RGD-9/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (58) 346-29-32, 346-29-33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61-10/13/HK Gdańsk, dnia 24 września 2013r. D ECYZJA NR RGD.9/2013 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami), działając imieniu Prezesa Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumen- tów wszczętego, z urzędu, przeciwko przedsiębiorcy Sławomirowi Nagórskiemu, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „Polaris International” Sławo- mir Nagórski w Gdyni: I Na podstawie art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami), po uprawdopodobnieniu stoso- wania przez Sławomira Nagórskiego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów, polegających na stosowaniu: [a] we wzorcu umowy pn. „Regulamin świadczenia usług Radia i Telewizji Kablowej przez PW +Polaris International+ z siedzibą w Gdyni przy ul. Starowiejskiej 1” postanowienia o tre- ści: „Koszty wezwania do zapłaty określone w Cenniku oraz koszty dochodzenia należnych Operatorowi Opłat obciążają Abonenta.” (§6. Opłaty, ust. 5), [b] we wzorcu umowy pn. „Regulamin świadczenia usług Radia i Telewizji Kablowej przez PW +Polaris International+ z siedzibą w Gdyni przy ul. Starowiejskiej 1” postanowienia o tre- ści: „Abonent zobowiązuje się do podjęcia niezbędnych działań uniemożliwiających udostęp- nienie sygnału telewizji kablowej i radia innym osobom. W razie udostępnienia sygnału te- lewizji kablowej i radia innej osobie (bez zgody Operatora), Abonent zobowiązany jest do uiszczenia na rzecz Operatora odszkodowania określonego w Cenniku.” (§4. Podłączenie do Sieci, ust. 6) oraz we wzorcu pn. „Cennik. Polaris International” postanowienia o treści: „Odszkodowanie za udostępnianie sygnału osobie bez zgody PW Polaris International – 600,00 zł” (III. Opłaty manipulacyjne. Rodzaj usługi: 8), uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami), m.in. pod numerami: 1767 i 1768 [a] oraz 1561 i 1791 [b], oraz po przyjęciu zobowiązania Sławomira Nagórskiego do podjęcia działań zmierzających do zaniechania stosowania zarzucanych mu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumen- tów, tj. zobowiązania do: [2]
USUNIĘCIA POSTANOWIEŃ ZAWARTYCH WE WZORCACH UMOWY PN . „R EGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG R ADIA I T ELEWIZJI K ABLOWEJ PRZEZ PW +P OLARIS I NTERNATIONAL + Z SIEDZIBĄ W G DYNI PRZY UL . S TAROWIEJSKIEJ 1” I „C ENNIK . P OLARIS I NTERNATIONAL ”, O KTÓRYCH MOWA W PUNKTACH [I A ] I [I B ] SENTENCJI DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ , i
WPROWADZENIA DO OBROTU KONSUMENCKIEGO – W TERMINIE DWÓCH MIESIĘCY OD DATY UPRAWOMOCNIENIA SIĘ DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ – WZORCÓW UMOWY ZMIANY TE ZAWIERAJĄCYCH , nakłada się na ww. przedsiębiorcę obowiązek wykonania tego zobowiązania. II Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumen- tów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami) nakłada się na Sławomira Nagórskiego obowiązek przedłożenia w terminie trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji ad- ministracyjnej informacji i dokumentów potwierdzających wykonanie zobowiązania, o którym mowa w punkcie I sentencji decyzji, tj.: [a] nowych wzorców umowy regulujących świadczenie przez przedsiębiorcę usług telekomuni- kacyjnych na rzecz abonentów, [b] dowodów przekazania dotychczasowym abonentom propozycji zmian we wzorcach umowy ich obowiązujących, [c] kopii trzech umów, jeśli takie zostaną podpisane, z nowymi abonentami usług świadczo- nych przez przedsiębiorcę. U ZASADNIENIE [1] W trakcie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konku- rencji i Konsumentów, pod sygnaturą akt RGD.405-37/12/13/HK, w przedmiocie wstępnego ustalenia, czy wzorce umów (umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, regulaminy świadczenia usług telekomunikacyjnych, cenniki) stosowane przez wybranych przedsiębiorców telekomunikacyjnych mających siedziby na terenie właściwości miejscowej Delegatury Urzę- du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku, tj. na terenie województw pomorskiego i zachodniopomorskiego, nie naruszają przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) w sposób uzasadniający wszczęcie przeciwko tym przedsiębiorcom postępowań w sprawie stosowania przez nich prak- tyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, pozyskano m.in. przekazane Prezesowi Urzędu przez Sławomira Nagórskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „Polaris International” Sławomir Nagórski w Gdyni, wzorce pn. „Umowa Abonencka o świadczenie Usługi Radia i Telewizji Kablowej”, „Regulamin świad- czenia usług Radia i Telewizji Kablowej przez PW +Polaris International+ z siedzibą w Gdyni przy ul. Starowiejskiej 1” oraz „Cennik. Polaris International”. [2] Zważywszy na to, że analiza ww. dokumentów ujawniła, iż postanowienia wymienione w punktach [ I a] i [ I b] sentencji decyzji administracyjnej mogą być uznane za tożsame z posta- nowieniami niedozwolonymi, wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami), np. pod numerami: 1767 i 1768 [a] oraz 1561 i 1791 [b], Prezes Urzędu uznał za stosowne wszczęcie, wobec tego przedsiębiorcy i w tym zakresie, na podsta- wie postanowienia 138 z dnia 29 maja 2013r., postępowania w sprawie stosowania przez Sła- womira Nagórskiego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. [3] Odpowiadając na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, które kończy decyzja admini- stracyjna, Sławomir Nagórski poinformował Prezesa Urzędu, pismem z dnia 31 lipca 2013r., doręczonym w dniu 2 sierpnia 2013r., iż:
pomimo tego, że „zapis dotyczący kosztów wezwania do zapłaty został wycofany z […] Cennika wg pokontrolnych wytycznych z Urzędu Komunikacji Elektronicznej”, to jednak prawdą jest i to, że „w Regulaminie w §6 Opłaty ust. 5 zapis pozostał”, choć – jak nad- [3] mienił przedsiębiorca – „jest on zapisem +martwym+, który przez przeoczenie nie został wycofany jednocześnie z Cennika i Regulaminu”, tym bardziej, że „opłaty za wezwania do zapłaty nigdy nie były pobierane”,
„zapis w Regulaminie §4 Połączenie do sieci ust. 6 oraz zapis w Cenniku dot. kwoty od- szkodowania za udostępnianie sygnału osobie bez zgody PW Polaris International” nie miał „godzić w […] Abonentów”, miał natomiast „zabezpieczyć PW Polaris przed ewen- tualnymi pokusami, co do udostępniania sygnału TV Kablowej innym osobom bez wiedzy i zgody PW Polaris”, z tym jednak, że wg oświadczenia przedsiębiorcy, „nie mieliśmy przypadku, abyśmy obciążali […] Abonentów z tytułu tego zapisu, gdyż sytuacja udostęp- niania sygnału bez wiedzy Polaris nie miała miejsca”,
zważywszy na wątpliwości sformułowane w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania „zobowiązuje się do usunięcia – w trybie art. 60a Prawa Telekomunikacyjnego - dotych- czasowych zapisów z Regulaminu i Cennika […] w ciągu 2 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK]”. [4] Pismem z dnia 9 września 2013r. Prezes Urzędu poinformował Krzysztofa Czapiewskiego o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z materiałem zebranym w sprawie, z możliwości tej przedsiębiorca nie skorzystał. W TRAKCIE POSTĘPOWANIA , KTÓRE KOŃCZY NINIEJSZA DECYZJA ADMINISTRACYJNA , P REZES U RZĘDU USTALIŁ STAN FAKTYCZNY , JAK NIŻEJ . [5] Sławomir Nagórski, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielo- branżowe „Polaris International” Sławomir Nagórski w Gdyni, posiada wpis do:
ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Gdyni pod numerem ewidencyjnym 7239, potwierdzony „Zaświadczeniem” wystawionym w dniu 12 maja 2011r.,
rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ko- munikacji Elektronicznej pod numerem 215, poświadczony „Zaświadczeniem” wystawio- nym w dniu 18 listopada 2009r. I tak, stosownie do treści „Zaświadczenia” wystawionego przez Prezydenta Miasta Gdyni, jako przedmiot działania przedsiębiorcy wskazuje się m.in.:
nadawanie programów telewizyjnych ogólnodostępnych i abonamentowych,
działalność w zakresie telekomunikacji przewodowej,
działalność w zakresie telekomunikacji bezprzewodowej, z wyłączeniem telekomunikacji satelitarnej,
działalność w zakresie telekomunikacji satelitarnej,
wykonywanie instalacji elektrycznych,
działalność w zakresie pozostałej telekomunikacji, natomiast odpowiednio do treści wpisu do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych przedsiębiorca może na obszarze gminy Hel i gminy Puck:
dostarczać publiczną sieć telekomunikacyjną przeznaczoną do rozpowszechniania lub rozprowadzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych (TVK)/ drogą kablową,
świadczyć usługi telekomunikacyjne polegające na rozprowadzania lub rozpowszechnia- nia programów radiofonicznych lub telewizyjnych. [6] Prowadząc działalność telekomunikacyjną Sławomir Nagórski stosuje w obrocie z konsumen- tami m.in. wzorce umowy pn. „Regulamin świadczenia usług Radia i Telewizji Kablowej przez PW +Polaris International+ z siedzibą w Gdyni przy ul. Starowiejskiej 1” i „Cennik. Polaris In- ternational”, postanowienia których, wymienione w punktach [ I a] i [ I b] sentencji decyzji ad- ministracyjnej, mogą zostać uznane za tożsame z postanowieniami niedozwolonymi, wpisa- [4] nymi do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks postępowania cywilnego. M AJĄC NA UWADZE USTALONY STAN FAKTYCZNY ORAZ ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY , P REZES U RZĘDU ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . [7] Możliwość rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i kon- sumentów uzależniona jest od uprzedniego stwierdzenia, czy zagrożony został w niej interes publicznoprawny, bowiem Prezes Urzędu jest upoważniony do realizacji zasadniczego celu powołanej ustawy, którym, zgodnie z zapisem jej art. 1 ust. 1, jest określanie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Rozpatrywana sprawa ma, w ocenie Prezesa Urzędu, charakter publicznoprawny, albowiem dotyczy ochrony interesu szerszej grupy konsumentów, którzy mogli być, są lub mogą zostać klientami Sławomira Nagórskiego. Tymczasem, zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, zasadami współ- życia społecznego i dobrymi obyczajami. [8] Sławomir Nagórski, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielo- branżowe „Polaris International” Sławomir Nagórski w Gdyni, jest przedsiębiorcą w rozumie- niu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, odpowiednio do którego pod pojęciem tym rozumie się m.in. przedsiębiorcę w znaczeniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zmianami), w której stosownie do art. 4 przyjęto, iż: 1) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka orga- nizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, 2) za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. [9] W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja administracyjna, skarżonemu przedsiębiorcy postawiono zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie kon- kurencji i konsumentów. Odpowiednio do treści art. 24 ust. 1, „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbio- rowe interesy konsumentów”, natomiast odpowiednio do treści art. 24 ust. 2 pkt 1 tego arty- kułu, „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: […] stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedo- zwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowa- nia cywilnego”. Aby działania przedsiębiorcy mogły zostać uznane za sprzeczne z powołanymi wyżej przepi- sami art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, niezbędne jest wykazanie, iż spełniają one łącznie następujące przesłanki:
ujawniają się w obrocie konsumenckim, a więc dotyczą relacji przedsiębiorca- konsument,
stanowią działanie bezprawne,
naruszają zbiorowe interesy konsumentów. [10] Zgodnie z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i art. 22 1 Kodeksu cy- wilnego za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. W przedmiotowej sprawie fakt stosowania przez Sławomira Nagórskiego w obrocie z konsu- mentami m.in. wzorców umowy pn. „Regulamin świadczenia usług Radia i Telewizji Kablowej przez PW +Polaris International+ z siedzibą w Gdyni przy ul. Starowiejskiej 1” i „Cennik. Pola- [5] ris International” nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, co przesądza o tym, iż pierwszą z przesłanek wolno uznać za spełnioną. [11] Za spełnioną należy uznać również drugą z przesłanek, tj. bezprawność działania przedsię- biorcy, a to dlatego, że może ona być wywiedziona m.in. z tożsamości postanowień będących przedmiotem postępowania, które kończy niniejsza decyzja administracyjna, i postanowień wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Ko- deks postępowania cywilnego. Na rzecz takiego stanowiska Prezesa Urzędu przemawia przede wszystkim to, iż zakaz stoso- wania postanowień wpisanych do rejestru nie ogranicza się jedynie do przedsiębiorcy, prze- ciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolo- ne, lecz rozciąga się, ponadto, na wszystkich innych przedsiębiorców posługujących się po- stanowieniami identycznymi, tożsamymi, bowiem art. 479 43 Kodeksu postępowania cywilnego prawomocność przedmiotowego wyroku rozszerza – od chwili wpisania wzorca umowy do ww. rejestru – również na osoby trzecie. Wpis określonego postanowienia do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza zatem, że od tego momentu stosowanie określonej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r., sygnatura akt III SZP 3/06, stwierdził, iż „stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe inte- resy konsumentów […]”, a w jej uzasadnieniu wskazał m.in., iż „[…] praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.ik. [obecnie – art. 24] obejmuje również przy- padki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsu- mentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru […]. Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.o.k.ik. [obecnie – art. 24] znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności […]”. Wobec tego, że z powołanego wywodu Sądu Najwyższego wynika wprost, iż nie jest konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej, za niedozwolone mogą zostać uznane również postanowienia wzorców umów mieszczące się w hipotezie postanowienia wpisanego do rejestru, którego treść będzie ustalona w oparciu o dokonaną jego wykładnię, bowiem stosowanie do postanowienia o treści zbliżonej tak samo godzi w interesy konsumentów, jak stosowanie postanowienia identycznego z tym, które zo- stało wpisane do rejestru. I tak, w ocenie Prezesa Urzędu postanowienia wzorców umowy wykorzystywane w obrocie konsumenckim przez Sławomira Nagórskiego, wyszczególnione w punktach [ I a] i [ I b] sentencji decyzji administracyjnej, mogą zostać uznane za tożsame z odpowiednimi postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień niedozwolonych, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu po- stępowania cywilnego, na podstawie prawomocnych wyroków SOKiK i, jako takie, naruszać przepisy art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; na okoliczność uzasadnienia słuszności tego twierdzenia zestawiono poniżej postanowienia kwe- stionowane, odpowiadające im postanowienia wprowadzone do rejestru oraz wskazano przes- łanki mające dowodzić ich tożsamości.  We wzorcu umowy pn. „Regulamin świadczenia usług Radia i Telewizji Kablowej przez PW +Polaris International+ z siedzibą w Gdyni przy ul. Starowiejskiej 1” znajduje się postano- wienie o treści:
„Koszty wezwania do zapłaty określone w Cenniku oraz koszty dochodzenia należnych Operatorowi Opłat obciążają Abonenta.” (§6. Opłaty, ust. 5), [6] podczas gdy w rejestrze postanowień niedozwolonych zapisano postanowienia o treści:
„Tele 2 uprawniona będzie do (…) obciążania Klienta kosztami wzywania go do zapłaty (w wysokości określonej w cenniku). Klient zobowiązany będzie do pokrycia kosztów takiej procedury (w wysokości określonej w cenniku). Wniesienie reklamacji nie wstrzymuje obowiązku zapłaty reklamowanej należności.” (wyrok SOKiK z dnia 16 września 2008r., sygnatura akt XVII AmC 13/08, numer postanowienia w rejestrze: 1767),
„Koszty wzywania do zapłaty w przypadku opóźnienia w zapłacie należności (par. 4 ust. 6 Regulaminu) wynoszą 10 zł (kwota nie podlega VAT). Koszty procedury windykacyjnej wynoszą 15% kwoty netto windykowanej należności (kwota nie podlega VAT).” (wyrok SOKiK z dnia 16 września 2008r., sygnatura akt XVII AmC 13/08, numer postanowienia w rejestrze: 1768). Pomimo różnic w zakresie użytych wyrazów i sformułowań postanowienie kwestionowane mo- że być uznane za tożsame z postanowieniami wpisanymi do rejestru pod numerami 1767 i 1768. Sąd Apelacyjny, podzielając w wyroku z dnia 4 czerwca 2009r., sygnatura akt VI ACA 1665/08, stanowisko SOKiK co do faktycznej abuzywności klauzul o numerach 1767 i 1768, wyrażone w wyroku z dnia 16 września 2008r., podniósł, iż w przedmiotowej sprawie należało zbadać, rozszerzająco, czy przedmiotowe klauzule kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając w ten sposób jego interes. W kontekście powyższego Sąd Apelacyjny zważył m.in., co następuje. − „Oceniając […] postanowienia regulaminu i cennika podstawowego stosowanego przez spółkę Tele2 Polska dotyczące obciążenia konsumenta kosztami wezwania do zapłaty oraz kosztami procedury windykacyjnej świadczonej na rzecz pozwanej przez podmioty trzecie […], stwierdzić należy, że naruszają one dobre obyczaje poprzez naruszenie równorzędno- ści stron umowy na skutek nałożenia na konsumenta obowiązków nie znajdujących od- zwierciedlenia w obowiązkach przedsiębiorcy oraz poprzez obciążenie tymi kosztami kon- sumenta w każdym przypadku, niezależnie od zasadności wystosowanego do niego wezwa- nia do zapłaty, jak i zasadności skierowania sprawy na drogę postępowania windykacyjne- go.” − „[…] redakcja postanowień umownych zawartych w § 4 pkt 6 i 7 regulaminu […] stwarza niczym nie uzasadnione podstawy do obciążenia konsumenta kosztami wezwań do zapłaty, jak i kosztami czynności windykacyjnych w sytuacji, gdy kwestie związane z dochodzeniem roszczeń wobec konsumenta nie znajdują uzasadnienia faktycznego (np. w sytuacji uwzględnienia reklamacji) czy też prawnego (wobec np. przedawnienia roszczenia). Za- kwestionowane postanowienia wzorca umowy nie mówią o zasadnym wezwaniu do zapłaty ani zasadnym rozpoczęciu procedury windykacyjnej, nie mówią o zwłoce w zapłacie należ- ności tylko o opóźnieniu, a tym samym, jak już zostało powiedziane, w każdym przypadku obciążają konsumenta wymienionymi w nich kosztami, niezależnie od tego, czy koszty te zostały w istocie wywołane nienależytym wykonaniem umowy przez konsumenta, czy też nie” − Aczkolwiek „rację przyznać należy pozwanej, że koszty wezwań konsumenta do spełnienia świadczenia, jak i koszty pozostałych działań zmierzających do wyegzekwowania długu stanowią dodatkową szkodę po jej stronie”, to przecież „nie w każdym przypadku spowo- dowaną niezgodnym z umową zachowaniem się konsumenta”, a „sama pozwana nie może przy tym decydować, kiedy taki przypadek zachodzi, a kiedy nie, innymi słowy nie może w oparciu o zakwestionowane postanowienia regulaminu domagać się naprawienia szkody, nie wykazując konsumentowi jej zasadności ani wysokości, nie dając mu w ogóle możliwo- ści do jej zakwestionowania i obciążając go w każdym przypadku obowiązkiem pokrycia tych kosztów.” − „To samo dotyczy postanowień Cennika Podstawowego […] ustanawiających wysokość opłaty za wezwanie do zapłaty na poziomie 10 zł i wysokość kosztów procedury windyka- cyjnej 15% windykowanej należności, a więc w całkowitym oderwaniu od rzeczywistej wy- sokości szkody, której poziom powinny określać okoliczności każdego przypadku.” [7] Wobec tego, iż argumentacja Sądu Apelacyjnego odnosząca się do przesłanek uzasadniają- cych wpisanie do rejestru klauzul o numerach 1767 i 1768 mogłaby mieć zastosowanie, per analogiam , również do postanowienia kwestionowanego, uznaje się za dowiedzioną jego zbieżność z ww. klauzulami uznanymi za niedozwolone.  We wzorcu umowy pn. „Regulamin świadczenia usług Radia i Telewizji Kablowej przez PW +Polaris International+ z siedzibą w Gdyni przy ul. Starowiejskiej 1” znajduje się postano- wienie o treści:
„Abonent zobowiązuje się do podjęcia niezbędnych działań uniemożliwiających udo- stępnienie sygnału telewizji kablowej i radia innym osobom. W razie udostępnienia sy- gnału telewizji kablowej i radia innej osobie (bez zgody Operatora), Abonent zobowią- zany jest do uiszczenia na rzecz Operatora odszkodowania określonego w Cenniku.” (§4. Podłączenie do Sieci, ust. 6), we wzorcu: pn. „Cennik. Polaris International” natomiast postanowienie o treści:
„Odszkodowanie za udostępnianie sygnału osobie bez zgody PW Polaris International – 600,00 zł” (III. Opłaty manipulacyjne. Rodzaj usługi: 8), podczas gdy w rejestrze zapisano postanowienia o treści:
„W przypadku, o którym mowa w pkt. 6.4.2, Operator może domagać się ponadto od Abonenta zapłacenia odszkodowania w wysokości abonamentu za okres korzystania przez osobę trzecią z sygnału, nie mniej jednak, niż za trzy miesiące.” (wyrok SOKiK z dnia 23 października 2008r., sygnatura akt XVII AmC 86/08, numer postanowienia: 1561),
„W przypadku korzystania przez abonenta w sposób nieuprawniony z usług operatora nie objętych umową lub umożliwienia przez abonenta korzystania przez nieuprawnione osoby trzecie z usług operatora za pomocą przyłącza sieciowego lub końcówki sieci, abonent będzie zobowiązany do zapłaty na rzecz operatora kary umownej w wysokości 1000 zł (słownie jeden tysiąc złotych), przy czym operator będzie uprawniony do do- chodzenia odszkodowania uzupełniającego na zasadach ogólnych do pełnej wartości szkody.” (wyrok SOKiK z dnia 3 listopada 2008r., sygnatura akt XVII AmC 54/08, numer postanowienia: 1791). W ocenie Prezesa Urzędu, którą SOKiK podzielił i uznał za swoją, postanowienie wpisane pod numerem 1561 rejestru postanowień uznanych za niedozwolone pozostaje w sprzeczności z art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego dotyczącym odpowiedzialności odszkodowawczej zobowiąza- nego do odszkodowania, odpowiednio do którego to przepisu naprawienie szkody obejmuje tak straty, które poszkodowany poniósł, jak i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, przy czym – z uwagi na kompensacyjny charakter odszkodowania – je- go wysokość powinna pozostawać w związku z wysokością szkody poniesionej przez poszko- dowanego, z uwzględnieniem rzeczywiście poniesionych strat i utraconych korzyści, gdy, tymczasem, postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urzędu ustala swoistą karę umowną mogącą nie mieć bezpośredniego związku z wysokością szkody poniesionej przez przedsię- biorcę klauzulę stosującego. Z kolei, badając treść postanowienia wpisanego pod numerem 1791, SOKiK, powołując się na „ustalone orzecznictwo sądowe” (tu: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2005r., sygna- tura akt ICK 586/04, oraz wyrok SOKiK z dnia 13 czerwca 2005r., sygnatura akt XVII Amc 20/04), stwierdził, podobnie, iż kara umowna zastrzegana we wzorcu umowy musi pozosta- wać we współmiernej wysokości do poniesionej szkody, czyli nie powinna być w stosunku do niej rażąco wygórowana. Wobec tego, iż w postanowieniu będącym przedmiotem oceny SOKiK przedsiębiorca teleko- munikacyjny określił wysokość kary umownej na kwotę 1.000 PLN (przy czym wysokość pobie- ranego przez niego abonamentu miesięcznego „wynosiła najwięcej 47,90 PLN”), wobec tego, iż sytuacje, za które abonent miałby zapłacić tak wysoką karę umowną nie zostały w ogóle zdefiniowane w postanowieniu (określono je co najwyżej jako „korzystania przez abonenta w sposób nieuprawniony z usług operatora nie objętych umową lub umożliwienia przez abonen- [8] ta korzystania przez nieuprawnione osoby trzecie z usług operatora za pomocą przyłącza sie- ciowego lub końcówki sieci”), trudno byłoby określić nawet w sposób przybliżony wartość szkód ponoszonych przez dostawcę usług, a okoliczność ta stała się, zdaniem SOKiK, zasadni- czą przesłanką uznania postanowienia za „sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naru- sza[jące] interesy konsumentów”, tj. niedozwolone. Mając na uwadze, iż również w wypadku postanowień kwestionowanych przez Prezesa Urzędu kara umowna zastrzeżona we wzorcu umowy przez Sławomira Nagórskiego:
ustalona została, w wypadku „udostępnienia sygnału telewizji kablowej i radia innej oso- bie (bez zgody Operatora)”, na poziomie 600,00 zł (podczas gdy miesięczna wysokość op- łaty abonamentowej wynosiła 37,99 zł),
może nie pozostawać we współmiernej wysokości do ewentualnie poniesionej przez Sła- womira Nagórskiego szkody z tytułu „udostępnienia sygnału telewizji kablowej i radia in- nej osobie (bez zgody Operatora)”, uznaje się, iż postanowienia wpisane do rejestru i postanowienia kwestionowane są, pomimo różnic w użytym słownictwie i składni postanowień, zbliżone, tożsame. [12] W stanie rzeczy opisanym jak wyżej stwierdzić należy, iż w stopniu wystarczającym została u- prawdopodobniona przez Prezesa Urzędu bezprawność działań Sławomira Nagórskiego, pole- gających na stosowaniu we wzorcach umów łączących go z konsumentami postanowień, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o któ- rym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego. [13] Zdaniem Prezesa Urzędu, za spełnioną należy uznać także i trzecią przesłankę, o której mowa w punkcie [9] uzasadnienia decyzji, a to dlatego, że naruszenie zbiorowych interesów konsu- mentów ma miejsce wtedy, gdy działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowości, gdy skierowane jest nie tylko do konsumentów indywidualnych, lecz do szersze- go, nieograniczonego liczbowo kręgu osób, do których dotarła bądź dotrzeć mogła oferta przedsiębiorcy, który to warunek w rozpatrywanej sprawie był/jest lub może być spełniony, albowiem oferta usług telekomunikacyjnych przedstawiana przez Sławomira Nagórskiego, za- wierająca postanowienia niedozwolone, adresowana była bądź jest nie do ściśle określonego, konkretnego konsumenta, lecz do z góry nieokreślonej, niemożliwej do bliższego zidentyfiko- wania liczby konsumentów, których sytuacja była i pozostała identyczna i wspólna. [14] Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszają- cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno- ści sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1 tej ustawy , lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – że przedsiębior- ca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 ustawy, a przedsiębiorca, któremu jest zarzu- cane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania działań zmierzają- cych do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obo- wiązek wykonania tych zobowiązań, a stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy – może również określić termin ich wykonania. Z kolei, odpowiednio do art. 28 ust. 3 ustawy, w decyzji, o której mowa w ust. 1 tego artyku- łu, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek złożenia, w wyznaczonym terminie, informacji o stopniu realizacji zobowiązań. [15] Wobec tego, iż w toku postępowania, które kończy niniejsza decyzja administracyjna, Sła- womir Nagórski przedłożył, przy piśmie z dnia 31 lipca 2013r., zobowiązanie do podjęcia określonych działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. zobowiązanie do:
usunięcia postanowień zawartych we wzorcach umowy pn. „Regulamin świadczenia usług Radia i Telewizji Kablowej przez PW +Polaris International+ z siedzibą w Gdyni przy ul. Starowiejskiej 1” i „Cennik. Polaris International”, o których mowa w punktach [ I a] i [ I b] sentencji decyzji administracyjnej, i [9]
wprowadzenia do obrotu konsumenckiego – w terminie dwóch miesięcy od daty uprawo- mocnienia się decyzji administracyjnej – wzorców umowy zmiany te zawierających, Prezes Urzędu uznał, iż działania objęte zobowiązaniem złożonym przez przedsiębiorcę, zmierzając do zapobieżenia zarzucanym przedsiębiorcy praktykom, uzasadniają wydanie de- cyzji administracyjnej w trybie art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów, co, mając na uwadze, ORZEKŁ , JAK W PUNKCIE I SENTENCJI DECYZJI . [16] Równocześnie, działając w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów, Prezes Urzędu nałożył na Sławomira Nagórskiego obowiązek przekazania – w terminie trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji administracyjnej – informacji i doku- mentów dotyczących sposobu wykonania zobowiązań, o których mowa w punkcie I sentencji decyzji, tj.: [a] nowych wzorców umowy regulujących świadczenie przez przedsiębiorcę usług telekomu- nikacyjnych na rzecz abonentów, [b] dowodów przekazania dotychczasowym abonentom propozycji zmian we wzorcach umo- wy ich obowiązujących, [c] kopii trzech umów, jeśli takie zostaną podpisane, z nowymi abonentami usług świadczo- nych przez przedsiębiorcę, co, mając na uwadze, ORZEKŁ , JAK W PUNKCIE II SENTENCJI DECYZJI . P OUCZENIE : Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Pre- zesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsu- mentów w Gdańsku, w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku Roman Jarząbek O TRZYMUJE : Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „Polaris International” Sławomir Nagórski ul. Starowiejska 1 81-356 Gdynia