RWR-3/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 411-9/06/ZR Wroc ł aw, 22 lutego 2007 DECYZJA RWR 3/2007 I. Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Zielonogórskim Wodoci ą gom i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Zielonej Górze przy ul Zjednoczenia 110A – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów; uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 wymienionej wy ż ej ustawy, praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Zielonogórskie Wodoci ą gi i Kanalizacja Sp. z o.o. z siedzib ą w Zielonej Górze, pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków – obejmuj ą cym obszar miasta Zielona Góra – poprzez narzucanie przez ww. przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia: - w § 17 ust. 8 i 9 umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków; - w § 16 ust.8 i 9 umowy o zaopatrzenie w wod ę ; - w § 18 ust.6 umowy o odprowadzanie ś cieków; - w § 18 ust. 8 i 9 umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przemys ł owych i bytowych; postanowie ń umownych, zgodnie z którymi w przypadku zaboru, zdemontowania albo przeniesienia wodomierza, jego uszkadzania i zak ł ócania funkcjonowania, zerwania plomby, poboru wody z pomini ę ciem wodomierza oraz w przypadku dokonywania przez us ł ugobiorc ę bez uzgodnienia z us ł ugodawc ą zmian na przy łą czu wodoci ą gowym lub na przy łą czu kanalizacyjnym, lub zainstalowania na instalacji wewn ę trznej urz ą dze ń maj ą cych negatywny wp ł yw na funkcjonowanie przyrz ą dów pomiarów us ł ugodawcy, ilo ść pobranej wody mo ż e by ć naliczona odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania . II. Na podstawie art. 101 ust.1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Zielonogórskim Wodoci ą gom i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Zielonej Górze – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów; nak ł ada si ę na Zielonogórskie Wodoci ą gi i Kanalizacja Sp. z o.o. z siedzib ą w Zielonej Górze kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 800,00 PLN (s ł ownie z ł otych: tysi ą c osiemset ), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. UZASADNIENIE Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadzi ł w lipcu 2006 r. post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy tre ść postanowie ń umów o dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków stosowanych przez Zielonogórskie Wodoci ą gi i Kanalizacja Sp. z o.o. z siedzib ą w Zielonej Górze (zw. dalej tak ż e „ZWiK” lub „Spó ł k ą ”) mo ż e stanowi ć naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zw. dalej tak ż e ustaw ą o ochronie ... ) uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym, czy sprawa ma charakter antymonopolowy. (dowód: karta 1 akt RWR 400-13/06/ZR) Wobec faktu, i ż analiza dokumentów i informacji zebranych w toku post ę powania, a w szczególno ś ci stosowanych przez ww. Spó ł k ę wzorców umownych pn.: - umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków; - umowa o zaopatrzenie w wod ę ; - umowa o odprowadzanie ś cieków; - umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przemys ł owych bytowych; da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż mog ł o nast ą pi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie ... , wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez ZWiK pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków na obszarze miasta Zielona Góra, sta ł o si ę konieczne i uzasadnione. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( zw. dalej tak ż e “Prezesem Urz ę du” lub ,,organem antymonopolowym”) postanowieniem nr 152/2006 wszcz ął z urz ę du post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez przedsi ę biorc ę Zielonogórskie Wodoci ą gi i Kanalizacja Sp. z o.o. z siedzib ą w Zielonej Górze pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków – obejmuj ą cym obszar miasta Zielona Góra poprzez narzucanie przez ww. przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w ww. wzorcach umownych zapisów: § 17 ust. 8 i 9 umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, § 16 ust.8 i 9 umowy o zaopatrzenie w wod ę , § 18 ust.6 umowy o odprowadzanie ś cieków i § 18 ust. 8 i 9 umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przemys ł owych bytowych, zgodnie z którymi w przypadku zaboru, zdemontowania albo przeniesienia wodomierza, jego uszkadzania i zak ł ócania funkcjonowania, zerwania plomby, poboru wody z pomini ę ciem wodomierza oraz w przypadku dokonywania przez Us ł ugobiorc ę bez uzgodnienia ze Spó ł k ą (Us ł ugodawc ą ) zmian na przy łą czu wodoci ą gowym lub na przy łą czu kanalizacyjnym, lub zainstalowania na instalacji wewn ę trznej urz ą dze ń maj ą cych negatywny wp ł yw na funkcjonowanie przyrz ą dów 2 pomiarów Us ł ugodawcy, ilo ść pobranej wody mo ż e by ć naliczona odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza. Jednocze ś nie, na mocy postanowienia nr 153/2006, wszystkie materia ł y uzyskane w trakcie przeprowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego nr sygn. RWR 400-13/06/ZR, zaliczono w poczet dowodów sprawy. (dowód: karta 2,3) W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego, ZWiK stwierdzi ł , i ż w kwestionowanych przez Urz ą d zapisach nie sposób dopatrze ć si ę uci ąż liwego charakteru, wynikaj ą cego z zajmowania przez Spó ł k ę dominuj ą cej pozycji na rynku, czy te ż uzyskiwania z tego tytu ł u - cho ć by tylko potencjalnie - nieuzasadnionych korzy ś ci. Obci ąż anie w opisanych wypadkach us ł ugobiorcy okre ś lon ą ilo ś ci ą pobranej wody nie jest wynikiem ż adnego automatyzmu, ale efektem dokonanych w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym ustale ń . Zdaniem Spó ł ki, nie ma wi ę c mowy o naruszeniu zasady ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń stron. Ponadto w pi ś mie z dnia 18 stycznia 2007 r., Spó ł ka podnios ł a m.in., ż e zakwestionowany zapis odnosi si ę do sytuacji, gdy to Us ł ugobiorca usuwa, demontuje, przenosi, czy uszkadza wodomierz, ewentualnie usuwa plomb ę b ą d ź pobiera wod ę z omini ę ciem wodomierza i w tym przypadku nie mo ż na mówi ć o nadu ż yciu przez Spó ł k ę dominuj ą cej pozycji, bo „oczywistym jest przecie ż , i ż to wy łą cznie uprzednie, sprzeczne z prawem i duchem zawartej umowy, dzia ł anie Us ł ugobiorcy wymusza na Us ł ugodawcy usprawiedliwion ą reakcj ę . Trudno przecie ż przenosi ć na Spó ł k ę odpowiedzialno ść i obci ąż a ć wszelkimi konsekwencjami, gdy to zachowanie Us ł ugobiorcy narusza prawo”. (dowód: karta 4-7, 32-33) Po otrzymaniu zawiadomienia o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego i skorzystaniu prawa z przegl ą dni ę cia akt, Spó ł ka w pi ś mie z dnia 14 lutego 2007 r. zawiadomi ł a o zmianie swojego stanowiska i wprowadzeniu zmiany w kwestionowanych przez Prezesa Urz ę du zapisach. Po dokonanej zmianie, zapis brzmi nast ę puj ą co: „W przypadku zaboru, zdemontowania albo przeniesienia wodomierza, uszkadzania i zak ł ócania jego funkcjonowania, zerwania plomby, poboru wody z pomini ę ciem wodomierza, po rozpatrzeniu okoliczno ś ci zdarzenia i wys ł uchaniu wyja ś nienia Us ł ugobiorcy, ilo ść pobranej wody mo ż e by ć ustalona w wysoko ś ci nie wi ę kszej, ni ż dwukrotna warto ść ś redniego zu ż ycia wody, wyliczona za okres ostatnich 6 miesi ę cy. Us ł ugodawca zastrzega sobie prawo s ą dowego dochodzenia odszkodowania ponad dwukrotno ść ś redniego zu ż ycia wody, a ż do wysoko ś ci równej ilo ś ci wody, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza w okresie od ostatniego odczytu wodomierza.” Uzasadniaj ą c ww. regulacj ę , Spó ł ka powo ł a ł a si ę na rozwi ą zanie przyj ę te w bran ż ach ciep ł owniczej, energetycznej oraz dotycz ą cej paliw gazowych, wskazuj ą c na przedmiotowe rozporz ą dzenia w sprawie zasad kalkulacji taryf obowi ą zuj ą cych w tych bran ż ach (dowód: karta 39-40) I. Przeprowadzone przez Prezesa UOKiK post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego: 1. Zielonogórskie Wodoci ą gi i Kanalizacja Sp. z o.o. z siedzib ą w Zielonej Górze jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art.4 pkt 1 ustawy o ochronie …, prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą w formie jednoosobowej spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą , zarejestrowanej w Krajowym Rejestrze S ą dowym przy S ą dzie Rejonowym w Zielonej Górze, VIII Wydzia ł Gospodarczy, pod numerem KRS 0000211506. Przedmiot dzia ł ania przedsi ę biorcy zosta ł okre ś lony m.in. jako „dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie rozprowadzania 3 wody” oraz „odprowadzanie ś cieków”. Spó ł ka prowadzi dzia ł alno ść w ww. zakresie na obszarze miasta Zielona Góra, ponadto Spó ł ka prowadzi dzia ł alno ść w zakresie dostarczania wody do miejscowo ś ci Przylep i Zawada w gminie Zielona Góra. Udzia ł owcami Spó ł ki s ą Gmina Zielona Góra i Gmina Zielona Góra o statucie miejskim. (dowód: karta 16-19 akt RWR-402-13/06/ZR). 2. Na terenie miasta Zielona Góra Spó ł ka jest jedynym dostawc ą wody. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz. U. 2006 Nr 123, poz. 858 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu ...”, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne zawiera z odbiorcami ś wiadczonych przez siebie us ł ug umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, na podstawie których odbywa si ę dostarczanie wody lub odprowadzanie ś cieków. Obecnie, przy zawieraniu ww. umów Spó ł ka stosuje nast ę puj ą ce wzorce umowne: - umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (dowód: karta 20-22 akt RWR- 402-13/06/ZR); - umowa o zaopatrzenie w wod ę (dowód: karta 23-25 akt RWR-402-13/06/ZR); - umowa o odprowadzanie ś cieków (dowód: karta 26-28 akt RWR-402-13/06/ZR); - umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przemys ł owych bytowych(dowód: karta 29-33 akt RWR-402-13/06/ZR); - umowa o rozliczaniu wody bezpowrotnie zu ż ytej(dowód: karta 34-35 akt RWR-402- 13/06/ZR). Wszystkie wymienione wy ż ej wzorce umowne zacz ęł y by ć stosowane przez Spó ł k ę od 1 lipca 2006 r. W pierwszych czterech z ww. wzorców, zamieszczono zapisy, zgodnie z którymi w przypadku zaboru, zdemontowania albo przeniesienia wodomierza, jego uszkadzania i zak ł ócania, funkcjonowania zerwania plomby, poboru wody z pomini ę ciem wodomierza oraz w przypadku dokonywania przez Us ł ugobiorc ę bez uzgodnienia z Us ł ugodawc ą zmian na przy łą czu wodoci ą gowym lub na przy łą czu kanalizacyjnym, lub zainstalowania na instalacji wewn ę trznej urz ą dze ń maj ą cych negatywny wp ł yw na funkcjonowanie przyrz ą dów pomiarów Us ł ugodawcy, ilo ść pobranej wody mo ż e by ć naliczona odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza. Postanowienia reguluj ą ce powy ż sz ą kwestie znajduj ą si ę w ww. wzorcach umownych: - w § 17 ust. 8 i 9 umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, - w § 16 ust.8 i 9 umowy o zaopatrzenie w wod ę , - w § 18 ust.6 umowy o odprowadzanie ś cieków (zapis dotyczy tylko naliczenia ilo ś ci pobranej wody w przypadku zaboru, zdemontowania albo przeniesienia wodomierza, uszkadzania i zak ł ócania funkcjonowania zerwania plomby, poboru wody z pomini ę ciem wodomierza), - w § 18 ust. 8 i 9 umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przemys ł owych bytowych (dowód: karta 20-35 akt RWR-402-13/06/ZR). II. Maj ą c powy ż sze na uwadze Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwa ż y ł co nast ę puje. 1. Okre ś lenie zarzutu. 4 Zielonogórskim Wodoci ą gom i Kanalizacji Sp. z o.o. postawiony zosta ł zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków, poprzez narzucanie przez ww. przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci na skutek zamieszczenia w stosowanych przez Spó ł k ę wzorcach umownych zapisów zgodnie z którymi w przypadku zaboru, zdemontowania albo przeniesienia wodomierza, jego uszkadzania i zak ł ócania funkcjonowania, zerwania plomby, poboru wody z pomini ę ciem wodomierza oraz w przypadku dokonywania przez Us ł ugobiorc ę bez uzgodnienia z Us ł ugodawc ą zmian na przy łą czu wodoci ą gowym lub na przy łą czu kanalizacyjnym, lub zainstalowania na instalacji wewn ę trznej urz ą dze ń maj ą cych negatywny wp ł yw na funkcjonowanie przyrz ą dów pomiarów Us ł ugodawcy, ilo ść pobranej wody mo ż e by ć naliczona odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza, co stanowi naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . 2. Naruszenie interesu publicznego. Podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie … jest uprzednie stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du, czy w niniejszej sprawie mog ł o doj ść do naruszenia interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie … celem regulacji w niej przyj ę tych jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Tak okre ś lony cel ustawy pozwala przyj ąć , i ż ma ona charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie ogólnospo ł ecznego interesu. Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony wy łą cznie interesów indywidualnych. Tak ą interpretacj ę potwierdza orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (patrz wyroki z dnia 28.05.2001, sygn. akt XVII Ama 82/00; z dnia 4.07.2001, sygn. akt XVII Ama 108/00; z dnia 30.05.2001 r., sygn. akt XVII Ama 80/00; z dnia 6.06.2001, sygn. akt XVII Ama 78/00) i S ą du Najwy ż szego (wyrok z dnia 27 sierpnia 2003 r., sygn. akt I CK 184/03). Tak wi ę c nie ka ż de naruszenie prawa w stosunkach cywilno-prawnych kwalifikuje spraw ę do post ę powania w trybie ww. ustawy. Odmiennie ni ż to ma miejsce w post ę powaniu cywilnym ukierunkowanym na ochron ę praw podmiotowych stron, post ę powanie w trybie ustawy antymonopolowej ma za swój przedmiot ochron ę interesu publicznoprawnego, co ma miejsce wtedy, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, b ą d ź gdy wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku wymagaj ą ce ingerencji ze strony organów dzia ł aj ą cych w trybie tej ustawy. Ź ród ł em dzia ł a ń podejmowanych przez ZWiK, b ę d ą cych przedmiotem postawionych w niniejszej sprawie zarzutów, jest niew ą tpliwie jego si ł a rynkowa. Dla naruszenia interesu publicznego w takiej sytuacji wystarczaj ą ce jest dowolne nadu ż ycie si ł y rynkowej w relacjach ze s ł abszymi uczestnikami rynku, bowiem ju ż sam fakt nadu ż ycia posiadanej na rynku pozycji dominuj ą cej narusza interes publiczny. Praktyki eksploatacyjne urzeczywistniaj ą si ę poprzez stosunki umowne, albowiem Spó ł ka pos ł uguje si ę w obrocie prawnym wzorcami umownymi zawieraj ą cymi zakwestionowane pod k ą tem naruszenia art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanowienia umowne. W przedmiotowej sprawie, zakwestionowana praktyka stosowana jest w sektorze us ł ug dostawy wody i odprowadzania ś cieków maj ą cych charakter powszechny, poniewa ż dotyczy ona szerokiego kr ę gu uczestników rynku, odbiorców us ł ug z którymi zawarto umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków a tak ż e 5 potencjalnych odbiorców tych us ł ug. Zatem skutki negatywne takiej praktyki mog ą godzi ć w szeroki, bli ż ej nieokre ś lony kr ą g podmiotów obejmuj ą cy zarówno przedsi ę biorców, jak i konsumentów. W takich okoliczno ś ciach interwencja Prezesa Urz ę du podj ę ta w formie wszcz ę cia post ę powania administracyjnego na gruncie ustawy o ochronie …, sta ł a si ę konieczna i ma na celu ochron ę interesu spo ł ecznego mieszka ń ców i przedsi ę biorców z terenu miasta Zielona Góra, gdzie jedynym dostawc ą us ł ug zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków jest Spó ł ka, oraz pozosta ł ych kontrahentów ZWiK. 3. Ustalenie rynku w ł a ś ciwego Poniewa ż zachowania podmiotów odbywaj ą si ę w strukturze rynkowej istotne znaczenie ma okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie, czyli – zgodnie z art.4 pkt 8 ustawy o ochronie ... – rynku towarów, który ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów (...) panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Mówi ą c o rynku w ł a ś ciwym, okre ś la si ę rynek w uj ę ciu produktowym i geograficznym. Rynek w znaczeniu produktowym odnosi si ę do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (m.in. rzeczy, us ł ugi). Natomiast rynek w uj ę ciu geograficznym odnosi si ę do obszaru, na jakim te towary s ą oferowane. W przedmiotowej sprawie towarem oferowanym nabywcom przez Spó ł k ę s ą us ł ugi dostawy wody i odprowadzania ś cieków. Tak wi ę c w uj ę ciu produktowym ZWiK prowadzi dzia ł alno ść na rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków. Spó ł ka jest jedynym przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo-kanalizacyjnym, oferuj ą cym tego rodzaju us ł ugi na terenie miasta Zielona Góra. Z uwagi na technologi ę dostarczania wody i odprowadzania ś cieków rynek w uj ę ciu geograficznym wyznaczony jest przez znajduj ą c ą si ę na terenie ww. gminy sie ć wodoci ą gowo-kanalizacyjn ą , poprzez któr ą dostarczana jest woda i odprowadzane ś cieki. Nale ż y przy tym zaznaczy ć , ż e odbiorcy ww. us ł ug nie maj ą alternatywnego ź ród ł a zaopatrzenia poza wpi ę ciem si ę do sieci nale żą cej do ZWiK. (dowód: karta 4-7) Poj ę cie alternatywnego ź ród ł a zaopatrzenia nie obejmuje swoj ą tre ś ci ą mo ż liwo ś ci zaspokojenia potrzeb zaopatrzeniowych we w ł asnym zakresie. Aby nowe ź ród ł o zaopatrzenia mog ł o by ć uznane za alternatywne w stosunku do posiadanych musi ono spe ł nia ć wymóg natychmiastowej dost ę pno ś ci bez ponoszenia nak ł adów inwestycyjnych (Wyrok SOKiK z dnia 31 maja 2000 r., sygn akt XVII Ama 44/00). Takie alternatywne ź ród ł o dostaw wody dla odbiorców z terenu miasta Zielona Góra nie wyst ę puje. Tak wi ę c, rynek w uj ę ciu geograficznym obejmuje obszar miasta Zielona Góra. Rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie s ą wi ę c us ł ugi dostawy wody i odprowadzania ś cieków na obszarze miasta Zielona Góra. 4. Ustalenie pozycji rynkowej uczestnika post ę powania na rynku w ł a ś ciwym Mo ż liwo ść stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej, 6 uzale ż niona jest od uprzedniego stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca posiada na tak okre ś lonym rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Próbuj ą c ustali ć , czy na rynku w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie Spó ł ka posiada pozycj ę dominuj ą c ą , nale ż y mie ć na uwadze definicj ę , zawart ą w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Zgodnie z t ą definicj ą pozycja dominuj ą ca to pozycja przedsi ę biorcy na rynku, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Okre ś laj ą c pozycj ę rynkow ą Spó ł ki niezb ę dne jest wi ę c przes ą dzenie czy jej si ł a ekonomiczna umo ż liwia prowadzenie dzia ł alno ś ci w znacznym stopniu niezale ż nie od swych konkurentów i kontrahentów. Na rynku dostaw wody i odprowadzania ś cieków na terenie miasta Zielona Góra, ZWiK jest dysponentem jedynej wyst ę puj ą cej tam sieci wodoci ą gowo-kanalizacyjnej. Z uwagi na technologi ę dostarczania wody (sieci ą wodoci ą gow ą ) i odprowadzania ś cieków (sieci ą kanalizacyjn ą ) Spó ł ka jest monopolist ą naturalnym, wype ł nia zatem norm ę art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej. Poniewa ż na rynku w ł a ś ciwym uczestnik nie spotyka si ę z ż adn ą konkurencj ą , posiada si łę ekonomiczn ą , przy u ż yciu której mo ż e zapobiega ć nie tylko efektywnej konkurencji, ale tak ż e dzia ł a ć w du ż ym stopniu niezale ż nie od swoich kontrahentów i klientów, a w szczególno ś ci wykorzystywa ć swoj ą pozycj ę rynkow ą do ich ekonomicznej eksploatacji. 5. Naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 8 ust 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega w szczególno ś ci na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Dla stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę zdefiniowanej powy ż ej konieczne jest wykazanie kumulatywnego spe ł nienia czterech przes ł anek: a) posiadanie na rynku w ł a ś ciwym pozycji dominuj ą cej, b) narzucanie okre ś lonych warunków umów, c) uci ąż liwy charakter tych warunków, d) osi ą ganie przez przedsi ę biorc ę narzucaj ą cego warunki nieuzasadnionych korzy ś ci. Ad a) Jak stwierdzono wy ż ej, Zielonogórskie Wodoci ą gi i Kanalizacja Sp. z o.o. posiada pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków obejmuj ą cym obszar miasta Zielona Góra. Tym samym pierwsza przes ł anka praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł a spe ł niona. Ad b) Drug ą przes ł ank ą niezb ę dn ą do udowodnienia stosowania przez ZWiK praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę w rozumieniu art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest narzucanie kontrahentom okre ś lonych warunków umów. Do narzucania warunków umów dochodzi natomiast wówczas, gdy przedsi ę biorca, wykorzystuj ą c posiadan ą przewag ę ekonomiczn ą w warunkach niedostatecznej konkurencji na rynku, ogranicza swobod ę kszta ł towania tre ś ci umów ze strony kontrahentów dzia ł aj ą cych pod przymusem. Dzi ę ki posiadanej sile rynkowej dominant mo ż e bowiem nie liczy ć si ę z 7 wol ą innych uczestników rynku, którzy zmuszeni s ą zaakceptowa ć ustalone przez niego warunki umowne, nawet je ś li nie gwarantuj ą one ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń . Tym samym narzuca on kontrahentom takie warunki umów, które nie mia ł yby racji bytu w przypadku, gdyby na rynku istnia ł a konkurencja i mo ż liwo ść wyboru oferty spo ś ród ofert konkuruj ą cych ze sob ą podmiotów gospodarczych. Narzucanie warunków umów ma zatem miejsce wtedy, gdy przedsi ę biorca wykorzystuj ą c zajmowan ą na rynku pozycj ę dominuj ą c ą i sytuacj ę przymusow ą kontrahentów wynikaj ą c ą z braku rzeczywistych alternatyw na rynku, wymusza na nich okre ś lone zachowania. Jak wspomniano wy ż ej, Spó ł ka jako dostawca us ł ug zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków zajmuje pozycj ę tzw. monopolisty naturalnego. Prowadzi swoj ą dzia ł alno ść gospodarcz ą w warunkach, w których odizolowany od potencjalnych konkurentów zarówno barier ą kosztów niezb ę dnych dla uruchomienia dzia ł alno ś ci w danej dziedzinie, jak i ustanowion ą wcze ś niej struktur ą organizacyjn ą i technologiczn ą , dysponuje potencja ł em niezb ę dnym do narzucenia swoim odbiorcom warunków umowy. Narzucanie warunków umów w rozpatrywanej sprawie wi ąż e si ę zatem z posiadan ą przez Spó ł k ę si łą rynkow ą i z adhezyjnym charakterem zawieranych umów tj. umów, które s ą zawierane przez przyst ą pienie, i w których nie przewiduje si ę indywidualnego negocjowania warunków umownych. W przypadku takich umów wystarczaj ą c ą przes ł ank ą do uznania, ż e dochodzi do narzucenia warunków umownych, jest oferowanie ich przez dominanta w stosunkach danego rodzaju. Zakwestionowane w toku niniejszego post ę powania warunki umów s ą stosowane przez Spó ł k ę wzgl ę dem wszystkich odbiorców korzystaj ą cych z us ł ug przedsi ę biorstwa i stanowi ą element stosowanych przez przedsi ę biorstwo wzorców umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Odbiorca podpisuj ą c umow ę aprobuje warunki umowy z góry jednostronnie ustalone przez przedsi ę biorstwo. Innymi s ł owy, przyst ę puje do umowy bez indywidualnego negocjowania jej postanowie ń . W umowie tego typu, gdzie dostawca jednostronnie ustala warunki ś wiadczenia us ł ug, odbiorca w ramach szeroko rozumianej swobody umów ma prawo przyj ąć ofert ę , b ą d ź umowy nie zawrze ć i w tym w ł a ś nie zakresie mo ż na mówi ć o tym, ze dostawca us ł ug narzuca jej tre ść kontrahentowi. W okoliczno ś ciach niniejszej sprawy uzna ć nale ż y za oczywiste, i ż kwestionowane warunki umów zosta ł y us ł ugobiorcom przez Spó ł k ę narzucone. Tak wi ę c zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka niezb ę dna do stwierdzenia naruszenia przez Spó ł k ę art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Ad c) Za uci ąż liwy uznaje si ę ka ż dy warunek umowy oznaczaj ą cy dla jednej ze stron ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Definicja ta odwo ł uje si ę do kryteriów obiektywnych – typowych relacji umownych wyst ę puj ą cych na rynku. Dokonuj ą c analizy uci ąż liwo ś ci warunków umownych nale ż y rozwa ż y ć , czy w hipotetycznej sytuacji istnienia konkurencji na danym rynku w ł a ś ciwym, a wi ę c istnienia rzeczywistej swobody zawierania umów i kszta ł towania ich tre ś ci, dominant by ł by w stanie wynegocjowa ć takie postanowienia umowne. Narzuconymi przez Spó ł k ę i kwestionowanymi przez Prezesa Urz ę du warunkami umownymi, zawartymi we wskazanych wzorcach umownych s ą zapisy zgodnie z którymi: - ” W przypadku zaboru, zdemontowania albo przeniesienia wodomierza, uszkadzania i zak ł ócania funkcjonowania, zerwania plomby, poboru wody z pomini ę ciem wodomierza, po rozpatrzeniu okoliczno ś ci zdarzenia i wys ł uchaniu wyja ś nie ń Us ł ugobiorcy, ilo ść pobranej wody mo ż e by ć ustalona w wysoko ś ci nie wi ę kszej od ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza ” (vide: § 17 ust. 8 umowy o 8 zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, § 16 ust.8 umowy o zaopatrzenie w wod ę , § 18 ust.6 umowy o odprowadzanie ś cieków i § 18 ust. 8 umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przemys ł owych bytowych) oraz - „ W przypadku dokonywania przez Us ł ugobiorc ę bez uzgodnienia z Us ł ugodawc ą zmian na przy łą czu wodoci ą gowym lub na przy łą czu kanalizacyjnym, lub zainstalowania na instalacji wewn ę trznej urz ą dze ń maj ą cych negatywny wp ł yw na funkcjonowanie przyrz ą dów pomiarowych Us ł ugodawcy – Us ł ugodawca ma prawo do ustalenia ilo ś ci pobranej wody na zasadach okre ś lonych w ust.8” (vide: § 17 ust. 9 umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, § 16 ust. 9 umowy o zaopatrzenie w wod ę , § 18 ust. 9 umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przemys ł owych i bytowych,) Rozpatruj ą c uci ąż liwo ść kwestionowanych warunków umów, nale ż y po pierwsze podnie ść , i ż do umów, na podstawie których odbywa si ę dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zastosowanie znajduj ą nie tylko przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , ale tak ż e przepisy prawa cywilnego. Za uci ąż liwy uznaje si ę ka ż dy warunek umowy oznaczaj ą cy dla jednej ze stron ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Definicja ta odwo ł uje si ę do kryteriów obiektywnych – typowych relacji umownych wyst ę puj ą cych na rynku. Dokonuj ą c analizy uci ąż liwo ś ci warunków umownych nale ż y rozwa ż y ć , czy w hipotetycznej sytuacji istnienia konkurencji na danym rynku w ł a ś ciwym, a wi ę c istnienia rzeczywistej swobody zawierania umów i kszta ł towania ich tre ś ci, dominant by ł by w stanie wynegocjowa ć takie postanowienia umowne. W kwestionowanych w niniejszej decyzji warunkach umów, Spó ł ka okre ś li ł a sposób naliczania nale ż no ś ci za pobran ą wod ę wzgl ę dem odbiorców, którzy: − dopu ś cili si ę zaboru, zdemontowania, przeniesienia, uszkadzania i zak ł ócania funkcjonowania `wodomierza, zerwania plomby i poboru wody z pomini ę ciem wodomierza, − dokonali bez uzgodnienia ze Spó ł k ą zmian na przy łą czu wodoci ą gowym lub na przy łą czu kanalizacyjnym, lub zainstalowali na instalacji wewn ę trznej urz ą dzenia maj ą ce negatywny wp ł yw na funkcjonowanie przyrz ą dów pomiarowych Spó ł ki, przyznaj ą c sobie prawo do ustalenia nale ż no ś ci za wod ę odpowiednio do ilo ś ci nie wi ę kszej, jaka mog ł a maksymalnie przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza. W ten sposób przedsi ę biorca arbitralnie uregulowa ł zasady ustalania ilo ś ci wody b ę d ą cej podstaw ą rozliczenia w wypadku zaistnienia opisanych powy ż ej sytuacji. Jednocze ś nie zakre ś lono t ę ilo ść w oderwaniu od faktycznego zu ż ycia wody i wysoko ś ci rzeczywi ś cie poniesionej szkody b ę d ą cej skutkiem niedotrzymania warunków umowy przez us ł ugobiorc ę , co zdaniem organu antymonopolowego ś wiadczy o uci ąż liwo ś ci rozpatrywanych postanowie ń umownych. Oceniaj ą c, czy zawarty we wskazanych postanowieniach umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków sposób rozliczania odbiorców ma uci ąż liwy charakter zwa ż y ć po pierwsze nale ż y, i ż ani ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków, ani rozporz ą dzenia wykonawcze do tej ustawy nie reguluj ą sposobu rozlicze ń w sytuacji, gdy zaistniej ą opisane w zakwestionowanych postanowieniach umów zdarzenia. Wobec powy ż szego w obliczu stwierdzonych przypadków zawinionych przez us ł ugobiorc ę dzia ł a ń przedsi ę biorca powinien dochodzi ć naprawienia poniesionej szkody na zasadach ogólnych wynikaj ą cych z Kodeksu cywilnego. Ustalaj ą c za ś w takich przypadkach ilo ść pobranej wody w okresie od ostatniego odczytu wodomierza do czasu wykrycia lub usuni ę cia nieprawid ł owo ś ci Spó ł ka mo ż e wzorowa ć si ę przyk ł adowo na rozwi ą zaniu przyj ę tym w rozporz ą dzeniu Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe 9 zaopatrzenie wod ę i odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 127, poz. 886), które w § 18 ust. 1 stanowi, i ż „w przypadku stwierdzenia nieprawid ł owego dzia ł ania wodomierza g ł ównego, ilo ść pobranej wody ustala si ę na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w okresie 3 miesi ę cy przed stwierdzeniem niesprawno ś ci dzia ł ania wodomierza, a gdy nie jest to mo ż liwe – na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w analogicznym okresie roku ubieg ł ego lub iloczynu ś redniomiesi ę cznego zu ż ycia wody w roku ubieg ł ym i liczby miesi ę cy nieprawid ł owego dzia ł ania wodomierza”. W przypadku braku mo ż liwo ś ci ustalenia ilo ś ci pobranej wody na wy ż ej okre ś lonej podstawie, uzasadnione jest równie ż pos ł u ż enie si ę przepisami rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie przeci ę tnych norm zu ż ycia wody (Dz.U. Nr 8, poz. 70). Sposób rozliczania ilo ś ci pobranej wody w oparciu b ą d ź o ś rednie wskazania wodomierza, b ą d ź o przeci ę tne normy zu ż ycia wody, móg ł by zosta ć przyj ę ty w umowach równie ż w odniesieniu do sytuacji, gdy udowodniono zawinione przez us ł ugobiorc ę dzia ł anie na szkod ę przedsi ę biorstwa poprzez zdemontowanie lub uszkodzenie wodomierza, zw ł aszcza za ś w stosunku do osób fizycznych – konsumentów, co do których podejrzenie, i ż zagospodarowali wod ę w tak wielkich ilo ś ciach wydaje si ę z racjonalnego punktu widzenia wysoce nieprawdopodobne. Nale ż y równie ż zauwa ż y ć , ż e ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu [...] przewiduje okre ś lone sankcje wzgl ę dem odbiorców, którzy spe ł niaj ą przes ł anki zawarte w hipotezach kwestionowanych warunków umownych. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, „w razie stwierdzenia nielegalnego poboru wody, tj. mi ę dzy innymi przy celowo uszkodzonych wodomierzach, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne ma prawo odci ąć dostaw ę wody”. Z kolei art. 28 ust. 2 pkt 1 tej ustawy stanowi, ż e „ten, kto uszkadza wodomierz g ł ówny, zrywa lub uszkadza plomby umieszczone na wodomierzach, a tak ż e wp ł ywa na zmian ę , zatrzymanie lub utrat ę w ł a ś ciwo ś ci lub funkcji metrologicznych wodomierza g ł ównego, podlega karze grzywny w wysoko ś ci do 5000 z ł ”. Niezale ż nie od powy ż szego us ł ugodawca mo ż e – jak ju ż podniesiono – dochodzi ć od us ł ugobiorcy, który dopu ś ci ł si ę zaboru lub uszkodzenia wodomierza, naprawienia wyrz ą dzonej szkody na zasadach ogólnych. Wymienione w umowie zachowania odbiorcy us ł ug, które na jej podstawie skutkowa ć mog ą obci ąż eniem go kosztami us ł ugi za dostarczenie wody, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego od ostatniego odczytu wodomierza, powinny by ć rozpatrywane na gruncie przepisów Kodeksu cywilnego, w oparciu o zasady odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą przez sprawc ę z w ł asnej winy b ą d ź odpowiedzialno ś ci za szkod ę z tytu ł u niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania. Opisane w kwestionowanych zapisach dzia ł ania odbiorcy us ł ug mog ą by ć kwalifikowane jako czyny bezprawne stanowi ą ce przes ł ank ę do dochodzenia roszcze ń z tytu ł u odpowiedzialno ś ci deliktowej b ą d ź jako nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania b ę d ą ce podstaw ą do dochodzenia przez dostawc ę roszcze ń z tytu ł u odpowiedzialno ś ci kontraktowej. Zastosowanie powinien zatem znale źć tutaj art. 415 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym ”Kto z winy swej wyrz ą dzi ł drugiemu szkod ę zobowi ą zany jest do jej naprawienia” lub art. 471 k.c., który stanowi, ż e „D ł u ż nik obowi ą zany jest do naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania, chyba ż e niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie zobowi ą zania jest nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które d ł u ż nik odpowiedzialno ś ci nie ponosi”. Z brzmienia powy ż szych przepisów w zestawieniu z art. 6 k.c. wynika, ż e ci ęż ar dowodu co do wykazania przes ł anek odpowiedzialno ś ci za wyrz ą dzon ą dzia ł aniem us ł ugobiorcy szkod ę , obci ąż a poszkodowanego. Dostawca us ł ug powinien zatem wykaza ć , ż e poniós ł szkod ę , wykaza ć wysoko ść tej szkody oraz wykaza ć istnienie zwi ą zku przyczynowego pomi ę dzy szkod ą a dzia ł aniem us ł ugobiorcy. Rozpatrywane postanowienia umowne zwalniaj ą us ł ugodawc ę z tego obowi ą zku, co stawia go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do kontrahentów – 10 odbiorców us ł ug, co do których domniemanie, i ż zagospodarowali wod ę w ilo ś ci wskazanej w umowie jest z racjonalnego punktu widzenia wysoce nieprawdopodobne. Okoliczno ść , i ż kwestionowane zapisy mówi ą o „rozpatrzeniu okoliczno ś ci zdarzenia i wys ł uchaniu wyja ś nie ń Us ł ugobiorcy” oraz „wysoko ś ci nie wi ę kszej od ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza” nie zmieniaj ą faktycznej sytuacji odbiorcy, poniewa ż przyznaj ą Spó ł ce uznaniowo ść zarówno je ż eli chodzi o przyj ę cie wyja ś nie ń odbiorcy, jak i ustalenie ilo ś ci pobranej wody, która hipotetycznie mo ż e by ć ustalana na maksymalnym poziomie. Tak wi ę c w przypadkach okre ś lonych wy ż ej, ZWiK mo ż e dochodzi ć od odbiorców, na drodze roszczenia cywilnoprawnego, naprawienia poniesionej szkody (je ż eli wyka ż e, ż e zaistnia ł y łą cznie przes ł anki odpowiedzialno ś ci deliktowej b ą d ź kontraktowej). Jej pokrycie mo ż e wi ą za ć si ę na przyk ł ad z zap ł at ą za napraw ę uszkodzonego wodomierza lub uszkodzonych urz ą dze ń wodoci ą gowo – kanalizacyjnych b ą d ź z zap ł at ą za zabudowanie nowego wodomierza i jego legalizacj ę . W ramach realizacji roszcze ń odszkodowawczych Spó ł ka mo ż e tak ż e dochodzi ć uiszczenia przez odbiorc ę zap ł aty za wod ę pobran ą w okresie od ostatniego odczytu wodomierza do czasu usuni ę cia powsta ł ych z winy odbiorcy nieprawid ł owo ś ci, a maksymalna ilo ść pobranej wody, za któr ą zap ł aty mo ż e żą da ć Spó ł ka w ramach odszkodowania, mo ż e by ć w istocie równa ilo ś ci wody, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego w okresie od ostatniego odczytu wodomierza. To w gestii przedsi ę biorstwa le ż y jednak udowodnienie, i ż taki by ł faktyczny lub domniemany pobór wody. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby przedsi ę biorstwo wskaza ł o w umowie, i ż w przypadku wyst ą pienia sytuacji okre ś lonych w analizowanym postanowieniu umownym b ę dzie dochodzi ć odszkodowania do maksymalnej wysoko ś ci nale ż no ś ci za pobran ą wod ę odpowiadaj ą cej ilo ś ci, jaka mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza, jednak ż e taki sposób rozliczania nie mo ż e stanowi ć przyj ę tej w umowie podstawy do naliczania nale ż no ś ci i ogólnie obowi ą zuj ą cej regu ł y. W zwi ą zku z powy ż szym uzna ć nale ż y, ż e kwestionowane warunki umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków maj ą uci ąż liwy charakter. Odnosz ą c si ę do stanowiska przedstawionego przez ZWiK w pi ś mie z dnia 18 stycznia 2007 r., Prezes Urz ę du podziela pogl ą d przedsi ę biorcy, i ż takie zachowania us ł ugobiorcy jak usuni ę cie, demonta ż , przeniesienie, czy uszkodzenie wodomierza, ewentualnie usuni ę cie plomby lub pobór wody z omini ę ciem wodomierza. wymusza na Spó ł ce usprawiedliwion ą reakcj ę . Jednak reakcja ta nie mo ż e by ć wynikiem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej wykorzystaniem posiadania przez Spó ł k ę pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, która poprzez narzucone regulacje umowne w tym zakresie: - po pierwsze - zwalnia si ę z wykazania przes ł anek odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą ewentualnym dzia ł aniem us ł ugobiorcy; - po drugie – pozostawia dla w ł asnego uznania rozstrzygni ę cie w kwestii winy us ł ugobiorcy, („po wys ł uchaniu jego wyja ś nie ń ”) jak równie ż w kwestii ustalenia ilo ś ci pobranej wody w czasie od wyst ą pienia zdarzenia (do wysoko ś ci „nie wi ę kszej od ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza”). Spó ł ka podnios ł a tak ż e, i ż w razie braku akceptacji przez us ł ugodawc ę naliczonej ilo ś ci wody, spraw ę mo ż na rozstrzygn ąć w post ę powaniu s ą dowym a „arbitralne okre ś lenie ilo ś ci pobranej wody, bez prowadzenia post ę powania wyja ś niaj ą cego stawia ł oby Spó ł k ę przy ewentualnym procesie, na straconej pozycji”. Nale ż y jednak zwróci ć uwag ę , ż e analiza zapisów wzorca umownego ma charakter abstrakcyjny a faktyczne dzia ł ania deklarowane przez Spó ł k ę nie mog ą by ć brane pod uwag ę , poniewa ż w poszczególnych, indywidualnych przypadkach maj ą one charakter uznaniowy w granicach wyznaczonych przez te postanowienia umowne. Zakwestionowane zapisy mog ą wi ę c wprowadza ć odbiorców w b łą d co do mo ż liwo ś ci rozstrzygania kwestii zwi ą zanych z ustaleniem okoliczno ś ci zdarzenia i 11 naliczaniem ilo ś ci pobranej wody w czasie od wyst ą pienia zdarzenia. W zwi ą zku z powy ż szym Us ł ugobiorca podporz ą dkowuj ą c si ę procedurom i rozstrzygni ę ciom przeprowadzonymi zgodnie z postanowieniami umownymi i bior ą c pod uwag ę skutki ewentualnego niedostosowania si ę do nich (z przerwaniem dostaw wody w łą cznie), mo ż e w ogóle zaniecha ć dochodzenia swoich praw na drodze cywilnej. Tak wi ę c tak ż e w tym zakresie, uzna ć nale ż y, ż e kwestionowane warunki umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków maj ą uci ąż liwy charakter . W zwi ą zku z powy ż szym zosta ł a spe ł niona trzecia przes ł anka niezb ę dna do stwierdzenia naruszenia przez Spó ł k ę art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ad d) Czwart ą i ostatni ą przes ł ank ą niezb ę dn ą do stwierdzenia naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , jest wykazanie, ż e kwestionowany warunek umowny przynosi przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci. Osi ą gane przez podmiot gospodarczy stosuj ą cy praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę okre ś lon ą w w/w przepisie nieuzasadnione korzy ś ci s ą odpowiednikiem uci ąż liwych warunków umów w warunkach ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń stron umowy i oznaczaj ą sytuacj ę korzystniejsz ą od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Nieuzasadnione korzy ś ci powinny pozostawa ć w logicznym zwi ą zku przyczynowym z narzuconymi kontrahentowi uci ąż liwymi warunkami umowy. Nieuzasadnione korzy ś ci mog ą pojawi ć si ę po stronie przedsi ę biorcy narzucaj ą cego uci ąż liwe warunki umów ju ż w chwili zawarcia umowy lub te ż w okresie pó ź niejszym, gdy zaistniej ą okoliczno ś ci przewidziane w umowie pozwalaj ą ce na wykorzystanie uci ąż liwego zapisu. Nale ż y podkre ś li ć , ż e ju ż hipotetyczna mo ż liwo ść wyst ą pienia na rynku skutków praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę (w tym przypadku faktycznego osi ą gni ę cia przez uczestnika nieuzasadnionych korzy ś ci z tytu ł u realizacji uci ąż liwego warunku umowy) wystarczaj ą ca jest dla stwierdzenia naruszenia art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej. Dla bytu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w tym przepisie nie jest bowiem konieczne wyst ą pienie negatywnego skutku w postaci eksploatacji pozycji rynkowej w warunkach ograniczonej konkurencji. Wystarczy, ż e zaistnia ł o zagro ż enie wyst ą pienia takiego skutku. Praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę jest ju ż bowiem sama próba osi ą gni ę cia przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku okre ś lonego skutku (por. E. Modzelewska – W ą chal Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Wyd. Twigger, Warszawa 2002, s. 97). Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie równie ż w orzecznictwie, zgodnie z którym dla zaistnienia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę istotne jest, aby skutki praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę mog ł y wyst ą pi ć na rynku (por. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 23 czerwca 1999 r. sygn. akt XVII Ama 26/99). W wyroku z dnia 7 lipca 2004 r. sygn. akt XVII Ama 65/03 S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzek ł , i ż nie jest konieczne udowodnienie faktycznego stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki monopolistycznej, ani te ż osi ą gni ę cia z tego tytu ł u nieuzasadnionych korzy ś ci. Z tre ś ci art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wynika bowiem, ż e jej re ż imowi podlegaj ą nie tylko praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę , które wywo ł a ł y b ą d ź aktualnie wywo ł uj ą skutki na terenie Polski, ale równie ż praktyki, które cho ć by tylko hipotetycznie, mog ą wywo ł ywa ć takie skutki. Podobne stanowisko wyrazi ł wcze ś niej S ą d Najwy ż szy, który w wyroku z dnia 12 maja 1997 r. (sygn. akt I CKN 114/97) wskaza ł , ż e istota rozpoznawanej sprawy nie sprowadza si ę do tego, czy przedsi ę biorca, któremu postawiono zarzut naruszenia ustawy antymonopolowej odnosi korzy ś ci z ca ł o ś ci prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej, lecz do 12 tego, czy w zawieranych umowach zastrzega sobie nieuzasadnione korzy ś ci. Organ antymonopolowy ma zatem obowi ą zek ocenia ć zachowania przedsi ę biorcy od strony skutków, jakie zachowania te mog ą nawet hipotetycznie wywo ł a ć na rynku. Nieuzasadnione korzy ś ci osi ą gane przez Spó ł k ę w analizowanej sytuacji polegaj ą na mo ż liwo ś ci obci ąż enia odbiorców us ł ug kosztami us ł ugi, która nie zosta ł a na ich rzecz wykonana, co jest bezpo ś redni ą konsekwencj ą narzucenia w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zakwestionowanych w punkcie I niniejszej decyzji zasad rozlicze ń . Dopuszczenie, na podstawie umowy, mo ż liwo ś ci przyj ę cia przez dostawc ę za ł o ż enia, ż e w przypadku zawinionego przez odbiorc ę zaboru, uszkodzenia lub zerwania plomb wodomierza, ka ż dorazowo nast ę puje nieprzerwany, ca ł odobowy pobór wody mo ż e prowadzi ć do nieuzasadnionego wzbogacenia dostawcy us ł ug z tytu ł u zastrze ż enia zap ł aty za pobran ą wod ę w ilo ś ci, jaka mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza. Dzi ę ki spornym postanowieniom umownym ZWiK ma ponadto mo ż liwo ść zwolnienia si ę z obowi ą zku udowodnienia, jaki by ł rzeczywisty lub domniemany pobór wody w okresie od ostatniego odczytu wodomierza. Unikni ę cie kosztów i wysi ł ków zwi ą zanych z wykazaniem wysoko ś ci poniesionej szkody równie ż mo ż e by ć dla Spó ł ki ź ród ł em dodatkowych korzy ś ci, których osi ą gni ę cie jest rezultatem zastosowania zakwestionowanych przez organ antymonopolowy warunków umownych. Zapisy dotycz ą ce „rozpatrzenia okoliczno ś ci zdarzenia i wys ł uchaniu wyja ś nienia Us ł ugobiorcy”” jak równie ż „ustalenia ilo ś ci pobranej wody w wysoko ś ci nie wi ę kszej od ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza w okresie od ostatniego odczytu wodomierza” nie zmieniaj ą sytuacji odbiorcy, poniewa ż pozostawiaj ą Spó ł ce pe ł n ą uznaniowo ść w powy ż szym zakresie. Bez znaczenia w niniejszej sprawie jest fakt, ż e ZWiK w rzeczywisto ś ci mog ł o nie osi ą ga ć korzy ś ci wynikaj ą cych z przedmiotowych postanowie ń umownych, poniewa ż dla bytu praktyki ograniczaj ą cej konkurencje zdefiniowanej w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie [...] wystarczaj ą ca jest ju ż hipotetyczna mo ż liwo ść osi ą gni ę cia takich korzy ś ci przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego na rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Nieuzasadnione korzy ś ci mog ą bowiem pojawi ć si ę po stronie przedsi ę biorcy narzucaj ą cego uci ąż liwe warunki umów ju ż w chwili zawarcia umowy lub te ż w okresie pó ź niejszym, gdy zaistniej ą okoliczno ś ci przewidziane w umowie pozwalaj ą ce na wykorzystanie uci ąż liwego zapisu. Tak wi ę c stosowanie kwestionowanych przez Prezesa Urz ę du zapisów umownych wi ąż e si ę z mo ż liwo ś ci ą uzyskania przez ZWiK nieuzasadnionych korzy ś ci . Tym samym wykazano wyst ą pienie czwartej przes ł anki niezb ę dnej do stwierdzenia naruszenia przez Spó ł k ę art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Na rozstrzygni ę cie w niniejszej sprawie, nie mo ż e mie ć wp ł ywu stanowisko Spó ł ki wyra ż one, w pi ś mie z dnia 14 lutego 2007 r., po skorzystaniu z prawa do zapoznania si ę z materia ł em dowodowym zgromadzonym w sprawie. Zapis ten brzmi nast ę puj ą co: „W przypadku zaboru, zdemontowania albo przeniesienia wodomierza, uszkadzania i zak ł ócania jego funkcjonowania, zerwania plomby, poboru wody z pomini ę ciem wodomierza, po rozpatrzeniu okoliczno ś ci zdarzenia i wys ł uchaniu wyja ś nienia Us ł ugobiorcy, ilo ść pobranej wody mo ż e by ć ustalona w wysoko ś ci nie wi ę kszej, ni ż dwukrotna warto ść ś redniego zu ż ycia wody, wyliczona za okres ostatnich 6 miesi ę cy. Us ł ugodawca zastrzega sobie prawo s ą dowego dochodzenia odszkodowania ponad dwukrotno ść ś redniego zu ż ycia wody, a ż do wysoko ś ci równej ilo ś ci wody, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza w okresie od ostatniego odczytu wodomierza.” 13 Tak wi ę c, zgodnie z przepisem w nowej wersji, konsument móg ł by by ć obci ąż ony – zamiast do wysoko ś ci ilo ś ci, która mog ł a przep ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza w okresie od ostatniego odczytu wodomierza – do wysoko ś ci dwukrotnej warto ś ci ś redniego zu ż ycia wody, wyliczona za okres ostatnich 6 miesi ę cy. Nie zmieni ł a si ę jednak narzucona we wzorcu umownym zasada zwolnienia si ę Spó ł ki od konieczno ś ci udowodnienia, i ż taki by ł faktyczny lub domniemany pobór wody. W zwi ą zku z powy ż szym uzna ć nale ż y, ż e kwestionowane warunki umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w dalszym ci ą gu maj ą uci ąż liwy charakter a Spó ł ka, korzystaj ą c z posiadanej pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym zarówno zwalnia si ę z wykazania przes ł anek odpowiedzialno ś ci za szkod ę wyrz ą dzon ą ewentualnym dzia ł aniem us ł ugobiorcy, jak i pozostawia dla w ł asnego uznania rozstrzygni ę cie w kwestii winy us ł ugobiorcy („po wys ł uchaniu jego wyja ś nie ń ”) jak równie ż w kwestii ustalenia ilo ś ci pobranej wody w czasie od wyst ą pienia zdarzenia (do wysoko ś ci „nie wi ę kszej, ni ż dwukrotna warto ść ś redniego zu ż ycia wody, wyliczona za okres ostatnich 6 miesi ę cy”). Powo ł anie si ę na akty prawne obowi ą zuj ą ce w bran ż y ciep ł owniczej i energetycznej i dotycz ą cej paliw gazowych, nale ż y uzna ć za nieuzasadnione, poniewa ż dotycz ą one innych bran ż a ponadto ZWiK nie wskaza ł ż adnych podstaw do zastosowania analogicznych rozwi ą za ń na rynku us ł ug zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków, poza lakonicznym stwierdzeniem, i ż „z racji daleko id ą cych podobie ń stw problematyki dostaw mediów stosowanie tutaj analogicznych rozwi ą za ń przyj ę tych przez ustawodawc ę dla pokrewnych bran ż wydaj ę si ę by ć ca ł kowicie uzasadnione”. Ponadto, dopóki system rozlicze ń za dostaw ę wody w wymienionych przypadkach nie b ę dzie stanowi ć normy prawnej, dopóty – w ocenie organu antymonopolowego – ma on charakter uci ąż liwy i mog ą cy przynosi ć nieuzasadnione korzy ś ci. Reasumuj ą c, powy ż szych zmian w tre ś ci wzorów umownych, przedstawionych w pi ś mie z dnia 14 lutego 2007 r., nie mo ż na uzna ć za wystarczaj ą ce dla uznania zaniechania stosowania przez Spó ł k ę praktyki naruszaj ą cej zakaz okre ś lony w art.8 ust.1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie … . Tak wi ę c, w okoliczno ś ciach niniejszej sprawy odnosz ą cych si ę do omawianych zarzutów nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym zosta ł y spe ł nione wszystkie przes ł anki niezb ę dne do stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zakwestionowane warunki umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przewiduj ą ce, ż e w w przypadku zaboru, zdemontowania albo przeniesienia wodomierza, jego uszkadzania i zak ł ócania funkcjonowania, zerwania plomby, poboru wody z pomini ę ciem wodomierza oraz w przypadku dokonywania przez Us ł ugobiorc ę bez uzgodnienia z Us ł ugodawc ą zmian na przy łą czu wodoci ą gowym lub na przy łą czu kanalizacyjnym, lub zainstalowania na instalacji wewn ę trznej urz ą dze ń maj ą cych negatywny wp ł yw na funkcjonowanie przyrz ą dów pomiarów Us ł ugodawcy, ilo ść pobranej wody mo ż e by ć naliczona odpowiednio do ilo ś ci, która mog ł a pop ł yn ąć pe ł nym przekrojem rury przy łą cza wodoci ą gowego z dniem od ostatniego odczytu wodomierza - zosta ł y bowiem odbiorcom narzucone, maj ą uci ąż liwy charakter i wi ążą si ę z mo ż liwo ś ci ą uzyskania przez Spó ł k ę nieuzasadnionych korzy ś ci. Zgodnie z art.9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazuje zaniechanie jej stosowania, je ż eli stwierdzi naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 5 lub art. 8 tej ustawy. W zwi ą zku z wykazaniem łą cznego zaistnienia czterech przes ł anek koniecznych do uznania zachowa ń przedsi ę biorcy za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę w rozumieniu art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. 14 6. Kara pieni ęż na Zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie ..., Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę w drodze decyzji kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu okre ś lonego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie dopu ś ci ł si ę mi ę dzy innymi naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 (co ma miejsce w niniejszej sprawie). Tak okre ś lone kary pieni ęż ne maj ą charakter fakultatywny. W ramach uznania administracyjnego to Prezes Urz ę du decyduje, czy w ł a ś ciwe jest ukaranie przedsi ę biorcy dopuszczaj ą cego si ę praktyk. W punkcie I sentencji niniejszej decyzji uznano za ograniczaj ą ce konkurencj ę i naruszaj ą ce zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyki ZWiK polegaj ą ce na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków poprzez narzucanie uci ąż liwych i przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci warunków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków. Suma przychodów uzyskanych przez Spó ł k ę w pierwszych jedenastu miesi ą cach 2006 r. wynios ł a [tajemnica przedsi ę biorstwa] PLN – 10% tej kwoty, czyli maksymalna kara, jaka mo ż e zosta ć na ł o ż ona na przedsi ę biorc ę zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wynosi [tajemnica przedsi ę biorstwa] PLN. Kryteria brane pod uwag ę przy ustalaniu kary pieni ęż nej na podstawie art. 101 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustalone zosta ł y w art. 104 w/w ustawy. Zgodnie z tym przepisem przy ustalaniu kary nale ż y bra ć pod uwag ę okres, stopie ń i okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej. Wysoko ść na ł o ż onej kary powinna spe ł nia ć funkcj ę prewencyjn ą , tj. zapobiega ć w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy antymonopolowej, a tak ż e represyjn ą , tzn. stanowi ć reperkusj ę ich naruszenia. W zale ż no ś ci od stopnia naruszenia przepisów ustawy, ustala si ę funkcj ę prewencyjn ą lub represyjn ą za wiod ą c ą . Ustalaj ą c wymiar kary pieni ęż nej Prezes Urz ę du zwa ż y ł , i ż stosowane przez ZWiK praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę maj ą charakter eksploatacyjny; polegaj ą na wykorzystaniu posiadanej silnej pozycji rynkowej kosztem s ł abszych uczestników rynku, w efekcie czego zagro ż ony jest interes publicznoprawny. Niedozwolone zachowania przedsi ę biorcy wymierzone by ł y we wszystkich odbiorców us ł ug, z którymi zawarto umowy w oparciu o wzorce umowne zawieraj ą ce zakwestionowane zapisy. Nie bez znaczenia jest równie ż , i ż w ś ród nich znacz ą cy udzia ł maj ą konsumenci nale żą cy do najs ł abszych uczestników obrotu gospodarczego. Ponadto Prezes Urz ę du wzi ął po uwag ę d ł ugotrwa ł o ść stwierdzonych narusze ń , tj. co najmniej 2-letni okres stosowania niedozwolonych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę (kwestionowane postanowienia by ł y zamieszczone tak ż e w poprzednich wzorcach umownych, obowi ą zuj ą cych do czerwca 2006 r.) oraz fakt, ż e zarzucana praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę nie zosta ł a zaniechana. Miarkuj ą c kar ę organ antymonopolowy postanowi ł wzi ąć tak ż e pod uwag ę liczne okoliczno ś ci ł agodz ą ce, w tym wyja ś nienia przedsi ę biorcy wskazuj ą ce na to, i ż naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie by ł o z jego strony dzia ł aniem zamierzonym, nakierowanym na osi ą gni ę cie korzy ś ci finansowych kosztem s ł abszych kontrahentów a tak ż e w ą ski zakres przedmiotowy tej praktyki. Zwa ż ono te ż , i ż do Prezesa UOKiK, nie wp ł yn ęł y ż adne skargi odbiorców ś wiadczonych przez Spó ł k ę us ł ug w zwi ą zku z realizacj ą zakwestionowanych w niniejszej decyzji warunków umów oraz to, i ż praktyki mia ł y ograniczony wp ł yw na rynek i ograniczony terytorialnie zasi ę g oddzia ł ywania, Uwzgl ę dniono te ż , ż e kwestionowane zachowania nie spowodowa ł y na rynku nieodwracalnych b ą d ź trudnych do usuni ę cia skutków dla konkurencji i nie wi ą za ł y si ę z 15 wyrz ą dzeniem przez ZWiK szkód swoim kontrahentom. Ponadto, ustalaj ą c wymiar kary wzi ę to pod uwag ę fakt, i ż jedynymi udzia ł owcami Spó ł ki s ą Gmina Zielona Góra i Gmina Miejska Zielona Góra, które s ą wspólnotami samorz ą dowymi, co oznacza, ż e kara stanowi dolegliwo ść równie ż dla jej mieszka ń ców. W zwi ą zku z powy ż szym ustalono wysoko ść kary na kwot ę 1 800 PLN (s ł ownie z ł otych: tysi ą c osiemset). W ocenie Prezesa Urz ę du wymierzona kara w wysoko ś ci oko ł o [tajemnica przedsi ę biorstwa] przychodu ZWiK w ci ą gu 11 miesi ę cy 2006 r. i stanowi ą ca oko ł o [tajemnica przedsi ę biorstwa] maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Organ antymonopolowy, kieruj ą c si ę potrzeb ą przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę na rynku uzna ł , ż e orzeczona kara powinna spe ł nia ć przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i dyscyplinuj ą c ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy antymonopolowej. Wobec powy ż szego orzeczono jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuje: Zielonogórskie Wodoci ą gi i Kanalizacja Sp. z o.o. al. Zjednoczenia 110 A 65-120 Zielona Góra 16