RGD-10/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (58) 346-29-32, 346-29-33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61-6/13/HK Gdańsk, dnia 24 września 2013r. D ECYZJA NR RGD.10/2013 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami), działając imieniu Prezesa Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumen- tów wszczętego, z urzędu, przeciwko przedsiębiorcy Krzysztofowi Czapiewskiemu, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą „Tele-Sat” Krzysztof Czapiewski w Skórczu: I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami), po uprawdopodobnieniu stoso- wania przez Krzysztofa Czapiewskiego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, zakazanych z mocy art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, polegających na: 1. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez nieumieszczenie we wzorcu umowy pn. „Umowa Abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele-Net+”, integralną częścią której jest wzorzec pn. „Regulamin świad- czenia usług internetowych +Tele-Net+ przez firmę +Tele-Sat+ Krzysztof Czapiewski 83-220 Skórcz, ul. Hallera 8”, informacji dotyczącej:
zasad, trybu i terminów składania oraz rozpatrywania reklamacji,
polubownych sposobów rozwiązywania sporów, który to obowiązek wynika z art. 56 ust. 3 pkt 16 i 17 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 z późniejszymi zmianami); 2. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez umieszczenie we wzorcu pn. „REGULAMIN Telewizji zbiorczej Tele-Net-Tv w Skór- czu” postanowień o treści:
„Tele-Net-TV informuje o zmianach programowych poprzez ulotki rozmieszczone na terenie zasobów mieszkaniowych.” (pkt 4.5),
„Tele-Sat” zastrzega sobie prawo do zmiany postanowień w Regulaminie. O zmianach Tele-Net-TV będzie informowało odbiorców, jak w ppkt 2 [„Regulamin udostępniany jest na każde żądanie odbiorcy w siedzibie +Tele-Sat+”]” (pkt 7.3), pozostających w sprzeczności z art. 60a ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo tele- komunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 z późniejszymi zmianami); 3. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez umieszczenie we wzorcach pn. „Umowa Abonencka nr … – dystrybucje programów TV i TV-Sat w instalacji antenowej Tele-Net-TV” oraz „Umowa abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe Tele-Net” postanowień o treści, odpowiednio: [2]
„Wszelkie zmiany odnośnie wysokości opłat za łącze i jego ofertę regulowane będą na podstawie aneksów do umowy abonenckiej wysyłanych do klienta listem poleconym co najmniej 14 dni przed okresem rozliczeniowym danego abonenta […].” (pkt 6),
„Wszelkie zmiany odnośnie wysokości opłat za łącze i jego prędkości regulowane będą na podstawie aneksów do umowy abonenckiej wysyłanych do klienta listem poleco- nym co najmniej 14 dni przed okresem rozliczeniowym danego abonenta […].” (pkt 6), pozostających w sprzeczności z art. 61 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo tele- komunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 z późniejszymi zmianami); 4. stosowaniu we wzorcach umowy postanowień, zakazanych z mocy art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, o treści: 4.1
„+Tele-Sat+ nie odpowiada za awarię sygnałów leżących po stronie nadajników TV i SAT.” (pkt 2 „Umowa Abonencka nr … - dystrybucje programów TV i TV-Sat w in- stalacji antenowej Tele-Net-TV”),
„+Tele-Sat+ nie ponosi odpowiedzialności za stabilność sieci szkieletowej która może ulec uszkodzeniu w wyniku zdarzeń losowych oraz zjawisk przyrody takich jak: wyładowania atmosferyczne, huragany, itp. oraz przepięć w instalacji elek- trycznej. […]” (pkt 9 „Umowa Abonencka nr … - dystrybucje programów TV i TV- Sat w instalacji antenowej Tele-Net-TV”),
„+Tele-Sat+ nie odpowiada za awarię łącz leżących po stronie dostawcy łącza dla +Tele-Sat+.” (pkt 2 „Umowa abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele- Net+”),
„+Tele-Sat+ nie ponosi odpowiedzialności za stabilność sieci szkieletowej leżącej poza routerem brzegowym oraz za prędkość transmisji poza nim lub zdarzeniami losowymi. […]” (pkt 9 „Umowa Abonencka nr … - dystrybucje programów TV i TV- Sat w instalacji antenowej Tele-Net-TV”), 4.2
„Odłączenie […] nastąpi po dwu miesięcznym zaprzestaniu uiszczania opłat za ko- rzystanie z usług Tele-Net-TV. Ponowne przyłączenie nastąpi po uregulowaniu na- leżności oraz dokonaniu opłaty manipulacyjnej w wysokości 60 zł (słownie: sześć- dziesiąt zł).” (pkt 11 „Umowa Abonencka nr … – dystrybucje programów TV i TV- Sat w instalacji antenowej Tele-Net-TV”),
„Tele-Net-TV ma prawo odłączenia sygnału odbiorcy, który zalega z opłatami przez kolejne 2 miesiące, po uprzednim wezwaniu do zapłaty. Powtórne załączenie sy- gnału wymaga wniesienia przez odbiorcę zaległych opłat wraz z odsetkami i zapła- ty 50 zł za ponowne włączenie.” (pkt 5.8 „REGULAMIN Telewizji zbiorczej Tele- Net-Tv w Skórczu”),
„[…] ponowne podłączenie do sieci to koszt 20 zł.” (pkt 11 „Umowa abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele-Net+”), 4.3
„Koszty upomnień oraz wezwań do zapłaty pokrywa abonent w wysokości 8 zł […]” (pkt 11 „Umowa abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele-Net+”), 4.4
„Tele-Net-TV ma prawo do zmiany oferty programowej lub częstotliwości nadawa- nych programów, w szczególności wynikających z następujących przesłanek: [a] z przyczyn niezależnych leżących po stronie nadawcy programu, w tym: − zaprzestanie nadawania, zmiana jego charakteru, obniżenie jakości, pro- blemy techniczne, nadmierne podnoszenie opłat licencyjnych, [b] zmiany stanu prawnego uniemożliwiające kontynuowanie reemisji programu, [3] [c] względy techniczne uniemożliwiające dalsza reemisję programu w ogóle lub w dostępnej technologii, [d] niska oglądalność programu wśród odbiorców, zgłaszane ich sugestie lub za- stąpienie programu innym o podobnym charakterze.” (pkt 4.3 „REGULAMIN Telewizji zbiorczej Tele-Net-TV w Skórczu”), 4.5
„Zabrania się klientowi udostępniać osobom trzecim uzyskanego dostępu do insta- lacji Tele-Net-Tv bez zgody +Tele-Sat+. Niedostosowanie się do powyższej klauzuli skutkować będzie rozwiązaniem umowy oraz karze w wysokości 2.000,00 zł (słow- nie dwa tysiące).” (pkt 10 „Umowa Abonencka nr … – dystrybucje programów TV i TV-Sat w instalacji antenowej Tele-Net-TV”),
„Zabrania się klientowi udostępniać osobom trzecim uzyskanego dostępu do Inter- netu bez zgody +Tele-Sat+. Niedostosowanie się do powyższej klauzuli skutkować będzie rozwiązaniem umowy oraz karze w wysokości 5.000,00 zł (słownie: pięć ty- sięcy zł). (pkt 10 „Umowa abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele- Net+”), 4.6
„[…] Wszelkie spory, których stronom nie uda się załatwić polubownie, będą roz- strzygane przez sąd właściwy dla siedziby +Tele-Sat+.” (pkt 15 „Umowa abonencka nr … - dystrybucje programów TV i TV-Sat w instalacji antenowej Tele-Net-TV”),
„[…] Wszelkie spory, których stronom nie uda się załatwić polubownie, będą roz- strzygane przez sąd właściwy dla siedziby +Tele-Sat+.” (pkt 15 „Umowa abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele-Net+”), uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami), m.in. pod numerami: 639, 797, 819, 1163 i 1337 [ 4.1 ], 499, 618, 1084 i 1166 [ 4.2 ], 1167, 1739, 1767 i 1768 [ 4.3 ], 399 i 571 [ 4.4 ], 1561 i 1791 [ 4.5 ] oraz 501 i 565 [ 4.6 ], oraz po przyjęciu zobowiązania Krzysztofa Czapiewskiego do podjęcia działań zmierzających do zaniechania stosowania zarzucanych mu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumen- tów, tj. zobowiązania do:
UZUPEŁNIENIA WZORCA UMOWY W ZAKRESIE TREŚCI WSKAZANYCH W PUNKCIE I.1 SENTENCJI DECYZJI I ZASTĄ- PIENIA POSTANOWIEŃ , O KTÓRYCH MOWA W PUNKCIE [I.4.6], ZAPISEM O BRZMIENIU : „1. Reklamacje dotyczące wykonania niniejszej umowy Odbiorca może zgłaszać Dostawcy w formie ustnej, pisemnej lub drogą elektroniczną. 2. Reklamacja powinna zawierać: a) imię i nazwisko oraz nazwę i adres zamieszkania, albo siedziby Odbiorcy b) określenie przedmiotu reklamacji oraz reklamowanego okresu c) przedstawienie okoliczności uzasadniających reklamację d) datę przyłączenia instalacji telewizji kablowej lub Internetu e) wysokość kwoty odszkodowania lub innej należności w przypadku gdy Odbiorca żąda ich zapłaty f) numer konta bankowego lub adres właściwy do wypłaty odszkodowania lub innej należ- ności albo wniosek o zaliczenie ich na poczet przyszłych płatności g) podpis odbiorcy 3. W przypadku gdy reklamacja nie zawiera danych wymienionych w pkcie 2 Dostawca wzywa Odbiorcę do uzupełnienia reklamacji w terminie 7 dni wskazując zakres uzupełnie- nia z pouczeniem, że nieuzupełnienie reklamacji w określonym terminie spowoduje jej pozostawienie bez rozpoznania. [4] 4. Zgłoszenie reklamacji w formie ustnej wymaga potwierdzenia jej treści protokołem spo- rządzonym przez Dostawcę. 5. Reklamacje rozpatrzone będą przez Dostawcę w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawidłowego zgłoszenia reklamacyjnego. 6. O sposobie załatwienia reklamacji Dostawca poinformuje Odbiorcę przy czym odmowa uznania reklamacji zostanie przesłana do Odbiorcy listem poleconym. Brak odpowiedzi na reklamację w terminie określonym w pkcie 5 oznacza jej uznanie przez Dostawcę. Przez rozpatrzenie reklamacji rozumie się wysłanie przed upływem terminu określonego w pkcie 5 przez Dostawcę odpowiedzi o uwzględnieniu, lub nieuwzględnieniu reklamacji. 7. Reklamacja może być złożona w terminie 12 miesięcy od ostatniego dnia okresu rozli- czeniowego, w którym zakończyła się przerwa w świadczeniu usługi, lub od dnia w którym usługa została nienależycie wykonana lub miała być wykonana. 8. Reklamację złożoną po terminie określonym w pkcie 7 pozostawia się bez rozpoznania, o czym dostawca poinformuje Odbiorcę. 9. Uznanie przez Dostawcę reklamacji dotyczącej braku sygnału telewizyjnego bądź jego złej jakości daje podstawę do zmniejszenia opłaty należnej za następny miesiąc o kwotę przyznanej ulgi. 10. W wypadku odmowy uznania przez Dostawcę reklamacji złożonej przez Odbiorcę lub gdy Dostawca nie zapłacił dochodzonej należności w terminie 30 dni od dnia, w którym re- klamacja usługi została uwzględniona, spór cywilnoprawny między stronami może być za- kończony polubownie w drodze postępowania mediacyjnego. Postępowanie mediacyjne prowadzi Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej na wniosek konsumenta lub z urzędu, jeżeli wymaga tego ochrona interesu konsumenta. 11. W przypadku braku porozumienia na drodze postępowania reklamacyjnego oraz postę- powania mediacyjnego przed Prezesem UKE, spory pomiędzy stronami będą rozstrzygane przez sąd powszechny właściwy według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.”,
ZASTĄPIENIA POSTANOWIEŃ WZORCÓW UMOWY , O KTÓRYCH MOWA W PUNKCIE I.2 SENTENCJI DECYZJI , PO- STANOWIENIEM O TREŚCI : „1. Dostawca sygnału telewizyjnego: 1) doręcza abonentowi będącemu stroną umowy zawartej w formie pisemnej lub elek- tronicznej, treść każdej proponowanej zmiany warunków umowy, w tym określonych w regulaminie świadczenia dostępnych usług również w formie pisemnej, chyba że abo- nent złożył żądanie przekazywania dokumentów w formie elektronicznej, 2) podaje do publicznej wiadomości treść każdej proponowanej zmiany warunków umowy określonych w regulaminie świadczenia dostępnych usług – z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem tych zmian w życie. Okres ten może być krótszy, jeśli publikacja aktu prawnego, z którego wynika konieczność wprowadze- nia zmian następuje z wyprzedzeniem krótszym niż miesiąc przed jego wejściem w ży- cie lub okres taki wynika z decyzji Prezesa UKE. Jednocześnie abonent powinien zostać poinformowany o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji tych zmian, przy czym termin na realizację tego prawa nie może być krótszy niż do dnia wejścia tych zmian w życie. 2. W razie skorzystania z prawa wypowiedzenia umowy, o którym mowa wyżej, dostawcy usługi nie przysługuje zwrot udzielonej ulgi, o której mowa w art. 57 ust. 6 Ustawy prawo telekomunikacyjne, o czym abonent powinien zostać także poinformowany. 3. Postanowień zawartych w pkcie 2 nie stosuje się, jeżeli konieczność wprowadzenia zmian, o których mowa w pkcie 1: 1) wynika bezpośrednio ze zmiany przepisów prawa albo z usunięcia niedozwolonych postanowień umownych, 2) wynika z decyzji Prezesa UKE, o której mowa w art. 63 ust. 2a Ustawy prawo tele- komunikacyjne.”, [5]
ZASTĄPIENIA POSTANOWIEŃ WZORCÓW UMOWY , O KTÓRYCH MOWA W PUNKCIE I.3 SENTENCJI DECYZJI , PO- STANOWIENIEM O TREŚCI : „1. Dostawca publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych ustala ceny usług , o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. 2. Ceny usług telekomunikacyjnych są ustalane na podstawie przejrzystych, obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów. 3. Dostawca publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych określa w cenniku usług te- lekomunikacyjnych, zwanym dalej „cennikiem”, ceny za przyłączenie do sieci, za usługi, za obsługę serwisową oraz szczegółowe informacje dotyczące stosowanych pakietów ce- nowych oraz opustów. 4. Cennik jest podawany przez dostawcę dostępnych usług do publicznej wiadomości oraz jest dostarczany abonentowi, który udostępnił swoje dane, nieodpłatnie wraz z warunkami umowy lub umową, jeżeli strony zawarły umowę w formie pisemnej, o świadczenie do- stępnych usług w tym o zapewnienie przyłączenia do, a także na każde jego żądanie. 5. Dostawca publicznie dostępnych usług doręcza na piśmie abonentowi, który udostępnił swoje dane, o których mowa w art. 60a ust. 1a Ustawy prawo telekomunikacyjne, chyba że abonent złożył żądanie doręczania korespondencji drogą elektroniczną, oraz podaje do publicznej wiadomości treść każdej proponowanej zmiany w cenniku, z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem tych zmian w życie. Okres ten może być krótszy, jeśli publikacja aktu prawnego, z którego wynika konieczność wprowadzenia zmian następuje z wyprzedzeniem krótszym niż miesiąc przed jego wejściem w życie lub okres taki wynika z decyzji Prezesa UKE. Jednocześnie abonent powinien zostać poinformowany o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji zmiany w cenniku, przy czym termin na realizację tego prawa nie może być krótszy niż do dnia wejścia tej zmiany w życie. 6. W przypadku, gdy proponowana zmiana w cenniku wynika bezpośrednio ze zmiany prze- pisów prawa, powoduje obniżenie cen świadczonych usług, dodanie nowej usługi lub wyni- ka z decyzji Prezesa UKE dostawca publicznie dostępnych usług podaje do publicznej wia- domości treść proponowanych zmian, z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem ich w życie. Okres ten może być krótszy, jeśli publikacja aktu prawnego, z którego wynika konieczność wprowadzenia zmian następuje z wyprzedzeniem krótszym niż miesiąc przed jego wejściem w życie lub okres taki wynika z decyzji Prezesa UKE. Jednocześnie abonent powinien zostać poinformowany o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji tych zmian, przy czym termin na realizację tego prawa nie może być krótszy niż do dnia wejścia tych zmian w życie. 7. Na żądanie abonenta, który udostępnił swoje dane, o których mowa w art. 60a ust. 1a Ustawy prawo telekomunikacyjne dostawca publicznie dostępnych usług telekomunikacyj- nych dostarcza treść każdej proponowanej zmiany w cenniku drogą elektroniczną na wska- zany przez abonenta w tym celu adres poczty elektronicznej lub za pomocą podobnego środka porozumiewania się na odległość. 8. W przypadku, o którym mowa w pkcie 5 i 7, abonent powinien zostać poinformowany także o tym, że w razie skorzystania z prawa wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji podwyższenia cen dostawcy publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych nie przysługuje zwrot udzielonej ulgi.”,
USUNIĘCIA ZE WZORCÓW UMOWY POSTANOWIEŃ , O KTÓRYCH MOWA W PUNKCIE [I.4.1] SENTENCJI DECYZJI ,
ZASTĄPIENIA POSTANOWIEŃ WZORCÓW UMOWY , O KTÓRYCH MOWA W PUNKCIE [I.4.2] SENTENCJI DECYZJI , POSTANOWIENIEM O TREŚCI : „Odłączenie abonenta nastąpi po dwumiesięcznym zaprzestaniu uiszczania opłat za korzy- stanie z usług świadczonych przez Tele Net TV. Ponowne podłączenie nastąpi po uregulo- waniu zaległej należności wraz z odsetkami za zwłokę.”, [6]
USUNIĘCIA ZE WZORCÓW UMOWY POSTANOWIEŃ , O KTÓRYCH MOWA W PUNKTACH [I.4.3 I I.4.4] SENTENCJI DECYZJI ,
ZASTĄPIENIA POSTANOWIEŃ WZORCÓW UMOWY , O KTÓREJ MOWA W PUNKCIE [I.4.5] SENTENCJI DECYZJI , POSTANOWIENIAMI O TREŚCI : „Zabrania się Klientowi umożliwiania korzystania z instalacji Tele Net TV osobom trzecim bez zgody Usługodawcy. W przypadku naruszenia zakazu Usługodawca może dochodzić od- szkodowania za poniesioną stratę.”, „Zabrania się Klientowi umożliwiania korzystania z łącza internetowego osobom trzecim bez zgody Usługodawcy. W przypadku naruszenia zakazu Usługodawca może dochodzić od- szkodowania za poniesioną stratę.”, i
WPROWADZENIA WW . ZMIAN DO OBROTU KONSUMENCKIEGO W TERMINIE DWÓCH MIESIĘCY OD DATY UPRAWO- MOCNIENIA SIĘ DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ WYDANEJ PRZEZ P REZESA U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW , nakłada się na Krzysztofa Czapiewskiego obowiązek wykonania tego zobowiązania. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumen- tów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami) nakłada się na Krzysztofa Czapiewskiego obowiązek przedłożenia w terminie trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji administracyjnej informacji i dokumentów potwierdzających wykonanie zobowiązania, o którym mowa w punkcie I sentencji decyzji, tj.: [a] nowych wzorców umowy regulujących świadczenie przez przedsiębiorcę usług telekomu- nikacyjnych na rzecz abonentów, [b] dowodów przekazania dotychczasowym abonentom propozycji zmian we wzorcach umo- wy ich obowiązujących, [c] kopii trzech umów, jeśli takie zostaną podpisane, z nowymi abonentami usług świadczo- nych przez przedsiębiorcę. U ZASADNIENIE [1] W trakcie czynności podjętych przez Delegaturę Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku, związanych z wystąpieniem przedsiębiorcy Stowarzyszenie „Zbiorcza Antena” w Skórczu, pozyskano m.in. dokumenty pn. „Umowa abonencka nr … – dystrybucje programów TV i TV-Sat w instalacji antenowej Tele-Net-TV” i „REGULAMIN Telewizji zbiorczej Tele-Net- TV w Skórczu”, „Umowa Abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele-Net+” i „Regula- min świadczenia usług internetowych +Tele-Net+ przez firmę +Tele-Sat+ Krzysztof Czapiewski 83-220 Skórcz, ul. Hallera 8” oraz „Cennik Tele-Net-TV” i „Internet tani +Tele-Net+”, stoso- wane w obrocie z konsumentami przez przedsiębiorcę Krzysztofa Czapiewskiego, prowadzą- cego działalność gospodarczą pod nazwą „Tele-Sat” Krzysztof Czapiewski w Skórczu. [2] Wobec tego, że analiza ww. wzorców ujawniła, iż:
nie zawierają one, wbrew obowiązkowi nałożonemu na przedsiębiorców telekomunika- cyjnych z mocy art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 z późniejszymi zmianami), zapisów, o których mowa w punkcie I.1 sentencji decyzji,
zawarte w nich zapisy, o których mowa w punktach I.2 i I.3 sentencji decyzji, naruszają obowiązki wynikające, odpowiednio, z art. 60a ust. 1 oraz art. 61 ust. 5 i 6 ustawy Prawo telekomunikacyjne,
zapisy wymienione w punktach I.4.1 - I.4.6 sentencji decyzji mogą być uznane za tożsame z postanowieniami niedozwolonymi, wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umo- wy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami), np. pod numerami: 639, 797, 819, 1163 i [7] 1337 [ I.4.1 ], 499, 618, 1084 i 1166 [ I.4.2 ], 1167, 1739, 1767 i 1768 [ I.4.3 ], 399 i 571 [ I.4.4 ], 1561 i 1791 [ I.4.5 ] oraz 501 i 565 [ I.4.6 ], Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął wobec tego przedsiębiorcy i w powyższym zakresie, postanowieniem nr 84 z dnia 5 kwietnia 2013r., postępowanie w sprawie stosowania przez niego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. [3] Odpowiadając na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, które kończy niniejsza decyzja, Krzysztof Czapiewski poinformował Prezesa Urzędu, pismem z dnia 23 kwietnia 2013r., iż za- mierza:
wprowadzić do wzorców umów (umów i regulaminów), „w ciągu jednego miesiąca”, ta- kie zmiany, które przywrócą ich zgodność z obowiązującymi przepisami prawa,
poinformować Prezesa Urzędu, „odrębnym pismem”, o realizacji tych zmian. [4] Z kolei, przy piśmie z dnia 21 maja 2013r., ww. przedsiębiorca nie tylko podzielił pogląd Pre- zesa Urzędu, iż „stosowane przez [niego] umowy i regulamin wymagają zmian”, ale i poin- formował, iż „jest [już] w trakcie opracowywania [tych zmian]”, z tym jednak, że „ze wzglę- du na wyznaczenie stosunkowo krótkiego czasu”, zobowiązał się „do przedłożenia tych do- kumentów po wprowadzeniu zmian w terminie do 31 maja br.”. [5] Stosownie do deklaracji, o której mowa wyżej, Krzysztof Czapiewski przedłożył Prezesowi, przy piśmie z dnia 31 maja 2013r., wstępny projekt zmian w dokumentach: „Umowa abo- nencka nr … – dystrybucje programów TV i TV-Sat w instalacji antenowej Tele-Net-TV” i „Re- gulamin Telewizji zbiorczej Tele-Net-TV w Skórczu” oraz „Umowa o świadczenie usług inter- netowych” i „Regulamin świadczenia usług internetowych +Tele-Net+ przez firmę +Tele-Sat+ Krzysztof Czapiewski 83-220 Skórcz, ul. Hallera 8”, a przy piśmie z dnia 26 lipca 2013r. – ich projekt ostateczny. [6] Dodatkowo, przy piśmie z dnia 7 sierpnia 2013r., Krzysztof Czapiewski podniósł, iż w wypadku akceptacji Prezesa Urzędu dla przedkładanych przez niego propozycji „firma dokona zmian w umowach z klientami w ciągu dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji wydanej przez UOKiK”. [7] Mając na uwadze okoliczność, iż w punkcie [1] postanowienia nr 84 z dnia 5 kwietnia 2013r. stanowiącego podstawę wszczęcia pod sygnaturą akt, jak wyżej, postępowania w sprawie domniemanego naruszenia przez Krzysztofa Czapiewskiego zbiorowych interesów konsumen- tów wskazano jako uzasadnienie naruszenia niedopełnienie przez przedsiębiorcę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji wskutek nieumieszczenia we wzorcu umowy pn. „Umowa Abonencka nr …/…/12 – łącze internetowe +Tele-Net+”, inte- gralną częścią którego jest wzorzec pn. „Regulamin świadczenia usług internetowych +Tele- Net+ przez firmę +Tele-Sat+ Krzysztof Czapiewski 83-220 Skórcz, ul. Hallera 8”, informacji dotyczącej:
zasad, trybu i terminów składania oraz rozpatrywania reklamacji,
polubownych sposobów rozwiązywania sporów, który to obowiązek miałby wynikać z art. 56 ust. 3 pkt 14 i 15 ustawy Prawo telekomunika- cyjne, podczas gdy w dacie wszczęcia postępowania wynikał on już z treści art. 56 ust. pkt 16 i 17 tej ustawy, Prezes Urzędu postanowił zmienić postanowieniem 235 z dnia 12 sierpnia 2013r. postanowienie nr 84 z dnia 5 kwietnia 2013r. w sposób, który tę okoliczność uwzględ- nił. [8] Pismem z dnia 4 września 2013r. Prezes Urzędu poinformował Krzysztofa Czapiewskiego o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z materiałem zebranym w sprawie, z możliwości tej przedsiębiorca nie skorzystał. W TRAKCIE POSTĘPOWANIA , KTÓRE KOŃCZY NINIEJSZA DECYZJA , P REZES U RZĘDU USTALIŁ STAN FAKTYCZNY , JAK NIŻEJ . [8] [9] Krzysztof Czapiewski, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą „Tele-Sat” Krzysztof Czapiewski w Skórczu, posiada wpis do:
ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta Skórcz pod numerem ewidencyjnym 4/1992, potwierdzony „Zaświadczeniem o zmianie we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej” z dnia 23 maja 2011r.,
rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ko- munikacji Elektronicznej pod numerem 4298. I tak, stosownie do treści „Zaświadczenia o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospo- darczej”, jako przedmiot działania przedsiębiorcy wskazuje się m.in.:
działalność w zakresie telekomunikacji przewodowej,
działalność w zakresie telekomunikacji bezprzewodowej, z wyłączeniem telekomunikacji satelitarnej,
przetwarzanie danych, zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobną działal- ność,
nadawanie programów radiofonicznych,
nadawanie programów telewizyjnych ogólnodostępnych i abonamentowych,
działalność portali internetowych,
roboty związane z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych, natomiast odpowiednio do treści wpisu do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych przedsiębiorca może na obszarze gmin: Skórcz, Smętowo Graniczne, Starogard Gdański i Tczew:
dostarczać: − publiczną sieć telekomunikacyjną przeznaczoną do rozpowszechniania lub rozprowa- dzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych (TVK), − sieć transmisji danych,
świadczyć usługi telekomunikacyjne: − rozprowadzania lub rozpowszechniania programów radiofonicznych lub telewizyjnych, − transmisji danych z wykorzystaniem własnej sieci telekomunikacyjnej lub sieci tele- komunikacyjnej innego operatora, − zapewnienia dostępu do sieci Internet z wykorzystaniem własnej sieci telekomunika- cyjnej lub sieci telekomunikacyjnej innego operatora. [10] Prowadząc działalność telekomunikacyjną Krzysztof Czapiewski stosował w obrocie z konsu- mentami m.in. wzorce umowy pn. „Umowa abonencka nr … – dystrybucje programów TV i TV- Sat w instalacji antenowej Tele-Net-TV” i „REGULAMIN Telewizji zbiorczej Tele-Net-TV w Skórczu” oraz „Umowa Abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele-Net+” i „Regula- min świadczenia usług internetowych +Tele-Net+ przez firmę +Tele-Sat+ Krzysztof Czapiewski 83-220 Skórcz, ul. Hallera 8”, postanowienia których:
bądź to naruszały obowiązek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej in- formacji, pozostając w sprzeczności z odpowiednimi przepisami ustawy Prawo telekomu- nikacyjne (wymienione w punktach I.1 - I.3 sentencji decyzji),
bądź to mogły zostać uznane za tożsame z postanowieniami niedozwolonymi, wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks postępowania cywilnego (wymienione w punkcie I.4 sentencji decyzji). M AJĄC NA UWADZE USTALONY STAN FAKTYCZNY ORAZ ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY , P REZES U RZĘDU ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . [9] [11] Możliwość rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i kon- sumentów uzależniona jest od uprzedniego stwierdzenia, czy zagrożony został w niej interes publicznoprawny, bowiem Prezes Urzędu jest upoważniony do realizacji zasadniczego celu powołanej ustawy, którym, zgodnie z zapisem jej art. 1 ust. 1, jest określanie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Rozpatrywana sprawa ma, w ocenie Prezesa Urzędu, charakter publicznoprawny, albowiem dotyczy ochrony interesu szerszej grupy konsumentów, którzy są bądź mogli być klientami Krzysztofa Czapiewskiego. Tymczasem, zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, zasadami współżycia spo- łecznego i dobrymi obyczajami. [12] Krzysztof Czapiewski, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą „Tele-Sat” Krzysztof Czapiewski w Skórczu, jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konku- rencji i konsumentów, odpowiednio do którego pod pojęciem tym rozumie się m.in. przedsię- biorcę w znaczeniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospo- darczej (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zmianami), w której, stosownie do art. 4, przyjęto, iż: 1) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka orga- nizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, 2) za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. [13] W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja administracyjna, skarżonemu przedsiębiorcy postawiono zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Odpowiednio do treści art. 24 ust. 1, „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbio- rowe interesy konsumentów”, natomiast odpowiednio do treści ust. 2 tego artykułu, „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o któ- rym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego […], 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej infor- macji, […].”. Aby działania przedsiębiorcy mogły zostać uznane za sprzeczne z powołanymi wyżej przepi- sami art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, niezbędne jest wykazanie, iż spełniają one łącznie następujące przesłanki:
ujawniają się w obrocie konsumenckim, a więc dotyczą relacji przedsiębiorca- konsument,
stanowią działanie bezprawne,
naruszają zbiorowe interesy konsumentów. [14] Zgodnie z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i art. 22 1 Kodeksu cy- wilnego za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. W przedmiotowej sprawie fakt stosowania przez Krzysztofa Czapiewskiego w obrocie z kon- sumentami wzorców umowy pn. „Umowa abonencka nr … – dystrybucje programów TV i TV- Sat w instalacji antenowej Tele-Net-TV” i „REGULAMIN Telewizji zbiorczej Tele-Net-TV w Skórczu” oraz „Umowa Abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele-Net+” i „Regula- min świadczenia usług internetowych +Tele-Net+ przez firmę +Tele-Sat+ Krzysztof Czapiewski 83-220 Skórcz, ul. Hallera 8” nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, co przesądza o tym, iż pierwszą z przesłanek należy uznać za spełnioną. [10] [15] Za spełnioną należy uznać również drugą z przesłanek, tj. bezprawność działania przedsię- biorcy. [16] Najpierw dlatego , iż:
pomimo wymogu umieszczania w umowie o świadczenie usług telekomunikacyjnych da- nych, o których mowa w art. 56 ust. 3 pkt 16 i 17 w związku z art. 56 ust. 5 ustawy Pra- wo telekomunikacyjne, tak we wzorcu pn. „Umowa abonencka …/…/2012 – łącze inter- netowe +Tele-Net+”, jak i we wzorcu „Regulamin świadczenia usług internetowych +Te- le-Net+ przez firmę +Tele-Sat+ Krzysztof Czapiewski 83-220 Skórcz, ul. Hallera 8”, brak jest zarówno informacji dotyczących zasad, trybu i terminów składania oraz rozpatrywa- nia reklamacji, jak i informacji o polubownych sposobach rozwiązywania sporów, a to pozwala na postawienie Krzysztofowi Czapiewskiemu zarzutu naruszenia, w tym zakre- sie, obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej oraz pełnej informacji, pozostając równocześnie w sprzeczności z treścią art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów,
pomimo wymogu wynikającego z treści art. 60a ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne, tj. obowiązku doręczania na piśmie przez dostawcę usług telekomunikacyjnych abonen- towi będącemu stroną umowy każdej proponowanej zmiany warunków umowy, w tym określonych w regulaminie świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyj- nych, z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem tych zmian w życie, a także obowiązku informowania abonenta o prawie wypowiedzenia umowy w wypadku braku akceptacji dla tych zmian, Krzysztof Czapiewski stosuje we wzorcach umowy postanowienia o treści: − „Tele-Net-TV informuje o zmianach programowych poprzez ulotki rozmieszczone na terenie zasobów mieszkaniowych. (pkt 4.5 „REGULAMIN Telewizji zbiorczej Tele-Net- Tv w Skórczu”), − „Tele-Sat” zastrzega sobie prawo do zmiany postanowień w Regulaminie. O zmianach Tele-Net-TV będzie informowało odbiorców, jak w ppkt 2 [Regulamin udostępniany jest na każde żądanie odbiorcy w siedzibie „Tele-Sat”]. (pkt 7.3 „REGULAMIN Telewi- zji zbiorczej Tele-Net-Tv w Skórczu”), która to okoliczność pozwala na postawienie temu przedsiębiorcy zarzutu naruszenia, w tym zakresie, obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej infor- macji, pozostając równocześnie w sprzeczności z treścią art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów,
pomimo wymogu wynikającego z treści art. 61 ust. 5 i 6 ustawy Prawo telekomunikacyj- ne, tj. obowiązku doręczania przez dostawcę usług telekomunikacyjnych na piśmie abo- nentowi oraz podania do publicznej wiadomości treści każdej proponowanej zmiany w cenniku, z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem tych zmian, a także obowiązku informowania abonenta o prawie do wypowiedzenia umowy w wypadku braku akceptacji dla tych zmian, a w określonych wypadkach – także o tym, iż w razie skorzystania z prawa wypowiedzenia umowy dostawcy nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze oraz zwrot ulgi, o której mowa w art. 57 ust. 6 ustawy, Krzysztof Cza- piewski stosuje we wzorcach umowy postanowienia o treści: − „Wszelkie zmiany odnośnie wysokości opłat za łącze i jego ofertę regulowane będą na podstawie aneksów do umowy abonenckiej wysyłanych do klienta listem poleconym co najmniej 14 dni przed okresem rozliczeniowym danego abonenta […].” (pkt 6 „Umowa Abonencka nr … – dystrybucje programów TV i TV-Sat w instalacji antenowej Tele-Net-TV”), − „Wszelkie zmiany odnośnie wysokości opłat za łącze i jego prędkości regulowane będą na podstawie aneksów do umowy abonenckiej wysyłanych do klienta listem poleco- nym co najmniej 14 dni przed okresem rozliczeniowym danego abonenta […].” (pkt 6 „Umowa abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele-Net+”), [11] co uzasadnia postawienie mu zarzutu naruszenia, w tym zakresie, obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, pozostając równocześnie w sprzeczności z treścią art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [17] Następnie także dlatego , iż bezprawność działania przedsiębiorcy może też być wywiedziona również z tożsamości postanowień będących przedmiotem postępowania, które kończy niniej- sza decyzja, oraz postanowień wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego. Na rzecz takiego stanowiska Prezesa Urzędu przemawia przede wszystkim to, iż zakaz stoso- wania postanowień wpisanych do rejestru nie ogranicza się jedynie do przedsiębiorcy, prze- ciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolo- ne, lecz rozciąga się, ponadto, na wszystkich innych przedsiębiorców posługujących się po- stanowieniami identycznymi, tożsamymi, bowiem art. 479 43 Kodeksu postępowania cywilnego prawomocność przedmiotowego wyroku rozszerza – od chwili wpisania wzorca umowy do ww. rejestru – również na osoby trzecie. Wpis określonego postanowienia do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza zatem, że od tego momentu stosowanie określonej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r., sygnatura akt III SZP 3/06, stwierdził, iż „stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe inte- resy konsumentów […]”, a w jej uzasadnieniu wskazał m.in., iż „[…] praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.ik. [obecnie – art. 24] obejmuje również przy- padki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsu- mentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru […]. Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.o.k.ik. [obecnie – art. 24] znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności […]”. Wobec tego, że z powołanego wywodu Sądu Najwyższego wynika wprost, iż nie jest konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej, za niedozwolone mogą zostać uznane również postanowienia wzorców umów mieszczące się w hipotezie postanowienia wpisanego do rejestru, którego treść będzie ustalona w oparciu o dokonaną jego wykładnię, bowiem stosowanie do postanowienia o treści zbliżonej tak samo godzi w interesy konsumentów, jak stosowanie postanowienia identycznego z tym, które zo- stało wpisane do rejestru. I tak, w ocenie Prezesa Urzędu postanowienia wzorców umowy wykorzystywane w obrocie konsumenckim przez Krzysztofa Czapiewskiego, wyszczególnione w punkcie I.4 sentencji de- cyzji administracyjnej, mogą zostać uznane za tożsame z odpowiednimi postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień niedozwolonych, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu po- stępowania cywilnego, na podstawie prawomocnych wyroków SOKiK i, jako takie, naruszać przepisy art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; na okoliczność uzasadnienia słuszności tej tezy zestawiono poniżej postanowienia kwestionowa- ne, odpowiadające im postanowienia wprowadzone do rejestru oraz wskazano przesłanki ma- jące dowodzić ich tożsamości.
We wzorcach umowy stosowanych przez Krzysztofa Czapiewskiego znajdują się postano- wienia o treści: [12] − „+Tele-Sat+ nie odpowiada za awarię sygnałów leżących po stronie nadajników TV i SAT.” (pkt 2 „Umowa Abonencka nr … - dystrybucje programów TV i TV-Sat w instala- cji antenowej Tele-Net-TV”), − „+Tele-Sat+ nie ponosi odpowiedzialności za stabilność sieci szkieletowej która może ulec uszkodzeniu w wyniku zdarzeń losowych oraz zjawisk przyrody takich jak: wyła- dowania atmosferyczne, huragany, itp. oraz przepięć w instalacji elektrycznej.” (pkt 9 „Umowa Abonencka nr … - dystrybucje programów TV i TV-Sat w instalacji anteno- wej Tele-Net-TV”), − „+Tele-Sat+ nie odpowiada za awarię łącz leżących po stronie dostawcy łącza dla +Tele-Sat+.” (pkt 2 „Umowa abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele- Net+”), − „+Tele-Sat+ nie ponosi odpowiedzialności za stabilność sieci szkieletowej leżącej poza routerem brzegowym oraz za prędkość transmisji poza nim lub zdarzeniami losowy- mi.” (pkt 9 „Umowa Abonencka nr … - dystrybucje programów TV i TV-Sat w instalacji antenowej Tele-Net-TV”), gdy, tymczasem, w rejestrze postanowień niedozwolonych zapisano postanowienia o tre- ści: − „Usługodawca nie ponosi żadnej odpowiedzialności za szkody i straty Abonentów wy- nikłe na skutek przerwania połączenia, braku połączenia, nieotrzymania poczty elek- tronicznej, braku dostępu do internetu.” (wyrok SOKiK z dnia 19 kwietnia 2005r., sy- gnatura akt Amc 23/05, numer postanowienia w rejestrze: 639), − „Operator nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług wynikłe z faktu niewłaściwego funkcjonowania sieci telekomunikacyjnych innych operatorów telekomunikacyjnych.” (wyrok SOKiK z dnia 14 marca 2005r., sygnatura akt AmC 21/04, numer 797), − „Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody poniesione przez Abo- nenta w wyniku utraty danych lub opóźnienia w otrzymaniu lub przesłaniu transmisji, nieprawidłową lub powolną transmisją, opóźnieniami lub przerwaniami świadczenia Usług, a w szczególności na skutek takich czynności jak (...).” (wpisanym na podsta- wie wyroku SOKiK z dnia 8 czerwca 2006r., sygnatura akt XVII AmC 125/05, pod nume- rem 819), − „Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek zakłócenia działalności sieci, wynikające z działania siły wyższej, lub pracy nadajników w pobliżu sieci Usłu- godawcy oraz awarie łącz Innych Operatorów.” (wpisanym na podstawie wyroku SOKiK z dnia 12 marca 2007r., sygnatura akt XVII AmC 1/07, pod numerem 1163), − „Operator nie ponosi odpowiedzialności za szkody i awarie powstałe w wyniku zda- rzeń losowych (...) pozostających poza wpływem i kontrolą Operatora (np. wyładowa- nia atmosferyczne, awarie urządzeń nadawczych nadawców itp.).” (wpisanym na pod- stawie wyroku SOKiK z dnia 24 listopada 2006r., sygnatura akt XVII AmC 163/05, pod numerem 1337). Jak wskazuje na to analiza treści i skutków postanowień kwestionowanych oraz postano- wień przywołanych, wpisanych do rejestru, wszystkie one były/są niezgodne zarówno z art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego, stosownie do którego postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne), jak i z art. 385 3 pkt 2 Kodeksu cywilnego, odpo- wiednio do którego za niedozwolone uznaje się postanowienia wyłączające lub istotnie ograniczające odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Ponadto, jak podniósł SOKiK w wyroku z dnia 14 marca 2005r., na mocy którego wpisano do rejestru klauzulę o numerze 797, uchylanie się przez przedsiębiorcę telekomunikacyj- nego od odpowiedzialności, nawet wtedy, gdy są po temu powody (np. „awaria sygnałów leżących po stronie nadajników TV i SAT”, „awaria łącz leżących po stronie dostawcy łącza dla +Tele-Sat+”, „stabilność sieci szkieletowej leżącej poza routerem brzegowym oraz […] [13] prędkość transmisji poza nim”), nie może skutkować tym, że konsument zostanie pozba- wiony wiedzy o podmiocie, na którym ta odpowiedzialność rzeczywiście ciąży, i który to konsument, wskutek tego, może powziąć przekonanie, iż w ogóle nie posiada uprawnień do dochodzenia przysługujących mu roszczeń.
We wzorcach umowy znajdują się postanowienia: − „Odłączenie […] nastąpi po dwu miesięcznym zaprzestaniu uiszczania opłat za korzy- stanie z usług Tele-Net-TV. Ponowne przyłączenie nastąpi po uregulowaniu należności oraz dokonaniu opłaty manipulacyjnej w wysokości 60 zł (słownie: sześćdziesiąt zł).” (pkt 11 „Umowa Abonencka nr … – dystrybucje programów TV i TV-Sat w instalacji an- tenowej Tele-Net-TV”), − „Tele-Net-TV ma prawo odłączenia sygnału odbiorcy, który zalega z opłatami przez ko- lejne 2 miesiące, po uprzednim wezwaniu do zapłaty. Powtórne załączenie sygnału wymaga wniesienia przez odbiorcę zaległych opłat wraz z odsetkami i zapłaty 50 zł za ponowne włączenie.” (pkt 5.8 „REGULAMIN Telewizji zbiorczej Tele-Net-Tv w Skór- czu”), − „[…] ponowne podłączenie do sieci to koszt 20 zł.” (pkt 11 „Umowa abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele-Net+”), podczas gdy w rejestrze postanowień niedozwolonych zapisano postanowienia o treści: − „Ponowne świadczenie przez Operatora usługi konserwacji i rtv może nastąpić po: 1) uregulowaniu zaległości z tytułu opłat za wykonanie przez Operatora usługi wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę, 2) uregulowaniu opłaty przyłączeniowej w wysoko- ści określonej w cenniku.” (wyrok SOKiK z dnia 22 czerwca 2005r., sygnatura akt XVII Amc 52/04, numer postanowienia w rejestrze: 499), − „W przypadku nie uiszczenia opłaty w terminie sygnał zostanie odłączony od gniazda. W przypadku wyrażenia przez użytkownika chęci z dalszego korzystania z sygnału, wykonawca dokona przyłączenia po zapłaceniu zaległości i dokonaniu jednorazowej opłaty za ponowne przyłączenie.” (wyrok SOKiK z dnia 5 stycznia 2005r., sygnatura akt XVII Amc122/03, numer postanowienia w rejestrze: 618), − „W przypadku odłączenia sygnału z lokalu z winy abonenta jego ponowne podłączenie nastąpi po uregulowaniu zaległości i wniesieniu opłaty za ponowną aktywację (po- nowna aktywacja – wznowienie dostarczania sygnału telewizji kablowej w istniejącym przyłączu, podlegające opłacie zgodnie z cennikiem operatora).” (wyrok SOKiK z dnia 9 czerwca 2006r., sygnatura akt XVII Amc90/05, numer postanowienia w rejestrze: 1084), − „Ponowne podłączenie Abonenta nastąpi wyłącznie po uregulowaniu zaległości wraz z dodatkową opłatą za ponowne włączenie określoną w cenniku.” (wyrok SOKiK z dnia 12 marca 2007r., sygnatura akt XVII AmC 1/07, numer postanowienia w rejestrze: 1166). Jak wskazuje na to analiza treści postanowień stosowanych w obrocie z konsumentami przez Krzysztofa Czapiewskiego oraz postanowień przywołanych, wpisanych do rejestru, odnoszą się one do sytuacji, które charakteryzują: zwłoka abonenta w zapłacie za świad- czone przez operatora usługi oraz skutek tej zwłoki, ujawniający się po upływie określone- go w umowie terminu opóźnienia w płatności, w postaci zawieszenia bądź nawet zaprze- stania świadczenia usługi; równocześnie, w wypadku gdy abonent jest zainteresowany wznowieniem świadczenia usługi, przedmiotowe postanowienia uprawniają operatora nie tylko do żądania uregulowania przez abonenta zaległych należności (wraz z odsetkami, które, po myśli art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, są typową sankcją kontraktową z tytułu opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego), ale i – dodatkowo – również „opłaty ak- tywacyjnej/przyłączeniowej” (mającej charakter kary umownej, zastrzeżonej z mocy art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego, do przypadków niewykonania lub wykonania nienależytego zo- bowiązań niepieniężnych). Wobec tego, iż tak w postanowieniach kwestionowanych, jak i w postanowieniach wpisa- nych do rejestru, swoistą sankcję za niewykonanie w terminie zobowiązań pieniężnych stanowi konieczność uiszczenia przez abonenta, w celu wznowienia przez operatora [14] świadczenia usług, „opłaty manipulacyjnej/zapłaty za ponowne włączenie”, wobec tego, że pobieranie tej opłaty jest niedopuszczalne (okoliczność ta stanowiła bowiem podstawę umieszczenia klauzul o numerach 499, 618, 1084 i 1166 w rejestrze postanowień niedo- zwolonych), przyjąć należy, iż mogą one zostać uznane za tożsame.
We wzorcu umowy znajduje się postanowienie: − „Koszty upomnień oraz wezwań do zapłaty pokrywa abonent w wysokości 8 zł […].” (pkt 11 „Umowa abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele-Net+”), podczas gdy w rejestrze postanowień niedozwolonych zapisano postanowienia o treści: − „W przypadku (...) zwłoki w uiszczeniu opłaty abonamentowej Usługodawca może: (...) obciążyć Abonenta kosztami upomnień.” (wyrok SOKiK z dnia 12 marca 2007r., sygnatura akt AmC 1/07, numer postanowienia w rejestrze: 1167), − „Operator ma prawo naliczać opłaty związane z powiadamianiem Abonenta o istnie- jących zaległościach w opłatach, ustawowych odsetek karnych, oraz kosztów za po- nowne przyłączenie.” (wyrok SOKiK z dnia 10 czerwca 2009r., sygnatura akt XVII AmC 423/09, numer postanowienia w rejestrze: 1739), − „Tele 2 uprawniona będzie do (…) obciążania Klienta kosztami wzywania go do zapła- ty (w wysokości określonej w cenniku). Klient zobowiązany będzie do pokrycia kosz- tów takiej procedury (w wysokości określonej w cenniku). Wniesienie reklamacji nie wstrzymuje obowiązku zapłaty reklamowanej należności.” (wyrok SOKiK z dnia 16 września 2008r., sygnatura akt XVII AmC 13/08, numer postanowienia w rejestrze: 1767), − „Koszty wzywania do zapłaty w przypadku opóźnienia w zapłacie należności (par. 4 ust. 6 Regulaminu) wynoszą 10 zł (kwota nie podlega VAT). Koszty procedury windy- kacyjnej wynoszą 15% kwoty netto windykowanej należności (kwota nie podlega VAT).” (wyrok SOKiK z dnia 16 września 2008r., sygnatura akt XVII AmC 13/08, numer postanowienia w rejestrze: 1768). Pomimo różnic w zakresie użytych wyrazów i sformułowań postanowienie kwestionowane mo- że być uznane za tożsame nie tylko z postanowieniami wpisanymi do rejestru pod numerami 1767 i 1768, ale także z podobnymi postanowieniami wpisanymi m.in. pod numerami 1167 i 1739. Sąd Apelacyjny, podzielając w wyroku z dnia 4 czerwca 2009r., sygnatura akt VI ACA 1665/08, stanowisko SOKiK co do faktycznej abuzywności klauzul o numerach 1767 i 1768, wyrażone w wyroku z dnia 16 września 2008r., podniósł jednak, iż nie może się ostać przedłożone przez SOKiK uzasadnienie tego stanowiska, bowiem odwołuje się ono, błędnie, do ich niezgodności z przepisami art. 361, art. 471 i art. 481 § 3 Kodeksu cywilnego, podczas gdy, stosownie do tre- ści art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego, należało zbadać, czy przedmiotowe klauzule kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając w ten sposób jego interes. W kontekście powyższego Sąd Apelacyjny zważył m.in., co następuje. − „Oceniając […] postanowienia regulaminu i cennika podstawowego stosowanego przez spółkę Tele2 Polska dotyczące obciążenia konsumenta kosztami wezwania do zapłaty oraz kosztami procedury windykacyjnej świadczonej na rzecz pozwanej przez podmioty trzecie […], stwierdzić należy, że naruszają one dobre obyczaje poprzez naruszenie równorzędno- ści stron umowy na skutek nałożenia na konsumenta obowiązków nie znajdujących od- zwierciedlenia w obowiązkach przedsiębiorcy oraz poprzez obciążenie tymi kosztami kon- sumenta w każdym przypadku, niezależnie od zasadności wystosowanego do niego wezwa- nia do zapłaty, jak i zasadności skierowania sprawy na drogę postępowania windykacyjne- go.” − „[…] redakcja postanowień umownych zawartych w § 4 pkt 6 i 7 regulaminu […] stwarza niczym nie uzasadnione podstawy do obciążenia konsumenta kosztami wezwań do zapłaty, jak i kosztami czynności windykacyjnych w sytuacji, gdy kwestie związane z dochodzeniem roszczeń wobec konsumenta nie znajdują uzasadnienia faktycznego (np. w sytuacji uwzględnienia reklamacji) czy też prawnego (wobec np. przedawnienia roszczenia). Za- [15] kwestionowane postanowienia wzorca umowy nie mówią o zasadnym wezwaniu do zapłaty ani zasadnym rozpoczęciu procedury windykacyjnej, nie mówią o zwłoce w zapłacie należ- ności tylko o opóźnieniu, a tym samym, jak już zostało powiedziane, w każdym przypadku obciążają konsumenta wymienionymi w nich kosztami, niezależnie od tego, czy koszty te zostały w istocie wywołane nienależytym wykonaniem umowy przez konsumenta, czy też nie” − Aczkolwiek „rację przyznać należy pozwanej, że koszty wezwań konsumenta do spełnienia świadczenia, jak i koszty pozostałych działań zmierzających do wyegzekwowania długu stanowią dodatkową szkodę po jej stronie”, to przecież „nie w każdym przypadku spowo- dowaną niezgodnym z umową zachowaniem się konsumenta”, a „sama pozwana nie może przy tym decydować, kiedy taki przypadek zachodzi, a kiedy nie, innymi słowy nie może w oparciu o zakwestionowane postanowienia regulaminu domagać się naprawienia szkody, nie wykazując konsumentowi jej zasadności ani wysokości, nie dając mu w ogóle możliwo- ści do jej zakwestionowania i obciążając go w każdym przypadku obowiązkiem pokrycia tych kosztów.” − „To samo dotyczy postanowień Cennika Podstawowego […] ustanawiających wysokość opłaty za wezwanie do zapłaty na poziomie 10 zł i wysokość kosztów procedury windyka- cyjnej 15% windykowanej należności, a więc w całkowitym oderwaniu od rzeczywistej wy- sokości szkody, której poziom powinny określać okoliczności każdego przypadku.” Wobec tego, iż argumentacja Sądu Apelacyjnego odnosząca się do przesłanek uzasadniają- cych wpisanie do rejestru klauzul o numerach 1767 i 1768 może mieć zastosowanie, per ana- logiam , również do postanowienia kwestionowanego, uznaje się za dowiedzioną jego zbież- ność z ww. klauzulami uznanymi za niedozwolone.
We wzorcu umowy znajduje się postanowienie o treści: − „Tele-Net-TV ma prawo do zmiany oferty programowej lub częstotliwości nadawanych programów, w szczególności wynikających z następujących przesłanek: [a] z przyczyn niezależnych leżących po stronie nadawcy programu, w tym: − zaprzestanie nadawania, zmiana jego charakteru, obniżenie jakości, problemy techniczne, nadmierne podnoszenie opłat licencyjnych, [b] zmiany stanu prawnego uniemożliwiające kontynuowanie reemisji programu, [c] względy techniczne uniemożliwiające dalsza reemisję programu w ogóle lub w dostępnej technologii, [d] niska oglądalność programu wśród odbiorców, zgłaszane ich sugestie lub zastą- pienie programu innym o podobnym charakterze.” (pkt 4.3 „REGULAMINu Telewi- zji zbiorczej Tele-Net-TV w Skórczu”), podczas gdy w rejestrze postanowień niedozwolonych zapisano postanowienia o treści: − „Operator zastrzega sobie prawo do zmiany programów wchodzących w skład po- szczególnych pakietów.” (wyrok SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r., sygnatura akt XVII Amc 2/04, numer postanowienia w rejestrze: 399), − „Operator Cyfry+ z ważnych przyczyn prawnych, technicznych, organizacyjnych lub ekonomicznych może wprowadzić zmiany liczby i rodzaju Programów wchodzących w skład poszczególnych pakietów wymienionych, odpowiednio w Załącznikach nr 2, 3, 4 i 5 do umowy. Wyżej wymienione zmiany, wynikające z faktu zaistnienia okoliczności leżących poza kontrolą Operatora Cyfry+, uznane za siłę wyższą, zastąpienia danego Programu Programem o porównywalnej tematyce, rezygnacji z danego Programu z uwagi na jego niską oglądalność, zaprzestania nadawania Programu z przyczyn obcią- żających jego nadawcę nie wymagają zmiany Umowy.” (wyrok SOKiK z dnia 7 kwiet- nia 2004r., sygnatura akt XVII Amc 15/03, numer postanowienia w rejestrze: 571). Mając na uwadze, iż: − w wyroku z dnia 19 stycznia 2005r. SOKiK podzielił i przyjął za swoją argumentację Prezesa Urzędu wskazującą na to, iż postanowienie wpisane następnie do rejestru pod numerem 399, jest niedozwolone w świetle art. 385 3 pkt 10 i 19 Kodeksu cywilnego, gdyż zmiana oferty programowej stanowi zmianę warunków umowy, a przyjęty zapis [16] pozwala przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu decydować o tym jednostronnie, nadto pozbawia też konsumenta prawa wypowiedzenia umowy na podstawie art. 384 1 Ko- deksu cywilnego, − w wyroku z dnia 7 kwietnia 2004r. SOKiK wskazał, iż treść postanowienia wpisanego do rejestru pod numerem 571 jest sprzeczna z art. 385 3 pkt 8, 10 i 19 Kodeksu cywil- nego, bowiem – odpowiednio – „uzależnia spełnienie świadczenia od okoliczności za- leżnych tylko od woli kontrahenta”, „uprawnia kontrahenta konsumenta do jedno- stronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w umowie” oraz „przewidu- je wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia”, a „ważne przyczyny”, na które wska- zał przedsiębiorca, aczkolwiek mają wpływ na „zawartość pakietu/ów”, to za takie, z różnych powodów, uznane być nie zawsze mogą, − powołana wyżej argumentacja i wnioski SOKiK znajdują, zdaniem Prezesa Urzędu, za- stosowanie także w odniesieniu do postanowienia stosowanego we wzorcu umowy przez Krzysztofa Czapiewskiego, stwierdza się, iż postanowienie kwestionowane i postanowienia wpisane do rejestru mogą być uznane za zbliżone co do treści i sposobu kształtowania praw i obowiązków konsumen- ta korzystającego z usług przedsiębiorcy telekomunikacyjnego.
We wzorcach umowy znajdują się zapisy: − „Zabrania się klientowi udostępniać osobom trzecim uzyskanego dostępu do instalacji Tele-Net-Tv bez zgody +Tele-Sat+. Niedostosowanie się do powyższej klauzuli skutko- wać będzie rozwiązaniem umowy oraz karze w wysokości 2.000,00 zł (słownie dwa ty- siące).” (pkt 10 „Umowa Abonencka nr … – dystrybucje programów TV i TV-Sat w in- stalacji antenowej Tele-Net-TV”), − „Zabrania się klientowi udostępniać osobom trzecim uzyskanego dostępu do Internetu bez zgody +Tele-Sat+. Niedostosowanie się do powyższej klauzuli skutkować będzie rozwiązaniem umowy oraz karze w wysokości 5.000,00 zł (słownie: pięć tysięcy zł). (pkt 10 „Umowa abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele-Net+”), podczas gdy w rejestrze zapisano postanowienia o treści: − „W przypadku, o którym mowa w pkt. 6.4.2, Operator może domagać się ponadto od Abonenta zapłacenia odszkodowania w wysokości abonamentu za okres korzystania przez osobę trzecią z sygnału, nie mniej jednak, niż za trzy miesiące.” (wyrok SOKiK z dnia 23 października 2008r., sygnatura akt XVII AmC 86/08, numer postanowienia: 1561), − „W przypadku korzystania przez abonenta w sposób nieuprawniony z usług operatora nie objętych umową lub umożliwienia przez abonenta korzystania przez nieuprawnio- ne osoby trzecie z usług operatora za pomocą przyłącza sieciowego lub końcówki sie- ci, abonent będzie zobowiązany do zapłaty na rzecz operatora kary umownej w wyso- kości 1000 zł (słownie jeden tysiąc złotych), przy czym operator będzie uprawniony do dochodzenia odszkodowania uzupełniającego na zasadach ogólnych do pełnej wartości szkody.” (wyrok SOKiK z dnia 3 listopada 2008r., sygnatura akt XVII AmC 54/08, nu- mer postanowienia: 1791). W ocenie Prezesa Urzędu, którą SOKiK podzielił i uznał za swoją, postanowienie wpisane pod numerem 1561 rejestru postanowień uznanych za niedozwolone pozostaje w sprzecz- ności z art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego dotyczącym odpowiedzialności odszkodowawczej zobowiązanego do odszkodowania, odpowiednio do którego to przepisu naprawienie szko- dy obejmuje tak straty, które poszkodowany poniósł, jak i korzyści, które mógłby osią- gnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, przy czym – z uwagi na kompensacyjny charakter odszkodowania – jego wysokość powinna pozostawać w związku z wysokością szkody ponie- sionej przez poszkodowanego, z uwzględnieniem rzeczywiście poniesionych strat i utraco- nych korzyści, gdy, tymczasem, postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urzędu usta- la swoistą karę umowną mogącą nie mieć bezpośredniego związku z wysokością szkody po- niesionej przez przedsiębiorcę klauzulę stosującego. [17] Z kolei, badając treść postanowienia wpisanego pod numerem 1791, SOKiK, powołując się na „ustalone orzecznictwo sądowe” (tu: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2005r., sygnatura akt ICK 586/04, oraz wyrok SOKiK z dnia 13 czerwca 2005r., sygnatura akt XVII Amc 20/04), stwierdził, podobnie, iż kara umowna zastrzegana we wzorcu umowy musi pozostawać we współmiernej wysokości do poniesionej szkody, czyli nie powinna być w stosunku do niej rażąco wygórowana. Wobec tego, iż w postanowieniu będącym przedmiotem oceny SOKiK przedsiębiorca tele- komunikacyjny określił wysokość kary umownej na kwotę 1.000 PLN (przy czym wysokość pobieranego przez niego abonamentu miesięcznego „wynosiła najwięcej 47,90 PLN”), wo- bec tego, iż sytuacje, za które abonent miałby zapłacić tak wysoką karę umowną nie zo- stały w ogóle zdefiniowane w postanowieniu (określono je co najwyżej jako „korzystania przez abonenta w sposób nieuprawniony z usług operatora nie objętych umową lub umoż- liwienia przez abonenta korzystania przez nieuprawnione osoby trzecie z usług operatora za pomocą przyłącza sieciowego lub końcówki sieci”), trudno byłoby określić nawet w spo- sób przybliżony wartość szkód ponoszonych przez dostawcę usług, a okoliczność ta stała się, zdaniem SOKiK, zasadniczą przesłanką uznania postanowienia za „sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza[jące] interesy konsumentów”, tj. niedozwolone. Mając na uwadze, iż również w wypadku postanowień kwestionowanych przez Prezesa Urzędu w niniejszym postępowaniu kara umowna zastrzeżona we wzorcu umowy przez Krzysztofa Czapiewskiego: − ustalona została, w wypadku dostawy sygnału telewizyjnego, na poziomie 2.000 PLN (podczas, gdy miesięczna wysokość opłaty za reemisję programów wynosiła jedynie 12 PLN), a w wypadku udostępniania łącza internetowego na poziomie 5.000 PLN (pod- czas, gdy miesięczny abonament nie przekraczał 65 PLN), − może nie pozostawać we współmiernej wysokości w stosunku do ewentualnie ponie- sionej przez skarżonego przedsiębiorcę szkody, uznaje się, iż postanowienia wpisane do rejestru i postanowienia kwestionowane są, po- mimo różnic w użytym słownictwie, zbliżone, tożsame.
We wzorcach umowy znajdują się zapisy: − „Wszelkie spory, których stronom nie uda się załatwić polubownie, będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby +Tele-Sat+.” (pkt 15 „Umowa abonencka nr … - dys- trybucje programów TV i TV-Sat w instalacji antenowej Tele-Net-TV”), − „Wszelkie spory, których stronom nie uda się załatwić polubownie, będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby +Tele-Sat+.” (pkt 15 „Umowa abonencka nr …/…/2012 – łącze internetowe +Tele-Net+”), podczas gdy w rejestrze zapisano m.in. postanowienia o treści: − „Ewentualne spory między stronami umowy, których strony nie załatwią ugodowo w ciągu 14 dni od daty przystąpienia do negocjacji, rozstrzygnie sąd właściwy miejsco- wo dla siedziby Operatora” (wyrok SOKiK z dnia 22 czerwca 2005r., sygnatura akt XVII Amc 52/04, numer postanowienia w rejestrze: 501), − „Właściwym dla rozstrzygania sporów wynikających z regulaminu świadczenia usług jest sąd powszechny właściwy dla siedziby Operatora” (wyrok SOKiK z dnia 29 wrze- śnia 2005r., sygnatura akt XVII Amc 57/03, numer postanowienia: 565). Stosownie do uzasadnienia wyroku SOKiK z dnia 29 września 2005r., „na podstawie [ww. postanowień] strony poddają spory wynikające z umowy sądowi, który nie zawsze jest wła- ściwy miejscowo według przepisów art. 27-37 kpc. Taka umowa prorogacyjna opisana w art. 46 kpc nie jest dopuszczalna w obrocie z konsumentami ze względu na treść art. 385 3 pkt 23 kc zabraniającego w takich wypadkach narzucania rozpoznania sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie miejscem właściwym. Mogłoby bowiem dojść w praktyce do takiej sytuacji kiedy konsument miałby obowiązek dochodzić swoich roszczeń do operatora np. odszkodowawczych, o ustalenie treści umowy wyłącznie przed sądem właściwym dla sie- dziby tego przedsiębiorcy podczas, gdy bez zapisu [postanowień wpisanych do rejestru] miałby prawo pozwać go przed sąd swojego miejsca zamieszkania, jako miejsca spełnienia [18] odszkodowawczego świadczenia pieniężnego art. 454 § 1 kc lub miejsca spełnienia niepie- niężnego świadczenia operatora (roszczenia z tytułu rękojmi i gwarancji i o prawidłowe wykonanie takiego świadczenia).” Wobec tego, iż analiza tak treści, jak i skutków postanowień kwestionowanych oraz posta- nowień przywołanych, wpisanych do rejestru, prowadzi do stwierdzenia, iż są one podob- ne, postanowienia te należy za takie uznać. [18] W stanie rzeczy opisanym jak wyżej stwierdzić należy, iż bezprawność działań Krzysztofa Czapiewskiego, polegających na naruszaniu przez tego przedsiębiorcę obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji oraz na stosowaniu we wzorcach umów łączących go z konsumentami postanowień, które zostały wpisane do rejestru postano- wień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego, została przez Prezesa Urzędu uprawdo- podobniona w stopniu wystarczającym, a już tylko zaistnienie tej okoliczności (bez koniecz- ności dalszego jej dowodzenia realizacji praktyki) wystarczy do wydania decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [19] Zdaniem Prezesa Urzędu, za spełnioną należy uznać także i trzecią przesłankę, o której mowa w punkcie [13] uzasadnienia decyzji, bowiem naruszenie zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wtedy, gdy działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów jako zbioro- wości, gdy skierowane jest nie tylko do konsumentów indywidualnych, lecz do szerszego, nie- ograniczonego liczbowo kręgu osób, do których dotarła bądź dotrzeć mogła oferta przedsię- biorcy, a w rozpatrywanej sprawie wymieniony warunek był/jest spełniony, albowiem oferta usług telekomunikacyjnych przedstawiana przez Krzysztofa Czapiewskiego, zawierająca po- stanowienia niedozwolone, adresowana była nie do ściśle określonego, konkretnego konsu- menta, lecz do z góry nieokreślonej, niemożliwej do bliższego zidentyfikowania liczby kon- sumentów, których sytuacja była i pozostała identyczna i wspólna. [20] Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszają- cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno- ści sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1 tej ustawy , lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – że przedsiębior- ca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 ustawy, a przedsiębiorca, któremu jest zarzu- cane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania działań zmierzają- cych do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obo- wiązek wykonania tych zobowiązań, a stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy – może również określić termin ich wykonania. Z kolei, odpowiednio do art. 28 ust. 3 ustawy, w decyzji, o której mowa w ust. 1 tego artyku- łu, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek złożenia, w wyznaczonym terminie, informacji o stopniu realizacji zobowiązań. [21] Wobec tego, iż w toku postępowania, które kończy niniejsza decyzja administracyjna, Krzysz- tof Czapiewski przedłożył, przy pismach z dnia 26 lipca i 7 sierpnia 2013r., zobowiązanie do podjęcia określonych działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. zobowiązanie do:
uzupełnienia wzorca umowy w zakresie treści wskazanych w punkcie I.1 sentencji decyzji i zastąpienia postanowień, o których mowa w punkcie [ I.4.6 ] tej sentencji, zapisem o brzmieniu: „1. Reklamacje dotyczące wykonania niniejszej umowy Odbiorca może zgłaszać Dostawcy w formie ustnej, pisemnej lub drogą elektroniczną. 2. Reklamacja powinna zawierać: a) imię i nazwisko oraz nazwę i adres zamieszkania, albo siedziby Odbiorcy b) określenie przedmiotu reklamacji oraz reklamowanego okresu c) przedstawienie okoliczności uzasadniających reklamację d) datę przyłączenia instalacji telewizji kablowej lub Internetu [19] e) wysokość kwoty odszkodowania lub innej należności w przypadku gdy Odbiorca żąda ich zapłaty f) numer konta bankowego lub adres właściwy do wypłaty odszkodowania lub innej należ- ności albo wniosek o zaliczenie ich na poczet przyszłych płatności g) podpis odbiorcy 3. W przypadku gdy reklamacja nie zawiera danych wymienionych w pkcie 2 Dostawca wzywa Odbiorcę do uzupełnienia reklamacji w terminie 7 dni wskazując zakres uzupełnie- nia z pouczeniem, że nieuzupełnienie reklamacji w określonym terminie spowoduje jej pozostawienie bez rozpoznania. 4. Zgłoszenie reklamacji w formie ustnej wymaga potwierdzenia jej treści protokołem spo- rządzonym przez Dostawcę. 5. Reklamacje rozpatrzone będą przez Dostawcę w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawidłowego zgłoszenia reklamacyjnego. 6. O sposobie załatwienia reklamacji Dostawca poinformuje Odbiorcę przy czym odmowa uznania reklamacji zostanie przesłana do Odbiorcy listem poleconym. Brak odpowiedzi na reklamację w terminie określonym w pkcie 5 oznacza jej uznanie przez Dostawcę. Przez rozpatrzenie reklamacji rozumie się wysłanie przed upływem terminu określonego w pkcie 5 przez Dostawcę odpowiedzi o uwzględnieniu, lub nieuwzględnieniu reklamacji. 7. Reklamacja może być złożona w terminie 12 miesięcy od ostatniego dnia okresu rozli- czeniowego, w którym zakończyła się przerwa w świadczeniu usługi, lub od dnia w którym usługa została nienależycie wykonana lub miała być wykonana. 8. Reklamację złożoną po terminie określonym w pkcie 7 pozostawia się bez rozpoznania, o czym dostawca poinformuje Odbiorcę. 9. Uznanie przez Dostawcę reklamacji dotyczącej braku sygnału telewizyjnego bądź jego złej jakości daje podstawę do zmniejszenia opłaty należnej za następny miesiąc o kwotę przyznanej ulgi. 10. W wypadku odmowy uznania przez Dostawcę reklamacji złożonej przez Odbiorcę lub gdy Dostawca nie zapłacił dochodzonej należności w terminie 30 dni od dnia, w którym re- klamacja usługi została uwzględniona, spór cywilnoprawny między stronami może być za- kończony polubownie w drodze postępowania mediacyjnego. Postępowanie mediacyjne prowadzi Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej na wniosek konsumenta lub z urzędu, jeżeli wymaga tego ochrona interesu konsumenta. 11. W przypadku braku porozumienia na drodze postępowania reklamacyjnego oraz postę- powania mediacyjnego przed Prezesem UKE, spory pomiędzy stronami będą rozstrzygane przez sąd powszechny właściwy według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.”,
zastąpienia postanowień wzorców umowy, o których mowa w punkcie I.2 sentencji decy- zji, postanowieniem o treści: „1. Dostawca sygnału telewizyjnego: 1) doręcza abonentowi będącemu stroną umowy zawartej w formie pisemnej lub elek- tronicznej, treść każdej proponowanej zmiany warunków umowy, w tym określonych w regulaminie świadczenia dostępnych usług również w formie pisemnej, chyba że abo- nent złożył żądanie przekazywania dokumentów w formie elektronicznej, 2) podaje do publicznej wiadomości treść każdej proponowanej zmiany warunków umowy określonych w regulaminie świadczenia dostępnych usług – z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem tych zmian w życie. Okres ten może być krótszy, jeśli publikacja aktu prawnego, z którego wynika konieczność wprowadze- nia zmian następuje z wyprzedzeniem krótszym niż miesiąc przed jego wejściem w ży- cie lub okres taki wynika z decyzji Prezesa UKE. Jednocześnie abonent powinien zostać poinformowany o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji tych zmian, przy czym termin na realizację tego prawa nie może być krótszy niż do dnia wejścia tych zmian w życie. [20] 2. W razie skorzystania z prawa wypowiedzenia umowy, o którym mowa wyżej, dostawcy usługi nie przysługuje zwrot udzielonej ulgi, o której mowa w art. 57 ust. 6 Ustawy prawo telekomunikacyjne, o czym abonent powinien zostać także poinformowany. 3. Postanowień zawartych w pkcie 2 nie stosuje się, jeżeli konieczność wprowadzenia zmian, o których mowa w pkcie 1: 1) wynika bezpośrednio ze zmiany przepisów prawa albo z usunięcia niedozwolonych postanowień umownych, 2) wynika z decyzji Prezesa UKE, o której mowa w art. 63 ust. 2a Ustawy prawo tele- komunikacyjne.”,
zastąpienia postanowień wzorców umowy, o których mowa w punkcie I.3 sentencji decy- zji, postanowieniem o treści: „1. Dostawca publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych ustala ceny usług , o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. 2. Ceny usług telekomunikacyjnych są ustalane na podstawie przejrzystych, obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów. 3. Dostawca publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych określa w cenniku usług te- lekomunikacyjnych, zwanym dalej „cennikiem”, ceny za przyłączenie do sieci, za usługi, za obsługę serwisową oraz szczegółowe informacje dotyczące stosowanych pakietów ce- nowych oraz opustów. 4. Cennik jest podawany przez dostawcę dostępnych usług do publicznej wiadomości oraz jest dostarczany abonentowi, który udostępnił swoje dane, nieodpłatnie wraz z warunkami umowy lub umową, jeżeli strony zawarły umowę w formie pisemnej, o świadczenie do- stępnych usług w tym o zapewnienie przyłączenia do, a także na każde jego żądanie. 5. Dostawca publicznie dostępnych usług doręcza na piśmie abonentowi, który udostępnił swoje dane, o których mowa w art. 60a ust. 1a Ustawy prawo telekomunikacyjne, chyba że abonent złożył żądanie doręczania korespondencji drogą elektroniczną, oraz podaje do publicznej wiadomości treść każdej proponowanej zmiany w cenniku, z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem tych zmian w życie. Okres ten może być krótszy, jeśli publikacja aktu prawnego, z którego wynika konieczność wprowadzenia zmian następuje z wyprzedzeniem krótszym niż miesiąc przed jego wejściem w życie lub okres taki wynika z decyzji Prezesa UKE. Jednocześnie abonent powinien zostać poinformowany o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji zmiany w cenniku, przy czym termin na realizację tego prawa nie może być krótszy niż do dnia wejścia tej zmiany w życie. 6. W przypadku, gdy proponowana zmiana w cenniku wynika bezpośrednio ze zmiany prze- pisów prawa, powoduje obniżenie cen świadczonych usług, dodanie nowej usługi lub wyni- ka z decyzji Prezesa UKE dostawca publicznie dostępnych usług podaje do publicznej wia- domości treść proponowanych zmian, z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem ich w życie. Okres ten może być krótszy, jeśli publikacja aktu prawnego, z którego wynika konieczność wprowadzenia zmian następuje z wyprzedzeniem krótszym niż miesiąc przed jego wejściem w życie lub okres taki wynika z decyzji Prezesa UKE. Jednocześnie abonent powinien zostać poinformowany o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji tych zmian, przy czym termin na realizację tego prawa nie może być krótszy niż do dnia wejścia tych zmian w życie. 7. Na żądanie abonenta, który udostępnił swoje dane, o których mowa w art. 60a ust. 1a Ustawy prawo telekomunikacyjne dostawca publicznie dostępnych usług telekomunikacyj- nych dostarcza treść każdej proponowanej zmiany w cenniku drogą elektroniczną na wska- zany przez abonenta w tym celu adres poczty elektronicznej lub za pomocą podobnego środka porozumiewania się na odległość. [21] 8. W przypadku, o którym mowa w pkcie 5 i 7, abonent powinien zostać poinformowany także o tym, że w razie skorzystania z prawa wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji podwyższenia cen dostawcy publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych nie przysługuje zwrot udzielonej ulgi.”,
usunięcia ze wzorców umowy postanowień, o których mowa w punkcie [ I.4.1 ] sentencji decyzji,
zastąpienia postanowień wzorców umowy, o których mowa w punkcie [ I.4.2 ] sentencji de- cyzji, postanowieniem o treści: „Odłączenie abonenta nastąpi po dwumiesięcznym zaprzestaniu uiszczania opłat za korzy- stanie z usług świadczonych przez Tele Net TV. Ponowne podłączenie nastąpi po uregulo- waniu zaległej należności wraz z odsetkami za zwłokę.”,
usunięcia ze wzorców umowy postanowień, o których mowa w punktach [ I.4.3 i I.4.4 ] sen- tencji decyzji,
zastąpienia postanowień wzorców umowy, o której mowa w punkcie [ I.4.5 ] sentencji de- cyzji, postanowieniami o treści: „Zabrania się Klientowi umożliwiania korzystania z instalacji Tele Net TV osobom trzecim bez zgody Usługodawcy. W przypadku naruszenia zakazu Usługodawca może dochodzić od- szkodowania za poniesioną stratę.”, „Zabrania się Klientowi umożliwiania korzystania z łącza internetowego osobom trzecim bez zgody Usługodawcy. W przypadku naruszenia zakazu Usługodawca może dochodzić od- szkodowania za poniesioną stratę.”, i
wprowadzenia ww. zmian do obrotu konsumenckiego w terminie dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji administracyjnej, Prezes Urzędu uznał, iż działania objęte zobowiązaniem złożonym przez Krzysztofa Czapiew- skiego, zmierzając do zapobieżenia zarzucanym przedsiębiorcy praktykom, uzasadniają wy- danie przez niego decyzji administracyjnej w trybie art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co, mając na uwadze, ORZEKŁ , JAK W PUNKCIE I SENTENCJI DECYZJI . [22] Równocześnie, działając w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów, Prezes Urzędu nałożył na Krzysztofa Czapiewskiego obowiązek przekazania – w terminie trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji administracyjnej – informacji i doku- mentów dotyczących sposobu wykonania zobowiązań, o których mowa w punkcie I sentencji decyzji, tj.: [a] nowych wzorców umowy regulujących świadczenie przez przedsiębiorcę usług telekomu- nikacyjnych na rzecz abonentów, [b] dowodów przekazania dotychczasowym abonentom propozycji zmian we wzorcach umo- wy ich obowiązujących, [c] kopii trzech umów, jeśli takie zostaną podpisane, z nowymi abonentami usług świadczo- nych przez przedsiębiorcę, co, mając na uwadze, ORZEKŁ , JAK W PUNKCIE II SENTENCJI DECYZJI . P OUCZENIE : Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Pre- zesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsu- mentów w Gdańsku, w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. [22] Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku Roman Jarząbek O TRZYMUJE : „Tele-Sat” Krzysztof Czapiewski ul. Hallera 8 83-220 Skórcz