RBG-18/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Długa 47, 85-034 Bydgoszcz Tel. 52 345-56-44, Fax 52 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 31 października 2011r. Znak: RBG-61-08/11/MB-Sz DECYZJA Nr RBG- 18/2011 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – po uprawdopodobnieniu stosowania przez Barbarę Oleśków oraz Adama Drąga – prowadzących działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą OK TOURS s.c. w Toruniu , praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na zamieszczeniu we wzorcu umownym Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez OK TOURS postanowień umownych o następującej treści: 1. „Do tego czasu można też dokonać zmiany imprezy lub terminu, płacąc aktualnie obowiązującą cenę tej imprezy+opłatę manipulacyjną w wysokości 100 zł”; 2. „Przy rezygnacji do 30 dni przed rozpoczęciem imprezy pobierana jest opłata manipulacyjna w wysokości 100 zł”, które są postanowieniami umownymi wpisanymi - na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego - do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, co może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów opisaną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów i po przyjęciu przez Barbarę Oleśków oraz Adama Drąga – prowadzących działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą OK TOURS s.c. w Toruniu zobowiązania , do zaniechania tych działań poprzez: a. wykreślenie z wzorca umownego postanowienia wskazanego w punkcie I.1 i I.2 niniejszej decyzji; b. zmianę umów istniejących w obrocie prawnym i będących w trakcie wykonywania na umowy niezawierające zakwestionowanych postanowień; c. zawieranie nowych umów w oparciu o wzorzec umowny niezawierający zakwestionowanych zapisów, nakłada się obowiązek wykonania tego zobowiązania. 2 II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nakłada się na Barbarę Oleśków oraz Adama Drąga – prowadzących działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą OK TOURS s.c. w Toruniu obowiązek złożenia do dnia 31 stycznia 2012r. sprawozdania o realizacji przyjętego zobowiązania. UZASADNIENIE W związku z działaniami Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK ) związanymi z kontrolą wzorców umownych stosowanych przez organizatorów turystyki, Delegatura Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy przeprowadziła czynności kontrolne dotyczące działalności Barbary Oleśków oraz Adama Drąga – prowadzących działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą OK TOURS s.c. w Toruniu. Prezes UOKiK w toku postępowania wyjaśniającego wstępnie ustalił, iż działalność przedsiębiorców może odbywać się z naruszeniem przepisów prawa, uzasadniającym wszczęcie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W dniu 10 czerwca 2011r. – Postanowieniem Nr RBG-96/2011 – Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Barbarę Oleśków oraz Adama Drąga – prowadzących działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą OK TOURS s.c. w Toruniu (dalej: OK TOURS lub Wspólnicy), praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której stanowi art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów [zw. dalej także ustawą o ochronie(…) ],polegającej na zamieszczeniu we wzorcu umownym Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez OK TOURS postanowień umownych o następującej treści: 1. „Do tego czasu można też dokonać zmiany imprezy lub terminu, płacąc aktualnie obowiązującą cenę tej imprezy+opłatę manipulacyjną w wysokości 100 zł”; 2. „Przy rezygnacji do 30 dni przed rozpoczęciem imprezy pobierana jest opłata manipulacyjna w wysokości 100 zł”, które są postanowieniami umownymi wpisanymi - na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego - do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku niniejszego postępowania OK TOURS pismem z dnia 17 czerwca 2011 r. odniósł się do postawionych zarzutów oraz wniósł o umorzenie postępowania. Po wyjaśnieniach Prezesa UOKiK odnośnie braku postaw do uwzględniania powyższego wniosku, Wspólnicy pismem z dnia 31 sierpnia 2011r. wnieśli o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie (…) oraz poinformowali o planowanym wykreśleniu jednego z kwestionowanych postanowień. Pismem z dnia 5 września 2011r. OK TOURS uzupełniło treść swojego zobowiązania o to, iż wykreśli drugi kwestionowany w niniejszym postępowaniu zapis, tym samym zobowiązało się do wykreślenia wszystkich klauzul zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu. Prezes UOKiK zawiadomił Wspólników o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (pismo z dnia 30 września 2011r.). Z powyższego uprawnienia przedsiębiorca nie skorzystał. 3 Prezes UOKiK ustalił następujący stan faktyczny: Barbara Oleśków prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą OK TOURS s.c. w Toruniu i jest przedsiębiorcą wpisanym pod numerem 53705 do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Torunia (dowód: zaświadczenie o zmianie we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, karta 3). Prowadzi ona działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej wraz z Adamem Drągiem m.in. w zakresie działalności organizatorów turystyki. Adam Drąg prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą OK TOURS s.c. w Toruniu i jest przedsiębiorcą wpisanym pod numerem 53692 do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Torunia (dowód: zaświadczenie o zmianie we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, karta 4). Prowadzi ona działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej wraz z Barbarą Oleśków m.in. w zakresie działalności organizatorów turystyki. Prowadzona przez Wspólników działalność ma ogólnokrajowy zasięg. W związku z prowadzoną działalnością w wyżej wymienionym zakresie, Wspólnicy wprowadzili do obrotu i stosują wzorzec umowny Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez OK TOURS , który zawiera m.in. następujące zapisy: 1. „Do tego czasu można też dokonać zmiany imprezy lub terminu, płacąc aktualnie obowiązującą cenę tej imprezy+opłatę manipulacyjną w wysokości 100 zł”; 2. „Przy rezygnacji do 30 dni przed rozpoczęciem imprezy pobierana jest opłata manipulacyjna w wysokości 100 zł”, (dowód: wzorzec umowny, karta 5) Mając powyższe na uwadze Prezes UOKiK zważył, co następuje: Ad I) Uprawdopodobnienie stosowania praktyk, o których mowa w art. 24 ustawy o ochronie (…) Przepis art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie (…) stanowi, że jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. W związku z powyższym, dla zastosowania art. 28 ustawy o ochronie (…) zachodzi w przedmiotowej sprawie konieczność uprawdopodobnienia naruszenia przez OK TOURS przepisu art. 24 ww. ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…) stanowi, iż „ Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. ” , natomiast art. 24 ust. 2 pkt 1 określa, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego. (…).” Oceny, czy w danym przypadku możemy mieć do czynienia z praktyką określoną w ww. przepisie, dokonuje się na podstawie ustalenia łącznego spełnienia trzech przesłanek : - działania przedsiębiorcy, - wypełnienie znamion bezprawności, 4 - naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Przedsiębiorca Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…) , ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz.U. z 2010r., Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.) [dalej również: ustawa o swobodzie działalności gospodarczej]. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Przepis art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definiuje działalność gospodarczą, jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wpisowi do ewidencji podlegają przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi. Barbara Oleśków oraz Adama Drąga – prowadzący działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą OK TOURS s.c. w Toruniu, są przedsiębiorcami wpisanymi do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez właściwe organy. Działalność prowadzona przez każdego z nich wykonywana jest w własnym imieniu w sposób zorganizowany, ciągły i ma charakter zarobkowy. Nie ulega zatem wątpliwości, iż Barbara Oleśków i Adam Drag są przedsiębiorcami w rozumieniu powołanego wyżej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…) . Tym samym Barbara Oleśków i Adam Drąg przy wykonywaniu działalności gospodarczej podlegają rygorom określonym w ustawie o ochronie (…) i ich działania mogą podlegać ocenie pod kątem naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Uprawdopodobnienie bezprawności działania i naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Pojęcie bezprawności nie jest pojęciem prawnie zdefiniowanym. Należy zatem przyjąć, zgodnie z jego literalnym brzmieniem, że „działanie bezprawne” to zachowanie sprzeczne z nakazem lub zakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych oraz z zasadami współżycia społecznego. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tj. niezależnym od wystąpienia szkody czy też zamiaru po stronie przedsiębiorcy dopuszczającego się działań bezprawnych. Jak wyżej wskazano, Prezes UOKiK zakwestionował stosowanie przez OK TOURS wzorca umownego zawierającego niedozwolone klauzule. Art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…) stanowi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Zgodnie z kolejnymi punktami tego przepisu za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone, o których mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego , naruszenie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) , za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Należy w tym miejscu wskazać, iż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej (art. 479 36 – 479 45 k.p.c.), której dokonuje 5 się niezależnie od tego, czy wzorzec był, czy też nie był zastosowany w konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: SOKiK) i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Przepis art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., prowadzonego przez Prezesa Urzędu. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w ww. rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(…) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (…)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „ (…) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.ik. obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.o.k.ik. znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (…)”. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Powyższe oznacza, że stosowanie w obrocie z konsumentami postanowień, które zostały wpisane do rejestru jest działaniem bezprawnym. Ad 1) W wyroku z dnia 26 lutego 2007r r. (sygn. akt XVII Amc 174/05), SOKiK uznał za niedozwolone postanowienie umowne w brzmieniu: „Za każdą zmianę po dokonaniu rezerwacji (uczestnika, terminu, hotelu, itd.) pobierana jest opłata manipulacyjna w wysokości 50,00 PLN od każdej osoby, której dotyczy. Zmiany można dokonać tylko w porozumieniu z Biurem Podróży GO TOUR i po potwierdzeniu przez Organizatora dokonanej zmiany do 30 dni przed rozpoczęciem imprezy. Jeżeli Biuro Podróży GO TOUR nie potwierdzi możliwości dokonania zmiany, ważność zachowują wszystkie postanowienia umowy pierwotnej” - vide pozycja 1126 Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Zdaniem Prezesa UOKiK, organizator turystyki wykorzystując swoją przewagę kontraktową oraz nieznajomość prawa przez konsumentów, zamiast rzeczywistych kosztów prolongaty terminu, czy zmiany imprezy narzucił konsumentowi obowiązek zapłaty opłaty manipulacyjnej ustalonej w stałej wysokości, jednakowej dla każdej imprezy turystycznej, niezależnej od poniesionych przez niego rzeczywistych kosztów konkretnej zmiany. Tego rodzaju postanowienia są wyrazem nierzetelnego, nierównorzędnego traktowania konsumenta jako partnera umowy, wykorzystywania pozycji profesjonalisty, ze względu na stosowanie identycznych zasad rozliczeń w przypadku dokonania przez konsumenta np. zmiany terminu wycieczki jak i w przypadku zmiany imprezy. Takie podejście uniemożliwi konsumentowi dokonanie jakiejkolwiek zmiany bez ponoszenia dolegliwości finansowej, mimo iż dla kontrahenta nie musi wiązać się to z jakąkolwiek stratą. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, iż zarówno klauzula wpisana do rejestru jak i kwestionowany zapis są tożsame, albowiem zmierzają do nałożenia na konsumenta obowiązku zapłaty jednakowej kwoty bez względu na: po pierwsze, rodzaj dokonanej zmiany, po drugie, w oderwaniu od rzeczywiście ponoszonych przez organizatora 6 turystyki kosztów związanych z tą zmianą, co narusza interesy ekonomiczne konsumentów. Ad 2) W wyroku z dnia 8 grudnia 2006r. (sygn. akt XVII Amc 41/06), SOKiK uznał za niedozwolone postanowienie umowne w brzmieniu: „Koszty rezygnacji: a) opłata stała w wysokości 50 zł, jeżeli rezygnacja nastąpiła w terminie do 30 dni przed datą rozpoczęcia imprezy, b) 30% przy rezygnacji w okresie 29- 21 dni przed datą rozpoczęcia imprezy, c) 50% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 20-9 dni przed datą rozpoczęcia imprezy, d) 80% ceny imprezy przy rezygnacji w okresie 8-1 dni przed datą rozpoczęcia imprezy, e) 90% ceny imprezy w przypadku rezygnacji w dniu wyjazdu, lub nie zgłoszenia się w wyznaczonym czasie w miejscu zbiórki lub nieprzybycia do miejsca realizacji imprezy” – vide pozycja 1078 Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Tego rodzaju postanowienia kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy i stanowią niedozwolone postanowienie, o którym mowa w art. 385 3 pkt 12 k.c., albowiem wyłączają obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie nie spełnione w całości bądź w części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania. Zgodnie z brzmieniem ww. postanowień organizator ma prawo zatrzymać część, a nawet całość świadczenia spełnionego przez konsumenta w sytuacji, gdy sam zostaje zwolniony z wykonania świadczenia wzajemnego. Tego typu zapisy powodują sprzeczne z zasadą ekwiwalentności świadczeń nierównomierne rozłożenie praw i obowiązków stron umowy. Ponadto omawiane postanowienia stanowią również niedozwoloną klauzulę zdefiniowaną w art. 385 3 pkt 16 k.c., albowiem nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z wykonania umowy. Obowiązek zapłaty ustalonej ryczałtowo sumy na wypadek rezygnacji z umowy został - zgodnie z brzmieniem tych postanowień - nałożony wyłącznie na konsumenta. Powoduje to zabronioną w obrocie konsumenckim asymetrię w rozkładzie obciążeń stron, wynikających z faktu wypowiedzenia umowy. W efekcie ryzyko związane z wykonaniem umowy zostało przerzucone na konsumenta. Przedsiębiorca ma prawo do potrącenia kosztów w przypadku rezygnacji konsumenta z usługi. Jednakże kwota podlegająca potrąceniu powinna zostać ustalona w oparciu o indywidualne rozliczenie z konsumentem, z uwzględnieniem rzeczywistej straty poniesionej przez przedsiębiorcę. Wobec powyższego, w ocenie Prezesa UOKiK nie znajdują dostatecznego uzasadnienia postanowienia umowne, które pozwalają na automatyczne, sztywno ustalone ryczałtowe potrącenie odpowiedniej części wypłaconych przez konsumenta kwot, w oderwaniu od rzeczywiście ponoszonej straty w wyniku rezygnacji przez niego z imprezy turystycznej. Takie klauzule umowne mają prowadzić do zatrzymania przez usługodawcę kwot przekraczających realną stratę i stanowiących nieuzasadniony zysk (tak również Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 maja 2005r. (sygn. akt VI ACa 15/05, niepubl.). Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, iż zarówno klauzula wpisana do rejestru jak i kwestionowany zapis są tożsame, bowiem zmierzają do nałożenia na konsumenta obowiązku zapłaty określonej (zryczałtowanej) kwoty na wypadek rezygnacji z wykonania umowy, bez względu na to, czy rzeczywiście takie koszty rezygnacji po stronie organizatora turystki powstały, co godzi w interesy ekonomiczne konsumentów. Dla uprawdopodobnienia przez Prezesa UOKiK stosowania przez Wspólników praktyki określonej w art. 24 ustawy o ochronie (…) konieczne jest także wykazanie, że w wyniku jej stosowania przez przedsiębiorcę naruszony został zbiorowy interes konsumentów. Zbiorowy interes konsumentów oznacza interes dotyczący ogółu, a naruszenie tego interesu może mieć miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, jak i wtedy, gdy działania te wywołują inne niekorzystne zjawiska. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów konieczne jest, by działanie przedsiębiorcy zostało skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do adresata, którego nie da się z góry oznaczyć indywidualnie. Wobec tego działanie to jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa w odniesieniu do każdego z konsumentów (a nie jedynie wobec określonego konsumenta) i zagraża ono, przynajmniej potencjalnie, interesom każdego z członków zbiorowości konsumentów. 7 Wzorce umowne zawierający wskazane powyżej postanowienia kierowane są do nieoznaczonego kręgu osób tj. faktycznych i potencjalnych klientów OK TOURS. Tym samym bezprawne działanie Wspólników, polegające na wykorzystywaniu postanowień wpisanych do rejestru klauzul abuzywnych, może godzić w interesy konsumentów o charakterze zbiorowym. Za uprawdopodobnione uznać zatem należy, że działanie OK TOURS, polegające na stosowaniu we wzorcu umownym Warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez OK TOURS kwestionowanych postanowień, stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Zgodnie z art. 28 ustawy o ochronie (…), jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu – że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 tej ustawy, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes UOKiK może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. OK TOURS zobowiązało się do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia wzmiankowanym naruszeniom poprzez wykreślenie postanowień umów, naruszających przepisy art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…), oraz przedstawiło projekt nowego wzorca umownego. Analizując ww. projekt Prezes UOKiK uznał, iż nie zawiera on już kwestionowanych w niniejszym postępowaniu zapisów mogących godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Wzorzec umowny po zmianach uwzględnia obowiązujące przepisy prawa, w szczególności art. 385 i nast. k.c. Należy jednak wskazać, iż przez dokonanie zmian we wzorcu, zaakceptowanych przez organ ochrony konkurencji i konsumentów, rozumie się nie tylko stosowanie ich przy nowo podpisywanych umowach, ale i także w aktualnie obowiązujących, co oznacza konieczność aneksowania wszystkich umów istniejących w obrocie, bądź przynajmniej podjęcia przez przedsiębiorcę udokumentowanych działań zmierzających do zmiany wcześniej zawartych umów, polegających na przedstawieniu wszystkim kontrahentom aneksów zawierających nowe regulacje. Tylko bowiem takie działania mogą zostać uznane – w świetle art. 28 ustawy o ochronie (…) za zmierzające do zapobieżenia naruszeniom. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w pkt I sentencji. Ad II) Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji (…) Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Zgodnie z tym przepisem OK TOURS został zobowiązany do złożenia do dnia 31 stycznia 2012r. sprawozdania o realizacji przyjętego zobowiązania. Prezes UOKiK nie nałożył na wspólników kary pieniężnej. Bowiem art. 28 ust. 4 ustawy o ochronie (…) stanowi, iż w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 nie stosuje się art. 26 i 27 oraz art. 106 ust. 1 pkt 4 , z zastrzeżeniem ust. 7 tejże ustawy. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w pkt II sentencji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie (…) w związku z art. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy. 8 Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Bydgoszczy Dorota Karczewska Otrzymują: 1. Barbara Oleśków ul. Przy Skarpie 70e/75 87-100 Toruń 2. Adam Drąg ul. Przy Skarpie 70e/75 87-100 Toruń 3. a/a