RBG-19/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Jagiello ń ska 34, 85-097 Bydgoszcz tel. (052) 345-56-44, Fax (052) 345-56-17 e-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 21.06.2004 r. Znak: RBG-531-07/03/AB Spó ł dzielnia Transportowa Radio Taxi „Zrzeszeni” z siedzib ą w Bydgoszczy ul. Gda ń ska 92 85-021 Bydgoszcz Decyzja Nr RBG 19/2004 Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 w zwi ą zku z art. 104 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zmianami – zwana dalej ustaw ą ) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i §6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nak ł ada si ę na Spó ł dzielni ę Transportow ą Radio Taxi „Zrzeszeni” z siedzib ą w Bydgoszczy kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 5.000 z ł (s ł ownie: pi ęć tysi ę cy z ł otych) , p ł atn ą do Bud ż etu Pa ń stwa, za naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – stosownie do decyzji Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr RBG 31/2003 z dnia 19.12.2003 r. Uzasadnienie Decyzj ą nr RBG 31/2003 z dnia 19.12.2003 r. wydan ą w post ę powaniu o sygn. akt RBG-531-00028/02/AB Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – w pkt I – uzna ł za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, praktyk ę : 1. Spó ł dzielni Transportowej Radio Taxi „Zrzeszeni” z siedzib ą w Bydgoszczy; 2. Andrzeja Pokr ą tka prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Radio-Taxi- Mercedes Andrzej Pokr ą tka w Bydgoszczy; 3. Józefa Ja ź wi ń skiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowo-Produkcyjne Radio Taxi „Express” Józef Ja ź wi ń ski, El ż bieta Ja ź wi ń ska w Bydgoszczy; 4. El ż biety Ja ź wi ń skiej prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowo-Produkcyjne Radio Taxi „Express” Józef Ja ź wi ń ski, El ż bieta Ja ź wi ń ska w Bydgoszczy; 5. Andrzeja Lipi ń skiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Miejskie Przedsi ę biorstwo Taksówkowe „Radio Taxi Ł uczniczka” Andrzej Lipi ń ski w Bydgoszczy, polegaj ą c ą na zawarciu zakazanego porozumienia, którego celem oraz skutkiem jest ograniczenie konkurencji na rynku indywidualnego przewozu osób taksówkami w Mie ś cie Bydgoszczy, polegaj ą cego na bezpo ś rednim ustaleniu jednolitych op ł at za przejazd taksówk ą – op ł ata pocz ą tkowa i op ł ata za 1 km w taryfie dziennej i nakaza ł zaniechanie jej stosowania. W pkt II sentencji decyzji, o której mowa, Prezes Urz ę du uzna ł za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, praktyk ę : 1. Spó ł dzielni Radio Taxi „Komfort” z siedzib ą w Bydgoszczy; 2. Bogdana Karnowskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą : Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe Bogdan Karnowski w Bydgoszczy (nazwa handlowa Tele Radio Taxi); 3. Krystyny Karnowskiej prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą : Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe Krystyna Karnowska w Bydgoszczy (nazwa handlowa Tele Radio Taxi), polegaj ą c ą na zawarciu zakazanego porozumienia, którego celem oraz skutkiem jest ograniczenie konkurencji na rynku indywidualnego przewozu osób taksówkami w Mie ś cie Bydgoszczy, polegaj ą cego na bezpo ś rednim ustaleniu jednolitych op ł at za przejazd taksówk ą – op ł ata pocz ą tkowa i op ł ata za 1 km w taryfie dziennej i stwierdzi ł zaniechanie jej stosowania z dniem 14.03.2003 r. W pkt III Prezes Urz ę du wy łą czy ł do odr ę bnego post ę powania o nowej sygnaturze RBG-531-07/03/AB kwesti ę na ł o ż enia kary pieni ęż nej – za naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – na: 1. Spó ł dzielni ę Transportow ą Radio Taxi „Zrzeszeni” z siedzib ą w Bydgoszczy; 2. Andrzeja Pokr ą tka prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Radio-Taxi- Mercedes Andrzej Pokr ą tka w Bydgoszczy; 3. Józefa Ja ź wi ń skiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowo-Produkcyjne Radio Taxi „Express” Józef Ja ź wi ń ski, El ż bieta Ja ź wi ń ska w Bydgoszczy; 4. El ż biet ę Ja ź wi ń sk ą prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowo-Produkcyjne Radio Taxi „Express” Józef Ja ź wi ń ski, El ż bieta Ja ź wi ń ska w Bydgoszczy; 5. Andrzeja Lipi ń skiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Miejskie Przedsi ę biorstwo Taksówkowe „Radio Taxi Ł uczniczka” Andrzej Lipi ń ski w Bydgoszczy; 6. Spó ł dzielni ę Radio Taxi „Komfort” z siedzib ą w Bydgoszczy; 7. Bogdana Karnowskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą : Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe Bogdan Karnowski w Bydgoszczy (nazwa handlowa Tele Radio Taxi); 8. Krystyn ę Karnowsk ą prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą : Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe Krystyna Karnowska w Bydgoszczy (nazwa handlowa Tele Radio Taxi). 2 W toku post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej, Prezes Urz ę du wyst ą pi ł do uczestników kartelu cenowego z wezwaniem do udzielenia informacji o wysoko ś ci przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary (2003 r.). W odpowiedzi, pismem z dnia 21.01.2004 r. Spó ł dzielnia Transportowa Radio Taxi „Zrzeszeni” (zwana dalej Spó ł dzielni ą ) poinformowa ł a, ż e jeszcze przed wydaniem decyzji Nr RBG 31/2003 definitywnie odst ą pi ł a od porozumienia cenowego poprzez ustalenie nowych stawek za przejazd, które nie by ł y konsultowane z innymi przedsi ę biorstwami taksówkowymi. Na tej podstawie Spó ł dzielnia opar ł a swój wniosek o niestosowanie wobec niej sankcji za naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 5 ustawy. Spó ł dzielnia ponowi ł a wniosek w pi ś mie z dnia 11.02.2004 r., gdzie powo ł a ł a si ę na instytucj ę czynnego ż alu. Zwróci ł a przy tym uwag ę , ż e z tre ś ci przepisu art. 101 ust. 2 ustawy wynika, i ż jego stosowanie jest fakultatywne. Alternatywnie z ł o ż y ł a wniosek o wymierzenie kary w wysoko ś ci minimalnej stanowi ą cej równowarto ść 1.000 euro. Na skutek ponownego wezwania do udzielenia informacji, pismem z dnia 13.04.2004 r. Spó ł dzielnia ujawni ł a wysoko ść przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym 2003, na kwot ę 429.705,70 z ł . Powy ż sze pozwoli ł o na zamkni ę cie post ę powania dowodowego. W ś wietle zebranego materia ł u dowodowego oraz informacji znanych organowi antymonopolowemu z urz ę du (sprawa sygn. akt RBG-531-00028/02/AB), Prezes Urz ę du dokona ł nast ę puj ą cych ustale ń faktycznych: 1. Spó ł dzielnia Transportowa Radio Taxi „Zrzeszeni” by ł a uczestnikiem kartelu cenowego ustalonego decyzj ą nr RBG 31/2003 z dnia 19.12.2003 r. Zosta ł a przy tym zakwalifikowana przez Prezesa Urz ę du do grupy przedsi ę biorców, których dotyczy pkt I tej decyzji, tj. nakaz zaniechania stosowania praktyki polegaj ą cej na zawarciu zakazanego porozumienia, którego celem oraz skutkiem jest ograniczenie konkurencji na rynku indywidualnego przewozu osób taksówkami w Mie ś cie Bydgoszczy, polegaj ą cego na bezpo ś rednim ustaleniu jednolitych op ł at za przejazd taksówk ą – op ł ata pocz ą tkowa i op ł ata za 1 km w taryfie dziennej (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy). 2. Spó ł dzielnia nie odwo ł a ł a si ę od decyzji, o której mowa powy ż ej, jednak na skutek odwo ł a ń z ł o ż onych przez innych uczestników zmowy sta ł a si ę wspó ł uczestnikiem sporu prowadzonego przed S ą dem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 3. Spó ł dzielnia po ś rednio przyzna ł a w toku post ę powania o na ł o ż enie kary pieni ęż nej, ż e by ł a uczestnikiem niedozwolonego porozumienia cenowego zawartego przez bydgoskie przedsi ę biorstwa taksówkowe. 4. W pi ś mie z dnia 13.04.2004 r. Spó ł dzielnia wskaza ł a kwot ę przychodu w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy w wysoko ś ci 429.705,70 z ł (czterysta dwadzie ś cia dziewi ęć tysi ę cy siedemset pi ęć z ł otych siedemdziesi ą t groszy). Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy (tre ść po zmianach dokonanych ustaw ą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz o zmianie niektórych innych ustaw Dz.U. z 2004 r. Nr 93, poz. 891), Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie: 1) dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego 3 w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub naruszenia okre ś lonego w art. 8. Zgodnie z powy ż szym, ustalenie przez Prezesa Urz ę du w drodze decyzji – na podstawie art. 9, b ą d ź art. 10 ustawy – dopuszczenia si ę przez przedsi ę biorc ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5 ustawy (zakaz porozumie ń antykonkurencyjnych) otwiera drog ę do wydania decyzji o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej. O fakcie na ł o ż enia kary oraz jej wysoko ś ci decyduje w konkretnym przypadku Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę przy ustalaniu wysoko ś ci kary zasadami okre ś lonymi w art. 104 ustawy, tj. uwzgl ę dniaj ą c mi ę dzy innymi okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy. Rozstrzygaj ą c kwesti ę samej zasadno ś ci na ł o ż enia kary pieni ęż nej w niniejszej sprawie (art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy: Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą … ), Prezes Urz ę du mia ł na uwadze, ż e kartel cenowy jest uznawany zarówno w orzecznictwie (w ł asnym oraz S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów), jak i w doktrynie za jedno z najci ęż szych narusze ń zakazu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Cena za przejazd taksówk ą ma bowiem najwi ę kszy wp ł yw na wybór oferty przez konsumentów (pasa ż erów) i najsilniej oddzia ł uje na konkurencyjne zale ż no ś ci pomi ę dzy uczestnikami rynku przewozów osób taksówkami. Nale ż a ł o równie ż uwzgl ę dni ć d ł ugotrwa ł o ść zakazanej praktyki oraz fakt ponownego uzgodnienia stosowanych cen ju ż w trakcie prowadzonego post ę powania antymonopolowego, który przes ą dzi ł , i ż do uczestnika niniejszego post ę powania wystosowany zosta ł nakaz zaniechania praktyki, w odró ż nieniu od trójki uczestników pierwotnej zmowy, co do których stwierdzono zaniechanie stosowania niedozwolonej praktyki (pkt II decyzji Nr RBG 31/2003). Rokiem rozliczeniowym uczestnika jest rok kalendarzowy i zgodnie z jego o ś wiadczeniem, uzyska ł on w roku 2003 przychód w wysoko ś ci 429.705,70 z ł (s ł ownie: czterysta dwadzie ś cia dziewi ęć tysi ę cy siedemset pi ęć z ł otych siedemdziesi ą t groszy). Tak wi ę c, górn ą granic ą bran ą pod uwag ę przy na ł o ż eniu kary pieni ęż nej by ł o zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy 10% z tej kwoty, czyli suma 42.970,57 z ł . Rozstrzygaj ą c o wysoko ś ci sankcji, Prezes Urz ę du mia ł na uwadze: 1. z jednej strony (argumenty na rzecz ustalenia kary na wy ż szym poziomie): − ci ęż ar gatunkowy zachowania uczestnika, którego celem i skutkiem by ł o istotne ograniczenie (bliskie wy łą czeniu) konkurencji na rynku w ł a ś ciwym; − bezpo ś redni skutek antykonsumencki zawartego kartelu cenowego; − d ł ugotrwa ł o ść praktyki, która w przypadku uczestnika trwa ł a pocz ą wszy od 3.04.2001 r. a ż do zamkni ę cia post ę powania z dniem 15.11.2003 r. Prezes Urz ę du mia ł na uwadze twierdzenie Spó ł dzielni, i ż ta zmieni ł a stosowane stawki z dniem 12.11.2003 r. jednak nie bada ł , czy zmiana ta zosta ł a dokonana samodzielnie oraz czy faktycznie wesz ł a w ż ycie i z jak ą dat ą , a Spó ł dzielnia nie przedstawi ł a na t ę okoliczno ść ż adnych dowodów. Tym samym, aktualne jest ustalenie decyzji Nr RBG 31/2003 (czego Spó ł dzielnia nie kwestionowa ł a w odwo ł aniu), i ż na dzie ń zako ń czenia post ę powania o sygn. akt RBG- 531-00028/02/AB Spó ł dzielnia by ł a uczestnikiem niedozwolonego porozumienia. Przy czym, nawet przyj ę cie daty 12.11.2003 jako terminu zako ń czenia wykonywania niedozwolonego porozumienia, nie zmienia oceny d ł ugotrwa ł o ś ci praktyki, która przy takim za ł o ż eniu trwa ł a ponad 2,5 roku; − Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł równie ż , ż e siedziba Spó ł dzielni by ł a miejscem spotka ń bran ż owych podczas których dochodzi ł o do wymiany zda ń w kwestii m.in. stosowania zni ż ek i rabatów oraz w innych kwestiach tzw. niezdrowej konkurencji, co stanowi ł o jedn ą z przes ł anek uznania, ż e bydgoskie korporacje radio taxi koordynuj ą swoje dzia ł ania gospodarcze. 4 2. z drugiej strony (argumenty na rzecz ustalenia kary na ni ż szym ni ż maksymalny poziom): − w tym miejscu, Prezes Urz ę du musia ł uwzgl ę dni ć , i ż kara pieni ęż na na ł o ż ona na Spó ł dzielni ę faktycznie uderzy w taksówkarzy b ę d ą cych jej cz ł onkami i znacznie pogorszy warunki ich konkurowania na trudnym obecnie rynku (znaczny spadek ilo ś ci wydanych licencji na przewóz taksówk ą do 1124 na koniec roku 2003 – informacja znana organowi antymonopolowemu z urz ę du ze sprawy sygn. akt RBG-076-08/04/AB), co z kolei mo ż e prowadzi ć do nadmiernego ograniczenia poda ż y i uderzy ć w konsumentów; − ponadto, ustalenie wysoko ś ci kary na wy ż szym poziomie, mog ł oby doprowadzi ć do znacznego zró ż nicowania wysoko ś ci kary pomi ę dzy uczestnikami zmowy, których okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy s ą podobne (ze wzgl ę du na zró ż nicowany poziom osi ą ganych przez nich przychodów); − nie bez znaczenia jest równie ż fakt, i ż Spó ł dzielnia wykaza ł a tzw. czynny ż al, tj. przyzna ł a w toku post ę powania o na ł o ż enie kary pieni ęż nej, i ż by ł a uczestnikiem kartelu cenowego oraz zadeklarowa ł a odst ą pienie od zakazanego porozumienia. Mimo, i ż dzia ł ania Spó ł dzielni nie mo ż na oceni ć w ś wietle aktualnie obowi ą zuj ą cych regulacji art. 103a ustawy, zgodnie z którym Prezes Urz ę du odst ę puje od na ł o ż enia kary je ż eli przedsi ę biorca 1) jako pierwszy z uczestników porozumienia: a) dostarczy Prezesowi Urz ę du informacj ę o istnieniu zakazanego porozumienia, wystarczaj ą c ą do wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego lub b) przedstawi Prezesowi Urz ę du, z w ł asnej inicjatywy, dowód umo ż liwiaj ą cy wydanie decyzji, o której mowa w art. 9 lub art. 10, je ż eli Prezes Urz ę du nie posiada ł w tym czasie informacji i dowodów wystarczaj ą cych do wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego lub wydania decyzji, o której mowa w art. 9 lub art. 10; 2) wspó ł pracuje z Prezesem Urz ę du w toku post ę powania w pe ł nym zakresie, dostarczaj ą c niezw ł ocznie wszelkie dowody, którymi dysponuje, albo którymi mo ż e dysponowa ć i udzielaj ą c niezw ł ocznie wszelkich informacji zwi ą zanych ze spraw ą , z w ł asnej inicjatywy lub na żą danie Prezesa Urz ę du; 3) zaprzesta ł uczestnictwa w porozumieniu nie pó ź niej, ni ż w dniu poinformowania Prezesa Urz ę du o istnieniu porozumienia lub przedstawienia dowodu, o którym mowa w pkt 1 lit. b; 4) nie by ł inicjatorem zawarcia porozumienia i nie nak ł ania ł innych przedsi ę biorców do uczestnictwa w porozumieniu (art. 103a ust. 1 ustawy), b ą d ź obni ż a kar ę je ż eli przedsi ę biorca 1) przedstawi Prezesowi Urz ę du, z w ł asnej inicjatywy, dowód, który w istotny sposób przyczyni si ę do wydania decyzji, o której mowa w art. 9 lub art. 110; 2) zaprzesta ł uczestnictwa w porozumieniu nie pó ź niej, ni ż w momencie przedstawienia dowodu, o którym mowa w pkt 1 (art. 103a ust. 2 ustawy), to zdaniem organu antymonopolowego, jest to okoliczno ść stanowi ą ca przes ł ank ę obni ż enia wysoko ś ci kary pieni ęż nej. Tym samym, zasadnym jest na ł o ż enie na Spó ł dzielni ę kary pieni ęż nej w wysoko ś ci 5.000 z ł , tj. w wysoko ś ci bliskiej minimalnej kwocie kary, o której stanowi ł art. 101 ust. 2 pkt 1 w wersji przed ostatni ą zmian ą ustawy (podstawa prawna decyzji o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej na innych uczestników zmowy). W ocenie Prezesa Urz ę du, kara w wymierzonej wysoko ś ci spe ł ni swoje zadania represyjne oraz prewencyjne, mimo i ż stanowi niespe ł na 12% maksymalnego jej wymiaru. Kwot ę 5.000 z ł z tytu ł u kary pieni ęż nej Spó ł dzielnia Transportowa Radio Taxi „Zrzeszeni” w Bydgoszczy winna ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, który nie mo ż e up ł yn ąć wcze ś niej ni ż w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia si ę decyzji nr RBG 31/2003 z dnia 19.12.2003 r. (decyzja ta rozstrzyga kwesti ę wst ę pn ą – istot ę sprawy), do Bud ż etu Pa ń stwa – na rachunek: 5 Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 W razie nie uiszczenia kary w terminie jak wy ż ej, zostanie ona ś ci ą gni ę ta w trybie przepisów o post ę powaniu egzekucyjnym w administracji. Maj ą c na uwadze powy ż sze, nale ż a ł o orzec jak w sentencji. Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy i art. 479 28 §2 k.p.c. od decyzji niniejszej przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Odwo ł anie nale ż y przes ł a ć na adres Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Bydgoszczy. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Andrzej Chaj ę cki Dyrektor Delegatury UOKiK w Bydgoszczy 6