RPZ-14/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 28 lutego 2007 roku RPZ– 411/3/06/AC/ DECYZJA nr RPZ 14/2007 Stosownie do art. 28 ust.6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 ze zm.) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego, wszcz ę tego na wniosek Andrzeja Bakuna – prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Oczyszczania Terenu BAKUN w Roztoce przeciwko Gminie S ł upca - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1. na podstawie art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyk ę Gminy S ł upca, polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug odbierania nieczysto ś ci ciek ł ych poprzez odmow ę zawarcia przez zak ł ad bud ż etowy Gminy – Gminny Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w S ł upcy umowy na odbieranie nieczysto ś ci ciek ł ych z wnioskodawc ą , co narusza art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 przywo ł anej na wst ę pie ustawy poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na lokalnym rynku opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych oraz nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. 2. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 tej ustawy nak ł ada si ę na Gmin ę S ł upca kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 2.936 z ł otych (s ł ownie: dwa tysi ą ce dziewi ęć set trzydzie ś ci sze ść z ł otych) p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. 3. Na podstawie art. 75 w zwi ą zku z art. 69 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , kosztami post ę powania antymonopolowego obci ąż a si ę Gmin ę S ł upca i z tego tytu ł u zobowi ą zuje si ę Gmin ę S ł upca do zwrotu na rzecz Andrzeja Bakuna prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Oczyszczania Terenu BAKUN w Roztoce kwoty 500 z ł (s ł ownie: pi ęć set z ł otych). 1 Uzasadnienie W dniu 13 grudnia 2005 r. do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu wp ł yn ął wniosek Andrzeja Bakuna – prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Zak ł ad Oczyszczania Terenu BAKUN w Roztoce (zwanego dalej: Wnioskodawc ą ) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Gminie S ł upca (zwanego dalej: Uczestnikiem lub Gmin ą ). W uzasadnieniu wniosku Wnioskodawca wskaza ł , i ż nieczysto ś ci ciek ł e z terenu gminy S ł upca powinny by ć przyjmowane na gminn ą stacj ę zlewn ą , a odmowa podpisania z nim stosownej umowy „narusza zasady kszta ł towania si ę prawid ł owej konkurencji na lokalnym rynku us ł ug”. Do wniosku Wnioskodawca za łą czy ł szereg dokumentów, które - w jego ocenie – potwierdza ł y bezprawno ść dzia ł a ń Gminy, w tym skierowane do niego pismo Gminnego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji w S ł upcy (dalej: GZWiK) z dnia 22.07.2005r., w którym poinformowano, ż e „z przyj ę tego dla oczyszczalni ś cieków bilansu ilo ś ciowo – jako ś ciowego ś cieków oraz stosowanych w niej procesów oczyszczania nie jest mo ż liwe podpisanie z Zak ł adem Oczyszczania Terenu BAKUN umowy na odbieranie nieczysto ś ci p ł ynnych w punkcie zlewnym w Cienienie Zabornym”. (k. 30) Z uwagi na powy ż sze Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: Prezesem Urz ę du) postanowieniem z dnia 20 stycznia 2006 r. wszcz ął post ę powanie antymonopolowe przeciwko Gminie S ł upca w sprawie uznania praktyki - polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug odbierania nieczysto ś ci ciek ł ych, poprzez odmow ę zawarcia przez zak ł ad bud ż etowy Gminy - Gminny Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w S ł upcy z Wnioskodawc ą umowy na odbieranie nieczysto ś ci ciek ł ych - za ograniczaj ą c ą konkurencj ę . W odpowiedzi na postawiony zarzut Uczestnik wskaza ł , ż e odmowa zawarcia z Wnioskodawc ą umowy na odbieranie nieczysto ś ci ciek ł ych spowodowana by ł a trosk ą o poprawn ą prac ę oczyszczalni w Cieninie Zabornym, która jest oczyszczalni ą biologiczn ą typu LEMNA o maksymalnej przepustowo ś ci 270 m 3 na dob ę . Uczestnik wskaza ł równie ż , ż e na podstawie dotychczasowego bilansu ś cieków w/w oczyszczalni, „proporcja pomi ę dzy ś ciekami dop ł ywaj ą cymi z istniej ą cej sieci kanalizacyjnej, a ś ciekami dowo ż onymi nie mo ż e przekroczy ć 0,2”, natomiast zachwianie tej proporcji spowoduje przekroczenie dopuszczalnych st ęż e ń zanieczyszcze ń w odprowadzanych ś ciekach, okre ś lonych w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 14.11.2000r. W toku post ę powania antymonopolowego Uczestnik wyja ś ni ł dodatkowo, ż e punkt zlewny w Cieninie Zabornym nie jest wyposa ż ony w komor ę wst ę pn ą , co uniemo ż liwia ocen ę dowo ż onych ś cieków, a przyj ę cie „ ś cieków o wy ż szej zawarto ś ci st ęż e ń zanieczyszcze ń mog ł oby spowodowa ć nieprawid ł ow ą prac ę oczyszczalni”. Uczestnik podniós ł równie ż , ż e z przedstawionego przez Wnioskodawc ę wykazu posiadanego sprz ę tu do wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych wynika ł o du ż e prawdopodobie ń stwo, ż e dowo ż one przez Wnioskodawc ę nieczysto ś ci nie pochodzi ł yby z terenu gminy S ł upca i mia ł yby przemys ł owy charakter. Gmina wskaza ł a równie ż , ż e jej obawy wzbudzi ł fakt, ż e Wnioskodawca nie wyst ą pi ł do Miejskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji w S ł upcy - dysponuj ą cego zmodernizowan ą oczyszczalni ą wyposa ż on ą w laboratorium - o zawarcie z nim umowy na odbieranie nieczysto ś ci ciek ł ych, pomimo ż e, w ocenie Uczestnika, „punkt zlewny miejskiej oczyszczalni jest bardziej korzystny pod wzgl ę dem po ł o ż enia”. 2 Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Wnioskodawca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej nr 506 prowadzonej przez Wójta Gminy Krzymów pod firm ą Zak ł ad Oczyszczania Terenu „Bakun” Andrzej Bakun. Przedmiotem dzia ł ania przedsi ę biorcy jest mi ę dzy innymi gospodarowanie odpadami. Dowód: za ś wiadczenie o wpisie do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej (k. 3) Na terenie gminy S ł upca znajduje si ę jedna stacja zlewna przy oczyszczalni ś cieków w Cienienie Zabornym. Od 1.01.2003 r. administratorem oczyszczalni jest Gminny Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w S ł upcy. GZWiK nie prowadzi dzia ł alno ś ci w zakresie us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych. Dowód: o ś wiadczenie Uczestnika (k. 43) Podmioty posiadaj ą ce zezwolenie na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci na terenie gminy S ł upca wyszczególnione s ą w poni ż szej tabeli. L.p. Nazwa/firma podmiotu Stacje zlewne, wskazane w zezwoleniach jako miejsca wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych Data wydania zezwolenia 1 S ł upeckie Gospodarstwo Komunalne sp. z o.o. 2 Pawe ł Sompolski Firma Us ł ugowo – Handlowa „Trans-Pol” 3 Krzysztof Kujawa Us ł ugi Transportowe 4 Ł ukasz Giszter Us ł ugi Transportowe 5 Andrzej Skowronek Us ł ugi Transportowe 6 Irena Wieczorek Us ł ugi Transportowe 7 Gra ż yna Mierzejewska Handel Piaskiem i Torfem [usuni ę to] Dowód: pismo Gminy wraz z za łą cznikami (k. 43 – 53 akt) Na terenie miasta S ł upcy funkcjonuje punkt zlewny przy oczyszczalni ś cieków w S ł upcy, ale aktualnie przyjmuje on jedynie nieczysto ś ci pochodz ą ce z terenu miasta S ł upcy. Dowód: o ś wiadczenie Burmistrza Miasta S ł upcy (k. 70, k. 130 akt) Wnioskiem z dnia 8.06.2005 r. Wnioskodawca wyst ą pi ł do gminy S ł upca o udzielenie zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz w zakresie opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych na terenie gminy S ł upca, wyst ę puj ą c jednocze ś nie do GZWiK o zawarcie z nim umowy na odbieranie nieczysto ś ci ciek ł ych. Dowód: odpisy wniosków (k. 34, k. 36 ) 3 W odpowiedzi na powy ż sze, pismem z dnia 22.07.2005r. GZWiK poinformowa ł Wnioskodawc ę ż e nie ma mo ż liwo ś ci zawarcia w/w umowy, z uwagi na „przyj ę ty dla oczyszczalni ś cieków bilans ilo ś ciowo – jako ś ciowy oraz stosowane w niej procesy oczyszczania”. Dowód: pismo GZWiK z dnia 22.07.2005 r. W zwi ą zku z powy ż szym Wnioskodawca wskaza ł inn ą stacj ę zlewn ą – oczyszczalni ę ś cieków w Lubomy ś lu. Decyzj ą z dnia 10.08.2005r. udzielono Wnioskodawcy zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych na terenie gminy S ł upca, wskazuj ą c jako miejsce wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych w/w oczyszczalni ę . Dowód: decyzja z dnia 10.08.2005r. (k. 19 – 20) Powy ż sza decyzja zosta ł a zaskar ż ona przez Wnioskodawc ę (kwestionuj ą cego mi ę dzy innymi fakt odmowy wydania zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz na ł o ż ony na niego zakres obowi ą zków w zwi ą zku ze ś wiadczeniem us ł ug polegaj ą cych na opró ż nianiu zbiorników bezodp ł ywowych i transporcie nieczysto ś ci ciek ł ych) wskutek czego, orzeczeniem Samorz ą dowego Kolegium Odwo ł awczego w Koninie (dalej: SKO) z dnia 17.10.2005r. zosta ł a ona uchylona w ca ł o ś ci, a spraw ę przekazano do ponownego rozpoznania. Dowód: decyzja SKO z dnia 17.10.2005r. (k. 12 – 15) Decyzj ą z dnia 2 lutego 2006r. ponownie udzielono Wnioskodawcy zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych na terenie gminy S ł upca, wskazuj ą c jako miejsce wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych punkt zlewny przy oczyszczalni ś cieków w Lubomy ś lu. Dowód: decyzja z dnia 2.02.2006r. (k. 105 – 106) Równie ż i ta decyzja zosta ł a zaskar ż ona przez Wnioskodawc ę , a nast ę pnie decyzj ą SKO uchylona w ca ł o ś ci, a spraw ę przekazano do ponownego rozpoznania. Dowód: decyzja SKO z dnia 7.04.2006r. (k. 98 – 101) W toku ponownego rozpoznawania sprawy, Gmina zwróci ł a si ę do Wnioskodawcy m.in. o okre ś lenie punktu zlewnego, gdy ż z informacji przekazanych przez Zak ł ad Gospodarki w Ś lesinie – administratora oczyszczalni ś cieków w Lubomy ś lu – wynika ł o, ż e na wskazana oczyszczalni ę przyjmowane s ą nieczysto ś ci pochodz ą ce wy łą cznie od mieszka ń ców gminy Ś lesin. Dowód: pismo Gminy z dnia 14.04.2006r. (k. 96) W odpowiedzi na powy ż sze Wnioskodawca powo ł a ł si ę na przepis art. 3 ust. 2 pkt 2b ustawy z dnia 13.09.1996r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.), zgodnie z którym gmina ma obowi ą zek zapewnienia budowy, utrzymania i eksploatacji stacji zlewnych, w przypadku gdy pod łą czenie wszystkich nieruchomo ś ci do sieci kanalizacyjnej jest niemo ż liwe lub powoduje nadmierne koszty. Dowód: pismo Wnioskodawcy z dnia 24.05.2006r. (k. 93 w zw. z k. 95) W zwi ą zku z powy ż szym Gmina ponownie wezwa ł a Wnioskodawc ę do przedstawienia dowodu potwierdzaj ą cego gotowo ść odbierania nieczysto ś ci ciek ł ych przez stacj ę zlewn ą w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Dowód: pismo Gminy z dnia 14.06.2006r. (k. 115) Pismem z dnia 3.07.2006r. Gmina poinformowa ł a Wnioskodawc ę , ż e jego wniosek pozostawiono bez rozpoznania, z uwagi na fakt, ż e w wyznaczonym terminie nie dostarczy ł w/w dokumentów. Dowód: pismo Gminy z dnia 14.06.2006r. (k. 115) 4 Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Na wst ę pie nale ż y wskaza ć , i ż dla stwierdzenia praktyk okre ś lonych w art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów musz ą zosta ć spe ł nione łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: 1. naruszenie interesu publicznoprawnego, 2. posiadanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku krajowym lub lokalnym, 3. nadu ż ywanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku. Podstaw ą do zastosowania przepisów Ustawy, w ś wietle jej art. 1 ust. 1, jest zagro ż enie lub naruszenie przez przedsi ę biorc ę interesu publicznoprawnego. W wyroku z dnia 24 stycznia 1991 r. w sprawie Amr 8/90 (Wokanda 1992/2/39) S ą d Antymonopolowy stwierdzi ł , ż e do post ę powania w sprawach o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym kwalifikuj ą si ę tylko takie sprawy, w których podmiot gospodarczy, w nast ę pstwie stosowania zakazanych praktyk monopolistycznych, narusza interes publicznoprawny w zakresie rozwoju konkurencji, ochrony podmiotów nara ż onych na stosowanie takich praktyk oraz ochrony interesu konsumentów. W orzeczeniu tym podkre ś lono, ż e naruszenie interesu publicznoprawnego mo ż e mie ć przyk ł adowo miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest „szerszy kr ą g uczestników rynku”, a nie jeden podmiot. Podobne stanowisko w tej kwestii zajmuje S ą d Najwy ż szy (por. przyk ł adowo uzasadnienia wyroków z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie I CKN 1217/98, OSNC 2002 r., z. 1, poz. 13, czy wyrok z dnia 28 stycznia 2002 r., I CKN 112/99, OSNC 2002 r., z. 11, poz. 144). Zgodnie natomiast z wyrokiem S ą du Najwy ż szego z dnia 24 lipca 2003 r. w sprawie I CKN 496/01 (Dz.Urz.UOKiK 2004/1/283) „ U ż ytego w tych orzeczeniach sformu ł owania: "dotkni ę cie skutkami dzia ł a ń " sprzecznych z ustaw ą antymonopolow ą , nie mo ż na jednak rozumie ć w sposób w ą ski i mechaniczny, jako tylko bezpo ś redniego pokrzywdzenia kontrahenta monopolisty. Trzeba tu ocenia ć ca ł o ść negatywnych skutków dzia ł a ń monopolisty na okre ś lonym rynku (rynek relewantny), kieruj ą c si ę ogólnymi celami obu ustaw antymonopolowych. (…) Ochrona konkurencji polega na przeciwdzia ł aniu monopolizacji rynku, rozumianej jako narzucanie przez podmiot dominuj ą cy warunków umownych niekorzystnych dla jego kontrahentów. Ochrona ta nie ogranicza si ę przy tym do sytuacji, kiedy dosz ł o ju ż do pokrzywdzenia kontrahenta przez monopolist ę , lecz obejmuje tak ż e istnienie samego stanu realnego zagro ż enia dla zasad swobodnej konkurencji. Stan takiego potencjalnego zagro ż enia jest bowiem oceniany z punktu widzenia interesu publicznego w obu ustawach jako stan niew ł a ś ciwy, a tym samym niedopuszczalny .” Podzielaj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego w tym zakresie, nale ż y stwierdzi ć , ż e post ę powanie antymonopolowe w niniejszej sprawie niew ą tpliwie toczy ł o si ę w interesie publicznym. GZWiK jest administratorem oczyszczalni ś cieków w Cienienie Zabornym i nie dopuszczaj ą c Wnioskodawcy do korzystania z punktu zlewnego niew ą tpliwie wp ł ywa na stan konkurencji na rynku lokalnym poprzez jej ograniczenie. W niniejszej sprawie skutki zachowania Uczestnika dotykaj ą Wnioskodawc ę , ale mog ą one równie ż dotyczy ć innych potencjalnych przedsi ę biorców zamierzaj ą cych uczestniczy ć w obrocie gospodarczym. Ka ż de za ś ograniczenie konkurencji jest przejawem naruszenia interesu publicznoprawnego. Dzia ł alno ść Uczestnika wp ł ywa bezpo ś rednio równie ż na interesy podmiotów korzystaj ą cych z us ł ug wskazanych przedsi ę biorców, którzy mog ą by ć pozbawieni mo ż liwo ś ci wyboru optymalnej dla siebie oferty. Istot ą praktyk okre ś lonych w art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. 5 Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , przez poj ę cie rynku w ł a ś ciwego rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Na rynek w ł a ś ciwy sk ł ada si ę rynek produktowy oraz rynek geograficzny. Z kolei art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów okre ś la pozycj ę dominuj ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. W rozpatrywanej sprawie rynkiem produktowym jest rynek us ł ug odbierania nieczysto ś ci ciek ł ych. Rynkiem w ł a ś ciwym w uj ę ciu geograficznym jest natomiast obszar gminy S ł upca. Na tak zdefiniowanych rynkach w ł a ś ciwych Gmina, zajmuje pozycj ę monopolistyczn ą , albowiem jej zak ł ad bud ż etowy jest administratorem jedynej gminnej oczyszczalni ś cieków w Cieninie Zabornym. Ograniczenie rynku w ł a ś ciwego do terenu gminy S ł upca jest konsekwencj ą obowi ą zków gminy wynikaj ą cych z art. 3 ust. 2 pkt 2b ustawy z dnia 13.09.1996r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.) . Zgodnie z tym przepisem, na gminie spoczywa obowi ą zek zapewnienia budowy, utrzymania i eksploatacji stacji zlewnych, w przypadku gdy pod łą czenie wszystkich nieruchomo ś ci do sieci kanalizacyjnej jest niemo ż liwe lub powoduje nadmierne koszty. Obowi ą zek utrzymania i eksploatacji gminnej oczyszczalni gmina S ł upca wykonuje za po ś rednictwem swojego zak ł adu bud ż etowego. Dla odbierania nieczysto ś ci ciek ł ych z terenu gminy S ł upca przeznaczona jest jedna gminna oczyszczalnia ś cieków w Cieninie Zabornym i znajduj ą cy si ę przy niej punkt zlewny. Innego miejsca przeznaczonego do wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych Gmina nie zapewnia. Co prawda na terenie miasta S ł upcy istnieje punkt zlewny przy oczyszczalni ś cieków, ale nie przyjmuje on aktualnie nieczysto ś ci ciek ł ych pochodz ą cych z obszaru gminy S ł upca. Poniewa ż pozycja monopolistyczna jest kwalifikowan ą pozycj ą dominuj ą c ą , tym samym druga z przes ł anek zosta ł a spe ł niona. Samo posiadanie pozycji dominuj ą cej nie jest zakazane. Zakazane jest dopiero jej nadu ż ywanie, przejawiaj ą ce si ę w stosowaniu zakazanych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Nadu ż yciem pozycji dominuj ą cej z art. 8 ust. 2 pkt 5 Ustawy jest przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Zakaz okre ś lony w tym przepisie oznacza, i ż dzia ł ania dominanta nie mog ą powodowa ć skutków antykonkurencyjnych. Z analizy pozycji rynkowej Uczestnika post ę powania wynika, ż e posiadaj ą c pozycj ę monopolistyczn ą na rynku us ł ug przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych, mo ż e on j ą wykorzysta ć i wp ł ywa ć na ograniczenie wolnej konkurencji na rynku wspó ł zale ż nym, jakim jest rynek us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych z terenu gminy S ł upca. Na marginesie mo ż na te ż zaznaczy ć , ż e Gmina ma równie ż monopol prawny na rynku organizowania us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci 6 ciek ł ych, zgodnie bowiem z art. 7 ust. 6 ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach wy łą cznie wójt ma prawo wydawa ć zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych na terenie gminy S ł upca. Z uwagi na powy ż sze Gmina ma szerokie mo ż liwo ś ci wp ł ywania na stan konkurencji na w/w rynku wspó ł zale ż nym. Gmina posiadaj ą c pozycj ę monopolistyczn ą na rynku przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych, a jednocze ś nie maj ą c za zadanie zaspokajanie zbiorowych potrzeb jej mieszka ń ców, powinna w szczególny sposób dba ć o rozwój nieskr ę powanej konkurencji, która mo ż e zapewni ć mieszka ń com gminy ni ż sze ceny i wy ż szy poziom ś wiadczonych us ł ug. Wszyscy uczestnicy rynku us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych s ą uzale ż nieni od dzia ł a ń Gminy i to ona decyduje o jego kszta ł cie. Gmina - dzia ł aj ą ca przez GZWiK - odbieraj ą c nieczysto ś ci od jednych podmiotów, odmawiaj ą c jednocze ś nie innym przedsi ę biorcom ma bezpo ś redni wp ł yw na op ł acalno ść ś wiadczenia tego rodzaju us ł ug, a po ś rednio tak ż e na liczb ę uczestników rynku. Oczywiste jest bowiem, ż e konieczno ść transportu nieczysto ś ci ciek ł ych na wi ę ksze odleg ł o ś ci zmniejsza op ł acalno ść dzia ł alno ś ci w zakresie opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych, a tym samym zmniejsza konkurencyjno ść ofert przedsi ę biorców zmuszonych wozi ć nieczysto ś ci na znaczne odleg ł o ś ci. W tej sytuacji Gmina powinna zapewnia ć wszystkim przedsi ę biorcom ś wiadcz ą cym us ł ugi na terenie gminy równo ść szans. Mniejsza liczba przedsi ę biorców, od których GZWiK odbiera nieczysto ś ci ciek ł e powoduje, ż e przedsi ę biorcy ci w znacznym stopniu pozbawieni s ą nacisków na to, aby oferowa ć ni ż sze ceny lub korzystniejsze warunki ś wiadczonych przez siebie us ł ug. W ocenie Prezesa Urz ę du, Uczestnik w sposób bezpodstawny, naruszaj ą cy przepis art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Gmina S ł upca odmawia Wnioskodawcy korzystania z punktu zlewnego przy oczyszczalni ś cieków urz ą dzonej dla potrzeb ca ł ej gminy. Bez znaczenia jest wskazany przez Uczestnika argument dotycz ą cy uwarunkowa ń technologicznych oczyszczalni ś cieków, zgodnie z którymi „proporcja pomi ę dzy ś ciekami dop ł ywaj ą cymi z istniej ą cej sieci kanalizacyjnej, a ś ciekami dowo ż onymi nie mo ż e przekroczy ć 0,2”, natomiast zachwianie tej proporcji spowoduje przekroczenie dopuszczalnych st ęż e ń zanieczyszcze ń w odprowadzanych ś ciekach, okre ś lonych w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 14.11.2000r. Po pierwsze bowiem gminna oczyszczalnia ś cieków ma s ł u ż y ć zaspokajaniu potrzeb mieszka ń ców gminy S ł upca, a po wtóre ca ł kowita ilo ść wytwarzanych przez nich nieczysto ś ci ciek ł ych nie zwi ę kszy si ę przez dopuszczenie do punktu zlewnego innych podmiotów. Nie ma bowiem prostej zale ż no ś ci pomi ę dzy zwi ę kszeniem liczby przedsi ę biorców dowo żą cych nieczysto ś ci ciek ł e z terenu gminy S ł upca, a zwi ę kszeniem ilo ś ci wytwarzanych przez mieszka ń ców gminy ś cieków. Ponadto, za ś wiadczon ą us ł ug ę odbierania nieczysto ś ci Uczestnik mo ż e przecie ż pobiera ć op ł aty. Kwestia natomiast ewentualnej kontroli pochodzenia nieczysto ś ci le ż y w gestii administratora oczyszczalni. Gmina dysponuje faktycznymi i prawnymi mo ż liwo ś ciami kontroli pochodzenia nieczysto ś ci, zatem brak komory wst ę pnej w oczyszczalni i obawy co do rodzaju i pochodzenia nieczysto ś ci, które dowozi ł by Wnioskodawca nie uzasadniaj ą odmowy zawarcia z nim umowy. Takich obaw Gmina nie zg ł asza ł a wobec innych podmiotów. Z uwagi na powy ż sze niezasadny jest równie ż argument Uczestnika, ż e jego obawy wzbudzi ł fakt, ż e Wnioskodawca nie wyst ą pi ł do Miejskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji w S ł upcy - dysponuj ą cego zmodernizowan ą oczyszczalni ą wyposa ż on ą w laboratorium - o zawarcie z nim umowy na odbieranie nieczysto ś ci ciek ł ych. Ponadto, jak wynika z materia ł ów zgromadzonych w toku post ę powania antymonopolowego miejska oczyszczalnia 7 ś cieków przyjmuje wy łą cznie nieczysto ś ci pochodz ą ce z terenu miasta S ł upcy, a nie z obszaru gminy. Bez znaczenia jest równie ż fakt istnienia zobowi ą za ń Gminy wobec podmiotów, od których ju ż wcze ś niej odbierano nieczysto ś ci, poniewa ż Uczestnik powinien tak kszta ł towa ć stosunki prawne z przedsi ę biorcami ś wiadcz ą cymi us ł ugi, aby nie dyskryminowa ć jednych, uprzywilejowuj ą c w ten sposób innych. Swoimi dzia ł aniami Uczestnik post ę powania uniemo ż liwia funkcjonowanie Wnioskodawcy na lokalnym rynku ś wiadczenia us ł ug w zakresie opró ż niania Zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych stwarzaj ą c mu bezprawn ą barier ę wej ś cia na ten rynek, której Wnioskodawca nie jest zdolny pokona ć . Tym samym Uczestnik odmawia przyjmowania nieczysto ś ci pochodz ą cych od mieszka ń ców gminy S ł upca, na których rzecz us ł ugi chcia ł by ś wiadczy ć Wnioskodawca i jednocze ś nie niew ł a ś ciwie wywi ą zuje si ę z obowi ą zków zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorz ą dowej wynikaj ą cych z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.) W konsekwencji, na skutek braku mo ż liwo ś ci wskazania alternatywnej stacji zlewnej, wniosek Wnioskodawcy o udzielenie zezwolenia na ś wiadczenie us ł ug w zakresie opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych zosta ł pozostawiony bez rozpoznania. Tym samym, z powodu dzia ł a ń Gminy Wnioskodawca nie zosta ł dopuszczony do ś wiadczenia us ł ug na rzecz mieszka ń ców gminy S ł upca. Konkluduj ą c, swoim dzia ł aniem Gmina w sposób bezprawny wp ł ywa na poziom konkurencji na rynku us ł ug opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych na obszarze gminy S ł upca. Takie dzia ł anie Uczestnika jest niezgodne z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów , poniewa ż ogranicza rozwój konkurencji na rynku i nie zapewnia równych szans przedsi ę biorcom w prowadzeniu przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej. Z uwagi na powy ż sze orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. Zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , je ż eli przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu, okre ś lonego w art. 8 w/w ustawy, organ antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć w drodze decyzji kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. W 2006 roku Gmina osi ą gn ęł a przychód w wysoko ś ci 2.935.948 z ł (dowód: k. 148- 149) co oznacza, i ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego w 2006 r. wynosi 293.594,80 z ł . Kwota ta stanowi zatem maksymaln ą wysoko ść kary, jak ą - na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - mo ż na na Gmin ę na ł o ż y ć . Prezes Urz ę du postanowi ł obci ąż y ć Uczestnika kwot ą kary pieni ęż nej w wysoko ś ci 2.936 z ł , czyli w wysoko ś ci 1% kary maksymalnej. W ocenie Prezesa Urz ę du kara pieni ęż na w tej wysoko ś ci prawid ł owo spe ł ni zarówno rol ę represyjn ą za naruszenie przepisów o ochronie konkurencji, jak i prewencyjn ą , zapobiegaj ą c podejmowaniu podobnych dzia ł a ń w przysz ł o ś ci. Na ł o ż enie kary nale ż y traktowa ć jako podkre ś lenie naganno ś ci takich praktyk, które zak ł ócaj ą swobod ę konkurencji uczestników rynku. Prezes Urz ę du decyduj ą c si ę na na ł o ż enie niniejsz ą decyzj ą kary pieni ęż nej wzi ął przede wszystkim pod uwag ę szczególnie antykonkurencyjny charakter zachowania Gminy na lokalnym rynku us ł ug odbierania nieczysto ś ci ciek ł ych. 8 W przedmiotowej sprawie dosz ł o do zablokowania rozwoju konkurencji, a przez to ograniczono mieszka ń ców gminy S ł upca w wyborze kontrahenta, który oferowa ł by odpowiadaj ą ce im warunki ś wiadczenia us ł ug. Nale ż y równie ż zaznaczy ć , i ż Gmina jako podmiot o wieloletnim do ś wiadczeniu w podejmowaniu dzia ł alno ś ci organizacyjnej dla utrzymania porz ą dku i czysto ś ci na swoim terenie, powinna zdawa ć sobie spraw ę , ż e podejmowanymi decyzjami nie mo ż na ogranicza ć rozwoju konkurencji na rynku. Okoliczno ś ci ą obci ąż aj ą c ą jest ponadto fakt, ż e Gmina nie zaniecha ł a zakwestionowanych dzia ł a ń pomimo wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego. Niemniej jednak przy ustalaniu wysoko ś ci kary wzi ę to pod uwag ę fakt, ż e jej dolegliwo ść odczuj ą mieszka ń cy Gminy, b ę d ą cej wspólnot ą samorz ą dow ą . Nale ż y te ż podkre ś li ć , ż e chocia ż Gmina jest w ś wietle ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przedsi ę biorc ą , to jednak jej przychody s ł u żą przede wszystkim zaspokajaniu potrzeb ludno ś ci i kara w wi ę kszym rozmiarze by ł aby nie tylko niecelowa, ale mog ł aby zak ł óca ć prawid ł owe wykonywanie zada ń Gminy. Jako okoliczno ść ł agodz ą c ą Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę równie ż okoliczno ść , i ż jest to pierwsze naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez Gmin ę , w zwi ą zku z czym uzna ł , i ż nale ż y przede wszystkim po ł o ż y ć nacisk na funkcj ę prewencyjn ą wymiaru kary. Prezes Urz ę du zwa ż y ł równie ż na fakt, ż e motywem dzia ł ania Gminy by ł a ch ęć zapewnienia prawid ł owego funkcjonowania oczyszczalni ś cieków. Maj ą c powy ż sze na uwadze orzeczono, jak w pkt 2 sentencji decyzji. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . O kosztach post ę powania orzeczono jak w punkcie 3 sentencji decyzji, na podstawie art. 75 w zwi ą zku z art. 69 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł w ca ł o ś ci żą danie wnioskodawcy w tym zakresie, uznaj ą c ż e przys ł uguje mu, od strony przegrywaj ą cej – Gminy, zwrot kwoty 500 z ł , jak ą ui ś ci ł od wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. Na postanowienie zawarte w punkcie 3 niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c., przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Poznaniu w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji s ł u ż y odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Poznaniu. Otrzymuj ą : 1. Andrzej Bakun Zak ł ad Oczyszczania Terenu BAKUN Roztoka 6, 62 – 513 Krzymów Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki 2. Gmina S ł upca ul. Sienkiewicza 16, 62 – 400 S ł upca 9