RBG-4/2025

P REZES URZ ĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KON SUMENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Bydgoszczy Plac Kościeleckich 3, 85 - 033 Bydgoszcz tel. 5 2 345 - 56 - 44 bydgoszcz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Wersja jawna Bydgoszcz, dnia 27 lutego 202 5 r. RBG.610. 3 .202 3 .MW DECYZJA Nr RBG - 4 / 202 5 Informacje prawnie chronione oznaczono: [xxx] I. Na podstawie art. 2 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616 ze zm. ), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów , Preze s Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentó w działanie Filipa Chajzera prowadzą ce go działalność gospodarczą pod firmą Filip Chajzer Warsaw Media w Warszawie polegające na nieoznaczeniu jako reklamowych - w sposób jednoznaczny - postów oraz relacji na swoim koncie na portalu społecznościowym Instagram, na którym promowane są za wynagrodzeniem produkty innych przedsiębiorców (reklamodawców), co wprowadza konsumentów w błąd w zakresie charakteru tych postów oraz relacji, a przez to wyczerpuje znamiona nieuczciw ej praktyk i rynkowej zdefiniowanej w art. 6 ust. 1 oraz ust. 3 pkt 2 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 20 23 r., poz. 845 ) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania . II. Na podstawie art. 2 6 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 202 4 r. poz. 1616 ), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Filipa Chajzera prowadząc ego działalność gospodarczą pod firmą Filip Chajzer Warsaw Media w Warszawie środ ki usunięcia trwających skutków praktyk i stwierdzon ej w pkt I niniejszej decyzji, w postaci zamieszczeni a na koncie prowadzonym przez Przedsiębiorcę na portalu społecznościowy m Instagram : https://www.instagram.com (na moment wydawania niniejszej decyzji działającym pod nazwą „ filip_chajzer ” ) komunikatu o następującej treści (dalej jako: Oświadczenie ): „DECYZJA PREZESA UOKiK 2 OŚWIADCZENIE Oświadczam, że wprowadzałem moich odbiorców w błąd co do komercyjnego charakteru postów i relacji publikowanych na moim profilu na Instagramie. Nie informowałem ich w jednoznaczny, czytelny i zrozumiały sposób o tym, że zamieszczane treści były płatnymi r eklamami. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, że w latach 2016 – 2024 stosowałem nieuczciwe praktyki rynkowe naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Stwierdził też, że w dniu wydania decyzji nadal je stosowałem. Oświadczenie jest wykona niem decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr RBG - 4/2025 z dnia 27 lutego 2025 dostępnej na uokik.gov.pl .” w ten sposób, że ww. Oświadczenie powinno zostać opublikowane w formie post a (dalej także jako: Post ) widocznego w zakładce profilu „posty”, w terminie 7 (siedmiu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji, być utrzymywane przez okres 3 (trzech) miesięcy od daty opublikowania oraz powinno być: − zamieszczone jako opis do posta (tzw. podpis) zawierającego jednocześnie grafikę o wymiarach zalecanych aktualnie przez platformę – na dzień wydania decyzji: 1080 × 1350 pikseli – o treści: „Decyzja Prezesa UOKiK Oświadczenie” pisanej czarnymi literami na białym tle, czcionką nie mniejszą niż 55 punktów, jak poniżej: − ww. grafika będzie okładką Posta, − drugą grafiką Posta będzie Oświadczenie pisane czarnymi literami na białym tle, czcionką nie mniejszą niż 34 punkty, jak poniżej: 3 − Post powinien być zamieszczony z wykorzystaniem przypięcia w górnej części profilu Przedsiębiorcy w serwisie Instagram, − Oświadczenie powinno być napisane standardową, domyślną czcionką o wielkości zwyczajowo używanej do tworzenia komunikatów na wskazanym portalu społecznośc iowym, − poszczególne akapity Oświadczenia zostaną rozdzielone pustym wierszem, − fragment Oświadczenia: „ uokik.gov.pl ” będzie stanowić hiperłącze prowadzące do komunikatu prasowego Prezesa UOKiK w domenie uokik.gov.pl d otyczącego wydania niniejszej decyzji , a jeżeli nie będzie możliwe umieszczenie hiperłącza, to zamiast ww. fragmentu zostanie zamieszczony adres linku , − bezpośrednio po ww. fragmencie Oświadczenia – w nowym akapicie – zostaną dodane znaczniki internetowe w formie poniższych hasztagów: #UrządOchronyKonkurencjiiKonsumentów, # filipchajzer , #UOKiK oraz #OznaczamReklamy; Dodatkowo Oświadczenie powinno zostać opublikowane także w biogramie użytkownika w formie linka, który odsyłać będzie do Posta, w terminie 7 (siedmiu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji i być utrzymywane przez okres 3 (trzech) miesięcy od daty jego opublikowania . Jednocześnie Oświadczenie powinno zostać dodatkowo opublikowane w formacie relacji (tzw. stories), w terminie 7 (sie dmiu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji , przy uwzględnieniu poniższych wymogów: − publikacja ww. relacji nastąpi poprzez udostępnienie Posta – na białym tle, w standardowej wielkości posta, 4 − przedmiotowa relacja składać się będzie z trzech b ezpośrednio następujących po sobie części (tzw. kafelków) – pierwszą część stanowić będzie pierwsza grafika Posta, zaś drugą i trzecią część będzie stanowić druga grafika Posta, − publikacja ww. relacji będzie ponawiana kolejne 3 razy co 7 dni, − do relacji dołączony będzie link odsyłający do komunikatu prasowego Prezesa UOKiK w domenie uokik.gov.pl dotyczącego wydania niniejszej decyzji . Publikacja Oświadczenia w formacie posta i relacji nastąpi z zachowaniem poniższych zasad: - publikacja będ zie następować w dzień roboczy w godzinach między 9:00 a 12:00, - w przypadku zmiany profilu „ filip_chajzer ” Przedsiębiorcy w serwisie Instagram niniejsze zobowiązanie będzie odnosić się do profili Przedsiębiorcy funkcjonujących w czasie zamieszczenia prz edmiotowych postów. - dodawanie komentarzy nie może zostać wyłączone, - grupa odbiorców Oświadczenia nie będzie ograniczana. - do publikacji nie zostaną dołączone treści audio. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 106 ust. 7 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 202 4 r., poz. 1616 ), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Filipa Chajzera prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Filip Chajzer Warsaw Media w Wars zawie w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 80 895,00 zł (słownie : osiemdziesiąt tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt pięć złot ych 00 / 100 ), płatną do budżetu państwa . IV. N a podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 202 4 r., poz. 1616 ) w zw. z art. 83 tej ustawy w zw. z art. 263 § 1 i 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 202 4 r., poz. 572 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża Filipa Chajzera prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Filip Chajzer Warsaw Media w Warszawie kosztami postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 271,40 zł (słownie: dwieście siedemdziesiąt jeden złotych 40 / 1 00 ) oraz zobowiązuje tego Przedsiębiorcę do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK , Prezes Urzędu lub organ ochrony konsumentów ) w dniu 2 lutego 202 3 r. postanowieniem nr RBG - 1 1 /202 3 (dalej: Postanowieni e ) wszcz ął wobec Filipa Chajzera prowadzące go działalność gospodarczą pod firmą Filip Chajzer Warsaw Media w Warszawie (dalej: Przedsiębiorca , Strona lub Filip Chajzer , influencer ) postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na nieoznaczeniu jako reklamowych - w sposób jednoznaczny - postów oraz relacji na swoim koncie na portalu społecznościowym Instagram, na którym promowane są 5 za wynag rodzeniem produkty innych przedsiębiorców (reklamodawców), co wprowadza konsumentów w błąd w zakresie charakteru tych postów oraz relacji, a przez to może wyczerpywać znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 6 ust. 1 oraz ust. 3 pkt 2 us tawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2070 , dalej: ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym , upnpr ) i godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz.U. z 202 4 r., poz. 1616 ze zm.; dalej: ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, uokk ). Podstawą do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie były m.in. wyniki monitoringu mediów społecznościowych prowadzonego przez Prezesa Urzę du w ramach postępowania wyjaśniającego, sygn. RBG.405.6.2021, wszczętego z urzędu postanowieniem z dnia 28 września 2021 r. mającego na celu wstępne ustalenie, czy działania podejmowane przez podmioty publikujące treści reklamowe na portalach społecznościowych (Instagram, Facebook, Youtube, TikTok, blogi) nie wprowadzają konsumentów w błąd w zakresie sposobu prezentowania treści reklamowych na ww. por talach społecznościowych, co mogłoby naruszyć przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej jako: postępowania wyjaśniające ) . W ramach postępowania wyjaśniającego Prezes UOKiK kierował w oparciu o art. 50 ust. 1 i 2 uokk wezwania do ustalonych, konkretnych przedsiębiorców, mając na względzie skalę ich aktywności, w związku z możliwymi nieprawidłowościami w zakresie wprowadzania konsumentów w błąd dotyczącymi sposobu prezentowania treści reklamowych na swoich profilach w m ediach społecznościowych. Wśród wytypowanych przedsiębiorców , jako jeden z najbardziej popularnych influencer ów na Instagramie, był między innymi Filip Chajzer . Przedmiotem ww. wezwań , kierow a nych do Strony już w styczniu 202 3 r. , był o wyjaśnienie m.in. zasad współpracy Przedsiębiorcy z jego reklamodawcami, a także wskazanie przykład ów oznaczeń publikacji reklamowych zamieszczanych przez Stronę. Przedsiębiorca miał zatem świadomość , że jego działalność objęta jest monitoringiem Prezesa Urzędu . Mimo powyżs zego nie dostosował jej do wymogów prawa , a wobec kierowanych do niego wezwań nie udzielał odpowiedzi w wyznaczonym terminie 1 . Ostatecznie przedłożone przez Stronę dokumenty i wyjaśnienia były zaś niepełne, co wymagało od Prezesa Urzędu skierowania odpowiednich wezwań do reklamodawców Filipa Chajzera. Nadto, do organu ochrony konsumentów napływały skargi konsumentów wskazujące na praktykę ukrytej reklamy w zamieszczanych przez Przedsiębiorcę publikacjach na należącym do niego profilu w serwisie Instagram . Powyższe uzasadniało wszczęcie postępowania właściwego. Prezes UOKiK, pismem z dnia 2 lutego 202 3 r., wezwał Przedsiębiorcę m.in. do ustosunkowania się do stawianego mu w Postanowieniu zarzutu oraz wskazania informacji o wysokości osiągniętego w 202 2 r. obrotu , zakreślając na odpowiedź termin 21 dni . W związku z nieudzieleniem odpowiedzi w zakreślonym terminie, p ismem z dnia 8 marca 202 3 r. , Prezes Urzędu ponownie wezwał Przedsiębiorcę m.in. do wskazania informacji o wysokości osiągniętego w 202 2 r. obrotu . Z uwagi na niepodjęcie w terminie dwukrotnie awizowanej przesyłki, pismem z dnia 14 czerwca 2023 r. Prezes Urzędu ponownie doręczył Stronie Postanowienie , tym razem w formie kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem znajdującym się w aktach sprawy , wzywając jednocześnie m.in. do ustosunkowania się do postawionych zarzutów. 1 Tytułem przykładu: wezwania Prezesa Urzędu z dnia 18 stycznia 2023 r. oraz z dnia 14 lutego 2023 r. skierowane do Filipa C hajzera w toku postępowania wyjaśniającego. 6 W związku z nieudzieleniem odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu z dnia 2 lutego 2023 r. oraz 8 marca 2023 r., p ismem z dnia 6 lipca 2023 r. Prezes UOKiK ponownie wezwał Stronę m.in. do przedłożenia, wszystkich niezanonimizowanych umów zawartych z agencj ami reklamowymi lub influencerskimi oraz z reklamodawcami, które były zawarte bądź wykonywane w latach 2021 - 2023 (do dnia otrzymania przedmiotowego wezwania), w ramach których Przedsiębiorca był zobowiązany do publikacji wpis ów na swoim koncie portalu spo łecznościowego w którym prowadził działalność . Pismem z dnia 14 lipca 2023 r. Strona wniosła o wydłużenia terminu na udzielenie odpowiedzi na ww. wezwanie do dnia 31 sierpnia 2023 r. Przedsiębiorca udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie w niepełnym zakresie pismem z dnia 29 września 2023 r. W dniu 7 lipca 2023 r. Strona skorzystała z prawa wglądu do akt sprawy. Postanowieniem nr RBG - 8 /202 4 z dnia 7 marca 202 4 r. Prezes UOKiK zaliczył dokumenty wskazane w tym postanowieniu, zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym pod sygn. akt RBG. 405 . 6 . 2021 , w poczet dowodów, włączając je do akt postępowania w sprawie stosowania przez Przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów , o sygn. RBG.610. 3 .202 3 .MW . Prezes Urzędu, pismem z dnia 29 sierpnia 2024 r., wezwał Przedsiębiorcę do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia dokumentów, m.in. do uzupełnienia odpowiedzi Przedsiębiorcy przedłożonych wraz z pismami z dnia 30 kwietnia 2024 r. oraz z dnia 3 kwietnia 2023 r. w zakresie wymogów określonych w art. 51 ust. 1 uokk. Strona udzieliła odpowiedzi w niepełnym zakresie pismem z dnia 17 września 2024 r. oraz pismem z dnia 24 września 2024 r. Podsumowując, Przedsiębiorca w zakresie pierwszych czterech skierowanych do niego wezwań Prezesa Urzędu – co do zasady nie odbierał korespondencji w terminie 2 , a w odniesieniu do odebranych przesyłek - nie udzielał odpowiedzi zgodnie z wyznaczonym harmonogramem . Swoje postępowanie Przedsiębiorca usprawiedliwiał okresem wakacyjno - urlopowym, jak w piśmie z dnia 14 lipca 2023 r. Udzielone zaś wyjaśnienia oraz dokume nty były niepełne, co rodziło konieczność kierowania dodatkowych wezwań do reklamodawców Strony. P ismem z dnia 7 marca 2024 r. Prezes UOKiK wezwał Przedsiębiorcę do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia dokumentów, m.in. do wskazania, czy Przedsiębiorca od lipca 2023 r. do dnia otrzymania niniejszego wezwania otrzymał jakiekolwiek korzyści inne niż w wynagrodzeniu pieniężnym (w postaci towaru, usługi np. wycieczki, obniżki ceny itp.) w zamian za publikację wpisu na swoim koncie portalu społecznościowego . P rzedsiębiorca pism ami z dnia 20 maja 2024 r. oraz z dnia 30 sierpnia 2024 r. udzielił odpowiedzi w niepełnym zakresie wezwania . Pis mami z dnia 16 października 2024 r. oraz z dnia 17 października 2024 r. Prezes Urzędu wezwał 3 reklamodawców Strony m.in. do opisania zasad współpracy z Filipem Chajzerem. Dodatkowe wezwanie do jednego z reklamodawców Strony zostało skierowane przez Prezesa Urzędu pismem z dnia 12 grudnia 2024 r. P ismem z dnia 8 stycznia 2025 r. Prezes UOKiK , wezwał Przedsiębiorcę do wyjaśnienia , czy określone w ww. wezwaniu publikacje Filipa Chajzera na jego koncie w serwisie Instagram („filip _ chajzer”) zostały zamieszczone w wyniku komercyjnej współpracy reklamowej , w tym także w kontekście otrzymywania prezentów (tzw. paczek PR) . Strona udzieliła odpowiedzi pismem z dnia 28 stycznia 2025 r. 2 Tytułem przykładu, były to wezwania Prezesa Urzędu z dnia 2 lutego 2023 r., 8 marca 2023 r. oraz 14 czerwca 2023 r. 7 Prezes Urzędu pismem z dnia 8 stycznia 2025 r., wezwał Przedsiębiorcę do wskazania informacji o wysokości obrotu, o którym mowa w art. 106 ust. 3 uokk, osiągniętego w roku obro towym 2024, potwierdzonego stosownym dokumentem . Filip Chajzer udzielił odpowiedzi pismem z dnia 28 stycznia 2025 r . Postanowieniem nr RBG - 8 /202 5 z dnia 11 lutego 202 5 r. Prezes UOKiK zaliczył dokumenty wskazane w tym postanowieniu, zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym pod sygn. akt RBG. 405 . 6 . 2021, w poczet dowodów, włączając je do akt postępowania w sprawie stosowania przez Przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów , o sygn. RBG.610. 3 .202 3 .MW . Pismem z dnia 11 lutego 202 5 r. Prezes Urzędu zawiadomił Stronę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, wyznaczając termin na zapoznanie się z aktami niniejszej sprawy, a także pouczając o prawie do końcowego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Z ww. uprawnienia Strona nie skorzystała. Stanowisko Przedsiębiorcy Przedsiębiorca w toku postępowania nie skorzystał z uprawnienia do ustosunkowania się do przedstawionych w Postanowieniu zarzutów. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Filip Chajzer prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej pod nr NIP: 9512127837 oraz nr REGON : 142153601 . Przedsiębiorca ma zarejestrowaną działalność gospodarczą od dnia 1 stycznia 20 10 r . W ramach działalności gospodarczej Przedsiębiorca zajmuje się m.in. dzi ałalnością w zakresie reklamy . Dowód : wyciąg z CEIDG . Filip Chajzer od lutego 20 1 6 r. prowadzi także konto w serwisie Instagram o nazwie „ filip_chajzer ” dostępne pod adresem: www.instagram.com/ filip_chajzer / – posiadające ponad 828 tyś. obserwujących 3 . Konto jest publiczne co znaczy, że profil , w tym posty oraz relacje 4 , może zobaczyć faktycznie każdy użytkownik Internetu zalogowany na Instagramie , a w ograniczonym zakresie także użytkownicy Internetu, którzy nie są zalogowani w ww. serwisie . Serwis społecznościowy Instagram – funkcjonalności, użytkownicy , regulamin Instagram to , uruchomion y w 2010 r., popularn y serwis społecznościow y , którego podstawowa funkcja pozwala użytkownikom dzielić się zdjęciami i filmami. Użytkownicy ww. serwisu mogą śledzić, komentować, a także przesyłać wiadomości prywatne pomiędzy użytkownikami . 3 Stan na dzień 16 października 2024 r. 4 Relacje (ang. Instastory ) stanowią format publikowania treści na Instagramie pozwalający na udostępnianie zdjęć oraz filmów. Zazwyczaj znikają one po 24 godzinach. Relacje wyświetlają się w wierszu w górnej części Aktualności. W ramach relacji Przedsiębiorca publikuje treści rekl amowe. 8 Każdy użytkownik ma swój profil, na którym może zamieszczać zdjęcia i filmy, a także opisywać swoje zainteresowania. Użytkownicy mogą ustawiać profile jako publiczne lub prywatne, co pozwala im kontrolować, kto może zobaczyć ich zawartość. Stronę główną serwisu stanowi tzw. feed, który pokazuje zdjęcia i filmy publikowane przez użytkowników, których się śledzi , a także treści pochodzące od innych użytkowników – proponowane przez algorytm Instagrama oraz reklamy . Algorytm Instagrama personalizuje feed w oparciu o zainteresowania użytkownika, co oznacza, że najczęściej wyświetlane są posty, które mogą go najbardziej interesować. Publikowanie treści na Instagramie odbywa się c o do zasady w trzech formatach. Posty na Instagramie stanowią podstawowy rodzaj treści publikowanych przez użytkowników na platformie, służący do udostępniania zdjęć, filmów oraz innych multimediów, w celu interakcji z obserwatorami. Ich ekspozycja w serwi sie nie jest ograniczona w czasie. Reels (pl. rolki), w prowadzone w 2020 roku, to z kolei funkcja pozwalająca na tworzenie krótkich filmów (do 90 sekund) z muzyką, efektami specjalnymi i edytowaniem. Funkcja Stories umożliwia użytkownikom publikowanie zdj ęć i filmów, które są dostępne przez 24 godziny. Posty oraz reelsy mogą zawierać obok zdjęć lub filmów – także opis w formie tekstowej (tzw. podpis) 5 , który może mieć maksymalnie 2200 znaków. Jeżeli opis jest dłuższy niż ok. dwa wersy tekstu – dalsza jego część zostaje ukryta 6 , co zaprezentowano poniżej. Możliwość przeczytania opisu w całości możliwa będzie dopiero po skorzystaniu z opcji „…więcej”. 5 https://help.instagram.com/236245819849257 6 https://www.agorapulse.com/blog/instagram/how - to - write - instagram - captions/ por. https://swaygroup.com/caption - character - counts/ 9 Opis: zrzut ekranu nr 1 wykonany w dniu 12 listopada 2024, w wersji mobilnej - przykładowy post na koncie Prezesa UOKiK („uokikgovpl”) w serwisie Instagram - widok z ograniczoną widocznością opisu. Interakcje pomiędzy użytkownikami zapewnia także funkcjonalność polubienia 7 oraz komentowania publikacji, stanowiąca swego rodzaju mier nik zainteresowania użytkowników danymi treściami. Instagram jest ważnym narzędziem dla marketerów, ponieważ umożliwia im dotarcie do szerokiego grona odbiorców. Wiele marek współpracuje z influencerami, którzy promują produkty i usługi w zamian za wynagro dzenie lub próbki produktów. Na początku 2023 r. – wedle danych przedstawionych przez administratora Instagrama – serwis ten posiadał w Polsce przeszło 10 mln użytkowników 8 , na 27,5 mln. użytkowników wszystkich serwisów społecznościowych w Polsce. Zasięg w jakim Instagram eksponuje treści reklamowe dotyczy przeszło 25% populacji Polski. 7 Polubienie publikacji to oznaczenie świadczące o tym, że internauta lubi lub zgadza się z daną treścią, co następuje w serwisie Instagram poprzez dwukrotne kliknięcie; patrz: https://pl - pl.facebook.com/help/instagram/500150933343536 ; liczba polubień danej publikacji rzutuje na jej zasięgi w serwisie, tj. na częstotliwość jej eksponowania https://cyrekdigi tal.com/pl/baza - wiedzy/zasiegi - na - instagramie/ 8 Za: https://datareportal.com/reports/digital - 2023 - poland (Dostęp: 20.07.2024 r.). 10 W zakresie dostępności do treści zawartych w serwisie Instagram Prezes Urzędu ustalił, co następuje. Jak podaje Centrum Pomocy serwisu Instagram 9 , obraz profilowy oraz biogram profilu 10 publicznego dostępne są bez ograniczeń dla użytkowników Internetu, którzy nie są zalogowani w Instagramie. Spośród trzech zasadniczych formatów w jakich użytkownik Instagrama ma możliwość publikować treści (tj. posty, reelsy 11 oraz relacje) , jedynie relacje stanowią tę kategorię do której dostęp zastrzeżony jest dla zalogowanych użytkowników. W zakresie dostępności do pozostałych treści Centrum Pomocy podaje, iż: „Jeżeli Twoje konto jest ustawione jako publiczne, każdy będzie mógł obejrzeć Twój profil i posty w Internecie, wchodząc na stronę instagram.com/[Twoja nazwa użytkownika]”. Zgodnie zaś z ustaleniami organu ochrony konsumentów , dostęp do pełnego zbioru i treści postów zawartych w profilu dla niezalogowanych do serwisu użytkowników ulega ograniczeniu poprzez wyświetlenie komunikatu o konieczności zalogowania, co następuje po zapoznaniu się z określoną liczbą postów. Komunikat ten można jednak zamknąć klikając w przycisk zamknięcia (krzyżyk), po czym możliwe jest kontynuowanie przeglą dania wszystkich postów w widoku miniatury . W zakresie postów możliwe jest także ich wyświetlenie z pełnym widokiem na opis i zawarte w nim znaczniki , co może nastąpić poprzez wybranie danej publikacji prawym przyciskiem myszy, wybór opcji „otwórz link w n owej karcie” oraz przejście na osobną zakładkę. Utworzenie konta na Instagramie lub korzystanie z niego oznacza akceptację r egulaminu tego serwisu 12 . Zgodnie z jego postanowieniami, na wszystkich użytkownikach serwisu ciąży obowiązek działania w sposób nie wprowadzający w błąd . Ponadto, w przypadku publikacji materiałów reklamowych należy przestrzegać dedykowanego regulaminu 13 . Przewiduje on następujące obowiązki: „ Nasze Zasady dotyczące materiałów promujących markę wymagają korzystania z naszej etykiety P ost sponsorowany za każdym razem, gdy publikujesz materiały promujące markę ” 14 . Materiały promujące markę ww. regulamin definiuje jako materiały, które zawierają treści partnera biznesowego lub które powstały pod jego wpływem w zamian za wynagrodzenie . Nadto regulamin ww. serwisu wymaga stosowania etykiety post sponsorowany także w odniesieniu do publikacji, które stanowią recenzję produktów lub usług otrzymywanych przez użytkownika w zamian za darmowe prezenty. Ponadto, na wszystkich użytkownikach serwi su Instagram w zakresie prowadzonej na nim działalności reklamowej ciąży zobowiązanie do działania w zgodzie z obowiązującym prawem, w tym ujawnienia komercyjn ego charakter u publikowanych materiałów 15 . 9 https://pl - pl.facebook.com/help/instagram/116024195217477 (Dostęp: 20.10.2024 r.). 10 https://pl - pl.facebook.com/help/instagram/728994388226960 Do profilu użytkow nika w serwisie Instagram można dodać biogram profilu (tzw. BIO) o długości maksymalnie 150 znaków, który jest widoczny także dla niezalogowanych użytkowników. Biogram profilu stanowi swego rodzaju wizytówkę profilu, opisującą działalność influencera, jego zainteresowania lub cechy. 11 tj. wpisy w formie krótkiego materiału filmowego, za: https://business.instagram.com/instagram - reels?locale=pl_PL (Dostęp: 20.10.2024 r.). 12 https:/ /help.instagram.com/581066165581870/?locale=pl_PL 13 https://pl - pl.facebook.com/help/instagram/1695974997209192 14 https://help.instagram.com/616901995832907?helpref=faq_content 15 Zasady dotyczące materiałów promujących markę serwisu Instagram stanowią: „ Nale ż y ponadto zachowa ć zgodno ść ze wszystkimi przepisami prawa, w tym poprzez zawarcie wszystkich niezb ę dnych o ś wiadcze ń dla osób 11 Rekomendacje Prezesa UOKiK oraz inne dobre praktyki rynkowe W dniu 26 września 2022 r. organ ochrony konsumentów wydał dokument „Rekomendacje Prezesa UOKiK dotyczące oznaczania treści reklamowych przez influencerów w mediach społecznościowych”, który stanowi praktyczny przewodnik opisujący dobre praktyki dl a rynku influencer marketingu w ww. zakresie 16 . Według zawartej w Rekomendacjach Prezesa UOKiK definicji, influencer (ang. influence – wpływ) to twórca aktywnie prowadzący swoje profile w mediach społecznościowych, komunikujący się ze swoimi obserwatorami . Poprzez swoje publikacje może wpływać na ich opinie, decyzje, czy zachowania. Influencer jest przedsiębiorcą, jeśli ze swojej aktywności internetowej czerpie korzyści materialne - nie tylko finansowe - i jednocześnie prowadzi zorganizowaną działalność g ospodarczą we własnym imieniu, w sposób ciągły . Dotyczy to także sytuacji, gdy influencer nie zarejest rował działalności gospodarczej 17 . W okresie poprzedzającym wydanie Rekomendacji dobre praktyki na ww. rynku definiowały związki branżowe – tj. Związek Pr acodawców Branży Internetowej IAB Polska 18 z siedzibą w Warszawie (dalej jako: IAB Polska ) oraz Związek Stowarzyszeń Rada Reklamy z siedzibą w Warszawie 19 (dalej jako: Rada Reklamy ). Jak wynika z ana liz rynku influencer marketingu , Instagram – konsekwentnie w ostatnich latach - stanowił najczęściej wybieraną przez reklamodawców platformę społecznościową 20 . W 2023 r. – w myśl ww. analiz – tę formę kanału komunikacji z konsumentami za pośrednictwem influencerów wybierało aż 87,2% reklamodawców. Publikacje rek lamowe Filipa Chajzera w serwisie Instagram Zgodnie z ogólnodostępnymi inform acjami Filip Chajzer to polsk i prezenter radiowy i telewizyjny , współprowadzący audycje radiowe, m.in. „Święta u Chajzerów” (Radio Złote Przeboje, 2013), „Na luzie” (Radio ZET, 2023), a także programy telewizyjne takie jak: „Dzień dobry TVN” (2019 - 2023, TVN). Filip Chajzer jest również jednym z najpopularniejszych pol skich osobowości medialnych, laureatem Telekamer w kategorii „Nadzieja Telewizji” (2018) 21 , zajmuje 18 pozycję w rankingu polskich influencerów See Blogers sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi w kategorii „Osoby publiczne” za 2023 r. Biorąc pod uwagę popularność j aką zdobył działając m.in. w branży telewizyjnych programów rozrywkowych oraz fakt, że każdy z jego postów publikowanych na Instagramie jest lubiany i komentowany przez dużą liczbę odbiorców, należy go uznać za influencera, który może w znaczący sposób odd ziaływać na decyzje konsumentów. korzystaj ą cych z Facebooka lub Instagramu, łą cznie ze wskazuj ą cymi na komercyjny charakter tre ś ci publikowanych materia ł ów”. 16 Komunikat prasowy: https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=18898 17 Por. art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 572). 18 https://www.iab.org.pl/wp - content/uploads/2021/10/INFLUENCER - MARKETING_poradnik - I AB - Polska - 2021.pdf (Dostęp: 20.07.2023 r.). 19 https://radareklamy.pl/kodeks - etyki/ (Dostęp: 20.07.2023 r.); por. A. Przybyło, Etyka reklamy, BISP 2020, Nr 11, Legalis. 20 Za: https://reachablogger.pl/blog/polski - rynek - influencer - marketingu - 2023 - oczami - reklamodawcow/ ; por. https://reachablogger.pl/blog/raport - badania - polski - rynek - influencer - marketingu - 2022 - oczach - reklamodawcow/(Dostęp: 31.07.2024 r.). 21 https://www.se.pl/wiadomosci/exclusive/telekamery - 2018 - wyniki - pelna - lista - laureatow - aa - ZUG9 - r3cB - U8cn.html 12 Tytułem przykładu , w zakresie publikacji zamieszczonych przez Przedsiębiorcę w sierpniu 2024 r., najmniej polubie ń [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] najwięcej zaś post z [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] Poszczególne posty Przedsiębiorcy publikowane w sierpniu 2024 komentowane były [xxx] razy 22 . Dowód : Protokół zabezpieczenia materiału dowodowego z dnia 11 lutego 2025 r. Prezes UOKiK w toku niniejszego postępowania zgromadził materiał dowodowy w pos taci m.in. postów oraz relacji publikowanych w latach 2016 - 2024 przez Przedsiębiorcę w serwisie Instagram na swoim koncie o nazwie „ filip_chajzer ”, a także umowy łączące Stronę z reklamodawcami wykonywane w latach 20 2 0 - 202 4 r. Dowód : Protokół zabezpieczenia materiału dowodowego z dnia 11 lutego 2025 r. , pismo Strony z dnia 30 sierpnia 2024 r . Prezes Urzędu ustalił, iż Przedsiębiorca w ramach swojej działalności promował na Instagramie w latach 20 16 - 202 4 szerokie grono marek. W latach 2021 - 2024 – było to przeszło [xxx] różnych podmiotów. [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] Na podstawie wybranej próby reklamowych współprac komercyjnych u stalono, iż posty oraz relacje zamieszczane na rzecz reklamodawców nie były w sposób jednoznaczny oznaczone jako reklamowe. W toku postępowania ustalono, iż Strona zawarł a umowy m.in. z następującymi reklamodawcami : Thai Bali Spa sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej jako: Thai Bali Spa ) , New Balance Poland sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie (dalej jako: New Balance ) , „ Auto Wimar ” sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej jako: Auto Wimar ) , na podstawie których publikował a reklamy w postaci postów , w tym reelsów oraz relacji umieszczanych na koncie Prze dsiębiorcy prowadz onym na Instagramie. Dowód : pismo Przedsiębiorcy z dnia 20 maja 2024 r. Współpraca komercyjna z Thai Bali Spa Umowa ustna , którą Przedsiębiorca zawarł w dniu [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] Dowód : pismo Thai Bali Spa z dnia 13 sierpnia 2024 r. 22 Tj. były to odpowiednio posty z dnia [xxx] r. 13 W odniesieniu do zasad zamieszczania przedmiotowych publikacji [xxx] [xxx] [xxx] W zamian za powyższe, Przedsiębiorca zgodnie z ww. umową miał otrzymać [xxx] [xxx] Dowód : Pismo Thai Bali Spa z dnia 29 października 2024 r. Przykład y publikacji zawierających treści reklamowe na rzecz marki Thai Bali Spa opublikowanych w wykonaniu komercyjnej współpracy reklamowej rozpoczętej w maju 2024 r. : Opis : zrzut ekranu nr 2; post w widoku wersji mobilnej aplikacji Instagram opublikowany przez Przedsiębiorcę na koncie o nazwie „filip_chajzer” dostępn ym pod adresem: https://www.instagram.com/filip_chajzer/ dnia 16 maja 2024 r. (utrwalono w dniu 4 grudnia 2024 r.) ; na nagraniu oraz w części opisowej publikacji Filip Chajzer rekomenduje usługi masażu jako idealny pomysł na prezent z okazji Dnia Matki. Opis publikacji po rozwinięciu brzmi w następujący sposób: „ Na dzień mamy prezent mamy ! Razem z @thai_bali_spa zapraszam do 14 uszczęśliwi enia tej najważniejszej kobiety w Twojm życiu ! Spokój, relax 🧘 i masaż 💆‍♀️ czy to nie wspaniałe ? Kod FILIP50 daje - 50% na zakupy voucherów online. link do sklepu w BIO 🤛 Kod działa do 26 maja włącznie #reklama ”. Opis : zrzut ekranu nr 3 - widok profilu Przedsiębiorc y o nazwie „filip_chajzer” w wersji komputerowej dostępn ego pod adresem: https://www.instagram.com/filip_chajzer/ po kliknięciu w pole linków zamieszczonych w biogramie profilu (tzw. BIO). Wśród zamieszczonych linków widnieje m.in. hiperłącze z ofertą voucherów prowadzące do sklepu internetowego ww. reklamodawcy. Zrzut ekranu wykonano w dniu 15 października 2024 r. Dowód : Pismo Thai Bali Spa z dnia 29 października 2024 r. Współpraca Strony z Thai Bali Spa była w dalszym okresie kontynuowana [xxxxxxxxxxxxx] . [xxxx] [xxx] [xxx] W ramach każdej spośród powyższych umów, Przedsiębiorca był zobowiązany do zamieszczenia [xxx] W odniesieniu do zasad zamieszczania przedmiotowych pub likacji, Thai Bali Spa nałożyła na Stronę jedynie ogólne zobowiązanie do [xxx] [xxx] [xxx] W zamian za powyższe działania reklamowe Przedsiębiorca otrzymał [xxx] [xxx] 15 Dowód : Pismo Thai Bali Spa z dnia 29 października 2024 r. Przykład y publikacji zawierających treści reklamowe na rzecz marki Thai Bali Spa opublikowanych w wykonaniu ww. komercyjnej współpracy reklamowej: Opis : zrzut ekranu nr 4 w wersji komputerowej wykonany w dniu 27 listopada 2024 r.; post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer/ opubli kowany w dniu 22 sierpnia 2024 r. W treści głosowej nagrania Filip Chajzer informuje o swoich zagranicznych podróżach, po czym następuje r ekomendacja usług masażu świadczonych przez ww. reklamodawcę. 16 Opis : zrzut ekranu nr 5 w wersji komputerowej wykonany w dniu 22 sierpnia 2024 r.; relacja z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer/ opubli kowana w dniu 22 sierpnia 2024 r. W treści głosowej nagrania Filip Chajzer informuje o swoich zagranicznych podróżach, po czym następuje rekomendacja usług masażu świadczonych przez ww. reklamodawcę. 17 Opis: zrzut ekranu nr 6 wykonany w dniu 4 grudnia 2024 r.; post w widoku wersji mobilnej aplikacji Instagram opublikowany w dnia 8 października 2024 r . przez Przedsiębiorcę na swoim koncie o nazwie „filip_chajzer” dostępnym pod adresem: https://www.instagram.com/filip_chajzer/ ; na nagraniu Filip Chajzer rekomenduje usługi masażu ww. reklamodawcy, co poprzedzają informacje z życia rodzinnego Przedsiębiorc y. Opis publikacji po rozwinięciu brzmi w sposób następujący : „ Jak się ma 6 lat to jest wspaniale 🎁 i tyle ma @thai_bali_spa ,z okazji urodzin - 60% na vouchery na masaże zakupione na stronie www.thaibalispa.pl Kod Filip60 będzie ważny do 20/10! Współpraca ”. Przedsiębiorca – w odniesieniu do wszystkich przedstawionych powyżej postów oraz relacji nie posługiwał się funkcjonalnością Instagrama, dzięki której mógłby – zgodnie z regulaminem serwisu społecznościowego 23 oraz dobrymi praktykami związków branżowych rynku reklamy 24 - oznaczyć publikacje jako sponsorowane . W takim przypadku w górnej części posta lub relacji pojawi się określenie „sponsorowany” (lub inny równoważny – w zależności od zmian wprowadzanych przez Instagram), co świadczyłoby o tym, że Przeds iębiorca ma powiązania z podanym partnerem biznesowym i otrzymał wynagrodzenie , w tym inną korzyść, także o charakterze niepieniężnym, za tę publikację . Przedsiębiorca oznaczał publikacje reklamowe produktów ww. reklamod awcy przede wszystkim poprzez wska zanie marki reklamodawcy. Treści reklamowe zamieszczone w relacji z dnia 22 sierpnia 2024 r. ., w poście z dnia 22 sierpnia 2024 r. oraz w sekcji BIO 23 https://www.facebook.com/help/instagram/116947042301556?helpref=faq_content (Dostęp: 20.07.2023 r.). 24 https://www.iab.org.pl/aktualnosci/przewodnik - po - influencer - marketingu - pobierz - najnowsza - publikacje - grupy - roboczej - iab - polska/ (Dostęp: 20.07.2023 r.). oraz https://www.iab.org.pl/wp - content/uploads/2016/12/Przewodnik - po - reklamie - natywnej.pdf (Dostęp: 20.07.2023 r.). 18 profilu na Instagramie Przedsiębiorcy poprzestają na ww. oznaczeniach, nie wskazując na fakt komercyjnej współpracy. W odniesieniu zaś do postu z dnia 8 października 2024 r. przedmiotowa publikacja jest dodatkowo oznaczona frazą „współpraca”. R elacj a z dnia 16 maja 2024 r. zawiera z kolei ha shtag „reklama”. W obu przypadkach jednak rzeczone oznaczenia są umiejscowione na samym końcu opisu publikacji, co wyłącza ich widoczność w początkowym momencie zapoznawania się konsumenta z treścią i wymaga od niego dodatkowych czynności (opcja: „więcej” ). Powyższe działania nie wskazywały w sposób jednoznaczny na ich reklamowy charakter. Co istotne, to Przedsiębiorca decydował o zawartości post ów oraz relacji, a także zamieszcza ł opis do nich , w którym były określone znaczniki (m.in. hashtagi), przy czym umowa ustna w zakresie przedmiotowych usług reklamowych określała jedynie ogólne wymogi w zakresie przestrzegania prawa, ze wskazaniem na Rekomendacje Prezesa UOKiK. Powyższa praktyka w odniesieniu do współpracy komercyjnej z ww. reklamodawcą nie została zaniechana , na co wskazują przywołane wyżej treści reklamowe opublikowane w okresie poprzedzającym wydanie niniejszej decyzji , w tym w listopadzie 2024 r . Współpraca komercyjna z Auto Wimar Umowa, którą Przedsiębiorca zawarł w dniu [xxx] [xxx] [xxx] W odniesieniu do zasad zamieszczania przedmiotowych publikacji, [xxx] [xxx] W zamian za powyższe, [xxx] [xxx] Dowód : pismo Auto Wimar z dnia 27 stycznia 2023 r. wraz z załącznikiem oraz pismo Auto Wimar z dnia 8 listopada 2024 r. Przykład y publikacji zawierających treści reklamowe na rzecz marki Auto Wimar opublikowanych w wykonaniu ww. komercyjnej współpracy reklamowej: 19 Opis : zrzut ekranu nr 7 ; relacj a w widoku komputerow ym z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer/ opubli kowana w grudniu 2020 r. ( utrwalona w dniu 4 grudnia 2024 r. za pośrednictwem konta „ skodaautowimar ” nal eżącego do Auto Wimar ). W treści głosowej nagrania Filip Chajzer rekomenduje produkty ww. reklamodawcy, tj. samochody osobowe marki Skoda; na nagraniu Przedsiębiorca mówi: „wszedłem tu z ulicy (…) kosztował znakomicie i tak już zostałem bo po prostu było i jest fajnie”, co wskazuje, iż Strona jest nabywcą samochodu osobowego marki Skoda oraz opisuje swoje osobiste doświadczenia konsumenckie. Współpraca z marką Auto Wimar w okresie późniejszym była przez Filipa Chajzera kontynuowana [xxx] Wyrazem powyższego było zawarcie z ww. reklamodawcą w dniu 21 czerwca 2023 r. kolejnej umowy o współpracy w zakresie usług promocyjnych. [xxx] [xxx] W odniesieniu do zasad zamieszczania przedmiotowych publikacji, [xxx] [xxx] Auto Wimar zobowiązał się [xxx] , Influencer zaś zobowiązywał się do zamieszczenia [xxx] postów, [xxx] , na swoim koncie w serwisie Instagram. Dowód : pismo Strony z dnia 29 września 2023 r. oraz pismo Auto Wimar z dnia 8 listopada 2024 r. 20 Opis : zrzut ekranu nr 8 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „filip_chajzer” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/filip_chajzer/ opubli kowany dnia 27 listopada 2020 r. (utrwalono w dniu 16 października 2024 r.) ; z treści opisu ww. posta wynika, iż przedmiotowa publikacja opisuje osobiste wybory konsumenckie Filipa Chajzera dotyczące samochodu osobowego marki Skoda. Opis : zrzut ekranu nr 9 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „filip_chajzer” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/filip_chajzer/ 21 opubli kowany dnia 23 czerwca 2021 r. (utrwalony w dniu 16 października 2024 r.) ; opis posta wskazuje na organizowany przez markę Skoda Auto Wimar konkurs z nagrodami. Opis : zrzut ekranu nr 10 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „filip_chajzer” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/filip_chajzer/ opubli kowany dnia 30 listopad 2022 r. (utrwalony w dniu 22 października 2024 r.) ; opis posta w pierwszym akapicie oraz załączone do niego zdjęcie sugeruje, iż Strona zakupiła nowe auto marki Skoda. 22 Opis : zrzut ekranu nr 11 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „filip_chajzer” dostępnego pod adres em: https://www.instagram.com/filip_chajzer/ opubli kowany dnia 22 listopad 2023 r. (utrwalony w dniu 22 listopada 2024 r.) ; opis posta wskazuje doświadczenia konsumenckie Strony z użytkowania samochodu osobowego marki Skoda. Przedsiębiorca – w odniesieniu do wszystkich przedstawionych powyżej publikacji nie posługiwał się funkcjonalnością Instagrama, dzięki której mógłby – zgodnie z regulaminem serwisu społecznościowego 25 oraz dobrymi praktykami związków branżowych rynku reklamy 26 - oznaczyć publikacje jako sponsorowane . W takim przypadku w górnej części post a lub relacji pojawi się określenie „spon sorowan y” (lub inny równoważny – w zależności od zmian wprowadzanych przez Instagram), co świadczyłoby o tym, że Przedsiębiorca ma powiązania z p odanym partnerem biznesowym i otrzymał wynagrodzenie (lub inną korzyść) za tę publikację . Przedsiębiorca oznaczał publikacje reklamowe produktów ww. reklamodawcy przede wszystkim poprzez wskazanie marki reklamodawcy (znacznik zawarty w opisie posta lub g rafice relacji: @skodaautowimar) . Treści reklamowe zamieszczone w formie posta w dniu 27 listopada 2020 r., 23 czerwca 2021 r., 30 listopada 2022 r. oraz w formie przywołanej wyżej relacji z grudnia 2020 r., poprzestają na ww. oznaczeniach, nie wskazując na fakt komercyjnej współpracy. W odniesieniu zaś do postu z dnia 22 listopada 202 3 r. przedmiotowa publikacja jest dodatkowo oznaczona frazą „współpraca”. Przedmiotowe oznaczeni e jest jednak umiejscowione na samym końcu opisu publikacji, co wyłącza jego widoczność w początkowym momencie zapoznawania się konsumenta z treścią i wymaga od niego dodatkowych czynności (opcja: „więcej”). Powyższe działania nie wskazywały w sposób jednoznaczny na ich reklamowy char akter. 25 https://www.facebook.com/help/instagram/116947042301556?helpref=faq_content (Dostęp: 20.07.2023 r.). 26 https://www.iab.org.pl/aktualnosci/przewodnik - po - influencer - marketingu - pobierz - najnowsza - publikacje - grupy - roboczej - iab - polska/ (Dostęp: 20.07.2023 r.). oraz https://www.iab.org.pl/wp - content/uploads/2016/12/Przewodnik - po - reklamie - natywnej.pdf (Dostęp: 20.07.2023 r.). 23 Co istotne, to Przedsiębiorca decydował o zawartości postów oraz relacji, a także zamieszczał opis do nich, w którym były określone znaczniki (m.in. hashtagi), [xxx] [xxx] [xxx] Dowód : Pismo Auto Wimar z dnia 27 stycznia 2023 r., str. 2. Powyższa praktyka w odniesieniu do współpracy komercyjnej z ww. reklamodawcą nie została zaniechana , na co wskazują przywołane wyżej treści reklamowe opublikowane w listopadzie 2023, a więc niespełna rok po wszczęciu niniejszego postępowania . Współpraca komercyjna z marką New Balance Umowa sponsorska, którą Przedsiębiorca zawarł z New Balance w dniu 25 stycznia 2022 r. [xxx] (dalej także jako: Umowa sponsorska ) , zobowiązywała go m.in. do działań promocyjnych na rzecz ww. reklamodawcy , [xxx] [xxx] Dowód : Pismo New Balance z dnia 27 stycznia 2023 r. wraz z załącznikiem W ramach powyższego Strona była zobowiązana także do publikacji [xxx] [xxx] Dodatkowo Przedsiębiorca zobowiązywał się do publikacji instastories – [xxx] [Xxx] W odniesieniu do zasad zamiesz czania przedmiotowych publikacji, [xxx [xxx] W zamian za powyższe, [xxx] [xxx] [xxx] Dowód : pismo New Balance z dnia 27 stycznia 2023 r. wraz z załącznikami. Przykłady publikacji zawierających treści reklamowe na rzecz marki New Balance opublikowanych w wykonaniu ww. współpracy reklamowej: 24 Opis : zrzut ekranu nr 12 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „filip_chajzer” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/filip_chajzer/ opubli kowany dnia 15 lutego 2022 r. (utrwalony w dniu 22 października 2024 r.) ; zdjęcie prezentuje obuwie sportowe marki New Balance; opis publikacji zawiera treści humorystyczne nawiązujące do święta Walentynek oraz znacznik nawiązujący do marki ww. reklamodawcy. Opis : zrzut ekranu nr 13 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „filip_chajzer” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/filip_chajzer / opubli kowany dnia 30 sierpnia 2022 r. (utrwalony w dniu 22 października 2024 r.) ; zdjęcie prezentuje obuwie sportowe marki New Balance; opis publikacji zawiera w pierwszym akapicie informacje niehandlowe związane z życiem rodzinnym Filipa Chajzera, które sugerują, iż marka ww. obuwia stanowi wyraz jego osobistych wyborów konsumenckic h ; w drugim akapicie zawarta jest informacja o rabacie na produkty marki New Balance. 25 Opis : zrzut ekranu nr 14 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „filip_chajzer” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/filip_chajzer/ opubli kowany dnia 30 sierpnia 2022 r. (utrwalony w dniu 22 października 2024 r.) ; zdjęcie prezentuje obuwie sportowe marki New Balance; opis publikacji rozpoczyna się od informacji niehandlowych związanych z życiem rodzinnym Filipa Chajzera, które sugerują, iż marka ww. obuwia stanowi wyraz jego osobistych wyborów konsumenckich. Następnie Przedsiębiorca z awarł 8 znaczników o handlowym (@newbalance) i niehandlowym charakterze. Powyższa praktyka w odniesieniu do współpracy komercyjnej z New Balance była kontynuowana w dalszym okresie. Wyrazem powyższego była Umowa sponsorska zawarta przez Stronę z New Balan ce w dniu 1 marca 2023 r., [xxx] Przedmiotem ww. umowy, zgodnie z jej § 1 ust. 1, było [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] W myśl § 2 ust. 1 ww. umowy, Filip Chajzer zobowiąz ywał się także do [xxx] [xxx] Przepis z § 2 ust. 2 zd. 1 ww. umowy w następujący sposób określał obowiązki Strony w zakresie zamieszczania publikacji w serwisie Instagram: [xxx] [xxx] [xxx] Zgodnie z brzmieniem § 1 ust. 4 ww. umowy, [xxx] [xxx] 26 W zamian za powyższe, New Balance zobowiązał się [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] Dowód : pismo New Balance z dnia 30 października 2023 r. Jednocześnie, Strona oraz New Balance zawarli w dniu 21 sierpnia 2023 r., na czas nieoznaczony, Umowę ramową o współpracy, której przedmiotem było [xxx] [xxx] Dowód : Pismo New Balance z dnia 30 października 2023 r. Przedsiębiorca – w zakresie wykonania przedmiotowych usług - zobowiązał się do [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] Dowód : Pismo New Balance z dnia 30 października 2023 r. (ad. 2). Za prawidłowe wykonanie usług na podstawie umowy Influencerowi przy sługiwać miało [xxx] . [xxx] [xxx] [xxx] Zgodnie z załącznikiem nr 3 – „Zamówienie” do ww. umowy, Przedsiębiorca zobowiązał się do wykonania następujących usług reklamowych: 1) [xxx] Promocja akcji w kanałach social media Filipa Chajzer poprzez przygotowanie kontentu oraz publikacje materiałów w ilości [xxx] na kanale FB (https://www.facebook.com/ChaizerFilip oraz [xxx] post na kanale Instagram ( https://www.instagram.com/filip chajzer/ 2) [xxx] Promocja i wsparcie marki [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] poprzez przygotowanie relacji [xxx] oraz publikację ich w następującej ilości: [xxx] na kanałach FB https://www.facebook.com/ChaizerFilip oraz [xxx] postów na kanale Instagram https://www.instagram.com/filip chajzer/. Publikacja [xxx] postów na kanałach FB oraz Instagram oraz [xxx] 3) Przygotowanie kontentu [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxx] [xxx] oraz ich publikacja w postaci: [xxx] na kanale FB 27 (https://www.facebook.com/ChaizerFilip) oraz [xxx] na kanale Instagram (https://www.instagram.com/filip chajzer/ ) 4) [xxx] Przygotowanie kontentu i publikacja go na kanałach SM Filipa Chajzera w postaci: [xx x ] na kanale FB (https://www.facebook.com/ChajzerFilip), [xxx] na kanale Instagram https://www.instagram.com/filip chajzer/ [xxx] ” . Wynagrodzenie łączne Przedsiębiorcy za wykonanie ww. usług wynosiło [xxxxxxxxxxxxx] Przykład y publikacji zawierających treści reklamowe na rzecz marki New Balance opublikowanych w wykonaniu ww. współpracy reklamowej: Opis : zrzut ekranu nr 15 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „filip_chajzer” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/filip_chajzer/ opubli kowany dnia 2 listopada 2023 r. (utrwalony w dniu 22 października 2024 r.); zdjęcie prezentuje od zież sportową marki New Balance (tj. bluzę oraz plecak); opis publikacji nie zawiera jakichkolwiek treści handlowych – zawiera informację o zagranicznych podróżach Filipa Chajzera. 28 Opis : zrzut ekranu nr 16 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „filip_chajzer” dostępnego pod adresem: www.instagram.com/filip_chajzer/ opubli kowany dnia 5 listopada 2023 r. (utrwalona w dniu 28 listopada 2023 r.); na zdjęciu widoczna jest odzież marki New Balance prezentowana przez Filipa Chajzera podczas wydarzenia sportowego (tj. obuwie, czapkę oraz torbę sportową na biodra - z logo ww. reklamodawcy); opis publikacji nie zawiera jakichkolwiek treści handlowych – prezentuje zaś opis z aktywnego ż ycia prywatnego Strony. Opis : zrzut ekranu nr 17 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „filip_chajzer” dostępnego pod adresem: www.instagram.com/filip_chajzer/ opubli kowany 29 dnia 3 listopada 2023 r. (utrwalony w dniu 2 8 listopada 2023 r.); na nagraniu prezentowana jest wypowiedź Filipa Chajzera związana z jego udziałem w maratonie; z opisu publikacji wynika, iż Strona zamierza wziąć udział w ww. maratonie w obuwiu marki New Balance. Opis : zrzut ekranu nr 18 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „filip_chajzer” dostępnego pod adresem: www.instagram.com/filip_chajzer/ opubli kowany dnia 14 września 2023 r. (utrwalony w dniu 28 listopada 2023 r.) ; zdjęcie prezentuje odzież sporto wą marki New Balance (tj. obuwie, t - shirt oraz czapkę – zawierające logo ww. reklamodawcy ); opis publikacji nie zawiera jakichkolwiek treści handlowych – prezentuje zaś informację o aktywnym trybie życia Filipa Chajzera . Przedsiębiorca – w odniesieniu do wszystkich przedstawionych powyżej publikacji nie posługiwał się funkcjonalnością Instagrama, dzięki której mógłby – zgodnie z regulaminem serwisu społecznościowego 27 oraz dobrymi praktykami związków branżowych rynku reklamy 28 - oznaczyć publikacje jako sponsorowane . W takim przypadku w górnej części post a lub relacji pojawi się określenie „spon sorowan y” (lub inny równoważny – w zależności od zmian wprowadzanych przez Instagram), co świadczyłoby o tym, że Przedsiębiorca ma powiązania z podanym partnerem biznesowym i otrzymał wynagrodzenie (w tym inną korzyść, także rzeczową) za tę publikację . Przedsiębiorca oznaczał publikacje reklamowe produktów ww. reklamodawcy przede wszystkim poprzez wskazanie marki reklamodawcy (znacznik zawarty w opisie posta: @ ne wbalance ). Treści reklamowe zamieszczone w formie posta w dniu 15 lutego 2022 r. poprzestają na ww. oznaczeni u , nie wskazując na fakt jakiejkolwiek współpracy. Post z dnia 2 listopada 2023 r. zaś nie zawiera jakiegokolwiek oznaczenia, także w zakresie m arki reklamodawcy. 27 https://www.facebook.com/help/instagram/116947042301556?helpref=faq_content (Dostęp: 20.07.2023 r.). 28 https://w ww.iab.org.pl/aktualnosci/przewodnik - po - influencer - marketingu - pobierz - najnowsza - publikacje - grupy - roboczej - iab - polska/ (Dostęp: 20.07.2023 r.). oraz https: //www.iab.org.pl/wp - content/uploads/2016/12/Przewodnik - po - reklamie - natywnej.pdf (Dostęp: 20.07.2023 r.). 30 W odniesieniu zaś do postu z dnia 30 sierpnia 2022 r., 24 czerwca 2022 r., 14 września 2023 r. oraz z dnia 3 listopada 2023 r. przedmiotow e publikacj e są dodatkowo oznaczon e znacznikiem „współpraca ” . O znaczeni a są jednak umiejscowione na samym końcu opisu poszczególnych publikacji, co wyłącza ich widoczność w początkowym momencie zapoznawania się konsumenta z treścią i wymaga od niego dodatkowych czynności (opcja: „więcej”). Powyższe działania nie wskazywały w spo sób jednoznaczny na ich reklamowy charakter. Co istotne, to Przedsiębiorca decydował o zawartości postów oraz relacji, a także zamieszczał opis do nich, w którym były określone znaczniki (m.in. hashtagi), przy czym [xxx] [xxx] Powyższa praktyka w odniesieniu do współpracy komercyjnej z ww. reklamodawcą została zaniechana z końcem 2023 r. , co wynika z wykonania ww. umów oraz zakończenia współpracy reklamowej pomiędzy New Balance a Filipem Chajzerem. Dowód : pismo New Balance z dnia 30 października 2024 r. M ateriały reklamowe wynikające ze w spółpra c komercyjn ych od 2016 roku Przedsiębiorca zamieszczał publikacje na swoim koncie w portalu Instagram w ramach komercyjnej współpracy z reklamodawcami także w okresie poprzedzającym wszczęcie przez Prezesa Urzędu postępowania wyjaśniaj ą cego w zakresie ukrytej reklamy, poczynając od 2016 r . Przykład y publikacji zawierających treści reklamowe w ww. okresie: Opis : zrzut ekranu nr 19 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 28 lutego 20 16 r. (utrwalony w wersji komputerowej w dniu 16 października 2024 r.). Grafika publikacji zawiera zbliżenie na obuwie z widocznym logiem marki New Balance – co jest zgodne z praktyką New Balance w zakresie promocji marki . Opis publikacji zawiera wyłącznie treści prywatne, w tym niehandlowe znaczniki. 31 Zgodnie z ogólnodostępn ymi informacjami, Filip Chajzer w okresie zamieszczenia ww. publikacji świadczył na rzecz New Balance usługi reklamowe polegające na lokowaniu produktów ww. reklamodawcy także w innych mediach społecznościowych (tj. Facebook) 29 . Opis : zrzut ekranu nr 20 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 9 sierpnia 20 16 r. (utrwalony w wersji komputerowej w dniu 31 grudnia 2024 r.). W treści opisu ww. posta zawarta jest rekomendacja produktów marki New Balance, po czym następuje informacja na temat działań charytatywnych podejmowanych przez Stronę we współpracy z New Balance. Ze sformułowania zawartego w opisie: „ #newbalancepoland Dziękuję z całego serca za wszystkie rzeczy, które od was dostaję. Są najlepsze. Buty same biegają…” wynika także, iż Filip Chajzer otrzymuje od New Balance produkty w postaci odzieży oraz obuwia sportowego, które osobiście używa , co wskazuje na wymianę ba rterową bądź prezenty (tzw. paczki PR) . Zgodnie z ogólnodostępnymi informacjami, zamieszczenie ww. publikacji nastąpiło w ramach komercyjnej współpracy reklamowej. Jak wynika bowiem z wypowiedzi przedstawiciela agencji reklamowej reprezentującej New Balan ce w odniesieniu do ww. publikacji: „lubimy działania, które nie są szablonowe. Idziemy troszkę inną drogą, co wynika z naszej historii oraz filozofii marki. W Polsce nie prowadzimy klasycznych działań reklamowych dla kategorii lifestyle. Dlatego lubimy za skakiwać i być zaskakiwani – tak jak w przypadku Filipa” 30 . 29 Filip Chajzer w poście z dnia 18 marca 2016 r. zamieszczonym w serwisie Facebook zamieścił m.in. następujący opis „Tym razem NEW BALANCE zalokował s ię przypadkowo”. Powyższe nawiązuje do grafiki posta eksponującej logo New Balance na obuwiu sportowym, za: www.facebook.com/photo.php?fbid=573948196105059&id=243614029138479&set=a.243854955781053 30 www.wirtualnemedia.pl/artykul/new - balance - wezwane - przez - filipa - chajzera - wysle - odziez - sportowa - do - zanzibaru 32 Opis : zrzut ekranu nr 21 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 24 marca 20 17 r. (utrwalony w wersji komputerowej w dniu 16 października 2024 r.) . Grafika posta przedstawia smartwatch marki New Balance dedykowany biegaczom. Nawiązanie do tego produktu zawarte zostało także w opisie w formie następują cych hashtagów: #RunIQ, #newbalancepoland. Opis : zrzut ekranu nr 22 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 2 listopada 20 18 r. (utrwalony w wersji komputerowej w dniu 16 października 2024 r.) . Opis publikacji rozpoczyna się od informacji prywatnej – szkolne wspomnienia, po czym następuje promocja dedykowanego kodu rabatowego na produkty New Balance o nazwie „Filip”. 33 Na podstawie ogólnodostępnych informacji Prezes Urzędu ustalił, iż Filip Chajzer pełnił funkcję ambasadora marki New Balance co najmniej od 2018 r 31 . Opis : zrzut ekranu nr 23 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 21 września 20 19 r. (utrwalony w wersji komputerowej w dniu 16 października 2024 r.). Opis publikacji rozpoczyna się od rekomendacji obuwia marki New Balance, po czym następuje promocja dedykowanego kodu rabatowego Influencera na produkty ww. reklamodawcy. Dowód : protokół zabezpieczenia materiału dowodowego z dnia 11 lutego 2025 r. – zrzut ekranu o nazwie: screenshot - www_instagram_com - 2024_10_16 - 15_28_00 oraz pismo New Balance z dnia 23 grudnia 2024 r. 31 https://www.facebook.com/NewBalancePoland/posts/nasz - najbardziej - niepokorny - ambasador - ma - dzisiaj - urodziny - filip - chajzer - wiesz - %C5%BCe/214657016538 6674/ 34 Opis : zrzut ekranu nr 24 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 6 listopada 202 0 r. (utrwalony w wersji komputerowej w dniu 16 października 2024 r.). Opis publikacji zawiera promocję kodu rabatowego na produkty New Balance, ze wskazani em linku do strony internetowej ww. reklamodawcy oraz rekomendacją Influencera. Dowód : protokół zabezpieczenia materiału dowodowego z dnia 11 lutego 2025 r. – zrzut ekranu o nazwie: screenshot - www_instagram_com - 2024_10_16 - 15_38_47 oraz Umowa sponsorska zawarta przez Influencera z New Balance w dniu 2 lipca 2020 r. (pismo New Balance z dnia 30 października 2024 r.). 35 Opis : zrzut ekranu nr 25 wykonany w dniu 16 października 2024 r. - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 15 października 202 1 r. w ramach współpracy barterowej z marką Zbudujmy dom 3e , co wynika z pisma Strony z dnia 29 września 2023 r. Opis publikacji zawiera rekomendację usług ww. reklamodawcy, wskazując jednocześnie na wspólne zamierzenia inwestycyjne. Opis : zrzut ekranu 26 wykonany w dniu 16 października 2024 r. - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: 36 https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 28 czerwca 202 1 r. w ramach współpracy barterowej z marką Vespa. Opis publikacji wskazuje na osobiste doświadczenia konsumenckie Influencera dotyczące motorów marki Vespa. Opis : zrzut ekranu nr 27 wykonany w dniu 23 października 2024 r. - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 23 czerwca 202 1 r. w ramach współpracy barterowej z marką Technogym. Opis publikacji nawiązuje do sportowego stylu życia Influencera, w tym od informacji na temat usług treningowych świadczonych online z których korzysta Filip Chajzer . Dowód : pismo Strony z dnia 20 maja 2024 r. 37 Opis : zrzut ekranu nr 28 wykonany w dniu 15 października 2024 r. - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 30 kwietnia 202 4 r. w ramach współpracy barterowej z marką prodetail.pl. Opis publikacji nawiązuje do zainteresowań motoryzacją Influencera, a także wskazuje na osobiste doświadczenia konsumenckie związane z usługami świadczonymi przez markę prodetail.pl. Jak wynika z zamies zczonego przez Influencera komentarza, przedmiotowa publikacja zamieszczona została w ramach współpracy reklamowej za wynagrodzeniem w postaci barteru. Dowód : protokół zabezpieczenia materiału dowodowego z dnia 11 lutego 2025 r. – plik o nazwie: screensho t - www_instagram_com - 2024_10_15 - 15_26_42 Przedsiębiorca – w odniesieniu do wszystkich przedstawionych powyżej komercyjnych publikacji - nie posługiwał się funkcjonalnością Instagrama, dzięki której mógłby – zgodnie z regulaminem serwisu społecznościowego 32 oraz dobrymi praktykami związków branżowych rynku reklamy 33 - oznaczyć publikacje jako sponsorowane . W takim przypadku w górnej części post a lub relacji pojawi się „spon sorowan y” (lub inny równoważny – w zależności od zmian wprowadzanych przez Instagram), co świadczyłoby o tym, że Przedsiębiorca ma powiązania z podanym partnerem biznesowym i otrzymał wynagrodzenie za ten post. 32 https://www.facebook.com/help/instagram/116947042301556?helpref=faq_content (Dostęp: 20.07.2023 r.). 33 https://www.iab.org.pl/aktualnosci/przewodnik - po - influencer - marketingu - pobierz - najnowsza - publikacje - grupy - roboczej - iab - polska/ (Dostęp: 20.07.2023 r.). oraz https://www.iab.org.pl/wp - content/uploads/2016/12/Przewodnik - po - reklamie - natywnej.pdf (Dostęp: 20.07.2023 r.). 38 Przedsiębiorca oznaczał publikacje reklamowe produktów ww. reklamod awców (m. in. Technogym, New Balance, Skoda Auto Wimar, Vespa, Zbudujmy dom 3e. ) wyłącznie poprzez wskazanie nazwy poszczególnych reklamodawców lub nie oznaczył ich w jakikolwiek sposób 34 . Powyższe działania nie wskazywały w sposób jednoznaczny na ich reklamowy charak ter. Co istotne, Przedsiębiorca [xxx] [xxx] [xxx] Po dsumowując Przedsiębiorca aktywnie zamieszcza publikacje na swoim koncie na Instagramie. Przy czym publikuje w ww. serwisie także posty niekomercyjne, np. posty dotyczące uprawiania sportu , które są zamieszczane wśród postów reklamowych. Przykład y publikacji , które nie mają charakteru reklamowego: Opis : zrzut ekranu nr 29 - post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 22 grudnia 2022 r. (utrwalony w dniu 16 stycznia 2023 r.). 34 Jak w przypadku pierwszego z przywołanych wyżej postów zamieszczonego w 2016 r. na rzecz New Balance. 39 opis : zrzut ekranu nr 30 wykonany w dniu 23 października 2024 r. – post w widoku komputerowym z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 10 sierpnia 202 1 r. ; zgodnie z wyjaśnieniami Strony w piśmie z dnia 20 maja 2024 r. – ww. publikacja nie ma charakteru reklamowego; oznaczenie klubu fitness wynikało jedynie z prywatnej wizyty. opis : zrzut ekranu nr 31 wykonany w dniu 23 października 2024 r. - post w widoku komputerowym z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 25 czerwca 40 202 1 r. ; zgodnie z wyjaśnieniami Strony w piśmie z dnia 20 maja 2024 r. – ww. publikacja nie ma charakteru zarobkowego, bowiem Filip Chajzer sam kupił widoczny na zdjęciu motor . opis : zrzut ekranu nr 32 - post w widoku komputerowym z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 13 maja 202 1 r. (utrwalono w dniu 23 października 2024 r.) ; zgodnie z wyjaśnieniami Strony w piśmie z dnia 20 maja 2024 r. – ww. publikacja nie ma charakteru reklamowego i wynika z działalności charytatywnej Strony. 41 opis : zrzut ekranu nr 33 - post w widoku komputerowym z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 10 kwietnia 202 1 r. (utrwalono w dniu 23 października 2024 r.) ; zgodnie z wyjaśnieniami Strony w piśmie z dnia 20 maja 2024 r. – ww. publikacja nie ma charakteru reklamowego, Strona – jak wyjaśniła w piśmie z dnia 29 września 2023 r. - zaprezentowała jedynie pojazd, którym wo ziła dziecko. 42 opis : zrzut ekranu nr 34 – post w widoku komputerowym z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ filip_chajzer ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ filip_chajzer / opublikowany dnia 10 kwietnia 202 1 r. (utrwalono w dniu 23 października 2024 r.) ; zgodnie z wyjaśnieniami Strony w piśmie z dnia 20 maja 2024 r. – ww. publikacja nie ma charakteru reklamowego, Strona bowiem jedynie opisała wizytę w restauracji , na co wskazała w piśmie z dnia 29 września 2023 r. Obrót Przedsiębiorcy w 2023 r. wyniósł [xxx] Dowód : Pismo Strony z dnia 30 sierpnia 2024 r. Przedsiębiorca w 2023 r. osiągnął przychód z działalności reklamowej w mediach społecznościowych w kwocie [xxx] Dowód : Pismo Strony z dnia 30 sierpnia 2024 r. W tym miejscu należy zauważyć, iż [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] W piśmie z dnia 28 stycznia 2025 r. Strona – w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu o wskazani e informacji o wysokości obrotu, o którym mowa w art. 106 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, osiągniętego w roku obrotowym 202 4, nie przedłożyła przedmiotowych informacji, wskazując, że nie posiada odnośnych informacji. Mając na względzie powyższe ustalenia faktyczne, Prezes UOKiK zważył, co następuje: Interes publiczny Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana jest w ramach działań Prezesa Urzędu w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przeds iębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się bowiem z ochroną interesu wszystkich ko nsumentów, którzy byli lub mogą stać się odbiorcami treści reklamowych zamieszczanych na koncie Przedsiębiorcy w serwisie Instagram , których komercyjny charakter nie został oznaczony w prawidłowy sposób . Filip Chajzer - z godnie z ogólnodostępnymi inform acj ami - jest jedn ą z najpopularniejszych polskich osobowości medialnych , znan ą szerszej publiczności m.in. z popularnych programów telewizyjnych takich jak „Dzień dobry TVN” . Przedsiębiorca będąc popularnym influencerem ma zatem znaczną siłę oddziaływania na decyzje konsumentów. Ukryta reklama zawarta w publikacjach zamieszczanych na koncie Przedsiębiorcy oddziaływać mogł a zarówno na każdego obserwującego jego profil ( 827 tyś. osób ), jak i k ażdego użytkownika Internetu , który zapoznał się z nim choćby sporadycznie. Działania Przedsiębiorcy nie dotyczą więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale szerszego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna. Naruszenie 43 interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie istnieje więc możliwość poddania zachowania Przed siębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 uokk , zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 2 ww. ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, w szczególności: nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji ( art. 24 ust. 2 pkt 3 uo kk ). Dla stwierdzenia, iż zachowanie przedsiębiorcy spełnia przesłanki ww. praktyk niezbędne jest, aby zachowanie przedsiębiorcy było bezprawne i naruszało zbiorowy interes konsumentów. Status przedsiębiorcy Ocenę tę poprzedzić należy stwierdzeniem, że Strona jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl tego przepisu ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy - rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r . - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 202 4 r., poz. 236 , dalej: Prawo przedsiębiorców ). W myśl art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (vide art. 3 Prawa przedsiębiorców ). Filip Chajzer prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarcz ej Rzeczypospolitej Polskiej od 1 stycznia 20 1 0 r . Posiada on zatem status przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo prz edsiębiorców. Wykonuje on także w sposób ciągły we własnym imieniu i na własny rachunek zorganizowaną działalność zarobkową, w ramach której promuje za wynagrodzeniem produkty określonych reklamodawców. Mając na względzie ww. regulacje prawne oraz poczynione w sprawie ustalania faktyczne Filipa Chajzera należy uznać za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ust. 1 uokk . W konsekwencji Przedsiębiorca podlega regulacjom tej ustawy, w tym mają do niego zastosowanie przepisy dotyczące zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawność Bezprawnoś cią w rozumieniu art. 24 ust. 1 uokk jest zachow ani e przedsiębiorcy - w postaci działania, jak również zaniechania - które jest sprzeczne z powszechnie obowiązującym porządkiem prawnym lub dobrymi obyczajami. Bezprawność jest przy tym czynnikiem obiektywnym, a więc niezależna jest od winy i jej stopnia, jak również bez znaczenia jest świadomość przedsiębiorcy istnienia naruszeń lub wystąpienia szkody. Nieuczciwe praktyki rynkowe Zgodnie z art. 3 upnpr , stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych jest zakazane. Definicję praktyki rynkowej zawiera a rt. 2 pkt 4 przedmiotowej ustawy wskazując, iż za taką uznaje się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produ ktu przez konsumenta. 44 W zakresie pojęcia praktyki rynkowej mieści się zatem każdy czyn przedsiębiorcy (zarówno działanie, jak i zaniechanie), jak i każda forma tego zachowania (sposób postępowania, oświadczenie, komunikat handlowy, w tym reklama i marketi ng). Warunkiem kwalifikowania tych form jako nieuczciwych praktyk rynkowych jest ich możliwość oddziaływania na decyzje gospodarcze konsumentów. Pojęcie produktu wskazane w wyżej przywołanym artykule ma znaczenie szerokie i obejmuje również pojęcie usługi (art. 2 pkt 3 upnpr) . Dla wykazania, iż Przedsiębiorca stosował nieuczciwą praktykę rynkową koniecznym jest w pierwszej kolejności uznanie, iż zarzucone mu zachowanie mieści się w pojęciu praktyki rynkowej. Prowadzenie przez Stronę sponsorowanej działaln ości reklamowej na koncie w serwisie Instagram dotyczącej promocji produktów współpracujących z nim reklamodawców niewątpliwie spełnia powyższe kryteria . Działanie Strony jest bowiem bezpośrednio związan e z wywieraniem wpływu na decyzje dotyczące transakcji, podejmowane przez konsumentów względem produktów. Przedsiębiorca, w wykonaniu odpłatnych umów zawartych z reklamodawcami, zamieszczał na swoim koncie w serwisie Instagram publikacje zawierające rekomen dacje określonych produktów. W konsekwencji zachowanie Strony może być uznane za praktykę rynkową w rozumieniu upnpr . Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym dokonuje podziału nieuczciwych praktyk rynkowych na te stypizowane w ustawie, nie podlegające ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 upnpr oraz te w ustawie niewskazane, zakazane po spełnieniu przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 upnpr , stosowana przez przedsiębiorcę praktyka rynkowa jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy, w trakcie jej zawierania lub po zawarciu. W odniesieniu do praktyk stypizowanych , ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym dokonuje ich podziału na praktyk i rynkow e wprowadzające w błąd oraz agresywne praktyki rynkowe (art. 4 ust. 2 upnpr ). Praktyki rynkowe wprow adzające w błąd mogą przybrać postać czynną i bierną, tj. polegać na działaniu (art. 5 upnpr ) albo zaniechaniu (art. 6 upnpr ) wprowadzającym w błąd. Wyżej wymienione praktyki nie stanowią jednak praktyk zakazanych w każdych okolicznościach (vide: art. 7 up npr ). Zgodnie z art. 6 ust. 1 upnpr , p raktykę rynkową uznaje się za zaniechanie wprowadzające w błąd, jeżeli pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd zaniechaniem może być w szczególności nieujawnienie handlowego celu praktyki, jeżeli nie wynika on jednoznacznie z okoliczności i jeżeli p owoduje to lub może spowodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął (art. 6 ust. 3 pkt 2 upnpr ). Model przeciętnego konsumenta Zgodnie z treścią art. 2 pkt 8 upnpr , pr zeciętny konsument jest to kon sument dostatecznie poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny, zgodnie z brzmieniem ustawy, dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa 45 dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa . Interpretacji pojęcia przeciętnego konsumenta w rozumieniu art. 2 pkt 8 upnpr jako „dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego” dokonał także Sąd Najwyższy, w ocenie którego przeciętny konsument posiada pewien zasób wiedzy o rzeczywistości gospodarczej, w jakiej styka się z przekazem reklamowym. Jako uważny i ostrożny konsument, potrafi wiadomości te wykorzystywać do analizy przekazu reklamowego, wobec którego musi zachowywać pewien stopień racjonalnego krytycyzmu (niewielk iej podejrzliwości). Jak się wskazuje w piśmiennictwie, uwaga i ostrożność konsumenta zakładają, że ma on świadomość, iż nie zawsze przekaz reklamowy będzie całkowicie zgodny z rzeczywistością, co pozwala na posługiwanie się w reklamie przesadą, ale w żade n sposób nie uzasadnia posługiwania się informacjami nieprawdziwymi 35 . Podkreślenia również wymaga, iż test przeciętnego konsumenta nie jest przy tym testem statystycznym. Prawodawca unijny w punkcie 18 preambuły Dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskieg o i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejski ego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady wskazał, iż w celu ustalenia typowej reakcji przeciętnego konsumenta w danym przypadku krajowe sądy i organy administracyjne obowiązane są polegać na własnej umiejętności ocen y, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE 36 . Jak wynika z powyższej definicji przeciętnego konsumenta, ustawodawca wymaga od konsumenta rozsądku i uwagi, jednakże daje mu jednocześnie prawo do rzetelnej, niewprowadzającej w błąd informacji, zawierającej wszelkie niezbędne dane dotyczące oferowanego produktu . Ciężar przekazania informacji o produkcie spoczywa na przedsiębiorcy, który występując na rynku w roli profesjonalisty powinien zadbać o to, żeby jego klient uzyskał pełną informację pozwalającą na p odjęcie świadomej decyzji. Z tego powodu prawo do informacji uznawane jest za fundament ochrony konsumenta w Unii Europejskiej 37 . Zarzucane Przedsiębiorcy praktyki podlegają ocenie z punktu widzenia ustalonego modelu przeciętnego konsumenta. Model przeciętn ego konsumenta musi być definiowany w nawiązaniu do konkretnych warunków ustalonych w sprawie oraz do realiów związanych z odbiorcą określonych produktów, do którego kierowane były reklamy. Z uwagi na charakter pr oduktów, którymi co do zasady były odzież sportowa , samochody osobowe, usługi rekreacyjne, a także charakter mediów wykorzystywanych w ramach działalności reklamowej ( internetowe serwisy społecznościowe typu: Instagram ), należy stwierdzić, iż publikacje zamieszczane przez Przedsiębiorcę w serwisi e Instagram kierowane były do wszystkich użytkowników Internetu zalogowanych w serwisie Instagram. 35 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2014 r., III SK 34/13. 36 Sprawa C - 210/96, Gut Springenheide i Tusky/Oberkreisdirektor Steinfurt, 16 lipca 1998 r ., pkt 31, 32, 36 i 37. Zob. też sprawa C - 220/98, Estee Lauder Cosmetics GmbH & Co. ORG/Lancaster Group GmbH, opinia rzecznika generalnego Fennelly, pkt 28 za Zawiadomienie Komisji - Wytyczne dotyczące wykładni i stosowania dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2021/C 526/01), źródło https://sip.lex.pl/akty - prawne/dzienniki - UE/zawiadomienie - komisji - wytyczne - dotyczace - wykladni - i - stosowania - dyrektywy - 69518873 , (Dostęp: 20.07.2023 r.). 37 A. Kin, Przeciętny konsument: pojęcie i znaczenie dla ochrony konsumenta , http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Rynek_Spoleczenstwo_Kultura/Rynek_Spoleczenstwo_Kultura - r2012 - t - n3/Rynek_Spoleczenstwo_Kultura - r2012 - t - n3 - s20 - 25/Rynek_Spoleczenstwo_Kultura - r2012 - t - n3 - s20 - 25.pdf , s. 22; (Dostęp: 20.07.2023 r.). 46 Jak wskazują badania, „polski konsument staje się coraz bardziej cyfrowy” 38 . W niektórych segmentach handlu detalicznego – jak zakup odzieży – korzystanie z zakupów online sięga 50%. Większość badanych konsumentów (61%) szukając informacji o produktach i cenach sięga także do kanałów internetowych. Wyłącznie kanałami tradycyjnymi posługuje się do tego celu tylko 32% polskich konsumentów . Decyzje te są często podejmowane w oparciu o opinię influencerów – których obserwuje lub zapoznaje się z ich opiniami aż 63,8% polskich konsumentów 39 . Na początku 2023 r. – wedle danych przedstawionych przez administratora Instagrama – serwis ten posiadał w Polsce przeszło 10 mln u żytkowników 40 , na 27,5 mln. użytkowników wszystkich serwisów społecznościowych w Polsce . Z asięg w jakim Instagram eksponuje treści reklamowe dotyczy przeszło 2 5 % populacji Polski . Należy także zauważyć, iż przeciętny użytkownik Internetu w Polsce spędza średnio 2 godziny w serwisach społecznościowych 41 , a trzy czwarte spośród nich korzysta przynajmniej z jednego serwisu społecznościowego, przy czym Instagram należy do grona najbardziej popularnych platform tego typu zarówno w Polsce jak i na świeci e . Do najpopularniejszych tematów poruszanych w serwisach społecznościowych zarówno przez influencerów jak i konsumentów należ ą m.in. zdrowy tryb życia, żywność oraz tematyka odzieżowa 42 . Odbiorcami treści reklamowych na koncie Przedsiębiorcy mogły być przy tym osoby, które np. okazjonalnie weszły na jego konto bądź też otrzymały link od znajomych , przy czym – odbiorcami ww. treści mogą być także osoby, które nie posiadają konta w serwisie Instagram . Niemniej , w zdecydowanej większości adresatami tr eści reklamowych promowanych przez Przedsiębiorcę są osoby , które interesują się zdrowym i aktywnym trybem życia oraz umieją korzystać w sposób dostateczny z Internetu oraz z mediów społecznościowych. W dzisiejszych czasach powyższe cechy przypisać można z arówno osobom młodym, jak i starszym, mieszkańcom dużych miast, jak i wsi, czy też osobom z wykształceniem wyższym, jak i podstawowym. Dlatego można uznać, że potencjalnymi odbiorcami postów publikowanych przez Przedsiębiorcę jest każdy użytkownik Interne tu mający dostęp do serwisu Instagram za pośrednictwem odpowiednich urządzeń takich jak kompu ter, tablet bądź telefon komórkowy, w tym zarówno za pośrednictwem przeglądarki stron www lub dedykowanej aplikacji mobilnej 43 . Jest to niejednorodna grupa, składająca się z osób w różnym wieku, wykształceniu, miejscu zamieszkania i doświadczeniu życiowym. Aktualnie można zaobserwować wzrost popularności influencerów w mediach społecznościowych . Jest to trend ogólnoświatowy wi do czny również na polskim rynku 44 . Możli wość wpływania na użytkowników I nternetu została szybko wykorzystana przez branżę reklamową, co doprowadziło do ukształtowania influencer marketingu jako oso bnej, dynamicznie rozwijającej się, dziedziny marketingu . Pol ega on a na wykorzystywaniu m.in. użytkowników Instagrama prowadzących własne kanały w mediach społecznościowych do promowania towarów i usług. Dzięki temu reklamodawcy prezentują swoje produkty określonej grupie odbiorców (zwykle jednolitej i aktywnej społ eczności obserwujących, czyli followersów), którzy bardziej ufają poleceniom influencerów niż reklamie 38 Za: https://www.ey.com/pl_pl/news/2019/08/jak - polscy - konsumenci - kupuja - w - sieci - wyniki - badania - ey ; por. https://www.ey.com/pl_pl/news/2022/08/ey - future - con sumer - index - e - commerce (Dostęp: 31.07.2024 r.). 39 Reklama w kontekście działań influencerów. Raport badawczy SW Research, listopad 2022 r., za: https://uokik.gov.pl/download.php?id=19746 40 Za: https://datareportal.com/reports/digital - 2023 - poland (Dostęp: 20.07.2024 r.). 41 Za: https://datareportal.com/reports/digital - 2020 - global - digital - overview ; por. http s://datareportal.com/reports/digital - 2024 - global - overview - report (Dostęp: 20.07.2023 r.). 42 https://www.ccpc.ie/business/research/market - research/ccpc - online - behaviour - influencer - marketing - research/ s. 14; por. https://financesonline.com/instagram - trends/ (Dostęp: 20.07.2023 r.). 43 Więk szość użytkowników serwisów społecznościowych stanowią korzysta jednak z tych usług poprzez aplikacje mobilne, za: https://datareportal.com/reports/digital - 2021 - global - overview - report 44 https://socialpress.pl/2022/02/influencer - marketing - czy - wciaz - warto - w - niego - inwestowac (Dostęp: 20.07.2023 r.). 47 w telewizji, radiu czy gazecie. Okazuje się, że takie polecenia uwiarygadniają przekaz reklamowy, zaś odbiorcy zdają się zapominać, że produkty zachwala ne przez influencerów niekoniecznie zostały przez nich swobodnie wybrane. Influencerzy bardzo dobrze znają swoich „fanów” i wiedzą, jak do nich trafić. Większość obserwujących traktuje influencerów jak swoich znajomych, którym ufają bardziej niż markom, za tem ich zdanie przy zakupie pro duktu bardzo się dla nich liczy 45 . Mając na względzie powyższe w niniejszym postępowaniu konstrukcję modelu przeciętnego konsumenta należy ustalić bez odwoływania się do przynależności do szczególnej grupy konsumentów. Badania socjologiczne dotyczące reklam Celem weryfikacji wstępnych ustaleń stanu faktycznego Prezes Urzędu zlecił przeprowadzenie przez agencję demoskopową SW Research sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej także jako: SW Research ) bada ń socjologicznych na temat świadomości oraz doświadczeń konsumentów dotyczących treści reklamowych w Internecie . Badania te uwzględniały specyfikę influencer marketingu w serwisach społecznościowych, w tym na Instagramie . Ustalenia SW Research zostały opa rte na metodzie wywiadów on - line (CAWI) na reprezentatywnej – przeszło dwutysięcznej - próbie polskich internautów w wieku 15 - 65 lat . Próba była kontrolowana pod względem rozkładu: płci, wieku, wielkości miejsca zamieszkania oraz wykształcenia. Należy podk reślić, że Prezes Urzędu dokonał jednak samodzielnej oceny kwestionowanych działań Przedsiębiorcy, która została przedstawiona w dalszej części decyzji. Wyniki badań ww. agencji demoskopowej mają w niniejszej sprawie charakter pomocniczy, wspierający ocenę dokonaną przez Prezesa Urzędu. Na celowość przeprowadzania badań socjologicznych zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny (rozpoznający sprawę dotyczącą stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów 46 ) stwierdzając jednoznacznie, że dokonując oceny stanu faktycznego, badan ia takie należy brać pod uwagę 47 . Z ustaleń SW Research wynika, że • Niemal 64% badanych zapoznaje się z materiałami przygotowanymi przez influencerów. • Wśród nich prawie połowie (46%) zdarzyło się podjąć decyzję zakupową na podstawie i ch rekomendacji. Wyniki te są zdecydowanie wyższe w przypadku osób najmłodszych – w wieku 15 – 24 lat (89% zapoznaje się z materiałami, 55% podejmuje na ich podstawie decyzje zakupowe) – oraz osób, które regularnie obserwują influencerów (63% podejmuje na i ch podstawie decyzje zakupowe). • Tylko 5% internautów zapoznających się materiałami influencerów nie zwraca uwagi na ich ewentualnie reklamowy charakter. • Fakt, że influencer otrzymał wynagrodzenie za opinię lub polecanie produktów i usług, wpływa na zaufani e u ponad połowy badanych. 45 K. Grzybczyk Odpowiedzialność prawna influencerów za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy K. Bilews ka, D. Krekora - Zając (red.), Wykonanie zobowiązań. Księga jubileuszowa dedykowana profesorowi Adamowi Brzozowskiemu, Warszawa 2021. 46 Decyzja Prezesa Urzędu z dnia 2 maja 2013 r., DDK - 2/2013, t reść decyzji dostępna jest na stronie https://decyzje.uokik.gov .pl/bp/dec_prez.nsf. 47 Wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 24 listopada 2015 r., VI ACa 1725/14. 48 • Oznaczenia treści reklamowej w przypadku influencerów powinny znajdować się na początku przygotowanego materiału – tak uważa 66% badanych. • 85% badanych uważa, że influencer powinien jednoznacznie oznaczać materiały, w których promuje własne produkty lub usługi i zachęca do ich zakupu. Powyższe badania korespondują z ustaleniami raportu Komisji Europejskiej 48 z 2018 r., opracowanego we współpracy z GfK Belgium N.V. z siedzibą w Leuven , który wskazuje na trudności w rozpoznawaniu przez konsumentów komercyjnego charakteru reklamy natywnej w mediach społecznościowych. Reklama natywna 49 stanowi płatn y rodzaj działań promujących markę, usługę lub produkt. Często oferuje ona treści dopasowane do zainteresowań odbiorców lub dodatkowe treści informacyjne/edukacyjne, przez co nazywana jest nienachalną formą reklamy. Przyjmując postać edukacyjnego artykułu w portalu internetowym lub postu influencera w serwisie społecznościowym – reklama natywna może występować poza środowiskiem reklamod awcy, czym odróżnia się od standardowego materiału reklamowego . Nie zawierając stosownych oznaczeń tego rodzaju publikacja może stanowić przykład reklamy ukrytej. Należy w tym miejscu zauważyć, iż posty oraz relacje zamieszczane przez Przedsiębiorcę na jeg o koncie w serwisie Instagram spełniają powyższe cechy reklamy natywnej. Badania behawioralne w zakresie reklamy ukrytej wskazują, iż jednym z zasadniczych elementów, który pozwala konsumentom na rozpoznanie treści komercyjnych jest m.in. – obok nazwy re klamodawcy - oznaczenie wskazujące na fakt płatnej współpracy (ang. disclosure tag ) 50 . Choć są to najbardziej jednoznaczne formy ujawnienia handlowego celu działań przedsiębiorcy (np. w formie wyrażenia: sponsorowane), ich obecność w treściach reklamowych nie zawsze stanowi gwarancję jasności przekazu dla konsumentów, w szczególności w syt uacji gdy stosowane przez influencera oznaczenie opiera się wyłącznie na tekstowym hashtagu (np. #ad), który jest krótki a do tego umiejscowiony – jak to bardzo często bywa – wśród rozwlekłego opisu lub szeregu innych hashtagów. Ustalenia ww. raportu, opa rte na próbie przeszło 9 tysięcy konsumentów z 6 różnych krajów, pokazały, że jedynie 6% konsumentów potrafiło prawidłowo ocenić charakter wszystkich publikacji jako reklamowy bądź niekomercyjny. Wskaźniki rozpoznawalności treści komercyjnych wśród konsume ntów rosną do poziomu 64% 51 , o ile użyte zostały standardowe oznaczenia komercyjnej współpracy w ramach funkcjonalności poszczególnych platform. Dla porównania typową reklamę, która nie stanowi reklamy natywnej, potrafi rozpoznać 80% konsumentów, co pokazuj e, iż dedykowane funkcjonalności platform społecznościowych do oznaczania treści komercyjnych, choć dają pewien poziom ochrony, nie spełniają jednak w pełni swojej roli. W przedmiotowym raporcie zauważono także, iż funkcjonalności służące do oznaczania ma teriałów sponsorowanych na poszczególnych platformach społecznościowych posługują się zróżnicowanymi określeniami, ze wskazaniem na „sponsorowane” lub „reklamowe” jako te, które najlepiej w aspekcie jednoznaczności wyrażają handlowy cel praktyki 52 . 48 Behavioural study on advertising and marketing practices in online social media. Final Report, Komisja Europejska, kwiecień 2018 r.; za: https://commission.europa.eu/system/files/2018 - 07/osm - final - report_en.pdf (Dostęp: 20.07.2023 r.). 49 https://www.whitepress.com/pl/baza - wiedzy/133/reklama - natywna - po - ty m - tekscie - zrozumiesz - czym - jest (Dostęp: 20.07.2023 r.). 50 Behavioural study…, str. 35. 51 Behavioural study on…, str. 38. 52 Behavioural study on…, str. 39, 42. 49 W konse kwencji konsumenci co do zasady negatywnie oceniają treści, które zostaną przez nich rozpoznane jako ukryta reklama, w tym reklama natywna, jako, że ograniczają one możliwość ich krytycznej oceny i podjęcie świadomego wyboru konsumenckiego. Autorzy raport u podkreślają w konkluzjach konieczność wzmocnienia skuteczności ochrony konsumentów przed reklamą ukrytą, co może zostać osiągnięte przez stosowanie – z jednej strony – oznaczeń opartych na jednoznacznych sformułowaniach, a z drugiej na zapewnieniu ich od powiedniej widoczności 53 . Praktyka wprowadzająca w błąd Praktyki wprowadzające w błąd mogą polegać zarówno na działaniu (art. 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym) jak i zaniechaniu (art. 6 tej ustawy). Zgodnie z art. 6 ust. 1 upnpr , p raktykę rynkową uznaje się za zaniechanie wprowadzające w błąd, jeżeli pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decy zji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. W razie wątpliwości za istotne informacje, o których mowa w ust. 1, uważa się informacje, które przedsiębiorca stosujący praktykę rynkową jest obowiązany podać konsumentom na podstawie odrębnych przepisó w (art. 6 ust. 2 upnpr ) . Wymaga podkreślenia, że obowiązek rzetelnego informowania konsumentów obejmuje wszystkie etapy sprzedaży, począwszy od przekazów reklamowych (ofertowych), których celem jest zainteresowanie potencjalnych nabywców ofertą handlową pr zedsiębiorcy, aż do momentu zawarcia umowy, której przedmiotem będzie nabycie towaru lub usługi. Szczególną uwagę ustawodawca przywiązuje do właściwego informowania konsumentów w początkowej fazie sprzedaży, gdyż właśnie na tym etapie stosowana przez profe sjonalistów reklama i nierzetelna informacja wpłynąć może na decyzje konsumentów w zakresie zakupu. Wprowadzającym w błąd zaniec haniem może być w szczególności nieujawnienie handlowego celu praktyki, jeżeli nie wynika on jednoznacznie z okoliczności i jeże li powoduje to lub może spowodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął (art. 6 ust. 3 upnpr ). Ustawa jednocześnie przewiduje definicję legalną pojęcia „decyzji dotyczącej umowy”, przez co należy roz umieć podejmowaną przez konsumenta decyzję, co do tego w jaki sposób i na jakich warunkach dokona zakupu, zapłaci za produkt w całości lub w części, zatrzyma produkt, rozporządzi nim lub wykona uprawnienie umowne związane z produktem, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynności, czy też powstrzymać się od jej dokonania (art. 2 pkt 7 u.p.n.pr.). W okolicznościach niniejszej sprawy , decyzja ta mogła polegać przede wszystkim na dokonaniu zakupu reklamowanego przez Przedsiębiorcę towaru, ale także na wejści u na stronę internetową reklamodawcy , ocen ie jego produktów, zweryfikowani u cen bądź samym tylko zainteresowaniu się ofertą , co wynikać mogło z podejmowanych przez Przedsiębiorcę dział ań w zakresie influencer marketingu, tj. budo wy zaufania do produktu czy poszerzania rozpoznawalności marki . Przykładem nadużyć opisanych w ww. przepisach prawa jest zarzucana Przedsiębiorcy praktyka, polegając a na nieoznaczeniu w sposób jednoznaczny , jako reklamowych , postów oraz relacji na swoim koncie na portalu społecznościowym Instagram, na którym promowane są za wynagrodzeniem produkty innych przedsiębiorców (reklamodawców), co wprowadza konsumentów w błąd w zakresie charakteru tych postów oraz relacji . 53 Behavioural study on…, str. 44. 50 Jak zostało już wskazane we wcześniejszej części decyzji, działalność reklamowa w serwisie Instagram jest regulowana postanowieniami jego regulaminu. Utworzenie konta na Instagramie lub korzystanie z niego oznacza jego akceptację. Zgodnie z zasadami serwi su, na wszystkich użytkownikach ciąży obowiązek działania w sposób nie wprowadzający w błąd , a w zakresie materiałów reklamowych serwis wymaga aby każdoczesne ich zamieszczenie odbyło się z użyciem dedykowanej etykiety wskazującej na sponsorowaną współpracę z daną marką. Należy uznać, iż ww. zasady stanowią dobry obyczaj przedmiotowej branży. Warto także zwrócić uwagę na Wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące wykładni i stosowania dyrektywy 2005/29/WE. Wskazano w nich, iż ujawnienie elementu handlowego mus i być jasne i odpowiednie, a także uwzględniające środek przekazu, za pośrednictwem którego odbywa się marketing, w tym kontekst, lokowanie, harmonogram, czas trwania, język, grupę docelową i inne kwestie. Musi być ono wystarczająco widoczne, aby odpowiedn io informować przeciętnego konsumenta lub konsumenta podatnego na zagrożenia, który jest odbiorcą treści. Na przykład nie można uznać ujawnienia za odpowiednie, jeżeli nie wyświetlono informacji dotyczącej informacji handlowej w widoczny sposób (np. hashtagi na końcu długiego oświadczenia; jedynie oznaczenie przedsiębiorcy tagiem ) lub dotarcie do takiej informacji wymaga od konsumenta poczynienia dodatkowych czynności (np. kliknięcia na komunikat "dowiedz się więcej") 54 . Konkrety zację opisanych wyżej standardów stanowią szczegółowe zalecenia zawarte w Rekomendacjach Prezesa UOKiK. W myśl ww. dokumentu, oznaczenia materiałów reklamowych zamieszczanych przez influencerów w ramach komercyjnej współpracy, powinny być jednoznaczne, czy telne oraz zrozumiałe dla każdego odbiorcy. Przedsiębiorca powinien, z jednej strony, w sposób niebudzący wątpliwości wskazywać na komercyjny charakter publikacji, z drugiej zaś – informować o reklamowanej marce. Posłużyć mogą do tego - wskazane w Rekomend acjach – zalecane określenia, takie jak: reklama, materiał sponsorowany bądź płatna współpraca, których użycie w oznaczeniu publikacji jest istotne z punktu widzenia jego jednoznaczności. Wymóg czytelności materiału reklamowego to przede wszystkim zapewnie nie odpowiedniej widoczności ww. elementów. Pomocne w tym zakresie może okazać się zastosowanie wyróżniającej się – względem tła – oraz odpowiednio dużej czcionki. Prezes UOKiK zaleca również k orzystanie z funkcjonalności poszczególnych serwisów społecznoś ciowych, które oferują - obok możliwości oznaczeń publikacji we własnym zakresie – także pewne domyślne rozwiązania dedykowane oznaczaniu materiałów reklamowych (oznaczanie dwupoziomowe). Istotne jest także odpowiednie umiejscowienie przedmiotowych oznacze ń. W myśl Rekomendacji, winny one znajdować się na początku opisu bądź nagrania, co pozwoli konsumentom już na wstępnym etapie zapoznać się z charakterem danej publikacji. Na czytelność przekazu rzutują także względy techniczne funkcjonowania niektórych se rwisów społecznościowych. Materiały reklamowe wyświetlane są bowiem w odmienny sposób na urządzeniach mobilnych oraz w wersji komputerowej, co także należy uwzględnić. Czytelne oznaczenie publikacji winno być także widoczne zarówno dla stałych obserwatoró w danego profilu , jak i tych, którzy zapoznają się z nim dopiero po raz pierwszy. Aby materiały reklamowe były zrozumiałe dla każdego odbiorcy, Prezes UOKiK rekomenduje posługiwanie się w przedmiotowych oznaczeniach językiem polskim, w wypadku profili p rowadzonych w tym języku. Mając na względzie powyższe uwagi, nie można uznać, żeby hashtagi jakimi posługuje się Przedsiębiorca takie jak # NewBalance , # thai_bali_spa lub # skodaautowimar w jakikolwiek sposób ujawniały element handlowy publikacji zamieszczanych na jego kanale 54 Zawiadomienie Komisji – Wytyczne dotyczące wykładni i stosow ania dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym ( Dz.Urz.UE.C 2021 Nr 526). 51 w serwisie Instagram. Nie przesądza bowiem o komercyjnym charakterze współpracy oznaczenie wpisu za pomocą znacznika , który wskazuje wyłącznie na nazwę marki. W szcze gólności zaś nie ujawnia handlowego charakteru publikacji brak jakichkolwiek oznaczeń poza eksponowanie m loga określonego reklamodawcy w treści posta lub relacji (np. post z dnia 2 listopada 2023 r. – zrzut ekranu nr 14 - opublikowany na rzecz marki New Balance) . Waloru jednoznaczności nie sposób także przypisać oznaczeniu w postaci hashtagu # współpraca , który w niektórych sytuacjach jest stosowany przez Przedsiębiorcę ( np. post zamieszczony w dniu 8 października 2024 na rzecz Thai Bali Spa – zrzut ekranu nr 6 ) . Wyrażenie to – zgodnie z jego znaczeniem zawartym w Słowniku języka polskiego PWN – oznacza bowiem m.in. działalność prowadzoną wspólnie przez jakieś osoby, instytucje lub państwa 55 , odnosi się zatem do współdziałania, nie implikuje jednak, że owe współdziałanie musi mieć komercyjny charakter . Brak właściwego rozgraniczenia publikacji reklamowych oraz niekomercyjnych w sposób dobitny ukazuje porównanie publikacji Przedsiębiorcy zaprezentowanych na str. 29 - 31 oraz 32 - 34 . Wszystkie wskazane tam post y prezentują różne sceny z życia prywatnego Filipa Chajzera , takie jak uprawianie sportu, zainteresowania motoryzacyjne, etc . Ustalenia Prezesa Urzędu wykazały, iż – przykładowo - jedn e wizyt y Filipa Chajzera w klub ach fitness (Artiswellnessclub, post z 10 sierpnia 2021 r. ; zrzut ekranu nr 27 ) m iały charakter wyłącznie prywatny, inne zaś - tak samo zaprezentowan e konsumentowi, także ze wskazaniem określonych marek, wynika ły już z komercyjnej współpracy (Technogym , post z dnia 23 czerwca 2021 r. ; zrzut ekranu nr 25 ). Analogicznie oznaczone były niektóre publikacje prezentujące użytkowanie przez Stronę pojazdów (motocykli oraz samochodów osobowych). Jedne ( marka BMW, post z dnia 25 czerwca 2021 ; zrzut ekranu nr 28 ) prezent owały rzeczywiste zakupy Filipa Chajzera, inne zaś ( marka Vespa, 28 czerwca 2021 r. ; zrzut ekranu nr 24 ) wynikały ze współpracy barterowej. W konsekwencji należy uznać, iż Przedsiębiorca w tożsamy sposób oznaczał publikacje o prywatnym i komercyjnym charak terze. Powyższe powoduje, iż jedynie organ ochrony konsumentów w toku kierowanych wezwań do wyjaśnień był w stanie ustalić faktyczny charakter zamieszczanych przez Przedsiębiorcę publikacji , co w dobitny sposób ukazuje wprowadzający w błąd charakter prakty ki. Niezależnie od postanowień wynikających z zawieranych przez Filipa Chajzera umów, n ależy podkreślić, iż w pierwszej kolejności to na Przedsiębiorcy – jako na profesjonalnym uczestniku obrotu i ostatecznym autorze publikacji – spoczywał obowiązek należytej staranności w zakresie ujawnienia komercyjnego charakteru współpracy. Przedsiębiorca posiadał w tym zakresie pełną swobodę. W odniesieniu do postów, Przedsiębiorca praktykuje zamieszczanie znaczników nawiązujących do marki reklamodawcy lub współpracy komercyjnej na końcu części opisowej publikacji 56 . Powyższe powoduje, iż przedmiotowe oznaczenia obserwowane w wersji mobilnej serwisu Instagram, zarówno - dostępnej za pośrednictwem przeglądarki internetowej jak i aplikacji mobilnej, nie są widoczne na wstępnym etapie zapoznawania się z ww. materiałem , lecz dopiero po skorzystaniu z opcji „więcej” bądź dotknięciu ekranu w aplikacji mobilnej. Powyższe stwierdzono m.in. w odniesieniu do postu z dnia 16 maja 2024 r. oznaczoneg o hashtagiem „reklama” (zrzut ekranu nr 2) oraz post z dnia 8 października 2024 r. oznaczony na końcu znacznikiem „współpraca” (zrzut ekranu nr 6) . Przedsiębiorca nie korzystał także z wymaganej regulaminem serwisu Instagram funkcjonalności do oznaczania materiałów reklamowych (m.in. etykiety post sponsor o wany), co czynił pomimo akceptacji ww. regulaminu. Brak prawidłowych oznaczeń wprowadzał w błąd konsumentów, którzy oglądali profil Przedsiębiorcy , co może mieć wpływ na decyzje zakupowe podejmowane przez 55 Za: https://sjp.pwn.pl/sjp/;2538059 (Dostęp: 20.07.2023 r.). 56 Przykładowo: publikacje Strony na rzecz marki Clarins na stronie 52 niniejszej decyzji; post na rzecz marki Noyo z dnia 30 sierpnia 2022; post na rzecz marki Carpatree z dnia 14 listopada 2020 r.; 52 obserwatorów takich treści . Przeciętny konsument po wejściu na konto Przedsiębiorcy i zapoznaniu się z postami mógł nie rozróżnić, które posty były reklamowe, a które były neutralnymi publikacjami Strony . Konsument może uznać, że pozytywne opinie o produktach publikowane przez Przedsiębiorcę, stanowią jego własną niezależną opinię, wynikającą z doświadczenia w używaniu i testowaniu danych produktów. Filip Chajzer jako influencer ma dużą siłę oddziaływania na osoby, które obserwują jego profil, ponieważ w naturalny sposób chcą korzystać z jego doświadczeń konsumenckich. Już samo oznaczenie nazwy producenta przez Przedsiębiorcę, może skłonić konsumenta do zapoznania się z ofertą ( w ejścia na stronę internetową, oceny produktów, zweryfikowania cen ), co buduje w jego świadomości pozycję reklamowanej marki. Należy zauważyć, że oddziaływanie na decyzje zakupowe konsumentów jest znacznie większe, gdy będą oni wierzyli, że influencer poka zuje im określone produkty czy usługi z dobrej woli lub dlatego, bo produkt jest – w ocenie tego influencera - wyjątkowy czy najlepszy z dostępnych na rynku, bo sam go kupuje i używa. Konsument mógł znacznie chętniej postanowić o zawarciu umowy z producentami reklamowanych marek i dokonać zakupu ich produktów, będąc przekonany, że opinia Przedsiębiorcy jest bezinteresowna i wynika z jego życiowych doświadczeń , nie zaś z komercyjnej współpracy . Powyż sze cechy spełniało szereg opisanych wyżej publikacji , gdzie Strona przedstawiała wybór określonych marek jako swój osobisty wybór konsumencki, z pominięciem jednoznacznego wskazania komercyjnego charakteru publikacji 57 . Dlatego , w ocenie Prezesa UOKiK , bra k oznaczenia postów jako reklamy co najmniej mogło mieć istotny wpływ na decyzje konsumentów dotyczące możliwości zawarcia umowy z reklamodawcą. Nadto, konsumenci nie powinni być zmuszani do oglądania reklam, jeżeli tego nie chcą. Podstawowa funkcjonalnoś ć wszystkich serwisów społecznościowych polega na ciągłym przewijaniu wielu zdjęć i filmów w poszukiwaniu interesujących treści. Konsumenci powinni od razu móc zorientować się, czy pokazywany na portalu post bądź relacja jest reklamą, niezależną opinią inf luencera czy też inną neutralną informacją z jego życia. Może to bowiem determinować ich decyzje dotyczące tego, czy zechcą obejrzeć określoną relację lub przeczytać post – w całości - wraz z opisem oraz komentarzami. Powyższe wynika także z oczekiwania konsumentów potwierdzonego badaniami demoskopowymi. Jest to tym istotniejsze, iż nieprawidłowo oznaczone publikacje Przedsiębiorcy mogą oddziaływać także na konsumentów, którzy nie są obserwującymi jego profil. Serwis I nstagram zawiera szereg funkcjonalności (np. zakładka Eksploruj), które są nakierowane na promocję nowych treści dla konsumentów, tj. pochodzących spoza profili, które aktualnie obserwują, ale w ramach tematyki, która ich interesuje np. p o pularna tematyka fitness, zdrowy tryb życia lub żywność. Także podstawowa funkcjonalność ww. serwisu, choć co do zasady prezentująca w zakładce Aktualności treści z profili obserwowanych może prezentować również inne treści, w ramach zainteresowań konsumenta. Powyższe ma wpływ na zniekształcenie przedkontraktowego zachowania rynkowego konsumenta i może wpływać na podjęcie przez niego decyzji dotyczącej zakupu reklamowanych przez Przedsiębiorcę produktów . W ocenie Prezesa Urzędu, bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność , czy i w jakim ewentualnie stopniu konsument może zweryfikować otrzymane informacje. Kluczowe znaczenie dla zaistnienia niedozwolonej praktyki ma wewnętrzne przekonanie konsumenta i dokonany przez niego odbiór przekazu Przedsiębiorcy w chwili zapoznania s ię z nim. W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Prezesa Urzędu, tylko podanie przez Przedsiębiorcę rzetelnej i pełnej informacji o reklamowym charakterze zamieszczanych publikacji , pozwoliłoby przeciętnemu konsumentowi na podjęcie świadomej decyz ji dotyczącej ewentualnego zakupu reklamowanych przez niego produktów . Tylko bowiem konsument poinformowany 57 Przykładowo są to: relacja z dnia 24 sierpnia 2023 oraz relacja z dnia 30 sierpnia 2022 opublikowana przez Przedsiębiorcę w serwisie Instagram na rzecz marki Noyo, post z dnia 4 października 2016 na rzecz marki Endorfinwear, post z dnia 7 września 2016 r. na rzecz marki Mateusz Gessler (usługi cateringowe). 53 o rzeczywistym charakterze publikacji , mógłby zrezygnować z zapoznania się z nimi lub przygotować się do świadomego, ostrożnego zakupu reklamowanych produktów . W konsekwencji , praktykę Przedsiębiorcy opisaną w pkt I sentencji niniejszej decyzji, należało uznać za nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 6 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczc iwym praktykom rynkowy m , a jej stosowanie w obrocie konsumenckim za bezprawne. Zgodnie z motywem 8 preambuły Dyrektyw y o nieuczciwych praktykach handlowych , transponowanej do prawa polskiego przepisami upnpr , chroni ona także - choć w pośredni sposób - podmioty działające zgodnie z prawem przed konkurentami, którzy nie przestrzegają reguł wyznaczonych w tej dyrektywie . Powyższe odpowiada realiom gospodarki rynkowej, bowiem zdecydowana większość zachowań przedsiębiorców dotyka nie tylko interesów konsumen tów, ale także innych przedsiębiorców 58 . Mając na względzie ww. współzależność, należy wskazać, iż działania influencerów oraz ich reklamodawców w zakresie tzw. reklamy ukrytej mogą powodować zaburzenie reguł zdrowej konkurencji na określonych rynkach. Z j ednej strony, influencer zachęcając konsumenta do skorzystania z oferty swojego reklamodawcy może w nieuczciwy sposób rozszerzać krąg klientów swojego sponsora , co może zagrażać interesom jego konkurentów . Z drugiej zaś strony, influencer poprzez reklamę u krytą sam może zyskiwać przewagi na rynku reklamy uzyskując lepsze statystyki oddziaływania na konsumentów, którzy będą w mylnym przekonaniu, iż influencer wyraża neutralne opinie wynikające z jego osobistych doświadczeń konsumenckich. Natomiast influencer marketing konkurencyjnych wobec Strony podmiotów – podejmowany w zgodzie z przepisami prawa – będzie musiał mierzyć się z na ogół negatywnym nastawieniem konsumentów wobec reklamy o jawnym charakterze. Uwzględniając wskazane okoliczności, na podstawie art . 26 ust. 1 uokk, orzeczono jak w pkt I sentencji. Brak zaniechania stosowania praktyki Zgodnie z art. 27 ust. 3 uokk, ciężar udowodnienia okoliczności, o których mowa w ust. 1, spoczywa na przedsiębiorcy . W konsekwencji wezwano Stronę do przedłożenia dowodów w zakresie zaniechania rzeczonej praktyki. Przedłożone przez Przedsiębiorcę informacje wskazują , iż Przedsiębiorca dokonał określonych zmian w zakresie oznaczeń współprac komercyjnych w odniesieniu do przedmiotowych publikacji zamieszcz a nych na swoim koncie Instagram w okresie po wszczęciu niniejszego postępowania . Na dowód powyższego Strona przedłożyła pismem z dnia 20 maja 2024 r. szereg publikacji wynikających z bieżącej działalności reklamowej. Monitoring prowadzony z urzędu wykazał jednak dalsze - opisane w stanie faktycznym – naruszenia, m.in. relacja z dnia 22 sierpnia 2024 r. (zrzut ekranu nr 4) na rzecz marki Thai Bali Spa, post z 15 października 2024 r. na rzecz marki Prodetail, post z dn ia 30 listopada 2023 r. na rzecz marki Przepis na sielskie życie, post z dnia 22 listopada 2023 r. na rzecz marki Skoda Auto Wimar (zrzut ekranu nr 11) oraz post z dnia 3 listopada 2023 r. na rzecz marki New Balance (zrzut ekranu nr 17) . Jednocześnie należ y zauważyć, iż większość publikacji przedłożonych pismem z dnia 20 maja 2024 r. jako dowód zaniechania praktyki oznaczone nie została oznaczona w prawidłowy sposób. Tytułem przykładu, post reklamowy Strony z dnia 30 sierpnia 2022 r. na rzecz marki New Balance – oznaczony został jedynie wskazaniem marki reklamodawcy oraz znacznikiem „współpraca” zamieszczonym na samym końcu opisu publikacji. Podobnie 58 Prawo konkurencji, Rozdział XI. Reklama i rozpowszechnianie innych informacji, T. 15 red. Kępiński 2014, wyd. 1, Legalis, str. 21. 54 w edle tożsamej, błędnej metodologii oznaczone zostały poniższe pub likacje (widok bez pełnego rozwinięcia opisu) : Dowód : Pismo z dnia 20 maja 2024 r. W tym miejscu Prezes Urzędu zwraca uwagę, iż u mieszczenie znaczników z określeniem „reklama” na końcu opisu posta, czyni je niewidocznymi na wstępnym etapie zapoznawania się z ww. materiałem . Ujawnieniu ulegają dopiero po skorzystaniu z opcji „więcej” bądź dotknięciu ekranu w aplikacji mobilnej serwisu Instagram. Powyższe powoduje, iż konsument musi podejmować dodatkowe aktywności aby zorientować się jakiego charakteru je st dana publikacja. Przy czym część konsumentów może nie zwrócić uwagi na ww. przycisk i kontynuować przeglądanie dalszych publikacji. Jednoznaczna informacja w zakresie komercyjnego charakteru publikacji powinna być natomiast dostępna dla konsumenta natyc hmiast. Powyższe stwierdzono m.in. w odniesieniu do poniższego, niedatowanego posta Przedsiębiorcy: 55 O braku zaniechania przedmiotowej praktyki świadczą także współprace Strony z reklamodawcami wykonywane w 2024 r. , w tym opisan y w yżej post zamieszczony na rzecz marki Prodetail z dnia 30 kwietnia 2024 r. , publikacje z października 2024 r. na rzecz marki Thai Bali Spa , a także publikacje zamieszczane przez Stronę w dalszym okresie działalności. Dowód : protokół zabezpieczenia materiału dowodowego z dnia 11 lutego 2025 r. – nagranie relacji z dnia 16 grudnia 2024 r. oraz post z dnia 17 stycznia 2025 r. https://www.instagram.com/p/DE7J1yVs7cD/ , post z dnia 29 stycznia 2025 r. https://www.instagram.com/p/DFaV7EToQp3/ Uwzględniając wskazane okoliczności, na podstawie art. 2 6 ust. 1 ustaw y o ochronie konkurencji i konsumentów orzeczono jak w pkt I sentencji decyzji. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07) wyjaśnił, że gramatyczna wykładnia pojęcia zbiorowy interes konsumentów prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób st anowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowy interes konsumentów” nie możn a opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka skierowana jest do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Zdaniem Sądu, wystarczające powinno być ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy uznał, że „ praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresow ane są zachowania 56 przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy ” . Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a wię c uznany przez ustawodawcę jako zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Pojęcie to obejmuje swym zakresem prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom możliwość dokonywania transakcji przy całkowitym zrozumieniu, jaki jest ich rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny na etapie przedkontraktowym i w czasie wykonywania umowy. Efektem naruszenia interesu prawnego może być naruszenie również stricte ekonomicznych intere sów konsumentów (o wymiarze majątkowym). Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Nie jest zatem konieczne ustalenie, że którykolwiek z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki. W niniejszej sprawie skutkami działań Przedsiębiorcy dotknięty mógł zostać nieoznaczony z góry krąg konsumentów – wszyscy konsumenci – w szczególności zainteresowani kupnem , odzieży sportowej , samochodu osobowego lub skorzystania z innych produktów oferowanych przez reklamodawców Przedsiębiorcy - którzy zapoznali się z treściami reklamowymi zamieszczonymi przez Przedsiębiorc ę na należącym do niego koncie w serwisie Instagram. Stosowane przez Przedsiębiorcę praktyki nie dotyczyły zindywidualizowanego kręgu osób. Potencjalnie każdy konsument mógł dokonać zakupu reklamowanych przez Przedsiębiorcę produktów, jak również zapoznać się z jego ofertą (wejść na stronę internetową, ocenić produkty), co budowało w świadomości konsumenta pozycję reklamowanej marki w konsekwencji jej reklamowania przez znaną osobę . Przy czym bez znaczenia pozostaje faktyczna liczba kon sumentów, którzy tego dokonali w wyniku przedmiotowej praktyki . Nie mamy tutaj również do czynienia z sytuacją, w której Przedsiębiorca występuje ze swoją ofertą do poszczególnych, zindywidualizowanych konsumentów z osobna. W konsekwencji uznać należy, iż w niniejszym przypadku, to potencjalnie nieoznaczona z góry grupa konsumentów może zainter esować się ofertą reklamodawców Przedsiębiorcy . Zaznaczyć należy, że zarzucone Przedsiębiorcy praktyki wprowadzające w błąd, naruszają bezpośrednio prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych warunkach rynkowych. Stosowane przez Przedsiębiorcę praktyki ograniczają bowiem konsumentom możliwość dokonania transakcji przy całkowitym zrozumieniu, jaki jest ich rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny. Nie ma zatem wątpliwości, że działania Przedsiębiorcy naruszają zbiorowy interes konsume ntów. Ad II Obowiązek usunięcia trwających skutków naruszenia Zgodnie z art. 2 6 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, w szczególności może zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczeni a o treści i w formie określonej w decyzji. 57 Prezes Urzędu powołując się na przepis art. 2 6 ust. 1 i 2 uokk , uznał w niniejszej sprawie, iż celowym będzie zastosowanie przewidzianych w tym unormowaniu środków. Takie rozstrzygnięcie zmierza bowiem do realiz acji funkcji edukacyjnej oraz prewencyjnej wobec innych uczestników rynku. Przedsiębiorca w rama ch swojej działalności promował na swoim koncie w serwisie Instagram produkty różnych marek, w sytuacji w której posty ani relacje nie były oznaczone jako reklamowe. Mając powyższe na względzie, w ocenie P rezesa UOKiK zasadnym jest aby konsumenci , w szczególności obserwujący regularnie konto Przedsiębiorcy, mogli zapoznać się z informacją o stwierdzonym niniejszą decyzją narusze niu właśnie na tym portalu . W tym miejscu wskazać należy, iż z punktu widzenia interesu publicznego – istotne jest to, aby zastosować skuteczny sposób dotarcia do konsumentów, którzy mogli podjąć decyzję dotyczącą umowy, której nie podjęliby gdyby nie przedmiotowe zaniechanie Przedsiębiorcy. Wskazany w decyzji środek usunięcia skutków ma zatem na celu poinformowanie konsumentów, iż promowanie przez Przedsiębiorcę o kreślonych produktów odbywa ło się za wynagrodzeniem ze strony reklamodawców. Dzięki temu konsumenci którzy będą czuli się poszkodowani zachowaniem Przedsiębiorcy (np. byli przekonani, że polecany produkt jest wynikiem osobistych opinii Influencera w związku z jego wysoką jakością czy użytecznością, a nie z tego tytułu, że określony reklamodawca zapłacił jej za to polecenie), mogą być – po zapoznaniu się oświadczeniem – zainteresowani wystąpieniem z roszczeniami określonymi w art. 12 upnpr. Określenie szczegółowych pa rametrów technicznych oświadczenia ma natomiast za zadanie zapewnić ich widoczność i czytelność na koncie Przedsiębiorcy w portalu społecznościowym Instagram . Należy przy tym wskazać, że tylko oświadczenie dostosowane na środka przekazu ja kim jest Instagram spełni swoją rolę i przyczyni się do usunięcia skutków praktyki dezinformacyjnej stosowanej przez Przedsiębiorcę. Ważne bowiem jest to, aby forma oświadczenia, jak i jego treść była dostosowana do odbiorcy, czyli widoczna i zrozumiała d la osób, które zapoznają się z treści zamieszczonymi na koncie Influencera. Równocześnie zakres nałożon ych obowiązk ów jest proporcjonalny do możliwości Przedsiębiorcy i wagi stwierdzonego naruszenia. Jest to obowiązek, którego realizacja nie będzie dla po dmiotu uciążliwa, a jednocześnie przyczyni się do zrealizowania funkcji edukacyjnej decyzji. Zobowiązanie do złożenia oświadczenia powinno pozostawać w związku z rozpatrywanym naruszeniem, z tych też powodów Prezes Urzędu zobowiązał Przedsiębiorcę do złożenia oświadczenia informującego o niniejszej decyzji w postaci komunikatu na swoim koncie w portalu Instagram , które to konto administrowane jest przez Stronę . W związku z powyższym, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt II sentencji decyzji. Ad I II Kar a pieniężna Zasady kalkulacji kary 58 Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 24 ustawy. Art. 106 u st. 3 ww. ustawy przewiduje w pkt 3 , że obrót - o którym mowa w ust. 1 - oblicza się jako s umę udokumentowanych przychodów uzyskanych w roku obrotowym w szczególności ze sprzedaży produktów, towarów lub materiałów, przychodów finansowych oraz przychodów z działalności realizowanej na podstawie statutu lub innego dokumentu określającego zakres dz iałalności przedsiębiorcy, a także wartości uzyskanych przez przedsiębiorcę dotacji przedmiotowych - w przypadku braku dokumentów, o których mowa w pkt 1 i 2 . Jednocześnie zgodnie z brzmieniem art. 106 ust. 7 pkt 1 uokk , w przypadku gdy przedsiębiorca nie dysponuje przed wydaniem decyzji danymi finansowymi niezbędnymi do ustalenia obrotu za rok obrotowy poprzedzający rok nałożenia kary, Prezes Urzędu, nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1 i 2, uwzględnia: 1) obrót osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku obrotowym poprzedzającym ten rok; 2) w przypadku, o którym mowa w ust. 5 - średni obrót osiągnięty przez przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających ten rok. Przepis ust. 6 stosuje się odpowiednio. Z przesłanej przez Stronę informacji o wysokości uzyskanego obrotu wynika, iż Przedsiębiorca nie dysponował przed wydaniem decyzji danymi finansowymi niezbędnymi do ustalenia obrotu za rok obrotowy poprzedzający rok nałożenia kary (2024). W konsekwencji, z godnie z dyspozycją art. 106 ust. 7 pkt 1 u okk Prezes Urzędu, nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1 i 2, uwzględnił obrót osiągnięty przez P rzedsiębiorcę w roku obrotowym poprzedzającym ten rok , tj. za rok 202 3 . Z przesłanej przez Stronę informacji o wysokości uzyskanego obrotu wynika, iż Przedsiębiorca osiągnął w roku obrotowym 202 3 r. obrót w wysokości [xxx] zł, Kara maksymalna (10% przychodu) może zatem w niniejszej sprawie wynieść [xxxxxxxxx] zł. Kara pieniężna za naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 ustawy, ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, przede wszystkim charakter zarzuconej Przedsiębiorcy praktyki naruszającej zbiorowy interes konsumentów oraz skalę naruszeń, Prezes Urzędu uznał, że uzasadnione jest nałożenie na Prz edsiębiorcę kary pieniężnej za jej stosowanie. Zdaniem Prezesa Urzędu, okoliczności niniejszej sprawy , w tym długi okres przedmiotowych naruszeń, a także negatywne skutki stos owania praktyki obejmujące szeroki krąg konsumentów - wskazują na celowość zastosowania tego środka represji. Prezes Urzędu, uznając za zasadne nałożenie kary na Przedsiębiorcę , kierował się założeniem, że sankcja ta musi spełniać zarówno funkcję represyjną, jak i prewen cyjną. Nałożenie kary pieniężnej służyć będzie jako środek odstraszający Przedsiębiorcę od stosowania tego rodzaju praktyk w przyszłości (prewencja indywidualna). Ponadto r ozstrzygnięcie o karze ma być sygnałem dla innych uczestników rynku influencer marke tingu , że tego typu zachowani a , nie mogą być stosowane - pod rygorem sankcji finansowej (prewencja ogólna). Kara 59 pieniężna spełni również funkcję represyjną - stanowić będzie dolegliwość dla Strony niniejszego postępowania uzasadnioną stwierdzeniem narusze nia zbiorowych interesów konsumentów. Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają jakichkolwiek przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 ust. 1 pkt 1 uokk okoliczności, które Prezes Urzędu ma obowiązek uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej. Są to w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także: okres, stopień or az skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia i działalności przedsiębiorcy, która stano wiła przedmiot naruszenia. Ustalając wysokość kary pieniężn ej Prezes Urzędu bierze również pod uwagę okoliczności łagodzące oraz obciążające, które wystąpiły w sprawie (art. 111 ust. 2 uokk) . Zgodnie z art. 111 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 111 ust. 3 pkt 1 lit. a - d ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, okolicz nościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu , podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania narusze nia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Wśród zamkniętego katalogu okoliczności obci ążających art. 111 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 111 ust. 4 pkt 1 lit. c - d uokk wymienia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, znaczne korzyści uzyskane przez przedsiębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia oraz umyślność naruszenia. Przy ustaleniu wysokości kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę: okoliczności naruszenia przez Przedsiębiorcę przepisów ustawy oraz okres, stopień i skutki rynkowe naruszenia. Prezes Urzędu rozważył ponadto, czy wysokość kary powinna podlegać modyfikacjom z u wagi na okoliczności łagodzące lub obciążające. Okres naruszenia W toku prowadzonego postępowania Prezes Urzędu ustalił, iż Przedsiębiorca w latach 20 16 - 202 4 wykonywał umowy z szerokim gronem reklamodawców , na podstawie których publikował odpłatnie reklamy w postaci postów oraz relacji umieszczanych na koncie Przedsiębiorcy prowadzonym na Instagramie. Ustalono, iż w latach 2021 - 2024 r. współpraca ta obejmowała przeszło [xxx] różnych podmiotów. Analiza próby ww. współprac komercyjnych wykazała, iż p u blikacje te nie były oznaczone w sposób jednoznaczny jako reklamowe , co nie ujawniało celu handlowego praktyki . Praktyka Przedsiębiorcy opisana w niniejszej decyzji była długotrwała , gdyż trwała co najmniej od dnia 28 lutego 20 16 r. i na dzień wydania niniejszej decyzji nie została zaniechana. Uprzednie naruszenie Strona nie była wcześniej adresatem decyzji Prezesa UOKiK, a zatem jest to jej pierwszy przypadek naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . 60 Stopień i skutki naruszenia Jeżeli chodzi zaś o stopień naruszenia ustawy, to Prezes UOKiK postrzega go jako poważny . Na taką ocenę wpływa fakt, że S trona dopuszczała się przedmiotowej praktyki wiedząc, że jest jednym z najbardziej popularnych w Polsce influencerów . Konto Przedsiębiorcy w serwisie Instagram śledzi 827 tyś. o bserwujących . Odwiedzający konto Instagram „ filip_chajzer ” użytkownicy Internetu mogli traktować publikacje Przedsiębiorcy , wskutek ich nieprawidłowych oznaczeń, jako wiarygodne źródło informacji, nie wiedząc jednak, że nie są one w pełni obiektywne. Strona w toku swojej działalności świadczyła usługi reklamowe na rzecz szerokiego grona podmiotów. Nadto w toku postępowania Prezes Urzędu otrzym yw ał skarg i na działalność Przedsiębi orcy w powyższym zakresie. Umyślność Zgodnie z art. 106 ust. 1 uokk , kara pieniężna może być nałożona w przypadku, gdy do naruszenia przepisów tej ustawy doszło co najmniej nieumyślnie. Ustawa dopuszcza zatem możliwość uznania, iż naruszenie przepisów ustawy może być dokonane nie tylko nieumyślnie, ale także umyślnie. Aby móc zarzucić przedsiębiorcy umyślność działania w zakresie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, musi on mieć świadomość, iż jego działanie narusza interesy lub prawa konsumentów (bądź taką świadomość mieć powinien) oraz mieć zam iar takiego działania. W efekcie przedsiębiorca godzi się na naruszenie. Gdy na to się nie godzi, umyślności w działaniu przypisać mu nie można. To samo dotyczy sytuacji, w której przedsiębiorca nie ma świadomości, iż jego działanie narusza przepisy prawne . Jeśli jednak jego nieświadomość naruszenia norm prawnych nie jest usprawiedliwiona, gdyż winien on wiedzieć, iż jego działania są niedozwolone, to jego działanie należy uznać za nieumyślne. Mając na względzie sze r oką skalę prowadzonej przez Przedsiębior cę działalności, tj. zarówno liczbę subskrybentów konta Przedsiębiorcy na Instagramie, pozycję zajmowaną w rankingach przedmiotowej działalności, jak również i to, że Przedsiębiorca w latach 2016 - 2024 prowadził usługi reklamowe na rzecz szerokiego grona r eklamodawców 59 , należy stwierdzić, iż praktyka Przedsiębiorcy jako profesjonalnego uczestnika rynku, nie była dziełem przypadku, lecz wynikała z przyjętej z góry strategii . Z powszechnie dostępnych informacji wynika, iż konsumenci mają co do zasady negatywn y stosunek do treści reklamowych, który wyraża się w przekonaniu, iż reklam w przestrzeni publicznej jest za dużo , a zaufanie do niej jest ograniczone 60 . Strona miała świadomość, że jej działania są formą komercyjnej reklamy, co wynikało z zawieranych przez nią umów. W ocenie Prezesa Urzędu analizowane działania Przedsiębiorcy należy zatem uznać za przemyślane i realizowane w celu uzyskania jak najlepszych statystyk oglądalności treści komercyjnych zamieszczanych na jego profilu w serwisie Instagram , a w konsekwencji w celu zwiększenia sprzedaży określonych produktów . Powyższe rzut uje na współpracę z reklamodawcami, [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx] . Powyższe potwierdza także okoliczność, iż u tworzenie konta na Instagramie wiążę się z koniecznością akceptacji r egulaminu tego serwisu, który nakazuje używać w zakresie zamieszczanych publikacji reklamowych dedykowanej etykiety „post sponsorow any” 61 . 59 W latach 2021 - 2024 było to przeszło [xxx] różnych podmiotów. 60 Por. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2011/K_016_11.PDF oraz https://swresearch.pl/news/oczekiwania - polakow - wobec - reklam - w - 2024 - wyniki - badania 61 Analogiczne funkcjonalności obowiązują w za kresie zamieszczania publikacji w pozostałych formatach. 61 Strona musiała zapoznać się z treścią przedmiotowego regulaminu, pomimo powyższego - nie posługiwała się wymaganą funkcjonalnością Instagrama . [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx] , a także fakt, iż ww. działalność ma charakter długoletni, zorganizowany oraz na szeroką skalę – należało oczekiwać, iż Przedsiębiorc y znane będą postanowienia tego regulaminu i w szczególny sposób dochowywać będzie jego postanowień. W ocenie Prezesa UOKiK, Przedsi ębiorca nie dochował reguł ostrożności, które cechować winny przedsiębiorcę w branży influencer marketingu w zakresie rozgraniczenia informacji prywatnych dotyczących m.in. ocen produktów od treści reklamowych. Przedsiębiorca powinien był oznaczać treści r eklamowe w sposób jednoznaczny, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz dobrymi praktykami promowanymi od lat zarówno przez związki branżowe działające na przedmiotowym rynku jak i organ ochrony konsumentów. Pobocznie należy wskazać, iż Przedsiębiorca mógł powziąć wiedzę, że prowadzona przez niego działalność może naruszać przepisy już na wczesnym etapie prowadzonego postępowania. W dniu 29 września 2021 r. Prezes Urzędu komunikował publicznie interwencję na przedmiotowym rynku 62 , zaś w dniu 26 września 2022 r. opublikowano Rekomendacje Prezesa Urzędu, co było szeroko sygnalizowane w mediach 63 . Postanowieniem z dnia 2 lutego 2023 r. z kolei Prezes Urzędu postawił Przedsiębiorcy zarzuty , kwestionując zgodność z prawem przedmiotowej praktyki w odniesieniu do konkretnych publikacji. Pomimo powyższego , w dalszym ciągu Przedsiębiorca kontynuował naruszenia . Na fakt posiadania przez Przedsiębiorcę wiedzy co do konieczności ujawnienia handlowego charakteru publikacji w serwisie Instagram w wymowny sposób wskazuje także charakter niektórych dokonywanych przez Przedsiębiorcę oznaczeń publikacji komercyjnych. Tytułem przykładu, Strona w poście z dnia 17 marca 2023 r. zawarła oznaczenie w formie znacznika: # uokikok oraz # współpracareklamowa. Tym samym Przedsiębiorca co najmniej godził się na naruszenie odnośnych przepisów . Z uwagi na powyższe Prezes UOKiK uznał, iż Strona działała umyślnie . Wyliczenie kwoty bazowej kary Przy nakładaniu kary pieniężnej wzięto pod uwagę fakt, iż Strona postępowania, będąc profesjonalnym uczestnikiem obrotu, wprowadzała konsumentów w błąd i jednocześnie w związku z tym czerpała korzyści materialne. Ustalając wymiar kary pieniężnej , Prezes UOKiK w pierwszej kolejności dokonał oceny stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Ocenę stopnia naruszenia uzależniono od etapu kontraktowania (zawierania umowy), na jakim doszło do naruszenia zbiorowych interes ów konsumentów. Ponieważ praktyka polegała na zachęcie do skorzystania z produktów określonych podmiotów, przejawiała się ona na etapie przedkontraktowym. Oceniając stopień naruszenia Prezes UOKiK miał na względzie także dług i czas stosowania praktyki. Pierwsze naruszenia w zakresie opisanym w sentencji niniejszej decyzji stwierdzono już w 20 16 r . Istotnym interesem konsumentów w który godzi przedmiotowa praktyka jest możliwość uzyskania informacji o faktycznym, tj. komercyjnym a nie prywatnym, charakt erze publikacji zamieszczonej przez Przedsiębiorcę w serwisie społecznościowym . Jedynie rzetelna informacja w tym zakresie daje 62 https://archiwum.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=17856&news_page=44 63 M.in. https://www.gazetaprawna.pl/firma - i - prawo/artykuly/8568199,influencer - reklama - rekomendacje - uokik - reklama - media - spolecznosciowe.html 62 konsument owi możliwość podjęcia świadomej decyzji zakupowej co do promowanego produktu. [xxx] [xxx] [xxx] [xxx] Mając na uwadze powyższe, w tym długi, kilkuletni okres stosowania praktyki, w oparciu o wartość przychodu skarżonego Przedsiębiorcy, ustalono, kwotę bazową kary w wysokości [xxx] zł , co stanowi [xxx] przychodu. Okoliczności łagodzące i obciążające P rzy n akładaniu kary pieniężnej należy rozważyć wystąpienie okoliczności łagodzących i obciążających, które mają wpływ na wysokość kar. Kwestię braku zaniechania stosowania praktyki przez Przedsiębiorcę szerzej omówiono w poprzedniej części niniejszej decyzj i. Brak jest także przesłanek do uznania, iż Przedsiębiorca dobrowolnie usunął skutki przedmiotowej praktyki. Na rzecz powyższego świadczy chociażby fakt, iż określone publikacje zakwestionowane w postanowieniu o wszczęciu niniejszego postępowania do dnia dzisiejszego nie zostały skorygowane , w tym wszystkie wskazane w nim posty reklamowe (tj. post z dnia 18 listopada 2022 r. na rzecz marki New Balance , post z dnia 30 grudnia 2022 r. na rzecz Ozark sp. z o.o. z siedzibą w Lidzbarku Warmińskim , post z dnia 28 listopada 2022 r. na rzecz marki Blachotrapez ). Dalsze naruszenia ze strony Przedsiębiorcy opisane w stanie faktycznym, wskazują, iż Strona nie zaniechała stosowania przedmiotowej praktyki na jakimkolwiek etapie postępowania. Niemniej, w niniejszej sprawie Prezes UOKiK stwierdził wystąpieni e okoliczności łagodzącej w postaci podjęci a z własnej inicjatywy Strony działań w celu zaprzestania naruszenia. Powyższe wynika z faktu, iż Przedsiębiorca zamieszcza jąc nowe publikacje reklamowe w niektórych przypadkach oznacza je w opisie publikacji hashtag iem #reklama lub #współpracareklamowa, co w sposób jednoznaczny wskazuje na komercyjny charakter publikacji . Przy czym, przedmiotowe oznaczenia zamieszczane są co do zasady na końcu opisu publikacji, co czyni je niewidoczne dla konsumenta na pierwszym etapie zapoznawania się z publikacją. Okoliczność ta uzasadnia obniżenie kwoty bazowej o [xxxx] Za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał znaczny zasięg terytorialny naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Podkreślenia wymaga, że Przedsiębiorca prowadzi działalność reklamową za pośrednictwem internetowego serwisu społecznościowego Instagram do którego dostęp ma faktycznie każdy użytkownik Internetu, w tym w ograniczonym zakresie także internauta niezalogowany w ww. serwisie. Powyższe powoduje, iż kwotę bazową należy podnieść o [xxxx] Mając na uwadze, iż w sprawie zachodzi umyślności narus zenia, powyższa okoliczność obciążająca uzasadnia podwyższenie kwoty bazowej o [xxxx] Ostatecznie po uwzględnieniu wskazanych wyżej okoliczności, kwota bazowa podwyższona została o [xxxx] Obliczenie kary 63 Podsumowując nałożona na Przedsiębiorcę kara (po zao krągleniu do pełnego złotego) wynosi 80 895,00 zł , co stanowi [xxxx] kary maksymalnej. Zdaniem Prezesa Urzędu, orzeczona kara jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przez Przedsiębiorcę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kara ta pełni przede wszystkim funkcję represyjną, stanowiąc sankcję i dolegliwość za naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz prewencyjną, zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest ponadto jej walor wychowawczy, odstraszający dla innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Zgodnie z art. 112 ust. 3 uokk , karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejs zej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . Ad I V Koszty postępowania Przepis art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje, że jeżeli w wyniku postępowania Pre zes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest zobowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 ww. ustawy, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być z amieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Należy zauważyć, że ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera wyczerpujących regulacji dotyczących rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Art. 83 tej ustawy stanowi jednak, że w sprawach nieureg ulowanych w ustawie do postępowania przed Prezesem Urzędu stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 zm. – dalej: „ k.p.a. ” ). Stosownie do art. 264 § 1 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Do kosztów przeprowadzonego postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zaliczono poniesione koszty doręczenia pism w toku postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów , w wysokości 271,40 zł. Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od uprawomocnienie się decyzji. Pouczeni a Stosownie do treści art. 8 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz. U. z 20 21 r. poz. 1805 ze zm., dalej: „ k.p.c. ” ) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochron y Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy. 64 W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt I V decyzji, na podstawie art. 264 § 2 k.p.a. w zw. z art. 83 i art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z 479 32 k.p.c., Przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i K onsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 959 z późn. zm.), odwoł anie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Z kolei, zgodnie z art. 32 ust. 2 tej ustawy zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwoc ie 500 zł. Opłatę od odwołania lub zażalenia należy uiścić na rachunek bankowy Sądu Okręgowego w Warszawie albo w kasie tego sądu lub w inny sposób, zgodnie z informacjami podanymi przez Sąd. Na stronie internetowej Sądu Okręgowego w Warszawie oraz na tabl icy ogłoszeń w budynku Sądu dostępne informacje o: 1) funkcjonujących kasach sądu, w których można uiścić opłatę sądową; 2) możliwych sposobach uiszczania opłat sądowych w formie bezgotówkowej; 3) numerach rachunków bieżących dochodów sądu, na które moż na dokonywać wpłat. Zgodnie z art. 102 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie fizycznej, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnien ie od kosztów. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. St osownie do treści art. 117 § 1, § 2 i § 4 k . p . c . strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać us tanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania, który niezwłocznie przesyła ten wniosek sądowi właściwemu. 65 Niniejsza decyzja nie podlega doręczeniu w trybie ar t. 4 i 5 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045), w związku z art. 147 ust. 5 tej ustawy. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy Piotr Adamczewski