RKT-19/2007

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 29.06.2007r. RKT- 411-43/06/MF DECYZJA Nr RKT-19/2007 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080; Dz.U. z 2006r. Nr 157, poz. 1119; Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz.U. Nr 99, poz. 660), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Krzysztofa J. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Bus Transport Prywatny Rabka – Zdrój oraz Andrzeja J. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Us ł ugi Transportowe – Osobowe Rabka Zdrój przeciwko Miejskiemu Zak ł adowi Komunikacyjnemu w Ż ywcu Sp. z o.o. Aleja Wolno ś ci 24, 34-300 Ż ywiec – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Miejski Zak ł ad Komunikacyjny w Ż ywcu Sp. z o.o. pozycji dominuj ą cej na rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę na terenie Ż ywca poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych narzucaj ą cemu te warunki nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zobowi ą zanie przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść przewozow ą do uiszczania kwoty 0,20 PLN netto miesi ę cznie za ka ż de zatrzymanie si ę na przystanku tytu ł em partycypacji w kosztach utrzymania przystanków w nale ż ytym stanie porz ą dkowym i technicznym i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Miejski Zak ł ad Komunikacyjny w Ż ywcu Sp. z o.o. kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 22 000 PLN (s ł ownie z ł otych: dwadzie ś cia dwa tysi ą ce), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 69 ust. 1 i 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów, uwzgl ę dniaj ą c wynik post ę powania antymonopolowego opisanego w pkt I sentencji, obci ąż a si ę Miejski Zak ł ad Komunikacyjny w Ż ywcu Sp. z o.o. kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania antymonopolowego i zobowi ą zuje si ę do uiszczenia na rzecz: Krzysztofa J. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Bus Transport Prywatny oraz Andrzeja J. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Us ł ugi Transportowe – Osobowe kwoty 1220 PLN (s ł ownie z ł otych: tysi ą c dwie ś cie dwadzie ś cia), tytu ł em zwrotu kosztów post ę powania w w/w sprawie. 1 Uzasadnienie Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej równie ż Organem Antymonopolowym) wp ł yn ął wniosek Krzysztofa J. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Bus Transport Prywatny w Rabce – Zdroju oraz Andrzeja J. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Us ł ugi Transportowe – Osobowe w Rabce- Zdroju (zwani dalej równie ż Wnioskodawcami) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Miejskiemu Zak ł adowi Komunikacyjnemu w Ż ywcu Sp. z o.o. z siedzib ą w Ż ywcu (zwany dalej równie ż Zak ł adem – dowód: karty nr 1-4). W uzasadnieniu stwierdzono, ż e w dniu 02.11.2005r. Zak ł ad przedstawi ł do podpisania Wnioskodawcom umowy dotycz ą ce udzia ł u w kosztach utrzymania w nale ż ytym stanie porz ą dkowym i technicznym przystanków autobusowych. W § 2 pkt 2 w/w umów ustalono, ż e Wnioskodawcy b ę d ą uiszczali op ł at ę tytu ł em partycypacji w kosztach utrzymania przystanków w wysoko ś ci 460,80 PLN netto miesi ę cznie. Takie post ę powanie Zak ł adu jest niezgodne z prawem, poniewa ż narzuca on uci ąż liwe warunki umowy przynosz ą ce mu nieuzasadnione korzy ś ci. Zaproponowania op ł ata w wysoko ś ci 460,80 PLN, której wysoko ść nie podlega ł a negocjacjom jest bardzo wygórowana i nie ma ż adnego odzwierciedlenia w rzeczywistych kosztach utrzymywania w czysto ś ci przystanków. Op ł aty w przedmiotowej wysoko ś ci stanowi ć b ę d ą nieuzasadnione korzy ś ci dla Zak ł adu poniewa ż s ą sprzeczne z obowi ą zuj ą cym prawem. Zgodnie z art. 22 ust. 1 a ustawy z dnia 6 wrze ś nia 2001r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088 z pó ź n. zm.) uzyskanie przez przewo ź nika potwierdzenia uzgodnienia zasad korzystania z przystanków nie mo ż e powodowa ć nak ł adania na przewo ź nika ż adnych op ł at za korzystanie z tych przystanków. Zdaniem Wnioskodawców dzia ł ania Zak ł adu godz ą w szeroko poj ę ty interes spo ł eczny, albowiem w pierwszej kolejno ś ci uderzaj ą w kondycj ę finansow ą przewo ź ników, co niew ą tpliwe te ż wywo ł uje skutek w stosunku do konsumentów, którzy zmuszeni s ą do p ł acenia wy ż szych cen za bilety. W tym stanie rzeczy Organ Antymonopolowy w dniu 05.06.2006r. Postanowieniem nr 1 wszcz ął post ę powanie antymonopolowe, w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Miejski Zak ł ad Komunikacyjny w Ż ywcu Sp. z o.o. pozycji dominuj ą cej na rynku polegaj ą cego na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych narzucaj ą cemu te warunki nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zobowi ą zanie Wnioskodawców do uiszczania kwoty 460,80 PLN netto miesi ę cznie tytu ł em partycypacji w kosztach utrzymania przystanków w nale ż ytym stanie porz ą dkowym i technicznym, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (dowód: karta nr 13). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Zak ł ad stwierdzi ł , ż e postawione zarzuty s ą bezpodstawne (dowód: karty nr 21-26). Strony niniejszego post ę powania w dniu 11.12.2003r. zawar ł y umowy okre ś laj ą ce zasady korzystania przez Wnioskodawców z przystanków komunikacji miejskiej na terenie miasta Ż ywca b ę d ą cych w zarz ą dzie Zak ł adu. Zgodnie z tymi umowami Wnioskodawcy zobowi ą zali si ę do uiszczania op ł aty na rzecz Zak ł adu z tytu ł u korzystania z przystanków. Strony zgodnie ustali ł y, ż e op ł ata ta wyniesie 0,20 PLN za ka ż de zatrzymanie si ę na przystanku. Konieczno ść zmiany zasad tak ustalonej wspó ł pracy wymusi ł a nowelizacja ustawy o transporcie drogowym, obowi ą zuj ą ca od pa ź dziernika 2005r., która w art. 22 ust. 1a wprowadzi ł a zapis o zakazie nak ł adania na przewo ź ników op ł at za korzystanie z przystanków komunikacji miejskiej. W tej sytuacji Zak ł ad zaproponowa ł przewo ź nikom (w tym Wnioskodawcom) nowe zasady wspó ł pracy. Wnioskodawcy podobnie jak i inni przewo ź nicy korzystaj ą cy z przystanków komunikacji miejskiej na terenie Ż ywca otrzymali propozycj ę zawarcia umowy okre ś laj ą cej zasady ich finansowego udzia ł u w kosztach utrzymania przystanków, b ę d ą cych w zarz ą dzie Zak ł adu w nale ż ytym stanie technicznym oraz czysto ś ci. Zaproponowana w umowach miesi ę czna 2 wysoko ść op ł aty rycza ł towej zosta ł a wyliczona wed ł ug takiej samej metodologii, jak op ł ata uiszczana wcze ś niej przez Wnioskodawców na podstawie umów z 2003r. i wynosi 0,20 PLN netto za ka ż de zatrzymanie si ę na przystanku. Z przygotowanego zestawienia kosztów ponoszonych przez Zak ł ad na utrzymanie nale ż ytego stanu technicznego i czysto ś ci przystanków oraz danych na temat wielko ś ci udzia ł u innych przewo ź ników w tych ż e kosztach, twierdzenia Wnioskodawców o wygórowanej op ł acie, jak równie ż zarzut, i ż jej wysoko ść nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistych kosztach utrzymania przystanków jest bezpodstawny. Zdaniem Zak ł adu oprócz wskazanego przez Wnioskodawców przepisu art. 22 ust. 1 a ustawy o transporcie drogowym w przedmiotowej sprawie nale ż y równie ż wzi ąć pod uwag ę tre ść art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 13 wrze ś nia 1996r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 z pó ź n. zm.), który stanowi, ż e uprz ą tni ę cie i pozbycie si ę b ł ota, ś niegu, lodu i innych zanieczyszcze ń z przystanków komunikacyjnych oraz z wydzielonych kraw ęż nikiem lub oznakowaniem poziomym torowisk pojazdów szynowych nale ż y do obowi ą zków przedsi ę biorców u ż ytkuj ą cych tereny s ł u żą ce komunikacji publicznej. St ą d te ż na Wnioskodawcach, podobnie jak na innych przewo ź nikach b ę d ą cych u ż ytkownikami przystanków komunikacji miejskiej, spoczywa ustawowy obowi ą zek wspó ł uczestniczenia w kosztach ich utrzymania. Zatem zaproponowane umowy s ą zgodne z prawem a wynikaj ą ce z nich op ł aty – z uwagi na sposób ich wyliczenia – nak ł adaj ą na przewo ź ników jedynie w niewielkim zakresie finansowy obowi ą zek uczestniczenia w kosztach utrzymania przystanków w nale ż ytym stanie technicznym oraz czysto ś ci. W dniu 19.12.2006r. z urz ę du Postanowieniem nr 2 dokonano zmiany tre ś ci Postanowienia nr 1 w zakresie zarzutu postawionego Zak ł adowi w ten sposób, ż e zwrot „zobowi ą zanie wnioskodawców do uiszczania kwoty 460,80 PLN netto miesi ę cznie” zast ą piono sformu ł owaniem „zobowi ą zanie przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść przewozow ą do uiszczania kwoty 0,20 PLN netto miesi ę cznie za ka ż de zatrzymanie si ę na przystanku.” (dowód: karty nr 216-217). St ą d te ż post ę powanie antymonopolowe w dalszym toku by ł o prowadzone pod zarzutem nadu ż ywania przez Miejski Zak ł ad Komunikacyjny w Ż ywcu Sp. z o.o. pozycji dominuj ą cej na rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę na terenie Ż ywca poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych narzucaj ą cemu te warunki nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zobowi ą zanie przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść przewozow ą do uiszczania kwoty 0,20 PLN netto miesi ę cznie za ka ż de zatrzymanie si ę na przystanku tytu ł em partycypacji w kosztach utrzymania przystanków w nale ż ytym stanie porz ą dkowym i technicznym. O zmianie tre ś ci zarzutu zawiadomiono strony post ę powania (dowód: karta nr 218). W oparciu o zgromadzony w toku post ę powania materia ł dowodowy Organ Antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny . Miejski Zak ł ad Komunikacyjny w Ż ywcu Sp. z o.o. prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru S ą dowego pod nr 0000107697. Przedmiotem jego dzia ł alno ś ci jest m.in. transport pasa ż erski miejski, pozosta ł y pasa ż erski transport l ą dowy oraz pozosta ł a dzia ł alno ść us ł ugowa, gdzie indziej nie sklasyfikowana (dowód: karty nr 51- 57). Andrzej J. prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Us ł ugi Transportowo – Osobowe zgodnie z wpisem do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta Rabka – Zdrój. Przedmiotem jego dzia ł alno ś ci jest transport pasa ż erski mi ę dzymiastowy, transport pasa ż erski rozk ł adowy pozosta ł y oraz transport l ą dowy pasa ż erski, pozosta ł y (dowód: karty nr 104-105). Krzysztof J. prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Bus Transport Prywatny zgodnie z wpisem do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta Rabka 3 – Zdrój. Przedmiot jego dzia ł alno ś ci jest identyczny z przedmiotem dzia ł alno ś ci prowadzonej przez Andrzeja J. (dowód: karta nr 115). Obydwaj Wnioskodawcy posiadaj ą licencje na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób oraz zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej Bielsko – Bia ł a – Maków Podhala ń ski (dowód: karty nr 125, 126, 131 i 132). W dniu 11.12.2003r. Wnioskodawcy zawarli z Zak ł adem umowy, których przedmiotem by ł o korzystanie z przystanków, w celu zatrzymywania si ę autobusów, zlokalizowanych przy ul. Ż eromskiego wed ł ug za łą czonego rozk ł adu jazdy (dowód: karty nr 108, 111-112). Zgodnie z § 2 w/w umów strony ustali ł y, ż e z dniem zawarcia umowy Zak ł ad b ę dzie pobiera ł op ł at ę za ka ż dorazowe zatrzymanie si ę na przystankach, tj. codziennie siedem kursów wynikaj ą cych z za łą czonego rozk ł adu jazdy, pomno ż one przez dwa przystanki. Wnioskodawcy zobowi ą zani zostali do uiszczania op ł at w kwocie 0,20 PLN netto za jeden kurs, za napraw ę i konserwacj ę przystanków i zostali uprawnieni do wywieszenia w ł asnego rozk ł adu jazdy na przystankach. W/w umowy zosta ł y zawarte na okres 3 lat z mo ż liwo ś ci ą ich rozwi ą zania w terminie jednego miesi ą ca od daty wypowiedzenia przez ka ż d ą ze stron. Ponadto Wnioskodawcy w dniu 15.12.2003r. zawarli umowy z Przedsi ę biorstwem Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. z siedzib ą w Ż ywcu, zgodnie z tre ś ci ą których PUK Sp. z o.o. zobowi ą za ł o si ę do r ę cznego sprz ą tania oraz wywozu odpadów komunalnych z przystanków autobusowych zlokalizowanych w Ż ywcu przy ul. Ż eromskiego. Za wykonanie tej us ł ugi ka ż dy z Wnioskodawców zobowi ą za ł si ę do uiszczania nale ż no ś ci w wysoko ś ci (…) PLN netto miesi ę cznie (dowód: karty nr 106-107 i 112). W dniu 02.11.2005r. Zak ł ad przedstawi ł Wnioskodawcom do podpisu projekt nowych umów (dowód: karty nr 29-32), których przedmiotem mia ł by ć udzia ł w kosztach utrzymania w nale ż ytym stanie porz ą dkowym i technicznym nast ę puj ą cych przystanków: - Moszczanica w obu kierunkach – ul. Krakowska, - Moszczanica I w obu kierunkach – ul. Krakowska, - Stary Ż ywiec w obu kierunkach – ul. Sienkiewicza, - Ż ywiec Ż eromskiego w obu kierunkach – ul. Ż eromskiego, - Pietrzykowice Ż wirownia w obu kierunkach – ul. Weso ł a, - Pietrzykowice PKP w obu kierunkach – ul. Weso ł a. W § 2 umowy z Andrzejem J. wskazano, ż e nie b ę dzie on ponosi ł ż adnych op ł at z tytu ł u korzystania z w/w przystanków. B ę dzie on uiszcza ł pocz ą wszy od 02.11.2005r. co kwarta ł na rzecz Zak ł adu rycza ł tem kwot ę w wysoko ś ci 432 PLN netto miesi ę cznie tytu ł em partycypacji w kosztach utrzymania przedmiotowych przystanków w nale ż ytym stanie porz ą dkowym i technicznym. Zapis § 2 umowy przedstawionej do podpisu Krzysztofowi J. by ł prawie identyczny, jak tej która dotyczy ł a Andrzeja J., przy czym wysoko ść kwoty, jaka mia ł a by ć uiszczana na rzecz Zak ł adu, wynosi ł a 460,80 PLN netto miesi ę cznie. W pismach z dnia 22.12.2005r. pe ł nomocnik Wnioskodawców ustosunkowa ł si ę do tre ś ci wy ż ej wskazanych projektów umów datowanych na 02.11.2005r. i powo ł uj ą c si ę na art. 22 ust. 1 a ustawy o transporcie drogowym stwierdzi ł , ż e podpisanie tych umów nie jest mo ż liwe (dowód: karty nr 6 i 9). Równocze ś nie zwróci ł si ę o przedstawienie stosownej umowy (uzgodnienia zasad korzystania z przystanków), która b ę dzie czyni ł a wszelkim wymaganiom formalnoprawnym. Zak ł ad w odpowiedzi, w pismach z dnia 30.12.2005r. kierowanych do Wnioskodawców, zwróci ł si ę do nich o przedstawienie propozycji umowy okre ś laj ą cej zasady korzystania z przystanków (dowód: karty nr 43 i 44). Do czasu uzgodnienia zasad korzystania z przystanków Zak ł ad wezwa ł Wnioskodawców do zaprzestania zatrzymywania si ę na tych przystankach. 4 Pe ł nomocnik Wnioskodawców w za łą czeniu do pisma z dnia 19.01.2006r. przedstawi ł w ł asny projekt Porozumienia o uzgodnieniu zasad korzystania z przystanków (dowód: karty nr 162- 165) . W § 2 w/w porozumienia zosta ł zawarty nast ę puj ą cy zapis „Przewo ź nik zobowi ą zany jest do pokrywania zwyk ł ych kosztów utrzymania przystanków, w szczególno ś ci kosztów utrzymania ich w czysto ś ci. W tym celu przewo ź nik zobowi ą zany jest do zawarcia stosownej umowy z firm ą zajmuj ą c ą si ę utrzymywaniem czysto ś ci dzia ł aj ą c ą na obszarze, na którym znajduj ą si ę przystanki obj ę te niniejszym uzgodnieniem (ewentualnie MZK sam podpisze stosowne umowy, a koszty sprz ą tania przystanków roz ł o ż y proporcjonalnie na wszystkich przewo ź ników z nich korzystaj ą cych z sob ą w łą cznie)”. Zak ł ad w kolejnym pi ś mie z dnia 26.01.2006r. odnosz ą c si ę do w/w propozycji Wnioskodawców zawartych w projekcie porozumienia stwierdzi ł , ż e zaproponowana przez niego kwota w projekcie umowy jest kwot ą rycza ł tow ą pozwalaj ą c ą utrzyma ć przystanki w nale ż ytym stanie technicznym i porz ą dkowym tak ż e w okresie zimowym (dowód: karty nr 37 i 40). Zak ł ad w za łą czeniu do tego pisma przedstawi ł kolejn ą wersj ę umów, w oparciu o które Wnioskodawcy mogliby korzysta ć z przystanków stanowi ą cych w ł asno ść lub b ę d ą cych w zarz ą dzie Zak ł adu i ponownie w nich okre ś lono, i ż Krzysztof J. winien uiszcza ć miesi ę cznie 460,80 PLN netto, a Andrzej J. 432 PLN netto (dowód: karty nr 38-39 i 41-42). Strony niniejszego post ę powania ostatecznie nie podpisa ł y umów uprawniaj ą cych Wnioskodawców do korzystania z przystanków autobusowych na terenie Ż ywca, a Wnioskodawcy wyst ą pili do Organu Antymonopolowego z wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. Zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 z pó ź n. zm.) organ administracji rz ą dowej lub jednostki samorz ą du terytorialnego, do którego w ł a ś ciwo ś ci nale żą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarz ą dc ą drogi. Zarz ą dcami dróg (…) s ą dla dróg: krajowych - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad; wojewódzkich - zarz ą d województwa; powiatowych - zarz ą d powiatu; gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta). Art. 4 pkt 8a ustawy o transporcie drogowym okre ś la poj ę cie przystanku, który oznacza miejsce przeznaczone do wsiadania lub wysiadania pasa ż erów na danej linii komunikacyjnej, oznaczone w sposób okre ś lony w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z pó ź n. zm.), z informacj ą o rozk ł adzie jazdy, z uwzgl ę dnieniem godzin odjazdów ś rodków transportowych przewo ź nika drogowego uprawnionego do korzystania z tego miejsca. Na terenie Ż ywca znajduj ą si ę wszystkie wy ż ej wymienione kategorie dróg, tj. krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne. Zgodnie z art. 22 ust.1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym do łą cza si ę potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z obiektów dworcowych i przystanków, dokonanego z ich w ł a ś cicielami lub zarz ą dzaj ą cymi. St ą d te ż podmiot ubiegaj ą cy si ę o zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych z wykorzystaniem przystanków znajduj ą cych si ę na terenie Ż ywca jest zobowi ą zany uzgodni ć zasady korzystania z tych przystanków z ich w ł a ś cicielami (zarz ą dzaj ą cymi), którymi w zale ż no ś ci od kategorii drogi, przy której zlokalizowane s ą te przystanki s ą : Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, zarz ą d województwa, zarz ą d powiatu oraz wójt (burmistrz, prezydent miasta). Jak wskazano wy ż ej zgodnie z definicj ą legaln ą pod poj ę ciem przystanku nale ż y rozumie ć miejsce przeznaczone do wsiadania lub wysiadania pasa ż erów na danej linii komunikacyjnej, oznaczone w sposób okre ś lony w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym z informacj ą o rozk ł adzie jazdy. W rzeczywisto ś ci w rejonie tak rozumianego przystanku umieszczane s ą równie ż wiaty przystankowe, informacje dla pasa ż erów i inne naniesienia ma ł ej architektury, 5 które cz ę sto nie s ą w ł asno ś ci ą w ł a ś ciciela drogi. Maj ą one na celu stworzenie pasa ż erom jak najdogodniejszych warunków oczekiwania na przyjazd ś rodka transportu. W niniejszej sprawie przystanki zlokalizowane przy drogach gminnych stanowi ą w ł asno ść Gminy Ż ywiec i jest ona równie ż w ł a ś cicielem ca ł ej infrastruktury przystankowej (wiaty, naniesienia ma ł ej architektury itd.). W przypadku przystanków zlokalizowanych przy innych drogach Gmina Ż ywiec nie jest ich w ł a ś cicielem, ale jest w ł a ś cicielem infrastruktury przystankowej. Pismem z dnia 31.12.2004r. Gmina Ż ywiec przekaza ł a w utrzymanie i zarz ą dzanie Zak ł adowi przystanki komunikacji miejskiej na jej terenie. Przystanki te winny by ć utrzymywane w nale ż ytym stanie technicznym i porz ą dkowym. Wykaz tych przystanków zawiera za łą cznik do w/w pisma (dowód: karty nr 58-61). W zwi ą zku z powy ż szym Zak ł ad utrzymuje w nale ż ytym stanie technicznym i porz ą dkowym wszystkie przystanki stanowi ą ce w ł asno ść Gminy Ż ywiec, jak równie ż infrastruktur ę przystankow ą na przystankach stanowi ą cych w ł asno ść innych podmiotów (np. województwa, powiatu) i ponosi z tego tytu ł u okre ś lone koszty. Wysoko ść kosztów poniesionych przez Zak ł ad w zwi ą zku z utrzymaniem w nale ż ytym stanie technicznym i porz ą dkowym przystanków i infrastruktury przystankowej wynios ł a w 2005r. 99 032,40 PLN brutto (dowód: karta nr 25). Na kwot ę t ą sk ł ada ł y si ę nast ę puj ą ce koszty: 18 696,40 PLN (zakup i budowa wiat przystankowych), 2 052 PLN (zakup ś rodków czysto ś ci do mycia wiat przystankowych), 19 278 PLN (konserwacja i naprawa przystanków) oraz 59 006 PLN (utrzymanie czysto ś ci i porz ą dku na przystankach). W okresie stycze ń - wrzesie ń 2006r. w/w koszty wynios ł y 67 535,87 PLN (dowód: karty nr 26 i 192) i sk ł ada ł y si ę na nie: 11 774,77 PLN (zakup i budowa wiat przystankowych), 2002,37 PLN (zakup ś rodków czysto ś ci do mycia wiat przystankowych), 18 298,88 PLN (konserwacja i naprawa przystanków), 26 091,85 PLN (utrzymanie czysto ś ci i porz ą dku na przystankach) oraz 9368 PLN (podatek od nieruchomo ś ci oraz amortyzacja wiat przystankowych). Zak ł ad zawar ł umowy z nast ę puj ą cymi przedsi ę biorcami, których przedmiotem jest udzia ł w kosztach utrzymania w nale ż ytym stanie porz ą dkowym i technicznym przystanków w Ż ywcu (dowód: karty nr 24, 76-93 i 192). L.p. Nazwa przedsi ę biorcy Ogólna ilo ść zatrzyma ń w okresie miesi ą ca na przystankach administrowanych przez Zak ł ad Wysoko ść op ł aty za 1 zatrzymanie w PLN netto Łą czna wysoko ść op ł at ponoszonych przez przewo ź nika w okresie miesi ą ca w PLN netto 1 PKS S. Bogus ł aw „Przewóz Osób” w Ś lemieniu 128 0,20 25,60 2 FP-H-U Transport Osobowo – Towarowy „Drewol” Lucyna G. w Koszarawie 122 0,20 24,40 3 Robert D. Travel Bus Us ł ugi Transportowe w Lipowej 528 0,20 105,60 4 Jan K. Us ł ugi Transportowe Przewóz Osób w Ż ywcu 204 0,20 40,80 5 Czes ł aw B. BT-P Beskid – Trans w Ż ywcu 156 0,20 31,20 6 Grzegorz Z. ZP-U-H „Thermo – Car w Czernichowie 752 0,20 150,40 7 W.D. - J.M. PU-H „Dumar” s.c. w Ż ywcu 746 0,20 149,20 8 Tadeusz J. Glob – Trans w 140 0,20 28 6 Ż abnicy 9 PPKS w Ż ywcu 15 486 0,08 1270 10 Piotr S. – PTP Sawa 44 0,20 8,80 11 Jolanta M. Handel i Us ł ugi Transportowe Przewóz Osób 520 0,20 104 Wnioskodawcy niniejszego post ę powania zgodnie z propozycjami Zak ł adu mieli wnosi ć op ł aty w nast ę puj ą cej wysoko ś ci (dowód: karta nr 192). L.p. Nazwa przedsi ę biorcy Ogólna ilo ść zatrzyma ń w okresie miesi ą ca na przystankach administrowanych przez Zak ł ad Wysoko ść op ł aty za 1 zatrzymanie w PLN netto Łą czna wysoko ść op ł at ponoszonych przez przewo ź nika w okresie miesi ą ca w PLN netto 1 Krzysztof J. Bus Transport Prywatny 2304 0,20 460,80 2 Andrzej J. Us ł ugi Transportowe – Osobowe 2160 0,20 432,00 Z informacji przedstawionych przez Zak ł ad wynika, ż e łą czna wysoko ść przychodów z op ł at pobieranych od przewo ź ników faktycznie wynios ł a w 2005r. 11 347,50 PLN brutto, a w okresie stycze ń – maj 2006r. 12 486,27 PLN brutto dowód: karta nr 25). Zak ł ad wskaza ł , ż e jego pojazdy w okresie miesi ą ca zatrzymuj ą si ę na przystankach na terenie Ż ywca 76 196 razy, a nale ż na op ł ata winna wynosi ć w takim przypadku 15 239 PLN. Ponadto ni ż sza wysoko ść op ł at uiszczanych przez PPKS w Ż ywcu wynika z faktu, i ż Zak ł ad korzysta z przystanku nale żą cego do tego przedsi ę biorcy (dowód: karta nr 192). Zak ł ad w 2006r. osi ą gn ął przychód w wysoko ś ci 9 636 000 PLN (dowód: karty nr 247-250). W oparciu o zgromadzony w post ę powaniu materia ł dowodowy Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Dla uznania, ż e sprawa ma charakter antymonopolowy niezb ę dne jest ustalenie czy w okoliczno ś ciach sprawy dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów celem regulacji w niej przyj ę tej jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Pozwala to przyj ąć , ż e ma ona charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego. Znajduje wi ę c zastosowanie tylko wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony zostaje interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Poj ę cie interesu publicznego nie zosta ł o zdefiniowane w ustawie, niemniej by ł o ono wielokrotnie przedmiotem interpretacji S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz S ą du Najwy ż szego. Zdaniem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wyra ż onym w wyroku z dnia 12.06.2002r. (sygn. akt XVII Ama 47/01), poj ę cie interesu publicznego nie jest poj ę ciem o charakterze jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany, a Organ Antymonopolowy w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji winien by ć rzecznikiem tego interesu. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, odnosz ą cy si ę do ogó ł u, a nie do jednostki czy te ż okre ś lonej grupy. Podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów winno by ć uprzednie udowodnienie przez Prezesa Urz ę du, czy nast ą pi ł o rzeczywiste naruszenie wskazanego przepisami ustawy interesu publicznego. W ten sam sposób S ą d wypowiedzia ł si ę w wyrokach z dnia: 25.06.2001r. sygn. akt XVII Ama 84/00, 28.05.2001r. sygn. akt XVII Ama 82/00, 27.06.2001r. sygn. akt XVII Ama 92/00, 12.11.2001r. sygn. akt XVII Ama 105/00 oraz 04.07.2001r. sygn. akt XVII Ama 108/00. 7 Podobne stanowisko zaj ął równie ż S ą d Najwy ż szy, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2001r. sygn. akt I CKN 1217/98 stwierdzi ł , ż e ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego, ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji i nie odnosi si ę do ochrony roszcze ń indywidualnych. Z kolei, w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.02.2004r. sygn. akt III SK 2/04 S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , ż e naruszenie indywidualnego interesu nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia interesu zbiorowego ,,je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć zakazane skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. W ś wietle powy ż szego orzecznictwa, Organ Antymonopolowy mo ż e wszcz ąć i prowadzi ć post ę powanie antymonopolowe wy łą cznie wówczas, gdy zachodzi podejrzenie, i ż nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznego, a zatem, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty zosta ł szerszy kr ą g uczestników rynku lub te ż wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku. Ustawa zatem w odniesieniu do przedsi ę biorców chroni konkurencj ę , a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Wymienione w art. 1 cele ustawy zosta ł y okre ś lone jako równorz ę dne co sprawia, ż e praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę obejmuj ą nie tylko te, które godz ą w konkurencj ę , ale równie ż te, które – podejmowane przez przedsi ę biorców posiadaj ą cych pozycj ę dominuj ą c ą – nie godz ą c wprost w konkurencj ę , naruszaj ą interesy innych uczestników rynku. Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę mo ż na zatem podzieli ć na praktyki antykonkurencyjne, wywieraj ą ce bezpo ś redni wp ł yw na stan lub rozwój konkurencji i interesy konkurencyjne innych przedsi ę biorców, oraz praktyki eksploatacyjne, których efektem lub celem jest naruszenie przede wszystkim innych ni ż konkurencyjne interesów innych uczestników rynku. W rozpatrywanej sprawie skutkami praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę dotkni ę ci zostali przedsi ę biorcy prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na krajowym transporcie drogowym osób wnosz ą cy op ł aty z tytu ł u partycypacji w kosztach utrzymania przystanków komunikacji autobusowej na terenie Ż ywca w wysoko ś ci wy ż szej ni ż wynika ł aby z proporcjonalnego podzielenia w/w kosztów na wszystkich przewo ź ników w zale ż no ś ci od faktycznego korzystania przez nich z infrastruktury przystankowej. Praktyka ta ma charakter eksploatacyjny i powoduje przysporzenie po stronie Zak ł adu nieuzasadnionych korzy ś ci, poniewa ż uczestniczy on w kosztach utrzymywania przystanków mniejszym stopniu ni ż pozostali przewo ź nicy. Partycypowanie przez przewo ź ników w kosztach utrzymania przystanków w zró ż nicowanej wysoko ś ci w istotnym stopniu mo ż e skutkowa ć zaburzeniem konkurencji na rynku, gdy ż stworzone przez Zak ł ad warunki konkurowania nie s ą jednakowe dla wszystkich przedsi ę biorców. Dzia ł alno ść Zak ł adu godzi równie ż we wszystkich przedsi ę biorców, którzy zamierzaliby prowadzi ć dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na zarobkowym przewozie osób z wykorzystaniem administrowanych przez niego przystanków. Tak wi ę c, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wyst ę powaniem interesu publicznoprawnego. I. Niniejsze post ę powanie prowadzone jest pod zarzutem nadu ż ywania przez Miejski Zak ł ad Komunikacyjny w Ż ywcu Sp. z o.o. pozycji dominuj ą cej na rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę na terenie Ż ywca polegaj ą cego na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych narzucaj ą cemu te warunki nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zobowi ą zanie przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść przewozow ą do uiszczania kwoty 0,20 PLN netto miesi ę cznie za ka ż de zatrzymanie si ę na przystanku tytu ł em partycypacji w kosztach utrzymania przystanków w nale ż ytym stanie porz ą dkowym i technicznym. 8 Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę ujawniaj ą si ę na okre ś lonym rynku w ł a ś ciwym. St ą d te ż dla poprawnej oceny zachowania Zak ł adu w kontek ś cie zastosowania art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest zdefiniowanie rynku w ł a ś ciwego w sprawie. Zgodnie z art. 4 pkt 8 w/w ustawy przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Jak ustalono w toku post ę powania administracyjnego przystanki w Ż ywcu zlokalizowane przy drogach gminnych stanowi ą w ł asno ść Gminy Ż ywiec i jest ona równie ż w ł a ś cicielem ca ł ej infrastruktury przystankowej (wiaty, naniesienia ma ł ej architektury, informacje dla pasa ż erów itd.). Przystanki zlokalizowane przy innych drogach (np. powiatowych, wojewódzkich) nie s ą w ł asno ś ci ą Gminy Ż ywiec, niemniej w takich przypadkach Gmina jest w ł a ś cicielem infrastruktury przystankowej. Gmina przekaza ł a w utrzymanie i zarz ą dzanie Zak ł adowi przystanki komunikacji miejskiej na jej terenie, które powinny by ć utrzymywane w nale ż ytym stanie technicznym i porz ą dkowym. W zwi ą zku z powy ż szym Zak ł ad administruje wszystkimi przystankami stanowi ą cymi w ł asno ść Gminy Ż ywiec, jak równie ż infrastruktur ą przystankow ą na przystankach stanowi ą cych w ł asno ść innych podmiotów (np. województwo, powiat) i ponosi z tego tytu ł u okre ś lone koszty. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Bior ą c powy ż sze ustalenia pod uwag ę nale ż y stwierdzi ć , ż e Zak ł ad, jako zarz ą dca przystanków stanowi ą cych w ł asno ść Gminy oraz zarz ą dca ca ł ej infrastruktury przystankowej na terenie Ż ywca zajmuje dominuj ą c ą pozycj ę na rynku udost ę pniania przystanków komunikacyjnych wraz z infrastruktur ą w celu zatrzymywania si ę na nich pojazdów przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie przewozu osób. Art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje praktyk ę polegaj ą c ą na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Dla stwierdzenia tej praktyki konieczne jest wykazanie kumulatywnego spe ł nienia trzech przes ł anek (poza przes ł ank ą posiadania pozycji dominuj ą cej na rynku przez przedsi ę biorc ę , któremu stawia si ę zarzut): - narzucanie warunków umowy, - uci ąż liwy charakter tych warunków umowy, - uzyskiwanie nieuzasadnionych korzy ś ci przez narzucaj ą cego je przedsi ę biorc ę . Narzucanie warunków umów musi mie ć charakter przymusowy, wymuszony przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku. Jego ź ród ł em jest si ł a rynkowa przedsi ę biorcy pozwalaj ą ca na jednostronne dyktowanie warunków umów kontrahentom. Narzucanie warunku umowy ma miejsce wówczas, gdy dominant wykorzystuj ą c posiadan ą si łę rynkow ą i sytuacj ę przymusow ą kontrahenta, wynikaj ą c ą z braku rzeczywistych alternatyw na rynku, wymusza na nim okre ś lone zachowania. Zak ł ad jako administrator przystanków i infrastruktury przystankowej na obszarze Ż ywca zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą na rynku i dysponuje potencja ł em niezb ę dnym do narzucenia swoim kontrahentom warunków umowy. O tym, czy w konkretnej sytuacji tre ść umowy zosta ł a kontrahentowi narzucona, czy te ż umowa by ł a rezultatem negocjacji w ramach przys ł uguj ą cej stronom swobody kontraktowania decyduje ostatecznie tre ść umowy oraz okoliczno ś ci jej zawarcia. Do narzucania warunków umowy dochodzi ć mo ż e zarówno w drodze dzia ł a ń (aktywnego 9 narzucania warunków w negocjacjach), jak równie ż zaniechania (odmowy podejmowania negocjacji w przedmiocie spornych kwestii). Konieczne jest wi ę c wykazanie si ę przez kontrahentów dominantów aktywno ś ci ą w negocjacjach oraz brakiem elastyczno ś ci u dominantów w akceptowaniu warunków umownych nieakceptowanych przez s ł absz ą stron ę umowy. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego w dniu 02.11.2005r. Zak ł ad przedstawi ł Wnioskodawcom do podpisu projekt nowych umów, których przedmiotem mia ł by ć udzia ł w kosztach utrzymania w nale ż ytym stanie porz ą dkowym i technicznym przystanków na terenie Ż ywca. W umowach wskazano, i ż Andrzej J. i Krzysztof J. b ę d ą uiszczali pocz ą wszy od 02.11.2005r. co kwarta ł na rzecz Zak ł adu rycza ł tem kwoty w wysoko ś ci odpowiednio 432 PLN netto i 460,80 PLN netto miesi ę cznie tytu ł em partycypacji w kosztach utrzymania przedmiotowych przystanków w nale ż ytym stanie porz ą dkowym i technicznym. Pe ł nomocnik Wnioskodawców ustosunkowa ł si ę do tre ś ci wy ż ej wskazanych projektów umów i zwróci ł si ę o przedstawienie stosownej umowy (uzgodnienia zasad korzystania z przystanków), która b ę dzie czyni ł a wszelkim wymaganiom formalnoprawnym. Zak ł ad w odpowiedzi zwróci ł si ę do Wnioskodawców o przedstawienie propozycji umowy okre ś laj ą cej zasady korzystania z przystanków i wezwa ł ich do zaprzestania zatrzymywania si ę na tych przystankach. Pe ł nomocnik Wnioskodawców przedstawi ł w ł asny projekt Porozumienia o uzgodnieniu zasad korzystania z przystanków w którym wskaza ł dwie propozycje zasad uczestnictwa jego mocodawców w kosztach utrzymania tych przystanków. Nast ę pnie Zak ł ad przedstawi ł kolejn ą wersj ę umów w oparciu o które Wnioskodawcy mogliby korzysta ć z przystanków stanowi ą cych w ł asno ść lub b ę d ą cych w zarz ą dzie Zak ł adu i ponownie w nich okre ś lono, i ż Krzysztof J. winien uiszcza ć miesi ę cznie 460,80 PLN netto, a Andrzej J. 432 PLN netto. Strony niniejszego post ę powania ostatecznie nie podpisa ł y umów o korzystanie z przystanków autobusowych na terenie Ż ywca, a Wnioskodawcy wyst ą pili do Organu Antymonopolowego z wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. Powy ż ej wskazany stan faktyczny prowadzi do wniosku, ż e pomimo wymiany korespondencji pomi ę dzy Zak ł adem i Wnioskodawcami strony nie podpisa ł y w/w umów. Spowodowane to by ł o faktem sta ł ego utrzymywania przez Zak ł ad stanowiska zgodnie z którym Wnioskodawcy mieliby obowi ą zek uiszcza ć miesi ę cznie kwoty odpowiednio 460,80 PLN netto i 432 PLN netto, co w przeliczeniu daje 0,20 PLN miesi ę cznie za ka ż de zatrzymanie si ę przez przewo ź nika na przystanku. Zak ł ad w przedmiotowym zakresie w ogóle nie odniós ł si ę do propozycji przedstawianych przez Wnioskodawców i stale podtrzymywa ł swoje stanowisko. Tym samym, pomimo aktywno ś ci Wnioskodawców w negocjacjach Zak ł ad wykaza ł si ę ca ł kowitym brakiem elastyczno ś ci w negocjowaniu warunków umownych nieakceptowanych przez s ł absz ą stron ę umowy. Wskaza ć równie ż nale ż y, ż e w umowach z wszystkimi przewo ź nikami na terenie Ż ywca (za wyj ą tkiem PPKS w Ż ywcu) okre ś lono ich udzia ł w partycypowaniu w kosztach utrzymania przystanków na kwot ę 0,20 PLN za jedno zatrzymanie na przystanku. St ą d te ż bior ą c pod uwag ę powy ż sze okoliczno ś ci nale ż y stwierdzi ć , ż e Zak ł ad narzuca ł Wnioskodawcom i pozosta ł ym przewo ź nikom obowi ą zek partycypowania w kosztach utrzymania przystanków w wysoko ś ci 0,20 PLN za jedno zatrzymanie na przystanku. Dla oceny zachowania Zak ł adu nie ma znaczenia fakt, ż e strony niniejszego post ę powania ostatecznie nie podpisa ł y umów w oparciu o które Wnioskodawcy byliby uprawnieni do korzystania z przystanków autobusowych na terenie Ż ywca, poniewa ż dla bytu przedmiotowej praktyki wystarcza sama próba narzucania zawarcia umowy zawieraj ą cej warunki uci ąż liwe dla jednej strony i przynosz ą ce drugiej stronie nieuzasadnione korzy ś ci. Nie jest tym samym konieczne wyst ą pienie skutku praktyk, a wystarczaj ą cym jest samo zagro ż enie wyst ą pienia skutku (vide wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23.06.1999r. sygn. akt XVII Ama 26/99). 10 Kolejn ą przes ł ank ą konieczn ą do stwierdzenia naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15.12.200r. o ochronie konkurencji i konsumentów jest dowiedzenie, ż e kwestionowany warunek umowy ma uci ąż liwy charakter. Za uci ąż liwy uznaje si ę ka ż dy warunek umowy oznaczaj ą cy dla jednej ze stron ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Definicja ta odwo ł uje si ę do kryteriów obiektywnych – typowych relacji umownych wyst ę puj ą cych na rynku. Dokonuj ą c analizy uci ąż liwo ś ci warunków umownych nale ż y rozwa ż y ć , czy w hipotetycznej sytuacji istnienia konkurencji na danym rynku w ł a ś ciwym, a wi ę c istnienia rzeczywistej swobody zawierania umów i kszta ł towania ich tre ś ci, dominant by ł by w stanie wynegocjowa ć takie postanowienia umów. Zgodnie z art. 22 ust.1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym do łą cza si ę potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z obiektów dworcowych i przystanków, dokonanego z ich w ł a ś cicielami lub zarz ą dzaj ą cymi. Ponadto zgodnie z art. 22 ust. 1a w/w ustawy uzyskane przez przewo ź nika potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z przystanków nie mo ż e powodowa ć nak ł adania na przewo ź ników ż adnych op ł at za korzystanie z tych przystanków. Art. 5 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach stanowi, ż e uprz ą tni ę cie i pozbycie si ę b ł ota, ś niegu, lodu i innych zanieczyszcze ń z przystanków komunikacyjnych oraz z wydzielonych kraw ęż nikiem lub oznakowaniem poziomym torowisk pojazdów szynowych nale ż y do obowi ą zków przedsi ę biorców u ż ytkuj ą cych tereny s ł u żą ce komunikacji publicznej. Analiza w/w przepisów prawa prowadzi do wniosku, ż e w ł a ś ciciel (administrator) przystanków jest uprawniony do pobierania od przewo ź ników korzystaj ą cych z tych przystanków op ł at zwi ą zanych z utrzymaniem ich w czysto ś ci, o ile przewo ź nicy samemu nie wykonuj ą tych czynno ś ci. Ponadto zdaniem Organu Antymonopolowego podmioty korzystaj ą ce z infrastruktury przystankowej (wiaty przystankowe, elementy ma ł ej architektury itd.) powinny partycypowa ć w kosztach utrzymania tej infrastruktury w nale ż ytym stanie technicznym. Infrastruktura ta jest bowiem bezpo ś rednio zwi ą zana z dzia ł alno ś ci ą przewozow ą i ma na celu stworzenie pasa ż erom jak najdogodniejszych warunków oczekiwania na przyjazd ś rodka transportu. W ł a ś ciciel lub zarz ą dca przystanku nie mo ż e natomiast osi ą ga ć ż adnych korzy ś ci z tytu ł u udost ę pniania przystanków podmiotom trzecim. Ze zgromadzonego materia ł u dowodowego wynika, ż e Zak ł ad jako zarz ą dca przystanków Gminnych i ca ł ej infrastruktury przystankowej na terenie Ż ywca ponosi z tego tytu ł u okre ś lone koszty. Wysoko ść tych kosztów wynios ł a w 2005r. 99 032,40 PLN brutto, a w okresie stycze ń - wrzesie ń 2006r. 67 535,87 PLN. Na kwot ę t ą sk ł ada ł y si ę nast ę puj ą ce koszty: zakup i budowa wiat przystankowych; zakup ś rodków czysto ś ci do mycia wiat przystankowych, konserwacja i naprawa przystanków, utrzymanie czysto ś ci i porz ą dku na przystankach, podatek od nieruchomo ś ci oraz amortyzacja wiat przystankowych. Jako jedyne kryterium podzia ł u w/w kosztów na poszczególnych przewo ź ników Zak ł ad przyj ął ilo ść zatrzyma ń pojazdów danego przewo ź nika w okresie miesi ą ca na przystanku. W ocenie Organu Antymonopolowego kryterium to ma charakter obiektywny i skutkuje tym, ż e najwy ż szy udzia ł w kosztach utrzymania przystanków ponosi przewo ź nik, który najwi ę cej z tych przystanków korzysta. Istotnym jest jednak, aby to kryterium by ł o stosowane w sposób identyczny w stosunku do wszystkich przewo ź ników dzia ł aj ą cych na danym rynku, poniewa ż stwarza im równe warunki konkurowania. Ponadto w ł a ś ciciel lub zarz ą dca przystanku nie mo ż e osi ą ga ć ż adnych korzy ś ci z tytu ł u udost ę pniania przystanków podmiotom trzecim. Z danych przedstawionych przez Zak ł ad wynika, ż e miesi ę cznie pojazdy wszystkich przewo ź ników zatrzymuj ą si ę na przystankach w Ż ywcu 99 486 razy. W skali roku daje to liczb ę 1 193 832 zatrzyma ń (dowód: karta nr 192). Bior ą c pod uwag ę , ż e w 2005r. Zak ł ad 11 poniós ł koszty zwi ą zane z utrzymaniem przystanków i infrastruktury przystankowej w wysoko ś ci 99 032, 40 PLN, kwot ę t ą nale ż y podzieli ć przez ogóln ą liczb ę zatrzyma ń pojazdów wszystkich przewo ź ników na przystankach w okresie roku, co pozwoli na ustalenie warto ś ci kwoty za 1 zatrzymanie. Tym samym 99 032,40 PLN podzielone przez 1 193 832 daje warto ść 0,08 PLN za jedno zatrzymanie. Z kolei bior ą c pod uwag ę , i ż przez 9 miesi ę cy 2006r. Zak ł ad poniós ł koszt w wysoko ś ci 67 535,87 PLN, ś redni koszt miesi ę czny wyniós ł 7 504 PLN, co w przybli ż eniu w skali roku daje kwot ę 90 047 PLN. Nast ę pnie dziel ą c t ę kwot ę przez ogóln ą liczb ę zatrzyma ń w ilo ś ci 1 193 832 daje to warto ść 0,075 PLN za jedno zatrzymanie. Z okoliczno ś ci sprawy wynika, ż e Zak ł ad w umowach z przewo ź nikami zarówno tymi, którzy faktycznie je zawarli, jak i tymi, którzy ich nie podpisali tj. z Wnioskodawcami wskaza ł , i ż udzia ł ka ż dego z przewo ź ników w kosztach utrzymania przystanków i infrastruktury wynosi 0,20 PLN za jedno zatrzymanie. Porównuj ą c t ę kwot ę z kwotami wyliczonymi powy ż ej (0,08 PLN i 0,075 PLN) nale ż y doj ść do wniosku, i ż Zak ł ad obci ąż a przewo ź ników obowi ą zkiem zap ł aty ś rodków pieni ęż nych w wysoko ś ci ponad dwukrotnie wy ż szej ni ż wynika ł oby to z prawid ł owego podzielenia wszystkich kosztów na poszczególnych przewo ź ników proporcjonalnie do stopnia korzystania przez nich z przystanków. Zwróci ć nale ż y uwag ę , ż e z danych przedstawionych przez Zak ł ad wynika, i ż jego udzia ł w op ł atach z tytu ł u partycypacji w kosztach utrzymywania przystanków wynosi 15 239 PLN, co w skali roku daje kwot ę 182 868 PLN. Bior ą c pod uwag ę , ż e faktyczne wydatki na utrzymanie przystanków w skali roku nie przekraczaj ą 100 000 PLN, dane te nie s ą wiarygodne. Pozwalaj ą na przyj ę cie domniemania, ż e Zak ł ad arbitralnie ustali ł kwot ę 0,20 PLN za jedno zatrzymanie pojazdu na przystanku jako udzia ł pozosta ł ych przedsi ę biorców w kosztach utrzymania tych przystanków. Bior ą c pod uwag ę , ż e kwoty uzyskane od tych przewo ź ników pokrywaj ą jedynie cz ęść kosztów, Zak ł ad we w ł asnym zakresie pokrywa pozosta ł e koszty. Jednak ż e bior ą c pod uwag ę fakt, i ż pojazdy Zak ł adu zatrzymuj ą si ę na przystankach w okresie roku 914 352 razy, dziel ą c faktycznie uiszczane przez niego ś rodki na utrzymanie przystanków przez ogóln ą liczb ę zatrzyma ń uzyskamy kwot ę za 1 zatrzymanie w wysoko ś ci oko ł o 0,07 PLN. Warto ść t ę ustalono w ten sposób, i ż od kwoty faktycznie poniesionych wydatków w 2005r. na utrzymanie przystanków w wysoko ś ci 99 032,40 PLN odj ę to warto ść op ł at, które zgodnie z tre ś ci ą przedstawionych do podpisu umów na partycypacj ę w kosztach utrzymania przystanków winni uiszcza ć pozostali przewo ź nicy w okresie roku tj. 33 927 PLN. Otrzymany wynik tj. 65 105,4 PLN podzielono nast ę pnie przez ilo ść zatrzyma ń pojazdów Zak ł adu na przystankach w okresie roku tj. 914 352 razy, co w efekcie da ł o kwot ę za 1 zatrzymanie pojazdu Zak ł adu na przystanku w wysoko ś ci 0,07 PLN. Jak wskazano wcze ś niej zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym w ł a ś ciciel lub zarz ą dca przystanków nie jest uprawniony do pobierania od przewo ź ników jakiegokolwiek wynagrodzenia za korzystanie z nich. Mo ż e jedynie żą da ć od nich partycypacji w kosztach utrzymania tych przystanków. St ą d te ż , Zak ł ad pobieraj ą c op ł aty od przewo ź ników mo ż e rekompensowa ć sobie wy łą cznie poniesione przez siebie koszty z tytu ł u utrzymywania przystanków. W zwi ą zku z tym, i ż żą dane i pobierane przez Zak ł ad op ł aty od przewo ź ników nie odpowiadaj ą rzeczywistemu udzia ł owi tych przewo ź ników w korzystaniu z przystanków, tym samym nale ż y je oceni ć jako uci ąż liwe. W sytuacji gdyby ka ż dy z przewo ź ników partycypowa ł w kosztach utrzymania przystanków adekwatnie do stopnia ich wykorzystania (liczba zatrzyma ń autobusów) to wówczas wysoko ść op ł at, które winien uiszcza ć Zak ł ad by ł aby wy ż sza ni ż obecnie, a op ł aty naliczane pozosta ł ym podmiotom okaza ł yby si ę ponad dwukrotnie ni ż sze. Wskaza ć nale ż y, ż e cena jest podstawowym elementem za pomoc ą którego przedsi ę biorcy konkuruj ą na rynku. W zale ż no ś ci od wysoko ś ci ponoszonych kosztów poszczególne ceny 12 pobierane przez przedsi ę biorców s ą zró ż nicowane. W niniejszej sprawie kosztem dla cz ęś ci przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi przewozowe na terenie Ż ywca jest konieczno ść partycypowania w kosztach utrzymania przystanków w wysoko ś ci 0,20 PLN netto miesi ę cznie za jedno zatrzymanie na przystanku, natomiast jak wykazano wcze ś niej dla Zak ł adu koszt ten jest zdecydowanie ni ż szy. Konieczno ść ponoszenia w/w kosztów w oczywisty sposób wp ł ywa na wysoko ść pobieranych przez przedsi ę biorców cen za przewóz osób. Tym samym Zak ł ad b ę d ą c zobowi ą zanym do ponoszenia w/w kosztów w wysoko ś ci ni ż szej ni ż pozostali przewo ź nicy mo ż e oferowa ć ni ż sze ceny za wykonywane przez siebie us ł ugi. Dodatkowo mo ż na wskaza ć , ż e o uci ąż liwo ś ci praktyki Zak ł adu ś wiadczy równie ż fakt zawarcia przez Wnioskodawców umów z Przedsi ę biorstwem Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. na podstawie których PUK Sp. z o.o. zobowi ą zane jest do r ę cznego sprz ą tania oraz wywozu odpadów komunalnych z przystanków autobusowych zlokalizowanych w Ż ywcu przy ul. Ż eromskiego, a z których to przystanków korzystaj ą równie ż Andrzej i Krzysztof J. Ka ż dy z Wnioskodawców w zwi ą zku z zawarciem w/w umów uiszcza nale ż no ść w wysoko ś ci (…) PLN netto miesi ę cznie. Tym samym przedmiotowi przedsi ę biorcy bezpo ś rednio uczestnicz ą w kosztach utrzymania w czysto ś ci w/w przystanków zlokalizowanych przy ul. Ż eromskiego, a Zak ł ad żą daj ą c op ł at w wysoko ś ci 0,20 PLN miesi ę cznie za jedno zatrzymanie w ogóle nie uwzgl ę dni ł tego faktu. St ą d te ż narzucanie przez Zak ł ad obowi ą zku uiszczania przez pozosta ł ych przewo ź ników kwoty 0,20 PLN za jedno zatrzymanie si ę na przystanku nale ż y oceni ć jako uci ąż liwy warunek umowy. Ostatni ą z przes ł anek niezb ę dn ą do stwierdzenia naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów, jest wykazanie, ż e kwestionowany warunek umowny przynosi przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci. Osi ą gane przez podmiot gospodarczy stosuj ą cy praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę okre ś lon ą w w/w przepisie nieuzasadnione korzy ś ci s ą odpowiednikiem uci ąż liwych warunków umów w warunkach ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń stron umowy i oznaczaj ą sytuacj ę korzystniejsz ą od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Nieuzasadnione korzy ś ci powinny pozostawa ć w normalnym zwi ą zku przyczynowym z narzuconymi kontrahentowi uci ąż liwymi warunkami umowy, przy czym mog ą one pojawi ć si ę po stronie przedsi ę biorcy narzucaj ą cego uci ąż liwe warunki umów ju ż w chwili zawarcia umowy lub te ż w okresie pó ź niejszym, gdy zaistniej ą okoliczno ś ci przewidziane w umowie pozwalaj ą ce na wykorzystanie uci ąż liwego zapisu. Nale ż y podkre ś li ć , i ż sama hipotetyczna mo ż liwo ść wyst ą pienia skutków praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę nie stanowi przeszkody dla stwierdzenia naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Dla bytu praktyki okre ś lonej w w/w przepisie nie jest bowiem konieczne wyst ą pienie negatywnego skutku w postaci eksploatacji pozycji rynkowej w warunkach ograniczonej konkurencji. Wystarczy, ż e zaistnia ł o zagro ż enie wyst ą pienia takiego skutku. Praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę jest ju ż bowiem sama próba osi ą gni ę cia przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku okre ś lonego skutku (por. E. Modzelewska – W ą chal Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Wyd. Twigger, Warszawa 2002, s. 97). Jak wskazano wcze ś niej w sytuacji, gdyby przewo ź nicy na terenie Ż ywca partycypowali w kosztach utrzymania przystanków proporcjonalnie do stopnia ich wykorzystania to wówczas wszyscy przewo ź nicy winni ponosi ć koszt oko ł o 0,08 PLN miesi ę cznie za jedno zatrzymanie si ę na przystanku. Zak ł ad natomiast narzuci ł w umowach przewo ź nikami obowi ą zek uiszczenia kwoty 0,20 PLN z w/w tytu ł u, co z kolei spowodowa ł o, ż e jego udzia ł w kosztach utrzymania przystanków jest ni ż szy ni ż powinien wynosi ć faktycznie. Tym samym Zak ł ad 13 osi ą ga nieuzasadnione korzy ś ci obci ąż aj ą c przewo ź ników korzystaj ą cych z przystanków i infrastruktury przystankowej na terenie Ż ywca nienale ż nymi kwotami. Z danych przedstawionych przez Zak ł ad wynika, ż e przewo ź nicy na terenie Ż ywca (oprócz samego Zak ł adu i PPKS w Ż ywcu) zatrzymuj ą si ę na przystankach miesi ę cznie 7 804 razy co daje wynik roczny 93 648 razy. Zgodnie z tre ś ci ą umów podpisanych b ą d ź te ż przedstawionych do podpisu łą czna kwota op ł at uiszczanych przez w/w przewo ź ników miesi ę cznie ma wynosi ć 1560,80 PLN, a w skali roku 18 729,60 PLN. W zwi ą zku z tym, ż e jak wykazano wcze ś niej, miesi ę czna op ł ata pobierana od przewo ź ników nie powinna by ć wy ż sza ni ż 0,08 PLN za jedno zatrzymanie na przystanku, to łą czna kwota uiszczanych przez nich op ł at winna wynosi ć miesi ę cznie oko ł o 624 PLN, co w skali roku daje kwot ę 7 488 PLN. St ą d te ż ró ż nica pomi ę dzy kwot ą 18 729,60 PLN, a kwot ą 7 488 PLN stanowi nieuzasadnion ą korzy ść Zak ł adu. W tym miejscu nale ż y odnie ść si ę równie ż do faktu, i ż PPKS Ż ywiec uiszcza na rzecz Zak ł adu kwot ę 1 270,20 PLN miesi ę cznie, co daje oko ł o 0,08 PLN za jedno zatrzymanie na przystanku. Wynika to jednak wy łą cznie z faktu, i ż zgodnie z łą cz ą c ą strony umow ą w/w kwota „ jest pomniejszona o kwot ę wynikaj ą c ą z ilo ś ci zatrzyma ń autobusów MZK w Ż ywcu na przystanku przy ul. Dworcowej cz ęś ciowo usytuowanym na terenie PPKS” (dowód - karty nr 92-93). Tym samym, fakt uiszczania przez PPKS Ż ywiec op ł at w zbli ż onej wysoko ś ci do tych jakie wynika ł yby z proporcjonalnego podzia ł u kosztów wynika wy łą cznie z tego, ż e Zak ł ad zwolniony jest z obowi ą zku dokonywania op ł at na rzecz PPKS Ż ywiec z tytu ł u korzystania z przystanku tego przedsi ę biorcy. Okoliczno ść nie podpisania przez Wnioskodawców umów, oraz nieuiszczanie przez nich faktycznie op ł at na rzecz Zak ł adu z tytu ł u partycypowania w kosztach utrzymania przystanków nie ma wp ł ywu na byt praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę b ę d ą cej przedmiotem niniejszego post ę powania. Jak wskazano wcze ś niej sama hipotetyczna mo ż liwo ść wyst ą pienia skutków praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę nie stanowi przeszkody dla stwierdzenia naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Dla bytu tej praktyki nie jest bowiem konieczne wyst ą pienie negatywnego skutku w postaci eksploatacji pozycji rynkowej w warunkach ograniczonej konkurencji. Wystarczy, ż e zaistnia ł o zagro ż enie wyst ą pienia takiego skutku. Ponadto w odniesieniu do pozosta ł ych przewo ź ników dzia ł aj ą cych na terenie Ż ywca przedmiotowy skutek wyst ą pi ł , poniewa ż uiszczaj ą oni na rzecz zak ł adu 0,20 PLN netto miesi ę cznie za jedno zatrzymanie si ę autobusu na przystanku. W tym miejscu zaznaczy ć równie ż nale ż y, ż e niniejsze post ę powanie prowadzone jest w interesie publicznym i nie ma na celu ochrony poszczególnych uczestników rynku, ale jego celem jest zapewnienie w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. St ą d te ż brak negatywnych skutków po stronie Wnioskodawców wynikaj ą cych ze stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę przez Zak ł ad nie stoi na przeszkodzie w stwierdzeniu tej praktyki. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w pkt I sentencji niniejszej decyzji. II. Zgodnie z tre ś ci ą art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15.12.2000r.o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8, Organ Antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć w drodze decyzji kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. W punkcie I sentencji niniejszej decyzji uznano za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Miejski Zak ł ad Komunikacyjny w Ż ywcu Sp. z o.o. pozycji dominuj ą cej na rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę na terenie Ż ywca poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych narzucaj ą cemu te warunki nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zobowi ą zanie przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść przewozow ą do uiszczania kwoty 0,20 PLN netto miesi ę cznie za ka ż de zatrzymanie si ę na 14 przystanku tytu ł em partycypacji w kosztach utrzymania przystanków w nale ż ytym stanie porz ą dkowym i technicznym. Przychód Zak ł adu w 2006r. wyniós ł 9 636 000 PLN, z czego 2 876 000 PLN pochodzi ł o z dotacji. Zak ł ad poniós ł strat ę netto w wysoko ś ci 26 000 PLN. Maksymalna kwota kary jaka mo ż e zosta ć na ł o ż ona na Zak ł ad wynosi 963 600 PLN. Kryteria brane pod uwag ę przy ustalaniu kary pieni ęż nej na podstawie art. 101 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów ustalone zosta ł y w art. 104 w/w ustawy. Zgodnie z tym przepisem przy ustalaniu kary nale ż y bra ć pod uwag ę okres, stopie ń i okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej. W pierwszej kolejno ś ci podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej Organ Antymonopolowy wzi ął pod uwag ę , i ż w efekcie nadu ż ywania przez Zak ł ad pozycji dominuj ą cej na rynku narzuci ł on swoim kontrahentom uci ąż liwe warunki umów co przysporzy ł o mu nieuzasadnionych korzy ś ci. Dzia ł ania te skutkuj ą w stosunku do przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść przewozow ą na terenie Ż ywca i zaburzaj ą konkurencj ę na rynku ś wiadczenia tych us ł ug. Na ł o ż enie kary nale ż y zatem traktowa ć jako podkre ś lenie naganno ś ci dzia ł a ń podmiotu dominuj ą cego w przedmiotowej sprawie, które to dzia ł ania zak ł ócaj ą swobod ę i równo ść uczestników rynku us ł ug. Wp ł yw na wysoko ść kary ma równie ż fakt, i ż praktyka Zak ł adu trwa od ko ń ca 2005r. i nie zosta ł a zaprzestana w toku niniejszego post ę powania antymonopolowego. Ponadto uwzgl ę dni ć nale ż y, i ż Zak ł ad w przesz ł o ś ci nie dopu ś ci ł si ę naruszenia przepisów ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Okre ś laj ą c wymiar kary Organ Antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż okoliczno ść , ż e praktyka stosowana przez Zak ł ad ma ograniczony terytorialnie zasi ę g oddzia ł ywania i skutkuje wy łą cznie w stosunku do przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi przewozowe z wykorzystaniem przystanków zlokalizowanych w Ż ywcu. Zak ł ad stosuj ą c przedmiotow ą praktyk ę narzuci ł pozosta ł ym przedsi ę biorcom obowi ą zek partycypowania w kosztach utrzymania przystanków w kwocie o oko ł o 11 000 PLN rocznie wy ż szej ni ż wynika ł oby to z faktycznego wykorzystywania przystanków przez tych przedsi ę biorców. Okoliczno ść , i ż Zak ł ad nie uzyska ł tej kwoty (np. z tego powodu, i ż Wnioskodawcy faktycznie nie uiszczaj ą żą danych przez Zak ł ad kwot), nie ma wi ę kszego wp ł ywu na wymiar kary, poniewa ż istotny jest ju ż sam zamiar osi ą gni ę cia nieuzasadnionych korzy ś ci przez Zak ł ad. Ponadto nale ż y wskaza ć , i ż stosowana przez Zak ł ad praktyka nie ma charakteru nieodwracalnego, gdy ż zaprzestanie jej stosowania spowoduje przywrócenie regu ł konkurencji na rynku us ł ug przewozu osób z wykorzystaniem przystanków administrowanych przez tego przedsi ę biorc ę . Bior ą c wszystkie wskazane wy ż ej okoliczno ś ci pod uwag ę ustalono wysoko ść kary na kwot ę 22 000 PLN (s ł ownie z ł otych: dwadzie ś cia dwa tysi ą ce), co stanowi oko ł o 2,28 % maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Równocze ś nie kwota ta stanowi blisko dwukrotno ść nieuzasadnionych korzy ś ci, jakie Zak ł ad zamierza ł osi ą gn ąć w okresie roku w wyniku stosowania przedmiotowej praktyki. W ocenie Organu Antymonopolowego wymierzona kara w wysoko ś ci 22 000 PLN jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz wspó ł mierna do mo ż liwo ś ci finansowych Zak ł adu. Nadmieni ć nale ż y, ż e kary pieni ęż ne stosowane s ą w sytuacjach, gdy zachowanie przedsi ę biorcy nie tylko jest bezprawne, ale mo ż na tak ż e sprawcy przypisa ć win ę w znaczeniu subiektywnym. Analizuj ą c kwesti ę winy Zak ł adu nale ż y stwierdzi ć , i ż jako 15 podmiot o wieloletnim do ś wiadczeniu powinien zdawa ć sobie spraw ę , i ż podejmowanymi decyzjami nie mo ż e narusza ć warunków konkurencji na rynku. Zdaniem Organu Antymonopolowego kara pieni ęż na na ł o ż ona w powy ż szej wysoko ś ci pe ł ni funkcj ę represyjn ą za naruszenie przepisów tej ustawy, gdy ż podkre ś la naganno ść zachowania Zak ł adu, który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Jednocze ś nie na ł o ż ona kara pe ł ni funkcj ę prewencyjn ą , gdy ż zapobiega stosowaniu w przysz ł o ś ci sprzecznych z interesem publicznym praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Wobec powy ż szego orzeczono jak w pkt II sentencji decyzji. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. III. Zgodnie z art. 75 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W pi ś mie z dnia 7.03.2007r. Wnioskodawcy z ł o ż yli wniosek o przyznanie kosztów post ę powania w wysoko ś ci 1220 PLN. W przedmiotowym post ę powaniu byli oni reprezentowani przez adwokata (dowód: karty nr 5 i 259). W pkt. I decyzji ko ń cz ą cej niniejsze post ę powanie uznano dzia ł ania Zak ł adu za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazano zaniechania jej stosowania. Zgodnie z art. 69 ust. 1 w/w ustawy – w post ę powaniu wszcz ę tym na wniosek - strona przegrywaj ą ca spraw ę obowi ą zana jest zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie, koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Stosownie do art. 69 ust. 3 tej ustawy, do niezb ę dnych kosztów post ę powania strony reprezentowanej przez adwokata lub radc ę prawnego zalicza si ę jego wynagrodzenie, jednak nie wy ż sze ni ż wynikaj ą ce ze stawek op ł at okre ś lonych w odr ę bnych przepisach. Wymienione stawki op ł at zawarte s ą w rozporz ą dzeniu Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002r. w sprawie op ł at za czynno ś ci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów nieop ł aconej pomocy prawnej udzielonej z urz ę du (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z pó ź n. zm.), które w post ę powaniu antymonopolowym stosuje si ę posi ł kowo. Zgodnie z § 18 ust. 2 pkt 1 w/w rozporz ą dzenia w sprawach z zakresu ochrony konkurencji stawka minimalna wynosi 360 z ł . § 2 w/w rozporz ą dzenia okre ś la, i ż zas ą dzaj ą c op ł at ę za czynno ś ci adwokata z tytu ł u zast ę pstwa prawnego, s ą d bierze pod uwag ę niezb ę dny nak ł ad pracy pe ł nomocnika, a tak ż e charakter sprawy i wk ł ad pracy pe ł nomocnika w przyczynienie si ę do jej wyja ś nienia i rozstrzygni ę cia. Podstaw ę zas ą dzenia w/w op ł aty, stanowi ą stawki minimalne okre ś lone w w/w rozporz ą dzeniach. Op ł ata ta nie mo ż e by ć wy ż sza ni ż sze ś ciokrotna stawka minimalna ani przekracza ć warto ś ci przedmiotu sprawy. S ą d Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu do postanowienia z dnia 28.06.2005r. (sygn. akt VI ACz 947/05) stwierdzi ł , ż e przyznanie op ł aty wy ż szej od stawki minimalnej okre ś lonej w rozporz ą dzeniu uzasadnione musi by ć rodzajem i stopniem zawi ł o ś ci sprawy oraz niezb ę dnym nak ł adem pracy radcy prawnego. Bior ą c pod uwag ę charakter i ilo ść pism z ł o ż onych przez pe ł nomocnika w toku post ę powania, zdaniem Organu Antymonopolowego żą dana kwota w wysoko ś ci 1220 PLN jest zasadna. Sk ł adaj ą c si ę na ni ą koszty reprezentowania Andrzeja J. w wysoko ś ci stawki minimalnej 360 PLN, Krzysztofa J. równie ż z wysoko ś ci 360 PLN oraz 500 PLN, jako zwrot op ł aty od wniosku o wszcz ę cie post ę powania. 16 Maj ą c zatem na wzgl ę dzie wynik przeprowadzonego post ę powania, które potwierdzi ł o zasadno ść podniesionego przez Wnioskodawców zarzutu, jak równie ż wniosek Andrzeja J. i Krzysztofa J. dotycz ą cy zwrotu kosztów, Organ Antymonopolowy postanowi ł , jak w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. W dniu 21 kwietnia 2007r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz.U. Nr 99, poz. 660), na podstawie której utraci ł a moc ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst. jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zmian. Dz.U. z 2006r. Nr 157, poz. 1119, Dz.U. Nr 170, poz. 1217, Dz.U. Nr 249, poz. 1834). Jednak ż e zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów do post ę powa ń wszcz ę tych przed dniem 21 kwietnia 2007r. stosuje si ę przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu post ę powania cywilnego przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15.12.2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kodeksu post ę powania cywilnego – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral 17