Wróć do: Decyzje UOKiK

Numer decyzji

RBG-20/2003

Decyzja UOKiK RBG-20/2003

Data decyzji
6 października 2003

Treść rozstrzygnięcia

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENÓW W BYDGOSZCZY 85-097 Bydgoszcz, ul. Jagiello ń ska 34 Tel. (0-52) 345-56-44, Fax (0-52) 345-56-17, Tel. Centrala (0-52) 3254-100 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dn. 6.10.2003 r. Znak: RBG-500-00001/03/AB Zak ł ad Energetyczny Toru ń S.A. w Toruniu ul. gen. Bema 128 87-100 Toru ń Decyzja nr RBG 20/2003 Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2000 r. Nr 122, poz. 1319 z pó ź n. zm. – zwana dalej ustaw ą ) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i §6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18, poz. 172), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Zak ł adowi Energetycznemu Toru ń S.A. w Toruniu (zwana dalej uczestnikiem, b ą d ź Zak ł adem), dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nie stwierdza si ę stosowania przez Zak ł ad Energetyczny Toru ń S.A. w Toruniu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy, polegaj ą cej na narzucaniu odbiorcom, wyst ę puj ą cym w okresie od dnia 9 sierpnia 2000 r. do dnia 31 marca 2001 r. z wnioskiem o przy łą czenie do sieci elektroenergetycznej op ł at za przy łą czenie przewy ż szaj ą cych op ł aty ustalone na podstawie stawek okre ś lonych obowi ą zuj ą c ą taryf ą dla energii elektrycznej, poprzez zró ż nicowanie stawek op ł at za przy łą czenie do sieci elektroenergetycznej w zale ż no ś ci od tego, czy gmina na terenie której po ł o ż ony jest obiekt przy łą czany do sieci posiada opracowany projekt za ł o ż e ń do planu zaopatrzenia w ciep ł o, energi ę elektryczn ą i paliwa gazowe, co przynios ł o Zak ł adowi Energetycznemu Toru ń S.A. w Toruniu nieuzasadnione korzy ś ci. 1 Uzasadnienie Pismem z dnia 26.01.2001 r. Urz ą d Gminy Miasta W ł oc ł awek zwróci ł si ę do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Bydgoszczy z pro ś b ą o wszcz ę cie post ę powania wyja ś niaj ą cego w sprawie stosowania przez Zak ł ad Energetyczny Toru ń S.A. w Toruniu podwójnych stawek op ł at za przy łą czenie od sieci energetycznej w zale ż no ś ci od tego, czy gmina posiada opracowane za ł o ż enia do planu zaopatrzenia w ciep ł o, energi ę elektryczn ą i paliwa gazowe (projekt za ł o ż e ń ). W post ę powaniu wyja ś niaj ą cym o sygn. akt RBG-500-S-03/01/AB/268 stwierdzono, i ż uczestnik stosuje zarzucan ą mu praktyk ę i uzasadnia j ą brakiem opracowania przez Gmin ę Miasto W ł oc ł awek projektu za ł o ż e ń . Powy ż sze ustalenie by ł o podstaw ą do wszcz ę cia z dniem 18.05.2001 r. z urz ę du post ę powania antymonopolowego. W trakcie prowadzonego post ę powania uczestnik konsekwentnie podtrzymywa ł swoje stanowisko, zgodnie z którym art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 10.04.1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 – zwana dalej ustaw ą Prawo energetyczne) nak ł adaj ą cy na przedsi ę biorstwa energetyczne zajmuj ą ce si ę przesy ł aniem i dystrybucj ą energii elektrycznej obowi ą zek zapewniania realizacji i finansowania budowy i rozbudowy sieci uzale ż nia stosowanie si ę do okre ś lonej nim zasady dopiero, o ile zgodnie z art. 19 tej ż e ustawy gmina opracowa ł a za ł o ż enia do planu zaopatrzenia. Uczestnik odwo ł a ł si ę do literalnego brzmienia przepisów i z tego wywodzi ł swoje prawo do ustalania stawek op ł at za przy łą czenie w wysoko ś ci odbiegaj ą cej od ustalonej w taryfie. Post ę powanie antymonopolowe zosta ł o zako ń czone decyzj ą nr RBG 53/2001 z dnia 31.12.2001 r., w której Prezes Urz ę du uzna ł za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i stwierdzi ł zaniechanie stosowania przez Zak ł ad Energetyczny Toru ń S.A. z siedzib ą w Toruniu praktyki polegaj ą cej na obci ąż aniu odbiorców energii elektrycznej na terenie Gminy Miasta W ł oc ł awek – w okresie od 9 sierpnia 2000 r. do 1 kwietnia 2001 r. – kosztami przy łą czenia do sieci elektroenergetycznej w wysoko ś ci przewy ż szaj ą cej ¼ rzeczywistych kosztów przy łą czenia, o których mowa w § 16 rozporz ą dzenia Ministra Gospodarki z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegó ł owych zasad kszta ł towania i kalkulacji taryf oraz zasad rozlicze ń w obrocie energi ą elektryczn ą (Dz.U. z 2001 r. Nr 1, poz. 7) dzi ę ki zró ż nicowaniu stawek op ł at za przy łą czenie od sieci elektroenergetycznej, w zale ż no ś ci od tego, czy gmina – na terenie której po ł o ż ony jest obiekt przy łą czany do sieci – posiada opracowany projekt za ł o ż e ń do planu zaopatrzenia w ciep ł o, energi ę elektryczn ą i paliwa gazowe. Z tytu ł u stwierdzonego naruszenia przepisu art. 8 ustawy, Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na Zak ł ad kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 192.720 z ł stanowi ą cej równowarto ść 50.000 euro. Po rozpoznaniu odwo ł ania Zak ł adu od decyzji, wyrokiem z dnia 16.12.2002 r. w sprawie sygn. akt XVII Ama 21/02 S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów zmieni ł decyzj ę w ten sposób, i ż : „nie stwierdza si ę stosowania przez Zak ł ad Energetyczny Toru ń S.A. w Toruniu praktyk monopolistycznych polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez stosowanie przez powoda zró ż nicowanej stawki op ł at za przy łą czenie do sieci elektroenergetycznej w zale ż no ś ci od tego, czy gmina posiada projekt za ł o ż e ń do planu zaopatrzenia w energi ę elektryczn ą , co stanowi ł o stosowanie w podobnych umowach zawieranych z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji, a wi ę c praktyk ę okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319).” W uzasadnieniu wyroku S ą d wskaza ł , i ż Prezes Urz ę du przekroczy ł granice post ę powania antymonopolowego wyznaczone postanowieniem o wszcz ę ciu post ę powania, gdy ż orzek ł co do innej praktyki (nienazwanej z art. 8 ust. 1 ustawy) ni ż praktyka, któr ą wskaza ł wszczynaj ą c 2 post ę powanie antymonopolowe (praktyka z art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy). Jednocze ś nie S ą d uzna ł za okoliczno ść bezsporn ą fakt zajmowania przez Zak ł ad pozycji dominuj ą cej na rynku dostaw energii elektrycznej oraz fakt pobrania od Spó ł dzielni Budowy Domów „W ł asny Dom” i Przedsi ę biorstwa Budowlanego „Budizol” op ł at za przy łą czenie w wysoko ś ci wy ż szej ni ż ¼ ś redniorocznych nak ł adów inwestycyjnych. Maj ą c na uwadze, i ż S ą d nie rozstrzygn ął merytorycznie, czy praktyka Zak ł adu wskazana w sentencji zmienionej decyzji wyczerpuje znamiona przepisu art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy (S ą d rozstrzygn ął jedynie w granicach okre ś lonych postanowieniem o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego, tj. w oparciu o art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy), Prezes Urz ę du wszcz ął z dniem 31.12.2002 r. post ę powanie antymonopolowe pod zarzutem narzucania odbiorcom, wyst ę puj ą cym w okresie od dnia 9 sierpnia 2000 r. do dnia 31 marca 2001 r. z wnioskiem o przy łą czenie do sieci elektroenergetycznej, op ł at za przy łą czenie przewy ż szaj ą cych op ł aty ustalone na podstawie stawek okre ś lonych obowi ą zuj ą c ą taryf ą dla energii elektrycznej, poprzez zró ż nicowanie stawek op ł at za przy łą czenie do sieci elektroenergetycznej, w zale ż no ś ci od tego, czy gmina na terenie której po ł o ż ony jest obiekt przy łą czany do sieci posiada opracowany projekt za ł o ż e ń do planu zaopatrzenia w ciep ł o, energi ę elektryczn ą i paliwa gazowe, co przynios ł o Zak ł adowi Energetycznemu Toru ń S.A. w Toruniu nieuzasadnione korzy ś ci i mog ł o stanowi ć naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy. W toku post ę powania organ antymonopolowy wyst ą pi ł na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 7 ustawy Prawo energetyczne o wydanie opinii przez Prezesa Urz ę du Regulacji Energetyki w kwestii zasadno ś ci utrzymania przez uczestnika dotychczasowych zasad kalkulacji op ł aty przy łą czeniowej mimo wej ś cia w ż ycie ustawy z dnia 26.05.2000 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz zasadno ś ci stosowania taryfowych stawek op ł at mimo nie opracowania przez gmin ę projektu za ł o ż e ń . W odpowiedzi Urz ą d Regulacji Energetyki Zachodni Oddzia ł Terenowy z siedzib ą w Poznaniu powo ł a ł si ę na tre ść wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23.04.2001 r. sygn. akt XVII Ame 44/00. Odnosz ą c si ę do postawionego zarzutu, uczestnik o ś wiadczy ł pismem z dnia 5.03.2003 r., i ż w jego ocenie zarzut w niniejszej sprawie, chocia ż inaczej sprecyzowany, dotyczy tego samego zagadnienia, które zosta ł o rozstrzygni ę te prawomocnym wyrokiem S ą du. Uczestnik wskaza ł przy tym, ż e zarówno art. 8 ust. 2 pkt 3 oraz art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy pos ł uguj ą si ę poj ę ciem uci ąż liwych warunków. W jego ocenie S ą d zmieniaj ą c decyzj ę nr RBG 53/2001 z dnia 31.12.2001 r. uzna ł , i ż uczestnik nie stosowa ł uci ąż liwych warunków umów, a tym samym zarzut naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy jest bezpodstawny. Uczestnik poinformowa ł równie ż , ż e odbiorcy, których przy łą czenie nie by ł o przewidziane w projekcie za ł o ż e ń do planu zaopatrzenia w energi ę elektryczn ą , byli przy łą czani do sieci na podstawie umów cywilnych, w których wysoko ść op ł at podlega ł a negocjacjom. Wezwany przez Prezesa Urz ę du do udowodnienia twierdzenia, i ż wysoko ść op ł aty przy łą czeniowej podlega ł a negocjacjom, pismem z dnia 7.05.2003 r. uczestnik odpowiedzia ł , ż e na przeprowadzenie negocjacji strony nie sporz ą dza ł y dowodów w postaci protoko ł ów z negocjacji. Jedynym dowodem negocjacji jest korespondencja. Uczestnik odwo ł a ł si ę do korespondencji z Przedsi ę biorstwem Budowlanym „Budizol” we W ł oc ł awku. Ponadto uczestnik poinformowa ł , ż e po dor ę czeniu wniosku o przy łą czenie pracownicy uczestnika sprawdzali czy dana gmina posiada za ł o ż enia. W roku 2000 tylko kilka gmin (na 96 gmin z obszaru dzia ł ania uczestnika) posiada ł o za ł o ż enia. W roku 2001 by ł o to 11 gmin, a w 2002 r. 25 gmin. Zak ł ad ustosunkowa ł si ę równie ż do stanowiska URE, które w jego ocenie potwierdza dotychczasowe stanowisko Zak ł adu. Wobec powy ż szego, w dniu 21.07.2003 r. Prezes Urz ę du zamkn ął post ę powanie dowodowe w sprawie. 3 Na podstawie zebranego w sprawie materia ł u dowodowego, w tym wykorzystuj ą c materia ł dowodowy zebrany w toku post ę powania RBG-500-S-03/01/AB/268, Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: W okresie od 9.08.2000 r. do 31.03.2001 r. uczestnik stosowa ł dwie zasady ustalania op ł at za przy łą czenie: 1. w gminach, które opracowa ł y projekt za ł o ż e ń odbiorcy wnosili op ł aty w wysoko ś ci okre ś lonej taryf ą , tj. ¼ rzeczywistych kosztów przy łą czenia; 2. je ś li gmina nie posiada ł a projektu za ł o ż e ń , to wysoko ść op ł aty za przy łą czenie ustalana by ł a arbitralnie w wysoko ś ci 50% op ł aty w cz ęś ci za przy łą cze i 10% op ł aty w cz ęś ci za rozwój sieci wynikaj ą cych z taryfy. Gmina Miasto W ł oc ł awek posiada uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta W ł oc ł awka zatwierdzony Uchwa łą Nr XXVI/132/88 MRN we W ł oc ł awku z dnia 20.05.1988 r. z pó ź niejszymi zmianami oraz studium uwarunkowa ń i kierunków zagospodarowania przestrzennego zatwierdzone Uchwa łą Nr 10/XIX/200 Rady Miasta W ł oc ł awka. Posiada równie ż opracowane – na dzie ń wydania decyzji – „Za ł o ż enia do planu zaopatrzenia w ciep ł o, energi ę elektryczn ą i paliwa gazowe miasta W ł oc ł awek”. Umowa o przy łą czenie do sieci energetycznej z dnia 25.09.2000 r. zawarta przez uczestnika ze Spó ł dzielni ą Budowy Domów „W ł asny Dom” we W ł oc ł awku stanowi, i ż wysoko ść op ł aty za przy łą czenie wynosi 22.215 z ł . Gdyby Spó ł dzielnia skorzysta ł a z rycza ł tu w wysoko ś ci ¼ ś redniorocznych nak ł adów inwestycyjnych na budow ę odcinków sieci s ł u żą cych do przy łą czenia podmiotów ubiegaj ą cych si ę o przy łą czenie, ponios ł aby op ł at ę w wysoko ś ci 10.772,70 z ł . Osiedle „Przy parku” realizowane przez Spó ł dzielni ę jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i po ł o ż one jest na terenach przeznaczonych pod „zabudow ę mieszkaniow ą o wy ż szej intensywno ś ci” i „zabudow ę mieszkaniow ą ”. Uczestnik w okresie od 1.08.2000 r. do 31.03.2001 r. wyda ł 251 osobom na terenie Gminy Miasta W ł oc ł awek umowy przy łą czeniowe na warunkach mniej korzystnych ni ż oparte o rycza ł t okre ś lony w taryfie. 183 osoby podpisa ł y tak sformu ł owane umowy. Pocz ą wszy od 1.04.2001 r. uczestnik proponuje wszystkim odbiorcom – ubiegaj ą cym si ę o przy łą czenie – stawki op ł at skalkulowane na podstawie jednej czwartej ś redniorocznych nak ł adów inwestycyjnych na budow ę odcinków sieci s ł u żą cych przy łą czeniu podmiotów ubiegaj ą cych si ę o przy łą czenie, okre ś lonych w planie rozwoju (na podstawie uchwa ł y nr 12/4/2001 r. z dnia 19.03.2001 r. Zarz ą du Zak ł adu Energetycznego Toru ń S.A.). Uczestnik zawar ł w dniu 30.04.2001 r. umow ę o przy łą czenie do sieci elektroenergetycznej z Przedsi ę biorstwem Budowlanym „BUDIZOL” z siedzib ą we W ł oc ł awku. Wysoko ść op ł aty za przy łą czenie obliczona zosta ł a wed ł ug stawek rycza ł towych (1/4 rzeczywistych kosztów przy łą czenia) na kwot ę 15.640 z ł , pomimo braku opracowania przez Gmin ę Miasto W ł oc ł awek projektu za ł o ż e ń . We wcze ś niejszym okresie podmioty prowadzi ł y korespondencj ę , z której wynika jednoznacznie, i ż zamiarem uczestnika by ł o obci ąż enie odbiorcy op ł at ą za przy łą czenie w wysoko ś ci 35.545,20 z ł , a uzasadnieniem dla tej kwoty by ł jedynie fakt nie opracowania przez Gmin ę Miasto W ł oc ł awek projektu za ł o ż e ń . Budynki wchodz ą ce w zakres inwestycji Przedsi ę biorstwa s ą zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i zrealizowane zosta ł y na terenie przeznaczonym pod „budownictwo mieszkaniowe o niskiej intensywno ś ci”. 4 Prezes Urz ę du zwa ż y ł co nast ę puje: Zmiana decyzji nr RBG 53/2001 z dnia 31.12.2001 r. dokonana przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrokiem z dnia 16.12.2002 r. w sprawie sygn. akt XVII Ama 21/02 nie stoi na przeszkodzie ponownej ocenie post ę powania uczestnika pod nowym zarzutem naruszenia przepisu art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy. S ą d – co wyra ź nie podkre ś li ł w uzasadnieniu orzeczenia – orzek ł na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy (zgodnie z podstaw ą prawn ą wskazan ą w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego), przy czym nie dokona ł samodzielnie merytorycznej oceny istoty zarzutu stawianego uczestnikowi z punktu widzenia innych przepisów prawa antymonopolowego. Zgadzaj ą c si ę ze stanowiskiem S ą du i maj ą c na uwadze, i ż dzia ł anie uczestnika mog ł o by ć wynikiem nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej na rynku i narusza ć interes publiczny, Prezes Urz ę du by ł zmuszony do wszcz ę cia post ę powania pod nowym zarzutem. Jedynym ograniczeniem mo ż liwo ś ci wszcz ę cia niniejszego post ę powania, móg ł by ć przepis art. 93 ustawy, zgodnie z którym nie wszczyna si ę post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych konkurencj ę , je ż eli od ko ń ca roku, w którym zaprzestano ich stosowania up ł yn ął rok (uczestnik sam przyzna ł , i ż zaniecha ł stosowania praktyki okre ś lonej w postanowieniu o wszcz ę ciu niniejszego post ę powania z dniem 31.03.2001 r.). Konieczno ść wszcz ę cia niniejszego post ę powania, wynika ł a z ewentualno ś ci naruszenia przez uczestnika interesu publicznego, na stra ż y którego zgodnie z ustaw ą stoi Prezes Urz ę du. Interes publiczny w rozpatrzeniu niniejszej sprawy ustalony zosta ł poprzez przyj ę cie, i ż niedopuszczalne dzia ł anie uczestnika mog ł o dotkn ąć bezpo ś rednio szerokiego kr ę gu podmiotów: 1. Spó ł dzielni Budowy Domów „W ł asny Dom” we W ł oc ł awku; 2. 251 osób fizycznych, które w okresie od 1.08.2000 r. do 31.03.2001 r. wyst ą pi ł y do uczestnika z wnioskiem o przy łą czenie i którym uczestnik wyda ł umowy o przy łą czenie do sieci elektroenergetycznej zawieraj ą ce niekorzystne warunki w zakresie finansowania przy łą czenia (abstrahuj ą ce od stawek taryfowych). Co do pozosta ł ych podmiotów, uzasadniony by ł wniosek, i ż mog ł y one dozna ć po ś rednio uszczerbku na chronionym interesie wskutek opó ź nie ń prowadzonych inwestycji b ę d ą cych skutkiem braku akceptacji dla propozycji uczestnika (vide: Przedsi ę biorstwo Budowlane „BUDIZOL” z siedzib ą we W ł oc ł awku). Istotnym dla rozstrzygni ę cia o istnieniu interesu publicznego w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy jest ustalenie, i ż dotyczy on z góry nieokre ś lonej liczby osób. Organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż uczestnik stosowa ł zakwestionowan ą w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego zasad ę wobec wszystkich bez wyj ą tku podmiotów pragn ą cych zawrze ć w okresie od 9.08.2000 r. do 31.03.2001 r. umow ę o przy łą czenie budynków po ł o ż onych na terenie Gminy Miasta W ł oc ł awek. W tej sytuacji ka ż da osoba, która wyst ą pi ł aby w tym okresie z wnioskiem o przy łą czenie zosta ł aby dotkni ę ta ewentualn ą praktyk ą uczestnika. Przes ą dza to jednoznacznie o znaczeniu niniejszego post ę powania dla ogó ł u potencjalnych odbiorców Zak ł adu (ca ł ego rynku danej gminy). Ponadto, uczestnik wskaza ł , ż e Gmina Miasto W ł oc ł awek nie by ł a jedyn ą gmin ą , której dotyczy ł a przedmiotowa praktyka. Zgodnie z informacjami udzielonymi przez uczestnika, w roku 2000 tylko kilka gmin na 96 (obszar dzia ł ania Zak ł adu) posiada ł o opracowane za ł o ż enia. W roku 2001 by ł o 11 takich gmin. Oznacza to, i ż faktycznie 5 geograficzny zasi ę g rozpatrywanej praktyki uczestnika by ł znacznie szerszy i obejmowa ł ok. 90 gmin. Zak ł ad Energetyczny Toru ń S.A. w Toruniu zajmuje niekwestionowan ą pozycj ę monopolisty (monopol naturalny) na wyodr ę bnionym w niniejszej sprawie rynku dostaw (przesy ł i dystrybucja) energii elektrycznej, wykonuj ą c na terenie Gminy Miasta W ł oc ł awek dzia ł alno ść statutow ą za pomoc ą jednostki organizacyjnej Rejonu Energetycznego W ł oc ł awek (art. 4 pkt. 9 ustawy). Fakt zajmowania pozycji dominuj ą cej przez uczestnika zosta ł uznany za bezsporny przez S ą d w wyroku z dnia 16.12.2002 r. w sprawie sygn. akt XVII Ama 21/02. Tym samym, spe ł nione zosta ł y wst ę pne przes ł anki warunkuj ą ce merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Post ę powanie zosta ł o wszcz ę te pod zarzutem naruszenia przepisu art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy. Przes ł ankami ustalenia odpowiedzialno ś ci Zak ł adu na tej podstawie s ą : 1. uci ąż liwe warunki umowy; 2. narzucenie warunków jak wy ż ej z wykorzystaniem posiadanej pozycji dominuj ą cej; 3. uzyskanie przez przedsi ę biorc ę nieuzasadnionych korzy ś ci. Ad. 1 Wykonuj ą c swoje ustawowe kompetencje w zakresie sprawowania kontroli przestrzegania przez przedsi ę biorców ustawy, Prezes Urz ę du uwzgl ę dnia w swoim orzecznictwie lini ę orzecznicz ą S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jak równie ż co oczywiste wyk ł adni ę s ą dow ą dokonywan ą przez S ą d Najwy ż szy, który sprawuje wymiar sprawiedliwo ś ci poprzez m.in. zapewnienie w ramach nadzoru zgodno ś ci z prawem oraz jednolito ś ci orzecznictwa s ą dów powszechnych i wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych ś rodków odwo ł awczych (art. 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 23.11.2002 r. o S ą dzie Najwy ż szym). W niniejszej sprawie, Prezes Urz ę du uzna ł za konieczne oparcie si ę na wyk ł adni art. 7 ust. 4 ustawy Prawo energetyczne dokonanej przez S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 29.09.2003 r. sygn. akt I CKN 474/01. Orzeczenie o którym mowa zosta ł o wydane po rozpoznaniu kasacji w sprawie z odwo ł ania Zak ł adu Energetycznego w W. przeciwko Prezesowi Urz ę du Regulacji Energetyki o przy łą czenie do sieci elektroenergetycznej. Istot ą sprawy by ł a odpowied ź na pytanie, czy fakt, i ż gmina – na terenie której przy łą czany jest obiekt – nie opracowa ł a projektu za ł o ż e ń do planu zaopatrzenia w ciep ł o, energi ę elektryczn ą i paliwa gazowe rzutuje na zasady rozlicze ń pomi ę dzy Zak ł adem Energetycznym i odbiorc ą , w szczególno ś ci, czy uzasadnia odst ą pienie przez Zak ł ad Energetyczny od stosowania op ł at w wysoko ś ci okre ś lonej obowi ą zuj ą c ą taryf ą (rycza ł towa op ł ata za przy łą czenia) na rzecz op ł at ustalonych w oparciu o kalkulacj ę kosztów inwestycji. Tym samym, S ą d Najwy ż szy rozstrzygn ął kwesti ę wyk ł adni przepisu art. 7 ust. 4 ustawy Prawo energetyczne, który stanowi ł w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy podstaw ę dla podejrzenia stosowania przez uczestnika niniejszego post ę powania uci ąż liwych warunków umów o przy łą czenie do sieci elektroenergetycznej. Maj ą c na uwadze, i ż stan faktyczny sprawy rozpatrzonej orzeczeniem o którym mowa jest analogiczny do ustalonego powy ż ej (inna jest tylko droga realizacji interesów odbiorców – w pierwszym przypadku jest to post ę powanie prowadzone przez Prezesa URE z wniosku odbiorcy na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne, w drugim post ę powanie maj ą ce na celu ochron ę interesu publicznego, prowadzone przez Prezesa Urz ę du na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy), koniecznym jest uwzgl ę dnienie tez S ą du Najwy ż szego zawartych w uzasadnieniu wyroku, a odnosz ą cych si ę do wyk ł adni art. 7 ust. 4 ustawy Prawo energetyczne, jako maj ą cych decyduj ą ce znaczenie dla ustalenia istnienia pierwszej z 6 powo ł anych powy ż ej przes ł anek stwierdzenia praktyki, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy. Nale ż y równie ż zauwa ż y ć , i ż omawianym orzeczeniem S ą d Najwy ż szy uchyli ł zaskar ż ony wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23.04.2001 r. sygn. akt Ame 44/00, w którym S ą d dokona ł interpretacji przepisów prawa energetycznego w sposób poddaj ą cy ochronie interes przysz ł ych odbiorców, a którym Prezes Urz ę du podpar ł swoj ą decyzj ę nr RBG 53/2001 z dnia 31.12.2001 r. W uzasadnieniu cyt. wyroku S ą d Najwy ż szy wyrazi ł pogl ą d, i ż warunkiem koniecznym dla na ł o ż enia na Zak ł ady Energetyczne obowi ą zku stosowania op ł at rycza ł towych za przy łą czenie jest istnienie w danej gminie za ł o ż e ń do planu zaopatrzenia w ciep ł o, energi ę elektryczn ą i paliwa gazowe. Zdaniem S ą du zarówno cel, jak i tre ść przepisu art. 7 ust. 4 ustawy Prawo energetyczne nie mog ą usprawiedliwia ć pogl ą du zmierzaj ą cego do zast ę powania omawianych za ł o ż e ń innymi dokumentami o charakterze planistycznym, np. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (bez wzgl ę du na jego szczegó ł owo ść ). Zdaniem S ą du Najwy ż szego, wyk ł adnia taka (liberalna) w sposób sprzeczny z art. 7 ust. 4 ustawy Prawo energetyczne rozszerzy ł aby zakres obowi ą zku zawierania umów o przy łą czenie ponad granice zakre ś lone przez ustawodawc ę . Dokonuj ą c oceny kwestionowanego warunku, Prezes Urz ę du – b ę d ą c po ś rednio zwi ą zany orzeczeniem SN – uzna ł , ż e op ł aty za przy łą czenie obowi ą zuj ą ce na terenie Gminy Miasta W ł oc ł awek w wysoko ś ci wy ż szej ni ż ustanowione w taryfie nie stanowi ą same w sobie uci ąż liwego warunku (art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy). Przes ą dzaj ą c kwesti ę literalnej interpretacji art. 7 ust. 4 ustawy Prawo energetyczne, zgodnie z którym jedn ą z przes ł anek formalnych ponoszenia przez przedsi ę biorstwa energetyczne kosztów rozbudowy sieci jest istnienie (opracowanie zgodnie z art. 19 ustawy Prawo energetyczne) w danej gminie za ł o ż e ń do planu zaopatrzenia w ciep ł o, energi ę elektryczn ą i paliwa gazowe, nale ż y stan ąć na stanowisku, i ż zaniechanie Gminy Miasta W ł oc ł awek w zakresie uchwalenia za ł o ż e ń nie mog ł o skutkowa ć negatywnie dla Zak ł adu, który by ł uprawniony za zasadzie wyj ą tku od zasady okre ś lonej w art. 7 ust. 4 ustawy Prawo energetyczne – zgodnie z któr ą przedsi ę biorstwa energetyczne zajmuj ą ce si ę przesy ł aniem i dystrybucj ą energii elektrycznej, paliw gazowych lub ciep ł a s ą obowi ą zane zapewnia ć realizacj ę i finansowanie budowy i rozbudowy sieci, w tym na potrzeby przy łą cze ń podmiotów ubiegaj ą cych si ę o przy łą czenie – do obci ąż enia odbiorców kosztami inwestycji. Ustalona w taki sposób op ł ata nie mo ż e by ć uznana za nieuczciw ą , a narzucony w umowie o przy łą czenie warunek jej dotycz ą cy za uci ąż liwy. Konkluduj ą c, legalno ść dzia ł ania uczestnika przes ą dza o niemo ż no ś ci uznania przedmiotowego warunku umowy za uci ąż liwy (art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy). Co wi ę cej, z punktu widzenia takiej interpretacji, udzielana przez Zak ł ad bonifikata w wysoko ś ci 50% op ł aty w cz ęś ci za przy łą cze i 10% op ł aty w cz ęś ci za rozwój sieci (wynikaj ą cych z taryfy) jawi si ę jako wyj ś cie naprzeciw oczekiwaniom przysz ł ych odbiorców, do czego Zak ł ad nie by ł prawnie obowi ą zany. Prezes Urz ę du poprzesta ł na rozpoznaniu pierwszej z przes ł anek koniecznych dla oceny dzia ł a ń Zak ł adu pod k ą tem naruszenia przepisu art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy. Przes ł anki, o których mowa powy ż ej, nale ż y rozpatrywa ć łą cznie, co sprawia, i ż brak jednej z nich czyni niecelowym rozpoznanie pozosta ł ych. Tym samym, przychylaj ą c si ę do argumentacji uczestnika post ę powania, nale ż a ł o uzna ć , ż e narzucanie przez Zak ł ad odbiorcom, wyst ę puj ą cym w okresie od dnia 9 sierpnia 2000 r. do dnia 31 marca 2001 r. z wnioskiem o przy łą czenie do sieci elektroenergetycznej op ł at za przy łą czenie przewy ż szaj ą cych op ł aty ustalone na podstawie stawek okre ś lonych obowi ą zuj ą c ą taryf ą dla energii elektrycznej, poprzez zró ż nicowanie stawek op ł at za 7 przy łą czenie do sieci elektroenergetycznej w zale ż no ś ci od tego, czy gmina na terenie której po ł o ż ony jest obiekt przy łą czany do sieci posiada opracowany projekt za ł o ż e ń do planu zaopatrzenia w ciep ł o, energi ę elektryczn ą i paliwa gazowe nie stanowi praktyki, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy, co czyni koniecznym wydanie orzeczenia w oparciu o art. 11 ust. 1 ustawy, tj. orzeczenie o nie stwierdzeniu stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Od decyzji niniejszej przys ł uguje uczestnikowi odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Odwo ł anie nale ż y przes ł a ć na adres Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Bydgoszczy. 8

Analiza z kontekstem sprawy

Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o tę decyzję

Informacje o sprawie

Sygnatura
RBG-500-00001/03/AB
Kara finansowa
nie
Branża
35.13 Dystrybucja energii elektrycznej
Region
Kujawsko-Pomorskie
Strony
Zakład Energetyczny Toruń S.A. w Toruniu
Odwołanie do sądu
Nie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów