RBG-7/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Jagiello ń ska 34 85-097 Bydgoszcz tel. (052) 345-56-44, Fax (052) 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dn. 09 lipca 2007r. Znak:RBG-411-02/07/RK-J Decyzja Nr RBG-07/2007 Na podstawie art. 105 § 1 KPA w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. nr 244 poz. 2080 ze zm. Dz. U. z 2006r. Nr 157 poz. 1119, Dz. U. z 2006 Nr 170 poz. 1217, dalej ustawa) oraz art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331) − w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – umarza si ę post ę powanie antymonopolowe wszcz ę te z urz ę du w dniu 14 marca 2007r. w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Gminny O ś rodek Kultury i Rekreacji w Jeziorach Wielkich praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku administrowania drogami wewn ę trznymi Gminy Jeziora Wielkie zlokalizowanymi na terenie o ś rodka turystyczno-rekreacyjnego w Przyjezierzu poprzez narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych, za zezwolenia jednorazowe na poruszanie si ę przez turystów samochodami drogami wewn ę trznymi o ś rodka w sezonie letnim, to jest praktyki okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy. Uzasadnienie Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej organ antymonopolowy, Prezes UOKiK) przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie dzia ł a ń Gminy Jeziora Wielkie, dalej Gmina, dotycz ą cych op ł at pobieranych od turystów za zezwolenia jednorazowe na poruszanie si ę samochodami drogami wewn ę trznymi o ś rodka turystyczno-rekreacyjnego w Przyjezierzu w sezonie letnim. W toku przeprowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego Gmina wyja ś ni ł a, i ż na terenie o ś rodka turystyczno-rekreacyjnego w Przyjezierzu obowi ą zywa ł y op ł aty za zezwolenia jednorazowe na poruszanie si ę pojazdami samochodowymi drogami wewn ę trznymi o ś rodka w okresie od 15 czerwca do 31 sierpnia w wysoko ś ci 5z ł za godzin ę . Gmina wyja ś ni ł a ponadto, i ż op ł aty te pobierane s ą od roku 2001. W trakcie przeprowadzonego post ę powania Gmina wyja ś ni ł a, i ż zarz ą dc ą dróg wewn ę trznych w Przyjezierzu jest od 01 stycznia 2004r. Gminny O ś rodek Kultury i Rekreacji w Jeziorach Wielkich, dalej GOKiR. Gmina wyja ś ni ł a tak ż e, i ż GOKiR nie ma pisemnego powierzenia gospodarowania gruntami w Przyjezierzu, jednak ż e zgodnie ze Statutem GOKiR, a w szczególno ś ci z §5 pkt 3 placówka ta gospodaruje powierzonymi jej gruntami, obiektami, urz ą dzeniami i sprz ę tem stanowi ą cym w ł asno ść komunaln ą Gminy. Gmina wyja ś ni ł a ponadto, i ż w roku 2006 sprzeda ż zezwole ń prowadzona by ł a przez Zbys ł awa Wo ź niakowskiego Zak ł ad Us ł ugowy „EwBud” w Jeziorach Wielkich na mocy umowy zawartej z GOKiR w dniu 30 maja 2006r. na zadanie pod nazw ą wydawanie i sprzeda ż zezwole ń na poruszanie si ę pojazdami samochodowymi drogami wewn ę trznymi o ś rodka turystyczno-rekreacyjnego w Przyjezierzu oraz utrzymanie czysto ś ci na ulicach Bukowa i Ś wierkowa i dystrybucja worków na odpady w okresie od 15 czerwca do 31 sierpnia 2006r. Z uwagi na to, ż e analiza dokumentów i informacji zebranych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż w opisanej sprawie mog ł o doj ść do naruszenia przepisów ustawy organ antymonopolowy w dniu 14 marca 2007r. wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez zarz ą dc ę dróg wewn ę trznych Gminy – to jest GOKiR - praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku administrowania drogami wewn ę trznymi Gminy Jeziora Wielkie zlokalizowanymi na terenie o ś rodka turystyczno-rekreacyjnego w Przyjezierzu poprzez narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych, za zezwolenia jednorazowe na poruszanie si ę przez turystów samochodami drogami wewn ę trznymi o ś rodka w sezonie letnim, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku prowadzonego post ę powania antymonopolowego Prezes UOKiK powzi ął jednak ż e w ą tpliwo ść kto faktycznie podejmuje decyzj ę co do wysoko ś ci op ł at na poruszanie si ę pojazdami drogami wewn ę trznymi Gminy – czy Gmina czy GOKiR - albowiem z materia ł u dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, i ż kwestionowane op ł aty by ł y ustalane ka ż dego roku na wniosek Dyrektora GOKiR, na który Wójt Gminy wyra ż a ł zgod ę . Z uwagi na powy ż sze organ antymonopolowy wyst ą pi ł z wezwaniem do jednoznacznego wskazania podmiotu podejmuj ą cego decyzj ę o wysoko ś ci op ł at. Zarówno Gmina jak i GOKiR wyja ś nili, i ż decyzja o wysoko ś ci stosowanych op ł at nale ż y do Wójta Gminy. Organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Stosownie do tre ś ci art. 86 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. nr 244 poz. 2080 ze zm. Dz. U. z 2006r. Nr 157 poz. 1119, dalej ustawa) stron ą post ę powania jest ka ż dy kto wnosi o wydanie decyzji w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę lub wobec kogo zosta ł o wszcz ę te post ę powanie o stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę lub naruszenie innych przepisów ustawy. 2 Organ antymonopolowy wszczynaj ą c post ę powanie antymonopolowe przeciwko Gminnemu O ś rodkowi Kultury i Rekreacji w Jeziorach Wielkich, dalej GOKiR ustali ł , i ż drogi w miejscowo ś ci Przyjezierze, na których za przejazd pobierane s ą kwestionowane op ł aty nale żą do Gminy Jeziora Wielkie i jako nie nale żą ce do ż adnej kategorii dróg publicznych wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. nr 204 poz. 2086 ze zm.) s ą drogami wewn ę trznymi (por. art. 8 ust. 1 tej ustawy). Ponadto organ antymonopolowy ustali ł , i ż administratorem dróg wewn ę trznych Gminy na terenie o ś rodka turystyczno-rekreacyjnego w miejscowo ś ci Przyjezierze jest GOKiR. Organ antymonopolowy ustali ł , i ż GOKiR jest instytucj ą kultury, wpisan ą do rejestru instytucji kultury Gminy Jeziora Wielkie, która powsta ł a na mocy Uchwa ł y Nr XII/56/2003 Rady Gminy w Jeziorach Wielkich z dnia 27 listopada 2003r. w sprawie zmiany nazwy i statutu instytucji kultury tj. zmiany nazwy instytucji kultury Gminny O ś rodek Kultury „Stra ż ak”, powo ł anej Uchwa łą Nr V/27/85 Gminnej Rady Narodowej w Jeziorach Wielkich z dnia 29 marca 1985r. w sprawie utworzenia Gminnego O ś rodka Kultury „Stra ż ak”, na Gminny O ś rodek Kultury i Rekreacji w Jeziorach Wielkich. GOKiR posiada osobowo ść prawn ą . Wszczynaj ą c post ę powanie antymonopolowe pod zarzutem stosowania przez GOKiR praktyk ograniczaj ą cych konkurencje przez GOKiR organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę , i ż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorz ą dzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. 2001r. nr 142 poz. 1591 ze zm., dalej usg) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego nale ż y do zada ń w ł asnych gminy, natomiast zgodnie z art. 9 ust. 4 usg zadaniami u ż yteczno ś ci publicznej, w rozumieniu ustawy, s ą zadania w ł asne gminy, okre ś lone w art. 7 ust. 1, których celem jest bie żą ce i nieprzerwane zaspakajanie zbiorowych potrzeb ludno ś ci w drodze ś wiadczenia us ł ug powszechnych. Ponadto organ antymonopolowy zauwa ż y ł , i ż stosownie do tre ś ci art. 9 ust. 1 usg w celu wykonywania zada ń gmina mo ż e tworzy ć jednostki organizacyjne. Formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gmin ę zada ń o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej okre ś la ustawa z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej. Art. 2 tej ustawy zawiera katalog otwarty form prowadzenia gospodarki komunalnej przez jednostki samorz ą du terytorialnego, wskazuj ą c przyk ł adowo, i ż mo ż e ona by ć prowadzona w formie zak ł adu bud ż etowego oraz spó ł ek prawa handlowego, co w ocenie organu antymonopolowego oznacza, i ż gmina mo ż e prowadzi ć gospodark ę gminn ą tak ż e w innych formach, w tym w ł a ś nie w formie instytucji kultury, któr ą jest GOKiR (por. tak ż e komentarz do art. 9 usg, LexPolonica). Wobec powy ż szego organ antymonopolowy zauwa ż y ł , i ż zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy przez poj ę cie przedsi ę biorcy rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 101 poz. 1178 z pó ź n. zm.; zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 02 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej ilekro ć w obowi ą zuj ą cych przepisach jest mowa o przepisach ustawy prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej nale ż y przez to rozumie ć w ł a ś ciwe przepisy ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej), a tak ż e m.in. osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi 3 o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie organ antymonopolowy uzna ł GOKiR za przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy. Z uwagi natomiast na fakt administrowania przez GOKiR drogami wewn ę trznymi Gminy oraz fakt zawarcia przez GOKiR z przedsi ę biorc ą Zbys ł awem Wo ź niakowskim Zak ł ad Us ł ugowy „EwBud” w Jeziorach Wielkich umowy z dnia 30 maja 2006r. na zadanie pod nazw ą wydawanie i sprzeda ż zezwole ń na poruszanie si ę pojazdami samochodowymi drogami wewn ę trznymi o ś rodka turystyczno-rekreacyjnego w Przyjezierzu oraz utrzymanie czysto ś ci na ulicach Bukowa i Ś wierkowa i dystrybucja worków na odpady w okresie od 15 czerwca do 31 sierpnia 2006r. organ antymonopolowy uzna ł GOKiR za stron ę w post ę powaniu antymonopolowym. W toku prowadzonego post ę powania antymonopolowego Prezes UOKiK, i ż kwestionowane op ł aty pobierane by ł y nie od roku 2001, ale od 1994r. Organ antymonopolowy ustali ł , i ż pomimo administrowania drogami wewn ę trznymi zlokalizowanymi na terenie o ś rodka turystyczno-rekreacyjnego w miejscowo ś ci Przyjezierze przez GOKiR decyzj ę o wysoko ś ci op ł at podejmuje Wójt Gminy. Zarówno bowiem Gmina jak i GOKiR wyja ś nili w sposób jednoznaczny, i ż decyzja o wysoko ś ci stosowanych op ł at nale ż y do Wójta Gminy Jeziora Wielkie. Organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż mo ż liwo ść postawienia przedsi ę biorcy zarzutu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę uzale ż niona jest od tego, czy przedsi ę biorca ten ma autonomi ę woli w zakresie prowadzonej przez siebie dzia ł alno ś ci i mo ż e samodzielnie decydowa ć o stosowaniu b ą d ź niestosowaniu danej praktyki (por. wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 stycznia 2003r. sygn. akt XVII Ama 28/02). Post ę powanie w niniejszej sprawie zosta ł o wszcz ę te i prowadzone przeciwko GOKiR, a wi ę c nie przeciwko podmiotowi, który decyduje o wysoko ś ci stosowanych op ł at na terenie o ś rodka turystyczno-rekreacyjnego w Przyjezierzu. Kompetencje te posiada jak wykaza ł o prowadzone post ę powanie Wójt Gminy Jeziora Wielkie. Pomimo wi ę c, i ż formalnie GOKiR mo ż e by ć podmiotem post ę powania antymonopolowego – z uwagi na posiadanie statusu przedsi ę biorcy – to nie mo ż e ponosi ć odpowiedzialno ś ci za dzia ł ania innego podmiotu. Nale ż y bowiem uzna ć , i ż to Gmina decyduje o wysoko ś ci op ł at pobieranych od turystów. Z uwagi na powy ż sze nale ż y zatem uzna ć , i ż post ę powanie antymonopolowe zosta ł o wszcz ę te przeciwko niew ł a ś ciwemu przedsi ę biorcy. Konkluduj ą c nale ż y stwierdzi ć , i ż GOKiR nie mo ż e zosta ć uznany – w ś wietle powo ł anych przepisów za podmiot któremu mo ż na przyzna ć legitymacj ę biern ą , a co za tym idzie któremu mo ż na przyzna ć status strony post ę powania. Zgodnie z art. 105 § 1 KPA, gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Wobec powy ż szego nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 4 Jednocze ś nie organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż 21 kwietnia 2007r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331). Zgodnie z art. 131 ust. 1 tej ustawy do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów i niezako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie niniejszej ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe. Z uwagi na to, i ż post ę powanie antymonopolowe w niniejszej sprawie zosta ł o wszcz ę te w dniu 14 marca 2007r. nale ż a ł o zastosowa ć przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. nr 244 poz. 2080 ze zm. Dz. U. z 2006r. Nr 157 poz. 1119, Dz. U. z 2006 Nr 170 poz. 1217). Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 KPC – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy. Otrzymuj ą : 1. Gminny O ś rodek Kultury i Rekreacji Jeziora Wielkie 98 88-324 Jeziora Wielkie 2. a/a 5