RBG-1/2021

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Bydgoszczy Plac Kościeleckich 3, 85 - 03 3 Bydgoszcz tel. 5 2 345 - 56 - 44 bydgoszcz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Wersja jawna decyzji Bydgoszcz, dnia 2 marca 2021 r. RBG . 610 . 1 . 20 20 . MB - Sz DECYZJA Nr RBG - 1 /2021 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 l utego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 202 1 r., poz. 275 ), po przeprowadzeniu postęp owania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, po uprawdopodobnieniu stosowania przez Jeronimo Martins Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Kostrzynie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 1. rozpowszechnia niu nieprawdziwych informacji w materiałach reklamowych o zamieszczeniu na stronie internetowej www.biedronka.pl regulaminów akcji promocyjnych o charakterze ogólnopolskim, w sytuacji, gdy takie regulaminy nie zostały zamieszczone na ww. stronie interneto wej lub zostały zamieszczone z opóźnieniem, co może wprowadza ć konsumentów w błąd w zakresie warunków promocji i uniemożliwi ć im dokonywanie zakupów na warunkach promocyjnych, a przez to może stan owić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 u st. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2070) i stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ; 2. nieu znawaniu reklamacji złożonych przez konsumentów w związku z akcjami promocyjnymi o charakterze ogólnopolskim, w sytuacji, w której Jeronimo Martins Polska Spółka Akcyjna z siedzibą w Kostrzynie nie udzielił odpowiedzi na te reklamacje w terminie 30 dni od dnia ich otrzymania, co może stanowi ć naruszenie art. 7a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 287), a w konsekwencji stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochro nie konkurencji i konsumentów ; oraz po złożeniu przez Jeronimo Martins Pols ka Spółkę Akcyjną z siedzibą w Kostrzynie w toku postępowania zobowiązani a do podjęcia działań zmierzających do usunięcia ich skutków poprzez: A. 1) Organizację szkolenia dla konsume ntów w formie on - line, które dostępne będzie na stronie internetowej. Uruchomienie szkolenia będzie wymagać naciśnięcia przez użytkownika aktywnego l inku na stronie internetowej ww w.biedronka.pl z przekierowaniem do strony ze szkoleniem. Szkolenie składa ć się będzie z dwóch części: 2 a ) części składającej się z materiałów edukacyjno - informacyjnych dotyczących uprawnień konsumentów związanych z zakupami i korzystaniem z promocji w sklepach stacjonarnych takich, jak tworzące sieć „Biedronka"; b ) interaktywne go quizu składającego się z ok. 1 0 pytań o tematyce wskazanej w lit. a ) powyżej. 2) Jeronimo Martins Pols ka Spółkę Akcyjną z siedzibą w Kostrzynie przedstawi Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów propozycje materiałów dotyczących dwóch ww. c zęści szkolenia i przedłoży je do akceptacji Prezesowi Urzędu w terminie 30 dni od uprawomocnienia się decyzji wydanej na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ochr onie konkurencji i konsumentów. 3) Szkolenie zostanie uruchomione na wspomnianej wyżej stron ie internetowej w 4 turach w terminie 90 dni od uzyskania akceptacji materiałów przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i będzie dostępne do wyczerp ania przewidzianej puli nagród. 4) Pula nagród przyznawanych na omówionej powyżej zasadz ie wynosić będzie 7 500 000 z ł, co przekłada się na wydanie 500 . 000 bon ów rabatowych o wartości 15 zł. 5) Pierwsze 500.000 osób, które ukończą quiz tj. udzielą odpowiedzi na wszystkie pytania, niezależnie od wyniku, otrzyma od Jeronimo Martins Pols ka Spó łkę Akcyjną z siedzibą w Kostrzynie bon rabatowy o wartości 15 zł do wykorzystania w sklepach sieci „ Biedronka ” . Po zakończeniu quizu widoc zne będą prawidłowe odpowiedzi. 6) Bon przyznawany będzie w formie kodu rabatowego wraz z instrukcją jego wykorzysta nia, który przesyłany będzie na podany przez konsumenta numer telefonu w terminie do 7 dni po upływie dostępności szkolenia. D la jednego numeru telefonu kod rabatowy może być przyznany tylko raz. Bon rabatowy będzie bonem na okaziciela, tj. będzie mógł b yć zrealizowany przez każdego konsumenta, który przedstaw i kod rabatowy, bez weryfikacji jego tożsamości. Wyk orzystanie bonu rabatowego będzie powodowało zmniejszenie wartości d oko ny wanych przez konsu menta zakupów w sklepach sieci „ Biedronka ” , bez ustalan ia ich minimalnej kwoty. W przypadku dokonania zakupu towarów o wartości wyżs zej niż wartość bonu rabatowego , konsument jest zobowiązany do zapłaty różnicy dowolnym środkiem płatnośc i akceptowanym w sklepach sieci „ Biedronka ”. 7) Bon rabatowy będzie można wykorzystać jeden raz, a przy jego wykorzystaniu, okazicielowi nie przysługuje prawo do otrzymania reszty, gdy wa rtość otrzymanego towaru/świadc zonej usługi jest niższa niż wartość bonu rabatowego. W takim przypadku reszta niewykorzystanych środków przepa da. Przy czym, kasjer będzie mógł każdorazowo poinformować konsumenta o możliwości ewentualnego dobrania produktów celem wykorzystania przysługującego mu bonu w całości. Bon rabatowy nie podlega wymianie na gotówkę i nie jest możliwe dokonanie przy jego p omocy wypłaty gotówki. Termin ważności bonu rabatowego to 3 m iesiące od daty jego uzyskania. 8) Jeronimo Martins Pols ka Spółkę Akcyjną z siedzibą w Kostrzynie przygotuje również regulamin dla konsumentów, w którym zostaną opisane wszystkie opisane wyżej z asady uczestnictwa w szkoleniu oraz wykorzystania bonów rabatowych. Regulamin zostanie 3 opublikowany razem ze szkoleniem. Udział w szkoleniu będzie możliwy jedynie po zapoznaniu się z ww. regulaminem. B. Umieszczenie i utrzymywani e przez okres 3 tygodni, w te rmini e 90 dni od uzyskania akceptacji materiałów mających być przedmiotem szkoleni a, na stronie internetowej www .biedronka.pl oraz w każdym sklepie sieci „Biedronka" na tablicy informacyjnej informacji o wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i K onsumentów decyzji zobowiązującej, o następującej treści: „ Szanowni Państwo, informujemy , że Jeronimo Martins Polska S . A. uruchomiło nieodpłatne szkolenie dla konsumentów, w wynik u którego pierwszych 500.000 Konsumentów , którzy ukończą szkolenie otrzyma b on rabatowy (ko d rabatowy) w kwocie 15 zł na zakupy produktów w sklepach sieci Biedronka. Szkolenie dla konsumentów w formie platformy e - learningowej oraz szczegółowe informacje o warunkach ww. akcji znajdziecie Państwo na stronie: [link przekierowujący d o platformy ]. Niniejszy komunikat zostaje opublikowany w związku z decyzją Prezesa UOKiK nr RBG – 1/2021 z dnia 2 marca 2021 r. , dotyczącą postępowania w przedmiocie organizowania i prowadzenia akcji promocyjny ch w sklepach sieci Biedronka.” . C. Opublikowanie całości decyzji (z wyłączeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa lub innych informacji prawnie chronionych) na stroni e internetowej www.biedronka.pl , przy czym treść decyzji będzie dostępna za pomocą hiperłącza (linku) widocznego w dolnej części strony głównej ww. strony, a tekst hiperłącza będzie wyglądał następująco: „ Decyzja Prezesa UOKiK nr RBG - 1/2021 z dnia 2 marca 2021 r ., dotycząca postępowania w przedmiocie organizowania i prowadzenia akcji promocyjny ch w sklepach sieci Biedronka. ” o raz utrzymywanie jej na przedmiotowej stronie internetowej przez okres od dnia uprawomocnienia się decyzji do dnia uruchomienia szkolenia on - line , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumen tów nakłada na Jeronimo Martins Polska S półkę Akcyjną z siedzi bą w Kostrzynie obowiązek wykonania ww. zobowiązania. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 20 2 1 r., poz. 275 ) Pre zes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Jeron imo Martins Polska S.A. z siedzibą w Kostrzynie obowiązek złożenia sprawozdania z wykonania przyjętego zobowiązania, poprzez przedłożenie w terminie do 6 miesięcy od dn ia uprawomocnienia się decyzji: 1. zrzutów ekranu ze strony internetowej www.biedronka.p l z pierwszego i ostatniego dnia utrzymywania na tej stronie szkolenia, o który m mowa w pkt I.A. zobowiązania wraz z oświadczeniem złożonym przez osobę uprawnioną w imieniu przedsiębiorcy, w którym zostanie wskazany okres publikacji szkolenia na stronie i nternetowej przedsiębiorcy; 2. oświadczenia złożonego przez osobę uprawnioną w imieniu przedsiębiorcy o przesłani u 500 000 konsumentom bonów, o których mowa w pkt I.A. zobowiązania; 3. pełnej treści b onu przesyłanego konsumentom, o któr ym mowa w pkt I.A. z obowiązania; 4 . zrzutów ekranu ze strony internetowej www.biedronka.pl z pierwszego i ostatniego dnia utrzymywania na tej stronie informacji, o których mowa w pkt I.B i I.C. zobowiązania 4 oraz zdjęć tablic informacyjnych z widoczną informacją, o której mowa w pkt I.B. zobowiązania wykonanych w 50 losowo wybranych sklepach sieci „ Biedronka ” wraz z oświadczeniem złożonym przez osobę uprawn ioną w imieniu przedsiębiorcy, w którym zostanie wskazany okres publikacji informacji o wydanej przez Prezesa Urzędu Ochr ony Konkurencji i Kons umentów decyzji zobowiązującej na stronie internetowej www.biedronka.pl oraz w sklepach sieci „Biedronka” na tablicy informacyjnej oraz publikacji decyzji na stronie internetowej ww.biedronka.p l . U ZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK , Prezes Urzędu , organ ochrony konsumentów ) w dniu 30 lipca 2018 r. – postanowieniem nr RBG - 37/2018, na skutek zawiadomień konsumentów - wszczął z urzędu postępowanie wyj aśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy w zakresie przeprowadzania przez Jeronimo Martins Polska S.A z siedzibą w Kostrzynie ( dalej: przedsiębiorca , JMP , Spółka ) akcji promocyjnych w sklepach sieci „ Biedronka ” oraz w zakresie rozpatrywania reklamac ji związanych z akcjami promocyjnymi w sklepach sie c i „ Biedronka ” nastąpiło naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Skargi konsume ntów kierowane do Prezesa UOKiK związane były z akcjami promocyjnymi przeprowadzanymi przez przedsiębiorcę w sieci sklepów „ Biedronka ” dotyczącymi możliwości otrzymania przez konsumentów gratyfikacji finansowej w postaci voucheru lub bonów rabatowych (w za leżności od promocji) na kolejne zakupy za dokonanie zakupów towarów objętych promocjami za określone w regulaminach kwoty. Według zawiadamiających przedsiębiorca nie wywiązywał się z postanowień regulaminów tych akcji promocyjnych w ten sposób, że wartoś ć voucherów lub bonów była nieprawidłowo naliczana na niekorzyść konsumentów lub że dokumenty uprawniające do zniżki nie zostały im w ogóle wydane. Zawiadamiający skarżyli się również na przedłużający się proces rozpatrywania reklamacji – konsumenci bezs kutecznie oczekiwali na odpowiedź Spółki nawet 70 dni. Ponadto w toku postępowania wyjaśniającego do organu ochrony konsumentów wpływały sygnały dotyczące kolejnych akcji promocyjnych organizowanych przez JMP. Z zawiadomienia dotyczącego jednej z promocji wynikało, że materiały reklamowe dotyczące tej akcji mogły wprowadzać w błąd poprzez zatajenie informacji o ograniczeniach związanych z możliwością otrzymania rabatu. Z kolei informacja przekazana przez jednego z konsumentów wskazywała, że przy akcji pro mocyjnej odbywającej się na zasadzie: „kup 3 w cenie 2” mogło dojść do nieprawidłowości związanych zatajeniem informacji dotyczących ograniczeń w asortymencie objętym promocją. W ramach postępowania odnotowano zawiadomienie konsumenta związane z nieprawidł owościami w zakresie publikacji regulaminów akcji promocyjnych na stronie interneto wej sieci, polegającymi na opóźnieniach publikacji regulaminów względem terminów rozpoczęcia poszczególnych akcji. Analiza materiałów uzyskanych w toku postępowania wyjaś niającego dała podstawę do wszczęcia, postanowieniem Nr RBG - 17/2020 z dnia 10 marca 2020 r. (dalej: Postanowienie ) , postępowania w sprawie stosowan ia przez przedsiębiorcę praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów opisanych w sentencji niniejszej decyzji. 5 Jednocześnie Prezes UOKiK wezwał przeds iębiorcę do ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów. W piśmie z dnia 2 kwietnia 2020 r. i z dnia 3 lipca 2020 r. Spółka przedstawiła swoje stanowisko dotyczące kwestionowanych praktyk , natomiast w piśmie z dnia 1 grudnia 2020 r. zło żyła wniosek o wydanie decyzji w tr ybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - przedstawiając przy tym propozycje zobowiązania. P ropozycje JMP były przedmi otem pisemnych ustaleń z Prezesem UOKiK, w wyniku czego Spółka w dniu 21 stycznia 2021 r. przedłożyła ostateczną treść zobowiązania. Prezes UOKiK zawiadomił Spółkę o zakończeniu zbierania mat eriału dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (pismo z dnia 22 lutego 2021 r.). Przedsiębiorc a nie skorzystał z uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy. JMP w odpowiedzi na ww. zawiadomienie podtrzymało dotychczas wyrażone stanowisko. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Na podstawie zebranych w toku postępowania dokumentów o rgan ochrony konsumentów ustalił, iż Jeronimo Martins Polska S.A. z siedzibą w Kostrzynie wpisane jest do rejestru KRS pod numerem 0000222483 prowadzonego przez Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, IX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestr u Sądowego oraz posiada NIP: 7791011327 . Przedmiotem działalności spółki jest m.in. pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach , wytwarzanie gotowych posiłków i dań . Organ ochrony konsumentów ustalił, iż Spółka jest właściciel em sieci sklepów „Biedr o nka” – największej sieci detalicznej w Polsce, mającym 3031 sklepów w ponad 1100 miejscowościach , która je st obecna na polskim rynku od 25 lat . 1 JMP jest największym pr ywatn ym przedsiębiorcą w kraju i drugą co do wielkości firmą dzi ałającą w Polsce , zatrudniającą ponad 65 tys. osób. Sklepy „ Biedronka ” dziennie odwiedza ok. 4 miliony klientów. 2 Według danych firmy Market Side „ aż 85 proc. Polaków ankietowanych zadeklarowało, że robi zakupy w Biedronce ”. 3 Według zaś danych BrandIndex „ 75 proc. dorosłych Polaków robi zakupy w Biedronce”. 4 Przedsiębiorca otworzył 121 nowych sklepów w 2017 r. 5 , 122 sklepy w 2018 r. 6 oraz ok. 150 placówek w 2019 r. 7 Ustalenia faktyczne dotyczące zarzutu z punktu I.1. JM P przeprowadza w s w oich sklepach a kcje promocyjne. Akcje te dzielą się na: - ogólnokrajowe akcje promocyjne objęte dodatkowym mechanizmem promocyjnym, dla których przygotowywany jest regulamin akcji, - akcje promocyjne polegające na prostej obniżce cen produktu, nieposiadające dodatkowyc h mechanizmów – dla tego typu akcji promocyjnych regulaminy nie są 1 http://www.biedronka .pl/pl/onas/kim - jestesmy , 1.02.2021 r. 2 https://media.biedronka.pl/71401 - ranking - top - cee - wlasciciel - sieci - biedronka - miedzy - gigantami 3 Tak wynik a z ankiet firmy Market Side, źródło: https://bezprawnik.pl/zakupy - w - biedronce/ 4 https://www.wiadomoscihandlowe.pl/artykuly/biedronka - czy - lidl - ktore - sklepy - polacy - polecaja - so,55085/2 5 Ibidem, 6 https://www.wiadomoscihandlowe.pl/artykul/biedronka - ma - juz - 2900 - sklepow - w - 2018 - r - siec - otworzyla - 122 - placowki , 7 Ibidem. 6 sporządzone z uwagi na prosty mechanizm ich działania, tj. obniżeniu ulega cena regularna produktu, a konsumentowi oferowany jest produkt w cenie promocyjnej, czyli niższej. Pierwszy regula min dla akcji promocyjnej objętej dodatkowym mechanizmem zosta ł opublikowany przez Spółkę na podstronie strony internetowej www.biedronka.pl w dniu 25 marca 2016 r. JMP przygotowuje akcje promocyjne w oparciu o cykl wydawniczy podzielony na tygodnie. Każdy tydzień promocyjny dzielony jest na dwie części A i B, gdzie część A obowiązuje od poniedziałku do niedzieli danego tygodnia, a część B rozpoczyna się w czwartek danego tygodnia i kończy się w środę w tygodniu na stępnym. A kcje promocyjne o charakterze ogólnopolskim pr zybierają formę np. „kup 3 w cenie 2”, „kup produkt X, a otrzymasz voucher na X zł” i mogą być organizowane osobno m.in. dla posiadaczy kart lojalnościach „Moja Biedronka”. Dla ww. akcji promocyjnych Spółka tworzy regulaminy, które - zgodnie z jej deklaracjami zamieszczonymi w materiałach promocyjnych - powinny być publikowane na stronie internetowej działającej aktualnie pod adresem www.biedronka.pl . O zamieszczeniu ww. regulaminów na przedmiotowej s tronie internetowej Spółka informuje, np. na plakatach, w gazetkach promocyjnych, na bannerach. Ponadto stosowne informacje dotyczące promocji zawarte są na tzw. „cenówce” znajdującej się przy produktach. Poniżej przykład przedstawiania warunków promocj i cechującej się mechanizmem „kup 3 w cenie 2”: Źródło: załącznik do pisma p rzedsiębiorcy z dnia 12 lutego 2019 r., tzw. „cenówka” dotycząca promocji „Kup 3 dowolne mięsa i zapłać 3,99 zł/opak.” obowiązującej w sieci sklepów „ Biedronka ” w okresie od 30 sier pnia 2018 r. do 2 września 2018 r., jednak nie dłużej niż do wyczerpania zapasów produktów objętych ww. akcją promocyjną. 7 Źródło: załącznik do pisma p rzedsiębiorcy z dnia 12 lutego 2019 r., strona 6 z 7 gazetki reklamowej obowiązującej do dnia 2 września 2018 r . Przedsiębiorca zarówno na „cenówce”, jak i w gazetce reklamowej odsyła do regulaminu promocji zamieszczonego na stronie internetowej www.biedronka.pl. 8 R egulaminy promocji przygotowywane są przez osoby z Działu Marketingu JMP we współpra cy z Działem Zakupów JMP a następnie wysyłane do Działu Marketingu Cyfrowego celem zamieszczenia regulaminów na stronie internetowej, najpóźniej w dniu rozpoczęcia obowiązywania promocji. R egulaminy wysyłane są także do Koordynatora Operacyjnego, którego z adaniem jest rozesłanie ich do sklepów w tzw. Raporcie Tygodniowym za pośrednictwem programu „Market”. Obowiązkiem personelu sklepów jest zapoznanie się z obowiązującymi w danym czasie promocjami i zasadami ich działania. N a etykiecie cen owej produktu znaj dującego się w promocji oraz w gazetce reklamowej Spółka zamieszcza informację, iż regulamin akcji promocyjnej dostępny jest w sklepie. Spółka wskazała, iż k onsumen t, który chciałby zapoznać się z regulaminem powinien poinformować o tym fakcie Kierownika Sklepu lub jego zastępcę. Następnie Kierownik lub jego zastępca drukuje regulamin i udostępnia go konsumentowi. Spółka nie prowadzi ewidencji przypadków udostępniania przez kierownika Sklepu lub jego zastępcę regulaminów akcji promocyjnych na żądanie kon sumenta w celu zapoznania się z ich treścią. Organ ochrony konsumentów ustalił, iż JMP w żaden sposób nie informuje konsumentów o powyższej możliwości. [tajemnica przedsiębiorstwa] Spółka na przełomie października i listopada 2019 r. zmieniła wewnętrzną politykę dotyczącą tworzenia i publikowania regulaminów promocji. Regulaminy promocji tworzone są tylko dla akcji o bardziej złożonym mechanizmie promocji. Ponadto JMP od maja 2020 r. dla akcji promocyjnych ze stałymi (powtarzalnymi) włączeniami określony ch produktów z akcji promocyjnych wprowadziła zmiany w komunikacji marketingowej, polegające na umieszczaniu tych włączeń na etykiecie cenowej prezentowanej konsumentom w strefie sprzedaży w sklepie. Prezes UOKiK dokonał analizy informacji przekazanych pr zez Spółkę za okres od stycznia 2018 r. do czerwca 2020 r. w zakresie przeprowadzonych akcji promocyjnych o charakterze ogólnopolskim, co do których JMP informowała o zamieszczeniu regulaminu na swojej stronie internetowej , w tym w jakich terminach obowi ązywały warunki poszczególnych promocji oraz kiedy zamieszczono regulamin ww. promocji na stronie internetowej www.biedronka.pl. Poniżej wyniki analizy przedstawione w formie tabeli: Tabel a n ume r 1 [tajemnica przedsiębiorstwa] Źródło: Dane z : załącznika n r 1 do pisma JMP z dnia 19 listopada 2019 r., załącznika nr 3, 4, 5 do pisma JMP z dnia 5 grudnia 2019 r., załącznika nr 3 do pisma JMP z dnia 9 grudnia 2019 r., z załącznika nr 1 do pisma JMP z dnia 5 marca 2020 r., załącznika 11 do pisma JMP z dnia 3 li pca 2020 r., załącznika nr 1 do pisma JMP z dnia 9 września 2020 r. Z powyższego zestawienia wynika, iż [tajemnica przedsiębiorstwa] . Ostatnie opóźnienie miało miejsce w dniu 10 marca 2020 r. 9 Ustalenia faktyczne dotyczące zarzutu z punktu I.2. Prezes U OKiK ustalił, iż r eklamacje konsumentów składane w z awiązku z akcjami promocyjnymi o charakterze ogólnopolskim rozpatrywane są przez Spółkę na podstawie zapisów zamieszczonych w regulaminach promocji w wyodrębnionym redakcyjnie paragrafie zatytułowanym „Re klamacje ” . Przedsiębiorca w regulaminach promocji o charakterze ogólnopolskim, informuje konsumentów, iż ich zgłoszenia będzie rozpatrywać w terminie 30 dni od ich otrzymania . Świadczy o tym następujące postanowienie regulaminów: „Uczestnik wnoszący rekla macje zostanie poinformowany o jej rozstrzygnięciu w terminie 30 dni od jej otrzymania przez Organizatora”. Reklamacje dotyczące akcji promocyjnych ogólnopolskich rozpatrywane są przez B i uro Obsługi Klienta (dalej: BOK ) JMP. W razie problemów z rozparzen iem reklamacji konsultanci BOK kierują zapytania do odpowiednich działów Spółki Marketing, IT, Operacja i Sprzedaż w celu uzyskania informacj i pozwalających na jej prawidłowe rozpatrzenie. Organ ochrony konsumentów odnośnie skarg konsumentów dotyczących ak cji promocyjnych, dla których stworzone został y regulaminy promocji złożonych w okre sie od III kwartału 2018 r. do dnia 26 października 2020 r., ustalił co następuje. Tabela numer 2 [tajemnica przedsiębiorstwa] Źródło : dane wskazane przez Spółkę w piśmi e z dnia 9 września 2020 r. oraz w piśmie z dnia 9 listopada 2020 r. Ostatni przypadek – w badanym okresie - rozpatrzenia reklamacji po 30 dniach od jej otrzymania w sposób negatywny miał miejsce w dniu 14 grudnia 2019 r. Spółka dokonała zmian w funkcjon owaniu Call Center w zakresie rozpatrywania reklamacji, w tym dotyczących akcji promocyjnych. [tajemnica przedsiębiorstwa] Mając na względzie powyższe ustalenia faktyczne, Prezes UOKiK zważył, co następuje: Interes publiczny Stosownie do art. 1 ust. 1 us tawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana jest w ramach działań Prezesa Urzędu w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególn ych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w in teresy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że oferta asortymentowa „ Biedronki ” jest skierowana do wszystkich potencjalnych konsumentów, klientów stałych, robiących tam regularnie zakupy, jak i klientów okazjonalnych. Sklepy sieci „ Biedronka ” znajdują się w różnych regionach kraju, w całej Polsce, a więc zasięg naruszeń jest ogólnopolski. 10 W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma ch arakter publicznoprawny. Wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy byli lub mogą stać się klientami p rzedsiębiorcy, tj. zrobić zakupy w ramach promocji ogólnopolskiej . Działania p rzedsiębiorcy nie dotyczą więc interesów poszczególnych osó b, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale szerszego kręgu konsumentów, kontrahentów p rzedsiębiorcy, których sytuacja jest identyczna. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie istnieje więc możliwość poddania zachowania Przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przesłanki wydania decyzji zobowiązując ej Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie natomiast do art. 24 ust. 2 tej ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsument ów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, w szczególności nieuczciwe praktyki rynkowe. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów (art. 24 ust. 3 ww. ustawy). W związku z powyższym, dla uznania, że działania przedsiębiorcy naruszają zawarty w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów należy wykazać, że spełnione zostały kumulatywnie trzy nas tępujące przesłanki: 1) kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy, 2) działanie to jest bezprawne, 3) działanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów. Wskazać także należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsume ntów, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1 ww. ustawy, lub będących po dstawą wszczęcia postępowania - że został naruszony zakaz, o którym mowa w art. 24 tej ustawy, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naru szenia lub usunięcia jego skutków, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowiązać przedsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań. W przypadku gdy przedsiębiorca zaprzestał naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentó w, i zobowiąże się do usunięcia skutków tego naruszenia, zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio. W doktrynie podkreśla się, że decyzja zobowiązująca stanowi jeden z najbardziej skutecznych mechanizmów będących w dyspozycji Prezesa Urzędu, których celem je st doprowadzenie działań przedsiębiorców do stanu zgodności z prawem ochrony konkurencji i konsumentów. Można wręcz twierdzić, iż jest to modelowy – bo koncyliacyjny, niesporny – sposób kształtowania przez regulatora zasad działania rynku sprzyjającego kon sumentom. 8 8 J. Sroczyńsk i , Nar uszenie zbiorowych interesów konsumentów: decyzja zobowiązująca (uwagi praktyczne oraz de lege ferenda), https://ikar.wz.uw.edu.pl/images/numery/01/pdf/01.pdf , str. 99 . 11 Przyczyną wysokiej skuteczności procedury zobowiązującej jest przede wszystkim proporcjonalne rozłożenie obciążeń i korzyści po obu stronach tej relacji administracyjno - prawnej. Każda ze stron, tj. organ administracyjny i przedsiębiorca, wnosi swoisty wkład w doprowadzenie do stanu zgodności z prawem, poświęcając z reguły pewne wartości, w zamian zyskując natomiast inne. Istotne jest przede wszystkim to, iż ostatecznie zyskuje konsument, którego interes podlega szczególnej ochronie. 9 Analiza art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pozwala stwierdzić, że Prezes Urzędu może wydać decyzję zobowiązującą w sytuacji łącznego spełnienia następujących przesłanek: - uprawdopodobnienia w trakcie postępowania stosowania praktyki narus zającej zbiorowe interesy konsumentów, - zobowiązania się przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków, - uznania przez Prezesa Urzędu za celowe nałożenie obowiązku wyko nania przedłożonego przez przedsiębiorcę zobowiązania. W związku z powyższym, dla zastosowania art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w przedmiotowej sprawie zachodzi w pierwszej kolejności konieczność uprawdopodobnienia naruszenia przez Spó łkę art. 24 ww. ustawy. Uprawdopodobnienie w omawianym przypadku oznacza, że Prezes Urzędu odstępuje od udowodnienia określonych faktów. Wydanie decyzji zobowiązującej nie wymaga bowiem udowodnienia stosowania przez Spółkę zarzucanych jej praktyk. Wystarc zające jest jedynie ustalenie z dużą dozą prawdopodobieństwa, iż zarzucane praktyki miały miejsce. Status przedsiębiorcy Przepis art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o prze dsiębiorcy - rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Pr awo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 162 , dalej: Prawo przedsiębiorców ). W myśl art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba p rawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciąg ły (vide art. 3 ww. ustawy). Jeronimo Martins Polska S.A. prowadzi działalność gospodarczą jako spółka akcyjna na podstawie wpisu do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod nr KRS 0000222483. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka prowadzi m. in. sieć sklepów „Biedronka”. Głównym zaś przedmiotem działalności Spółki, wpisanym w KRS - ie jest pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach (PKD 47.19.Z). Oferta sklepów „ Biedronka ” jest bardzo szeroka po d kątem asortymentu, obejmuje bowiem sprzedaż produktów spożywczych jako produktów codziennej potrzeby, a także artykuły nieżywnościowe (tzw. non - food), jak produkty drogeryjne, produkty wyposażenia domu, dla dzieci i niemowląt, artykuły papiernicze, ubran ia, książki, kwiaty cięte i doniczkowe itp. 9 J. Sroczyński, Naruszenie zbiorowych …, op. c it. , str. 99. 12 Nie ulega zatem wątpliwości, że Spółka posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu powoływanego powyżej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Tym samym, JMP przy wykonywaniu działalności gospod arczej, podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i jej działania mogą być oceniane w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Uprawdopodobnienie bezprawności w zakresie pr aktyk opisanych w p kt I.1 sentencji decyzji Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przez które stosownie do definicji zawartej w ust. 2 pkt 3 tego przepisu - rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, w szczególności nieuczciwe praktyki rynkowe. W ocenie organu ochrony konsumentów przedsiębiorca mógł dopuścić się stosowania nieuczciwych pr aktyk rynkowych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom ryn kowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2070, dalej: ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym ). Zgodnie z ar t. 3 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym , stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych jest zakazane. Definicję praktyki rynkowej zawiera art. 2 pkt 4 przedmiotowej ustawy wskazując, iż za taką uznaje się działanie lub zaniechanie przedsi ębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Pojęcie produktu wskazane w wyżej przywołanym artykule ma znaczenie szerokie i obejmuje również pojęcie usługi. W zakresie pojęcia praktyki rynkowej mieści się zatem każdy czyn przedsiębiorcy (działanie jak i zaniechanie), oraz każda forma działania przedsiębiorcy (sposób postępowania, oświadczenie lub komunikat handlowy, w tym re klama i marketing). Istotnym jest, iż wskazane formy mogą być kwalifikowane jako praktyki rynkowe, wtedy tylko, gdy są bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta, tj. gdy mogą oddziaływać na decyzje ekonomiczne konsumentów. Odn osząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, że zakwestionowana niniejszą decyzją praktyka wprowadzająca konsumentów w błąd jest związana bezpośrednio z promocją i dystrybucją oferowanego konsumentom produktu znajdującego się w oferci e p rzedsiębiorcy. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym dokonuje podziału nieuczciwych praktyk rynkowych na te stypizowane w ustawie, niepodlegające ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 tej ustawy oraz te w ustawie n ie wskazane, zakazane po spełnieniu przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. W myśl art. 4 ust. 2 ww. ustawy, za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a tak że stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu praktyk. Co istotne, zgodnie 13 z art. 4 ust. 2 zd. 2 tej ustawy, wymienione w tym przepisie praktyki nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust 1. ustawy. Praktyki wprowadzające w błąd mogą polegać zarówno na działaniu (art. 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym) jak i zaniechaniu (art. 6 tej ustawy). Praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub moż e powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął (art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym). Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy wprowadzającym w błąd działanie m może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji. Interpretując pojęcie praktyki wprowadzającej w błąd należy stwierdzić, że jest to każda praktyka, która w jakikolwiek sposób, w tym również przez swoją formę, wywołuje skutek w posta ci co najmniej możliwości wprowadzenia w błąd przeciętnego konsumenta, do którego jest skierowana i która może zniekształcić jego zachowanie rynkowe 10 . W literaturze przyjmuje się, że wprowadzenie w błąd ma charakter abstrakcyjny, a jego stwierdzenie nie wymaga zaistnienia jednostkowej dezinformacji. Dokonanie oceny wprowadzenia w błąd zawsze wymaga odniesienia do adresata, którym jest przeciętny konsument. Jeśli zatem w przeświadczeniu przeciętnego konsumenta powstaną wyobrażenia (obiektywnie sprawdzalne, a nie wyłącznie subiektywnie odczuwalne) dotyczące praktyki rynkowej stosowanej przez przedsiębiorcę, które nie odpowiadają rzeczywistości, mamy do czynienia z wprowadzeniem w błąd. Wprowadzenie w błąd przez praktykę rynkową zawsze zmierza do wytworzenia w świadomości konsumenta mylnego obrazu rzeczywistości. W myśl art. 2 pkt 7 ww. ustawy za decyzję dotyczącą umowy rozumie się podejmowaną przez konsumenta decyzję, co do tego, czy, w jaki sposób i na jakich warunkach dokona zakupu, zapłaci za produkt w ca łości lub w części, zatrzyma produkt, rozporządzi nim lub wykona uprawnienie umowne związane z produktem, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynności, czy też powstrzymać się od jej dokonania . Model przeciętnego konsumenta Z arzucona Spółce praktyka określona w punkcie I.1 sentencji niniejszej decyzji podlega ocenie z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustaw y o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym przez przeciętnego konsumenta rozumie s ię konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny tej powinno dokonać się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy ze względu na szczególne cechy, takie jak m. in. wiek, 10 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt: VI ACa 567/14. 14 wykształcenie, sprawność f izyczna czy umysłowa. Wzorzec przeciętnego konsumenta nie jest stały, zmienia się bowiem w zależności od okoliczności konkretnego przypadku. Definicja przeciętnego konsumenta zamieszczona w ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym jest wynikiem dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE, Trybunał) . Stopniowy rozwój orzecznictwa TSUE doprowadził do utrwalenia modelu konsumenta jako konsumenta rozważnego, przeciętnie zorientowanego, mającego prawo do rze telnej informacji niewprowadzającej w błąd, zawierającej wszelkie niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia danego towaru. Na każdym etapie zawarcia umowy przeciętny konsument ma prawo odbierać kierowane do niego przekazy w sposób dosłowny zakład ając, że przedsiębiorca, od którego pochodzą, przekazuje mu informacje w sposób dostatecznie jasny, jednoznaczny i niewprowadzający w błąd. W świetle orzecznictwa Trybunału, poziom percepcji i uwagi konsumenta różni się w zależności od tego, jakiego produ ktu dotyczy praktyka rynkowa oraz w jakich okolicznościach produkt ten jest nabywany 11 . Aby ustalić model przeciętnego konsumenta, należy dokonać oceny, czy jest on dostatecznie dobrze poinformowany. Jednakże z tego założenia nie wynika, że konsumenci pow inni samodzielnie dążyć do uzyskania wiedzy niezbędnej do zawarcia umowy. Ciężar przekazania informacji o produkcie spoczywa na przedsiębiorcy, który występując na rynku w roli profesjonalisty powinien zadbać o to, żeby jego klient uzyskał pełną informację pozwalającą na podjęcie świadomej decyzji, do czego jest on zobligowany na podstawie obowiązujących przepisów ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług. Z tego powodu prawo do informacji uznawane jest za fundament ochrony konsumenta w Unii Europejskiej. 12 W przedmiotowej sprawie, zaznaczyć należy, iż oferta sklepów „ Biedronka ” jest bardzo szeroka pod kątem asortymentu. Obejmuje bowiem sprzedaż produktów spożywczych jako produktów codziennej potrzeby (tzw. AKCU), a także artykuły nieżywnościowe (tzw. non - food), jak produkty drogeryjne, produkty wyposażenia domu, dla dzieci i niemowląt, artykuły papiernicze, ubrania, książki, kwiaty cięte i doniczkowe itp. Wskazać zatem można, iż jest to oferta skierowana do nieokreślonego kręgu osób, która może przyciągać stałych klientów, ale także przypadkowe go kupującego. Z usług sklepów „ Biedronka ” korzystają różne osoby, w różnym wieku, o zróżnicowanym wykształceniu i dochodach oraz odmiennej świadomości otaczającej rz eczywistości. Niemniej zwrócić należy uwagę na fakt, iż sklepy „ Biedronka ” mają charakter dyskontów. Zgodnie z powszechną definicją, dyskont to sklep sprzedający towar w ograniczonym asortymencie i w obniżonych cenach, na co wskazuje także pochodzenie sł owa – ang. discount – obniżka ceny. Główną strategią dyskontów jest więc przyciąganie klientów obecnością towarów o niskich cenach i agresywną polityką promocyjną skierowaną przede wszystkim na niskie ceny. 13 Sama Spółka w swoim oświadczeniu w piśmie z dnia 23 października 2019 r. wskazuje, iż „ rozumiejąc potrzeby konsumentów, JMP jako jedno z istotnych wymagań stawia sobie utrzymanie niskich cen produktów oferowanych w sklepach. Potwierdzeniem skuteczności 11 Por. C - 342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer Rec. 1999, s. I - 3819, pkt 26; C - 299/99 Philips Rec. 2002, s. I - 5475, pkt 63, a ta kże wyroki z 2007 r. w sprawach C - 353/03 Nestle przeciwko Mars, pkt 25; T - 241/05 Procter & Gamble, pkt 43; T - 33/04 House of Donut Int, pkt 50 - 51. 12 A. Kin , Przeciętny konsument. Pojęcie i znaczenie dla ochrony konsumenta, Rynek - Społeczeństwo - Kultura 03(03)/2012, s. 22, 13 https://pl.wikipedia.org/wiki/Dyskont ; 15 działań Spółki związanych z niską ceną jest fakt, ż e JMP postrzegana jest przez połowę Polaków jako sie ć oferująca najniższe ceny. Co więcej, w dłuższej perspektywie czasu JMP jest niezmiennie postrzegana jako sklep oferujący produkty w najniższych cenach. (…) Podkreślić należy, iż JMP nieustająco dąży do oferowania swoim konsumentom jak największej liczby produktów o wysokiej jakości w odpowiednio niskich cenach. W konsekwencji, nieodzownym elementem powyższego założenia jest organizacja akcji promocyjnych. (…) prowadzenie działalności w oparciu o polity kę n iskich cen, możliwie najniższych na rynku, a zatem najbardziej konkurencyjnych, zawsze było elementem tzw. DNA Spółki. Kiedyś był to nieodzowny element związany z polityką „Codziennie NISKIE Ceny”, który obecnie uzupełniony i wzbogacony został o akcje promocyjne ” . W ocenie Prezesa UOKiK, oznacza to, iż sklepy sieci „ Biedronka ” przyciągają przede wszystkim konsumentów wrażliwych na cenę. Wrażliwość cenowa to najprościej mówiąc relacja między poziomem ceny, a gotowością do zakupu danego produktu. 14 Zwykle konsument taki pilnuje najbardziej cen produktów podstawowych, których zakup stanowi największy udział w budżecie domowym . 15 Konsument taki reprezentuje styl podejmowania decyzji zakupowych nakierowany na „ dużą wartość za najniższą cenę”, czyli „pragnie u zyskać możliwie dużą wartość za pieniądze – jest wrażliwy na wyprzedaże, promocje cenowe, ale też poszukuje ogólnie niskich cen, często dokładnie porównuje produkty przed zakupem, by dobrze wydać swoje pieniądze.” 16 Zazwyczaj wrażliwość cenowa osoby o mnie jszej zasobności portfela jest większa, podczas gdy konsument bogaty jest mniej wrażliwy na wysokość ceny . 17 Na potrzeby niniejszej sprawy, podkreślenia wymaga fakt, iż w sklepach sieci „ Biedronka ” zakupów dokonywać mogą wszyscy konsumenci. A więc nie ma k onieczności odwoływania się do przynależności do szczególnej grupy konsumentów. Jednakże należy wyodrębnić podgrupę konsumentów wrażliwych na cenę, a więc konsumentów poszukujących ogólnie niskich cen, poszukujących produktów w promocji, porównujących p rodukty pod kątem ich większej opłacalności (wagi, ceny, jakości), dla których nieprawidłowości cenowe mogą wywrzeć większy skutek w kwestii podejmowanych przez nich decyzji zakupowych, a w konsekwencji bardziej wpłynąć na zasobność ich portfeli. Niemni ej, w ocenie Prezesa UOKiK, praktyka Spółki może dotykać wszystkich konsumentów i model przeciętnego konsumenta należy skonstruować bez odwoływania się do przynależności do szczególnej grupy konsumentów. Z uwagi na powyższe w niniejszej sprawie za przeci ętnego konsumenta uznano osobę, która jest dostatecznie dobrze poinformowana, uważna i ostrożna przy kontaktach z przedsiębiorcami, przy uwzględnieniu jednak posiadanej przez niego wrażliwości cenowej. 14 https://biznes.interia.pl/gospodarka/news - klient - wrazliwy - na - ceny,nId,3515235 15 Ibidem, 16 Radosław i Dorota Mącik, Style podejmowania decyzji zakupowych konsumenta i ich pomiar, Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, nr 236.2015, s. 140, źródło: http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.cejs h - eb17c40d - a10d - 4c28 - a5ef - 247570a0292f ; 17 https://www.livespace.io/pl/blog/psychologia - postrzegania - cen - wplyw - kontekstu - cenowego/ 16 Praktyka wprowadzająca w błąd W tym miejscu ponown ie wskazać należy, iż z godnie z art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez pr zeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji (art. 5 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy ). Wymaga podkreślenia, że obowiązek rzetel nego informowania konsumentów obejmuje wszystkie etapy sprzedaży, począwszy od przekazów reklamowych (ofertowych), których celem jest zainteresowanie potencjalnych nabywców ofertą handlową przedsiębiorcy, aż do momentu zawarcia umowy, której przedmiotem bę dzie nabycie towaru lub usługi. Szczególną uwagę ustawodawca przywiązuje do właściwego informowania konsumentów w początkowej fazie sprzedaży, gdyż właśnie na tym etapie stosowana przez profesjonalistów reklama i nierzetelna informacja wpłynąć może na decy zje konsumentów w zakresie zakupu. Zaznaczyć należy, że zasadą warunkującą uznanie komunikacji handlowej za rzetelną i obiektywną jest kształtowanie przez nią rzeczywistych wyobrażeń o cenie nabywanego produktu i korzyściach związanych z propozycją w tym zakresie 18 . W wyroku z dnia 19 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 11/2004) Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazał, że cena towaru ma decydujący wpływ na konsumenta zainteresowanego nabyciem określonego towaru, zwłaszcza w syt uacji, gdy nie jest to towar nabywany przez konsumenta codziennie, który wymaga od niego zaangażowania znacznych środków pieni ężnych. W ocenie organu ochrony konsumentów Spółka może wprowadzać konsumentów w błąd w zakresie dostępności regulaminu promocji na jej stronie internetowej. Skoro przedsiębiorca zadeklarował w materiałach promocyjnych kierowanych do konsumentów, iż szczegóły promocji zawarte są w regulaminie dostępnym na jego stronie internetowej, to konsument ma prawo oczekiwać terminowego spełnie nia ww. zobowiązania. W tym miejscu wskazać należy, iż regulaminy promocji przygotowywane do każdej akcji promocyjnej są bardzo istotnym elementem całego przedsięwzięcia, które wpływa bezpośrednio na decyzje zakupowe konsumentów, w szczególności w zakresie tego, co kupić oraz czy w ogóle skorzystać z oferty Spółki (czy też udać się do konkurencji). W regulaminach znajdują się np. liczne wyłączenia produktów, których zakup nie kwalifikuje się do promocji (np. napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe) lub znajd ują się wyliczenia towarów które podlegają promocji. Dla przykładu, w regulaminie promocji „Kup 3 dowolne mięsa i zapłać 3,99 zł/opak.” obowiązującej w sieci sklepów „ Biedronka ” w okresie od 30 sierpnia 2018 r. do 2 września 2018 r. jednak nie dłużej niż do wyczerpania zapasów prod uktów objętych ww. akcją promocyjną, JMP wskazało, iż akcją objęte s ą następujące produkty: „mięso wp mielone z szynki 500 g, mięso schab wp. bez kości kotlety 360 g”. W regulaminie promocji posłużono się następującym przykładem , „Uczestnik, który zakupi dwa opakowania produktu Mięso mielone z szynki wieprzowej Kraina Mięs 500g, jedno opakowanie produktu Schab bez kości kotlety wieprzowe Kraina Mięs 360 g za każdy z tych produktów zapłaci 3,99 zł za opakowanie”. Tak samo 18 R. Stefanicki, Kom entarz do art. 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, [w:] tegoż, Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz, Warszawa 2009. 17 w przyp adku promocji pt. „Cukier biały taniej przy zakupach za min. 99 zł”, JMP w regulaminie wskazało, iż „z zakupów uprawniających do skorzystania z Akcji Promocyjnej wyłączone są napoje alkoholowe, artykuły tytoniowe, doładowania telefonu, Cukier Biały Słodka Łyżeczka lub Diamand 1kg oraz produkty dla dzieci określone w załączniku nr 1 do niniejszego Regulaminu”. Załącznik nr 1 do omawianego regulaminu w sposób enumeratywny wskazuje na następujące mleka dla dzieci: - „265285 MLEKO NAN PRO 1 800G, - 265399 MLEKO BEBILON 1 MIX 1000G, - 294682 MLEKO NESTLE NAN OPTI PRO PLUS 1 800G, - 466 MLEKO BEBIKO 1 350G, - 640 MLEKO NAN 1 NESTLE 350G, - 253202 MLEKO NESTLE NAN HA 1 I 2 400G, - 259242 MLEKO BEBILON 1&2 mix 1000G, - 246836 MLEKO NAN PRO 1+2 mix 8 00G, - 294682 MLEKO NESTLE NAN OPTI PRO PLUS 1 800G”. Źródło: załącznik do pisma p rzedsiębiorcy z dnia 5 grudnia 2019 r., załącznik nr 1 do regulaminu akcji promocyjnej pt. „Cukier Biały taniej przy zakupach za min. 99 zł”. Natomiast w gazetce reklamowej Spółka zamieściła następującą informację dotyczącą promocji pt. ”Cukier Biały taniej przy zakupach za min. 99 zł”: 18 Źródło: załącznik do pisma p rzedsiębiorcy z dnia 5 grudnia 2019 r., strona 2/3 gazetki reklamowej obowiązującej od dnia 10 grudnia 2018 r. Kolejny przykład, w regulaminie akcji promocyjnej „Wybrane bagietki 20% taniej przy zakupie min 3 sztuk” obowiązującej w dniach 21 - 27.03.2019 r. Spółka wskazała w sposób enumeratywny w załączniku nr 1 do ww. regulaminu produkty podlegające promocji. 19 Tabela n umer 3 Źródło: załącznik do pisma p rzedsiębiorcy z dnia 5 grudnia 2019 r., załącznik nr 1 do regulaminu akcji promocyjnej „Wybrane bagietki 20% taniej przy zakupie min. 3 sztuk”. Przedsiębiorca w gazetce reklamowej zamieścił informację „Ba gietki 20% taniej przy zakupie 3 dowolnych”. Źródło: załącznik do pisma p rzedsiębiorcy z dnia 5 grudnia 2019 r., strona 29 z 56 gazetki reklamowej obowiązującej od dnia 21 marca 2019 r. 20 Należy wskazać, iż w przypadku promocji „Kup 3 dowolne mięsa i zapł ać 3,99 zł/opak.” P rzedsiębiorca nie zawarł informacji o produktach podlegających promocji na tzw. „cenówce” i w gazetce reklamowej (vide materiały przesłane przez przedsiębiorcę wraz z pismem z dnia 12 lutego 2019 r.). W przypadku promocji pt. ”Cukier biały taniej przy zakupach za min. 99 zł” JMP w gazetce reklamowej nie wskazał na wszystkie warunki promocji, nie wskazał bowiem produktów wyłączonych z zakupów uprawniających do skorzystania z promocji. [tajemnica przedsiębiorstwa] W przypadku promocji pt. „Wybrane bagietki 20% taniej przy zakupie min 3 sztuk” Przedsiębiorca w regulaminie wskazał na objęcie promocją wybranych bagietek a materiał promocyjny wskazywał na dowolne bagietki. [tajemnica przedsiębiorstwa] Mając na względzie sposób postępowani a Przedsiębiorcy w sytuacji przeprowadzania akcji promocyjnych o charakterze ogólnopolskim, należy zauważyć, iż w sytuacji niezamieszczenia regulaminu na stronie intern etowej lub jego zamieszczenia z opóźnieniem, wbrew zobowiązaniu Spółki wyrażone mu w gaz etce reklamowej, konsument zostaje pozbawiony informacji pozwalającej na zorientowanie się, jakie są rzeczywiste zasady promocji, co w konsekwencji może uniemożliwić mu spełnienie promocyjnych warunków, jeżeli zdecydowałby się na zakup produktów z oferty J MP. [tajemnica przedsiębiorstwa] W ocenie organ u ochrony konsumentów informacje zamieszczane w regulaminach promocji mają doniosłe znaczenie dla konsumenta bowiem wskazuj ą na wąski asortyment podlegający promocji. Brak możliwości zweryfikowania zakresu pro mocji w regulaminie może przyczynić się do błędów zakupowych konsumentów. Finalnie to wiedza o produktach podlegających promocji pozwala konsumentowi na podjęcie decyzji o dokonaniu zakupu z zamysłem skorzystania z warunków promocyjnych. Zniekształceni e zachowań rynkowych przeciętnych konsumentów Zgodnie z przepisem art. 2 lit. e dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniająca dyrektywę Rady 84/450 /EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady „ istotne zniekształcenie zachowania gospodarczego konsumentów oznacza wykorzystanie praktyki handlowej w c elu znacznego ograniczenia zdolności konsumenta do podjęcia świadomej decyzji i skłonienia go tym samym do podjęcia decyzji dotyczącej transakcji, której inaczej by nie podjął” . W ocenie Prezesa UOKiK, istotność zniekształcenia zachowania rynkowego konsum enta przez stosowaną praktykę rynkową oznacza, że jej wpływ musi niejako popychać przeciętnego konsumenta do zmiany zachowania rynkowego. Powoduje to tym samym zniekształcenie tego zachowania, które ujawnia się jako zniekształcenie realne lub potencjalne d ecyzji konsumenta, która powinna być wyborem świadomym i efektywnym. „ Można zatem uznać, że wpływ praktyki jest na tyle istotny, że pod jej wpływem proces decyzyjny konsumenta może ulec wypaczeniu (zniekształceniu). Jeśli zaś chodzi o doniosłość (znaczeni e) tego zniekształcenia, należy stwierdzić, że musi ono być 21 co najmniej potencjalne. Wpływ nieuczciwej praktyki rynkowej na zachowanie rynkowe konsumenta musi odnieść skutek w postaci co najmniej potencjalnego zniekształcenia zachowania rynkowego konsumen ta ”. 19 Opisane wyżej działanie Spółki może zniekształcać zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta na etapie zawierania umowy, jak i po jej zawarciu. Konsument pozbawiony możliwości zapoznania się z regulaminem promocji z uwagi na jego niezamieszczenie prz ez Spółkę na swojej stronie internetowej lub jego zamieszczenia z opóźnieniem, bazuje na innych informacjach udostępnionych przez Spółkę (np. na „cenówce”, w gazetce reklamowej). Pod i ch wpływem może zdecydować się na dokonanie zakupu - w jego opinii - n a warunkach promocyjnych. Natomiast po zakupie - przy kasie lub po sprawdzeniu paragonu np. w domu, dowiaduje się, iż rabat nie został naliczony. Może się również zdarzyć sytuacja, w której konsument nawet nie zauważy, iż nie skorzystał z promocji, z któr ej docelowo chciał skorzystać (sytuacja może mieć miejsce w szczególności przy dokonywaniu zakupów dużej ilości produktów). Na marginesie należy wskazać, iż w ocenie Prezesa UOKiK od momentu w którym konsument zauważy nienaliczenie rabatu zależy to czy kl ient zdecyduje się na złożenie reklamacji, im wcześniej – np. w sklepie, tym bardziej będzie skłonny złożyć zastrzeżenia związane z zakupem. Natomiast w przypadku zauważenia nieprawidłowości w domu, zdaniem organu ochrony konsumentów, konsument będzie mnie j zdeterminowany na podjęcie interwencji np. z powodu konieczności przeznaczenia dodatkowego czasu na nieplanowaną wizytę w sklepie. Niemniej jednak w każdym takim przypadku to konsument poniesie negatywne skutki zaniedbania ze strony Spółki polegającego na niezamieszczeniu na stronie internetowej regulaminu promocji. Może się również zdarzyć sytuacja, w której to w związku z brakiem dostępu do regulaminu na stronie internetowej JMP, konsument odstąpi od dokonania zakupu, gdyż nie chce ryzykować czasu i p ieniędzy. Oznaczałoby to, że w takiej sytuacji poświęcił on swój czas na wykonanie określonych czynności (tj. próbę nabycia produktów, przeszukiwanie strony internetowej), które jednak nie doprowadzą go do wcześniej ustalonego celu z uwagi na wprowadzając e w błąd informacje w materiałach reklamowych stosowanych przez p rzedsiębiorcę. W tym miejscy wskazać trzeba na zachowanie przeciętnego konsumenta – klienta Spółki - na etapie podejmowania decyzji o zakupie produktów na warunkach promocyjnych. Przedsiębior ca w różnych formach przekazuje informacje na temat obowiązujących promocji. Konsument, wiedzę o promocji może nabyć np. poprzez analizę gazetki reklamowej dostępnej w formie papierowej w sklepach sieci „ Biedronka ” , dokonaną w domu lub na miejscu w sklepie . Może również z taką gazetką zapoznać się w wersji online poprzez stronę internetową przedsiębiorcy, w specjalnych aplikacjach mobilnych lub bezpośrednio w sklepie bazując na informacjach zamieszczonych na „cenówce”. Przeciętny konsument zainteresowany daną promocją, widząc informacje o tym, iż szczegóły na jej temat zamieszczone są w regulaminie dostępnym na stronie internetowej przedsiębiorcy, w ocenie Prezesa UOKiK, może podjąć próbę jego odnalezienia i zapoznania się z nim. Należy zauważyć, iż w obe cnych czasach dostęp do internetu jest powszechny. Konsument nawet w sklepie, za pomocą telefonu z włączonym dostępem do sieci, będzie mógł podjąć próbę odnalezienia na stronie internetowej przedsiębiorcy interesującego go regulaminu i się z nim zapoznać . I dopiero 19 A. Wiewiórowska - Domagalska , A. Kunkiel - Kryńska, red. Osajda [w:] Nieuczciwe praktyk i rynkowe, art. 4, Legalis 2019; 22 po analizie warunków promocji, zwłaszcza po analizie listy produktów objętych promocją lub włączeń z promocji, podejmie decyzję odnośnie dokonania zakupów lub rezygnacji z tej czynności. Ponadto zauważyć trzeba, iż skoro przedsiębiorca zobligo wał się w materiałach reklamowych do udostępnia nia treści regulaminu akcji promocyjnej na stronie internetowej, musiał zakładać, iż dla jego klientów nie będzie stanowiło problemu skorzystanie w tym celu z internetu. Warto również nadmienić, iż regulami ny akcji promocyjnych nie są ogólnie dostępne dla konsumentów w sklepach sieci „ Biedronka ” . Jak wskazała Spółka, personel sklepu może udostępnić taki regulamin, jednakże tylko na żądanie konsumenta. W ocenie Prezesa UOKiK, powyższe nie zapewnia konsumentom swobodnego dostępu do treści regulaminu akcji promocyjnej w tak bezinwazyjny sposób, jak to możliwe jest poprzez stronę internetową Spółki. W sytuacji, w której przedsiębiorca nie wykona swojego zobowiązania do zamieszczenia regulaminu na stronie internet owej, nie może wymagać od konsumentów, aby podejmowali próby samodzielnego dotarcia do jego treści bezpośrednio w sklepie „ Biedronka ” , tym bardziej że nie jest on ogólnodostępny. Co więcej, z doświadczenia życiowego wynika, iż próba pozyskania od pracown ików sklepu (tu: Kierownika Sklepu lub jego zastępcy) treści regulaminu może być znacznie utrudniona lub niemożliwa, m.in. z tego względu, iż pracownicy sklepów sieci „ Biedronka ” zajęci są wykonywaniem swoich obowiązków np. przebywają na stanowisku kasowym , rozkładają towar na półkach i mogą nie mieć czasu na podjęcie dodatkowej czynności tj. zrealizowania prośby konsumenta dotyczącej przedstawienia treści regulaminu promocji l ub może trwać to na tyle długo, że klient zrezygnuje z tej czynności. Mając na względzie powyższe, w ocenie organu ochrony konsumentów, ww. działanie JMP polegające na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji w materiałach reklamowych o zamieszczeniu na stronie internetowej www.biedronka.pl regulaminów akcji promocyjnych o charakt erze ogólnopolskim, w sytuacji, gdy takie regulaminy nie zostały zamieszczone na ww. stronie internetowej lub zostały zamieszczone z opóźnieniem, może wprowadzać konsumentów w błąd w zakresie warunków promocji i uniemożliwiać konsumentom dokonanie zakupó w na warunkach promocyjnych, a przez to może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym i stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. U prawdopodobnienie bezprawności w zakr esie praktyki opisanej w pkt I.2 sentencji decyzji Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumen tów, przez które - stosownie do definicji zawartej w ust. 2 tego przepisu - rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie narus zeniami, polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Zgodnie z art. 7a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 287, dalej: ustawa o prawach konsumenta ) jeżeli przepisy odrębne nie st anowią inaczej, przedsiębiorca jest obowiązany udzielić odpowiedzi na reklamację konsumenta w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Jeżeli przedsiębiorca 23 nie udzielił odpowiedzi na reklamację w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania, uważa się, że uznał reklamację. W tym miejscu wskazać należy, iż odnośnie do reklamacji składanych przez konsumentów w związku z akcjami promocyjnymi przeprowadzany mi przez przedsiębiorcę o charakterze ogólnopolskim, które są rozpatrywan e przez Spółkę nie istnieją odrębne re gulacje prawne . W związku z powyższym zastosowanie znajdą ww. przepisy ustawy o prawach konsumenta. Ustawodawca w przepisie art. 7a ustawy o prawach konsumenta przewidział swego rodzaju sankcję za zaniedbania przedsiębiorcy w zakresie terminowości rozpatr ywania reklamacji, od której nie ma wyjątków. Reklamacje konsumentów składane w zawiązku z akcjami promocyjnymi o charakterze ogólnopolskim rozpatrywane są przez Spółkę na podstawie zapisów zamieszczonych w regulaminach promocji w wyodrębnionym redakcyjn ie paragrafie zatytułowanym „Reklamacje". Przedsiębiorca w regulaminach promocji o charakterze ogólnopolskim, informuje konsumentów, iż ich zgłoszenia będzie rozpatrywać w terminie 30 dni od ich otrzymania . Świadczy o tym następujące postanowienie regulami nów: „Uczestnik wnoszący reklamacje zostanie poinformowany o jej rozstrzygnięciu w terminie 30 dni od jej otrzymania przez Organizatora”. Reklamacje dotyczące akcji promocyjnych ogólnopolskich rozpatrywane są przez BOK JMP. Prezes UOKiK w t oku postępowania ustalił, iż JMP nie zawsze udziela konsumentom odpowiedzi na reklamacje w terminie 30 dni od dnia ich otrzymania, tj. w terminie zakreślonym przez ustawodawcę, a także przez samego przedsiębiorcę w jego regulaminach promocji. Co więcej, część z tych rekla macji, mimo upływu ww. terminu, Spółka nie uznaje za zasadne. [tajemnica przedsiębiorstwa] Natomiast wspomniany wyżej przepis wyraźnie wskazuje, iż w takim przypadku przedsiębiorca obowiązany jest do uznania takich reklamacji wręcz odbywać się to powinno a utomatycznie – sam brak odpowiedzi oznacza jej uznanie 20 . Mając na uwadze powyższe, zdaniem Prezesa UOKiK, Spółka mogła dopuści ć się bezprawnego działania poprzez nieuznawanie reklamacji złożonych przez konsumentów w związku z akcjami promocyjnymi o chara kterze ogólnopolskim, w sytuacji, w której Jeronimo Martins Polska S.A. z siedzibą w Kostrzynie nie udzielił odpowiedzi na te reklamacje w terminie 30 dni od dnia ich otrzymania, co może stanowić naruszenie art. 7a ust. 1 i ust. 2 ustawy o prawach konsume nta a w konsekwencji może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie kon kurencji i konsumentów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera definicji zbiorowego interesu konsumentów, wska zując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów oznacza zatem narażenie na uszczerbek interesów pewnej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowaną przez przedsiębior cę praktykę. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Konieczność ochrony zbiorowych interesów konsumentów zachodzi wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne w tym znaczeniu, że mogą dotknąć każdego konsumenta będącego lub mogącego być potencjalnie kontrahentem przedsiębiorcy. 20 P or. komentarz do art. 7a ustawy o prawach konsumenta, P. Mikłaszewicz [w:] red. Osajda , wyd. 2, 2019 r., Legalis; T. Czech, Komentarz. Prawa konsumenta, Warszawa 2017, str.188. 24 Oceniając działanie przedsiębiorcy przez pryzmat definicji zawartej w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, należy ustalić, czy jego działania mogą naruszać interesy nieoznaczonego kręgu potencjalnych klientów. Tego typu naruszenie wystąpi wówczas, gdy działania przedsiębiorcy dotyczą zbiorowości i mogą dotknąć każdego potencjalnego klienta, czyli gdy są powszechne. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, zgodnie z którym naruszenie zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wówczas, gdy potencjalną daną praktyką przedsiębiorcy może być dotknięty każdy konsument w analogicznych okolicznościach. Interes konsumentów nale ży przy tym rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę za zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że określenie stałego, czy zamkniętego katalogu interesów konsumentów nie j est ani możliwe, ani zasadne. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest powiązane z naruszaniem interesów gospodarczych konsumentów. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak i pr awo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych (naruszenie o charakterze pozaekonomicznym). Zdaniem Prezesa UOKiK w rozpatrywanej sprawie możemy mieć do czynienia z naruszeniem praw potencjaln ie nieograniczonej liczby konsumentów – wszystkich aktualnych i potencjalnych klientów przedsiębiorcy. Z tego względu, w ocenie Prezesa Urzędu, interes konsumentów, który mógł zostać naruszony w wyniku działań podejmowanych przez Spółkę nie stanowi sumy i ndywidualnych interesów poszczególnych klientów, lecz ma charakter zbiorowy, co przesądziło o uznaniu, iż działania te mogły godzić w zbiorowy interes konsumentów. Złożenie zobowiązania przez przedsiębiorcę i nałożenie przez Prezesa UOKiK obowiązku wykona nia tego zobowiązania Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej na podstawie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Uwzględniając uwagi Prezesa Urzędu przedsiębiorca zmodyfikował i doprecyzował złożony wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej. Treść zobowiązania Spółki została przedstawiona w sentencji niniejszej decyzji. Treść zobowiązania jest jednoznaczna i precyzyjna oraz umożliwia skontrolowanie jego wykonania. Przedmiot zobowiązania pozostaje w bezpośrednim związku z zarz ucanymi przez Prezesa Urzędu praktykami. Spółka w toku postępowania zaniechała stosowania kwestionowanych praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów stąd jej zobowiązanie obejmuje jedynie działa nia zmierzając e do usunięcia skutków naruszeń. Wskaza ć należy, iż w niniejszym przypadku skutki zarzucanych JMP praktyk są trudne do oszacowania. Nie sposób bowiem ocenić tego czy konsumenci w wyniku niezamieszczenia regulaminu na stronie internetowej Spółki faktycznie zrezygnowali z dokonania zakupów. [ta jemnica przedsiębiorstwa] , stąd wysokie prawdopodobieństwo, że klient mógł zosta ć dotknięty praktyk ami stosowan ymi przez JMP. Ponadto oferta sklepów „ Biedronka ” jest bardzo szeroka pod kątem asortymentu. Obejmuje bowiem sprzedaż produktów spożywczych jako produktów codziennej potrzeby (tzw. AKCU), a także artykuły nieżywnościowe (tzw. non - food), jak produkty drogeryjne, produkty 25 wyposażenia domu, dla dzieci i niemowląt, artykuły papiernicze, ubrania, książki, kwiaty cięte i doniczkowe itp. Ponadto oferta ta jest zmienna. Regulaminy promocji dotyczyły praktycznie każdego rodzaju asortymentu. Mając na względzie ilość osób dokonujących zakupów każdego dnia w sklepach sieci „ Biedronka ” oraz liczbę produktów objętych promocją trudno jest zidentyfikować konsumen tów, którzy nabyli dany produkt. Weryfikacja czy dany konsument został dotknięty praktyką przy tak dużej ich ilości jest znacznie utrudniona a wręcz niemożliw a . Ponadto różne są skutki dotyczące nierozpatrzonych w terminie reklamacji. Nie wszystkie reklama cje dotyczyły roszczeń majątkowych. Niemniej jednak klienci dotknięci praktykami JMP, w szczególności praktyką wskazaną w pkt I.2 niniejszej decyzji, będą mogli dochodzić ewentualnych roszczeń na drodze indywidualnej, powołując się na argumentację przeds tawioną przez Prezesa UOKiK w przedmiotowej decyzji. W tym miejscu wskazać należy, iż usunięciem skutków praktyk objętych zostanie znaczna licz b a konsumentów – 500.000. Natomiast wartość bonu wynosi 15 zł, co stanowi [tajemnica przedsiębiorstwa] . W drożenie zaproponowanych przez Spółkę działań spowod uje usunięcie skutków stosowanych praktyk w możliwie największym stopniu, a jednocześnie pozwoli na uniknięcie czasochłonnego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie ewentualnego postępowania sądo wego w procesie odwoławczym. Wypełnienie wnioskowanego przez Spółkę zobowiązania pozwoli osiągnąć podstawowe cele decyzji zobowiązującej, a mianowicie szybkość i efektywność załatwienia sprawy dla dobra interesu publicznego. Mając powyższe na uwadze Prezes UOKiK uznał za celowe nałożenie na Spółkę obowiązku wykonania przedłożonego zobowiązania. Tym samym spełnione zostały warunki niezbędne do wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyższego Prezes Ur zędu orzekł jak w punkcie I sentencji decyzji. Nałożenie przez Prezesa UOKiK na przedsiębiorcę obowiązku składania informacji o stopniu realizacji zobowiązania Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów elementem obligatoryjn ym decyzji zobowiązującej jest nałożenie przez Prezesa Urzędu obowiązku składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązania. Na podstawie tego przepisu Spółka została zobowiązana do złożenia – w terminach wskazanych w punkcie II sentencji niniejszej decyzji – informacji o stopniu realizacji ww. zobowiązania i dowodów potwierdzających jego wykonanie. W ocenie Prezesa Urzędu terminy wskazane w punkcie II sentencji niniejszej decyzji są wystarczające do tego, aby Prezes Urzędu uzys kał wyczerpujące informacje o stopniu realizacji zobowiązania, które Spółka zobligowana jest wykonać. Wyznaczony termin dotyczący przekazania informacji o stopniu realizacji zobowiązania jest racjonalny z punktu widzenia możliwości wykonania przez Spółkę obowiązku sprawozdawczego. Jednocześnie termin ten umożliwi Prezesowi Urzędu odpowiednią weryfikację realizacji zobowiązania przez Spółkę. Wobec powyższego Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie II sentencji decyzji. 26 Pouczenie Stosownie do treści art. 81 ust . 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz. U. z 20 20 r. poz. 1575 ze zm., dalej: k.p.c. ) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręg owego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy. Zgodnie z art. 3 u st. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( Dz. U. z 20 20 r., poz. 7 55 ze zm.), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Zgodnie z art. 103 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Spółka handlowa powinna wykazać także, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do pro tokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 k.p.c. strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osob a prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy Piotr Adamczewski