RBG-3/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Jagiello ń ska 34, 85-097 Bydgoszcz tel. (052) 345-56-44, Fax (052) 345-56-17 e-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dn. 5.03.2007 r. Znak: RBG-411-01/04/AB Wg rozdzielnika Decyzja nr RBG 3/2007 Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm. w Dz.U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 i Dz.U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1217), oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy, a tak ż e §6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002 r. Nr 18, poz. 172 ze zm. w Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 68), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko VECTRA S.A. z siedzib ą w Gdyni, nie stwierdza si ę stosowania przez VECTRA S.A. z siedzib ą w Gdyni praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na: ustalaniu op ł at abonamentowych za rozszerzony pakiet programowy telewizji kablowej w wysoko ś ci zani ż onej w stosunku do rzeczywi ś cie ponoszonych kosztów, poprzez stosowanie wewn ę trznych dotacji, polegaj ą cych na pokrywaniu strat osi ą ganych na rynkach, na których VECTRA S.A. z siedzib ą w Gdyni nie posiada pozycji dominuj ą cej, przychodami osi ą ganymi na rynkach, na których posiada ona pozycj ę dominuj ą c ą , w celu eliminacji lokalnych konkurentów. Uzasadnienie: Pismem z dnia 23.06.2003 r. konsument Pan Krzysztof Pa ł czy ń ski wyst ą pi ł do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej „Prezesem Urz ę du”, b ą d ź „organem antymonopolowym”) ze skarg ą dotycz ą c ą jego zdaniem niezasadnych i nadmiernie wygórowanych podwy ż ek op ł at abonamentowych stosowanych przez VECTRA S.A. z siedzib ą w Gdyni – wówczas Telewizj ę Kablow ą VECTRA z siedzib ą w Elbl ą gu (zwana dalej „Uczestnikiem”, b ą d ź „operatorem”). Z podobn ą skarg ą , pismem z dnia 26.09.2003 r. wyst ą pi ł konsument Pan Jan Grochocki zamieszka ł y w Bia ł ymstoku, którego zdaniem operator ustali ł abonament za telewizj ę kablow ą na nadmiernie wygórowanym poziomie. W toku post ę powania, Prezes Urz ę du otrzyma ł tak ż e skargi innych konsumentów, w tym: Pana Eugeniusza Kaca (dot. Radomia), Roberta Fabi ń skiego (dot. Skierniewic), 2 Wac ł awa Rymarczuka (dot. Wroc ł awia), Józefa Staszewskiego (dot. Ż ychlina) dotycz ą ce nieuzasadnionych – ich zdaniem – podwy ż ek cen. Maj ą c na uwadze zarzuty skar żą cych, Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce, którego celem by ł o wst ę pne ustalenie, czy istniej ą przes ł anki uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego pod zarzutem z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm. w Dz.U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 i Dz.U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1217 – zwana dalej „ustaw ą ”, b ą d ź „ustaw ą antymonopolow ą ”). W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego, Prezes Urz ę du wst ę pnie ustali ł , ż e w poszczególnych miejscowo ś ciach (na poszczególnych rynkach lokalnych) operator stosuje mocno zró ż nicowane stawki op ł aty abonamentowej za rozszerzony, zbli ż ony pod wzgl ę dem oferty programowej pakiet telewizji kablowej – min. stawka to 11,00 z ł w Łę czycy, a max. to 42,90 z ł we Wroc ł awiu (stan na 1.12.2003 r.). W post ę powaniu wyja ś niaj ą cym, w zwi ą zku z nieudzieleniem przez Uczestnika informacji w trybie art. 45 ustawy, dotycz ą cych okoliczno ś ci istotnych dla nin. sprawy, w tym co do rentowno ś ci ś wiadczonych us ł ug, decyzj ą Nr RBG 5/2004 z dnia 16.02.2004 r. na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy, Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na operatora kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 4.717,00 z ł (odpowiadaj ą c ą 1.000,00 euro). Na podstawie informacji udzielonych przez operatora, ograniczaj ą c zakres badania do przypadków ekstremalnych, Prezes Urz ę du wst ę pnie za ł o ż y ł , i ż zasadnym jest zbadanie pod k ą tem ewentualnego stosowania cen zani ż onych tych rynków lokalnych, na których operator stosuje ceny poni ż ej 20,00 z ł (Choszczno, Lidzbark Warmi ń ski, Łę czyca, Nak ł o, Nowy Dwór Mazowiecki, Sochaczew, Stargard Szczeci ń ski, Szczecinek oraz ewentualnie inne), jak równie ż zbadanie pod k ą tem stosowania cen nadmiernie wygórowanych (co przes ą dza o mo ż liwo ś ci ewentualnego subsydiowania), b ą d ź cen, które nie b ę d ą c nadmiernie wygórowanymi, pozwalaj ą jednak na finansowanie deficytowej dzia ł alno ś ci na innych rynkach lokalnych, wszystkich rynków, na których operator stosuje ceny powy ż ej 35,00 z ł (Be ł chatów, Bia ł a Podlaska, Bielsko Bia ł a, Braniewo, Cieszyn, Elbl ą g, Kielce, Kietrz, K ł odzko, Polanica, Ku ź nia Raciborska, L ę bork, Police, Polkowice, Racibórz, Siedlce, Sieradz, Skierniewice, Skoczów, S ł upsk, Suwa ł ki, Ustka, Wroc ł aw oraz ewentualnie inne) – kryteria te zmieniono w toku post ę powania na <25,00 z ł i >40,00 z ł z uwagi na podwy ż ki op ł at, jakie dokona ł y si ę na badanym rynku. Wobec powy ż szego, postanowieniem z dnia 15.01.2004 r. Nr RBG 14/04, organ antymonopolowy wszcz ął z urz ę du post ę powanie antymonopolowe przeciwko Uczestnikowi pod zarzutem ustalania op ł at abonamentowych za rozszerzony pakiet programowy telewizji kablowej w wysoko ś ci zani ż onej, w stosunku do rzeczywi ś cie ponoszonych kosztów, poprzez stosowanie wewn ę trznych dotacji, polegaj ą cych na pokrywaniu strat osi ą ganych na rynkach, na których VECTRA S.A. w Gdyni (wówczas Telewizja Kablowa VECTRA S.A. w Elbl ą gu) nie posiada pozycji dominuj ą cej, przychodami osi ą ganymi na rynkach, na których VECTRA S.A. w Gdyni posiada pozycj ę dominuj ą c ą , w celu eliminacji lokalnych konkurentów, co mo ż e stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 1 i art. 8 ust. 2 pkt 1 i pkt 5 ustawy. W okresie od 13.07.2004 r. do 1.08.2005 r. post ę powanie by ł o zawieszone z uwagi na konieczno ść rozpoznania przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za ż alenia Uczestnika na postanowienie Prezesa Urz ę du dotycz ą ce ograniczenia wgl ą du w materia ł dowodowy uznany za istotny dla oceny zarzutu, a tym samym, dla mo ż liwo ś ci obrony Uczestnika przed postawionym mu zarzutem. Oddalenie za ż alenia pozwoli ł o podj ąć post ę powanie i rozpozna ć spraw ę merytorycznie. W post ę powaniu antymonopolowym, Uczestnik zaj ął stanowisko wobec postawionego mu zarzutu, podnosz ą c jak ni ż ej: 1. polityka cenowa operatora jest determinowana wieloma czynnikami, w tym: histori ą cenow ą (przejmuj ą c lokalne sieci, Uczestnik w pocz ą tkowym okresie utrzymuje 3 dotychczasowe stawki, a nast ę pnie podwy ż sza je systematycznie), histori ą i zmianami oferty programowej, standardem technicznym sieci, planowanymi nak ł adami na modernizacj ę infrastruktury, sytuacj ą ekonomiczn ą spo ł ecze ń stwa w danym mie ś cie, w tym stop ą bezrobocia, zmianami w otoczeniu legislacyjnym bran ż y, oraz lokalnymi warunkami konkurencji ze strony lokalnych operatorów telewizji kablowej (dalej jako „tvk”) i platform cyfrowych (Cyfra+ i Polsat Cyfrowy); 2. przyczyn ą zró ż nicowania op ł at za pakiet z ł oty (rozszerzony) na poszczególnych rynkach lokalnych s ą zmienne czynników jak w pkt 1, co wynika w znacznej cz ęś ci z faktu, i ż wi ę kszo ść sieci Uczestnika zosta ł a przez niego nabyta od innych operatorów tvk i brak jest mo ż liwo ś ci natychmiastowego ujednolicenia warunków ś wiadczonej us ł ugi; 3. mimo zró ż nicowania sytuacji na poszczególnych rynkach, Uczestnik stara si ę stopniowa ujednolica ć ofert ę i cen ę sprzedawanych us ł ug; 4. konkurentami Uczestnika s ą równie ż – poza innymi operatorami tvk – platformy cyfrowe, które zajmuj ą łą cznie ok. 17,5% rynku p ł atnej telewizji (dane z 1.03.2004 r.) i odnotowuj ą sta ł y wzrost tego wska ź nika, stanowi ą c istotn ą konkurencj ę ; 5. poza platformami cyfrowymi, konkurentami Uczestnika s ą przedsi ę biorcy dystrybuuj ą cy anteny satelitarne umo ż liwiaj ą ce samodzielny odbiór programów telewizyjnych – tzw. kana ł ów „free to air” (kana ł y wolne, niezakodowane, których odbiór jest bezp ł atny); 6. pismem z dnia 27.04.2004 r. Uczestnik poinformowa ł , ż e nie prowadzi ewidencji kosztów w rozbiciu na miejsce ich powstania (sie ć lokaln ą ), w zwi ą zku z czym, nie mo ż e okre ś li ć wska ź nika rentowno ś ci dla poszczególnych rynków lokalnych; 7. t ł umacz ą c przyczyny wyst ę powania ujemnej rentowno ś ci w lokalnych sieciach zlokalizowanych w: Szczecinku, Choszcznie, Kwidzynie, Mor ą gu, Tczewie, Nowym Dworze Mazowieckim, Sochaczewie i Łę czycy, w pi ś mie z dnia 10.01.2006 r. Uczestnik podniós ł nast ę puj ą ce okoliczno ś ci, jakie jego zdaniem czyni ą postawiony mu zarzut niezasadnym: a) Mor ą g – reaktywacja sieci od po ł owy roku 2004 i wi ążą ce si ę z tym wysokie nak ł ady przy niskich wp ł ywach (w listopadzie 2005 r. jedynie 173 abonentów pakietu rozszerzonego), co jest typowe dla pocz ą tkowego okresu funkcjonowania sieci. W ocenie Uczestnika, sytuacja si ę stopniowo poprawia po 11 miesi ą cach 2005 r. wynik wyniós ł „jedynie” -102% (wcze ś niej operator informowa ł o rentowno ś ci wynosz ą cej - 159%); b) Tczew – ujemna rentowno ść jest wynikiem utrzymania stawek op ł at stosowanych przez poprzednika (sie ć nabyta w lutym 2005 r.), przy wy ż szych kosztach dzia ł alno ś ci Uczestnika. W roku 2006 planowana podwy ż ka op ł at, po której ujemna rentowno ść zostanie wyeliminowana; c) Choszczno – przyczyn ą ujemnej rentowno ś ci jest systematyczne zmniejszanie si ę ilo ś ci abonentów (2002–2062, 2003–1549, 2004–1557, 2005–1504), oraz wska ź nika wysycenia rynku w wyniku dzia ł a ń konkurencji i stosowanych przez ni ą cen (Telsat – 16,00 z ł ); d) Szczecinek – z chwil ą przej ę cia sieci przez Uczestnika, utrzyma ł on stawki stosowane przez swojego poprzednika (znacz ą co ni ż sze od ś redniej rynkowej). Ceny te by ł y stopniowo podnoszone i obecnie (10.01.2006 r.) oscyluj ą na granicy op ł acalno ś ci (rentowno ść po 11 miesi ą cach 2005 r. po kosztach zak ł adu 0%, a po kosztach ogólnozak ł adowych -1%). Pomimo ujemnej rentowno ś ci, liczba abonentów Uczestnika nie uleg ł a istotnym zmianom (2002-1809, 2003-1822,2004-1842, 2005- 1840). Obecnie (10.01.2006 r.) ceny stosowane przez Uczestnika s ą wy ż sze ni ż stosowane przez lokalnego konkurenta – TK Gawex Sp. z o.o. w Szczecinku, która oferuje porównywalny pakiet za 32,00 z ł ; e) Nowy Dwór Mazowiecki – sytuacja analogiczna jak w Szczecinku. Obecnie (dla abonamentu w wysoko ś ci 30,00 z ł ) sie ć jest rentowna. Historia zmian ilo ś ci abonentów: 2002-1035, 2003-929, 2004-1151, 2005-1168. Rentowno ść po 11 miesi ą cach 2005 r. 6% po kosztach zak ł adu, 5% po kosztach ogólnozak ł adowych; 4 f) Sochaczew – analogicznie jak w przypadku Szczecinka i Nowego Dworu. Obecnie, po wprowadzeniu podwy ż ki op ł at (27,00 z ł ) sie ć sta ł a si ę rentowna (rentowno ść po 11 miesi ą cach 2005 r. po kosztach zak ł adu 2%, a po kosztach ogólnozak ł adowych 1%). Historia zmian ilo ś ci abonentów: 2002-4744, 2003-5497, 2004-4713, 2005-4691; g) Kwidzyn – analogicznie jak w innych miejscowo ś ciach. Obecnie (10.01.2006 r.) ceny oscyluj ą na granicy rentowno ś ci. Pomimo ujemnej rentowno ś ci, liczba abonentów Spó ł ki nie uleg ł a istotnym zmianom (2002-895, 2003-865, 2004-873, 2005-888). Rentowno ść po 11 miesi ą cach 2005 r. wynios ł a -16% po kosztach zak ł adu i -17% po kosztach ogólnozak ł adowych; h) Łę czyca – Uczestnik broni si ę przed konkurencj ą lokalnego Stowarzyszenia U ż ytkowników Sieci Telewizji Kablowej Boruta, które jest organizacj ą non-profit i ponosi zdecydowanie ni ż sze koszty dzia ł alno ś ci. Pomimo stosowania niskich cen, udzia ł Uczestnika w tym rynku systematycznie spada (2002-2041, 2003-1926, 2004- 1875, 2005-1831). Rentowno ść po 11 miesi ą cach 2005 r. wynios ł a -13% po kosztach zak ł adu i -15% po kosztach ogólnozak ł adowych; 8. specyfik ą dzia ł alno ś ci Uczestnika jest to, ż e funkcjonuje on zarówno w du ż ych aglomeracjach, jak i w ma ł ych miejscowo ś ciach, gdzie musi konkurowa ć z ma ł ymi lokalnymi operatorami, których koszty dzia ł alno ś ci i stawki op ł at s ą znacz ą co ni ż sze. Dotyczy to w szczególno ś ci Choszczna, Szczecinka i Łę czycy, gdzie mimo stosowania op ł at porównywalnych do konkurencji, i ujemnej rentowno ś ci, nast ę puje spadek ilo ś ci abonentów. Oznacza to, ż e celem Uczestnika nie jest eliminacja konkurentów, a jedynie utrzymanie si ę Uczestnika na tych rynkach. Tym samym, w ocenie Uczestnika, stosowanych przez niego cen nie mo ż na uzna ć za ra żą co niskie; 9. cen stosowanych przez Uczestnika nie mo ż na równie ż uzna ć za ra żą co wygórowane (dotyczy rynków uznanych za potencjalnie subsydiuj ą ce), gdy ż s ą one porównywalne do stawek obowi ą zuj ą cych w sieciach konkurencyjnych (UPC, Multimedia, Aster City). Na podstawie zebranego materia ł u dowodowego, Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: 1. VECTRA S.A. z siedzib ą w Gdyni przy ul. Aleja Zwyci ę stwa 253, jest spó ł k ą handlow ą – spó ł k ą akcyjn ą , wpisan ą do Rejestru Przedsi ę biorców w Krajowym Rejestrze S ą dowym prowadzonym przez S ą d Rejonowy Gda ń sk-Pó ł noc w Gda ń sku pod Nr 0000089460, i operatorem us ł ug m.in. telewizji kablowej, któr ą na dzie ń wydania nin. decyzji ś wiadczy w 114 miejscowo ś ciach na terenie ca ł ego kraju (dane ze strony www Uczestnika http://www.vectra.pl/index.php ?a=uslugi &b=telewizja&c=zamow). 2. VECTRA S.A. jest nast ę pc ą prawnym przej ę tej Telewizji Kablowej VECTRA S.A. z siedzib ą w Gdyni (w chwili wszcz ę cia post ę powania Telewizja Kablowa VECTRA S.A. z siedzib ą w Elbl ą gu), któr ą przej ęł a w wyniku po łą czenie obu tych spó ł ek. Na skutek przej ę cia, VECTRA S.A. przej ęł a zobowi ą zania Telewizji Kablowej VECTRA S.A. m.in. w zakresie odpowiedzialno ś ci za ewentualne naruszenie konkurencji, które by ł o przedmiotem badania w nin. post ę powaniu. 3. W rankingu najwi ę kszych w Polsce operatorów tvk, Uczestnik zajmuje drugie miejsce posiadaj ą c łą cznie 630.000 abonentów, co daje mu 14,00% udzia ł u w kraju (dane na grudzie ń 2006 r.). Poni ż ej tabela prezentuj ą ca ranking wed ł ug Polskiej Izby Komunikacji Elektronicznej ( ź ród ł o: http://www.pike.org.pl/index.php?p=obranzy&sec=ranking): Tabela Nr 1: L.p. Operator Ilo ść abonentów Miasta % rynku 1 UPC Polska 1.000.000 116 22,22% 2 Vectra 630.000 114 14,00% 5 3 Multimedia Polska 464.000 109 10,31% 4 Grupa ASTER 367.000 3 8,16% 5 TOYA 150.000 4 3,33% 6 INEA 100.000 6 2,22% 7 MTK S.Tar 60.000 12 1,33% 8 Stream Communications 62.000 16 1,38% 9 Promax 30.000 18 0,67% 10 Sat Film 25.000 1 0,56% razem ~ 2.888.000 pozostali ~ 1.600.000 RAZEM w ca ł ej Polsce ~ 4.500.000 w tym cz ł onkowie PIKE ~ 3.700.000 4. Wysoko ść op ł at stosowanych przez Uczestnika na poszczególnych rynkach lokalnych zosta ł a ustalona przez Prezesa Urz ę du w oparciu o dane przedstawione przez operatora w trybie art. 45 ustawy. Z punktu widzenia zarzutu postawionego Uczestnikowi, szczególnie istotne by ł y dane o wysoko ś ci op ł at abonamentowych za tzw. „z ł oty” – rozszerzony pakiet programowy (najwy ż szy). Prezes Urz ę du uzna ł , ż e ze wzgl ę du na swoj ą wysoko ść , oraz jej istotne zró ż nicowanie w poszczególnych miejscowo ś ciach, a tak ż e najwi ę ksz ą – w porównaniu z pakietami ni ż szymi – ilo ść abonentów zamawiaj ą cych pakiet rozszerzony (najwy ż szy udzia ł w przychodach Uczestnika i jego konkurentów), stawki abonamentu za ten pakiet maj ą najwi ę ksze znaczenie w walce konkurencyjnej na rynku w ł a ś ciwym i mog ą ś wiadczy ć o stosowaniu przez Uczestnika praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lanej jako cyt. „ oferowanie przez operatora telekomunikacyjnego cen zani ż onych z punktu widzenia ekonomicznego w sytuacji, gdy operator ten dysponowa ł potencja ł em pozwalaj ą cym na subsydiowanie tych us ł ug z wp ł ywów z innych obszarów jego dzia ł alno ś ci” (tak S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 26.06.2000 r. sygn. akt I CKN 731/98) i kwalifikowanej z art. 8 ust. 2 pkt 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy. W toku post ę powania, Uczestnik podawa ł stawki op ł at obowi ą zuj ą ce we wszystkich miejscowo ś ciach obj ę tych zasi ę giem jego sieci: Tabela nr 2 (stan na 31 grudnia 2003 r.): LP. Zak ł ad (sie ć ) Abonament Pakiet P3 LP. Zak ł ad (sie ć ) Abonament Pakiet P3 1 Bartoszyce 21,00 40 Nowogród 26,90 2 Be ł chatów 35,90 41 Nowy Dwór Mazowiecki 19,00 3 Bia ł a Podlaska 36,90 42 Olsztyn 33,00 4 Bia ł ystok 29,90 43 Ostróda 31,00 5 Bielsko-Bia ł a 42,00 44 Pi ł a 31,50 6 Braniewo 38,00 45 Pi ń czów 29,00 7 Choszczno 19,90 46 Police 39,00 8 Cieszyn 38,00 47 Polkowice 41,00 9 Drobin 25,90 48 Proszowice 29,00 10 Dzier ż oniów/Bielawa 29,90 49 Racibórz 37,00 11 Elbl ą g 40,90 50 Radomsko 29,00 12 Garwolin 25,40 51 Siedlce 39,00 13 G ą bin 25,90 52 Sieradz 37,00 14 G ł ubczyce 33,00 53 Sierpc 35,00 15 Gostynin 35,00 54 Skierniewice 36,00 16 Grójec 24,90 55 Skoczów 38,00 17 Gryfów; Le ś na; Ś wieradów; Mirsk 28,00 56 S ł awno 35,00 18 Gubin 27,00 57 S ł upsk 39,50 19 Jawor 29,90 58 Sochaczew 17,00 6 20 Kamie ń Pomorski 33,00 59 Soko ł ów Podlaski 31,90 21 Kielce 36,00 60 Starachowice 34,00 22 Kietrz 37,00 61 Stargard Szczeci ń ski 19,90 23 K ł odzko/Polanica 36,00 62 Strzelin 27,00 24 Ko ś cierzyna 34,90 63 Suwa ł ki 36,90 25 Ku ź nia Raciborska 37,00 64 Szczecin 34,00 26 Kwidzyn 21,90 65 Szczecinek 19,90 27 L ą dek Zdrój 20,90 66 Ś widwin 23,90 28 L ę bork 37,00 67 Ś wiebodzin 27,00 29 Lidzbark Warmi ń ski 19,90 68 Ś winouj ś cie 34,00 30 Łę czyca 11,00 69 Terespol i Ma ł aszewice 25,90 31 Ł obez 21,90 70 Ustka 37,50 32 Ł om ż a 31,50 71 Wa ł brzych 34,90 33 Ł owicz 29,90 72 Warka 24,90 34 Mszczonów 29,90 73 Warta 24,90 35 My ś libórz 32,00 74 Wejherowo 21,90; 29,90 36 Nak ł o 17,90 75 Wroc ł aw 42,90 37 Nidzica 33,00 76 Ż ary 29,90 38 Nowa Ruda 27,00 77 Ż ychlin 35,00 39 Nowogard 24,00 Stosownie do kolejnych podwy ż ek op ł at za pakiet rozszerzony, operator aktualizowa ł dane, co obrazuje poni ż sza tabela. Tabela Nr 3: Lp. Sie ć Pakiet Abonament od 01-01-2004 Abonament od 01-08-2004 Abonament od 01-12-2005 Abonament od 01-09-2006 1 S ł upsk Z ł oty 40,00 44,00 45,00 45,00 2 Ustka Z ł oty 39,00 44,00 45,00 45,00 3 L ę bork Z ł oty 38,00 42,00 45,00 45,00 4 Ko ś cierzyna Z ł oty 36,00 40,00 45,00 47,00 5 S ł awno Z ł oty 36,00 40,00 42,00 44,00 6 Szczecinek Z ł oty 22,00 27,00 34,00 34,00 Z ł oty 22,00 24,00 24,00 25,00 7 Wejherowo z ł oty+ 30,00 32,00 36,00 37,00 8 Ś winouj ś cie Z ł oty 35,00 40,00 43,00 43,00 9 Kamie ń Pomorski Z ł oty 35,00 40,00 43,00 45,00 10 Szczecin Z ł oty 36,00 40,00 45,00 45,00 11 Police Z ł oty 39,00 44,00 45,00 47,00 Z ł oty 23,00 28,00 21,00 23,00 12 Stargard Szczeci ń ski z ł oty+ 16,00 21,00 38,00 38,00 13 Nowogard Z ł oty 25,00 28,00 38,00 38,00 14 My ś libórz Z ł oty 34,00 38,00 45,00 45,00 15 Ś widwin Z ł oty 25,00 31,00 39,00 39,00 16 Ł obez Z ł oty 25,00 31,00 39,00 39,00 17 Choszczno Z ł oty 19,90 15,00 15,00 15,00 18 Elbl ą g Z ł oty 42,00 46,00 47,00 49,90 19 Braniewo Z ł oty 39,00 43,00 45,00 47,90 20 Kwidzyn Z ł oty 23,00 30,00 35,00 35,00 21 Mor ą g Z ł oty 19,50 19,50 19,50 22 Tczew Z ł oty 26,00 26,00 29,90 32,00 23 Olsztyn Z ł oty 33,00 36,00 39,00 41,50 24 Ostróda Z ł oty 31,00 34,00 39,00 41,50 25 Nidzica Z ł oty 34,00 36,00 39,00 39,00 26 Bartoszyce Z ł oty 21,00 26,00 30,00 32,00 27 Lidzbark Warmi ń ski Z ł oty 21,00 26,00 30,00 31,50 28 Bia ł ystok Z ł oty 31,00 34,00 39,00 41,00 29 Ł om ż a Z ł oty 32,00 35,00 39,00 41,60 30 Suwa ł ki Z ł oty 38,00 42,00 42,00 45,00 31 Nak ł o Z ł oty 17,90 24,00 25,00 27,00 32 Pi ł a Z ł oty 33,00 36,00 36,00 36,00 33 Siedlce Z ł oty 40,00 44,00 45,00 48,00 7 34 Soko ł ów Z ł oty 33,00 37,00 39,00 44,00 35 Bia ł a Podlaska Z ł oty 38,00 42,00 45,00 48,00 36 Terespol Z ł oty 27,00 35,00 39,00 39,00 37 Ma ł aszewicze Z ł oty 27,00 35,00 39,00 39,00 38 Garwolin Z ł oty 27,00 35,00 39,00 41,00 39 Skierniewice Z ł oty 37,00 41,00 45,00 45,00 40 Ł owicz Z ł oty 31,00 35,00 37,00 37,00 41 Nowy Dwór Maz. Z ł oty 20,00 25,00 30,00 30,00 42 Mszczonów Z ł oty 31,00 35,00 37,00 40,00 43 Grójec Z ł oty 27,00 31,00 37,00 37,00 44 Sochaczew Z ł oty 20,00 22,00 27,00 27,00 45 Warka Z ł oty 27,00 32,00 37,00 38,50 46 G ą bin Z ł oty 28,00 33,00 37,00 40,00 47 Gostynin Z ł oty 35,00 39,00 42,00 44,00 48 Sierpc Z ł oty 35,00 39,00 42,00 44,00 49 Sierpc Z ł oty 28,00 33,00 39,00 40,00 50 Ż ychlin Z ł oty 35,00 39,00 42,00 44,00 51 Sieradz Z ł oty 38,00 42,00 45,00 45,00 52 Łę czyca Z ł oty 12,00 14,00 19,00 19,00 53 Warta Z ł oty 26,00 30,00 37,00 37,00 54 Be ł chatów Z ł oty 35,20 35,20 37,00 37,00 55 Radomsko Z ł oty 31,00 35,00 37,00 40,00 56 Ż yrardów Z ł oty 24,00 57 Radom Z ł oty 45,00 45,00 46,00 49,90 58 Bia ł obrzegi Z ł oty 20,00 20,00 29,00 30,00 59 Przysucha Z ł oty 20,00 20,00 29,00 30,00 60 Skar ż ysko Kamienna Z ł oty 45,00 45,00 46,00 48,00 Z ł oty 36,00 36,00 36,00 36,00 61 Kielce Z ł oty 36,00 42,00 44,00 46,00 62 Pinczów Z ł oty 30,00 38,00 41,00 42,00 63 Proszowice Z ł oty 29,00 38,00 41,00 42,00 64 Starachowice Z ł oty 35,00 40,00 42,00 44,00 65 Wroc ł aw Z ł oty 44,00 47,00 48,00 49,90 66 Wa ł brzych Z ł oty 40,00 40,00 41,00 43,00 67 Bielawa Z ł oty 31,00 35,00 39,00 40,00 68 Dzier ż oniów Z ł oty 31,00 35,00 39,00 40,00 69 K ł odzko Z ł oty 36,00 40,00 42,00 43,00 70 Polanica Z ł oty 36,00 40,00 42,00 43,00 71 Nowa Ruda Z ł oty 28,00 34,00 39,00 40,00 72 Strzelin Z ł oty 28,00 34,00 39,00 41,00 73 L ą dek Zdrój Z ł oty 22,00 29,00 35,00 37,00 74 Legnica Z ł oty 45,00 45,00 47,00 50,00 75 Lubin Z ł oty 45,00 45,00 47,00 50,00 76 Jelenia Góra Z ł oty 45,00 45,00 47,00 50,00 77 Ż ary Z ł oty 33,00 38,00 42,00 44,00 78 Nowogród Bobrza ń ski Z ł oty 28,00 33,00 37,00 39,00 79 Gryfów Ś l ą ski Z ł oty 29,00 33,00 37,00 39,00 80 Le ś na Z ł oty 29,00 33,00 37,00 39,00 81 Mirsk Z ł oty 23,00 25,00 26,00 28,00 82 Ś wieradów Z ł oty 23,00 25,00 26,00 28,00 83 Jawor Z ł oty 31,00 34,00 39,00 42,00 84 Ś wiebodzin Z ł oty 28,00 34,00 37,00 39,00 85 Gubin Z ł oty 28,00 34,00 37,00 39,00 86 Polkowice Z ł oty 42,00 46,00 47,00 50,00 87 Bielsko-Bia ł a Z ł oty 43,00 46,00 47,00 49,00 88 Cieszyn Z ł oty 39,00 43,00 45,00 47,00 89 Skoczów Z ł oty 39,00 43,00 45,00 47,00 90 G ł ubczyce Z ł oty 35,00 40,00 45,00 45,00 91 Racibórz Z ł oty 44,00 48,00 48,00 50,00 92 Kietrz Z ł oty 38,00 42,00 43,00 44,00 93 Ku ź nia Raciborska Z ł oty 38,00 42,00 43,00 44,00 94 O ś wi ę cim Z ł oty 45,00 45,00 46,00 48,00 95 Wola Z ł oty 42,00 42,00 44,00 46,00 8 96 Szczawnica Z ł oty 40,00 40,00 43,00 45,00 97 Rzeszów Z ł oty 42,00 42,00 43,00 43,00 98 Krosno Z ł oty 45,00 45,00 46,00 48,00 5. Operator ujawni ł równie ż dane dotycz ą ce rentowno ś ci us ł ug ś wiadczonych na rynkach lokalnych (po 11 miesi ą cach 2005 r.). Dane, o których mowa, oddaje poni ż sza tabela: Tabela Nr 4 ( puste pola odpowiadaj ą danym uznanym za tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. – pe ł ne dane w pkt I za łą cznika Nr 1 do decyzji): Miejscowo ść Rentowno ść po 11 miesi ą cach 2005 r. po kosztach zak ł adu Rentowno ść po 11 miesi ą cach 2005 r. po kosztach ogólnozak ł adowych Szczecinek Choszczno Kwidzyn Mor ą g Tczew Łę czyca 6. Operator udzieli ł tak ż e informacji o ilo ś ci abonentów na poszczególnych rynkach lokalnych obj ę tych badaniem w nin. post ę powaniu: Tabela nr 5 (stan na 6.02.2004 r.) ( puste pola odpowiadaj ą danym uznanym za tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. – pe ł ne dane w pkt II za łą cznika Nr 1 do decyzji): LP. Zak ł ad (sie ć ) Ilo ść abonentów P1 Stalowy Ilo ść abonentów P2 Srebrny Ilo ść abonentów P3 Z ł oty Razem (P1+P2+P 3) 1 S ł upsk 2 Ustka 3 L ę bork 4 Szczecinek 5 Police 6 Stargard Szczeci ń ski 7 Choszczno 8 Elbl ą g 9 Braniewo 10 Lidzbark Warm. 11 Suwa ł ki 12 Siedlce 13 Bia ł a Podlaska 14 Sieradz 15 Łę czyca 16 Be ł chatów 17 Nak ł o 18 Skierniewice 19 Nowy Dwór Maz. 20 Sochaczew 21 Wroc ł aw 22 K ł odzko 23 Polanica 24 Polkowice 25 Bielsko-Bia ł a 26 Cieszyn 27 Skoczów 28 Racibórz 29 Kietrz 30 Ku ź nia Raciborska 9 31 Kielce Nast ę pnie, Uczestnik aktualizowa ł dane dot. ilo ś ci posiadanych abonentów, podaj ą c dane dotycz ą ce wszystkich rynków lokalnych: Tabela Nr 6 (stan na 30.06.2005 r.) ( puste pola odpowiadaj ą danym uznanym za tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. – pe ł ne dane w pkt II za łą cznika Nr 1 do decyzji): Lp. Zak ł ad (sie ć ) Ilo ść abonentów P1Stalowy Ilo ść abonentów P1Stalowy (mini+) Ilo ść abonentów P2Srebrny Ilo ść abonentów P2 Polski Ilo ść abonentów P3 Z ł oty Razem P1+P2 +P3 HP I Z-d S ł upsk 1 S ł upsk 2 Ustka 3 L ę bork 4 Ko ś cierzyna 5 S ł awno 6 Szczecinek 7 Wejherowo II Z-d Szczecin 8 Ś winouj ś cie 9 Kamie ń Pomorski 10 Szczecin 11 Police 12 Stargard Szczeci ń ski 13 Nowogard 14 My ś libórz 15 Ś widwin 16 Ł obez 17 Choszczno III Z-d Elbl ą g 18 Elbl ą g 19 Braniewo 20 Kwidzyn 21 Mor ą g 22 Tczew IV Z-d Olsztyn 23 Olsztyn 24 Ostróda 25 Nidzica 26 Bartoszyce 27 Lidzbark Warmi ń ski V Z-d Bia ł ystok 28 Bia ł ystok 29 Ł om ż a 30 Suwa ł ki VI Z-d Siedlce 31 Siedlce 32 Soko ł ów Podlaski 33 Bia ł a Podlaska 34 Terespol 35 Ma ł aszewicze 36 Garwolin VII Z-d Centrum 37 Sieradz 38 Łę czyca 39 Warta 40 Be ł chatów 41 Radomsko 2 G ą bin 43 Gostynin 10 44 Sierpc 45 Drobin 46 Ż ychlin 47 Skierniewice 48 Ł owicz 49 Nowy Dwór Maz. 50 Mszczonów 51 Grójec 52 Sochaczew 53 Warka VIII Z-d Radom 54 Radom 55 Bia ł obrzegi 56 Przysucha 57 Skar ż ysko Kamienna 58 Kielce 59 Pi ń czów 60 Proszowice 61 Starachowice IX Z-d Wroc ł aw 62 Wroc ł aw 63 Wa ł brzych 64 Bielawa 65 Dzier ż oniów 66 K ł odzko 67 Polanica 68 Nowa Ruda 69 Strzelin 70 L ą dek Zdrój X Z-d Legnica 71 Legnica 72 Lubin 73 Jelenia Góra 74 Ż ary 75 Nowogród 76 Gryfów 77 Le ś na 78 Mirsk 79 Ś wieradów 80 Jawor 81 Ś wiebodzin 82 Gubin 83 Polkowice XI Z-d Bielsko-Bia ł a 84 Bielsko-Bia ł a 85 Cieszyn 86 Skoczów 87 G ł ubczyce 88 Racibórz 89 Kietrz 90 Ku ź nia Raciborska 91 O ś wi ę cim 92 Wola 93 Szczawnica XII Z-d Pi ł a 94 Pi ł a 95 Nak ł o XIII Z-d Rzeszów 96 Rzeszów 97 Krosno XIV Ś l ą ska TK 98 Zabrze 11 99 Ruda Ś l ą ska 100 Ś wi ę toch ł owice 101 Rybnik 102 Ż ory 103 Tarnowskie Góry/ Miasteczko Ś l ą skie 104 Bytom 105 Czelad ź 106 Wojkowice 107 B ę dzin 108 Libi ąż 109 Che ł mek 110 Tychy 111 Gliwice Razem Kolejne informacje o zmianach ilo ś ci abonentów na konkretnych rynkach uznanych za potencjalnie subsydiowane i subsydiuj ą ce, by ł y podawane przez Uczestnika w dalszym toku post ę powania (vide: uzasadnienie faktyczne decyzji). 7. Istotne dla nin. post ę powania dane operator przedstawi ł pismem z dnia 1.03.2004 r. podaj ą c szacunkowy udzia ł w lokalnych rynkach tvk (z wy łą czeniem platform cyfrowych i anten satelitarnych „free to air”), na których spotyka si ę z konkurencj ą innych operatorów tvk – liczony jako stosunek HP 1 Uczestnika do łą cznego HP konkurentów (dotyczy rynków poddanych ocenie jako potencjalnie subsydiowane, b ą d ź subsydiuj ą ce). Tabela nr 7 ( puste pola odpowiadaj ą danym uznanym za tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. – pe ł ne dane w pkt II za łą cznika Nr 1 do decyzji): Lp. Sie ć Liczba abonentów VECTRA HP VECTRA Nazwa konkurenta HP konkurencji (szacunek) Szacunkowy udzia ł VECTRA w lokalnym rynku tvk 1 Be ł chatów Spó ł dzielnia Dolsat 29,84% Bielsat.Com Waldek Sm Karpacka 2 Bielsko-Bia ł a Hp Ca ł ej Konkurencji W Bielsku-Bia ł ej 69,08% 3 Choszczno Telnet 52,66% Upc Szybalski 4 Kielce Hp Ca ł ej Konkurencji W Kielcach 59,04% 5 L ę bork Telewizja Kablowa L ę bork, D. Korres 63,52% 6 Lidzbark Warm. Orze ł -Sm Warmia 35,52% 7 Łę czyca Telewizja Kablowa „Boruta” Łę czyca 50,72% 8 Nak ł o Tk Automatic Serwis Sp. Z O.O. 51,90% 9 Nowy Dwór Maz. Tk „Krawarkon” 57, 52% 10 S ł upsk Torres 92,34% 11 Sochaczew Tvk „Marton” 66,45% 12 Stargard Szczeci ń ski Multimedia 50,42% 13 Szczecinek Gawex 37,58% 1 HP – home passed – liczba domostw w zasi ę gu sieci tvk 12 Upc Multimedia Telka 14 Wroc ł aw Hp Ca ł ej Konkurencji We Wroc ł awiu 32,63% 8. Pismem z dnia 1.03.2004 r. Operator wskaza ł równie ż rynki lokalne, na których nie spotyka si ę z konkurencj ą innych operatorów tvk (dotyczy rynków poddanych ocenie jako potencjalnie subsydiowane, b ą d ź subsydiuj ą ce): Bia ł a Podlaska, Braniewo, Cieszyn, Elbl ą g, Kietrz, K ł odzko/Polanica, Ku ź nia Raciborska, Police, Polkowice, Racibórz, Siedlce, Sieradz, Skierniewice, Skoczów, Suwa ł ki, Ustka ( łą cznie 17 rynków lokalnych). 9. Wezwaniem z dnia 20.04.2004 r., oraz z dnia 20.12.2005 r. Prezes Urz ę du wyst ą pi ł do operatorów tvk – konkurentów Uczestnika na rynkach miejscowo ś ci, które uznane zosta ł y za potencjalnie subsydiowane, m.in. z zapytaniem, czy ich zdaniem Uczestnik dopuszcza si ę na tych rynkach praktyki sprzeda ż y poni ż ej faktycznie ponoszonych kosztów, oraz czy wp ł ywa to na konkurencj ę , tj. na wybór operatora dokonywany przez abonentów. Odpowiedzi bezpo ś rednich konkurentów (ewentualnie zainteresowanych w ukróceniu badanej praktyki Uczestnika) brzmia ł y nast ę puj ą co: Tabela Nr 8: Lp. Miejscowo ść Konkurent VECTRA S.A. Polityka cenowa Uczestnika w ocenie jego konkurentów 1. Choszczno Telewizja Kablowa Telsat-Choszczno „Tak, dumping stosowany jest od pocz ą tku wej ś cia VECTRY do Choszczna.” – tak pismo z dnia 20.04.2004 r.; „Konkurencj ę TK VECTRA S.A. postrzegam jako nieuczciw ą co do wysoko ś ci op ł at abonamentowych…” „W obecnym czasie TV KAB „TELSAT-Choszczno” nie traci odbiorców.” – tak pismo z dnia 31.12.2005 r. 2. Lidzbark Warmi ń ski Spó ł dzielnia Mieszkaniowa WARMIA „Spó ł dzielnia nie porównywa ł a cen naszego abonamentu z abonamentem Telewizji Kablowej VECTRA S.A. w zwi ą zku z powy ż szym nie mo ż emy okre ś li ć , czy T.K. VECTRA ś wiadczy swoje us ł ugi poni ż ej kosztów.” 3. Łę czyca Stowarzyszenie U ż ytkowników Sieci TV Kablowej „BORUTA” „Do Zarz ą du i Rady Nadzorczej Stowarzyszenia „BORUTA” w Łę czycy nie wp ł yn ęł a do chwili obecnej ż adna informacja na temat stosowania praktyk okre ś lonych jako dumping cenowy przez Telewizj ę Kablow ą „VECTRA” S.A. (…) Je ś li chodzi o wybór operatora to ca ł y czas mamy do czynienia z minimalnym przep ł ywem abonentów jednej sieci do drugiej i odwrotnie.” – tak pismo z dnia 19.04.2004 r. „Co do wysoko ś ci op ł at abonamentowych to s ą w jednakowej wysoko ś ci, tj. 14 z ł za programy porównywalne co do ilo ś ci i rodzajów przekazywanych programów.” – tak pismo z dnia 2.01.2006 r. 4. Nak ł o Automatic-Serwis Sp. z o.o. w Brodnicy „Wed ł ug Spó ł ki Vectra S.A. na terenie Nak ł a n/Noteci ą nie stosuje cen dumpingowych.” 5. Mor ą g Telewizja Kablowa TOP-SAT Jerzy Sobotka Oddzia ł w Mor ą gu „Konkurencj ę TK VECTRA co do wysoko ś ci op ł at abonamentowych postrzegamy jako nieuczciw ą . Wed ł ug naszej oceny, w konsekwencji stosowanych przez TK VECTRA op ł at abonamentowych w okresie od wrze ś nia 2004 do wrze ś nia 2005 odnotowali ś my 72 przypadki rozwi ą zania umowy… na rzecz TK VECTRA.” 6. Nowy Dwór Mazowiecki Krawarkon Sp. z o.o. w Warszawie „W celu okre ś lenia czy firma stosuje dumping nale ż a ł oby pozna ć faktyczne koszty ponoszone przez dan ą firm ę na utrzymanie oraz modernizacje sieci TVK. W naszym przypadku jest zbyt du ż o ró ż nic pocz ą wszy od oferty programowej, a sko ń czywszy na nak ł adach modernizacyjnych.” – tak pismo z dnia 15.04.2004 r. „przedsi ę biorstwo nasze nie postrzega TK VECTRA S.A. jako nieuczciwej konkurencji od momentu wprowadzenia korekty przez w/w firm ę co do wysoko ś ci abonamentu…” – tak pismo z dnia 9.01.2006 r. 13 7. Sochaczew Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe MARTON Mariusz Tr ą bczy ń ski w Go ł ubiu-Dobrzyniu „Nie znamy poziomu faktycznych kosztów firmy Vectra…” – tak pismo z dnia 19.04.2004 r.; Nie jeste ś my w stanie oceni ć , czy dzia ł ania Vectry S.A. mo ż na zaliczy ć do nieuczciwych.” „Nie tracimy w istotnym zakresie abonentów na rzecz Vectra S.A., a je ś li ju ż … na ogó ł nie z powodu pakietu z ł otego.” – tak pismo z dnia 2.01.2006 r. 8. Stargard Szczeci ń ski Multimedia Polska Sp. z o.o. w Gdynii Nie jest nasz ą spraw ą ocena dotycz ą ca stosowania, b ą d ź nie stosowania przez TVK VECTRA dumpingu cenowego… Jednak ż e wnioskuj ą c z faktu, i ż cena pakietu C oferowanego przez nasz ą spó ł k ę w Stargardzie Szczeci ń skim wynosi 32 PLN, za ś cena pakietu C oferowanego przez TVK VECTRA – 23 PLN, maj ą c przy tym na uwadze, ż e jest to co prawda pakiet mniej atrakcyjny programowo… przypuszczenie, i ż mamy do czynienia z dumpingiem cenowym mo ż e by ć uzasadnione”. – tak pismo z dnia 20.04.2004 r. „Z punktu widzenia Multimedia Polska S.A. trudno powiedzie ć , aby mo ż na by ł o uzna ć dzia ł alno ść konkurencyjn ą VECTRY za nieuczciw ą . Obecnie stawki abonamentowe za najpe ł niejsze pakiety… s ą podobne…” – tak pismo z dnia 3.01.2006 r. 9. Szczecinek Gawex Media Sp. z o.o. w Warszawie „TV Vectra na terenie Szczecinka moim zdaniem ś wiadczy us ł ugi za bardzo zani ż ony abonament, czy s ą to ceny dumpingowe – trudno powiedzie ć .” – tak pismo z dnia 21.04.2004 r. „Stosowane przez operatora TK VECTRA S.A. op ł aty abonamentowe nie powoduj ą utraty klientów przez nasz ą Spó ł k ę .” – tak pismo z dnia 30.12.2005 r. 10. Tczew ZHU Telkab Adam Przyby ł owski „Konkurencj ę TK Vectra S.A. na lokalnym rynku w Tczewie postrzegamy jako nieuczciw ą . Dzia ł ania, które postrzegamy jako nieuczciwe to: a. obni ż ka abonamentu poni ż ej progu op ł acalno ś ci do wysoko ś ci zaledwie 29,90 z ł przy ilo ś ci 67 programów w pakiecie z ł otym – jest to cena nieop ł acalna rynkowo…” 10. Operatorzy tradycyjnej tvk uznani za konkurentów Uczestnika na rynkach potencjalnie subsydiowanych informowali ponadto Prezesa Urz ę du m.in. o ilo ś ci posiadanych abonentów, oraz wska ź niku rentowno ś ci. Dane, o których mowa, obrazuje poni ż sza tabela. Tabela Nr 9 ( puste pola odpowiadaj ą danym uznanym za tajemnic ę przedsi ę biorców jak ni ż ej – pe ł ne dane w pkt I za łą cznika Nr 2 do decyzji): Lp. Miejscowo ść Konkurent VECTRA S.A. Łą czna ilo ść abonentów wszystkich pakietów programowych Wska ź nik rentowno ś ci 1. Choszczno Telewizja Kablowa Telsat-Choszczno % netto 2. Lidzbark Warmi ń ski Spó ł dzielnia Mieszkaniowa WARMIA Non profit 3. Łę czyca Stowarzyszenie U ż ytkowników Sieci TV Kablowej „BORUTA” Łą cznie dla wszystkich pakietów % 4. Nak ł o Automatic-Serwis Sp. z o.o. w Brodnicy Brak danych – kalkulacje dla poszczególnych rynków nie s ą prowadzone 5. Mor ą g Telewizja Kablowa TOP-SAT Jerzy Sobotka Oddzia ł w Mor ą gu Brak danych Brak danych 6. Nowy Dwór Mazowiecki Krawarkon Sp. z o.o. w Warszawie % dla najwy ż szego pakietu 7. Sochaczew Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe MARTON Mariusz Tr ą bczy ń ski w Go ł ubiu-Dobrzyniu 14 8. Stargard Szczeci ń ski Multimedia Polska Sp. z o.o. w Gdynii Brak danych – kalkulacje dla poszczególnych rynków nie s ą prowadzone 9. Szczecinek Gawex Media Sp. z o.o. w Warszawie 10. Tczew ZHU Telkab Adam Przyby ł owski Brak danych Brak danych Maj ą c na uwadze ustalony stan faktyczny, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Interes publiczny: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji, oraz zasady – podejmowanej w interesie publicznym – ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów (art. 1 ust. 1 ustawy). Istotnym dla rozstrzygni ę cia o istnieniu interesu publicznego w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy jest ustalenie, i ż dotyczy on z góry nieokre ś lonej liczby osób – uczestników rynku. Organ antymonopolowy ustali ł w toku post ę powania, i ż praktyka zarzucana Uczestnikowi mog ł a dotkn ąć rynku w ł a ś ciwego (rynków miejscowo ś ci subsydiowanych i subsydiuj ą cych) jako ca ł o ś ci, tj. wszystkich jego uczestników. Potwierdzenie zarzutu stawianego Uczestnikowi oznacza ł oby z jednej strony, ż e wysoko ść op ł at pobieranych przez niego na rynkach miejscowo ś ci subsydiuj ą cych jest wygórowana, gdy ż uwzgl ę dnia nie tylko konieczno ść pokrycia uzasadnionych kosztów dzia ł alno ś ci na tych rynkach i proporcjonalnej cz ęś ci kosztów tzw. ogólno-zak ł adowych, oraz godziwego zysku, lecz równie ż w cz ęś ci koszty w ł a ś ciwe dla innych miejscowo ś ci. Praktyka ta dotyka ł aby bezpo ś rednio interesu konsumentów us ł ug ś wiadczonych na rynkach subsydiuj ą cych, oraz konkurentów Uczestnika na rynkach subsydiowanych, pozbawionych mo ż liwo ś ci korzystania z podobnych dotacji wewn ę trznych. W konsekwencji, mimo pozornej korzy ś ci odnoszonej przez konsumentów na skutek przej ś ciowego ś wiadczenia przez Uczestnika us ł ug po cenach poni ż ej kosztów, zagra ż a ł aby konsumentom równie ż na rynkach subsydiowanych. Zasadnym jest bowiem uznanie, ż e w przypadku wyeliminowania konkurencji (istota typowej praktyki anty-konkurencyjnej jak ą zarzucono Uczestnikowi) Uczestnik podniós ł by ceny us ł ug na tych rynkach nie b ę d ą c zmuszonym do walki o klienta. Powy ż sze uzasadnia ł o ingerencj ę Prezesa Urz ę du w trybie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Rynek w ł a ś ciwy: Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, „ Zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców.”. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera legaln ą definicj ę rynku w ł a ś ciwego. Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę „ rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji.”. Poj ę cie towarów obejmuje rzeczy, jak równie ż energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane (art. 4 pkt 6 ustawy). Przy wyznaczaniu rynku w ł a ś ciwego niezb ę dne jest zatem uwzgl ę dnienie szczególnych cech danego produktu (wyodr ę bnienie rynku produktowego), oraz okre ś lenie obszaru, na którym jest on dystrybuowany i gdzie warunki konkurencji s ą wystarczaj ą co jednorodne (wyodr ę bnienie rynku geograficznego). 15 Uczestnik prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą m.in. na ś wiadczeniu us ł ug telewizji kablowej. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na charakter stawianych zarzutów, zwi ą zanych z dzia ł alno ś ci ą operatora w zakresie dostarczania programów telewizyjnych, ocenie podlegaj ą wy łą cznie zachowania operatora na tym obszarze. Maj ą c na uwadze powy ż sze, Prezes Urz ę du uzna ł , i ż w niniejszej sprawie rynkiem w ł a ś ciwym produktowo jest rynek us ł ugi dostarczania programów telewizyjnych w pakietach programowych rozprowadzanych drog ą sieci kablowej , obejmuj ą cy us ł ugi ś wiadczone przez dostawców tradycyjnych us ł ug telewizji kablowej. Takie rozumienie rynku jest zgodne z dotychczasowym orzecznictwem Prezesa Urz ę du – np. decyzja z dnia 28 grudnia 2006 r. Nr R Ł O 42/06, oraz S ą du Najwy ż szego – m.in. wyrok z dnia 24 czerwca 2003 r. (sygn. akt I CKN 408/01), gdzie S ą d Najwy ż szy przyj ął , powo ł uj ą c si ę na stanowisko ukszta ł towane w europejskim prawie konkurencji, zasad ę w ą skiego wyodr ę bniania rynków produktowych, i w rezultacie uzna ł za s ł uszne ustalenie przez Prezesa UOKiK rynku us ł ug telewizji kablowej jako rynku w ł a ś ciwego w sprawie. Definiuj ą c rynek produktowo w ł a ś ciwy w nin. sprawie, Prezes Urz ę du zmuszony by ł zakwestionowa ć pogl ą d Uczestnika, i ż przy obecnej ofercie us ł ug telewizyjnych, platformy cyfrowe stanowi ą bezpo ś redni substytut us ł ug telewizji kablowej, oferuj ą us ł ugi tego samego rodzaju, ich oferta programowa jest zbli ż ona do oferty operatorów tvk, podobnie jak ceny us ł ug. Zgodnie z zasad ą tzw. ł a ń cucha substytucji, hipotetyczne przyj ę cie wzajemnej substytucyjno ś ci us ł ug ś wiadczonych przez operatorów telewizji kablowej oraz operatorów platform cyfrowych oznacza ł oby konieczno ść wyznaczenia w aspekcie geograficznym wspólnego rynku krajowego, co stoi w sprzeczno ś ci z charakterem dzia ł alno ś ci (lokalnej) operatorów telewizji kablowej. W nin. sprawie nale ż a ł o uwzgl ę dni ć to, i ż zasadniczo operatorzy kablowi dzia ł aj ą na rynkach lokalnych, i nie konkuruj ą tam bezpo ś rednio z platformami cyfrowymi maj ą cymi zasi ę g ogólnopolski. Przemawia ł za tym równie ż fakt znacznego zró ż nicowania cen (op ł at abonamentowych) na poszczególnych rynkach lokalnych, co wy łą cza mo ż liwo ść uznania substytucyjno ś ci us ł ug telewizji kablowych i platform cyfrowych na wszystkich rynkach lokalnych w skali ca ł ego kraju. W toku post ę powania, Uczestnik sygnalizowa ł równie ż celowo ść uwzgl ę dnienia przy zakre ś laniu granic przedmiotowych rynku tak ż e analogowej telewizji satelitarnej tj. przedsi ę biorców dystrybuuj ą cych anteny satelitarne umo ż liwiaj ą ce samodzielny odbiór programów telewizyjnych – tzw. kana ł ów „free to air” (kana ł y wolne, niezakodowane, których odbiór jest bezp ł atny). W ocenie Prezesa Urz ę du, odbiór programów telewizyjnych t ą metod ą nie stanowi realnego substytutu us ł ug telewizji kablowej, oraz platform cyfrowych. Przy korzystaniu z analogowych anten satelitarnych brak jest mo ż liwo ś ci odbioru najpopularniejszych programów telewizyjnych publicznej TVP (TVP1 i TVP2). Tak daleko id ą ce ograniczenie oferty programowej sprawia, ż e odbiór programów telewizyjnych za po ś rednictwem analogowych anten satelitarnych nie jest substytutywny. Co najwy ż ej, odbiór programów „free to air” mo ż e stanowi ć uzupe ł nienie oferty us ł ug tvk, lecz nie mo ż e jej zast ą pi ć . Drugim niezb ę dnym elementem rynku w ł a ś ciwego jest jego wymiar geograficzny, co przes ą dza o konieczno ś ci wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lonych towarów, s ą jednakowe dla wszystkich konkurentów. Okre ś laj ą c wymiar geograficzny rynku w ł a ś ciwego w nin. sprawie nale ż a ł o uwzgl ę dni ć istot ę zarzutu stawianego Uczestnikowi, któr ą jest wykorzystywanie pozycji dominuj ą cej na jednych rynkach lokalnych, w celu dotowania innych, konkurencyjnych rynków dzia ł alno ś ci Uczestnika. Z tego punktu widzenia, dla dokonania merytorycznej oceny praktyki Uczestnika, Prezes Urz ę du wyznaczy ł rynki lokalne (miejscowo ś ci) uznane potencjalnie za subsydiuj ą ce, w tym: Bia ł a Podlaska, Bielsko Bia ł a, Elbl ą g, Gostynin, Jelenia Góra, Kamie ń Pomorski, Kielce, Krosno, Legnica, L ę bork, My ś libórz, O ś wi ę cim, Police, Racibórz, Rzeszów, Sieradz, 16 Sierpc, Skierniewice, S ł upsk, Suwa ł ki, Szczecin, Ś winouj ś cie i Wroc ł aw (kryterium stanowi ł a wysoko ść abonamentu powy ż ej 40,00 z ł – ś rednia 44,74 z ł na dzie ń 21.11.2005 r.) i rynki lokalne uznane potencjalnie za subsydiowane, w tym: Bartoszyce, Be ł chatów, Choszczno, Elbl ą g, Gostynin, Łę czyca, Ł obez, Mor ą g, Nowogard, Olsztyn, O ś wi ę cim, Sieradz, Sierpc, Skierniewice, S ł upsk, Stargard Szczeci ń ski, Szczecin, Szczecinek, Ustka i Wa ł brzych (kryterium stanowi ł a wysoko ść abonamentu poni ż ej 25,00 z ł – ś rednia 20,37 z ł na dzie ń 21.11.2005 r.). W przypadku cz ęś ci miejscowo ś ci np. Elbl ą g i inne, nast ą pi ł geograficzny podzia ł rynku danej miejscowo ś ci na cz ęść potencjalnie dotuj ą c ą i potencjalnie dotowan ą , b ę d ą cy wynikiem wyst ę powania zró ż nicowanych stawek op ł at abonamentowych w ramach jednej sieci Uczestnika. Problem ten zostanie poddany merytorycznej analizie w dalszej cz ęś ci uzasadnienia decyzji, a na etapie definiowania rynku w ł a ś ciwego wystarcza stwierdzenie, ż e z uwagi na znaczne zró ż nicowanie cen, co do cz ęś ci miejscowo ś ci, o których mowa, wyst ę powa ł y zró ż nicowane warunki konkurencji, decyduj ą ce o podziale rynku geograficznego. Wobec powy ż szego, za rynek w ł a ś ciwy w nin. sprawie nale ż a ł o uzna ć z jednej strony lokalne rynki dostarczania programów telewizyjnych w miejscowo ś ciach rozprowadzanych drog ą sieci kablowej, w których Uczestnik posiada ł pozycj ę , jaka umo ż liwia ł a mu stosowanie wysokich stawek abonamentu, posiadaj ą cych zdolno ść generowania przychodów mog ą cych stanowi ć ź ród ł o subsydiowania, a z drugiej, lokalne rynki dostarczania programów telewizyjnych rozprowadzonych drog ą sieci kablowej w miejscowo ś ciach, w których Uczestnik rywalizowa ł z innymi operatorami stosuj ą c niskie stawki abonamentu. Udzia ł w rynku: Ustalaj ą c, czy na rynku w ł a ś ciwym Uczestnik posiada pozycj ę dominuj ą c ą , Prezes Urz ę du kierowa ł si ę definicj ą zawart ą w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z powo ł anym przepisem, przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę cyt. „ pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym stopniu niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę przy tym, ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%.”. Dla dokonania merytorycznej oceny zarzutów postawionych Uczestnikowi, niezb ę dnym by ł o ustalenie, ż e zajmowa ł on pozycj ę dominuj ą c ą na przynajmniej jednym z lokalnych rynków dostarczania programów telewizyjnych, i dzi ę ki stosowanym tam wysokim (zawy ż onym) cenom us ł ug, móg ł dotowa ć przynajmniej jeden z rynków, gdzie takiej pozycji nie posiada ł . Maj ą c na uwadze powy ż sze, na podstawie danych o ilo ś ci abonentów, Prezes Urz ę du ustali ł , ż e Uczestnik posiada ł pozycj ę dominuj ą c ą (100% udzia ł ów w rynku) w rozumieniu ustawy m.in. w: Kamieniu Pomorskim, Policach, My ś liborzu, Elbl ą gu, Suwa ł kach, Bia ł ej Podlaskiej, Sieradzu, Sierpcu, Skierniewicach, Legnicy, Raciborzu, O ś wi ę cimiu, Kro ś nie (miejscowo ś ci z abonamentem powy ż ej 40,00 z ł , wskazane przez Uczestnika jako te, w których jest on jedynym operatorem tvk). Z powy ż szego zestawienia wynika, ż e spe ł niona zosta ł a przes ł anka zajmowania przez Uczestnika dominuj ą cej pozycji na cz ęś ci (wi ę kszo ś ci) z rynków lokalnych, które mog ł y by ć wykorzystywane przez niego jako ź ród ł o pozyskiwania ś rodków dla dotowania rynków o ujemnej rentowno ś ci. Oznacza to, i ż zasadnym by ł o merytoryczne rozpoznanie zarzutu postawionego Uczestnikowi. Co wi ę cej, oceniaj ą c si łę rynkow ą Uczestnika, oraz jej potencjaln ą zdolno ść negatywnego oddzia ł ywania na konkurencyjne otoczenie, Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł ponadto, i ż w ś ród operatorów telewizji kablowej, Uczestnik jest obecnie drugim w Polsce przedsi ę biorc ą co do ilo ś ci abonentów. Dzia ł aj ą c na 114 rynkach lokalnych i posiadaj ą c 17 łą cznie ok. 630.000 abonentów, Uczestnik ma pozycj ę , któr ą mo ż e wykorzysta ć w celach anty-konkurencyjnych, a w szczególno ś ci, mo ż e z jej wykorzystaniem rugowa ć niewielkich, lokalnych konkurentów, w tym za po ś rednictwem praktyki wewn ę trznego dotowania. Z kolei, udzia ł Uczestnika w rynkach uznanych za potencjalnie subsydiowane wynosi ł : Nowy Dwór Mazowiecki – 18,66%, Stargard Szczeci ń ski – 61,22%, Lidzbark Warmi ń ski – 100% (w tym przypadku nie wyst ę powa ł a efektywna konkurencja ze strony Spó ł dzielni Mieszkaniowej „WARMIA”, której zasi ę g nie pokrywa ł si ę z zasi ę giem sieci Uczestnika), Łę czyca – 51,93%, Choszczno – 49,20%, Sochaczew – 87,63%, Nak ł o n/Noteci ą – 68,70%, Szczecinek – 27,66%. Z powy ż szego zestawienia dla rynków potencjalnie dotowanych wynikaj ą dwa wnioski. Po pierwsze, ż e generalnie Uczestnik posiada ł w rynkach jak wy ż ej ś rednio ni ż szy udzia ł , ni ż w rynkach miejscowo ś ci, w których stosowa ł wysokie stawki abonamentu, przy czym, jedynie na dwóch z nich: Nowy Dwór Mazowiecki i Szczecinek, jego udzia ł wynosi ł poni ż ej 40%. Po drugie, widocznym jest, ż e co do wi ę kszo ś ci z rynków uznanych za potencjalnie dotowane, udzia ł Uczestnika jest mimo wszystko wysoki, czasem nawet porównywalny z rynkami miejscowo ś ci uznanych za potencjalnie dotuj ą ce (Lidzbark Warmi ń ski – 100%). Jak wida ć , pozycja rynkowa Uczestnika w danej miejscowo ś ci nie przenosi ł a si ę wprost na jego polityk ę cenow ą , b ą d ź zachodz ą inne, szczegó ł owe okoliczno ś ci, które winny by ć uwzgl ę dniane w ramach analizy konkurencji na konkretnym rynku. Tym samym, celem ewentualnej praktyki Uczestnika mog ł a by ć raczej obrona posiadanej pozycji dominuj ą cej, b ą d ź duopolu dzielonego z lokalnym konkurentem, ni ż jej zdobycie kosztem innych operatorów. Z tego punktu widzenia, zarzut sformu ł owany w niniejszym post ę powaniu jako „ ustalanie op ł at abonamentowych za rozszerzony pakiet programowy telewizji kablowej w wysoko ś ci zani ż onej w stosunku do rzeczywi ś cie ponoszonych kosztów, poprzez stosowanie wewn ę trznych dotacji, polegaj ą cych na pokrywaniu strat osi ą ganych na rynkach, na których VECTRA S.A. z siedzib ą w Gdyni nie posiada pozycji dominuj ą cej…”, nale ż a ł oby interpretowa ć w ten sposób, i ż stosowanie cen ra żą co niskich (poni ż ej kosztów ś wiadczenia us ł ugi tvk) mia ł o dotyczy ć rynków, na których Uczestnik spotyka ł si ę z istotn ą konkurencj ą , nawet je ś li pozycja Uczestnika by ł a dominuj ą ca w rozumieniu art. 4 pkt 9 zd. 2 ustawy – tj. ponad 40% udzia ł u w rynku (rynki okre ś lane w dalszej cz ęś ci jako „potencjalnie subsydiowane”, b ą d ź „konkurencyjne”), w przeciwie ń stwie do rynków, na których nie konkurowa ł on z innymi operatorami tvk, b ą d ź si ł a lokalnych operatorów tvk by ł a tam znikoma (rynki okre ś lane dalej jako „potencjalnie subsydiuj ą ce”, b ą d ź „niekonkurencyjne”). Nale ż y równie ż podkre ś li ć , ż e w toku post ę powania Uczestnik nie kwestionowa ł faktu zajmowania pozycji dominuj ą cej na cz ęś ci z rynków lokalnych, w tym równie ż takich gdzie stosowane przez niego stawki abonamentu za rozszerzony pakiet tvk s ą wy ż sze od ś redniej (przekraczaj ą 40,00 z ł ). W ocenie organu antymonopolowego, powy ż sze ustalenia ś wiadcz ą , i ż polityka cenowa Uczestnika mog ł a by ć przedmiotem rozstrzygni ę cia na podstawie art. 8 ustawy. Uzasadnienie faktyczne i prawne: Zarzut postawiony Uczestnikowi w nin. post ę powaniu oparto na dwóch podstawach, tj. art. 8 ust. 2 pkt 1 i pkt 5 ustawy. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, „ Zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców.”. Z kolei, art. 8 ust. 2 cyt. ustawy precyzuje, i ż cyt. „ Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega w szczególno ś ci na: 1) bezpo ś rednim lub po ś rednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo ra żą co niskich, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków 18 zakupu albo sprzeda ż y towarów; (…) 5) przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji;”. Przes ł ank ą uznania praktyki za wyczerpuj ą c ą niejednorodn ą hipotez ę art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, jest m.in. stosowanie (nie tyle „narzucanie”, co raczej „pobieranie”) cen ra żą co niskich (drapie ż nych), tj. cen ukszta ł towanych na poziomie poni ż ej kosztów, co w krótkiej perspektywie czasu przynosi dominuj ą cemu przedsi ę biorcy strat ę , a obliczone jest na ograniczenie konkurencji, gdy ż prowadzi do eliminacji z rynku konkurentów, b ą d ź uniemo ż liwia potencjalnym konkurentom wej ś cie na rynek, dzi ę ki czemu, w d ł u ż szym okresie stosuj ą cy t ę praktyk ę przedsi ę biorca mo ż e uzyska ć tzw. rent ę monopolow ą . Zdolno ść ekonomiczna przedsi ę biorcy do odpowiednio d ł ugiego utrzymania cen ra żą co niskich mo ż e by ć rezultatem tzw. subsydiowania skro ś nego, tj. praktyki stosowania na innych (przedmiotowo, b ą d ź geograficznie – jak w nin. sprawie) rynkach wy ż szych op ł at w celu uzyskania nadwy ż ki finansuj ą cej straty w skali ca ł ego przedsi ę biorstwa. Tak równie ż S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 23 czerwca 2005 r. sygn. akt XVII Ama 44/2004, gdzie uzna ł on, ż e „ Prawo antymonopolowe zakazuje stosowania tzw. subsydiowania skro ś nego, tj. wewn ą trzzak ł adowego dotowania dzia ł alno ś ci przynosz ą cej straty z dochodowej dzia ł alno ś ci prowadzonej na innym rynku. Zachowanie takie jest niedopuszczalne w ł a ś nie dlatego, ż e umo ż liwia stosowanie cen na rynku dotowanym poni ż ej kosztów jej prowadzenia, czyli ze strat ą .”. Z kolei, przes ł ank ą uznania praktyki za sprzeczn ą z art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy jest przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, tj. takie dzia ł anie lub zaniechanie dominanta rynkowego, które w negatywny sposób wp ł ywa na struktur ę , b ą d ź warunki funkcjonowania rynku, co w konsekwencji uniemo ż liwia wej ś cie na rynek nowych jego uczestników, b ą d ź zagra ż a ju ż obecnym na rynku. W niniejszej sprawie, to samo zachowanie przedsi ę biorcy (zarzucane Uczestnikowi) by ł o oceniane z punktu widzenia przes ł anek zawartych w obu wskazanych wy ż ej przepisach. Nale ż y podkre ś li ć , i ż na mo ż liwo ść tak ą wskazuje si ę nie tylko w wy ż ej powo ł anym orzecznictwie SOKiK, ale tak ż e w doktrynie (El ż bieta Modzelewska-W ą chal 2 ). Kieruj ą c si ę konieczno ś ci ą oceny przes ł anek jak wy ż ej, Prezes Urz ę du stwierdzi ł na podstawie udzielonych przez Uczestnika informacji, ż e rentowno ść ś wiadczonej przez niego us ł ugi jest mocno zró ż nicowana na poszczególnych rynkach lokalnych i oscyluje w granicach: , co dotyczy miejscowo ś ci uznanych za adekwatne dla oceny zarzutu postawionego Uczestnikowi (potencjalnie subsydiuj ą ce i subsydiowane – dane na 10.01.2006 r.). Analiza danych dotycz ą cych rentowno ś ci na rynkach, na których Uczestnik stosuje za pakiet rozszerzony tvk ceny przekraczaj ą ce kwot ę 40,00 z ł wykaza ł a, ż e ś rednia rentowno ść brutto wynios ł a tam: , (przy ś redniej wysoko ś ci abonamentu wynosz ą cej ok. 44,74 z ł ), co nie jest warto ś ci ą nadmiernie wygórowan ą , lecz raczej standardem rynkowym. 2 El ż bieta Modzelewska-W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów Komentarz, Wyd. TWIGGER, Warszawa 2002, str. 114 Informacje niejawne stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. w Gdyni – dane o rentowno ś ci ś wiadczonych us ł ug (pe ł ne dane w pkt II za łą cznika nr 3 do decyzji). Informacje niejawne stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. w Gdyni – dane o rentowno ś ci ś wiadczonych us ł ug (pe ł ne dane w pkt I za łą cznika nr 3 do decyzji). 19 Tak ż e analiza porównawcza z konkurentami Uczestnika na lokalnych rynkach wykaza ł a, ż e stosowane przez niego stawki za abonament rozszerzony przekraczaj ą ce 40,00 z ł nie nale żą do rzadko ś ci i s ą powszechnie stosowane. Wida ć to w szczególno ś ci na przyk ł adzie Wroc ł awia, gdzie jego konkurenci pobierali op ł aty w wysoko ś ci: UPC 49,50 z ł , Multimedia 44,99 z ł . W tym miejscu, Prezes Urz ę du podzieli ł pogl ą d Uczestnik, i ż porównywalnymi z punktu widzenia przedmiotu, formy, zakresu i zasi ę gu dzia ł ania s ą dla Uczestnika dwaj inni operatorzy tvk, tj. UPC i Multimedia, którzy podobnie jak on operuj ą zarówno w du ż ych miastach, jak i mniejszych miejscowo ś ciach ca ł ego (co do zasady) kraju. Podobna sytuacja dotyczy innych miast, np. UPC: Kielce – 49,99 z ł , Szczecin – 46,99 z ł , Radom – 49,99 z ł , Multimedia: Rzeszów – 46,99 z ł itd. Jak wida ć , stawki op ł at w wysoko ś ci poddanej analizie s ą standardem na rynku, i same w sobie nie s ą nadmiernie wygórowane w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy. Z kolei, ś rednia rentowno ść brutto liczona dla tych miejscowo ś ci, w których Uczestnik stosowa ł stawk ę abonamentu na poziomie poni ż ej 25 z ł za rozszerzony pakiet programowy wynios ł a: Ś rednia ta jedynie pozornie przemawia za wnioskiem, ż e na rynkach tych Uczestnik dopuszcza ł si ę praktyki zani ż ania cen poni ż ej uzasadnionych kosztów swojej dzia ł alno ś ci. Prezes Urz ę du zwa ż y ł , ż e ujemny wynik jest skutkiem uwzgl ę dnienia danych dotycz ą cych Mor ą ga charakteryzuj ą cego si ę rentowno ś ci ą wynosz ą c ą : Tak ra żą co ujemna rentowno ść zosta ł a wyt ł umaczona przez Uczestnika faktem aktywacji sieci dopiero w roku 2005, w wyniku czego, pomimo wysokich nak ł adów na uruchomienie sieci, Uczestnik nie zdo ł a ł jeszcze pozyska ć wielu abonentów. Uczestnik wskaza ł , ż e na dzie ń sporz ą dzenia pisma ma ich jedynie: Wyja ś nienia Uczestnika co do Mor ą ga zosta ł y uznane przez Prezesa Urz ę du za spójne i logiczne. Cech ą pocz ą tkowego okresu dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy na rynku, jest bez w ą tpienia konieczno ść inwestowania znacznych ś rodków w przysz ł e zyski. Przy wyeliminowaniu tego rynku z wylicze ń ś redniej rentowno ś ci, ta wzrasta do: , co zaprzecza wst ę pnie za ł o ż onej tezie (istota zarzutu postawionego w nin. post ę powaniu) o generalnie ujemnej rentowno ś ci us ł ug ś wiadczonych przez Uczestnika na rynkach konkurencyjnych, gdzie celowo zmierza on do wyeliminowania lokalnych konkurentów. Bior ą c pod uwag ę kryteria wskazane w cyt. powy ż ej wyroku SOKiK z dnia 23 czerwca 2005 r., nale ż y tym samym uzna ć , ż e konieczna dla uznania badanej praktyki za Informacje niejawne stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. w Gdyni – dane o rentowno ś ci ś wiadczonych us ł ug (pe ł ne dane w pkt VI za łą cznika nr 3 do decyzji). Informacje niejawne stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. w Gdyni – dane o ilo ś ci abonentów (pe ł ne dane w pkt V za łą cznika nr 3 do decyzji). Informacje niejawne stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. w Gdyni – dane o rentowno ś ci ś wiadczonych us ł ug (pe ł ne dane w pkt IV za łą cznika nr 3 do decyzji). Informacje niejawne stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. w Gdyni – dane o rentowno ś ci ś wiadczonych us ł ug (pe ł ne dane w pkt III za łą cznika nr 3 do decyzji). 20 ograniczaj ą c ą konkurencj ę , przes ł anka wyst ę powania „straty” nie dotyczy wszystkich rynków konkurencyjnych (tzw. „potencjalnie subsydiowanych”) jako ca ł o ś ci. Pojedyncze przypadki ujemnej rentowno ś ci us ł ug ś wiadczonych przez Uczestnika na poszczególnych rynkach nie mog ą przemawia ć za generalnym zarzutem niedozwolonego dotowania w skali ca ł ego przedsi ę biorstwa. Odnosz ą c si ę do samego zró ż nicowania ś redniej rentowno ś ci us ł ug ś wiadczonych przez Uczestnika w dwóch grupach badanych rynków lokalnych, Prezes Urz ę du uzna ł , i ż naturaln ą jest sytuacja, w której mar ż a zysku na rynku zmonopolizowanym jest ustalana przez przedsi ę biorc ę na wy ż szym poziomie ni ż mar ż a zysku na rynku konkurencyjnym. Sytuacja taka nie stanowi patologii, o ile poziom cen nie osi ą ga pu ł apu pozwalaj ą cego na uznanie ich za nadmiernie wygórowane w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy. Porównuj ą c informacje Uczestnika zawarte w pismach z dnia 21.11.2005 r. i 10.01.2006 r., Prezes Urz ę du stwierdzi ł ponadto, ż e w toku post ę powania, ujemna rentowno ść us ł ug ś wiadczonych przez Uczestnika na rynkach uznanych wst ę pnie za subsydiowane, zosta ł a istotnie zredukowana. Bior ą c pod uwag ę wy łą cznie rynki o ujemnej rentowno ś ci, Prezes Urz ę du uzna ł równie ż za zasadne wyja ś nienia Uczestnika, który podniós ł , ż e przejmuj ą c sieci innych operatorów, wstrzymuje si ę on z gwa ł townym wyrównaniem wysoko ś ci stawek op ł at abonamentowych do ś redniej stosowanej przez siebie w skali kraju, która, dla stawek jakie Uczestnik zapowiedzia ł na dzie ń 1.09.2006 r. wynios ł a ok. 40,24 z ł , i tymczasowo utrzymuje stawki na dotychczasowym poziomie, podnosz ą c je systematycznie (czego dowiód ł w nin. post ę powaniu co do miejscowo ś ci: Tczew, Nowy Dwór Mazowiecki, Sochaczew). Logicznym jest przy tym wniosek, ż e natychmiastowe wyrównanie cen spotka ł oby si ę z oporem konsumentów przyzwyczajonych do ni ż szych stawek obowi ą zuj ą cych u poprzedniego operatora. Mimo, i ż w obecnym stanie prawnym, brak jest wyra ź nego wymogu, aby sprzeda ż poni ż ej kosztów by ł a prowadzona z zamiarem eliminacji konkurentów, wydaje si ę , i ż aktualne w tym zakresie pozosta ł y pogl ą dy wypracowane na tle art. 5 ust. 1 pkt 5 nieobowi ą zuj ą cej ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (tekst jedn. z dnia 31.05.1999 r. Dz.U. NT 52, poz. 547), zgodnie z którymi, cyt. „ Z praktyk ą sprzeda ż y poni ż ej kosztów (…) mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy jest to realizowane z zamiarem eliminacji konkurentów. W sytuacji za ś nagromadzenia przez sprzedawc ę towaru, którego nie mo ż e on zby ć po cenach zapewniaj ą cych rentowno ść , zbycie towaru po cenie ni ż szej ni ż koszty, nie stanowi przejawu wspomnianej praktyki.” 3 . W ocenie Prezesa Urz ę du, dzia ł ania Uczestnika polegaj ą ce na czasowym utrzymywaniu stawek op ł at na dotychczasowym, tj. wprowadzonym przez dotychczasowych operatorów przejmowanych sieci poziomie, co czasowo skutkuje ujemn ą rentowno ś ci ą ś wiadczonych us ł ug, szczególnie je ś li towarzyszy temu kosztowna modernizacja przej ę tej sieci (co Uczestnik podkre ś la ł w toku post ę powania podaj ą c konkretn ą wysoko ść nak ł adów jakie poniós ł w miejscowo ś ciach o ujemnej rentowno ś ci), nale ż y uzna ć , za skutek okoliczno ś ci, za które Uczestnik nie odpowiada w rozumieniu art. 8 ustawy mimo formalnego – czasowo – wype ł nienia przes ł anki z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy. Czas trwania praktyki, o której mowa, nale ż y ka ż dorazowo ocenia ć z uwzgl ę dnieniem struktury i warunków konkurencji w ł a ś ciwych dla danego rynku. 3 Stanis ł aw Gronowski, Ustawa antymonopolowa, Komentarz 2 wyd., C.H.BECK, Warszawa 1999 r., str. 208 Informacje niejawne stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. w Gdyni – dane o rentowno ś ci ś wiadczonych us ł ug (pe ł ne dane w pkt VII za łą cznika nr 3 do decyzji). 21 Dokonuj ą c oceny ra żą co niskiego charakteru cen stosowanych przez Uczestnika na rynkach konkurencyjnych, Prezes Urz ę du stosowa ł tak ż e kryterium porównawcze, uwzgl ę dniaj ą c wysoko ść op ł at stosowanych przez bezpo ś rednich konkurentów Uczestnika na tych rynkach. Dzi ę ki temu ustali ł , ż e abonament miesi ę czny za porównywalny do Uczestnika pakiet programowy wynosi ł (na dzie ń 1.01.2006 r.): 1. Nowy Dwór Mazowiecki – Krawarkon Sp. z o.o. 32,10 z ł – VECTRA 30,00 z ł ; 2. Tczew – ZHU Telkab Adam Przyby ł owski 33,60 z ł – VECTRA 32,00 z ł ; 3. Stargard Szczeci ń ski – Multimedia Polska S.A. 37,99 z ł – VECTRA 38,00 z ł ; 4. Łę czyca – Stowarzyszenie U ż ytkowników Sieci TV Kablowej „BORUTA” 14,00 z ł – VECTRA S.A. 19,00 z ł ; 5. Szczecinek – Gawex Media Sp. z o.o. 33,00 z ł – VECTRA 34,00 z ł ; 6. Mor ą g – Telewizja Kablowa TOP-SAT Jerzy Sobotka 20,00 z ł – VECTRA 19,50 z ł ; 7. Choszczno – Telewizja Kablowa Telsat Choszczno Henryk Szysz 16,00 z ł – VECTRA 15,00 z ł ; 8. Sochaczew – Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe Marton Mariusz Tr ą bczy ń ski 30,00 z ł – VECTRA 27,00 z ł . Porównanie stawek stosowanych przez Uczestnika z cenami jego konkurentów wskazuje, ż e s ą one zbli ż one, co nie kwalifikuje ich do grona cen drapie ż nych. Stawki stosowane przez Uczestnika s ą b ą d ź niewiele ni ż sze od stawek konkurentów (w granicach od 0,01 z ł do 3,00 z ł – ś rednio ok. 1,32 z ł brutto ni ż sze), b ą d ź nawet wy ż sze jak w przypadku Łę czycy, gdzie ró ż nica wynosi 5,00 z ł „na korzy ść ” Uczestnika. Wa ż nym spostrze ż eniem w nin. sprawie by ł o równie ż to, i ż wysoko ść stawek op ł at abonamentu stosowanego przez Uczestnika nie przek ł ada si ę wprost na rentowno ść us ł ugi. Ś wiadczy o tym przypadek Ustki, gdzie przy abonamencie w wysoko ś ci 23,00 z ł Uczestnik zdo ł a ł osi ą gn ąć dodatni ą rentowno ść wynosz ą c ą : , b ą d ź Wa ł brzycha, gdzie przy abonamencie w wysoko ś ci 19,00 z ł Uczestnik wskaza ł na: rentowno ść . Na rynkach tych, mimo niskich stawek op ł at, uda ł o si ę Uczestnikowi osi ą gn ąć wy ż sz ą rentowno ść ni ż w miejscowo ś ciach, w których stawki abonamentu przekracza ł y kwot ę 40,00 z ł . Np. dla Wroc ł awia przy stawce abonamentu wynosz ą cej 48,00 z ł uda ł o si ę Uczestnikowi osi ą gn ąć „jedynie”: Istotne dla oceny praktyki Uczestnika s ą informacje udzielone pismem operatora z dnia 21.11.2005 r. dotycz ą ce zmian ilo ś ci abonentów w tych miejscowo ś ciach, w których dzia ł alno ść Uczestnika wykazuje ujemn ą rentowno ść . Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du zmuszony by ł uzna ć , i ż Uczestnik nie stosowa ł praktyki naruszaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, okre ś lonej w Informacje niejawne stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. w Gdyni, Henryka Szysz Telewizja Kablowa „Telsat-Choszczno, CANAL+ Cyfrowy Sp. z o.o. i Cyfrowy Polsat S.A. – dane o ilo ś ci abonentów (pe ł ne dane w pkt XI za łą cznika nr 3 do decyzji). Informacje niejawne stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. w Gdyni – dane o rentowno ś ci ś wiadczonych us ł ug (pe ł ne dane w pkt X za łą cznika nr 3 do decyzji). Informacje niejawne stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. w Gdyni – dane o rentowno ś ci ś wiadczonych us ł ug (pe ł ne dane w pkt IX za łą cznika nr 3 do decyzji). Informacje niejawne stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. w Gdyni – dane o rentowno ś ci ś wiadczonych us ł ug (pe ł ne dane w pkt VIII za łą cznika nr 3 do decyzji). 22 sentencji decyzji jako ustalanie op ł at abonamentowych za rozszerzony pakiet programowy telewizji kablowej w wysoko ś ci zani ż onej w stosunku do rzeczywi ś cie ponoszonych kosztów, poprzez (…) w celu eliminacji lokalnych konkurentów. Oceniaj ą c, czy Uczestnik dopu ś ci ł si ę naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy, Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł , ż e stawki abonamentu przekraczaj ą ce 40,00 z ł za pakiet rozszerzony by ł y stosowane zarówno na rynkach, na których Uczestnik posiada ł konkurencj ę innych operatorów tvk: S ł upsk, L ę bork, Wroc ł aw, Bielsko Bia ł a, Kielce, Rzeszów, jak i tam, gdzie posiada ł 100% udzia ł ów w lokalnym rynku w ł a ś ciwym, tj.: Ś winouj ś cie, Kamie ń Pomorski, Szczecin, Police, My ś libórz, Elbl ą g, Suwa ł ki, Bia ł a Podlaska, Sieradz, Gostynin, Sierpc, Skierniewice, Legnica, Jelenia Góra, Racibórz, O ś wi ę cim, Krosno. Co wi ę cej, porównanie ś rednich stawek abonamentu w obu tych grupach sk ł ania do wniosku, ż e ś rednia ta w o ś rodkach konkurencyjnych by ł a wy ż sza (45,33 z ł ) ni ż tam, gdzie Uczestnik nie „czu ł na plecach oddechu konkurencji” (44,53 z ł ). Ś wiadczy to, ż e lokalne warunki konkurencji nie stanowi ą dla Uczestnika zasadniczego kryterium kszta ł towania wysoko ś ci stawek abonamentowych na poszczególnych rynkach. Dane jak wy ż ej mog ą by ć obarczone pewnym b łę dem pomini ę cia istotnych dla analizy okoliczno ś ci charakterystycznych dla danych miejscowo ś ci. W ocenie Prezesa Urz ę du, u ś rednienie tych danych pozwala w znacznej cz ęś ci wyeliminowa ć te b łę dy i oddaje stan rzeczywisty. Tak ż e w przypadku grupy miejscowo ś ci z niskimi stawkami abonamentu, Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e by ł y one stosowane zarówno tam, gdzie Uczestnik konkurowa ł z innymi operatorami tvk, jak i tam, gdzie nie posiada ł on konkurencji. Z powy ż szego wynika, ż e sama analiza wysoko ś ci stawek op ł aty abonamentowej, podobnie jak wybiórcza analiza rentowno ś ci us ł ug, jest dalece niewystarczaj ą ca dla stwierdzenia stosowania przez Uczestnika niedozwolonej praktyki. Ka ż dorazowo nale ż y bada ć warunki lokalne ka ż dej z miejscowo ś ci, w tym wskazywane przez Uczestnika okoliczno ś ci, jak: historia cenowa, historia i zmiany oferty programowej, standard techniczny sieci, planowane nak ł ady na modernizacj ę infrastruktury, sytuacja ekonomiczn ą spo ł ecze ń stwa, zmiany w otoczeniu legislacyjnym bran ż y, oraz warunkami konkurencji ze strony lokalnych operatorów telewizji kablowej, i dopiero na tej podstawie budowa ć pogl ą d dotycz ą cy polityki cenowej Uczestnika w danej miejscowo ś ci. Dokonana przez Prezesa Urz ę du w nin. post ę powaniu analiza nie dowiod ł a, aby dopuszcza ł si ę on zarzucanej praktyki, mimo, i ż na pierwszy rzut oka, fakt stosowania przez niego mocno zró ż nicowanych stawek op ł at abonamentowych, i ujemnej rentowno ś ci na kilku rynkach lokalnych, móg ł budzi ć takie podejrzenia, i by ł podstaw ą podj ę cia decyzji o postawieniu zarzutu antymonopolowego. Oceniaj ą c zarzut z punktu widzenia przes ł anek okre ś lonych w art. 8 ust. 2 pkt 1 i pkt 5 ustawy, Prezes Urz ę du nie poprzesta ł jedynie na analizie danych dotycz ą cych rynków uznanych za adekwatne dla rozstrzygni ę cia, tj. z jednej strony ewentualnie subsydiowanych, a z drugiej strony ewentualnie subsydiuj ą cych. W toku post ę powania dokonano równie ż analizy wszystkich miejscowo ś ci obj ę tych zakresem dzia ł ania Uczestnika, dokonuj ą c ich podzia ł u na rynki, na których spotyka ł si ę on z konkurencj ą innych operatorów tvk, i takich, gdzie nie posiada ł on konkurencji. Wykaza ł a ona, ż e ś rednia wysoko ść abonamentu za rozszerzony pakiet programowy wynios ł a dla miejscowo ś ci konkurencyjnych 33,70 z ł (w tym 46 miejscowo ś ci), natomiast dla miejscowo ś ci zmonopolizowanych 38,01 z ł (w tym 65 miejscowo ś ci). Ró ż nica wynosz ą ca jedynie 4,31 z ł brutto nie jest znacz ą ca zarówno co do swojej wysoko ś ci, jak i co do proporcji w stosunku do ś redniej op ł at dla wszystkich lokalnych rynków dzia ł alno ś ci Uczestnika, i wskazuje z jednej strony, ż e mimo braku konkurencji ze Informacje niejawne stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. w Gdyni – dane o rentowno ś ci ś wiadczonych us ł ug (pe ł ne dane w pkt XII za łą cznika nr 3 do decyzji). 23 strony innych operatorów tvk, Uczestnik nie osi ą ga ł z tego tytu ł u znacz ą cej korzy ś ci na rynkach zdominowanych, a z drugiej, ż e na rynkach konkurencyjnych stosowa ł on ceny, które nie mog ł y przeciwdzia ł a ć ukszta ł towaniu si ę warunków koniecznych dla powstania, b ą d ź rozwoju konkurencji. Nale ż y w tym miejscu ponownie podkre ś li ć , ż e naturalnym jest, i ż podmiot dominuj ą cy na rynku ma sk ł onno ść do stosowania wy ż szej mar ż y zysku, ni ż w sytuacji, kiedy skuteczna konkurencja sk ł ania go do walki o klienta, cz ę sto na granicy op ł acalno ś ci. Zadaniem Prezesa Urz ę du jest badanie takiej praktyki pod k ą tem stwierdzenia, czy przypadaj ą ca – z tego tytu ł u – dominuj ą cemu przedsi ę biorcy „renta” nie jest ra żą co wygórowana (art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy), co ś wiadczy ł oby o eksploatacji konsumentów pozbawionych dobrodziejstw konkurencji, b ą d ź nie jest wykorzystywana w celu subsydiowania rynków konkurencyjnych, co ś wiadczy ł oby o próbie ograniczenia na nich konkurencji. Zdaniem Prezesa Urz ę du, ś rednia ró ż nica stawek wynosz ą ca jedynie 4,31 z ł brutto ś wiadczy, ż e Uczestnik nie nadu ż y ł mo ż liwo ś ci, jakie dawa ł a mu wy łą czno ść na terenie 65 miejscowo ś ci w ca ł ym kraju, i nie uzasadnia ł a uznania dzia ł a ń Uczestnika za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę . Istotne spostrze ż enie dotyczy ł o równie ż faktu, ż e Uczestnik podawa ł co do tych samych miejscowo ś ci ró ż ne stawki abonamentu za pe ł en pakiet programowy, w tym (w zakresie rynków uznanych za w ł a ś ciwe dla oceny praktyki Uczestnika): S ł upsk, Szczecin, Elbl ą g, Sieradz, Gostynin, Sierpc, Skierniewice i O ś wi ę cim, które nale ż a ł y zarówno do grupy miejscowo ś ci o skrajnie wysokich, jak i skrajnie niskich stawkach abonamentu. Praktyka ta mo ż e stanowi ć przejaw anty-konkurencyjnego podzia ł u rynku wed ł ug kryteriów terytorialnych, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 8 ustawy, o ile nie posiada uzasadnienia ekonomicznego (vide: Stanis ł aw Gronowski 4 ), i zosta ł a wst ę pnie rozwa ż ona przez Prezesa Urz ę du pod k ą tem mo ż liwo ś ci rozszerzenia post ę powania o ten zarzut. W nin. post ę powaniu nale ż a ł o jednak wykluczy ć tak ą mo ż liwo ść , gdy ż wed ł ug dokonanych przez organ antymonopolowy ustale ń , okoliczno ś ci ą decyduj ą c ą o zró ż nicowaniu nie by ł o cz ęś ciowe pokrywanie si ę sieci Uczestnika z zasi ę giem jego konkurentów w danej miejscowo ś ci. Ś wiadczy o tym fakt, i ż w ż adnym z tych przypadków ni ż sza stawka nie wi ą za ł a si ę z wyst ę powaniem konkurencji, a przeciwnie, w przypadku S ł upska sytuacja by ł a odwrotna. Ni ż sza stawka abonamentu (23,00 z ł ) dotyczy ł a niekonkurencyjnej cz ęś ci rynku, a wy ż sza (45,00 z ł ) cz ęś ci, na której wyst ę powa ł a konkurencja ze strony innego operatora tvk (TK Korres). Powy ż sze ś wiadczy o braku podstaw dla uznania odpowiedzialno ś ci Uczestnika co do zarzucanej mu praktyki. Oceniaj ą c wyst ą pienie anty-konkurencyjnego skutku praktyki zarzucanej Uczestnikowi pod k ą tem art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy, Prezes Urz ę du przywo ł uje spostrze ż enia dotycz ą ce zmian ilo ś ci abonentów w tych miejscowo ś ciach, w których dzia ł alno ść Uczestnika wykazywa ł a ujemn ą rentowno ść . Skoro, mimo stosowania niskich stawek op ł at abonamentowych, co w stosunku do kilku rynków skutkowa ł o nawet ujemn ą (przynajmniej czasowo) rentowno ś ci ą ś wiadczonych us ł ug, ilo ść abonentów Uczestnika nie ros ł a znacz ą co (co do zasady), lecz nawet spada ł a, co dotyczy ł o: Choszczna – o 21,2%, Łę czycy – o 10,29%, albo waha ł a si ę , wzrastaj ą c jedynie nieznacznie, w tym: Sochaczew – o 1,12%, Kwidzyn – 0,78%, Szczecinek – o 1,71% (w okresie 2002-pa ź dziernik 2005), to wida ć , i ż ceny stosowane przez Uczestnika nie przeciwdzia ł a ł y ukszta ł towaniu si ę na tych rynkach warunków koniecznych dla rozwoju konkurencji (art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy). Widoczny wzrost zanotowano jedynie w Nowym Dworze Mazowieckim o 12,85% i Mor ą gu, gdzie by ł on skutkiem aktywacji sieci dopiero w roku 2004. W tym przypadku, Uczestnik pozyska ł w okresie od lipca 2004 do listopada 2005 jedynie: 4 Stanis ł aw Gronowski, Ustawa Antymonopolowa, Komentarz, C.H.BECK, Warszawa 1999 r., str. 195 24 , z czego lokalny konkurent wskaza ł jedynie na 72 przypadki rozwi ą zania umowy na rzecz Uczestnika w okresie wrzesie ń 2004-wrzesie ń 2005, co trudno uzna ć za istotny skutek ukszta ł towania si ę warunków wrogich konkurencji, a raczej za naturalny skutek jej istnienia w sytuacji, gdy konkuruj ą ce ze sob ą oferty cenowe by ł y porównywalne: Uczestnik – 19,50 z ł , Jerzy Sobotka Telewizja Kablowa TOP-SAT Oddzia ł w Mor ą gu – 20,00 z ł (brak danych dotycz ą cych Tczewa jest wynikiem zakupu tej sieci przez Uczestnika dopiero w roku 2005, co uniemo ż liwi ł o zbadanie dynamiki zmian ilo ś ci abonentów na tym rynku). Dokonuj ą c oceny praktyki Uczestnika pod k ą tem mo ż liwo ś ci stwierdzenia, i ż stanowi ł a ona przejaw nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy, Prezes Urz ę du zmuszony by ł uwzgl ę dni ć stanowisko podmiotów potencjalnie zainteresowanych ukróceniem zarzuconej Uczestnikowi praktyki, tj. operatorów tvk b ę d ą cych jego bezpo ś rednimi konkurentami na lokalnych rynkach uznanych za potencjalnie dotowane, na których Uczestnik notowa ł ujemn ą rentowno ść . Stanowisko to wskazuje generalnie, ż e konkurenci Uczestnika nie ocenili stosowanych przez niego cen jako cen dumpingowych, których cel jest wyra ź nie anty-konkurencyjny, b ą d ź nie potrafili zaj ąć stanowiska w tej sprawie mimo zach ę ty, jak ą by ł sam fakt wszcz ę cia i prowadzenia niniejszego post ę powania. Do grona podmiotów, które w sposób wyra ź ny wykluczy ł y tak ą mo ż liwo ść nale ż eli: Stowarzyszenie U ż ytkowników Sieci TV Kablowej „BORUTA” w Łę czycy (minimalny przep ł yw abonentów z jednej sieci do drugiej i porównywalno ść ofert tak od strony cenowej, jak i programowej), mimo, ż e abonament Uczestnika wzrós ł w tym przypadku do kwoty 19,00 z ł dopiero 1.12.2005 r., a wcze ś niej ustalony by ł jedynie na 14,00 z ł i Automatic-Serwis Sp. z o.o. w Brodnicy (Vectra S.A. nie stosuje cen dumpingowych). Co wi ę cej, przedsi ę biorcy, którzy w roku 2004 informowali, ż e maj ą trudno ś ci z zakwalifikowaniem i ocen ą stawek stosowanych przez Uczestnika, w odpowiedziach udzielonych na prze ł omie lat 2005/2006 stwierdzili, i ż podwy ż ki op ł at dokonane w tym czasie przez Uczestnika ś wiadcz ą , ż e obecnie nie zachodzi podejrzenie stosowania anty- konkurencyjnej praktyki. Do grupy tej nale żą : Krawarkon Sp. z o.o. w Warszawie (nie postrzega Uczestnika jako nieuczciwej konkurencji od momentu wprowadzenia korekty co do wysoko ś ci abonamentu), Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe MARTON Mariusz Tr ą bczy ń ski w Golubiu-Dobrzyniu (nie traci w istotnym zakresie abonentów na rzecz VECTRA S.A.), Multimedia Polska Sp. z o.o. w Gdyni (trudno powiedzie ć , aby mo ż na by ł o uzna ć dzia ł alno ść konkurencyjn ą Uczestnika za nieuczciw ą , obecnie stawki abonamentowe s ą podobne) i Gawex Media Sp. z o.o. w Warszawie (stosowane przez Uczestnika op ł aty nie powoduj ą utraty klientów). W tym miejscu nale ż y doda ć , i ż odpowied ź udzielona przez Spó ł dzielni ę Mieszkaniow ą „WARMIA” (Lidzbark Warmi ń ski) pozwoli ł a stwierdzi ć , ż e nie jest ona bezpo ś rednim konkurentem Uczestnik, gdy ż jej sie ć nie pokrywa si ę terytorialnie z jego zasi ę giem. Oznacza to, ż e niska stawka abonamentu stosowana przez Uczestnika do dnia 1.08.2004 r. w wysoko ś ci 21,00 z ł (nast ę pnie stopniowo podwy ż szana do 31,50 z ł na dzie ń 1.09.2006 r.) nie by ł a elementem walki konkurencyjnej z tym operatorem, a stosuj ą cy j ą Uczestnik zachowywa ł pocz ą tkowo niskie stawki abonamentu, które „odziedziczy ł ” wraz z nabyt ą sieci ą . Jedynie w przypadku Choszczna i Tczewa konkurencyjni operatorzy zaj ę li jednoznaczne stanowisko, stosownie do którego, stawki op ł at abonamentowych Uczestnika maj ą na celu eliminacj ę konkurencji. Jednak nawet w tym przypadku (Choszczno), konkurent Uczestnika poinformowa ł , ż e cyt. „ W obecnym czasie, TV KAB „TELSAT-Choszczno” nie traci odbiorców.”, co potwierdza informacje Uczestnika co do zmniejszenia ilo ś ci abonentów na tym rynku, mimo stosowania niskich op ł at i ujemnej rentowno ś ci, na skutek niskich op ł at Informacje niejawne stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy VECTRA S.A. w Gdyni – dane o ilo ś ci abonentów (pe ł ne dane w pkt XIII za łą cznika nr 3 do decyzji). 25 stosowanych przez konkurenta (Telewizja Kablowa Telsat-Choszczno Henryk Szysz) w wysoko ś ci 16,00 z ł . Co do Tczewa, to nale ż y podkre ś li ć , ż e znalaz ł si ę on w grupie miejscowo ś ci potencjalnie dotowanych nie w oparciu o kryterium wysoko ś ci cen, bo ta by ł a od samego pocz ą tku stosowana przez Uczestnika w wysoko ś ci 26,00 z ł (wst ę pnie zak ł adano jako graniczn ą cen ę 25,00 z ł ), lecz o kryterium ujemnej rentowno ś ci ś wiadczonej us ł ugi, co zosta ł o wyja ś nione przez Uczestnika faktem przej ę cia sieci dopiero w 2005 r. i utrzymaniem dotychczasowych stawek. Jednocze ś nie, Uczestnik zapewni ł , ż e dokonana przez niego ocena lokalnych warunków tego rynku i podwy ż ka op ł aty z 2006 r., która osi ą gn ęł a 32,00 z ł (niewiele mniej od ceny konkurenta wynosz ą cej 33,60 z ł - ZHU Telkab Adam Przyby ł owski), pozwoli ł y na uzyskanie dodatniego wska ź nika rentowno ś ci. Powy ż sze potwierdza, i ż Uczestnik stopniowo ujednolica ceny we wszystkich miejscowo ś ciach, zmierzaj ą c do wyeliminowania historycznej przes ł anki ustalania wysoko ś ci abonamentu wed ł ug stawek obowi ą zuj ą cych u dotychczasowych operatorów przejmowanych sieci. Ewentualne wyj ą tki w tym zakresie nie uzasadniaj ą ogólnego stwierdzenia o stosowaniu praktyki, o której mowa w sentencji niniejszej decyzji. Tym samym, maj ą c na uwadze, ż e celem niniejszego post ę powania nie by ł a wybiórcza analiza wszystkich 114 lokalnych rynków obj ę tych zasi ę giem sieci Uczestnika, lecz potwierdzenie, b ą d ź zaprzeczenie, i ż w skali ca ł ego przedsi ę biorstwa dopuszcza si ę on z góry za ł o ż onej i konsekwentnie realizowanej praktyki, stanowi ą cej zasad ę jego funkcjonowania, polegaj ą cej na ustalaniu op ł at abonamentowych za rozszerzony pakiet programowy telewizji kablowej w wysoko ś ci zani ż onej w stosunku do rzeczywi ś cie ponoszonych kosztów, poprzez stosowanie wewn ę trznych dotacji, polegaj ą cych na pokrywaniu strat osi ą ganych na rynkach, na których VECTRA S.A. z siedzib ą w Gdyni nie posiada pozycji dominuj ą cej, przychodami osi ą ganymi na rynkach, na których posiada ona pozycj ę dominuj ą c ą , w celu eliminacji lokalnych konkurentów, nale ż a ł o uzna ć , ż e przypuszczenia Prezesa Urz ę du w tym wzgl ę dzie nie potwierdzi ł y si ę . Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du uzna ł , i ż oceniane dzia ł ania Uczestnika nie stanowi ł y praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę w rozumieniu art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 5 ustawy i wyda ł decyzj ę w oparciu o art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym „ Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o niestwierdzeniu stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , je ż eli nie stwierdzi naruszenia zakazów okre ś lonych w art. 5 lub w art. 8.”. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeczono jak w sentencji. Pouczenie: Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 §2 k.p.c. od decyzji niniejszej przys ł uguje Uczestnikowi odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Odwo ł anie nale ż y przes ł a ć na adres Delegatury UOKiK w Bydgoszczy. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dorota Karczewska Radca prawny Otrzymuj ą : VECTRA S.A. z siedzib ą w Gdyni 26 ul. Aleja Zwyci ę stwa 253 81-525 Gdynia