2020 r. dla świadczeń pieniężnych, które stały się wyma galne w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r., c) 28 lutego 2020 r. dla świadczeń, które stały się wymagalne w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. d) 31 marca 2020 r. dla świadczeń, które stały się wymagalne w okresie o d dnia 1 kwietnia 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2020 r. Dokonanie przewalutowań w oparciu o powyższe zasady uzasadnione jest brzmieniem ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, w tym w szczególności jej art. 10 ust. 1a, z u względnieniem wykładni funkcjonalnej i systemowej przywołanego przepisu. Powołując się na wykładnię funkcjonalną, regulacja zawarta w art. 10 Ustawy dotycząca rekompensaty za koszty odzyskiwania należności ma na celu wzmocnienie pozycji wierzycieli i zniec hęcenie dłużników do opóźnień w spełnianiu świadczeń pieniężnych, ten sam cel przyświeca założeniom Ustawy. Stosownie zaś do wykładni systemowej należy przyjąć, iż ustawodawca działa racjonalnie i tworzy spójny system prawny, w tym kontekście należy ustal ić znaczenie interpretowanej normy odnosząc się do całego systemu prawa. Konstrukcja przewidziana w art. 10 ust. 1a Ustawy (wyliczenia kursu ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne) odn osi się do dnia wymagalności – okoliczności mającej kluczowe znaczenie z punktu widzenia przedmiotu niniejszej sprawy. W toku postępowania w sprawach nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, dokonano weryfikacji dnia wymagalności, c o z kolei stanowi punkt wyjścia do ustalenia czy Strona Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 51 dopuściła się nadmiernego opóźniania się w spełnianiu świadczeń pieniężnych na podstawie art. 13b Ustawy. Wskazać nadto należy, że prawidłowość przewalutowania transakcji handlowych w walutach obcych przy zastosowaniu art. 10 ust. 1a Ustawy została zaakceptowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt. V SA/Wa 2617/22 oraz z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt. V SA/Wa 2619/22. Sąd wskazał, że organ d okonał prawidłowej wykładni funkcjonalnej i celowościowej art. 10 ust. 1a Ustawy, stosując ten przepis odpowiednio do przewalutowania świadczeń w walutach obcych na potrzeby oceny dopuszczenia się przez strony deliktu nadmiernego opóźniania się ze spełni aniem świadczeń pieniężnych. W toku ponownego rozpoznawania sprawy Prezes Urzędu zweryfikował dotychczasowe ustalenia organu w zakresie wartości świadczeń, [inf ormacja prawnie chroniona] a zostały określone w postepowaniu pierwszej instancji w PLN i przewalutował świadczenia pieniężne wyrażone w tych walutach. W odniesieniu do kwestii przewalutowania wymaga również dodania, że Prezes Urzędu w toku postępowania n ie badał prawidłowości przeliczania przez Stronę wartości pieniężnych wyrażonych w walutach obcych na złote w celach wynikających z przepisów ustaw podatkowych, ustawy o rachunkowości i innych przepisów prawa polskiego i obcego z uwagi na fakt, iż ocena pr awidłowości dokonywanych przewalutowań w powyższym zakresie znajduje się w kompetencjach innych niż Prezes Urzędu podmiotów wykonujących zadania publiczne. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu nie kwestionuje wyniku dokonywanych przez Stronę przewalutow ań w dokumentach przedkładanych przez Stronę w przedmiotowym postępowaniu mając na uwadze, że jak wyżej wskazano, przewalutowania zostały dokonane przez Stronę na innej podstawie prawnej niż ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach h andlowych. XIII. Wyłączenia podmiotowe i przedmiotowe oraz świadczenia pieniężne niewchodzące do sumy wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych przez Stronę po terminie. Prezes Urzędu rozpoznając sprawę w II instancji dokonał ponown ej analizy informacji o świadczeniach pieniężnych, wskazanych przez Stronę w Tabeli 1, a następnie wyodrębnił i wyłączył od rozstrzygania z prowadzonego postępowania świadczenia pieniężne wynikające Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 52 z transakcji handlowych nieobjętych zakresem podmiotowym Ustawy oraz inne świadczenia o charakterze pieniężnym nieobjęte jej zakresem przedmiotowym. J ako świadczenia niepodlegające weryfikacji w toku postępowania pod kątem terminowości ich spełniania wskazał: − świadczenia pieniężne wynikające z transakcji handl owych, w których kontrahentami Strony nie byli przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców – stosownie do treści art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (np. rachunki wystawione przez osoby fizyc zne nieprowadzące działalności gospodarczej); − świadczenia pieniężne, wynikające z transakcji handlowych, w których kontrahentami Strony postępowania nie byli przedsiębiorcy z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozu mienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej – stosownie do treści art. 2 pkt 7 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych; − świadczenia o charakterze pieniężn ym niestanowiące wynagrodzenia za dostarczone towary lub wykonane usługi w transakcjach handlowych w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (np. daniny publiczne, dodatkowe obciążenia dokumentowan e notami księgowymi, opłaty członkowskie za udział w organizacjach zrzeszających przedsiębiorców oraz kaucje o charakterze gwarancyjnym). Świadczenia te zostały wyszczególnione w Tabeli W.1 stanowiącej załącznik nr 1 do Decyzji. Ustalenia Prezesa Urzędu po czynione w drugiej instancji pozostają w tym zakresie tożsame z ustaleniami wskazanymi w zaskarżonej Decyzji. Świadczenia pieniężne wynikające z dowodów zakupu, dla których wystawione zostały faktury korygujące na pełną wartość świadczenia pieniężnego lu b Strona dokonała korekt księgowych na pełną wartość świadczenia pieniężnego (storno techniczne) Zgodnie z art. 25 ustawy o rachunkowości, błędy w zapisach ksiąg rachunkowych poprawia się albo przez skreślenie dotychczasowej treści i wpisanie nowej (ust.1) , albo przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 53 wprowadzenie do ksiąg rachunkowych dowodu zawierającego korekty błędnych zapisów (ust.2) 14 . Prezes Urzędu, uznał za celowe zaprezentowanie dokonanej analizy w/w świadczeń w odrębnym zestawieniu oznaczonym jako Tabela P.1 stanowiąca załącznik n r 3 do Decyzji. Świadczenia pieniężne w niej wskazane, w zależności od wyniku dokonanej analizy zostały zaprezentowane w Tabeli W.2, jako podlegające wyłączeniu korekty „do zera” lub storna, a jeżeli świadczenia te nie podlegały wyłączeniu, lecz ocenie ter minowości ich spełnienia - zostały zaprezentowane w dalszych tabelach stanowiących odzwierciedlenie wyniku oceny ww. terminowości. W ostatniej kolumnie w Tabeli P.1 znalazło się odesłanie do odpowiednich tabel. Ustalenia Prezesa Urzędu poczynione w drugie j instancji w przeważającej większości pozostają w tym zakresie tożsame z ustaleniami wskazanymi w zaskarżonej Decyzji z wyjątkiem sytuacji gdy ostatnia kolumna w Tabeli P.1 odsyłała do świadczeń znajdujących się w Tabelach Z.1 - Z.3 a po ponownym rozpatrz eniu sprawy poszczególne świadczenia z tych tabel nie wchodzą już do sumy świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie w okresie objętym postępowaniem. Rozpatrując sprawę ponownie Prezes Urzędu wyłączył kolejne świadczenia, które zos tały skorygowane w całości w związku z nadesłaniem przez Stronę przy piśmie z 2 września 2024 r. faktur korygujących – dotyczy to faktur o numerach: • [informacja prawnie chroniona] – nr w Tabel i nr 1 323737 (Tabela Z.3); • [informacja prawnie chroniona] – nr w Tabeli nr1 315947 (Tabela Z.3); • [informacja prawnie chroniona] – nr w Tabeli nr 1 89041 (Tabela Z.3); Transakcje te zostały przeniesione z Tabeli Z.3 stanowiącej załącznik nr 13 do Decyzji do Tabeli W.8 stanowiącej załącznik nr 4 do niniejszej decyzji (pozycje Lp. 1 - 3). XIII.1. Świadczenia pieniężne, które nie zostały uwzględnione w sumie wartości świadcz eń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Stronę postępowania. Analiza informacji i dokumentów przekazanych przez Stronę pozwoliła także na wyłączenie z niniejszego postępowania świadczeń pieniężnych, które z poniżej wskazanych wzglę dów 14 Art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o rachunkowości . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 54 nie mogły wchodzić do sumy wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie w okresie objętym postępowaniem. Świadczenia pieniężne niewymagalne w okresie objętym postepowaniem Oceniając ponownie terminowość spełnienia przez Stronę wymagalnych świadczeń pieniężnych Prezes Urzędu wyłączył z zakresu postępowania wszystkie świadczenia pieniężne wynikające z transakcji handlowych, które nie kwalifikowały się do objęcia ich ramami wyznaczonymi przez okres objęty postępowaniem, tj. luty, marzec, kwiecień 2020 r. W tym zakresie, Prezes UOKiK pominął od rozstrzygania świadczenia pieniężne, które nie były wymagalne w okresie objętym postępowaniem, a w tym: a) świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę przed okresem objętym postępowaniem, tj. przed 1 lutego 2020 r. ; b) świadczenia pieniężne, które stały się wymagalne po okresie objętym postępowaniem, tj. te których termin zapłaty przypadał 30 kwietnia 2020 r. lub później. Poza rozstrzyganiem pozostały także świadczenia pieniężne, których term in zapłaty przypadał przed 1 stycznia 2020 r. – w świetle art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych. Przywołany przepis stanowi, że nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pie niężnych może być stwierdzone w przypadku świadczeń pieniężnych wynikających z transakcji handlowych zawartych przed dniem 1 stycznia 2020 r., z tym że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ustalając wystąpienie takiego nadmiernego opóźniania si ę, w przypadku takich transakcji handlowych, uwzględnił jedynie te świadczenia pieniężne, które stały się wymagalne po tym dniu. Opisane powyżej świadczenia pieniężne zostały wykazane w Tabelach nr W.3, W.4 i W.5 stanowiących załączniki nr 6, nr 7 i nr 8 d o Decyzji. Zatem ustalenia Prezesa Urzędu w postępowaniu toczącym się z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w tym zakresie pozostają tożsame z ustaleniami poczynionymi przez Prezesa Urzędu w pierwszej instancji wskazanymi w Decyzji. Ponadto Prezes Urzęd u, w postępowaniu drugiej instancji ustalił nowe terminy zapłaty dla poszczególnych transakcji w tych zawartych na prawie obcym oraz tych, których skan do systemu wpłynął w innym niż ustalono wcześniej dniu. Na skutek powyższych ustaleń Prezes UOKIK wyłącz ył część w/w świadczeń pieniężnych i jako wymagalnych po terminie objętym Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 55 postępowaniem. Transakcje te zostały przeniesione do Tabeli W.8 stanowiącej załącznik nr 4 do niniejszej decyzji. Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę postępowania w termin ie. Na poczet ustalenia czy Strona nadmiernie opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem, a także ustalenia sumy wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych lub spełnionych po terminie przez Stronę w okresie luty, marzec, kwiecień 2020 r., Prezes Urzędu nie uwzględnił również świadczeń pieniężnych, co do których ustalił, że Strona spełniła je w terminie (za spełnione w terminie Prezes Urzędu uznał również świadczenia pieniężne bez odroczonego terminu zapłaty, który ch zapłata nastąpiła gotówką lub za pomocą kart płatniczych w dniu wystawienia faktury). Świadczenia te zostały zaprezentowane w Tabeli nr W.6 stanowiącej załącznik nr 7 do Decyzji. Ustalenia Prezesa Urzędu w postępowaniu toczącym się z wniosku o ponowne r ozpatrzenie sprawy pozostają tożsame z ustaleniami poczynionymi przez Prezesa Urzędu w pierwszej instancji wskazanymi w Decyzji. Ponadto w postepowaniu w drugiej instancji w zakresie: − transakcji, gdzie Strona zidentyfikowała rozbieżności w stosunku do inf ormacji podanych przez Stronę postępowania w postępowaniu pierwszej instancji, a które dotyczyły w szczególności właściwej daty wpływu skanu faktury do systemu; − transakcje handlowe gdzie strony dokonały wyboru prawa; wyłączył transakcje, które po dokonanyc h zmianach uznał za spełnione w terminie. Transakcje te zostały ujęte w załączniku nr 4 do niniejszej decyzji w Tabeli W.8. Świadczenia pieniężne, wobec których istnieją nie dające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego w zakresie ich spełnienia , bądź terminowego spełnienia. Kolejną kategorią świadczeń pieniężnych, które Prezes Urzędu pominął przy rozstrzyganiu, są świadczenia pieniężne, wobec których pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, w zakresie ich spełnienia b ądź terminowego spełnienia. Stosownie do treści art. 81a Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 13q Ustawy, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 56 bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawn ienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Świadczenia te zostały zaprezentowane w Tabeli W.7 stanowiącej załącznik nr 8 do zaskarżonej Decyzji. Ustalenia Prezesa Urzędu w postępowaniu toczącym się z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w tym zakresie pozostają tożsame z ustaleniami poczynionymi przez Prezesa Urzędu w pierwszej instancji wskazanymi w Decyzji. W tym miejscu Prezes Urzędu wskazuje, że ustaw ą nowelizującą został dodany do Ustawy art. 13va, zgodnie z którym „Wykaz świadczeń pieniężnych poddanych analizie w toku postępowania wraz z danymi pozwalającymi na identyfikację danego świadczenia jest określony w załączniku do decyzji w sprawach, o któr ych mowa w art. 13u i art. 13v ust. 1, 7 i 11(...)” . Z kolei przepisy intertemporalne Ustawy nowelizującej tj. art. 3 ust. 7 i 8 stanowią, że: „Do postanowień i decyzji w sprawach, o których mowa w art. 13u i art. 13v ust. 1, 6 - 8 i 11 ustawy zmienianej w a rt. 1 w brzmieniu dotychczasowym, wydawanych w ramach postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się art. 13va ustawy zmienianej w art. 1.” oraz „W przypadku decyzji, o których mowa w art. 13v ust. 1 ustaw y zmienianej w art. 1, wydawanych w ramach postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy załącznik, o którym mowa w art. 13va ustawy zmienianej w art. 1, zawiera również wykaz jednostkowych kar, o których mowa w art. 13v ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.” Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu załączył do niniejszej decyzji jedynie załączniki obejmujące tabele, które zawierają ustalenia mające wpływ na rozstrzygniecie inne niż dokonane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oraz zawierające wykaz jednostkowych kar pieniężnych dotyczących poszczególnych świadczeń pieniężnych. Natomiast niecelowym jest załączanie do niniejszej decyzji jako załączników tabel, co do których ustalenia Prezesa Urz ędu działającego jako organ drugiej instancji są tożsame z ustaleniami poczynionymi w postępowaniu pierwszoinstancyjnym (Tabele od W.1 do W.7 oraz N.1 do N.6), gdyż tabele te Strona postępowania już otrzymała wraz z Decyzją. XIII.2. Świadczenia o charakt erze sporny i świadczeni pieniężne w odniesieniu, do których Strona postępowania wniosła o ich wyłączenie z zakresu postępowania Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 57 Prezes Urzędu wskazuje, iż w pozostałym zakresie dotyczącym wyłączeń podmiotowych i przedmiotowych oraz świadczeń pieniężnych nie wchodzących do sumy świadczeń niespełnionych oraz spełnionych przez Stronę po terminie (w szczególności świadczenia o charakterze spornym, świadczenia pieniężne spełnione w całości lub części z zastosowaniem faktoringu, z podmiotami z siedzibą w Wielki ej Brytanii 15 ) w pełni ustalenia Prezesa Urzędu w postępowaniu toczącym się z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pozostają tożsame z ustaleniami poczynionymi przez Prezesa Urzędu w pierwszej instancji wskazanymi w Decyzji. Wskazania wymaga, iż organ I i nstancji swoje stanowisko przedstawił w sposób wyczerpujący i spójny, ustosunkowując się do argumentacji przedstawionej przez Stronę jak i do zgromadzonego materiału dowodowego. Szerszego uzasadnienia wymaga jednak kwestia świadczeń pieniężnych w wypadku których wskazano termin płatności „0 dni” oraz „ujemny” termin płatności, gdyż w tym przedmiocie Strona zgłosiła dodatkowe zarzuty w piśmie z dnia 2 maja 2025 r. po otrzymaniu zawiadomienia o zgromadzeniu materiału dowodowego pozwalającego na zakończenie p ostępowania i po zapoznaniu się z aktami sprawy. XIII.3. Świadczenia pieniężne w wypadku których wskazano termin płatności „0 dni” oraz „ujemny” termin płatności Zarzut naruszenia art. 7 kpa art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 13 q Ustawy W dniu 2 maja 2025 r. po otrzymaniu zawiadomienia o zgromadzeniu materiału dowodowego pozwalającego na zakończenie postępowania i po zapoznaniu się z aktami sprawy Strona nadesłała pismo z dnia 2 maja 2025 r. w którym zarzuciła naruszenie 7 kpa art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 13q Ustawy „ [informacja prawnie chroniona] .” Spółka zakwestionowała także wymierzenie jednostkowych kar pieniężnych dla tych transakcji a ponadto podniosła, iż organ nie odstąpił od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w odniesieniu do transakcji, w któr ych termin płatności w systemie został 15 w szczególności wniosków zawartych w piśmie z dnia 29 kwietnia 2021 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 58 oznaczony jako „0 dni” w celu przyspieszenia płatności na rzecz dostawców, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej (na skraju upadłości). W toku postępowania w I instancji Prezes UOKIK pismem z dnia z 21 st ycznia 2021 r. wezwał Stronę do udzielenia informacji i wyjaśnień w odniesieniu do transakcji handlowych wskazanych przez Spółkę w Tabeli nr 1 dla których w kolumnie H Termin płatności wg umowy (w dniach) wynosi „0” dni. W szczególności do wskazania zasad ustalania zerowych terminów płatności w transakcjach handlowych przyjętych przez Spółkę. W piśmie z 26 lutego 2021 r. Strona wyjaśniła , iż Spółka w tabeli nr 1 w kolumnie H wskazała „termin płatności wg. Umowy z dnia wynosi zero dni” opisując poszczegó lne przypadki występowania takich sytuacji. Pozycje z ujemnymi terminami płatności Strona uzasadniła następującymi przyczynami: 1. ewidencjonowaniem duplikatów rachunków, które wpłynęły do Spółki po terminie zapadalności pierwotnego rachunku, którego Spółka nie otrzymała; 2. ewidencjonowaniem korekt rachunków, które odwołują się do pierwotnej daty transakcji; 3. błędu systemowego, który wykryto w utworzonym na potrzeby kontroli UOKIK prototypie raportu. Raport ten został w toku kontroli poprawiony i błędy już usuni ęto. Pismem z dnia 31 maja 2023 r. Prezes UOKIK wskazał, iż „ww. okoliczności, wskazane przez Stronę postępowania uniemożliwiają organowi prowadzącemu postępowanie dokonanie oceny terminowego spełnienia tych świadczeń pieniężnych przez Stronę”. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu wezwał Stronę postępowania do weryfikacji i wskazania faktycznych umownych terminów zapłaty, uzgodnionych przez strony transakcji handlowych. W zakresie transakcji, gdzie Strona podała „ujemne” terminy płatności Prezes UOKI K wezwał Stronę do zweryfikowania terminów zapłaty świadczeń pieniężnych, wyszczególnionych w Tabeli 1D załączonej do wezwania. Jak wskazano w piśmie w sprawie występowały niemożliwe do usunięcia wątpliwości a okoliczności wskazane przez Stronę postępowani a w piśmie z 26 lutego 2021 r. uniemożliwiają organowi prowadzącemu postępowanie dokonanie oceny terminowego spełnienia tych świadczeń pieniężnych przez Stronę. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 59 Pismem z dnia 17 lipca 2023 r. Spółka przekazała wyjaśnienia z zakresie terminów „0” i terminó w „ujemnych” w formie uzupełnionych tabel wraz z wyjaśnieniami. Odnosząc się do wyjaśnień Strony dotyczących terminów zapłaty, Prezes Urzędu stwierdził, że Strona w odpowiedzi na wezwanie z 31 maja 2023 r. w większości przypadków potwierdziła, że zarówno „0” jak i „ujemne” terminy płatności świadczeń pieniężnych podane w Tabeli nr 1 w kolumnie „termin płatności wg umowy (w dniach)” zostały wskazane w sposób prawidłowy . Prezes UOKIK wskazał, iż w przypadku rozbieżności dotyczących terminów płatności, pomię dzy danymi w Tabeli nr 1 oraz wyjaśnieniami Strony przyjął do oceny terminowości spełnienia świadczeń pieniężnych termin płatności korzystniejszy dla Strony postępowania. W piśmie z dnia 2 maja 2025 r. Spółka podniosła, iż „ [informacja prawnie chroniona] ” Prezes Urzędu działając jako Organ II instancji dokonał ponownej analizy materiału dowodowego w przedmiotowym zakresie. W większości przypadków w Decyzji Prezes UOKIK działając jako Organ I instancji przyjął wartości prawidłowe, nie mniej jednak przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes UOKIK zidentyfikował również niewielką ilość omyłkowo przyjętych terminów zapłaty niezgodnie z materiałem dowodowym. Przykładami takich świadczeń może być świadczenie pieniężne o lp. z Tabeli nr 1 240390. W wyjaśnieniach Strony postępowania wskazano „ [informacja prawnie chroniona] ”. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Urzędu skoryg ował poprzednie ustalenia i wyłączył od rozstrzygania w/w świadczenie pieniężne co prezentuje Tabela W.8., stanowiąca załącznik nr 4 do niniejszej decyzji. Kolejnymi przykładami mogą być świadczenia pieniężne o lp. z Tabeli nr 1 322897 („termin 0 dni”) i 187171, 178211, 206246 („terminy ujemne”) w wyjaśnieniach Strony wskazano odpowiednio: „ [informacja prawnie chroniona] . Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prez es Urzędu na podstawie udzielonych wyjaśnień ponownie zweryfikował poprzednie ustalenia w tym zakresie, ustalił terminy zapłaty świadczeń do których Strona złożyła wyjaśnienia oraz okres, który upłynął od dnia wymagalności niespełnionego lub spełnionego p o terminie świadczenia pieniężnego, do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem, albo do dnia jego spełnienia jeżeli świadczenie pieniężne zostało spełnione w okresie objętym postępowaniem, zgodnie z w/w wyjaśnieniami pochodzącymi od Strony postępowan ia. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 60 Kwestia tzw. terminów „0 dni” i „terminów ujemnych” została zatem już wyjaśniona w postępowaniu w I instancji a w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes UOKIK dokonał niezbędnych korekt co do części terminów. Zarzut naruszenia art . 107 § 3 kpa w zw. z art. 13q Ustawy nie może być zarzutem trafnym a okoliczności faktyczne i prawne zostały jasno i obszernie wyjaśnione w uzasadnieniu obu decyzji. Wobec terminów „0 dni” i „terminów ujemnych” (które w istocie w części przypadków nie s ą takimi na jakie wskazuje ich nazwa i wobec którym zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające) nie ma podstaw do zastosowania wyłączenia z art. 13v ust. 8 Ustawy. W prowadzonym postępowaniu Prezes Urzędu, nie uwzględnia w szczególności świadczeń pie niężnych, co do których ustalił, że Strona spełniła je przed upływem terminu umownego i tym samym uznał je za spełnione w terminie (za spełnione w terminie Prezes Urzędu uznał również świadczenia pieniężne bez odroczonego terminu zapłaty, których zapłata n astąpiła gotówką lub za pomocą kart płatniczych w dniu wystawienia faktury) a świadczenia pieniężne „0 dni” i z „terminami ujemnymi”, które znalazły się w postępowaniu zostały spełnione z opóźnieniem. W sytuacji, gdy Strona nadmiernie opóźnia się ze spełni aniem świadczeń pieniężnych nie ma podstaw do wyłączenia od rozstrzygania opóźnionych świadczeń pieniężnych, których opóźnione spełnienie zostało niejako przyspieszone przez Stronę względem swoich kontrahentów. XIV. Świadczenia pieniężne wymagalne w okre sie objętym postępowaniem, niespełnione przez Stronę postępowania w okresie objętym postępowaniem lub spełnione przez nią po terminie. Celem postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy jest ponowne ustalenie czy Strona nadmiernie opóźniała się ze spełniani em świadczeń pieniężnych w okresie objętym niniejszym postępowaniem tj. luty, marzec, kwiecień 2020 r. Prezes UOKiK ustalił, których świadczeń pieniężnych, objętych zakresem przedmiotowym i podmiotowym Ustawy, wymagalnych w okresie objętym postępowaniem, S trona postępowania nie spełniła w tym okresie lub spełniła je po terminie umownym uzgodnionym przez strony transakcji handlowych (dalej: zakwestionowane świadczenia pieniężne). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 61 W doktrynie prawa wskazuje się 16 , że wymagalność roszczenia „ oznacza stan, w kt órym uprawniony może skutecznie domagać się realizacji roszczenia (jego powództwo nie będzie przedwczesne)” 17 . „ Z wymagalnością roszczenia mamy do czynienia w chwili, w której zobowiązanie powinno być wykonane, a więc gdy termin spełnienia świadczenia już upłynął. Innymi słowy, wymagalność pojmować należy jako stan, w którym wierzyciel może domagać się sądowej ochrony swojej wierzytelności, ponieważ termin spełnienia świadczenia minął bezskutecznie (zobowiązanie nie zostało wykonane w ogóle, albo zostało wy konane nienależycie). W świetle tej konwencji pojęciowej termin spełnienia świadczenia, rozumiany jako ostatni dzień, w którym najpóźniej świadczenie powinno być spełnione przez dłużnika, jest zawsze dniem poprzedzającym dzień wymagalności ”. 18 „ Wymagalność należy łączyć z terminem spełnienia świadczenia, przy czym ewentualna rozbieżność w poglądach wiązać może się jedynie z oznaczeniem dnia to jest czy tak rozumiana wymagalność powstaje z nadejściem czy z upływem terminu (dnia) spełnienia świadczenia. (…) Z auważyć jednak należy, że jeżeli przyjmiemy, iż wymagalność następuje z ostatnim dniem, w którym dłużnik może jeszcze, bez naruszania treści zobowiązania, spełnić świadczenie, to jednocześnie trzeba przyjąć, że wierzyciel nie ma jeszcze prawnej możliwości dochodzenia zaspokojenia roszczenia. Przyjąć zatem należy, że wymagalność łączyć należy z upływem terminu spełnienia świadczenia, dopiero bowiem po jego upływie, kiedy dłużnik popada w opóźnienie, wierzyciel dysponuje skutecznymi środkami dochodzenia roszc zeń 19 . Roszczenie staje się więc wymagalne, jeżeli nie zostanie spełnione najpóźniej z upływem ostatniego dnia terminu 20 , w którym dłużnik może dobrowolnie spełnić świadczenie w sposób należyty, zgodnie z art. 354 i 355 k.c. Reasumując, w niniejszej sprawi e przez wymagalne świadczenia pieniężne należy rozumieć te świadczenia, które nie zostały spełnione najpóźniej z upływem ostatniego dnia umownego terminu ich zapłaty, a zatem świadczenia opóźnione. Natomiast przez świadczenia pieniężne spełnione w terminie należy rozumieć te świadczenia, które zostały spełnione najpóźniej z upływem ostatniego dnia umownego terminu ich zapłaty, a zatem świadczenia niewymagalne. Ponadto Prezes Urzędu ustalił liczbę dni opóźnienia. Ustalenia dotyczące liczby dni opóźnienia, po czynione zostały przez Prezesa UOKiK w oparciu o następujące założenia, 16 Brak jest definicji wymagalności w Kodeksie cywilnym (por. P. Nazaruk [w:] B. Bajor, D. Bierecki, J. Bocianowska, J. Cisze wski, M. Ciszewski, G. Karaszewski, J. Knabe, J. Mucha - Kujawa, G. Sikorski, B. Sitek, R. Tanajewska, P. Nazaruk, Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 120). 17 E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 11, War szawa 2023. 18 Wyrok SN z dnia 28 października 2015 r., II CSK 822/14 19 Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 5 listopada 2014 r. III CZP 76/14 20 Vide: art. 111 § 1 i art 112 k.c. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 62 wynikające z zapisów Ustawy, tj. w przypadku świadczeń pieniężnych niespełnionych w okresie objętym postępowaniem, liczba dni opóźnienia liczona jest od dnia następnego po upływie umow nego terminu zapłaty do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem, tj. do dnia 30 kwietnia 2020 r., zaś w przypadku świadczeń pieniężnych spełnionych po terminie w okresie objętym postępowaniem, liczba dni opóźnienia liczona jest od dnia następnego po upływie umownego terminu zapłaty do dnia zapłaty. Obowiązek zapłaty powyższych świadczeń pieniężnych wynikał z zawartych przez Spółkę umów z kontrahentami, stwierdzonych wystawionymi przez nich dowodami zakupu, które Strona wykazała w Tabeli nr 1 jako ter miny zapłaty uzgodnione przez strony transakcji handlowych (terminy zapłaty określone w umowach). Prezes Urzędu przyjął co do zasady, terminy wskazane przez Stronę postępowania w przedłożonej przez nią Tabeli nr 1. Każde z tych świadczeń pieniężnych było w ymagalne w okresie objętym postępowaniem, tj. od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 30 kwietnia 2020 r., co zostało ustalone na podstawie informacji o terminach zapłaty wskazanych przez Stronę w kolumnie nr 8 Tabeli nr 1. Dowody zakupu dokumentujące zawarcie po wyższych transakcji, w większości przypadków, zostały ujęte przez Stronę w ewidencji zakupu VAT – w plik JPK_VAT (karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 24, pendrive – 28, tom 1).W odniesieniu do terminów zapłaty, co do ustalenia których Prezes Urzędu mi ał wątpliwości, Strona złożyła dodatkowe wyjaśnienia. Prezes Urzędu ustalił również terminy zapłaty części transakcji handlowych na podstawie dokumentów przesłanych przez Spółkę na etapie postępowania odwoławczego. W przypadku, w którym umowny termin zapła ty przypadał na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, Prezes Urzędu przyjął w swoich ustaleniach, że terminem zapłaty był następny dzień, który nie był dniem wolnym od pracy ani sobotą – stosownie do treści art. 115 ustawy z dnia 23 kwietn ia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. 2023 r. poz. 1610 ze zm.). W odniesieniu do świadczeń pieniężnych, które zostały zapłacone przelewami z rachunków bankowych Strony postępowania, Prezes Urzędu ustalił datę spełnienia świadczenia pieniężnego w oparciu o in formacje przekazane przez Stronę w Tabeli nr 1 oraz wyciągi bankowe w plikach JPK_WB ( karta akt postępowania DZP.93.36.2020 – 24, pendrive - 28, tom 1 ) – w zakresie w jakim te informacje były ze sobą spójne. Natomiast w zakresie w jakim informacje przekaza ne przez Stronę nie znalazły odzwierciedlenia w plikach JPK_WB, Prezes Urzędu ustalił stan faktyczny w oparciu o dodatkowe dowody przedłożone przez Stronę w postaci uwierzytelnionych kopii faktur oraz dokumentów potwierdzających spełnienie świadczeń pienię żnych. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 63 Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Prezes Urzędu ustalił, że w ramach rozliczeń z kontrahentami z tytułu odpłatnej dostawy towarów lub świadczonych usług obok standardowej metody płatności świadczeń pieniężnych wynikających z otrzymanych od dostawców dowodów zakupu, tj. przelewem bankowym, Strona rozliczała swoje zobowiązania [informacja prawnie chroniona] . Szczegółowy opis poszczególnych form spełniania świadczeń pieniężnych przez Stronę postępowania został w sposób kompletny opisany w p unktach 245 - 385 Decyzji. Prezes Urzędu – ponownie rozpoznając sprawę - w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalił wysokość wszystkich świadczeń pieniężnych objętych zakresem przedmiotowym i podmiotowym Ustawy, wymagalnych w okresie objętym postępo waniem, których Strona postępowania nie spełniła w tym okresie lub spełniła je po terminie umownym uzgodnionym przez strony transakcji handlowych oraz liczbę dni opóźnienia. Świadczenia te zostały opisane w tabelach stanowiących załączniki do niniejszej de cyzji zgodnie z następującym podziałem: 1) Tabela Z.1 - zawierająca świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę postępowania po terminie w okresie objętym postępowaniem, których suma wynosi 297 366 460,67 zł. (Tabela Z.1 – załącznik nr 1 do niniejszej d ecyzji) 2) Tabela Z.2 - zawierająca świadczenia pieniężne niespełnione przez Stronę w okresie objętym postępowaniem, w przypadku których Strona wskazała datę zapłaty po 30.04.2020 r., których suma wynosi 68 253 634,88 zł. (Tabela Z.2 – załącznik nr 2 do ni niejszej decyzji) 3) Tabela Z.3 - zawierająca świadczenia pieniężne niespełnione przez Stronę w okresie objętym postępowaniem, w przypadku których Strona wskazała brak zapłaty, których suma wynosi 63 162 363,46 zł. (Tabela Z.3 – załącznik nr 3 do niniejsze j decyzji) Suma wszystkich wyżej wymienionych – w punktach od 1 do 3 – świadczeń pieniężnych, objętych zakresem przedmiotowym i podmiotowym Ustawy, wymagalnych w okresie objętym postępowaniem z uwzględnieniem przewalutowania, wyniosła 428 782 459,0 1 zł i stanowi ona sumę wymagalnych świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Stronę postępowania w okresie luty, marzec, kwiecień 2020 r. Stwierdzić trzeba, że wszystkie transakcje handlowe, których dotyczą zakwestionowane świadczen ia pieniężne – wymienione w punkcie XIV niniejszej decyzji - zostały zawarte w związku z działalnością prowadzoną przez Spółkę i jej kontrahentów. Świadczenia pieniężne zostały zastrzeżone w zamian za spełnienie świadczenia niepieniężnego, którego przedmio tem była dostawa towarów lub świadczenie usług. Tym samym przedmiotowe świadczenia pieniężne Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 64 stanowią wynagrodzenie za dostawę towaru lub świadczenie usług w transakcjach handlowych w rozumieniu art. 4 pkt 1 Ustawy. W związku z powyższym, stanowią one „świ adczenie pieniężne” w rozumieniu art. 4 pkt 1a Ustawy. Należy dodać, iż wpływ na wyliczenie wysokości sumy wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Stronę postępowania w postępowaniu odwoławczym wpłynęło przewalutowa nie wartości świadczeń, które zostały zawarte przez Stronę w walutach obcych. Przeliczenie wartości świadczenia, zgodnie z kursem, o którym mowa w art. 13v ust. 1 Ustawy w zw. z art. 10 ust. 1a Ustawy, tj. ze średnim kursem waluty obcej z ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne, spowodowało w przypadku wielu transakcji ustalenie wartości świadczenia wyższej niż ta przyjęta przez organ w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Zasady przewalutowania ś wiadczeń pieniężnych przez Prezesa UOKIK w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zostały omówione w pkt XII niniejszej decyzji. W niniejszej sprawie zachodziły kumulatywnie wszystkie pozytywne przesłanki dla stwierdzenia, że doszło do narusz enia zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę postępowania (art. 2 pkt 1, art. 13b ust. 1 i 2 Ustawy w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów pła tniczych oraz art. 13v ust. 1 Ustawy). Jednocześnie nie zachodziła przesłanka negatywna, bowiem Strona postępowania nie posiada statusu podmiotu publicznego (art. 13b ust. 1 Ustawy). Reasumując suma wszystkich świadczeń pieniężnych objętych zakresem przedm iotowym i podmiotowym Ustawy wynosi 428 782 459,0 1 zł i stanowi ona sumę wymagalnych świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Stronę postępowania w okresie luty, marzec, kwiecień 2020 r. Suma ta przekracza próg ustawowy, o kt órym mowa w art. 13b ust. 2 Ustawy w zw. z art. 14 ust. 2 Ustawy zmieniającej. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdza, że w okresie objętym postępowaniem Strona popełniła delikt administracyjny polegający na nadmiernym opóźnianiu się ze spełnieniem świadczeń pieniężnych. Z powyższych względów Prezes Urzędu utrzymał w mocy decyzję nr DZP - 51/2023 z dnia 21 grudnia 2023 r., w zakresie jej pkt I.1, orzekając jak w pkt I.3 sentencji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 i w zw. z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 13q Ustawy zatorowej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 65 XV. Wysokość kary za nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Stosownie do treści art. 13v ust. 1 i 2 Ustawy w przypadku stwierdzenia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świad czeń pieniężnych przez stronę postępowania, Prezes Urzędu nakłada na nią, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną. Wysokość kary, o której mowa w ust. 1, obliczana jest jako suma jednostkowych kar za każde niespełnione oraz spełnione po terminie ś wiadczenie pieniężne, które było wymagalne w okresie objętym postępowaniem, z pominięciem świadczeń pieniężnych, w przypadku których termin ich spełnienia upłynął wcześniej niż 2 lata przed dniem wszczęcia postępowania. Wysokość jednostkowej kary jest obli czana według określonego w tym przepisie wzoru: JKP = WŚ x n/365 x OU gdzie poszczególne symbole oznaczają: JKP - jednostkową karę za niespełnione lub spełnione po terminie świadczenie pieniężne, WŚ - wartość niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego, n - wyrażony w dniach okres, który upłynął od dnia wymagalności niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego, do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem, albo do dnia jego spełnienia jeżeli świadczenie pieniężne zostało spełnione w okresie objętym postępowaniem, OU - odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, ustalone na dzień wydania decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej. Rozpoznając sprawę ponownie Prezes Urzędu celem us talenia prawidłowej wysokości kary do jej ustalenia zastosował przedmiotowy wzór, o którym mowa w art. 13v ust. 2 Ustawy. Jako podstawę wymierzenia kary Prezes Urzędu przyjął ustaloną w toku (całego) postępowania liczbę dni opóźnienia dla każdego świadcz enia pieniężnego niespełnionego lub spełnionego po terminie przez Stronę postępowania oraz jego wartość ustaloną na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów i przy zastosowaniu wskazanego we wcześniejszej części uzasadnienia przelicznika kursu walut, ok reślonego w przepisie art. 10 ust. 1a Ustawy, w odniesieniu do świadczeń wyrażonych w walutach obcych. W większości transakcji przewalutowanie spowodowało zmianę wartości świadczenia, które jest podstawą do wymierzenia kary pieniężnej (JKP). Podkreślenia wymaga bowiem, że Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 66 Strona postępowania skorzystała z uprawnienia do wywiedzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku którego Prezes Urzędu prowadząc postępowanie odwoławcze rozpoznaje na nowo sprawę, lecz ze szczególnym uwzględnieniem reguły refo rmationis in peius z art. 139 kpa. Wobec powyższego w przypadku, gdy w wyniku przewalutowania i obliczenia jednostkowej kary pieniężnej w wartości wyższej niż w postępowaniu w I instacji - Prezes Urzędu przyjmował wartość niższą, bowiem ze względu na zakaz określony przepisem art. 139 kpa brak jest możliwości zmiany decyzji na niekorzyść wnoszącej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 13v ust. 2 Ustawy odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych , ustalone z ostają na dzień wydania decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej. W dniu 21 grudnia 2023 r., tj. w dniu wydania przez Prezesa UOKIK decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej nr DZP - 51/2023, OU wynosiły 16,75% w stosunku rocznym 21 . Pre zes Urzędu działając jako organ I instancji zastosował więc prawidłową wysokość odsetek ustawowych ustalonych na dzień wydania Decyzji. Na dzień wydania niniejszej decyzji doszło do zmiany wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowy ch, które ustalone zostały na 15,75% w stosunku rocznym 22 . Prezes Urzędu rozpoznając sprawę ponownie zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. Ustawy nowelizującej do postępowań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń p ieniężnych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje przepisy dotychczasowe. Prawidłowe zastosowanie art. 13v ust. 2 Ustawy wymaga ponownego ustalenia wysokości odsetek na dzień wydania decyzji o nałożeniu administracyj nej kary pieniężnej. Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu rozpatrując sprawę ponownie obliczając jednostkowe kary pieniężne zastosował wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych w wysokości ustalonej na dzień wydania niniejszej decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej. W oparciu o powyższe założenia wynikające z przepisów Ustawy oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy Prezes Urzędu obliczył jednostkowe kary za każde niespełnione oraz spełnione po terminie świadczeni e pieniężne wyszczególnione w niniejszej decyzji w Tabelach Z.1, Z.2, Z.3, a następnie obliczył sumę jednostkowych kar pieniężnych „JKP”: 21 O bwieszczenie Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie wysokości o dsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych z dnia 29 czerwca 2023 r. (M.P. z 2023 r. poz. 626). 22 O bwieszczeni Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych z dnia 19 grudnia 202 4 r. (M.P. z 202 4 r. poz. 1 106 ). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 67 1) w Tabeli Z.1 suma jednostkowych kar pieniężnych wynosi [ informacja prawnie chroniona ] ; 2) w Tabeli Z.2 suma j ednostkowych kar pieniężnych wynosi [ informacja prawnie chroniona ] ; 3) w Tabeli Z.3 suma jednostkowych kar pieniężnych wynosi [ informacja prawnie chroniona ] . Na tej podstawie Prezes UOKIK obliczył sumę jednos tkowych kar pieniężnych za każde niespełnione przez Spółkę oraz spełnione po terminie świadczenie pieniężne wymagalne w okresie objętym postępowaniem, która wynosi 3 911 974,22 PLN (słownie: trzy miliony dziewięćset jedenaście tysięcy dziewięćset siedemdzi esiąt cztery złote i dwadzieścia dwa grosze) i w takiej wysokości nałożył na Stronę administracyjną karę pieniężną. XVI. Przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary lub obniżenia jej wysokości. Prezes UOKIK działając jako organ II instancji ponownie roz patrując sprawę poddał analizie przesłanki odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej wskazane w art. 13v ust. 6,7 i 8 Ustawy. XVI.1. Przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 6 Ustawy. Zgodnie z art. 13v ust . 6 Ustawy Prezes Urzędu odstępuje od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli wartość niespełnionych lub spełnionych po terminie przez stronę postępowania świadczeń pieniężnych, za które obliczono by jednostkowe kary , jest równa lub mniejsza od wartości świadczeń pieniężnych nieotrzymanych lub otrzymanych po terminie przez tę stronę postępowania w okresie objętym postępowaniem. Już na wstępie, Prezes Urzędu informuje, że podtrzymuje swoje stanowisko odnośnie przesłank i odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 13v ust. 6 Ustawy wyrażone w Decyzji na stronie 167 – 172 , punkty 422 - 443 . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 68 Strona postępowania, przy piśmie z dnia 3 września 2021 r. przekazała na elektronicznym nośniku dan ych tabelę z zestawieniem świadczeń pieniężnych nieotrzymanych lub otrzymanych po terminie. Działając jako organ pierwszej instancji Prezes Urzędu dokonał analizy otrzymanego zestawienia i w jej wyniku dokonał ich podziału według kategorii : − Tabela nr N.1 – świadczenia pieniężne, dla których wystawiono faktury w całości korygujące kwotę świadczenia pieniężnego, − Tabela nr N.2 – świadczenia pieniężne, otrzymane przez Stronę przed okresem objętym postępowaniem, tj. przed 1 lutego 2020 r., − Tabela nr N.3 – świad czenia pieniężne, które stały się wymagalne po okresie objętym postępowaniem, − Tabela nr N.4 – świadczenia pieniężne otrzymane przez Stronę w terminie, − Tabela nr N.5 – świadczenia pieniężne otrzymane przez Stronę po terminie lub nieotrzymane w okresie objęt ym postępowaniem (zaprezentowane przez Stronę w jednej pozycji), − Tabela nr N.6 – świadczenia pieniężne otrzymane przez Stronę po terminie (zaprezentowane przez Stronę w dwóch pozycjach). Uwzględniając powyższe wyłączenia, Prezes Urzędu działając jako organ pierwszej instancji ustalił, że suma wartości świadczeń pieniężnych nieotrzymanych przez Stronę oraz otrzymanych po terminie w okresie luty, marzec, kwiecień 2020 r. jest nie większa niż 133.330.594,08 PLN i tym samym jest niższa od ustalonej sumy wartośc i świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Stronę w tym samym okresie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i w samym postepowaniu prowadzonym w drugiej instancji, Strona postępowania nie zmieniła oświadczenia w przed miocie wartości nieotrzymanych lub otrzymanych po terminie należności i nie przedstawiła nowych dowodów w tym zakresie. Prezes UOKIK rozpoznając sprawę ponownie ustalił, iż suma wszystkich świadczeń pieniężnych nieotrzymanych przez Stronę postępowania bądź otrzymanych po terminie w okresie objętym postępowaniem, wynosząca nie więcej niż [informacja prawnie chroniona] jest niższa od sumy świadczeń pieniężnych niespełnionych lub spełnionych po terminie przez Stronę postępowania w wysokości 4 28 782 459,0 1 PLN. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 69 Co więcej podkreślenia wymaga, iż kwota pierwotnie wskazana przez Stronę postępowania jako suma wszystkich świadczeń pieniężnych nieotrzymanych przez Stronę postępowania bądź otrzymanych po terminie w okresie objętym postępowaniem 23 wynos ząca [informacja prawnie chroniona] zł jest również niższa od sumy świadczeń pieniężnych niespełnionych lub spełnionych po terminie przez Stronę postępowania. W sytuacji, gdy suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Stronę w okresie objętym postępowaniem (zatorów płatniczych generowanych przez Stronę postępowania) jest wyższa od sumy wartości świadczeń pieniężnych nieotrzymanych lub otrzymanych po terminie przez Stronę postępowania w tym samym okres ie (zatorów, którym Strona postępowania ulega), nie może to stanowić przesłanki dla obligatoryjnego odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej przewidzianej w treści art. 13v ust. 6 Ustawy. Po rozpatrzeniu sprawy ponownie Prezes Urzędu wskazuje, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, iż w niniejszej sprawie nie ziściła się przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary, o której mowa w art. 13v ust. 6 Ustawy. XVI.2. Przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 7 Ustawy. Zgodnie z art. 13v ust. 7 Ustawy w przypadku gdy do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych doszło na skutek działania siły wyższej Prezes Urzędu odstępuje od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Pojęcie siły wyższej nie z ostało w prawie polskim unormowane, a ustawodawca pozostawił jego określenie doktrynie i orzecznictwu. Z a siłę wyższą uważa się zdarzenie zewnętrzne, co oznacza, że pozostaje ono poza kontrolą podmiotu, który nie ma żadnego wpływu na jego wystąpienie i sku tki. Jest to zdarzenie nadzwyczajne, wyjątkowe, któremu nie można zapobiec i którego nie da się przewidzieć w świetle aktualnego stanu wiedzy i doświadczenia życiowego (por. A. Wróbel [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. M. Jaśkowska , M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel, Warszawa 2020, s. 1023). Najczęściej podawanymi przykładami siły wyższej są zdarzenia związane z działaniem sił przyrody, np. powodzie, pożary o dużych rozmiarach, trzęsienia ziemi, wybuchy wulkanów czy epidemie. Drugą g rupą są przypadki związane z niecodziennymi zachowaniami 23 suma wszystkich świadczeń z tabeli nr 2 będącej załącznikiem do pisma Strony z dnia 3 września 2021 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 70 zbiorowości, tj. zamieszki, strajki generalne, czy działania zbrojne. Trzecia kategoria to działania władzy państwowej – np. zakazy importu i eksportu, blokady granic i portów (por. Wyrok SN z 21 maj a 2019 r., IV CSK 129/18). Prezes Urzędu wskazuje jednak, iż do uznania przypadku pandemii COVID - 19 za siłę wyższą w rozumieniu art. 13v ust. 7 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, skutkującą odstąpieniem od wymierzen ia kary, nie wystarczy jednak samo stwierdzenie, że pandemia miała miejsce i miała cechy siły wyższej. Konieczne jest jeszcze stwierdzenie, że nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych było jej skutkiem . Siła wyższa jako podstawa odstąp ienia od wymierzenia kary na podstawie ww. przepisu znajdzie bowiem zastosowanie jedynie wówczas, gdy nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych było wynikiem zdarzenia kwalifikowanego jako działanie siły wyższej, co oznacza, że do opóźn ień takich nie doszłoby, gdyby nie nastąpienie zdarzenia. Nie musi ono być jedyną jego przyczyną, ale niezbędne jest, by miało ono charakter przyczyny rozstrzygającej (por. S. Gajewski, Kodeks postępowania administracyjnego. Nowe instytucje. Komentarz do r ozdziałów 5a, 8a,14 oraz działów IV i VIIIa KPA, Warszawa 2017, s. 108). W tym zakresie uznaje się, że na siłę wyższą (podobnie jak na inne okoliczności ekskulpacyjne) może się strona postępowania powoływać tylko wtedy, gdy ma ona wpływ na niemożność wykon ania przez nią zobowiązania oraz gdy zachodzi bezpośredni związek przyczynowy między siłą wyższą, a niewykonaniem zobowiązania. 24 Analizowany przepis art. 13 ust. 7 Ustawy wyraźnie wskazuje, że siła wyższa jako przesłanka odstąpienia przez Prezesa Urzędu od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek zdarzenia o takim charakterze. Konieczne jest zatem, żeby nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, które stan owi powód wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w niniejszym postępowaniu, pozostawało w bezpośrednim związku z wystąpieniem siły wyższej. Będzie się on wyrażał w tym, że do naruszenia prawa ponad wszelką wątpliwość nie doszłoby, gdyby nie nastąpien ie takiego zdarzenia. N ie będzie zatem podstaw do zastosowania art. 13v ust. 7 Ustawy i odstąpienia od wymierzania administracyjnej kary pieniężnej, jeżeli do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych doszło wprawdzie w okresie działa nia siły wyższej, ale na skutek innych przyczyn, w szczególności zachowania Strony postępowania. 24 Jak również wyrok SN z dnia 28 września 1971 r., sygn. akt II CR 388/71. Rozważania SN dotyczą wprawdzie odpowied zialności deliktowej za szkodę, ale pozostają aktualne w analizowanej sytuacji. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 71 Zarzut naruszenia art. 13v ust. 7 Ustawy (zarzut nr 7 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) We wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw Strona po stawi ła zarzut n aruszenia art. 13v ust. 7 Ustawy poprzez brak poprzez brak odstąpienia od wymierzenia Spółce administracyjnej kary pieniężnej za nadmierne opóźnianie się w płatnościach w transakcjach handlowych, w sytuacji, w której do nadmiernego opóźniania się przez Spó łkę ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie objętym niniejszym postępowaniem doszło na skutek działania siły wyższej w postaci COVID - 19 . Rozkład ciężaru dowodu P rezes Urzędu działając jako organ II instancji wskazuje, iż zgodnie z powołanym wyżej art. 7 kpa , w toku prowadzonego postępowania, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśn ienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie zaś z treścią art. 77 § 1 kpa, w toku postępowania organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i r ozpatrzyć cał y materiał dowodowy . Należy podkreślić , że c o do zasady ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 kpa spoczywa na organie, jednakże nie jest to obowiązek nieograniczony. W szczególności, jeżeli strona usiłuje wywieść korzystne dla siebie skutki, kwestionując zarazem ustalenia organów, na nią przechodzi obowiązek wykazania, że przyjęte przez organy ustalenia są nieprawidłowe lub niekompletne. W orzecznictwie zwraca się uwagę na obowiązek strony współdziałania z organem w ramach prowadzonego postępowania. Wskazuje się również, że ustalenie niektórych faktów, zwłaszcza tych, o których wiedzę posiada wyłącznie strona, pozostaje poza zakresem możliwości organu. Obowiązki strony w tym zakresie nabierają znaczenia, je żeli organ musi skorzystać z danych znajdujących się wyłącznie w dyspozycji strony 25 . W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 13c ust. 1 Ustawy strona powołująca się na siłę wyższą powinna wskazać i udowodnić zaistnienie i czas działania konkretnego z darzenia, spełniającego cechy siły wyższej, które uniemożliwiło jej uregulowanie w terminie świadczenia pieniężnego. Powinna również przedstawić pozostałe przesłanki wyłączające jej odpowiedzialność za niewykonanie w terminie zobowiązania z powodu siły wyż szej, w szczególności związek przyczynowy między tym zdarzeniem a brakiem zapłaty. 25 Wyrok NSA z 27 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3748/18. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 72 Aktualność powyższych tez na gruncie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych została potwierdzona w orzecznictwie 26 , bowiem w wyroku z dnia 27 listopada 2024 r. WSA w Warszawie w sprawie V SA/Wa 705/24 wskazał, iż to na podmiocie, który się na siłę wyższą powołuje spoczywa ciężar wykazania, że opóźnianie się zdefiniowane w art. 13b ust. 2 ustawy o zatorach płatniczych zostało spowodowane prze z epidemię (siłę wyższą) tj. jej negatywne konsekwencje uniemożliwiły wywiązywanie się w terminie ze zobowiązań pieniężnych, co doprowadziło do opóźnień w rozmiarze kwalifikowanym jako nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Jak wyn ika z akt sprawy, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, pismem z dnia 31 maja 2023 r. wystąpił do Strony postępowania o wskazanie, czy w stosunku do Volkswagen Poznań sp. z o. o. wystąpiły okoliczności opisane w treści art. 13v ust. 7 ustawy o p rzeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Kolejnym pismem z dnia 25 października 2023 r., w którym zawiadomił o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, poinformował Spółkę o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, a także zgłoszonych przez Stronę żądań, w tym także żądania odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na wystąpienie siły wyższej. Organ dwukrotnie zatem występował do Strony w celu jednoznacznego ustalenia, czy w sprawie zachodzi przesłanka w postaci siły wyższej, umożliwiająca odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Jak wynika ponadto z uzasadnienia Decyzji, Prezes Urzędu rozpoznając sprawę w pierwszej instancji, w sposób sz czegółowy przeanalizował przedstawione przez Stronę w trakcie postępowania okoliczności i odniósł się, do podniesionych przez nią w składanych pismach, argumentów (punkty 444 – 564 Decyzji ) . Stałe opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Spółkę. Prezes Urzędu wskazuje, iż na gruncie postępowań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie jednolicie stwierdza się, iż „s iła wyższa jako podstawa odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie ww. przepisu znajdzie bowiem zastosowanie jedynie wówczas, gdy nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych było wynikiem zdarzenia kwalifikowanego jako działanie siły wyższej, co oznacza, że do opóźnień takich nie doszło by, gdyby nie nastąpienie zdarzenia (podkreślenie Prezesa Urzędu). Zdarzenie to n ie musi być jedyną 26 Tożsame stanowisko w przedmiocie ciężaru dowodu w przedmiocie wykazania, iż do nadmiernego opóźniania się ze speł nianiem świadczeń pieniężnych doszło na skutek działania siły wyższej zostało przedstawione również w wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. V SA/Wa 2619/22. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 73 jego przyczyną, ale niezbędne jest, by miało ono charakter przyczyny rozstrzygającej (por. S. Gajewski, Kodeks postępowania administracyjnego. Nowe instytuc je. Komentarz do rozdziałów 5a, 8a,14 oraz działów IV i VIIIa KPA, Warszawa 2017, s. 108).” 27 Innymi słowy w sytuacji, gdy do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych doszłoby również bez działania siły wyższej to nie jest, co oczywi ste, możliwe stwierdzenie, że do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych doszło na skutek działania siły wyższej. Powyższe sytuacje są bowiem ze sobą sprzeczne, a tylko druga z nich wypełnia przesłanki do zastosowania art. 13v ust. 7 Ustawy. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu dokonał analizy składanych od 2020 roku przez Stronę na podstawie art. 13a Ustawy sprawozdań o stosowanych terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Prezes UOKIK wyraźnie zaznacza, iż w poszczególnych lata ch tj. w roku 2020, 2021 i 2022 Strona w każdym roku nie spełnia w terminie liczonych w tysiącach milionów złotych a w roku 2023 setkach milionów złotych zobowiązań o wartościach znacznie przekraczających progi nadmiernego opóźniania się przy spełnianiu św iadczeń pieniężnych zawarte w Ustawie. − 2020 – [ informacja prawnie chroniona ] . − 2021 – [ informacja prawnie chroniona ] . − 2022 - [ informacja prawnie chroniona ] . − 2023 - [ informacja prawnie chroniona ] . Bez względu więc na to czy S trona odczuwała skutki epidemii COVID - 19, na którym etapie „życia w stanie epidemii” lub po jej zakończeniu się znajdowała to każdego roku nie spełnia ła w terminie świadczeń pieniężnych o znacznych wartościa ch – co zresztą sama Spółka wskazuje w składanych sprawozdaniach o stosowanych terminach zapłaty w transakcjach handlowych . Opóźnianie się z zapłatą świadczeń pieniężnych przed stanem epidemii COVID - 19 27 tak również wyroki WSA w Warszawie z dnia 31 lipca 2024 V SA/Wa 2087/23 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2024 r. V SA/Wa 1780/23. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 74 Z ustalonego przez Prezesa Urzędu stanu faktyczneg o wynika również, że Strona opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych także we wcześniejszych okresach przed ogłoszeniem stanu epidemii COVID - 19 na który się powołuje. Strona opóźniała się z zapłatą świadczeń pieniężnych wynikających z transakcj i handlowych, gdzie faktury zostały wystawione już grudniu 2019 r. 28 Z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż d o dnia 13 marca 2020 r. (z a datę graniczną organ przyjął datę poprzedzającą rozpoczęcie obowiązywania stanu zagroże nia epidemicznego wprowadzonego Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 13 marca 2020 r. (Dz.U . 2020 poz. 433) ) suma świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie, które dotyczą zobowiązań wymagalnych w okresie od 2 stycznia 2020 r. do 13 ma rca 2020 r. wynosiła około [ informacja prawnie chroniona ] wszystkich niespełnionych lub spełnionych po terminie przez Stronę świadczeń pieniężnych wymagalnych w całym okresie objętym postępowaniem. Innymi słowy do wystąpienia zdarzeń, które Spółka przed stawia jako działanie siły wyższej Spółka już wygenerowała zdecydowaną większość kwoty z ustalonej w postępowaniu sumy świadczeń niespełnionych oraz spełnionych po terminie. Prezes Urzędu wskazuje, że dla zobrazowanie stanu faktycznego sprawy, ustalona w samej tylko Tabeli Z.1, – stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszej decyzji, suma świadczeń pieniężnych spełnionych z opóźnieniem do dnia 13 marca 2020 r. to kwota [ informacja prawnie chroniona ] . Potwierdza to, iż w okresie spr zed wystąpienia epidemii tylko ta część kwoty znacząco tj. [ informacja prawnie chroniona ] przekraczała próg 5 000 000 zł, z którym ustawodawca powiązał zakaz nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych . Z tego względu istniej ą podstawy do stwierdzenia, że niezależnie od stanu epidemii Strona opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Nie sposób więc przyjąć, że skutki epidemii stanowiły rozstrzygającą przyczynę dla wystąpienia zatoru płatniczego w miesiącach luty, mar zec i kwiecień 2020 r. Nadmierne opóźnienie się przez Spółkę ze spełnieniem świadczenie pieniężnych nie było skutkiem epidemii COVID - 19, bo fakt uregulowania z opóźnieniem przez Stronę postępowania świadczenia wynikającego z faktury , której termin wymagal ności przypadał np. na dzień 4 lutego 2020 roku (i trwania przez Spółkę w opóźnieniu co 28 należność ta stała się wymagalna po dniu 1 stycznia 2020 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 75 najmniej do 1 3 marca 2020 r) nie mógł być następstwem zdarzenia, które miało miejsce po 13 marca 2020 roku. W niniejszej sprawie brak jest zatem związku przyczynowo - sku tkowego pomiędzy nadmiernym opóźnianiem się a epidemią COVID - 19. Jak słusznie wskazuje się w doktrynie nie jest wystarczające zajście zwykłej koincydencji czasowej tych dwóch zdarzeń. 29 To działanie siły wyższej ma doprowadzić do opóźnień w rozmiarze kwalif ikowanym jako nadmierne opóźnianie się ze spełnieniem świadczeń pieniężnych 30 . Podobnie jak w innej sprawie rozpatrywanej przez WSA w Warszawie można stwierdzić, że „ Stąd też dla uwolnienia się od odpowiedzialności, bądź jej zmodyfikowania konieczne było wy kazanie rozstrzygającego wpływu epidemii na brak zapłaty w terminie, a takiego związku przyczynowo - skutkowego skarżąca nie wykazała.” 31 Wpływ pandemii COVID - 19 na funkcjonowanie Spółki Prezes Urzędu zauważa, iż wobec okoliczności, że złamanie przez Stronę wyrażonego w art. 13b ust. 1 Ustawy zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych nastąpiło przed okresem epidemii COVID - 19 w Polsce i czasem kiedy Spółka mogła odczuć skutki epidemii trudno jest uznać za słuszne twierdzenie Strony , że „ [ informacja prawnie chroniona ] .” 32 Prezes Urzędu zauważa niespójność w zakresie prezentowanego przez Spółkę stanowiska odno śnie wpływu COVID - 19 na Spółkę. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona wskazała, iż „ [ informacja prawnie chroniona ] .” Jak się wydaje w takiej sytuacji Spółka, wobec odczuwania skutków COVID - 19 jeszcze przed wprowadzeniem stanu epidemii, powinna podjąć niezbędne i odpowiednie środki w celu zapobieżenia tym skutkom 33 . W innym przypadku – braku odczuwani a skutków COVID - 19 wcześniej - nie sposób jest przyjąć, iż popadnięcie przez Spółkę w stan nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych na długo przed oficjalnym wprowadzeniem stanu epidemii w Polsce było spowodowane COVID - 19 – tak jak chciałaby tego spółka w prezentowanym w niniejszym postępowaniu stanowisku. 29 K. Menszig - Wiese (red.), Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, Warszawa 2022. 30 P. Dolnia k, Transakcje handlowe w czasach pandemii, PPH nr 8 /2021, s. 42. 31 w yrok WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2024 r. V SA/Wa 1299/23 . 32 Pismo Strony z dnia 17 lipca 2023 r. 33 np. poprzez działania takie jak poprawa infrastruktury sieciowej czy rozszerzenie możliwości świadczenia pracy poza zakładem pracy czy usprawnienie ścieżki akceptacji faktur. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 76 W sprawozdaniu finansowym Spółki za rok 2019 sporządzonym 18 lutego 2020 r. brak jest informacji o wpływie COVID - 19 na działalność Spółki. Takich informacji nie można również odna leźć w części „Zdarzenia po dniu bilansowym” , gdzie Spółka stwierdziła, iż „Po dniu bilansowym do dnia podpisania sprawozdania finansowego nie wystąpiły istotne zdarzenia, mające wpływ na sytuację majątkową, finansową i dochodową Spółki.” W sprawozdaniu f inansowym powinny znaleźć się bowiem informacje o zdarzeniach, które mają istotny wpływ na sytuację finansową jednostki lub na decyzje podejmowane przez użytkowników sprawozdania finansowego . Prezes Urzędu działając jako organ II instancji podnosi, iż w pr zedmiocie podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i wcześniej przez Spółkę wpływu skutków COVID - 19 uniemożliwiających zdaniem Spółki terminowe regulowanie świadczeń pieniężnych Prezes Urzędu odnosił się już w sposób szczegółowy i komplek sowy w Decyzji w szczególności w części VI.3 Przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 7 Ustawy – punkty 444 – 563 Decyzji. Prezes UOKIK ponownie rozpoznając sprawę w całości podtrzymuje argumentację z zaskarżonej Decyzji w tym w szczególności dotyczącej pracy zdalnej, kondycji finansowej Spółki, wysyłania faktur w formie elektronicznej czy mechanizmu podzielonej płatności. Pomimo stanowiska zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Urzędu wskazuje, iż „podsta wowy termin płatności” stosowany przez Spółkę tj. 30 dni powinien być wystarczający nawet do przezwyciężenia opisywanych przez Spółkę trudności wywołanych COVID - 19 w zakresie procesu płatności za faktury . Spełnianie świadczeń pieniężnych przez Stronę. Jak wynika z twierdzeń Strony, do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Stronę doszło na skutek wystąpienia siły wyższej w postaci COVID - 19. Mając jednak na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wskazać należy, że St rona postępowania w okresie objętym postępowaniem część świadczeń pieniężnych wynikających z transakcji handlowych poddanych analizie spełniła zgodnie z terminami umówionymi z poszczególnymi kontrahentami, podczas gdy innych nie spełniła w ogóle bądź z opó źnieniem . Prezes Urzędu dokonał analizy należnych od Strony świadczeń pieniężnych spełnionych terminowo w dniu 31 marca 2020 r. i niespełnionych w umownym terminie zapłaty przypadającym na dzień 31 marca 2020 r. Prezentowany poniżej wyciąg z Tabeli W6 prze dstawia świadczenia pieniężne, których termin zapłaty przypadał na dzień 31 marca 2020 r. i które Strona postępowania spełniła w dniach 27 i 31 marca 2020 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 77 Wyciąg z Tabeli W.6 Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę postępowania w terminie 34 Lp. Lp . z Tabel i nr 1 Identyfikator podatkowy NIP dostawcy Numer dowodu zakupu/ numer faktury Data zakupu/ Data wystawi enia faktury Wartość świadczenia pieniężnego wynikająca z dowodu (faktury) w PLN Termin zapłaty wg umowy z uwzględnienie m art. 115 k.c. Data zapłaty (data spełnienia świadczenia pieniężnego) Kwota zapłaty Walut a zapłaty 3946 17231 0 [informacja prawnie chroniona] [informacja prawnie chroniona] 06.03.20 20 [informacja prawnie chroniona] 31.03.2020 27.03.2020 [informacja prawnie chroniona] EUR 3947 17231 1 06.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 PLN 4143 31945 8 02.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 PLN 4527 16836 7 06.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 EUR 4172 1 16623 9 06.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 EUR 4172 2 16623 8 06.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 PLN 4612 5 321 43 4 10.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 PLN 4878 1 31935 5 29.02.20 20 31.03.2020 27.03.2020 PLN 6106 6 17003 5 06.03.20 20 31.03.2020 27.03 .2020 EUR 6106 7 17003 4 06.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 PLN 6196 9 19235 8 06.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 PLN 6202 7 19236 2 20.03.20 20 31 .03.2020 27.03.2020 PLN 1334 83 17087 5 06.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 PLN 1380 76 19205 8 06.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 EUR 1380 77 19205 9 06.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 EUR 1380 78 19206 0 16.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 EUR 1380 79 19206 2 16.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 EUR 1380 80 19206 1 16.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 EUR 1380 81 19206 4 19.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 EUR 1380 82 19206 3 19.03.20 20 31.03.2020 27.03.2020 EUR Jed nocześnie Strona postępowania nie uiściła w terminie zobowiązań wynikających z transakcji handlowych dla których termin zapłaty przypadał na dzień 31 marca 2020 r. wskazanych w załączniku do niniejszej Decyzji - Tabeli Z1, obejmującej świadczenia pieniężne spełnione po terminie w okresie objętym postępowaniem. Wyciąg z Tabeli Z.1 - świadczenia pieniężne spełnione po terminie w okresie objętym postępowaniem. 34 Pominięto kolumnę „ Kwota skonta wyrażona w walucie, w której dokonano spełnienia świadczenia ”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 78 Lp. Lp. z Tabeli nr 1 Identyfikator podatkowy NIP dostawcy Numer dowodu zakupu/ numer faktury Data z akupu/ Data wystawienia faktury Wartość świadczenia pieniężnego w PLN decyzja II instancji Termin zapłaty wg umowy Data zapłaty (data spełnienia świadczenia pieniężnego) Kwota zapłaty Waluta zapłaty 2307 155213 [informacja prawnie chroniona] [informacja prawnie chroniona] 06.03.2020 [informacja prawnie chroniona] 31.03.2020 15.04.2020 [informacja prawnie chroniona] EUR 2308 155214 06.03.2020 31.03.2020 15.04.2020 PLN 2 309 155259 06.03.2020 31.03.2020 15.04.2020 EUR 2310 155260 06.03.2020 31.03.2020 15.04.2020 PLN 2311 155261 06.03.2020 31.03.2020 15 .04.2020 EUR 2312 155262 06.03.2020 31.03.2020 15.04.2020 PLN 2313 155263 06.03.2020 31.03.2020 15.04.2020 EUR 2314 155264 06.03.2020 31.03.2020 15.04.2020 PLN 2315 155265 06.03.2020 31.03.2020 15.04.2020 EUR 7635 203938 08.04.2020 31.03.2020 15.04.2020 USD 7636 203939 08.04.2020 31.03.2020 15.04.2020 PLN 17706 323019 17.03.2020 31.03.2020 22.04.2020 PLN 19579 194601 24.02.2020 31.03.2020 08.04.2020 EUR 20477 323513 01.03.2020 31.03.2020 15.04.2020 PLN 24189 154882 05.03.2020 31.03.2020 15.04.2020 EUR 24190 154881 05.03.2020 31.03.2020 15.04.2020 PLN 25310 320849 01.03.2020 31.03.2020 03.04.2020 PLN 26155 320720 17.03.2020 31.03.2020 29.04.2020 PLN 27495 319452 17.03.2020 31.03.2020 01.04.2020 PLN 27774 320823 29.02.2020 31.03.2020 01.04.2020 PLN 27799 207312 17.03.2020 31.03.2020 30.04.2020 PLN 27804 319915 17.03.2020 31.03.2020 29.04.2020 PLN 30500 174546 31.03.2020 31.03.2020 08.04.2020 EUR Trudno zatem przyjąć, aby w odniesieniu do części świadczeń pieniężnych , których termin za płaty przypadał na 31 marca 2020 r. działanie siły wyższej, tj. COVID - 19 miało wpływ na opóźnienie Strony w spełnianiu świadczeń pieniężnych, a w odniesieniu do części z nich nie . Szczególne znaczenie ma więc zdaniem Prezesa Urzędu fakt, że w trakcie okres u objętego postępowaniem Strona spełniała świadczenia pieniężne wynikające z zawartych transakcji handlowych w sposób wybiórczy, tzn. Strona dokonywała zapłaty niektórych tylko wymagalnych w tym samym dniu świadczeń pieniężnych. Prezes Urzędu wskazuje dal ej, że rozpatrując sprawę ponownie nie stwierdził, żeby w którymkolwiek momencie okresu objętego postępowaniem nastąpiło „nadzwyczajne” wstrzymanie się przez Stronę z płatnościami, co mogłoby sugerować problemy w Spółce. Przeciwnie, analiza danych przekaza nych przez Stronę postępowania 35 prowadzi do ogólnego 35 w szczególności plików JKP_WB Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 79 wniosku, iż Strona w okresie objętym postępowaniem, tj. w lutym, marcu i kwietniu 2020 r. regulowała swoje zobowiązania pieniężne niemal każdego dnia. Innymi słowy , w okresie od 1 lutego 2020 r. do 30 k wietnia 2020 r. , Strona dokonywała płatności z wykorzystaniem rachunków bankowych, w każd y dzień niebędący dniem wolnym od pracy ani sobotą . Powyższe znajduje odzwierciedlenie w plikach JPK_WB przesłanych przez Stronę 36 gdzie w kolumnie „DataOperacji” znala zły się w/w daty . Skoro więc Strona postępowania w sposób ciągły regulowała swoje zobowiązania (nie zawsze terminowo), to uznać należy, że w okresie objętym postępowaniem Strona miała możliwość dokonywania płatności za swoje zobowiązania w sposób niezakłó cony tj. jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego miała obiektywną możliwość dokonywania płatności za swoje zobowiązania. Rozpatrując sprawę w II instancji Prezes Urzędu ponownie zauważa, że sytuacja finansowa Strony również nie może stanowić przy czyny opóźnień w regulowani u zobowiązań wobec dostawców . Ze sprawozdań finansowych Spółki za lata 2019 i 2020 wynika, iż Spółka notowała w latach 2018, 2019 i 2020 zysk netto odpowiednio w kwotach 393.19 4 tys. zł , 493.443 tys. zł i 525.99 7 tys. zł. Ponadto 30 czerwca 2020 r., wypłacona została dywidenda w łącznej kwocie 1.363.502.218,23 PLN z zysku netto za następujące lata: 2013, 2014, 2015, 2018 i 2019. Należy zaznaczyć także, że Strona postępowania dysponowała zewnętrznymi źródłami finansowania takimi ja k [ informacja prawnie chroniona ] , na co wskazuje Volkswagen Poznań sp. z o.o. w sprawozdaniu z działalności za 2020 r. W ocenie Prezesa Urzędu w oko licznościach niniejszej sprawy - brak jest podstaw do przyjęcia, że pandemia COVID - 19 spowodowała skutki tego rodzaju, iż Strona postępowania nie miała jakiejkolwiek możliwości spełniania świadczeń pieniężnych w terminie i skutki te miały charakter przem ożny , a zatem nie dało się im zapobiec . Aby móc mówić o zwolnieniu z odpowiedzialności na podstawie art. 13v ust. 7 Ustawy, skutki siły wyższej musiałby być nieuniknione w takim stopniu, że wykonanie w terminie zobowiązań przez ten podmiot stało się obiekt ywnie niemożliwe (np. na skutek braku możliwości realizacji przelewów) i nie pozostawia żadnego alternatywnego sposobu działania. Siła wyższa musi być rozumiana jako odnosząca się do absolutnej niemożności spowodowanej anormalnymi okolicznościami nie dotyc zącymi danego podmiotu i ma dotyczyć samego procesu spełniania świadczeń pieniężnych, a nie ogólnych problemów „branży”. Spółka nie wykazała bezpośredniego związku pomiędzy wystąpieniem pandemii, a brakiem możliwości spełniania świadczeń pieniężnych w okre sie objętym przedmiotowym postępowaniem. Z akt 36 w szczególności przy pismach z d nia 24 sierpnia 2020 r., z 10 lutego 2021 r. i 23 czerwca 2023 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 80 sprawy nie wynika bowiem, aby Strona nie miała faktycznej możliwości terminowej realizacji zobowiązań pieniężnych. Spółka nie wskazała również, których konkretnie świadczeń nie była w stanie spełnić na skutek działania siły wyższej i w konsekwencji czy suma pozostałych niespełnionych i spełnionych świadczeń nie stanowić już będzie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Wskazać należy, że sama pandemia jako taka nie może w każdym przy padku stanowić siły wyższej usprawiedliwiającej niewykonanie świadczenia pieniężnego, stan ten bowiem dotyczy wszystkich przedsiębiorców . Strona powinna mieć świadomość dotkliwości i skutków opóźnień w realizacji należności oraz związanego z tym ryzyka i t ym bardziej powinna dołożyć wszelkiej staranności, by terminowo spełniać swoje zobowiązania i nie doprowadzać do powstania zatorów płatniczych, mających bezpośredni, istotny i negatywny wpływ na inne podmioty gospodarcze. Dotyczy to przede wszystkim okresu pandemii COVID - 19, który może wpływać negatywnie na kondycję finansową wielu przedsiębiorstw. Szczególnie dotknięty został nią sektor MŚP niekorzystający z dostępnych dla dużych przedsiębiorców narzędzi regulowania płynności, ani zasobów majątkowych. Stro na postępowania nie może zatem, powołując się na siłę wyższą, obciążać własnych kontrahentów negatywnymi skutkami pandemii COVID - 19. Przyjęcie odmiennego stanowiska zaprzeczałoby celowi Ustawy, którym jest przeciwdziałanie powstawaniu zatorów płatniczych w gospodarce. Ponadto podkreślić należy, że zagrożeniem dla wszystkich przedsiębiorców – w tym w szczególności z sektora MŚP - były niezależnie od wystąpienia pandemii, również tzw. zatory płatnicze generowane przez ich kontrahentów. Nieterminowe płatności, jak i zbyt długie terminy zapłaty, mają bowiem negatywny wpływ na płynność finansową przedsiębiorstw i ich rozwój, zwiększają koszty prowadzenia działalności, a w najtrudniejszych sytuacjach mogą prowadzić do upadłości lub likwidacji dotkniętych nimi prze dsiębiorców. Dotyczyć to może w szczególności trudnego okresu pandemii, gdzie przedsiębiorcy musieli się mierzyć z problemami w postaci ograniczenia ilości klientów, zerwaniem łańcucha dostaw, ograniczeniem lub zakazem działalności itd. Jak wskazano już po wyżej, pandemia jako taka nie może w każdym przypadku stanowić o zaistnieniu siły wyższej i automatycznie stanowić usprawiedliwienia nieterminowego spełniania zobowiązań wobec swoich kontrahentów, którzy również doświadczyli negatywnych skutków jej wystąpi enia. Należy mieć na względzie, że zakwestionowane świadczenia pieniężne, wykazane w Tabelach Z.1 - Z.3 zostały zastrzeżone jako ekwiwalent w zamian za spełnienie świadczeń niepieniężnych, które Strona postępowania już otrzymała od swoich kontrahentów, tzn. te, które już wpłynęły do jej majątku . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 81 Strona postępowania nie wykazała, żeby w przypadku transakcji handlowych, w których to ona była dłużnikiem zobowiązanym do spełnienia świadczenia pieniężnego w terminie, informowała swoich wierzycieli o możliwości nie dochowania terminu zapłaty wynikającego z zawartej umowy z powodu pandemii. Skoro zatem Strona postępowania nie powoływała się na wystąpienie siły wyższej w konkretnych stosunkach zobowiązaniowych, to nie wydaje się ani zasadne ani możliwe uznanie przez Prezesa Urzędu w niniejszym postępowaniu, iż przyczyną opóźnienia Strony w płatnościach w przypadku tych konkretnych transakcji handlowych była pandemia COVID - 19. Powtórnie analizując całość zebranego materiału dowodowego, w tym również wyjaśnienia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i dalszych pismach Strony stwierdzić należy, że wystąpienie pandemii COVID - 19 , jakkolwiek będące zdarzeniem zewnętrznym, którego nie dało się przewidzieć, nie może stanowić w przedmiotowej sprawie podstawy do wyłą czenia odpowiedzialności w związku ze stwierdzonymi w toku postępowania opóźnieniami w spełnianiu świadczeń pieniężnych. Dokonując ponownego rozpoznania sprawy Prezes Urzędu nie podzielił prezentowanego przez Spółkę w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i p owielonym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy twierdzenia, jakoby do nadmiernego opóźniania się przez Spółkę ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych miało dojść na skutek działania siły wyższej w postaci COVID – 19. XVI.3. Przesła nka odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 8 Ustawy Zgodnie z art. 13v ust. 8 U stawy w uzasadn ionych przypadkach Prezes Urzędu może odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Powołany przepis stanowi podstawę do fakultat ywnego odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, a o tym czy w konkretnej sprawie zasadne jest odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania adminis tracyjnego Prezes Urzędu. Zaznaczyć przy tym należy, że przepis ten nie zawiera żadnych przykładowych przypadków (okoliczności) wskazujących na jego zastosowanie. „Uznanie administracyjne” oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem praw a materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 82 rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. 37 C harakteryzuje się tym, że ustawodawca określając w hipotezie normy prawnej przesłanki (okoliczności) podjęcia przez organ adm inistracji publicznej działania, jednocześnie formułuje dyspozycję tego przepisu w sposób, który pozwala organowi na swobodę wyboru w zakresie tego, czy organ podejmie w ogóle określone działanie, lub w zakresie tego, który spośród dopuszczonych przez usta wodawcę sposobów zachowania (rozstrzygnięcia sprawy) wybierze. 38 Art. 13v ust. 8 Ustawy zawiera odesłanie do pojęcia niedookreślonego – „uzasadnionych przypadków”, jako materialnoprawnej przesłanki, będącej podstawą do odstąpienia od nałożenia administracyj nej kary pieniężnej. Omawiana norma prawna nie określa jakichkolwiek wskazówek - odnośnie tego - co w istocie należy rozumieć pod pojęciem „uzasadnionych przypadków”. Z brzmienia tego przepisu wynika więc, że katalog przypadków, które stanowią uzasadnienie odstąpienia od wymierzenia kary jest otwarty, a wystąpienie takiego przypadku uzależnione jest od szczególnych okoliczności konkretnej sprawy. Jednocześnie podkreślić trzeba, że o dstępstwo od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest instytucją o ch arakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest karanie za stwierdzony delikt administracyjny, a nie odstępowanie od ukarania. Możliwość zwolnienia z kary – pomimo naruszenia przepisów Ustawy – może znaleźć uzasadnienia jedynie w sytuacjach bardzo szczególnych i wy jątkowych . 39 W ocenie Prezesa Urzędu za taki uzasadniony przypadek można uznać sytuację, gdy nałożenie kary pieniężnej byłoby sprzeczne z funkcją tej kary (prewencyjną i represyjną). Przykładowo wbrew represyjnej funkcji kary, która powinna stanowić dolegli wość dla podmiotu naruszającego zakaz, o którym mowa w art. 13b ust. 1 Ustawy, byłoby wymierzenie takiemu podmiotowi kary, której wysokość niosłaby ze sobą jednocześnie ryzyko wyeliminowania go z obrotu gospodarczego lub w sposób istotny wpłynęłaby na jego sytuację finansową. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie - odpowiedzialność administracyjnoprawna (odpowiedzialność za delikt administracyjny) w odróżnieniu od odpowiedzialności karnej – ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, chyba że ustaw odawca zdecyduje się na wprowadzenie do deliktu administracyjnego znamienia winy. 40 Dla przyjęcia tej 37 wyroki NSA: z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2837/17; z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1338/18; z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2884/15 i z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 721/14. 38 wyrok NSA z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 185/18. 39 w yrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 855/20. 40 M. Jabłoński, [w:] M. Wierzbowski (red.) i A. Wiktorowska (red.), Kodeks postępowania a dministracyjnego. Komentarz , Legalis 2021; I. Sepioło - Jankowska, Odpowiedzialność administracyjna jako odpowiedzialność alternatywna dla deliktów finansowych , Prokuratura i prawo 2020; wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 4 lipca 2002 r., sygn. akt P 1 2/01, OTK - A 2002/4/50 i z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08, OTK - A 2010/3/26. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 83 odpowiedzialności wystarczający jest zatem sam fakt obiektywnego naruszenia obowiązków administracyjnoprawnych, bez względu na przyczynę, która do tego dop rowadziła. Podstawę zastosowanie sankcji administracyjnej stanowi sam fakt naruszenia normy sankcjonowanej, bez względu na winę podmiotu, który dopuścił się określonego zachowania. Zarzut naruszenia art. 13v ust. 8 Ustawy (zarzut nr 8 wniosku o ponowne ro zpatrzenie sprawy) We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona wniosła o odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 13v ust. 8 Ustawy, podnosząc jednocześnie zarzut naruszenia tego przepisu poprze z brak odstąpienia od wymierzenia Spółce administracyjnej kary pieniężnej, pomimo zaistnienia uzasadnionych przyczyn, tj.: a. przeszkód w terminowym spełnianiu przez Spółkę świadczeń pieniężnych spowodowanych okolicznościami związanymi z pandemią COVID - 19; b. znikomej wagi naruszenia przez Spółkę zakazu nadmiernego opóźniania się w spełnianiu świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych; c. faktu, iż Spółka nie działała w zamiarze popełnienia deliktu administracyjnego, polegającego na nadmiernym opóźnianiu si ę w płatnościach w transakcjach handlowych, a ewentualne naruszenie art. 13b ust. 1 Ustawy Zatorowej wynikało ze stosowania przez Spółkę krótkich terminów płatności oraz z okoliczności niezależnych od Spółki; W odniesieniu do okoliczności wpływu pandemii COVID - 19 na nadmierne opóźnianie się przez Stronę ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, Prezes Urzędu wskazuje, że okoliczność ta została jednocześnie zakwalifikowana przez Stronę postępowania do dwóch różnych przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary tj . art. 13v ust. 7 i 8 Ustawy. Okoliczność ta została poddana szczegółowej ocenie Prezesa Urzędu w zakresie badania przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 7 Ustawy w punkcie XVI.2 niniejszej decyzji również w zakresie w jakim odwołuje się do argumentacji wyrażonej w punktach 444 – 563 Decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę Prezes Urzędu podtrzymuje swoje stanowisko, że przedstawione przez Stronę okoliczności związane z wpływem pandemii COVID - 19 na działalność Strony nie stanowią również uzasadnionych przypadków Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 84 mogących być przesłanką odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 13v ust. 8 Ustawy. Jako uzasadnioną przyczynę do zastosowania art. 13v ust. 8 Ustawy Strona podała również znikomą wagę naruszenia przez Spółkę zaka zu nadmiernego opóźniania się w spełnianiu świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych. Znikomość naruszenia Strona zdaje się przypisywać nieznacznymi przeważnie kilku - , kilkunastodniowymi opóźnieniami, stosowaniem znacznie krótszych terminów płatności niż terminy ustawowo dopuszczalne oraz tym, iż wg. Spółki „ [ informacja prawnie chroniona ] ”. Nieznaczne opóźnienia w spełnianiu świadczeń pieniężn ych i stosowanie krótszych terminów płatności niż terminy ustawowo dopuszczalne W zakresie tych płatności, które zostały uiszczone z nieznacznym kilku - , kilkunastodniowym opóźnieniem Prezes Urzędu wskazuje, iż Ustawa nie przewiduje kar administracyjnych n akładanych przez Prezesa UOKiK za samo opóźnienie w zapłacie świadczeń pieniężnych a za złamanie zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych ma miejsce w przypadku, g dy w okresie 3 kolejnych miesięcy suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez ten podmiot wynosi co najmniej 2 000 000,00 zł (art. 13b ust. 2 Ustawy). W odniesieniu do postępowań wszczynanych w latach 2020 i 2021, nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych ma miejsce, gdy suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez ten podmiot wyniesie co najmniej 5 000 000,00 zł – stosownie do treści art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej . Prezes UOKiK wskazuje, iż ustawodawca w sytuacji przekroczenia zdefiniowanej w Ustawie wartości świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem dostrzega również rolę nawet nieznacznych 1 - 2 dniowych opóźnień czy opóźnień kilkunastodni owych. Przekroczenie to wiązać się będzie bowiem ze złamaniem zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych i z aktualizacją po stronie Prezesa UOKiK kompetencji do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 85 Wysokość administracy jnej kary pieniężnej obliczana jest natomiast jako suma jednostkowych kar za każde niespełnione oraz spełnione po terminie świadczenie pieniężne, które było wymagalne w okresie objętym postępowaniem 41 . W przyjętym modelu karania ustawodawca zdecydował, iż w obec naruszenia przez podmiot zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych Ustawa swym zakresem obejmować będzie również opóźnienia w płatnościach z nawet nieznacznym przekroczeniem terminu . W hipotetycznej sytuacji, gdy na sumę ś wiadczeń spełnionych po terminie w okresie objętym postępowaniem powodującą nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych składałyby się wyłącznie świadczenia spełnione z 1 - 2 dniowym opóźnieniem to również w takim przypadku Prezes UOKIK zobowiązany byłby do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Prezes Urzędu zauważa, że we wzorze na wyliczenie jednostkowej kary pieniężnej wraz ze wzrostem opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego odpowiednio wzrastać będzie jednostkowa kara p ieniężna JKP = WŚ x n/365 x OU w powyższym wzorze dokonano bowiem poprzez wartość „n” 42 powiązania liczby dni opóźnienia z wysokością kary pieniężnej. W opisywanym przez Stronę przypadku opóźnień kilku, kilkunastodniowych nałożona kara będzie po prostu n iższa niż kara nałożona dla świadczeń pieniężnych o tej samej kwocie spełnionych z dłuższym opóźnieniem. Prezes Urzędu podnosi, iż świadczenie spełnione z „jedynie” kilku, kilkunastodniowym opóźnieniem to wciąż świadczenie które nie zostało otrzymane prze z wierzyciela, który wykonał już swoją część zobowiązania np. dostarczył już towar i oczekiwał na zapłatę w terminie zgodnym z umową, a jak wskazuje Strona jest to standardowo termin 30 dni, oraz w dodatkowym terminie wynikającym z opóźnienia. W przedmioci e stosowania krótszych terminów płatności niż terminy ustawowo dopuszczalne Prezes Urzędu zauważa, iż stosowanie terminów dłuższych niż ustawowo dopuszczalne zostało w Ustawie obwarowane stosowanymi sankcjami – którymi co oczywiste nie jest zagrożone zacho wanie zgodne z Ustawą. W szczególności art. 13 ust. 2 pkt 2 stanowi, 41 z pominięciem świadczeń pieniężnych, w przypadku których termin ich spełnienia upłynął wcześniej niż 2 lata przed dniem wszczęcia postępowania. 42 n - wyrażony w dniach o kres, który upłynął od dnia wymagalności niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego, do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem, albo do dnia jego spełnienia jeżeli świadczenie pieniężne zostało spełnione w okresie objętym po stępowaniem. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 86 iż zamiast postanowień umowy ustalających termin zapłaty z naruszeniem art. 7 ust. 2a – stosuje się termin zapłaty 60 dni. Ustawa wyposażyła również wierzycieli w stosowne narzędzia pozwa lające im egzekwować naruszenie przepisów Ustawy. Stosowanie się do przepisów Ustawy powinno być więc normą a z jej przekroczeniem ustawodawca powiązał określone sankcje. Powyższe okoliczność nie może zatem stanowić podstawy do odstąpienia przez Prezesa UO KiK od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Świadczenia pieniężne spełnione z opóźnieniem albo niespełnione w okresie objętym postępowaniem stanowią zaledwie 11% w stosunku do wszystkich świadczeń pieniężnych wymagalnych w okresie objętym postęp owaniem Prezes Urzędu wyraźnie wskazuje, iż prezentowane przez Stronę postępowania dane nie wytrzymują krytyki jeżeli zostaną zestawione z kwotowym ujęciem świadczeń pieniężnych spełnionych z opóźnieniem albo niespełnionych w okresie objętym postępowaniem . Łączna wartość świadczeń pieniężnych nie spełnionych w terminie przez Stronę postępowania wyniosła 428 782 459,0 1 zł. W jego wyniku w okresie objętym postępowaniem ponad [ informacja prawnie chroniona ] wierzycieli Strony nie otrzymało na czas zapłaty za dostarczenie towaru lub wykonanie usługi. Stosując pewne uproszczenie można przyjąć, iż w Ustawie został przyjęty pewien „bufor” 2 000 000,00 zł 43 (5 000 000 zł w dla postępowań wszczynanych w latach 2020 i 2021), gdyż dopiero po przekroczeniu złamany zostaje zakaz nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych 44 . Poniżej tych kwot Prezes Urzędu w związku z brakiem złamania zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych nie nakłada administracyjnych kar pieniężnyc h – w konsekwencji nie bada taki ch okoliczności jak to czy jak wskazuje to Strona „wszelkie opóźnienia w płatnościach nie wynikały z intencjonalnego działania Spółki”. Natomiast zgodnie z przepisami Ustawy (art. 13v ust. 1 Ustawy) „w przypadku stwierdzenia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez stronę postępowania, Prezes Urzędu nakłada na nią, w drodze decyzji, 43 art. 13b ust. 2 Ustawy . 44 art. 13b ust. 1 Ustawy. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 87 administracyjną karę pieniężną.” Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie - odpowiedzialność administracyjnopr awna (odpowiedzialność za delikt administracyjny) w odróżnieniu od odpowiedzialności karnej – ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, chyba że ustawodawca zdecyduje się na wprowadzenie do deliktu administracyjnego znamienia winy. 45 Dla przyjęcia tej odp owiedzialności wystarczający jest zatem sam fakt obiektywnego naruszenia obowiązków administracyjnoprawnych, bez względu na przyczynę, która do tego doprowadziła. Podstawę zastosowanie sankcji administracyjnej stanowi sam fakt naruszenia normy sankcjonowan ej, bez względu na winę podmiotu, który dopuścił się określonego zachowania. Zdaniem Prezesa Urzędu Strona postępowania powinna zorganizować swoją działalność w taki sposób, aby była w stanie terminowo regulować wszystkie swoje zobowiązania. Powołane okoli czności nie stanowią uzasadnionych przypadków pozwalających na odstąpienie od wymierzenia kary. Stosowane przez Stronę postępowania terminy płatności co do zasady zależą od indywidualnych ustaleń wynikających ze swobody kontraktowej. Ustawa określa jedyni e terminy maksymalne i jedynie umowne stosowanie terminów dłuższych niż maksymalne może podlegać weryfikacji przez Prezesa Urzędu w trakcie postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnieniem świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych. Rozważając, czy w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, Prezes Urzędu dokonał analizy całokształtu materiału dowodowego z punktu widzenia funkcji i celu kary – jako kryterium decyduj ącego o zastosowaniu przepisu art. 13v ust. 8 Ustawy. W ocenie Prezesa Urzędu na gruncie przedmiotowej sprawy interes społeczny przemawiający za nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej przeważa nad ewentualnym interesem strony w odstąpieniu od jej wym ierzenia. Takie stanowisko wynika z funkcji ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, której celem jest zapobieganie powstawaniu zatorów płatniczych, jako zjawiska niebezpiecznego dla całej gospodarki. Nałożenie administ racyjnej kary pieniężnej na Stronę postępowania jest na tle rozpoznawanej sprawy działaniem bezstronnym i nienaruszającym zasady równego traktowania. Administracyjne kary pieniężne stanowią istotny instrument w zapewnieniu przestrzegania przepisów rangi 45 M. Jabłoński, [w:] M. Wierzbowski (red.) i A. Wiktorowska (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz , Legalis 2021; I. Sepioło - Jankowska, Odpowiedzialność administracyjna jako odpowiedzialność alternatywna dla deliktów finansowych , Prokuratura i prawo 2020; wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 4 lipca 2002 r., sygn. akt P 12/01, OTK - A 2002/4/50 i z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08, OTK - A 2010/3/26. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 88 us tawowej. Mają one przede wszystkim charakter represyjny oraz prewencyjny, zaś zagrożenie nimi, nadaje im charakter dyscyplinujący. Funkcja represyjna kary ma na celu nałożenie na dopuszczającego się naruszeń represji w postaci adekwatnej dolegliwości finan sowej. Funkcja prewencyjna ma za zadanie zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości, zniechęcać do naruszania prawa, a przede wszystkim zmierzać do zredukowania zatorów płatniczych. Dobrem chronionym przez ustawodawcę w postępowaniu w sprawie nadmiern ego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych jest terminowe wywiązywanie się przez dłużników z zobowiązań zapłaty świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych, co ma w konsekwencji zapobiegać powstawaniu zatorów płatniczych w gospodarce. Pope łnienie deliktu administracyjnego nadmiernego opóźniania się w spełnianiu świadczeń pieniężnych oznacza naruszenie tego dobra chronionego i przyczynienie się do powstawania negatywnych zjawisk w gospodarce. Ustawodawca uznał, że opóźnienia w spełnianiu świ adczeń pieniężnych powodują negatywne skutki dla ogółu, dla całej gospodarki, a nie tylko dla bezpośrednio nim dotkniętych podmiotów. Dlatego zdecydował się na wprowadzenie deliktu administracyjnego, o którym mowa w art. 13b Ustawy. W toku niniejszego pos tępowania Prezes Urzędu ustalił, że Strona popełniła delikt administracyjny polegający na nadmiernym opóźnianiu się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. W jego wyniku w okresie objętym postępowaniem ponad [ informacja prawnie chroniona ] wierzycieli Str ony nie otrzymało na czas zapłaty za dostarczenie towaru lub wykonanie usługi. Łączna wartość świadczeń pieniężnych nie spełnionych w terminie przez Stronę postępowania wyniosła 428 782 459,0 1 zł. Nie ulega wątpliwości, że bezprawnym zachowaniem Strony dot knięty został szerszy krąg uczestników rynku, a nieotrzymanie przez nich na czas zapłaty jest zjawiskiem niekorzystnym dla gospodarki, grozi powstawaniem zatorów płatniczych, a zatem narusza wymagający ochrony interes publicznoprawny. Powyższe uzasadnia po djęcie interwencji przez Prezesa Urzędu w niniejszej sprawie. Należy przy tym mieć na uwadze, jak wskazano na wstępie niniejszej decyzji, że niepłacenie na czas wierzycielom wywołuje daleko idące skutki na rynku, bowiem pośrednio może oddziaływać również n a kolejne podmioty uczestniczące w łańcuchach dostaw. A zatem krąg podmiotów dotkniętych bezprawnym zachowaniem Strony może być znacznie szerszy. Prezes UOKIK zauważa również, iż tak jak zostało to już wyżej podniesione z analizy przekazanych przez Spółkę sprawozdań o stosowanych terminach zapłaty w transakcjach handlowych wynika, iż Spółka w każdym z lat objętych sprawozdaniami tj. 2020, 2021 i 2022 nie spełniała w terminie określonym w umowie świadczeń pieniężnych liczonych Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 89 w tysiącach milionów złotych a w roku 2023 setkach milionów złotych. Są to wartości znacznie przekraczające progi nadmiernego opóźniania się przy spełnianiu świadczeń pieniężnych zawarte w Ustawie. Mając na uwadze powyższe, skoro Strona popełniła delikt administracyjny nadmiernego opó źniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, w wyniku czego w okresie objętym postępowaniem ponad 1500 wierzycieli nie otrzymało w terminie zapłaty za dostarczone towary lub usługi, to zachowanie to stwarza stan zagrożenia powstawania zatorów płatnicz ych w gospodarce, a przez to narusza interes publicznoprawny, co uzasadnia interwencję Prezesa Urzędu. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie „Podkreślić należy, że celem ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych jest przy jęcie skutecznych instrumentów ochrony wierzycieli. Oprócz instrumentów prywatnoprawnych ustawodawca zdecydował na wprowadzenie kar finansowych dla podmiotów, które nadmiernie opóźniają się w spełnieniu swoich świadczeń pieniężnych wobec kontrahentów. Usta wa wymusza zatem na podmiocie zobowiązanym dokonywanie płatności w terminie. Celem ustawy jest też poprawa sytuacji wierzycieli, poprzez wymuszenie za pomocą systemu represyjnego przestrzegania przez dłużników umownych terminów zapłaty i nieprzekraczania t erminów ustawowych, co ma sprzyjać budowaniu kultury terminowych płatności. (…) Zatory płatnicze są zjawiskiem niebezpiecznym dla całej gospodarki” 46 Po ponownym przeanalizowaniu całego materiału dowodowego oraz rozważeniu podniesionych przez Stronę postępo wania argumentów wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu nie znalazł podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek stanowiący podstawę odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej poprzez zastosowanie a rt. 13v ust. 8 Ustawy. XVII. Rozpatrzenie zarzutów Strony w zakresie nie ujętym we wcześniejszych częściach przedmiotowej decyzji Strona w pismach składanych w toku postępowania 47 oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgłosiła szereg zarzutów. W sz czególności Strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazała, iż zaskarża Decyzję w całości oraz zarzuca Decyzji brak 46 Wyrok WSA Warsz awa z dnia 6 marca 2024 r. V SA/Wa 1780/23. 47 w szczególności w pismach z dnia 22 listopada 2023 r. i 20 listopada 2023 r. będących odpowiedzią strony na zawiadomienie wraz z uzasadnieniem postawionego zarzutu Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 90 rozpoznania istoty sprawy i naruszenia obowiązujących przepisów prawa, w tym między innymi, w szczególności sformułowała zarzuty: XVII.1. Zarzut naruszenia art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 13q Ustawy Zatorowej. Strona zarzuca naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyj nego, art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 13q Ustawy poprzez: a. naruszenie zasady bezpośredniości postępowania dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w głównej mierze na zestawieniu danych dotyczącym transakcji handlowych realizowanych przez Spół kę w okresie objętym niniejszym postępowaniem, zawierającym dane wtórne z systemu księgowego Spółki, przygotowanym przez Spółkę na żądanie Prezesa UOKiK w formacie Microsoft Excel, nie zaś na dokumentach źródłowych, w szczególności w postaci dokumentów umó w; b. brak wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj.: i. umownych terminów płatności, ii. dat zawarcia, treści i charakteru umów zawartych przez Spółkę i możliwości ich zakwalifikowania ja ko transakcji handlowych, iii. prawa właściwego dla transakcji handlowych, iv. terminów na badanie towarów / usług, v. dat doręczenia faktur w przypadku zastrzeżenia terminów na badanie towaru / wykonania usługi, vi. faktur i dat dostarczenia towarów / wykonania usług; Prezes Urzędu wskazuje, iż czynności podejmowane w postępowaniu, gromadzenie materiału dowodowego oraz zasady i sposób weryfikacji przez Prezesa Urzędu zebranego w toku postępowania obu instancji materiału dowodowego zostały w sposób szczegółowy opisane ju ż wyżej w częściach VIII – X niniejszej decyzji . Prezes Urzędu podkreśla, iż prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych ma na względzie treść norm prawnych zawartych w art. 13f ust. 1 i ust. 2 oraz art. 13g ust. 1 Ustawy – szczególnych Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 91 uprawnień zawartych w Ustawie mających na celu sprawne przeprowadzenia postępowań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Strona postępowania na mocy tych przepisów zobo wiązana była do przekazania Prezesowi UOKIK koniecznych informacji, dokumentów w określonej przez niego strukturze i formacie (w szczególności Tabela nr 1 inne tabele załączane do wezwań w formacie Microsoft Excel ) a także szczególnej kategorii dowodów, ja kimi są księgi podatkowe prowadzone przy użyciu programów komputerowych oraz dowodów księgowych. Zauważyć można, iż czy to format Microsoft Excel czy JPK_VAT można określić jako pewne formy przechowywania i organizowania danych z wykorzystaniem układu wie rszy i kolumn. Porządkują one dane w tabelach, które są zorganizowane w wierszach i kolumnach, dzięki czemu możl iwa jest analiza danych, ich raportowanie czy udostępnianie informacji w formie elektronicznej. Pozostają one jednak jedynie narzędziem do pracy z danymi. Za prawidłowość i rzetelność danych , niezależnie od formy wyrażenia odpowiada Strona postępowania. Ponadto na podstawie art. 13f ust. 3 Ustawy Strona miała prawo składania, na piśmie, z własnej inicjatywy, wyjaśnień dotyczących istotnych okoli czności sprawy . W powyższym zakresie art. 13f ust. 1 - 3 i art. 13g ust. 1 Ustawy, regulujące tryb gromadzenia materiału dowodowego, koniecznego do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zawierają regulacje o charakterze lex specialis wobec przepi sów k.p.a. (vide: wyrok WSA w Warszawie w z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt. V SA/WA 1299/23). Spoczywający na organie administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz podejmowania wszelkich czynnoś ci niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) nie oznacza, że strona jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy. Współdziałanie to polega na przedstawieniu przez stronę wszystkich informacji niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnieniu dowodów znajdujących się w jej posiadaniu potwierdzając ych okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony. W wypadku postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych (powinność lojalnego współdziałania przez stronę tego postępowania w wyjaśnianiu okoliczności fakt ycznych sprawy przybrała postać obowiązku przekazywania koniecznych do załatwienia sprawy informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 92 który jako gospodarz postępowania wyjaśniającego samodzielnie określa zakres, strukturę i format przekazywanych mu danych oraz sposób ich przekazania. Żądanie Prezesa Urzędu przekazania, w trybie art. 13f ust. 1 i 2 Ustawy, koniecznych informacji dokumentów jest wiążące dla strony postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych . Z kolei ustalenie, czy żądane informacje lub dokument są konieczne z punktu widzenia prowadzonego postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych należy do kompetencji Prezesa UOKiK 48 . Natomiast z mocy Ustawy obowiązki Prezesa Urzędu zostały ograniczone jedynie do wskazania zakresu i terminu udzielenia informacji, wskazania celu żądania oraz pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd (art. 13t Ustawy). „Regulacja zawarta w art. 13f ust. 1 i 2, w zakresie w jakim przyznaje Prezesowi Urzędu szczególne uprawnienia w zakresie doboru i gromadzenia materiału dowodowego koniecznego do załatwienia sprawy administracyjnej, jest wzorowana na analogiczne j instytucji przewidzianej w przepisie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym celem przepisu art. 50 ust. 1 u.o.k.i.k., jest ochrona interesu publicznego rozumianego jako uzyskanie przez organ rzetelny ch i prawdziwych informacji, uznanego przez ustawodawcę jako ważny interes, o czym świadczy wysokość kary przewidzianej w przepisie art. 106 ust. 2 u.o.k.i.k. (v. wyrok SA w Warszawie z 4 lipca 2014 r., sygn. akt VI ACa1629/13, LEK nr 1548571).” 49 Prezes U rzędu podkreśla, iż w orzecznictwie sądów przyjmuje się, iż „Odpowiedzialność za rzetelność tych informacji spoczywa na Przedsiębiorcy, który przed przekazaniem ich Prezesowi UOKiK powinien zweryfikować ich zgodność ze stanem faktycznym. Jeżeli przedsiębio rca nie dołoży należytej staranności, nie sprawdzi otrzymanych od innego podmiotu informacji i przekaże Prezesowi UOKiK niesprawdzone i nierzetelne informacje, działa na własne ryzyko i na nim spoczywa odpowiedzialność za niewykonanie obowiązku, o którym m owa w art. 50 ust. 1 uokik, podania prawdziwych i rzetelnych informacji” 50 . Na pierwszoplanową rolę jaką ustawodawca przewidział dla dowodów pozyskiwany w trybie art. 13f ust. 1 i ust. 2 oraz 13g ust. 1 Ustawy wskazuje sankcja grożąca za nieudzielenie 48 Porównaj: Wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Ochro ny Konkurencji i Konsumentów z dnia 6 czerwca 2022 r., sygn.. akt XVII AmA 47/20 dotyczący żądanie udzielenia informacji skierowanego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w trybie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów 49 wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2024 r. V SA/Wa 705/24. 50 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 lutego 2021 r. sygn. akt XVII AmA 22/18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 93 info rmacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest treść normy zawartej w art. 13q Ustawy, zgodnie z którą do postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń p rzepisy Kodeks postępowania administracyjnego, z wyłączeniem przepisu art. 31 , stosuje się w sprawach nieuregulowanych w Ustawie. Ż ądane przez Prezesa UOKIK od Skarżącej dane były konieczne do ustalenia, czy Strona nadmiernie opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych i ewentualnego nałożenia na nią administracyjnej kary pieniężnej. Dowody te obejmują informacje doskonale znane Stronie, natomiast nieznane Prezesowi UOKiK z urzędu i często niemożliwe do uzyskania w inny sposób. Informacje zawarte w plikach JPK_VAT, JPK_KR , rozrachunkach z dostawcami, fakturach VAT, potwierdzeniach zapłaty, umowach oraz dokumentach kompensat zostały wytworzone albo przez Strona albo na podstawie danych znanych Skarżącej, jak np. informacje ujęte w plikach JPK_WB, czy fakturach zakupowych wystawionych na rzecz Skarżącej przez jej dostawców. Innymi słowowy to Strona była najlepiej zorientowana jakie były umowne terminy spełnienia świadczeń pieniężnych, jaka była wysokość owych świadczeń, które z tych świadczeń i w jakie j wysokości (w całości lub w części) zostały spełnione w umówionym terminie i w końcu, które z nich nie zostały spełnione w umówionym terminie. Prezes UOKIK podkreśla równocześnie, iż stosownie do art. 13a Ustawy Skarżąca była zobowiązana do przekazania , drogą elektroniczną, ministrowi właściwemu do spraw gospodarki, w terminie do dnia 31 stycznia 2021 r., sprawozdania o stosowanych przez nią w poprzednim roku kalendarzowym (2020 r.) terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Sprawozdanie to zawiera m .in. dane o: a) wartości świadczeń pieniężnych otrzymanych w poprzednim roku kalendarzowym w terminie określonym w umowie oraz wartości świadczeń pieniężnych nieotrzymanych w poprzednim roku kalendarzowym w terminie określonym w umowie; b) wartości świad czeń pieniężnych spełnionych w poprzednim roku kalendarzowym w terminie określonym w umowie oraz wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych w poprzednim roku kalendarzowym w terminie określonym w umowie. Z powyższego wynika oczywiście, że Strona najpóź niej w dniu 31 stycznia 2021 r. dysponowała danymi pozwalającymi jej w sposób prawidłowy wypełnić Tabelę nr 1 i tabelę dotyczącą należności nieotrzymanych w terminie w zakresie dotyczącym roku 2020. Skarżąca wtedy nie tylko „już znała” umowne terminy zapła ty, daty otrzymania albo spełnienia Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 94 świadczeń pieniężnych oraz ich wartość ale także poddała te dane koniecznej weryfikacji i opracowaniu. Dane na podstawie, których Strona złożyła ww. sprawozdanie ministrowi właściwemu do spraw gospodarki powinny być, c o do zasady, tożsame z danymi przekazanymi Prezesowi Urzędu oraz być zgodne z danymi zawartymi w umowach, księgach rachunkowych oraz plikach JPK_VAT i JPK_WB. W konsekwencji Prezes Urzędu był uprawniony do czynienia ustaleń faktycznych m.in. w zakresie u mownych terminów zapłaty na podstawie danych przekazanych przez Skarżącą w Tabelach nr 1 i tabel dotyczących należności nieotrzymanych w terminie zwłaszcza, że Strona przekazała te dane pod rygorem nałożenia na nią administracyjnej kary pieniężnej za udzi elenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Opieranie się na narzędziach w które ustawodawca wyposażył Prezesa UOKIK celem prowadzenia postępowań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych pozwala pełniej re alizować zasadę szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 kpa co spotkało się z aprobatą sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 5 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2617/22 WSA w Warszawie stwierdził: „Zgodnie z wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadą szybkości i prostoty postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się - co istotne - możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wymóg ten spełniło kontrolowane postępowan ie. Po jego wszczęciu Prezes Urzędu działając na podstawie art. 13f ust. 1 i 2 oraz art. 13g ustawy wystosował do strony pismo, w którym wezwał ją m.in. do przekazania informacji dotyczących dokonywanych transakcji handlowych, w których termin płatności św iadczenia pieniężnego stał się wymagalny po 1 stycznia 2020 r., poprzez wypełnienie załączonej tabeli w arkuszu kalkulacyjnym Microsoft Excel. Następnie strona w toku postępowania była wzywana do złożenia dodatkowych wyjaśnień, informacji i dokumentów odno śnie niespójności w zakresie przedstawionych danych i takie wyjaśnienia, informacje i dokumenty składała. Strona przedstawiła podstawowe dane o transakcjach żądane przez organ w postaci tabelarycznej, zaś organ przeprowadził weryfikację tych danych w oparc iu o inne informacje i dane przedstawione przez stronę, w szczególności w plikach: „JPK_VAT" i „JPK_WB", będące postacią elektroniczną ksiąg podatkowych i wyciągów bankowych w strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej. Poprze z zestawienie informacji zawartych we Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 95 wskazanych plikach z danymi w tabeli przedstawionej przez stronę zweryfikowano rzetelność uzyskanych od strony informacji o dokonanych transakcjach handlowych objętych postępowaniem. Wszystkie rozbieżności pomiędzy dan ymi i informacjami uzyskanymi od strony (zawartymi w Tabeli nr 1) a danymi i informacjami wynikającymi ze wskazanych powyżej plików ''JPK_VAT" i "JPK_WB" były wyjaśniane w toku postępowania przez samą Spółkę, która składała m.in. dokumenty źródłowe w posta ci kopii faktur, przelewów, dokumentów magazynowych, raportów nettingowych.” Prezes Urzędu wskazuje, iż stosowany sposób gromadzenia materiału dowodowego, zasady i sposób jego weryfikacji i czynienia na jego podstawie ustaleń faktycznych wielokrotnie był y przedmiotem analizy prowadzonej przez sądy administracyjne. W szczególności w wyroku z dnia 27 listopada 2024 r. WSA Warszawie w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 705/24 orzekł, iż: „sposób gromadzenia materiału dowodowego i jego weryfikacja na podstawie dowo dów w postaci plików „JPK_VAT" i „JPK_WB", mających postać elektronicznych ksiąg podatkowych i dowodów księgowych w strukturze logicznej w pełni realizuje zasadę szybkości i prostoty postępowania. Informacje przekazane przez Skarżącą, wtedy gdy były sprzec zne z danymi zawartymi w plikach „JPK_VAT” i „JPK_WB" lub budziły wątpliwości z innych powodów, za każdym razem były weryfikowane w oparciu dane zawarte w dokumentach źródłowych - w skanach faktur, potwierdzeniach przelewu, wyciągach z ksiąg rachunkowych, umowach, dokumentach dot. potrąceń umownych i potrąceń ustawowych. W sytuacji, gdy podane przez Skarżącą umowne terminy zapłaty nie budziły wątpliwości organu, nie było potrzeby ich dalszej weryfikacji. W zakresie transakcji symetrycznych Prezes Urzędu ni e ingerował w umowne terminy zapłaty także wtedy gdy przekraczały one termin 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi. (…) Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał z atem na prawidłowe ustalenie umownych terminów zapłaty wszystkich świadczeń pieniężnych objętych kontrolowanym postępowaniem. „Sąd podziela stanowisko organu, iż w postępowaniu zatorowym nie jest rozstrzygany spór cywilny. Przedmiotem takiego postępowania jest ustalenie, czy Strona postępowania nadmiernie opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem, a contrario, czy terminowo regulowała świadczenia pieniężne wynikające z transakcji handlowych w rozumieniu art. 4 pkt 1 Ustawy Zatorowej. Skarżąca jako Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 96 przedsiębiorąca musi wiedzieć jakie są ustalone z jej udziałem umowne terminy zapłaty, gdyż w oparciu o owe terminy dokonywane są płatności, wyliczane jest opóźnienie w spełnieniu świadczeń pieniężnych, zamieszczane są dane w księgach rachunkowych i podatkowych, czy też składane jest ministrowi właściwemu do spraw gospodarki sprawozdanie, o którym mowa w art. 13a Ustawy Zatorowej. Prezes Urzędu mógł zatem oprzeć ustalenia w zakresie umownych terminów zapłaty na informacjach p ozyskanych bezpośrednio od Spółki.” 51 Prezes Urzędu wyraźnie podkreśla, iż tam gdzie Strona przedkładała stosowne dokumenty stanowiły one podstawę do dokonania ustaleń faktycznych. Strona postępowania z jednej strony bowiem formułuje ogólne (nie wskazując p rzy tym żadnych konkretnych świadczeń, których miały by dotyczyć przedstawione uwagi) zarzuty o braku wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy takich jak umowne terminy płatności, treści umów etc. a z drugiej strony, jak w piśmie z dnia 2 września 2024 r., gdzie na skutek „prowadzenia przez Stronę postępowania szczegółowych analiz związanych z badaniem terminów płatności wiążących Volkswagen Poznań sp. z o.o. oraz ustalenia - w toku przedmiotowych analiz – rozbieżności p omiędzy materiałem przedstawionym przez VWP w treści z tabeli załącznika 11 (Tabela Z.1._8433516), załącznika 12 (Tabela Z.2_8433518) oraz załącznika 13 (Tabela Z.3_8433520) a stanem faktycznym” przedkłada dokumenty i w ślad za nimi dokonuje korekt rozbież ności. Wielokrotnie Strona postępowania, jak w piśmie z dnia 15 kwietnia 2024 r., przesyłała dokumenty na skutek wezwania skierowanego przez Prezesa Urzędu. Wielokrotnie też, jak w wezwaniu Prezesa UOKIK z dnia 21 marca 2025 r. Strona była proszona o wypeł nienie szczegółowych zestawień tabelarycznych. Tytułem przykładu w w/w piśmie Strona wzywana była do: „ wskazania w zakresie transakcji zamieszczonych w tabeli będącej załącznikiem nr 1 do niniejszego pisma 52 : a. zdarzenia (opisowo) od którego zgodnie z zawarta umową liczony jest termin zapłaty np. dostawa towaru, wystawienie faktury, otrzymanie faktury przez Stronę; b. daty zdarzenia od której, zgodnie z zawartą umową liczony jest termin zapłaty w formacie (dd.mm.rrrr); 51 wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2024 r. V SA/Wa 705/2 4 . 52 Transakcje zamieszczone w tabeli będącej załącznikiem nr 1 do niniejszego pisma to transakcje zawarte w Tabelach Z.1, Z.2, Z.3 – stanowiących załączniki do Decyzji DZP - 51/2023 z dnia 21 grudnia 2023 r. które Strona przy piśmie z dnia 13 grudnia 2024 o patrzyła następnie uwagą „UWZGLĘDNIONE W PIŚMIE Z 02.09.2024”, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 97 c. terminu zapłaty wynikającego z umowy poprze z wskazanie liczby dni (np. 30 dni, 60 dni); d. terminu zapłaty, tylko w przypadku gdy jest inny, niż podany w załączniku nr 1 do pisma Strony z 13 grudnia 2024 r. (dd.mm.rrrr);” a w piśmie z dnia 26 listopada 2024 r. jednym z punktów było wezwanie do: „udzi elenia informacji czy w Tabelach karowych występują transakcje, w przypadku których dostawa towaru lub wykonanie usługi miały miejsce później niż termin zapłaty wskazany przez Stronę i ustalony w Tabelach karowych. W przypadku gdyby takie transakcje istnia ły Prezes Urzędu wzywa do ich wskazania poprzez wypełnienie w pliku załączonym do niniejszego wezwania kolumny „Data dostawy towaru/wykonania usługi późniejsza niż termin zapłaty” i wpisania daty dostawy lub wykonania usługi w formacie DD.MM.RRRR – odpowie dnio dla każdego z arkuszy Tabela Z.1, Tabela Z.2 i Tabela Z.3 oraz przesłania dokumentów potwierdzających datę tego zdarzenia;” Prezes Urzędu dokonywał więc szerokiej analizy ale tam gdzie było to obiektywnie konieczne albo gdy istniała potrzeba wyjaśnien ia powstałych wątpliwości. Przykładem wezwania, którego celem było wyjaśnienie wątpliwości może być wezwanie z dnia 26 listopada 2024 r., gdzie Prezes Urzędu wezwał Stronę w szczególności do: „2. udzielenia informacji, które transakcje handlowe (wyszczegól nione w Tabelach karowych) były realizowane w oparciu o prawo obce i weryfikację czy ustalenia zawarte w Tabelach karowych odpowiadają przepisom i warunkom umownym na które zgodziła się Strona oraz wskazanie ewentualnych różnic pomiędzy warunkami umownymi i przepisami a ustaleniami zawartymi w Tabelach karowych. W przypadku gdyby takie transakcje istniały Prezes Urzędu wzywa do ich wskazania poprzez wypełnienie w pliku załączonym do niniejszego wezwania nowych kolumn „Czy miało zastosowanie prawo obce” – po przez wpisanie „TAK” przy transakcjach w których miało zastosowanie prawo obce oraz wypełnienie kolumny „Termin zapłaty zgodny z umową i postanowieniami prawa obcego zastosowanego w danej umowie” poprzez wskazanie terminu zapłaty w formacie DD.MM.RRRR; 3. udzielenia informacji czym jest data wpływu i skanu do systemu dokumentów, o którym mowa w piśmie z 5 września 2024 r. i wyjaśnienie jaki ma ona wpływ na terminy zapłaty w transakcjach handlowych;” Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 98 Prezes Urzędu podziela przywołane wyżej stanowisko WSA w Warszawie, iż celem postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych nie jest – jak podnoszone jest we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - wyjaśnianie treści i charakteru umów czy poszczególnych wskazywanych dat tam gdzie nie jest to konieczne dla stwierdzenia czy Strona postępowania nadmiernie opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem. Przeciwnie Prezes Urzędu ustala wszystkie niezbędne elementy konieczne do stwierdzenia, że dane świadczenie pieniężne nie zostało przez Stronę uiszczone w terminie. XVII.2. Zarzut naruszenia art. 13v ust. 1 Ustawy Strona zarzuca naruszenie art. 13v ust. 1 Ustawy poprzez wydanie Decyzji pomimo braku jednoznacznego ustalenia, czy w okresie objęt ym postępowaniem Spółka nadmiernie opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych. Strona w uzasadnieniu zarzutu wskazała, iż „Z powodu wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie Prezes UOKiK w isto cie nie ustalił, czy Spółka w okresie objętym postępowaniem nadmiernie opóźniała się w spełnianiu świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych. (…) Jeżeli zatem, z powodu naruszenia zasad postępowania dowodowego, w niniejszej sprawie nie ustalono okoli czności kluczowych dla stwierdzenia, czy Spółka w okresie objętym postępowaniem nadmiernie opóźniała się w spełnianiu świadczeń pieniężnych, to przesłanki do wydania Decyzji na podstawie art. 13V ust. 1 Ustawy Zatorowej nie zostały spełnione.” Prezes Urzęd u zauważa, iż powyższy zarzut jest ściśle powiązany z omówionym już zarzutem dotyczącym postępowania dowodowego – stanowi jego rozwinięcie. W sytuacji, gdy pierwszy z zarzutów okazał się być zarzutem chybionym – stan faktyczny w niniejszej sprawie został u stalony w sposób prawidłowy - również zarzut będący jego konsekwentnym rozwinięciem również nie może zasługiwać na uwzględnienie. Ustalenie przez Prezesa UOKIK, iż suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie w okresie 3 kolejnych miesięcy okresu postępowania była wyższa niż kwota wskazana w art. 13b ust. 2 Ustawy, przy jednoczesnym braku przesłanek Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 99 negatywnych, obligowało Prezesa UOKIK do wydania decyzji nakładającej administracyjną karę pieniężną na Stronę postępowania. Zgodnie bowiem z art. 13v ust. 1 w przypadku stwierdzenia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez stronę postępowania, Prezes Urzędu nakłada na nią, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną. Jak wskazuje się w piśmien nictwie „Prezes UOKiK obligatoryjnie nakłada na stronę postępowania administracyjną karę pieniężną, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych.” 53 XVII.3. Zarzut naruszenia art. 189c KPA w zw. z art. 1 3q Ustawy w zw. z art. 13b ust. 4 pkt 2 Znowelizowanej Ustawy i art. 13V ust. 2a pkt 2 Znowelizowanej Ustawy, Strona zarzuca naruszenie art. 189c KPA w zw. z art. 13q Ustawy w zw. z art. 13b ust. 4 pkt 2 Znowelizowanej Ustawy i art. 13V ust. 2a pkt 2 Znow elizowanej Ustawy poprzez brak pominięcia transakcji handlowych z podmiotami powiązanymi z Grupy Volkswagen, w sytuacji, w której w chwili wydania Decyzji obowiązywały przepisy, zgodnie z którymi nastąpiła depenalizacja deliktu administracyjnego będącego p rzedmiotem nałożenia kary zaskarżoną Decyzją, tj. art. 13b ust. 4 pkt 2 Znowelizowanej Ustawy i art. 13V ust. 2a pkt 2 Znowelizowanej Ustawy, zgodnie z którymi transakcje handlowe, których wyłącznymi stronami są podmioty należące do tej samej grupy kapitał owej nie są uwzględniane przy ustalaniu wystąpienia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych oraz przy wyliczaniu kary za nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowy ch. Odnosząc się do powyższego zarzutu Prezes Urzędu wskazuje, iż problem relacji reguły intertemporalnej wyrażonej w przepisie art. 189c kpa do przepisów szczególnych był już przedmiotem rozważań doktryny. „ Istotnym problemem mogącym ujawnić się w praktyc e stosowania komentowanego artykułu, może być jego relacja do przepisów szczególnych. Oczywiście problem ten jest błahy w sytuacji, gdy ustawa zmieniająca przepisy dotyczące administracyjnej kary pieniężnej zawiera własną normę międzyczasową odnoszącą się właśnie do tej konkretnie zmiany – wówczas na zasadzie reguły kolizyjnej lex speciali derogat legi generali ta właśnie szczególna norma międzyczasowa znajdzie zastosowanie w miejsce komentowanego artykułu. ” ( M. Wierzbowski, A. Wiktorowska (red.) Kodeks pos tępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 31, Warszawa 2023) „ Z uwagi na 53 Komentarz do art. 13v Ustawy, K. Menszig - Wiese (red.), Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Komentarz. Wyd. 1, Warszawa 2022 . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 100 okoliczność, że art. 189a § 2 nie odnosi się bezpośrednio do reguły intertemporalnej z art. 189c , w doktrynie zarysował się dylemat interpretacyjny związany z oceną dopuszczalności wyłączenia komentowanego przepisu na mocy postanowień ustaw szczególnych. W literaturze przedmiotu wyrażono wątpliwość co do zakresu zastosowania komentowanej regulacji intertemporalnej w przypadku, gdy ustawa wprowadzająca zmianę normatywną w sposób auto nomiczny reguluje kwestię międzyczasową związaną z jej zastosowaniem. W świetle poglądu dominującego należy każdorazowo przyznać art. 189c pierwszeństwo, chyba że ustawa szczególna wprost regulację tę wyłącza. (…) Odnosząc się natomiast do techniki legisla cyjnej, przyznać należy, że wyłączenie zastosowania lub modyfikacja zasady dekodowanej z art. 189c explicite w przepisie intertemporalnym ustawy szczególnej byłoby niewątpliwie rozwiązaniem rekomendowanym. Niemniej jednak decydujące znaczenie ma każdorazow a treść przepisu intertemporalnego, stąd jeżeli zawiera on regulacje wyraźnie odmienne niż przewidziane w art. 189c, to uznać należy, że w tym zakresie stanowi względem niego regulację szczególną (tzw. wyłączenie kolizyjne).” (podkreślenie Prezesa UOKIK) ( A. Cebera, J. G. Firlus [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III , red. H. Knysiak - Sudyka, Warszawa 2023, art. 189(c).) Przepisy intertemporalne znajdujące się w ustawie z dnia 4 listopada 2022 roku o zmianie ustawy o przeciwdziałan iu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych nie zezwalają na wyłączenie stosowania przepisów ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji wobec podmiotów należących do tej samej grupy kapitałowej. Prezes Urzędu wskazuje, iż nowelizacja ustawy o przeciwdz iałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, która weszła w życie z dniem 8 grudnia 2022 r. istotnie wprowadza daleko idące zmiany zarówno w zakresie „modelu karania” jak i samego prowadzenia postępowań w przedmiocie nadmiernego opóźniania si ę ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Prezes UOKIK zauważa, iż ustawodawca reformując postępowanie zdecydował się również na szczegółowe uregulowanie kwestii intertemporalnych. W przepisach przejściowych znalazły się zarówno ogólny termin wejścia w życie ustawy jak również przepisy dotyczące postępowań wszczętych a niezakończonych. W szczególności w art. 3 ust. 6 ustawy nowelizującej zostało uregulowane, iż „do postępowań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, wszczętyc h i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.” Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 101 Art. 3 ust. 8 ustawy nowelizującej stanowi, iż w przypadku decyzji, o których mowa w art. 13v ust. 1 ustawy zmi enianej w art. 1, wydawanych w ramach postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy załącznik, o którym mowa w art. 13va ustawy zmienianej w art. 1, zawiera również wykaz jednostkowych kar , o których mowa w art. 13v ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym . Porównanie przepisów Ustawy w jej dotychczasowym brzmieniu i brzmienia nadanego jej Ustawą nowelizującą prowadzi do wniosków, iż w każdym przypadku został zastosowany inny model karania i tylk o w przepisach Ustawy w jej dotychczasowym brzmieniu występują jednostkowe kary pieniężne . Każdy ze szczegółowo opisanych w przedmiotowych ustawach modeli karania ma uregulowane odrębnie w szczególności przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej czy odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Wobec tak szczegółowego uregulowania kwestii intertemporalnych w ustawie nowelizującej oczywistym jest, iż intencją ustawodawcy było dokończenie postępowań wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej w oparciu o przepisy dotychczasowe (w szczególności przepisy dotyczące grup kapitałowych). Przepisy ustawy nowelizującej zmieniające również zasady traktowania świadczeń w ramach grup kapita łowych przez Prezesa UOKIK będą miały zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej i powiązane są również ze znaczącymi modyfikacjami w samym postępowaniu w przedmiocie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadcz eń pieniężnych i nowym modelem karania. W niniejszym postępowaniu nie może być zatem zastosowany art. 13b ust. 4 pkt 2) Ustawy w brzmieniu nadanym mu Ustawą nowelizującą. Prezes UOKIK podkreśla, iż w art. 3 ust 1 ustawy nowelizującej znalazła się norma na kazująca stosować przepisy dotychczasowe w odniesieniu do „transakcji handlowych”, a w przepisie art. 3 ust 6 tejże ustawy – „do postępowań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy”. Zatem wolą ustawodawcy było stosowanie przepisów w dotychczasowym brzmieniu zarówno w aspekcie materialnym jak i procesowym. Dodatkowo Prezes Urzędu w tym miejscu ponownie wskazuje na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu A dministracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2024 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1780/23: „Ustawa z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 102 o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2414 ), wprowadziła zmianę zgodnie z którą w art. 13v po ust. 2 dodaje się ust. 2a pkt 2) w brzmieniu: Przy obliczaniu maksymalnej wysokości administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 pomija się świadczenia pieniężne: wynikając e z transakcji handlowych, których wyłącznymi stronami są podmioty należące do tej samej grupy kapitałowej. Jednak zgodnie z art. 3 ust. 6 tej ustawy do postępowań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnieniem świadczeń pieniężnych, wszczętych i niez akończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. W badanej sprawie organ w dniu 29 października 2020 r. doręczył stronie postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie nadm iernego opóźnienia w spełnianiu świadczeń pieniężnych. Zatem ta zmiana odnosząca się do podmiotów należących do grupy kapitałowej nie miała w sprawie zastosowania.” Wobec powyższego zarzut opisany w pkt III.4 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotycząc y braku pominięcia transakcji handlowych z podmiotami powiązanymi z Grupy Volkswagen i niewłaściwego stosowania norm intertemporalnych należy uznać za niezasadny. XVII.4. Zarzut naruszenia art. 6 kpa w zw. z art. 13q Ustawy Zatorowej, art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawy o finansach publicznych („Nowelizacja Ustawy Zatorowej z 4 listopada 2022 r."), art. 13b ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o prz eciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz.U.2023.1790, „Znowelizowana Ustawa Zatorowa”), art. 13b ust. 1 i 2 Ustawy Zatorowej, art. 13v ust. 1 i 2 Ustawy Zatorowej poprzez wyliczenie kary pieniężnej w odniesieniu do świadczeń pien iężnych w walutach obcych, w sytuacji, w której przepisy Ustawy Zatorowej nie regulowały sposobu wyliczenia wartości świadczeń w walutach obcych, jako elementu kalkulacji jednostkowych kar pieniężnych . Odnosząc się do powyższego zarzutu Prezes Urzędu wskaz uje, iż w sprawie – tak jak to już zostało wyżej podniesione - zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy nowelizującej do postępowań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ni niejszej ustawy, stosuje się przepisy Ustawy w brzmieniu dotychczasowym. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 103 Przepisy Ustawy (art. 2 i 3 Ustawy) wprost nakładają na Prezesa UOKiK obowiązek objęcia postępowaniem w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych transak cji handlowych, których stroną są m.in. przedsiębiorcy z państw członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym i Konfederacji Szwajcarskiej , czyli także tych transakcji handlowy ch, w których świadczenie pieniężne może być – i często jest - wyrażone w walucie obcej. Powyższe wynika z faktu, że Ustawa stanowi implementację Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w p łatnościach w transakcjach handlowych (Dz.U. l 48 z 23.2.2011, s. 1), której celem zgodnie z Artykułem 1 jest: „ zwalczanie opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, aby zapewnić właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, wspierając tym samym konk urencyjność przedsiębiorstw, a w szczególności MŚP .” Przepisy Dyrektywy wprost odnoszą się więc do ochrony rynku wewnętrznego Unii Europejskiej . Już w Preambule Dyrektywy podkreślono, że „(2) W ramach rynku wewnętrznego większość towarów i usług dostarczan ych jest przez podmioty gospodarcze innym podmiotom gospodarczym oraz organom publicznym na zasadzie odroczenia płatności, zgodnie z którą dostawca pozostawia swojemu klientowi czas na zapłacenie faktury, w terminie uzgodnionym przez strony, określonym w f akturze dostawcy lub przewidzianym przez prawo. (3) Wiele płatności w transakcjach handlowych między podmiotami gospodarczymi lub między podmiotami gospodarczymi a organami publicznymi dokonywanych jest po terminie uzgodnionym w umowie lub określonym w ogó lnych warunkach handlowych. Chociaż towary zostały dostarczone, a usługi wyświadczone, wiele odpowiadających im faktur płaconych jest długo po terminie. Takie opóźnienia w płatnościach mają negatywny wpływ na płynność finansową i komplikują zarządzanie fin ansami przedsiębiorstw. Wpływa to również na ich konkurencyjność i rentowność, gdy z powodu opóźnień w płatnościach wierzyciel zmuszony jest sięgać do zewnętrznych źródeł finansowania. Ryzyko takich negatywnych skutków znacznie wzrasta w okresach spowolnie nia gospodarczego, kiedy uzyskanie dostępu do finansowania jest trudniejsze. (5) Przedsiębiorstwa powinny mieć możliwość prowadzenia swojej działalności na rynku wewnętrznym na warunkach zapewniających, aby operacje transgraniczne nie pociągały za sobą wię kszego ryzyka niż sprzedaż krajowa. Jeśli istniałyby zasadniczo różne zasady stosowane do operacji krajowych i transgranicznych, mogłoby dojść do zniekształcenia konkurencji. (36) Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie zwalczanie opóźnień w płatno ściach na rynku wewnętrznym, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na jego rozmiary oraz skutki możliwe Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 104 jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podejmować działania zgodnie z zas adą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.” Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy , że ochroną objęty jest rynek wewnętrzny Unii Europejskiej, nie zaś wyłącznie rynek krajowy. Kontrola terminowości płatności dokonywanych przez Stronę postępowania nie może więc ograniczać się wyłącznie do transakcji handlowych, w których świadczenia pien iężne zostały wyrażone w złotych, ponieważ takie ograniczenie zakresu działania ustawy nie posiada żadnego uzasadnienia prawnego. Na marginesie można wskazać, że generalnie w praktyce oznaczałoby to najczęściej kontrolę transakcji handlowych zawartych wyłą cznie z dostawcami krajowymi, a i w tym przypadku nie zawsze, ponieważ - co oczywiste - również świadczenia pieniężne wynikające z konkretnych transakcji handlowych w obrocie krajowym mogą być wyrażone w walucie obcej. Podejście prezentowane przez Stronę p ostępowania, tj. obowiązek wyłączenia spod oceny terminowości świadczeń pieniężnych wyrażonych w walucie obcej, mogłoby zatem służyć obejściu przepisów Ustawy. Mimo bowiem faktu spełniania przez daną transakcję warunku podmiotowego i przedmiotowego, Prezes Urzędu musiałby wyłączyć z postępowania taką transakcję tylko z tego powodu, że wartość świadczenia pieniężnego wyrażona została w walucie obcej. Takie podejście nie znajduje uzasadnienia w brzmieniu przepisów, a także stanowiłoby naruszenie zasady równoś ci podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej. Dla prawidłowej realizacji celu Dyrektywy i zadań nałożonych Ustawą na Prezesa Urzędu, konieczne było więc objęcie przedmiotem niniejszego postępowania także transakcji handlowych, w których św iadczenie pieniężne zostało wyrażone w walucie obcej. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w treści Ustawy kilkukrotnie odnosi się do kwot wyrażonych w walucie polskiej lub też odnosi się ogólnie do wartości świadczeń pieniężnych nie określa jąc ich waluty. Istotne z punktu widzenia prowadzonego postępowania o stwierdzenie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych są szczególnie trzy momenty, w których organ ma obowiązek ustalenia wartości świadczeń pieniężnych w sposób j ednostkowy lub zbiorczy. Kluczowy dla postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych jest art. 13b ust. 2 Ustawy, zgodnie z którym nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez podmiot (…) ma m iejsce w przypadku, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 105 gdy w okresie 3 kolejnych miesięcy suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez ten podmiot wynosi co najmniej 5 000 000 złotych (w 2020 r. i 2021 r., natomiast od 2022 r. – ta suma to co najmnie j 2 000 000 złotych). Ustalenie przez Prezesa Urzędu czy spełniona została przesłanka pozwalająca na stwierdzenie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez stronę, tj. czy strona postępowania „przekroczyła” sumę 5 000 000 zł, je st zasadnicze dla postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych i zgodnie z przepisem kwota ta ma być obliczona w walucie polskiej. Już z tego względu konieczne jest więc „sprowadzenie” wszystkich transakcji poddany ch ocenie do wspólnej waluty – złotych. Następnie, zgodnie z art. 13v ust. 1 Ustawy W przypadku stwierdzenia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez stronę postępowania, Prezes Urzędu nakłada na nią, w drodze decyzji, adminis tracyjną karę pieniężną (…) 2. Wysokość kary, o której mowa w ust. 1., obliczana jest jako suma jednostkowych kar za każde niespełnione oraz spełnione po terminie świadczenia pieniężne, które było wymagalne w okresie objętym postępowaniem (…) Wysokość jedn ostkowej kary , o której mowa w zdaniu pierwszym, jest obliczana według wzoru: JKP = WŚ x n/365 x OU . Powyższy przepis - odmiennie więc niż w art. 13b ust. 2 Ustawy - nie dookreśla wprost w jakiej walucie miałaby zostać ustalona wartość „ każdego niespełnion ego oraz spełnionego po terminie świadczenia pieniężneg o” czy też „ wysokość jednostkowej kary ”, których suma składa się w dalszej kolejności na wysokość administracyjnej kary pieniężnej nakładanej przez Prezesa UOKiK na stronę postępowania. Niemniej jednak należy zauważyć, że administracyjna kara pieniężna nakładana jest w przypadku „ stwierdzenia nadmiernego opóźniania się ”, a więc już w następstwie ustalenia przez Prezesa Urzędu, że suma wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po ter minie przez stronę postępowania przekroczyła wymagane ustawą 5 000 000 zł (albo 2 000 000 zł). Jednostkowa kara pieniężna obliczana jest więc każdorazowo dla świadczeń wyrażonych w walucie polskiej - czy to uzgodnionych w walucie polskiej pierwotnie przez strony transakcji handlowej czy też po przewalutowaniu z waluty obcej na złote przez Prezesa Urzędu. W związku z tym JKP, jak i w konsekwencji sama administracyjna kara pieniężna, ustalana jest w walucie polskiej. Trzeci moment, w którym ustawodawca nakład a na organ obowiązek ustalenia wartości świadczeń pieniężnych w toku postępowania określony jest w art. 13v ust. 6 Ustawy, zgodnie z którym Prezes Urzędu odstępuje od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, i poprzestaje na po uczeniu, jeżeli wartość niespełnionych lub spełnionych po terminie przez stronę postępowania świadczeń pieniężnych , za które Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 106 zgodnie z ust. 2 obliczono by jednostkowe kary, jest równa lub mniejsza od wartości świadczeń pieniężnych nieotrzymanych lub otrzym anych po terminie przez tę stronę postępowania w okresie objętym postępowaniem . (…). Ustawodawca w przywołanym powyżej przepisie nałożył więc na Prezesa Urzędu konieczność ustalenia - jeśli zajdą ku temu przesłanki – „ wartości świadczeń pieniężnych nieotrz ymanych lub otrzymanych po terminie przez stronę postępowania w okresie objętym postępowaniem ”. Odmiennie niż w art. 13b ust. 2 Ustawy, Ustawodawca nie dookreślił jednak wprost w jakiej walucie miałaby zostać ustalona wartość w/w świadczeń pieniężnych. Zau ważyć jednak należy, że skoro Prezes Urzędu zobowiązany jest zestawić ze sobą (porównać) wartości świadczeń pieniężnych niespełnionych lub spełnionych po terminie przez Stronę postępowania z wartością świadczeń nieotrzymanych lub otrzymanych po terminie pr zez Stronę postępowania w okresie objętym postępowaniem w celu ustalenia, która z nich jest wyższa, to wartości te muszą być ustalone w oparciu o jedną walutę. Jeśli więc art. 13b ust. 2 Ustawy wprost odnosi się do sumy wartości świadczeń pieniężnych w zło tych, to wartość świadczeń pieniężnych nieotrzymanych lub otrzymanych po terminie przez stronę postępowania w okresie objętym postępowaniem również musi być wyrażona w złotych. W innym przypadku niemożliwym byłoby porównanie tych wartości świadczeń pienięż nych. Jest to szczególnie widoczne, gdy w danej sprawie - hipotetycznie - występują inne waluty po stronie świadczeń niespełnionych lub spełnionych po terminie przez stronę postępowania (np. PLN i EUR), a inne po stronie świadczeń nieotrzymanych lub otrzym anych po terminie przez stronę postępowania (np. PLN, USD i CHF). Podsumowując, dla wyliczenia czy suma świadczeń pieniężnych niespełnionych lub spełnionych przez Stronę postępowania po terminie przekroczyła próg ustawowy 5 000 000 zł, a następnie oblicze nia poszczególnych JKP składających się na administracyjną karę pieniężną, konieczne było przeliczenie przez Prezesa Urzędu w niniejszym postępowaniu wartości świadczeń pieniężnych wyrażonych w euro na złote. W związku z tym - w celu prawidłowej realizacji obowiązków nałożonych Ustawą – Prezes UOKiK ustalił w niniejszym postępowaniu wartość świadczeń pieniężnych wyrażonych w walutach obcych i niespełnionych przez Stronę w okresie objętym postępowaniem lub spełnionych po terminie po przeliczeniu na złote na podstawie art. 13v ust. 1 Ustawy w zw. z art. 10 ust. 1a Ustawy, w którym to przepisie Ustawy uregulowana została zasada przewalutowania kwot rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, tj. przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez Narod owy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 107 Strona postępowania we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdziła, iż „art. 13b ust. 3 Znowelizowanej Ustawy Zatorowej nie znajduj e w niniejszym postępowaniu zastosowania. Zgodnie z art. 3 ust. 6 Nowelizacji Ustawy Zatorowej z 4 listopada 2022 r. do postępowań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w transakcjach handlowych wszczętych i niezakończon ych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy stosuje się przepisy Ustawy Zatorowej. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte postanowieniem Prezesa UOKiK z 17 czerwca 2020 r. i zostało zakończone Decyzją z 21 grudnia 2023 r.”, zarzut ten jak się wydaje nie je st spójny względem innych zarzutów Strony dotyczących w szczególności pomijania świadczeń pieniężnych z podmiotami powiązanymi z Grupy Volkswagen (zastosowanie bądź nie przepisów Ustawy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą). Na potrzeby przeliczania war tości świadczeń pieniężnych wyrażonych w walucie obcej na walutę polską w postępowaniu w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych właściwym było zastosowanie przez Prezesa UOKiK rozwiązania przyjętego w art. 10 ust. 1a Ustawy . Stosując przepis art. 10 ust. 1a Ustawy Prezes Urzędu kierował się założeniami wykładni systemowej oraz interesem wierzycieli, a także celem Dyrektywy, którym jest zwalczanie opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, aby zapewnić właściwe funkcj onowanie rynku wewnętrznego. Zastosowanie zasady z art. 10 ust. 1a Ustawy należy uznać za praktyczne rozwiązanie , bowiem oznacza ustalenie wartości świadczenia pieniężnego wyrażonego w walucie obcej w stosunku do kursu obowiązującego w miesiącu poprzedzają cym stan wymagalności świadczenia, a pomiędzy tymi datami (datą wymagalności, a ostatnim dniem roboczym miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne) istnieje ścisły związek funkcjonalny i czasowy. Przepis art. 10 us t. 1a. Ustawy ustala właściwy kurs w odniesieniu do terminu wymagalności świadczenia pieniężnego , czyli okoliczności mającej kluczowe znaczenie także w postępowaniu w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Co więcej, sposó b przewalutowania świadczeń pieniężnych został ukształtowany jednolicie dla wszystkich podmiotów, tak aby zapewnić równe traktowanie tychże podmiotów. Prezes Urzędu podkreśla, że zastosował art. 10 ust. 1a Ustawy w sposób pozwalający wypełnić nałożone na niego obowiązki ustawowe oraz urzeczywistnić cel Dyrektywy/Ustawy. Zdaniem Prezesa Urzędu warto w tym miejscu zwrócić uwagę na zasadę efektywności (skuteczności) prawa unijnego, która to zasada wyznacza granice autonomii proceduralnej państw członkowskich. Oznacza to, że państwa członkowskie mogą stosować krajowe uregulowania proceduralne, jeżeli pozwalają one na zapewnienie skuteczności prawu Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 108 unijnemu (zobowiązanie rezultatu). Jeśli dojdzie do naruszenia tego obowiązku, tzn. zostanie stwierdzone, że uregul owanie krajowe stoi na przeszkodzie zapewnieniu pełnej efektywności normom prawa unijnego , sąd (organ administracyjny) w procesie stosowania prawa powinien podjąć odpowiednie działania, aby tę przeszkodę usunąć. Obowiązek zapewnienia efektywności prawu uni jnemu w pewnych sytuacjach może wymagać wyjścia przez organy oraz sądy państwa członkowskiego poza schemat stosowania prawa utrwalony przy stosowaniu prawa krajowego. Sąd (organ) może być w szczególności zobowiązany do zastosowania przepisów proceduralnych oraz przyjęcia środków, które nie zostały przewidziane w prawie krajowym. 54 Jak wynika z orzecznictwa TSUE przepis prawa krajowego (materialnego czy procesowego) nie może stanowić przeszkody w realizacji środka unijnego, zaś sąd krajowy wykonujący swoje ob owiązki nie może stosować żadnej regulacji, która ograniczałaby pełną skuteczność prawa UE (…). 55 W piśmiennictwie wskazuje się, że organ stosujący prawo nie może odmówić rozstrzygnięcia konkretnej sprawy z powodu niejasności prawa czy to braku odpowiednieg o przepisu, ale może skorzystać z reguł wnioskowań prawniczych 56 - wynika to z rozumienia prawa jako jednego z narzędzi regulowania stosunków społecznych, nakierowanego na osiąganie zamierzonych celów. 57 W doktrynie zwraca się natomiast uwagę, że granica pom iędzy analogią iuris a wykładnią systemową (rozumianą jako ustalenie znaczenia danego przepisu w kontekście jego miejsca w systemie prawa) i funkcjonalną (odwołująca się do celu przepisu) jest płynna. Zarówno bowiem analogia iuris, jak i dyrektywy wykładni systemowej oraz celowościowej opierają się na wspólnym założeniu o spójności systemu prawnego, w którym przeplatają się elementy ustanowione przez prawodawcę unijnego, krajowego, a także ponadnarodowego. 58 Z tego też względu w konkretnym przypadku może być trudno określić, czy sąd (organ) odwołał się do analogii iuris, wykładni systemowej czy wykładni celowościowej. Z pewnością jednak wszystkie te mechanizmy mogą i powinny być stosowane do zapewnienia efektywności prawu unijnemu w krajowym porządku prawnym. 59 Podsumowując, należy stwierdzić, że wnioskowania prawnicze w wyjątkowych sytuacjach mogą stanowić narzędzie realizacji obowiązku zapewnienia przez sądy i organy skuteczności 54 Opinia Rzecznika General nego Henrika Saugmandsgaarda ØE z 14.11.2019 r., C - 752/18, Deutsche Umwelthilfe eV przeciwko Freistaat Bayern, ECLI:EU:C:2019:972, 55 np. Trybunał w orzeczeniu z 5.10.2010 r., C - 173/09, Elczinow przeciwko Nacionałna zdrawnoosiguritełna kasa, pkt 30 – 32, 56 J. Oniszczuk, Stosowanie prawa – wybrane zagadnienia, Warszawa 2000, s. 70, 57 M. Kosiarski, Zakres zastosowania analogii legis w prawie administracyjnym (część I), Kwartalnik Prawa Publicznego 3/1, 41 - 69, s. 41 58 M. Kisielowska, Zasada legalności działania organów administracji publicznej w multicentrycznym systemie prawa, Warszawa 2018, s. 215 i n., 59 Kisielowska Marta, Analogia iuris jako sposób zapewnienia efektywności prawu unijnemu?, PPP 2021/11/24 - 38, LEX nb .; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 109 normom prawa krajowego czy też prawa unijnego w krajowym porządku prawnym. Mając na względzie fakt, że obowiązujący obecnie w Polsce system prawny jest wieloelementowy (multicentryczny), odwoływanie się do zasad prawa unijnego, orzeczeń TSUE oraz woli prawodawcy unijnego stanowi wyraz dążenia do zapewnienia jego spójności, w tym spójn ości aksjologicznej. Prezes Urzędu wskazuje, że w wyroku z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2617/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając, że nie jest zasadny zarzut dotyczący błędnego przewalutowania transakcji handlowych w wa lutach obcych poprzez zastosowanie art. 10 ust. 1a ustawy, wprost wskazał, iż „organ dokonał prawidłowej wykładni funkcjonalnej i celowościowej art. 10 ust. 1a ustawy, stosując ten przepis odpowiednio do przewalutowania świadczeń w walutach obcych na potrz eby oceny dopuszczenia się przez strony deliktu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych . Art. 13b ust. 1 i 2 ustawy statuując ten delikt odwołuje się bowiem m.in. do kryterium kwotowego wyrażonego w złotówkach, podczas gdy zakres pr zedmiotowy tego przepisu dotyczy transakcji handlowych, których stronami są podmioty określone w art. 2 ustawy, czyli również umów, z których wynikają świadczenia pieniężne określone w walucie innej niż złotówka. Dla prawidłowego zastosowania art. 13b ust. 1 i 2 ustawy konieczne więc było ustalenie wartości w złotówkach wszystkich transakcji handlowych zawartych przez dany podmiot w oznaczonym przedziale czasu, co implikowało konieczność przewalutowania na złotówki wartości transakcji nominowanych w walutac h obcych. 60 Zastosowany przez Prezesa UOKiK sposób przewalutowania został więc zaakceptowany w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale także w doktrynie , gdzie wskazano, że „z a zastosowaniem tego przepisu jako podstawy dla przewa lutowania ma przemawiać wykładnia celowościowa i systemowa oraz waga terminu wymagalności dla postępowań na gruncie ustawy (zob. dec. Prezesa UOKiK z 15.2.2021 r., DZP - 3/2021, Nb 100, 103). Przepis ten dotyczy wprawdzie innej sytuacji, a to wyliczania wart ości rekompensaty z tytułu kosztów odzyskiwania należności, jednak uzasadnienie dla jego zastosowania w przypadku przeliczania wartości świadczeń pieniężnych na złotówki uznać należy za przekonywające”. 61 60 podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Admini stracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2619/22, 61 K. Menszig - Wiese (red.), Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, Komentarz., Legalis 2022, kom. do art. 13v, nb 8) ; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 110 Prezes Urzędu, mając na uwadze powyższe argumenty, w niniejszym postępowaniu dokonał przeliczenia na złote wartości świadczeń pieniężnych wyrażonych w walutach obcych, tj. na podstawie kursu walut określonego w przepisie art. 10 ust. 1a Ustawy, a zarzut Strony naruszenia przepisów art. 6 kpa w zw. z art. 1 3q Ustawy Zatorowej, art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych oraz ustawy o finansach publicznych, art. 13b ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych art. 13b ust. 1 i 2 Ustawy Zatorowej, art. 13v ust. 1 i 2 Ustawy Zatorowej nie może zasługiwać na uwzględnienie. XVII.5. Zarzut naruszenia art. 7a § 1 KPA w zw. z art. 13q Ustawy Zatorowej w zw. z art. i8f u st. 18 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych („Ustawa o CIT”) w zw. z art. 13V ust. 8 Ustawy Zatorowej w zw. z art. 13v ust. 1 i 2 Ustawy Zatorowej. poprzez brak rozstrzygnięcia na korzyść Spółki wątpliwości co do tego, czy przepisy Ustawy pozwalają na pominięcie w postępowaniu w sprawie nadmiernego opóźniania się w płatnościach w transakcjach handlowych transakcji handlowych, których jedynymi stronami są podmioty należące do tej samej grupy kapitałowej i pominięcie transakc ji handlowych z podmiotami powiązanymi z Grupy Volkswagen, w sytuacji gdy przedmiotem niniejszego postępowania jest nałożenie na Spółkę obowiązku w postaci zapłaty administracyjnej kary pieniężnej, a interesy osób trzecich, na które wynik niniejszego postę powania ma bezpośredni wpływ nie sprzeciwiają się przyjęciu takiej wykładni przepisów Ustawy. Odnosząc się do powyższego zarzutu Prezes Urzędu wskazuje, iż kwestie transakcji których jedynymi stronami są podmioty należące do tej samej grupy kapitałowej w s zczególności zastosowania przepisów Ustawy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą zostały już szeroko omówione zarówno w Decyzji (punkty 207 – 208) jak i w niniejszej decyzji w punkcie XVII.3. Zarzut naruszenia art. 189c KPA w zw. z art. 13q Ustawy w zw. z art. 13b ust. 4 pkt 2 Znowelizowanej Ustawy i art. 13V ust. 2a pkt 2 Znowelizowanej Ustawy. Cytowany przez Stronę fragment uzasadnienia do ustawy nowelizującą trudno jest też uznać za potwierdzenie tego, iż Ustawa w brzmieniu sprzed zmianami dokonanymi u stawą nowelizującą nie zawiera zamkniętego katalogu wyłączeń. Przywołanie pełnego akapitu tej części uzasadnienia wprost pokazuje, iż intencją ustawodawcy było przeniesienie wyłączenia Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 111 już znanego Ustawie znajdującego się w art. 13v ust. 1 zdanie drugie do nowej jednostki redakcyjnej art. 13b ust. 4 Ustawy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. „Dodanie w art. 13b ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych ma na celu uregulowanie w jednym miejscu wyłączeń przedmioto wych, które Prezes UOKiK pomija, ustalając wystąpienie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Określone w projektowanym art. 13b ust. 4 pkt 1 wyłączenia przedmiotowe – „niespełnione oraz spełnione po terminie świadczenia pieniężne , w przypadku których termin ich spełnienia upłynął wcześniej niż 2 lata przed dniem wszczęcia postępowania” – są już uregulowane w obecnie obowiązującym art. 13v ust. 1 zdanie drugie. Nie stanowią więc nowej kategorii wyłączeń. Konieczność dodania w proje ktowanych art. 13b ust. 4 pkt 2 i 3 wyłączeń przedmiotowych dotyczących transakcji handlowych w ramach grupy kapitałowej, do której należą podmioty wymienione w art. 2 nowelizowanej ustawy, oraz zawieranych w ramach działalności ubezpieczeniowej i reasekur acyjnej została uzasadniona we wcześniejszych częściach odnoszących się do tych zagadnień.” Prezes Urzędu wskazuje, iż Ustawa w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą w sposób klarowny pozwalała przyjąć wyłączenia zastosowania przepisów Ustawy (art. 3) czy w skazywała świadczenia pomijane przy ustalaniu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych (art. 13v ust. 1 zd. 2) i pomijane przy obliczaniu kary (art. 13v ust. 2). Brak jest więc konieczności, tak jak zarzuca to Strona, do sięgania po wykładnię systemową i celowościową do innych gałęzi prawa. Brak jest również wątpliwości które miałyby być rozstrzygane zgodnie z art. 7a ust. 1 kpa. Prezes Urzędu wskazuje również w nawiązaniu do opisywanych już przepisów intertemporalnych zawartych w ust awie nowelizującej, że ustawodawca postanowił, aby do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosować przepisy Ustawy w brzmieniu dotychczasowym oraz, że tam gdzie ustawodawca widział konieczność dokonania zmian wskazywał które przepisy ustawy nowej mają mieć zastosowanie do postępowań trwających . Ustawodawca pomimo zmiany regulacji w zakresie świadczeń pieniężnych w ramach grup kapitałowych nie objął tą zmianą postępowań trwających w szczególności nie zmie niał zakresu zastosowania art. 13v ust. 8 Ustawy. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 112 XVII.6. Zarzut naruszenia art. 8 § 2 KPA w zw. z art. 13q Ustawy Zatorowej poprzez uznanie braku możliwości wyłączenia z zakresu niniejszego postępowania transakcji handlowych z podmiotami powiązanymi z G rupy Volkswagen, z powołaniem na utrwaloną praktykę działania Prezesa UOKiK i związaną z nią zasadę równego traktowania, w sytuacji gdy ww. utrwalona praktyka Prezesa UOKiK jest niezgodna z przepisami obowiązującego prawa, a zatem Prezes UOKiK powinien od niej odstąpić w niniejszej sprawie i pominąć transakcje handlowe z podmiotami powiązanymi z Grupy Volkswagen; Odnosząc się do powyższego zarzutu Prezes Urzędu wskazuje, iż kwestie transakcji handlowych, których jedynymi stronami są podmioty należące do tej samej grupy kapitałowej w szczególności zastosowania przepisów Ustawy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą zostały już szeroko omówione zarówno w Decyzji (punkty 207 – 208) jak w niniejszej decyzji w punkcie XVII.3. Zarzut naruszenia art. 189c KPA w zw . z art. 13q Ustawy w zw. z art. 13b ust. 4 pkt 2 Znowelizowanej Ustawy i art. 13V ust. 2a pkt 2 Znowelizowanej Ustawy. W konsekwencji nie można więc zgodzić się z twierdzeniem Strony , iż „ praktyka Prezesa UOKiK polegająca na uwzględnianiu transakcji z po dmiotami powiązanymi jest niezgodna z prawem”. Prezes UOKIK ponownie wskazuje, iż prawidłowość przyjętego rozwiązania została przyjęte w sądownictwie administracyjnym cytowanym powyżej. Zgodnie z zasadą utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw organy admin istracji publicznej powinny przestrzegać ukształtowanej w czasie praktyki załatwiania określonych rodzajowo spraw, w tożsamym stanie faktycznym i prawnym. 62 Przedmiotowy zarzut nie może więc zasługiwać na uwzględnienie. XVII.7. Zarzut naruszenia art. 189d pkt 1 KPA w zw. z art. 13q Ustawy Zatorowej poprzez brak wzięcia pod uwagę przy wymierzaniu Spółce administracyjnej kary pieniężnej wagi i okoliczności naruszenia przez Spółkę zakazu nadmiernego opóźniania się 62 H. Knysiak - Sudyka [w:] A. Cebera, J. G. Firlus, A. Golęba, T. Kiełkowski, K. Klonowski, M. Romańska, H. Knysiak - Sudyka, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2023, art. 8. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 113 ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w transa kcjach handlowych, tj. art. 13b ust. 1 Ustawy . Odnosząc się do zarzutu braku uwzględnienia przy wymierzaniu Stronie administracyjnej kary pieniężnej okoliczności popełnienia przez Stronę deliktu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężn ych w transakcjach handlowych, w sytuacji gdy żaden z przepisów Ustawy nie normuje przesłanek, którymi organ powinien się kierować przy wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej za nadmierne opóźnianie się w spełnianiu świadczeń pieniężnych w transak cjach handlowych, Prezes Urzędu uważa ten zarzut za nietrafny z poniższych powodów. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 13q Ustawy w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Ko deks postępowania administracyjnego, z wyłączeniem przepisu art. 31. Natomiast zgodnie z art. 189a § 2 pkt 1 kpa w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów niniejszego działu (DZIAŁ IVA, Administracyjne kary pieniężne) w tym zakresie nie stosuje się. Przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej zostały zawarte w przepisie art. 189d kpa. Przepis ten jednakże nie znajdują zastosowania do administracyjnej kary pieniężnej wymierzanej na podstawie przepisów Ustawy Zatorowej z uwagi na wyłączenie zawarte w art. 189a § 2 pkt 1 kpa. Prezes Urzędu zaznacza, iż przepisy Ustawy w sposób kompleksowy regulują przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej w wypadku stwierdzenia nadmiernego o późniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez stronę postępowania (art. 13v ust. 2 - 3 i 5 Ustawy) oraz przesłanki odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 13v ust. 6 - 8 Ustawy). W konsekwencji brak było podstaw – wbrew twi erdzeniom Strony – do wzięcia pod uwagę powołanych przez Stronę w pkt 74 - 75 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności przy wymierzaniu Stronie administracyjnej kary pieniężnej, zgodnie z art. 189d pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 13q Ustawy. Prezes Urzę du wskazuje, iż powyższe stanowisko zyskało aprobatę w orzecznictwie sądów administracyjnych w szczególności została podzielona przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 listopada 2024 r. WSA w Warszawie w sprawie V SA/Wa 705/24. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 114 Z powyższych powodów powyżs zy zarzut naruszenia Ustawy i kpa nie jest zasadny. XVIII. Rozpatrzenie zarzutów Strony zawartych w piśmie z dnia 2 maja 2025 r. Strona po otrzymaniu zawiadomienia o zgromadzeniu materiału dowodowego pozwalającego na zakończenie postępowania i po zapozna niu się z aktami sprawy oraz wobec doręczenia pisma stanowiącego zgodę na przedłużenie terminu na zajęcie stanowiska w sprawie w piśmie z dnia 2 maja 2025 r. przedstawiła następujące zarzuty i wnioski. XVIII.1. Zarzut naruszenia art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 lit. a, b i f, art. 9 ust. 1, art. 12 ust. 1 lit. a i b, art. 21 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I), art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe („PMP”) w zw. z art. 2 pkt 7 Ustawy i zarzut naruszenia art. 23 Rozporządzenia Rzym I w zw. z art. 2 pkt 7 Ustawy w zw. z art. 10 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zw alczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych („Dyrektywa”), Strona zarzuca naruszenie art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 lit. a, b i f, art. 9 ust. 1, art. 12 ust. 1 lit. a i b, art. 21 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/20 08 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) (Dz. Urz. UE L 177 z 4.7.2008, str. 6; dalej również: „Rozporządzenie Rzym I”) art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe w zw. z art. 2 pkt 7 Ustawy poprzez uznanie, że okoliczność wyboru prawa obcego jako prawa właściwego dla transakcji handlowych, zawartych pomiędzy Spółką, jako odbiorcą towarów lub usług, a kontrahentami Spółki, mającymi siedzibę w innych państwach członkowskich UE, jako dos tawcami towarów lub usług, pozostaje bez wpływu na ustalenia dokonywane w toku niniejszego postępowania, ponieważ przepisy Ustawy są przepisami wymuszającymi swoje zastosowanie. Strona zarzuca również naruszenie art. 23 Rozporządzenia Rzym I w zw. z art. 2 pkt 7 Ustawy w zw. z art. 10 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych ( dalej również: „Dyrektywa”) poprzez błędne przyjęcie, że przepisy Usta wy implementujące Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 115 przepisy Dyrektywy, które nie mają charakteru przepisów kolizyjnych, wyłączają zastosowanie Rozporządzenia Rzym I. Powyższe zarzuty powiązane są ze wskazywanym przez Stronę w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i powielonym we wniosku o pon owne rozpatrzenie sprawy zarzutem braku rozpoznania istoty sprawy i naruszenia obowiązujących przepisów prawa i nie ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie tj. prawa właściwego dla transakcji handlowych . Uzasadniając zarzut Strona wskazuje, iż „ustalenie prawa właściwego dla poszczególnych umów zawartych przez Spółkę było konieczne dla dokonania ich analizy w świetle przepisów prawa, pod które podlegają. Analiza ta jest szczególnie istotna biorąc pod uw agę, że Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych została implementowana w państwach członkowskich Unii Europejskiej w różny sposób, zatem porządki pr awne poszczególnych państw członkowskich Unii Europejskiej mogą gwarantować różny poziom ochrony wierzyciela” Rozwijając uzasadnienie w piśmie z dnia 2 maja 2025 r. Strona podnosi, iż „Skoro strony wybrały jako prawo właściwe dla ww. transakcji prawo niemi eckie, do oceny wykonania zobowiązań wynikających z tych transakcji znajdują zastosowanie przepisy prawa niemieckiego, regulujące kwestię terminów płatności w transakcjach handlowych, nie zaś przepisy Ustawy Zatorowej. (…) Skoro wolą stron był wybór prawa obcego, należy dokonywać oceny wykonania zobowiązań z tych transakcji przez pryzmat tego prawa.” Prezes Urzędu ponownie rozpatrując sprawę wskazuje, iż w niniejszej decyzji opisany już został w sposób szczegółowy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (p kt VIII i IX) jak również przedstawione zostały zasady i sposób weryfikacji materiału dowodowego (pkt X) . Prezes Urzędu odnosił się również w pkt XVII. 1 - 7 niniejszej decyzji do poszczególnych zarzutów z punktów III.1 - 8 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczących braku rozpoznania istoty sprawy i naruszenia poszczególnych wymienionych w przedmiotowym wniosku przepisów prawa regulujących zbieranie i ocenę materiału dowodowego w sprawie. Pismem z dnia 26 listopada 2024 r. Prezes UOKiK wezwał Stronę do p rzekazania dodatkowych wyjaśnień, przesłania dokumentów oraz udzielenia informacji które transakcje handlowe (wyszczególnione w Tabelach karowych) były realizowane w oparciu o prawo obce i weryfikację czy ustalenia zawarte w Tabelach karowych odpowiadają p rzepisom Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 116 i warunkom umownym na które zgodziła się Strona oraz wskazanie ewentualnych różnic pomiędzy warunkami umownymi i przepisami a ustaleniami zawartymi w Tabelach karowych . W odpowiedzi na powyższe wezwanie Strona w piśmie z dnia 13 grudnia 2024 r., w skazała które transakcje handlowe były realizowane w oparciu o prawo obce i wskazała prawidłowy 63 termin zapłaty wynikający z tak zawartej umowy z uwzględnieniem wybranego prawa obcego . Prezes Urzędu pisma mi z dnia 6 lutego 2025 r. wezwał również wybranych kontrahentów Spółki do przekazania dodatkowych informacji w zakresie transakcji zawartych ze Stroną w okresie objętym postępowaniem, tj. za luty, marzec, kwiecień 2020 r. – wskazania czy w przypadku tych transakcji zastosowanie miało prawo obce oraz wskaz anie jakie zdarzenie rozpoczynało bieg terminu zapłaty a także podanie daty kiedy miało ono miejsce oraz podania terminu zapłaty według obliczeń kontrahentów. Pismem z dnia 21 marca 2025 r. Prezes UOKIK wezwał Stronę do wskazania w zakresie poszczególnych transakcji zamieszczonych w tabeli będącej załącznikiem do wezwania e. zdarzenia (opisowo) od którego zgodnie z zawarta umową liczony jest termin zapłaty np. dostawa towaru, wystawienie faktury, otrzymanie faktury przez Stronę; f. daty zdarzenia od której, zgod nie z zawartą umową liczony jest termin zapłaty w formacie (dd.mm.rrrr); g. terminu zapłaty wynikającego z umowy poprzez wskazanie liczby dni (np. 30 dni, 60 dni); h. terminu zapłaty, tylko w przypadku gdy jest inny, niż podany w załączniku nr 1 do pisma Strony z 13 grudnia 2024 r. (dd.mm.rrrr) tj. do ponownego zweryfikowania przekazanych wcześniej danych 64 . Pismem z dnia 3 kwietnia 2025 r. Strona nadesłała uzupełnioną zgodnie z wezwaniem Prezesa UOKIK tabelę zawierającą niezbędne dane dotyczące transakcji gdzie d okonano wyboru prawa obcego. Prezes Urzędu wskazuje, iż mając na uwadze powyższe nie jest zasadnym formułowany przez Stronę zarzut braku rozpoznania istoty sprawy i naruszenia obowiązujących przepisów prawa 63 tj. zgodny z warunkami umownymi na które zgodziła się Strona i uwzględniając y przepisy wybranego prawa obcego. 64 strona jedynie w odniesieniu do dwóch transakcji dokonała zmiany wcześniej podanych wartości. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 117 i nie ustalenia okoliczności faktycznych istotnyc h dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie prawa właściwego dla transakcji handlowych. Zarzut ten formułowany jest przez Stronę w sytuacji, gdy to sama Strona przekazuje na wezwanie Prezesa UOKIK informacje o umowach które realizowane były w oparc iu o prawo obce i to Strona sama wskazuje te transakcje. Co szczególnie istotne w niniejszej sprawie Prezes UOKIK wezwał Stronę do podania informacji o transakcjach realizowanych w oparciu o prawo obce w szczególności do sprawdzenia przez Stronę czy dotych czasowe ustalenia (zebrane w tabelach) odpowiadają przepisom i warunkom umownym na które zgodziła się Strona 65 . W przypadku istnienia ewentualnych różnic pomiędzy warunkami umownymi i przepisami a już poczynionymi ustaleniami Prezesa UOKIK Strona została w ezwania do wskazania ewentualnych różnic. Zgodnie z wezwaniem Prezesa UOKIK Strona przekazała informacje o transakcjach które realizowane były w oparciu o prawo obce oraz potwierdzała prawidłowość ustaleń w kontekście ich zgodności z przepisami (wybranego prawa obcego) i warunkami umownymi (tj. umową zawartą pod rządami prawa obcego) 66 , dostarczyła też szczegółowych informacji o transakcjach w szczególności co do zdarzenia od którego zgodnie z zawarta umową liczony jest termin zapłaty, daty zdarzenia od któ rej, zgodnie z zawartą umową liczony jest termin zapłaty, terminu zapłaty wynikającego z umowy poprzez wskazanie liczby dni (np. 30 dni, 60 dni). W ocenie Prezesa Urzędu szerszego omówienia wymaga również zarzut Strony: „ [ informacja prawnie chroniona ] .” Ponownie rozpoznając sprawę Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność wyboru prawa obcego jak o prawa właściwego dla transakcji handlowych, zawartych pomiędzy Spółką, jako odbiorcą towarów lub usług, a kontrahentami. Powyższe wynikało z weryfikacji wyrażonego w Decyzji stanowiska, jakoby przepisy ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w t ransakcjach handlowych stanowiły przepisy wymuszające swoje zastosowanie. Wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie prowadzonej pod sygnaturą V SA/Wa 705/24 w wyroku z dnia 27 listopada 2024 r. 67 nie miał podstaw do przyjęcia, iż w sprawie 65 strona sama wskazała zresztą, iż podaje „prawidłowy termin zapłaty” . 66 Prezes Urzędu zauważa, iż mamy do czynienia z potwie rdzeniem co najmniej dwukrotnym. 67 wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2024 r. V SA/Wa 705/24. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 118 sądowo - administracyjnej organ naruszył art. 9 rozporządzenia Rzym I. Oznaczało, to potwierdzenie przez sąd administracyjny w prowadzonej sprawie, iż art. 9 ust. 1 Ustawy nie stanowi przepisu wymuszającego. Powyższe dało asumpt do dokonania odmiennej oceny prawnej charakteru przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych w kontekście art. 9 Rozporządzenia Rzym I. Poddając ocenie materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu drugoinstancyjnym, Prezes Urzędu doszedł do w niosku, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zakwalifikowania przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych jako przepisów wymuszających swoje zastosowanie stosowanie do art. 9 Rozporządzenia Rzym I. Rozporządzenie Rzym I stanowi źródło prawa prywatnego międzynarodowego. Zgodnie z art. 1 ust. 1 Rzym I Rozporządzenie stosuje się do zobowiązań umownych w sprawach cywilnych i handlowych powiązanych z prawem różnych państw. Rozporządzenia Rzym I nie stosuje się w szczególności do spraw skarbowych, celnych i administracyjnych. Rozporządzenie Rzym I reguluje zatem kwestie ustalania prawa właściwego, któremu podlegać będzie umowny stosunek zobowiązaniowy między podmiotami mającymi siedziby w różny ch państwach lub w inny sposób powiązany z prawem różnych państw. Prawo właściwe dla umowy na podstawie Rozporządzenia Rzym I ma zastosowanie w szczególności do: a) jej wykładni; b) wykonywania wynikających z niej zobowiązań; c) w granicach uprawnień przyz nanych sądowi przez prawo procesowe, skutków całkowitego lub częściowego niewykonania tych zobowiązań, łącznie z określeniem wysokości szkody, w zakresie, w jakim rozstrzygają o tym przepisy prawa; d) różnych sposobów wygaśnięcia zobowiązań oraz przedawnie nia i utraty praw wynikającej z upływu terminów; e) skutków nieważności umowy (art. 12 Rzym I). Rozporządzenie Rzym I reguluje zatem stosunki umowne pomiędzy równorzędnymi podmiotami i wprost wyłącza spod przedmiotu swojej regulacji sprawy administracyjne . Jednym z fundamentów systemu norm kolizyjnych w odniesieniu do zobowiązań umownych jest swoboda wyboru przez strony prawa właściwego. Zgodnie brzmieniem art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 Rozporządzenia Rzym I, umowa powiązana z prawem różnych państw podlega p rawu wybranemu przez strony. Kierując się tym kryterium należy przyjąć, iż to poszczególne strony stosunku zobowiązaniowego decydują, czy umowę zawartą między nimi oceniać na podstawie prawa jednego z tych stron, czy też prawa państwa trzeciego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 119 W przedm iocie transakcji handlowych w których strony dokonały wyboru prawa Prezes Urzędu wychodził z potwierdzonego w orzecznictwie sądowym założenia „iż w postępowaniu zatorowym nie jest rozstrzygany spór cywilny. Przedmiotem takiego postępowania jest ustalenie, czy Strona postępowania nadmiernie opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie objętym postępowaniem, a contrario, czy terminowo regulowała świadczenia pieniężne wynikające z transakcji handlowych w rozumieniu art. 4 pkt 1 Ustawy Zatorowej . Skarżąca jako przedsiębiorąca musi wiedzieć jakie są ustalone z jej udziałem umowne terminy zapłaty, gdyż w oparciu o owe terminy dokonywane są płatności, wyliczane jest opóźnienie w spełnieniu świadczeń pieniężnych, zamieszczane są dane w księgach rachu nkowych i podatkowych, czy też składane jest ministrowi właściwemu do spraw gospodarki sprawozdanie, o którym mowa w art. 13a Ustawy Zatorowej” 68 . Prezes UOKIK kierując się zasadą szybkości i prostoty postępowania (art. 12 kpa), skorzystał z przyznanych mu na gruncie Ustawy narzędzi celem sprawnego realizowania zadań postawionych przed nim Ustawą 69 (art. 13f Ustawy) i wystąpił do Strony o przekazanie informacji o transakcjach handlowych gdzie umowy realizowane były w oparciu o prawo obce. Prezes Urzędu wskaz uje, iż w wyroku z dnia 27 marca 2025 r. WSA w Warszawie wykazał aprobatę dla analogicznego sposobu działania Prezesa UOKIK dotyczącego ustalania statusu kontrahentów stron postępowania w przedmiocie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pien iężnych polegającego na zwróceniu się do samych kontrahentów o złożenie oświadczenia o posiadanych statusie. Sąd w wyroku stwierdził, iż „Prezes UOKIK dokonał zebrania materiału dowodowego w sprawie w szczególności wystąpił do kontrahentów strony o wskazan ie posiadanego przez nich statusu. Wychodził bowiem ze słusznego założenia, iż to przedsiębiorca najlepiej zna dotyczące go okoliczności, mające wpływ na ocenę statusu jego przedsiębiorstwa, w związku z tym jego oświadczenie - co do zasady - stanowi miarod ajny dowód w tym względzie.” 70 68 wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2024 r. V SA/Wa 705/24. 69 w wyroku z dnia 27 marca 2025 r. WSA w Warszawie (V SA/Wa 2154/24) stwierdził, iż „Pr ezes Urzędu został celem sprawnego realizowania zadań postawionych przed nim ustawą również wyposażony w stosowne narzędzia, m.in. wskazaną w art. 13f ustawy możliwość żądania przekazywania koniecznych informacji i dokumentów. Wobec braku uzyskania informa cji od samej strony postępowania Prezes UOKIK korzystał z innych możliwości prawnych przyznanych mu przez ustawodawcę na potrzeby prowadzenia postępowań w przedmiocie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Wykorzystanie tych narzę dzi stanowi również realizację zapisanej w art. 12 § 1 Kpa zasady szybkości i prostoty postępowania. ” 70 wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 marca 2025 r. V SA/Wa 2154/24 . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 120 Prezes Urzędu dodatkowo zweryfikował prawidłowość otrzymanych od Strony danych poprzez wystąpienie do wybranych kontrahentów Strony. Prezes UOKIK wskazuje, iż niniejszej sprawie oceniał terminowość spełniania przez Skarżącą ś wiadczeń pieniężnych wynikających z transakcji handlowych poddanych prawu obcemu, wyłącznie pod kątem dotrzymania umownego terminu zapłaty uzgodnionego przez strony . 71 Prezes Urzędu w niniejszym postępowaniu nie oceniał zgodności ustalonych przez strony ter minów zapłaty z konkretnym prawem obcym, któremu poddany został stosunek umowny, jak również z prawem polskim. Wobec powyższego nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 lit. a, b i f, art. 9 ust. 1, art. 12 ust. 1 lit. a i b, art. 21 rozporządzenia Rzym I, art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe w zw. z art. 2 pkt 7 Ustawy i zarzut naruszenia art. 23 Rozporządzenia Rzym I w zw. z art. 2 pkt 7 Ustawy w zw. z art. 10 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskieg o i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych. Prezes UOKIK ponownie podkreśla, iż Rozporządzenie Rzym I reguluje stosunki umowne pomiędzy równorzędnymi podmiotami i wprost wyłącza spod p rzedmiotu swojej regulacji sprawy administracyjne (art. 1 ust. 1 Rzym I). O ile zatem poprzez wybór prawa obcego strony mogą poddać zobowiązanie umowne określonemu systemowi prawnemu o tyle skutki niedotrzymania umownego terminu zapłaty uzgodnionego przez strony mogą zostać ocenione na gruncie prawa administracyjnego w postaci sankcji za złamanie zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Ustawa zawiera bowiem wyraźne przepisy dotyczące zakresu jej stosowania w szczególności art . 2 ust. 7 i poddanie na gruncie prawa cywilnego stosunku prawnego pod prawo obce zgodnie z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rzym I nie wyłącza przepisów prawa administracyjnego celem których jest zwalczanie opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, a by zapewnić właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego . Prezes Urzędu prowadząc postępowania w sprawach nadmiernego opóźniania się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego z uwzględnieniem transakcji zawieranych z kontrahentami zagranicznymi analizuje transa kcje handlowe zawarte pomiędzy przedsiębiorcami polskimi a kontrahentami zagranicznymi (tj. podmiotami które objęte są zakresem Ustawy) . Stanowi to stałą praktykę organu, ukształtowaną od wszczęcia 71 por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2024 r. V SA/Wa 705/24. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 121 pierwszych postępowań w 2020 r. zgodnie z Ustawą. W decyzj ach organ wskazuje, iż „zgodnie z art. 2 pkt 7 Ustawy, jej przepisy stosuje się do transakcji handlowych, których wyłącznymi stronami są przedsiębiorcy z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handl u (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej.” Powyższe podejście zostało zaaprobowane zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych 72 jak i w literaturze. „ Znaczenie praktyczne art. 2 pkt 7 Ustawy jest takie, że reżim komentowanej ustawy znajdzie zastosowanie wobec umów będących transakcjami handlowymi, które zostaną zawarte przez inne podmioty objęte ustawą także bezpośrednio z przedsiębiorcami zagranicznymi z tych państw.” 73 Wskazuje się również na 33 motyw dy rektywy zatorowej, zgodnie z którym szybkie i skuteczne procedury ściągania należności powinny być dostępne dla wszystkich wierzycieli prowadzących działalność gospodarczą w UE zgodnie z zasadą niedyskryminacji ustanowioną w art. 18 TFUE. Odnosząc się do wątpliwości Spółki, w zakresie tego czy transakcje [ informacja prawnie chroniona ] mogą być obj ęte przedmiotem niniejszego postępowania wskazać należy, iż Strona postępowania prowadząc działalność na terenie Polski obowiązana jest do przestrzegania przepisów prawa polskiego, w tym prawa polskiego publicznego. Z tego też względu na Spółce zgodnie z u stawą o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych ciąży zakaz nadmiernego opóźniania się ze spełni a niem świadczeń pieniężnych. W przypadku bowiem nieprzestrzegania zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężny ch w transakcjach handlowych Spółka popełnia delikt administracyjny. Nie można zgodzić się również z prezentowanym przez Stronę poglądem, iż „Prezes UOKiK uznając, że przepisy Ustawy Zatorowej znajdują zastosowanie do transakcji pomiędzy polskimi odbiorca mi a dostawcami mającymi siedzibę w innym państwie członkowskim UE, osłabia pozycję konkurencyjną polskich przedsiębiorców na rynku wspólnotowym.” Prezes Urzędu wskazuje, iż terminowa zapłata jest obowiązkiem dłużnika a należyte wykonanie tego obowiązku ni e może być poczytane jako budowa przewagi rynkowej zagranicznych wierzycieli. Co więcej Strona dokonuje uproszczeń, gdy w argumentacji mającej być potwierdzeniem powyższego podnosi, iż „ Głównym celem przepisów Ustawy 72 Np. Wyrok WSA z dnia 27 listopada 2024r. Sygn. akt V SA/Wa 705/24 w sprawie i Solaris Bus & Coach S.A 73 K. Menszig - Wiese (red.), Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Wyd. 2, Warszawa 2023 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 122 Zatorowej jest ochrona polskiego rynku przed powstawaniem zjawiska zatorów płatniczych i tym samym ochrona płynności finansowej polskich przedsiębiorców.” Prezes UOKIK w punkcie XVII.4 niniejszej decyzji dotycząc ym zarzutu wyliczenia kary pieniężnej również w odniesieniu do świadczeń pieniężnyc h w walutach obcych odnosił się już do celu Dyrektywy której implementacją jest Ustawa i wskazywał m.in., iż zgodnie z art. 1 ust. 1 Dyrektywy „Celem niniejszej dyrektywy jest zwalczanie opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, aby zapewnić właśc iwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, wspierając tym samym konkurencyjność przedsiębiorstw, a w szczególności MŚP.” Prawodawca unijny zdaje się więc nie tyle wskazywać jak Strona, iż niedokonanie zapłaty na rzecz przedsiębiorcy zagranicznego ( działającego na rynku wewnętrznym ) nie przyczynia się do kreowania zjawiska zatorów płatniczych na polskim rynku, lecz dostrzega, że w ramach rynku wewnętrznego przedsiębiorca działający na tym rynku dotknięty zjawiskiem zatorów płatniczych może następnie opóźniać się ze spełnianiem świadczeń na rzecz przedsiębiorcy w innym kraju UE w tym przedsiębiorcy polskiego. Odnośnie interesu publicznego przesłanki, która w ocenie Strony „aktualizuje kompetencje Prezesa UOKiK do nakładania kar na podstawie Ustawy Zatorowej” wskaz ania wymaga, iż przedmiotem postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych nie jest ocena stosowanych przez stronę praktyk naruszających konkurencję lub zbiorowe interesy konsumentów, nie jest zatem konieczne każdora zowe wykazywanie, że przez stosowanie określonej praktyki doszło do naruszenia interesu publicznego. Przedmiotem postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych jest natomiast ustalenie, czy doszło do naruszenia zakaz u ustawowego, o którym mowa w art. 13b Ustawy . Naruszenie tego zakazu i popełnienie deliktu administracyjnego co do zasady narusza interes publiczny. Konkretyzacja interesu publicznego została bowiem dokonana przez samego ustawodawcę poprzez opis znamion c zynu zabronionego. Dobrem chronionym przez ustawodawcę w postępowaniu w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych jest terminowe wywiązywanie się przez dłużników z zobowiązań zapłaty świadczeń pieniężnych w transakcjach handlo wych, co ma w konsekwencji zapobiegać powstawaniu zatorów płatniczych w gospodarce. Popełnienie deliktu administracyjnego nadmiernego opóźniania się w spełnianiu świadczeń pieniężnych oznacza naruszenie tego dobra chronionego i przyczynienie się do powstaw ania negatywnych zjawisk w gospodarce. Ustawodawca uznał, że opóźnienia w spełnianiu świadczeń pieniężnych powodują negatywne skutki dla ogółu, dla całej gospodarki, a nie tylko dla bezpośrednio nim dotkniętych Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 123 podmiotów. Dlatego zdecydował się na wprowadz enie deliktu administracyjnego, o którym mowa w art. 13b Ustawy. Wniosek w ramach Europejskiej Współpracy Administracyjnej Strona wniosła o wystąpienie przez Prezesa UOKiK w trybie przepisanym w Dziale VIIIA kpa z wnioskiem o udzielenie pomocy prawnej do właściwego organu administracyjnego, w tym m.in.: organu administracyjnego [ informacja prawnie chroniona ] , w celu uzyskania informacji na temat: − ustalenia, czy przepisy [ informacja prawnie chroniona ] przewidują nakłada nie administracyjnych kar pieniężnych na przedsiębiorców z siedzibą w [ informacja prawnie chroniona ] , którzy nadmiernie opóźniają się z płatnościami wobec polskich dostawców; − definicji zwłoki i opóźnienia na gruncie prawa [ infor macja prawnie chroniona ] , w szczególności przepisów [ informacja prawnie chroniona ] regulujących kwestię opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, stanowiących implementację przepisów Dyrektywy; − pojęcia „siły wyższej” w rozumieniu przepisów prawa [ informacja prawnie chroniona ] , oraz czy i w jakim zakresie epidemia Covid - 19 traktowana była jako przypadek siły wyższej. Tak postawiony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Preze s Urzędu wskazuje, iż tak jak zostało to już wyjaśnione wyżej Prezes UOKIK realizując zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 kpa) i korzystając z narzędzi przyznanych mu Ustawą w szczególności możliwości żądania informacji i dokumentów (art. 13f i 13g Ustawy) pozyskał już informacje o świadczeniach pieniężnych i datach ich spełnienia od Strony postępowania. Prezes UOKIK dokonał również sprawdzenia poprawności otrzymanych danych poprzez wezwania adresowane do wybranych kontrahentów Strony. Skutki opóźnień należy oceniać na gruncie prawa administracyjnego. Przepisy Ustawy zawierają własną kompleksową regulację postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w szczególności w zakresie ustalenia stron postępowan ia art. 2 Ustawy (w szczególności art. 2 pkt 7 Ustawy) oraz wyłączeń zastosowania przepisów Ustawy. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 124 Prezes Urzędu wskazuje, iż tak jak zostało to opisane w pkt XVI.2 i z powołaniem się na przedstawione tam orzecznictwo sądów administracyjnych - to na podmi ocie, który się na siłę wyższą powołuje spoczywa ciężar wykazania, że opóźnianie się zdefiniowane w art. 13b ust. 2 ustawy o zatorach płatniczych zostało spowodowane przez siłę wyższą tj. jej negatywne konsekwencje uniemożliwiły wywiązywanie się w termini e ze zobowiązań pieniężnych, co doprowadziło do opóźnień w rozmiarze kwalifikowanym jako nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Strona nie przedstawiła takich informacji również co do transakcji handlowych, które poddane zostały pod prawo obce. Na marginesie można dodać również, iż zgodnie z warunkami umownymi na podstawie [ informacja prawnie chroniona ] pkt. VIII strony umowy są zobowiązane do przekazania informacji o przes zkodzie w wykonaniu świadczenia. Powołanie więc na klauzulę siły wyższej w stosunkach z kontrahentami wymagało aktów staranności. W powyższym zakresie Strona postępowania nie wykazała, iż takie oświadczenia kierowała do dostawców i dostosowywała w dobrej w ierze swoje zobowiązania do zmienionych okoliczności. XVIII.2. Wniosek o umorzenie postępowania w całości na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 189g § 1 kpa Strona wniosła również o umorzenie niniejszego postępowania w całości na podstawie art. 105 §1 kpa w zw. z art. 189g § 1 kpa ze względu na jego bezprzedmiotowość, wobec upływu pięcioletniego terminu przedawnienia od zarzucanego w postępowaniu naruszenia prawa, co wyłącza możliwość nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Tak postawiony wniose k nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 13v ust. 1 Ustawy – w przypadku stwierdzenia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez stronę postępowania, Prezes Urzędu może nałożyć na nią, w drodze decyzji, administracyjną k arę pieniężną. Zgodnie natomiast z treścią art. 189g §1 kpa - na który powołuje się Strona postępowania - administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Jak stanowi art. 189a §1 kpa w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy działu IVA kpa Administracyjne Kary Pieniężne. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 125 Prezes Urzędu podkreśla jednak, iż w tej materii wska zania wymaga, iż jak słusznie orzekł NSA w wyroku z dnia 19 czerwca 2020 r. „Dla ustalenia czy dział ten (IVa k.p.a.) ma zastosowanie w odniesieniu do danej administracyjnej kary pieniężnej konieczne jest zatem stwierdzenie, czy konkretne rozwiązanie praw ne wymienione enumeratywnie i rozłącznie w art. 189a § 2 pkt 1 - 6 k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych” 74 Jak wskazuje się również w orzecznictwie „Wymienione w art. 189a § 2 k.p.a. instytucje są autonomiczne i przepisy k.p.a. nie znajdują zasto sowania, o ile każda z tych instytucji nie została samodzielnie uregulowana w przepisach odrębnych. Oznacza to, że jeśli przepisy odrębne regulują np. terminy przedawnienia nakładania administracyjny kar pieniężnych, to wyłącza to stosowanie przepisów k.p. a.” 75 Przepisem szczegółowym w zakresie terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej dla rozwiązania przyjętego w art. 189a §2 pkt 3 kpa jest art. 189g §1 i §2 kpa. „ Przepis art. 189g § 2 kpa konkretyzuje zatem niezbyt precyzyjną, nawi ązującą w warstwie tekstualnej do materialnoprawnego aspektu przedawnienia, regułę kolizyjną z art. 189a § 2 pkt 3 kpa. ” (…) „Przyjęte w treści art. 189g § 2 rozwiązanie uchyla ewentualne wątpliwości interpretacyjne w zakresie oceny, czy aby przepisy szcze gólne statuujące niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawach, o których mowa w art. 189a § 1, po upływie oznaczonego czasu wyczerpują istotę kodeksowej instytucji przedawnienia, czy też nie. W tym ostatnim mowa jest wyłącznie o terminie przedawnien ia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, co niewątpliwie wiązać należy z treścią art. 189g § 1. W płaszczyźnie zaś konsekwencji dla zakresu zastosowania przepisów działu IVa do określonej kategorii administracyjnych kar pieniężnych skutek jest tożsam y.” 76 „ Wprawdzie, jak spostrzegł A. Wróbel, art. 189g nie posługuje się terminem „przedawnienie”, nie można jednak mieć wątpliwości co do tego, że reguluje on właśnie tę instytucję materialnego prawa administracyjnego (A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, Kodeks..., s. 1029). Zresztą operuje nim przepis kolejny – art. 189h, odnoszący się do przerwania biegu terminu przedawnienia” 77 74 Wyrok NSA z 19.06.2020 r., II OSK 142/20, (por. wyroki NSA z dnia: 19 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 141/20; 3 grudnia 2020 r., sygn. akt: II GSK 774/20 i II GSK 775/20) . 75 Wyrok NSA z 14.07.2020 r., II OSK 942/20. 76 A. Cebera, J. G. Firlus [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz , wyd. III, red. H. Knysiak - Sudyka, Warszawa 2023, art. 189(g). 77 J. Wegner [w:] Z. Kmieciak, M. Wojtuń, J. Wegner, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, art. 189(g). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 126 Podsumowując celem odpowiedzi na pytanie czy w przypadku postępowań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełniani em świadczeń pieniężnych występuje przedawnienie ukarania określone w art. 189g §1 kpa konieczne będzie zbadanie czy w przepisach stosowanych do postępowań w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych zostały samodzielnie uregu lowane kwestie przedawnienia. Prezes Urzędu, mając na uwadze powyższe wypowiedzi doktryny i orzecznictwa, zauważa, iż w złożonym wniosku Strona nie odnosi się do wszystkich przepisów kpa i Ustawy, które mają istotne znaczenie w niniejszej sprawie dotyczą b owiem kwestii przedawnienia możliwości nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za złamanie zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. W szczególności przepisami takimi są art. 189a §2 pkt 3 kpa oraz art. 189g §2 kpa, a także następujące przepisy Ustawy: art. 13e ust. 3 (dotyczący wszczęcia postępowania) i art. 13v ust. 1 i 2 (dotyczące nałożenia kary). Należy zauważyć, iż przeciwnie do wniosku Strony art. 189g §1 kpa nie miałby jednak zastosowania do postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, gdyby wystąpił co najmniej jeden z następujących przypadków: − przepisy Ustawy regulowałyby termin przedawnienia nakładania kary pieniężnej (art. 189a §2 pkt 3 kpa) lub − przepisy Ustawy przewidy wałyby termin, po upływie którego nie można wszcząć postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub stwierdzenia nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Analiza treści art. 13v ust. 1 i 2 Ustawy prowadzi do w niosku, że powinien być on interpretowany w ten sposób, że stanowi odrębną regulację terminu przedawnienia nakładania kary pieniężnej - reguluje zatem materialny aspekt przedawnienia, z kolei art. 13e ust. 3 Ustawy określa termin, po upływie którego nie mo żna wszcząć postępowania – reguluje proceduralny aspekt przedawnienia . W Ustawie w sposób kompleksowy zostało zatem uregulowane zagadnienie terminu przedawnienia nałożenia kary, o którym mowa w art. 189a §2 pkt 3 oraz w art. 189g §2 kpa i jako taka regula cja ta wyłącza zastosowanie art. 189g §1 kpa w postępowaniu w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. Jak przyjmuje się w literaturze, relacje między przepisami działu IVa kpa i przepisami odrębnymi nie są kwalifikowane we dług maksymy lex generalis – lex specialis , ponieważ nie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 127 chodzi tu o to, czy przepisy działu IVa mają szerszy zakres zastosowania niż odnośne przepisy odrębne, lecz jedynie o to, czy przepisy odrębne regulują w jakiś sposób zagadnienia wymienione w § 2 (po r. wyroki NSA: z 17.07.2019 r., II OSK 1774/18, LEX nr 2706115, i z 3.12.2019 r., II OSK 3087/18, LEX nr 2761320). 78 W konsekwencji przyjmuje się, że: „Oznacza to, że nawet wtedy, gdy zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odr ębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, odnośny przepis działu IVa nie ma zastosowania. Na przykład gdy p rzepisy odrębne określają tylko jedną z przesłanek wymierzenia kary pieniężnej, o których mowa w art. 189d, lub określają przesłankę inną niż wymieniona w tym przepisie, regulują w ten sposób zagadnienie prawne wymienione w art. 189a § 2 pkt 1, co nie zezw ala na stosowanie przepisu art. 189d w zakresie, w jakim określa pozostałe, nieujęte w przepisach odrębnych przesłanki wymierzenia kary. Przepisy odrębne nie mogą zatem w tych przypadkach być uzupełniane ani modyfikowane odnośnymi regulacjami działu IVa.” 79 (podkreślenie Prezesa Urzędu). Prezes Urzędu wskazuje, iż ma gruncie Ustawy nałożenie kary jest limitowane datą wymagalności świadczeń pieniężnych w chwili wszczęcia postępowania, a nie datą wydania decyzji o nałożeniu kary. Przemawiają za tym również spe cyfika naruszenia zakazu i sposób wymierzania kary. Administracyjna kara pieniężna za naruszenie zakazu nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych jest zależna od sumy wartości świadczeń pieniężnych nie spełnionych oraz spełnionych po terminie w okresie objętym postępowaniem . Przy czym przy obliczaniu kary nie uwzględnia się świadczeń, których termin spełnienia upłynął wcześniej niż 2 lata przed dniem wszczęcia postępowania . Oznacza to, że w odniesieniu do naruszeń odnoszących się do ty ch świadczeń nie będzie nakładana kara ze względu na upływ czasu. Jest to zatem regulacja skutków wpływu upływu czasu na nałożenie kary pieniężnej, a zatem zagadnienie przedawnienia jej nałożenia. W związku z tym, skoro art. art. 13e ust. 3 oraz art. 13v ust. 1 i 2 80 regulują pewien aspekt wpływu upływu czasu na możliwość wszczęcia postępowania, stwierdzenia naruszenia zakazu i nałożenia kary, to wyłącza to stosowanie art. 189g §1 kpa. Ze względu na brak między tymi przepisami relacji lex specialis - lex ge neralis , nie można też mówić o uzupełniającym 78 Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt - Gotowicz Martyna, Wróbel And rzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego Opublikowano: LEX/el. 2023 (teza 7). 79 op. cit. 80 Zmiany ustawy dokonane ustawą nowelizującą również respektują powyższe założenia dotychczasowe rozwiązania z art. przepisy art. 13v us t. 1 i 2 znalazły się w znowelizowanym art. 13b ust. 1, 2, i 4 pkt 1 Ustawy. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 128 stosowaniu przepisu art. 189g §1 kpa do postępowania w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych. XIX. Przesłanka obniżenia kary na podstawie art. 13v ust. 3 pkt 1 Ustawy. Stos ownie do treści art. 13v ust. 3 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych Prezes Urzędu obniża wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 Ustawy, obliczonej zgodnie z ust. 2 Ustawy o 20% - w prz ypadku gdy strona postępowania przed jego wszczęciem spełniła wszystkie świadczenia pieniężne, za które zgodnie z ust. 2 Ustawy obliczono jednostkowe kary, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych lub spełniła je, wraz z odsetkam i ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. Prezes Urzędu ustalił, że część z zakwestionowanych świadczeń pieniężnych tj. te za które zgodnie z art. 13v ust. 2 Ustawy, Prezes Urzędu obliczył jednostkowe kary nie zostało przez Stronę postępowania spełnionych przed wszczęciem postępowania co miało miejsce postanowieniem z dnia z 17 czerwca 2020 r. Strona postępowania nie spełniła ich również wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, do dni a 3 lipca 2020 r. tj. w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż sama Strona pos tępowania dla części świadczeń pieniężnych wskazała daty ich spełnienia przypadające po dniu 3 lipca 2020 r. Jednym z wielu takich świadczeń są chociażby świadczenia pieniężne zawarte w Tabeli Z.2 o lp. z Tabeli nr 1 - 330520 oraz 96657, które według oświa dczenia Strony zostały spełnione w dniu 22 lipca 2020 r. Wobec powyższego , Prezes Urzędu rozpoznając sprawę ponownie, nie znalazł podstaw do obniżenia kary na podstawie art. 13v ust. 3 pkt. 1 Ustawy. XX. Rozstrzygnię cie Prezes Urzędu jako organu drugiej instancji. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 129 Ponownie rozpoznając sprawę Prezes UOKiK ustalił, że Strona nadmiernie opóźniała się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w okresie luty , marzec , kwiecień 2020 r. Suma świadczeń pieniężnych niespełnionych oraz spełnionych po terminie przez Str onę w tym okresie wynosiła 428 782 459,0 1 zł . Z uwagi na stwierdzenie przez Prezesa UOKiK nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych w ww. okresie przez Stronę , to jest działanie naruszające zakaz, o którym mowa w art. 13b ust. 1 i ust . 2 Ustawy Zatorowej, Prezes UOKiK zobowiązany był nałożyć na Stronę administracyjną karę pieniężną w wysokości 3 911 974,22 zł. Mając na uwadze wszystkie powyżej poczynione ustalenia faktyczne i rozważania prawne, po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes UOKiK niniejszym uchyla Decyzję nr DZP - 51 /2023 z dnia 21 grudnia 2023 r. w części, tj. w pkt I.2. nakładającym na Volkswagen Poznań sp. z o. o. administracyjną karę pieniężną w wysokości 4 705 776,04 zł i niniejszą decyzją nakłada na Volkswagen Poznań sp. z o.o. administracyjną karę pieniężną w wysokości 3 911 974,22 zł. W pozostałym zaś zakresie, Decyzję nr DZP - 51 /2023 z dn ia 2 1 grudnia 2023 r. utrzymuje w mocy. XXI. Koszty postępowania, powstałe w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. W punkcie II. 1 oraz II.2 kontrolowanej Decyzji, Prezes Urzędu obciążył Stronę kosztami postępowania w wysokości 300,60 złotych oraz zobowiązał ją do ich zwrotu w terminie 14 dni od dnia, w którym rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów stanie się ostateczne. Przepis ar t. 13h Ustawy w przedmiocie kosztów postępowania nakazuje odpowiednie stosowanie wybranych przepisów u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Natomiast art. 77 ust. 1 tej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje, że w sytuacji, gdy w wyni ku postępowania stwierdzono naruszenie jej przepisów, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Stosownie zaś do art. 263 § 1 i 2 kpa, do kosztów postępowania zalicza się m.in.: koszty podróży i inne n ależności świadków i biegłych, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty mediacji, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Zgodnie z art. 264 § 1 kpa, jednocześnie z wydaniem d ecyzji organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Natomiast na podstawie przepisu art. 80 u stawy o ochronie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 130 konkurencji i konsumentów , Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów u stawy o przeciwdzi ałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych – tak więc zaistniała materialnoprawna podstawa obciążenia Strony kosztami postępowania. Prezes Urzędu rozpoznając sprawę w pierwszej instancji na podstawie art. 263 § 2 kpa zaliczył do kosztów postęp owania koszty wysyłanej korespondencji, które wyliczył na kwotę 300,60 złotych (słownie: trzysta złotych sześćdziesiąt groszy), kierowanej do Strony postępowania, które były niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy – jako inne koszty bezpośrednio z wiązane z rozstrzygnięciem sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie Prezes Urzędu dokonał sprawdzenia prawidłowości ustalenia kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego . Na skutek sprawdzenia Prezes Urzędu stwierdził, iż w przypadku dwóch przesyłek pocztowych nastąpiła omyłka we wskazaniu uiszczonej kwoty. Prezes Urzędu ustal ił, że prawidłowe koszty postępowania w pierwszej instancji wyniosły 348,71 zł (słownie: trzysta czterdzieści osiem złotych siedemdziesiąt jeden groszy) , jednakże z uwagi na art. 139 kpa Strona zostaje obciążona kosztami postępowania pierwszoinstancyjnego wskazanymi w sentencji postanowienia w kwocie 300,60 zł (słownie: trzysta złotych sześćdziesiąt groszy). Wyliczenie poszczególnych kosztów, składających się na kwotę wskazaną w sentencj i postanowienia, zamieszczone zostało w aktach elektronicznych postępowania w pliku: „ Volkswagen Poznań sp zoo koszty postępowania I instancja.xlsx ”. W związku z powyższym, Prezes Urzędu rozpatrując sprawę ponownie utrzymał w mocy postanowienie w sprawie kosztów postępowania zamieszczone w zaskarżonej Decyzję nr DZP - 51/2023 z dnia 21 grudnia 2023 r. XXII. Postanowienie w sprawie kosztów postępowania odwoławczego. W postępowaniu prowadzonym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym do Prezesa Urzę du przez Stronę postępowania, Prezes Urzędu ustalił wysokość kosztów postępowania odwoławczego na kwotę 275,40 zł. Wśród nich koszty postępowania stanowiły: 140,60 zł . – koszty doręczeń pism urzędowych Stronie. Prezes Urzędu zaliczył również na podstawie a rt. 263 § 2 kpa do kosztów postępowania administracyjnego inne koszty Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 131 bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy w łącznej kwocie: 134,80 z ł. , na które to złożył się koszt doręczeń korespondencji do kontrahentów. Na podstawie art. 77 ust. 1 u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 13h Ustawy, Strona zobowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania i ich zwrócenia Prezesowi Urzędu, w przypadku gdy stwierdzi on w wydanej przez siebie decyzji naruszenie zakazu nadmiernego opóźniania s ię ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, o którym mowa w art. 13b ust. 1 i 2 Ustawy. Obowiązuje zatem zasada obciążania Strony, która naruszyła zakaz ustawowy kosztami postępowania w sprawie prowadzonej w tym przedmiocie (również zainicjowanej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy), a odstąpienie od nałożenia kosztów postępowania na Stronę dopuszczalne jest wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach (art. 77 ust. 2 Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Zważywszy, że niniejszą decyzją Prezes Urzędu utrzymuje w mocy zaskarżoną Decyzję z dnia 21 grudnia 2023 r., nr DZP - 51 /2023 w części oznaczonej I.1 – stwierdzającej nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez Volkswagen Poznań spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z s iedzibą w Poznaniu (tj. naruszenie zakazu ustawowego o którym mowa w art. 13b ust. 1 Ustawy), Prezes Urzędu zobligowany jest do obciążenia Strony kosztami postępowania, powstałymi w postępowaniu odwoławczym. Podkreślenia wymaga, że Strona postępowania sko rzystała z uprawnienia do wywiedzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w wyniku którego Prezes Urzędu prowadząc postępowanie odwoławcze rozpoznaje na nowo sprawę, lecz ze szczególnym uwzględnieniem reguły reformationis in peius z art. 139 kpa – tak w ięc, koszty postępowania powstałe w przeważającej mierze w związku z uzupełniającym postępowaniem dowodowym (art. 136 § 1 kpa) co do zasady poniesione są także na żądanie i w interesie Strony postępowania, skoro powstały zgodnie z intencją Strony w ramach ponownego rozpoznania sprawy. W przypadku, gdy w toku postępowania odwoławczego Prezes Urzędu stwierdza, że w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego nie zostały ustalone okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, jest obowiązany je usta lić w ramach postępowania dowodowego – co także wywołuje powstanie kosztów postępowania, którymi jednak Strona zostałaby i tak obciążona w toku postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że wszystkie powstałe koszty zaliczone na poczet kosztów pos tępowania objętych niniejszym postanowieniem zostały poniesione celowo, zasadnie i w sposób bezpośrednio nakierowany na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego w rozpatrywanej Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 132 sprawie, a Strona postępowania na mocy obowiązujących przepisów zobligowana jes t do ich poniesienia. Wysokość kosztów postępowania w kwocie 275,40 zł. została ustalona na podstawie akt postępowania, a ich poniesienie związane było bezpośrednio z rozstrzygnięciem sprawy. Tak więc, koszty te zostały zasadnie zaliczone w poczet kosztów postępowania administracyjnego na mocy art. 263 § 1 i 2 kpa, a Strona postępowania została zobowiązana do ich zwrotu Prezesowi Urzędu w postanowieniu zamieszczonym w decyzji na podstawie art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 264 § 1 kpa . Wyliczenie poszczególnych kosztów, składających się na kwotę wskazaną w sentencji postanowienia, zamieszczone zostało w aktach elektronicznych postępowania w pliku: „Koszty postępowania II instancja.xlsx”. XXIII. Uiszczenie administracyjnej kary p ieniężnej oraz kosztów postępowania. Stosownie do treści art. 13x ust. 1 Ustawy środki finansowe pochodzące z administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 13t i art. 13v Ustawy, stanowią dochód budżetu państwa i są wnoszone na rachunek bieżący dochodów Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Na podstawie art. 13x ust. 2 Ustawy administracyjną karę pieniężną uiszcza się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Zgodnie z przepisem art. 16 § 1 kpa decyzją ostateczną jest decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając na uwadze powyższe, administracyjną karę pieniężną w wysokości 3 911 974,22 złotych nałożoną przez Prezesa Urzędu na Volkswagen Pozn ań spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu zobowiązana jest uiścić w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (tj. od doręczenia niniejszej decyzji), na podany niżej rachunek bankowy Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 Volkswagen Poznań spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu zobowiązana jest do uiszczenia kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego w wysokości 300,60 złotych w terminie 14 dni od dnia, w którym rozstrzygnięcie w sprawie w/w kosztów stało się ostateczne (tj. od dnia doręczenia niniejszej decyzji, zawierającej postanowienie ostateczne w tym przedmiocie), na wskazany niżej rachunek bankowy Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsum entów: NBP o/o Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 133 Ponadto, Volkswagen Poznań spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu zobowiązana jest do uiszczenia kosztów postępowania odwoławczego w kwocie 275,40 złotych w terminie 30 dni o d dnia, w który m rozstrzygnięcie w sprawie tych kosztów stało się ostateczne (tj. od dnia doręczenia niniejszej decyzji – tylko w przypadku niewniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od jej doręczenia, zgodnie z pkt. C. 1 Pouczenia ), na wskazany niżej rachunek bankowy Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 XXIV. Pouczenie. A. Uprawnienia przysługujące Stronie względem wydanej decyzji: 1. Decyzja jest ostateczna i w administracyjnym to ku instancji nie przysługuje od niej odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. 81 2. Strona może wnieść skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. 82 3. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Admi nistracyjnego należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 83 4. Wpis stosunkowy od skargi na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10 000 złotych – 4% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 złotych; 2) ponad 10 000 złotych do 50 000 złotych - 3% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 złotych; 3) ponad 50 000 złotych do 100 000 złotych - 2% wartości prze dmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1 500 złotych; 4) ponad 100 000 złotych - 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2 000 złotych i nie więcej niż 100 000 złotych. 84 81 Zgodnie z art. 16 § 1 kpa. 82 Na podstawie art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm . - dalej „p.p.s.a”). 83 Stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a. 84 Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. p oz. 535). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 134 5. Wpis, o którym mowa w pkt 4 powyżej, uiszcza się gotówką do kasy Woj ewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie lub na rachunek bankowy tego Sądu, wskazując tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany. 85 B. Uprawnienia przysługujące Stronie wobec utrzymanego w mocy postanowienia o kosztach, powstałych w postę powaniu pierwszoinstancyjnym: 1. Postanowienie o kosztach postępowania powstałych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego jest ostateczne i w administracyjnym toku instancji nie przysługuje od niego zażalenie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. 86 2. Str ona może wnieść skargę na postanowienie, zamieszczone w pkt. II niniejszej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej decyzji. 3. Skargę na postanowienie wnosi się za pośrednictwem Prezesa Urzędu, a wp is stały od skargi wynosi 100 złotych 87 . C. Uprawnienia przysługujące Stronie wobec postanowienia o kosztach, powstałych w postępowaniu odwoławczym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy: 1. Od rozstrzygnięcia o kosztach postępowania powstałych w postępowaniu odwoławczym nie służy zażalenie, jednakże, strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może zwrócić się do Prezesa Urzędu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia tegoż postanowienia. 2. Strona, bez konieczności skorzystania z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, może wnieść skargę na w/w postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie decyzji, w której zostało zamieszczone . 3. Skargę na postanowieni e wnosi się za pośrednictwem Prezesa Urzędu, a wpis stały od skargi wynosi 100 złotych. D. Uprawnienia przysługujące Stronie w związku z zaskarżeniem aktów do sądu administracyjnego: 85 Na podstawie § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535). 86 Zgodnie z art. 16 § 1 kpa. 87 Zgod nie z §2 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 135 1. Strona może wnieść łączną skargę na decyzję administracyjną oraz oba rozs trzygnięcia o kosztach postępowania, jak również na każdy z tych aktów administracyjnych odrębnie, wnosząc osobne skargi. Strona może także wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję oraz postanowienie ws. kosztów, powstałych w postęp owaniu pierwszoinstancyjnym – natomiast wobec postanowienia o kosztach powstałych w postępowaniu odwoławczym skorzystać z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozpatrywanego wg przepisów dot. zażalenia (pkt. C). 2. Strona wnosząca skargę m oże w ramach prawa pomocy ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego). Wniosek w tym przedmiocie może zostać złożony przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego lub w jego toku. Wniosek ten jest wolny od opłat. 88 Wymogi formalne wniosku określone zostały w art. 252 § 1, 1a i 2 p.p.s.a. 3. W razie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Str onie przysługuje wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w całości lub w części do Organu, który wydał decyzję oraz do sądu. Odmowa wstrzymania wykonania decyzji przez Organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. 89 E. Uiszczenie administracyjnej k ary pieniężnej oraz zwrot kosztów postępowania: 1. Stosownie do treści art. 13x Ustawy: 1) środki finansowe pochodzące z administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 13t i art. 13v Ustawy , stanowią dochód budżetu państwa, i są wnoszone na rachunek b ieżący dochodów Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów; 2) administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 13t i art. 13v Ustawy , uiszcza się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o jej nałożeniu stała się ostateczna; 3) w przypadku upływu terminu, o którym mowa w ust. 2, administracyjna kara pieniężna, o której mowa w art. 13t i art. 13v Ustawy , podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; 4) w przypadku nieterminowego uiszczenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 13t i art. 13v Ustawy , odsetek nie nalicza się. 2. Zgodnie z art. 264 § 1 kpa Strona zobowiązana jest do uiszczenia kosztów postępowania w terminie oraz w sposób, określony w wydanym postanowieniu. 88 Na podstawie art. 243 i nast. p.p.s.a. 89 Zgodnie z art. 61 p.p.s.a. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 136 Nieuiszczone w terminie koszty postępo wania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych (art.265 kpa). XXV. Wykaz załączników do decyzji: 1. Załącznik nr 1 - Tabela Z.1 Świadczenia pieniężne spełnione przez Stronę po terminie w okresie objętym po stępowaniem; 2. Załącznik nr 2 - Tabela Z.2 Świadczenia pieniężne niespełnione przez Stronę w okresie objętym postępowaniem w przypadku których Strona wskazała datę zapłaty po 30.04.2020r.; 3. Załącznik nr 3 - Tabela Z.3 Świadczenia pieniężne niespełnione prze z Stronę w okresie objętym postępowaniem w przypadku których Strona wskazała brak zapłaty; 4. Załącznik nr 4 - Tabela W.8 Świadczenia wyłączone z orzekania o karze w postepowaniu II instancji. 5. Elektroniczny nośnik danych zawierający niniejszą decyzję oraz za łączniki od 1 do 4 w wersji elektronicznej. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Radosław Ciołek Dyrektor Departamentu Wsparcia Postępowań w Sprawach Zatorów Płatniczych /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronic znym/ Niniejsze pismo nie podlega doręczeniu w trybie art. 4 i 5 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045), w związku z art. 147 ust. 5 tej ustawy. Niniejszy dokument stanowi w ydruk pisma wydanego w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego UOKiK. Pismo zostało podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wydruk pisma zawiera identyfikator nadany przez system teleinformatyczny, za pomocą którego pismo zostało wydane. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 511 dwz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 137 Otrzymuje : 1) . [informacje prawnie chroniona] 2) aa.