RGD-8/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU RGD.61 - 3/13/HK Gdańsk, dnia 24 września 2013r. D ECYZJA NR RGD.8/2013 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami), działając imieniu Prezesa Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów, po p rzeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wszczętego, z urzędu, przeciwko przedsiębiorcy Witoldowi Górskiemu, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Witold Górski Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe „O lga” w Łebie: I Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami) uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działanie przedsiębiorcy polegające na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez nieumieszczenie we wzorcu umowy pn. „Umowa A bonencka”, integralną częścią której był wzorzec pn. „Warunki”, informacji dotyczącej: − terminu oczekiwania na przyłączenie do sieci lub terminu rozpoczęcia świadczenia usług, − okresu rozliczeniowego, − trybu i warunków dokonywania zmian umowy oraz war unków jej przedłużenia, − danych dotyczących jakości usług, − zakresu odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, wysokości odszkodowania oraz zasad i terminów jego wypłaty, − zasad, trybu i terminów składania oraz rozpatrywania reklamacji, − informacji o polubownych sposobach rozwiązywania sporów, który to obowiązek wynika z art. 56 ust. 3 pkt 3, 7, 8, 10 i 13 - 15 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 z późniejszymi zmianami), i stwierdza się zaniechanie stosowania tej praktyki z dniem 1 lutego 2013r. II Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późni ejszymi zmianami) uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działanie przedsiębiorcy polegające na stosowaniu we wzorcu umowy pn. „Um owa Abonencka”, integralną częścią której był wzorzec pn. „Warunki”, postanowień o treści: 1. „Prawa i obowiązki wynikające z niniejszej U MOWY A BONENCKIEJ przechodzą na następcę prawnego zarówno O PERATORA jak i A BONENTA .” (punkt 7.8), 2. „Niniejsza umowa nie przewiduje odpowiedzialności O PERATORA z tytułu nieświadczenia U SŁUGI z przyczyn, na które O PERATOR nie ma wpływu […].” (punkt 11.1), 80 - 824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 [ 2 ] T EL ./ FAX (58) 346 - 29 - 32, 346 - 29 - 33, 301 - 51 - 75 E - MA IL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL 3. „ O PERATOR nie ponosi odpowiedzialności za zakłócenia transmisji sygnału wywołanych zakłóceniami w transmisji sygnału satelitarnego, zakłóceniami w transmisji sygnału nadajników rozsiewczych, zmianę satelity, zmianą w transmisji K ANAŁÓW , konserwacją sprzętu transmisyjnego, przerwami w zasilaniu oraz innych zdarzeń o podobnym charakterze.” (punkt 13.2), uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami), m.in. pod numerami: 402, 564 i 649 [ II .1] i 639, 797, 819, 1163 i 1337 [ II .2 - 3], i stwierdza się zaniechanie stosowania tej praktyki z dniem 1 lutego 2013r. III Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami) w związku z art. 80 tej ustawy or az na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 107 z późniejszymi zmianami) w związku z art. 263 ust. 1 tej ustawy i 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsum entów, działając w imieniu Prezesa Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów, postanawia się obciążyć przedsiębiorcę Witolda Górskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Witold Górski Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe „Olga” w Łebie, kosztami postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, które kończy niniejsza decyzja administracyjna, w kwocie 36,10 zł (słownie: trzydzieści sześć 10/100 złotych), i zobowiązuje do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konku rencji i Konsumentów. U ZASADNIENIE [1] Na podstawie postanowienia nr 245 z dnia 23 sierpnia 2012r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes Urzędu) wszczął, a następnie prowadził, pod sygnaturą akt RGD.405 - 37/12/13/HK, postępowanie wyjaśniające w przedmiocie wstępnego ustalenia, czy wzorce umów (umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, regulaminy świadczenia usług telekomunikacyjnych, cenniki) stosowane przez niektórych z przedsiębiorców telekomunikacyjnych mających siedziby na terenie właściwości miejscowej Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku, tj. na terenie województw pomorskiego i zachodniopomorskiego, nie naruszają przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami) w sposób uzasadniający wszczęcie przeciwko tym przedsiębiorcom postępowań w sprawie stosowania przez nich praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. [2] W trakcie postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w punkcie 1 uzasadnienia decyzji kończącej niniejsze postępowanie, Prezes Urzędu pozyskał m.in. przekazany mu przez przedsiębiorcę Witolda Górskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Witold Górski Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe „Olga” w Łeb ie (dalej Witold Górski), wzorzec umowy pn. „Umowa Abonencka”, integralną część którego stanowił wzorzec pn. „Warunki”. [3] Wobec tego, iż analiza ww. dokumentów ujawniła, iż: − nie zawierają one, wbrew obowiązkowi nałożonemu na przedsiębiorców telekomunikac yjnych z mocy art. 56 ust. 3 pkt 3, 7, 8, 10 i 13 - 15 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 z późniejszymi zmianami), informacji, o których mowa w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, − postanowienia wymienione w punkcie II sentencji decyzji mogą być uznane za tożsame z postanowieniami niedozwolonymi, wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami), np. pod numerami: 402, 564 i 649 [ II .1] i 639, 797, 819, 1163 i 1337 [ II .2 - 3], Prezes Urzędu postanowił wszcząć wobec tego przedsiębiorcy i w tym zakresie, na podstawie postanowienia nr 61 z dnia 13 marca 2013r., post ępowanie w sprawie stosowania przez niego praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. [4] Witold Górski, odpowiadając na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, które kończy niniejsza decyzja, poinformował Prezesa Urzędu pismem z dnia 25 marca 2013r. , doręczonym w dniu 2 kwietnia 2013r., iż z dniem 1 lutego 2013r., na podstawie wniosku z dnia 31 stycznia 2013r., został wykreślony z rejestru [ 3 ] przedsiębiorców telekomunikacyjnych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej i zaprzestał wy konywania tej działalności. Z kolei, przy piśmie z dnia 13 maja 2013r., doręczonym w dniu 20 maja 2013r., Witold Górski podniósł m.in., iż należącą dotąd do niego sieć telekomunikacyjną/publiczną sieć telekomunikacyjną przeznaczoną do rozpowszechniania lu b rozprowadzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych „TVK” oraz 293 jego dotychczasowych abonentów przejął od niego, na podstawie „Umowy ostatecznej z dnia 25 stycznia 2013r.”, przedsiębiorca Dariusz Myszka, prowadzący działalność gospodarczą pod n azwą Usługi Elektroniczne „Teletronik” mgr inż. Adam Stachecki w Redzie. Wg przedsiębiorcy, „głównym powodem rezygnacji z korzystania TV - kablowej [należącej do niego] było uruchomienie TV cyfrowej naziemnej”. [5] Przy piśmie z dnia 26 czerwca 2013r. Witold G órski przekazał Prezesowi Urzędu „Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012” (PIT - 36) oraz „Informację o wysokości dochodu (straty)z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2012” (PIT/B); z powo łanych dokumentów wynika, iż w roku 2012 przedsiębiorca uzyskał przychód w kwocie [ … ] PLN, poniósł koszty uzyskania przychodu w kwocie [ … ] PLN, a w konsekwencji – działalność gospodarczą za rok 2012 zamknął stratą na poziomie [ … ] PLN. Równocześnie, wg wcześniejszego oświadczenia Witolda Górskiego, tj. z dnia 13 maja 2013r., w roku 2012 przedsiębiorca „[w zakresie działalności telekomunikacyjnej] osiągnął obrót [ … ] zł”. [6] Pismem z dnia 4 września 2013r. Prezes Urzędu poinformował p rzedsiębiorcę o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z materiałem zebranym w sprawie, z możliwości tej przedsiębiorca nie skorzystał. W TRAKCIE POSTĘPOWANIA , KTÓRE KOŃCZY NINIEJSZA DECYZJA , P REZES U RZĘDU USTALIŁ STAN FAKTYCZN Y , JAK NIŻEJ . [7] Witold Górski, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Witold Górski Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe „Olga” w Łebie, posiadał od dnia 14 kwietnia 1992r. wpis do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem ewidencyjnym 0909, pot wierdzony „Zaświadczeniem o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej” wydanym przez Burmistrza Miasta Łeby z datą 15 lutego 2011r.; wpis, o którym mowa wyżej, został z dniem 13 stycznia 2012r. przeniesiony z ewidencji gminnej do Centralnej Ewid encji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. Z powołanego wpisu do CEIGD wynika jednoznacznie, iż tak w dacie wszczęcia postępowania, które kończy niniejsza decyzja, jak i w trakcie tego postępowania Witold Górski działalność gospodarczą prowadził. [8] Niezależnie od powyższego Witold Górski posiadał również, w okresie do dnia 31 stycznia 2013r., wpis do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej pod numerem 2666. I tak, stosownie do treści „Zaświadczenia o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej” jako przedmiot działania przedsiębiorcy wskazano m.in.: − wykonywanie instalacji elektrycznych, − nadawanie programów radiofonicznych, − nadawanie programów telewizyjnych ogólnodostępnych i abonamentowych, − działalność w zakresie telekomunikacji przewodowej, natomiast odpowiednio do treści wpisu do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych Witold Górski mógł na obszarze gminy Łeba Miasto: − udostępniać sieci telekomunikacyjne/publiczną sieć telekomunikacyjną przeznaczoną do rozpowszechniania lub rozprowadz ania programów radiofonicznych lub telewizyjnych „TVK”, − świadczyć usługi telekomunikacyjne/usługę rozprowadzania lub rozpowszechniania programów radiofonicznych lub telewizyjnych. [9] W ramach działalności telekomunikacyjnej prowadzonej przez Witolda G órskiego, do momentu wykreślenia go z rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych i zaprzestania przez niego świadczenia na rzecz konsumentów usług telekomunikacyjnych, stosował on w obrocie z nimi wzorce umowy pn. „Umowa abonencka” oraz „Warunki”, stanow iące integralną część „Umowy …”. W ww. wzorcach Witold Górski: [ 4 ] − nie informował abonentów, wbrew obowiązkowi nałożonemu na każdego z przedsiębiorców telekomunikacyjnych z mocy art. 56 ust. 3 pkt 3, 7, 8, 10 i 13 - 15 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo tel ekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 z późniejszymi zmianami), o: terminie oczekiwania na przyłączenie do sieci lub terminie rozpoczęcia świadczenia usług, okresie rozliczeniowym, trybie i warunkach dokonywania zmian umowy oraz warunkach jej przedłużeni a, danych dotyczących jakości usług, zakresie odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, wysokości odszkodowania oraz zasadach i terminach jego wypłaty, zasadach, trybie i terminach składania oraz rozpatrywania reklamacji or az o polubownych sposobach rozwiązywania sporów zaistniałych pomiędzy przedsiębiorca telekomunikacyjnym a abonentami, − stosował postanowienia o treści: 1. „Prawa i obowiązki wynikające z niniejszej U MOWY A BONENCKIEJ przechodzą na następcę prawnego zarówno O PERATORA jak i A BONENTA .” (punkt 7.8), 2. „Niniejsza umowa nie przewiduje odpowiedzialności O PERATORA z tytułu nieświadczenia U SŁUGI z przyczyn, na które O PERATOR nie ma wpływu […].” (punkt 11.1), 3. „Operator nie ponosi odpowiedzialności za zakłócenia trans misji sygnału wywołanych zakłóceniami w transmisji sygnału satelitarnego, zakłóceniami w transmisji sygnału nadajników rozsiewczych, zmianę satelity, zmianą w transmisji K ANAŁÓW , konserwacją sprzętu transmisyjnego, przerwami w zasilaniu oraz innych zdarzeń o podobnym charakterze.” (punkt 13.2), które mogą zostać uznane za tożsame z postanowieniami wzorców umowy wpisanymi do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego, odpowiednio o treści: ad 1 „Ab onent zezwala Operatorowi na przelanie wszelkich praw i obowiązków wynikających z niniejszej umowy na dowolny podmiot trzeci, bez dodatkowej zgody Abonenta.” (wyrok SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r., sygnatura akt XVII Amc 2/04, numer postanowienia w rejestr ze: 402), „Abonent wyraża zgodę na przejście praw i obowiązków wynikających z umowy na podmiot wskazany przez Operatora.” (wyrok SOKiK z dnia 29 września 2005r., sygnatura akt XVII Amc 57/03, numer postanowienia w rejestrze: 564), „Cosmosnet uprawniona j est do scedowania swoich uprawnień i obowiązków wynikających z umowy, Regulaminu i Cennika na dowolnie wskazaną przez siebie osobę trzecią, na co abonent wyraża zgodę podpisując umowę.” (wyrok SOKiK z dnia 24 stycznia 2006r., sygnatura akt XVII Amc 16/05, numer postanowienia w rejestrze: 649). ad 2 - 3 „Usługodawca nie ponosi żadnej odpowiedzialności za szkody i straty Abonentów wynikłe na skutek przerwania połączenia, braku połączenia, nieotrzymania poczty elektronicznej, braku dostępu do internetu.” (wyro k SOKiK z dnia 19 kwietnia 2005r., sygnatura akt Amc 23/05, numer postanowienia w rejestrze: 639), „Operator nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług wynikłe z faktu niewłaściwego funkcjonowania sieci telekomunikacyjnyc h innych operatorów telekomunikacyjnych.” (wyrok SOKiK z dnia 14 marca 2005r., sygnatura akt AmC 21/04, numer postanowienia w rejestrze: 797), „Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody poniesione przez Abonenta w wyniku utraty danych l ub opóźnienia w otrzymaniu lub przesłaniu transmisji, nieprawidłową lub powolną transmisją, opóźnieniami lub przerwaniami świadczenia Usług, a w szczególności na skutek takich czynności jak (...).” (wyrok SOKiK z dnia 8 czerwca 2006r., sygnatura akt XVII A mC 125/05, numer postanowienia w rejestrze: 819), „Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek zakłócenia działalności sieci, wynikające z działania siły wyższej, lub pracy nadajników w pobliżu sieci Usługodawcy oraz awarie łącz Innych Operatorów.” (wyrok SOKiK z dnia 12 marca 2007r., sygnatu ra akt XVII AmC 1/07, numer postanowienia w rejestrze: 1163), „Operator nie ponosi odpowiedzialności za szkody i awarie powstałe w wyniku zdarzeń losowych (...) pozostających poza wpływem i kontrolą Operatora (np. wyładowania atmosferyczne, awarie urządz eń nadawczych nadawców itp.).” (wyrok SOKiK z dnia 24 listopada 2006r., sygnatura akt XVII AmC 163/05, numer postanowienia w rejestrze: 1337). [ 5 ] M AJĄC NA UWADZE ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY , P REZES U RZĘDU ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . [10] Możliwość rozstrzygnięcia s prawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzależniona jest od uprzedniego stwierdzenia, czy zagrożony został w niej interes publicznoprawny. Prezes Urzędu jest bowiem upoważniony do realizacji zasadniczego celu powołanej ustawy , którym, zgodnie z zapisem jej art. 1 ust. 1, jest określanie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Rozpatrywana sprawa ma, w ocenie Prezesa Urzędu, charakter publicznoprawny, albowiem dotyczy ochrony interesu szerszej grupy konsumentów, którzy są lub do momentu zakończenia działalności telekomunikacyjnej mogli być klientami Witolda Górskiego. Tymczasem, zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. [11] Witold Górski, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Witold Górski Przedsiębior stwo Handlowo - Usługowe „Olga” w Łebie, jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, odpowiednio do którego pod pojęciem tym rozumie się m.in. przedsiębiorcę w znaczeniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zmianami), w której, stosownie do art. 4, przyjęto, iż: 1) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca o sobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, 2) za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. [12] W postępowa niu, które kończy niniejsza decyzja administracyjna, skarżonemu przedsiębiorcy postawiono zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Odpowiednio do treści art. 24 ust. 1, „Zakazane jest sto sowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów”, natomiast odpowiednio do treści ust. 2 tego artykułu, „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego […], 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, […].”. Aby działania przedsiębiorcy mogły zostać uznane za sprzeczne z powołanymi wyżej przepisami art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, niezbędne jest wykazanie, iż spełniają one łączn ie następujące przesłanki: − ujawniają się w obrocie konsumenckim, a więc dotyczą relacji przedsiębiorca - konsument, − stanowią działanie bezprawne, − naruszają zbiorowe interesy konsumentów. [13] Zgodnie z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i art. 22 1 Kodeksu cywilnego za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. W przedmiotowej s prawie fakt stosowania przez Witolda Górskiego w obrocie z konsumentami wzorców umowy pn. „Umowa Abonencka”, integralną częścią której był wzorzec pn. „Warunki”, nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, co przesądza o tym, iż pierwszą z przesłanek należy uznać za spełnioną. [14] Za spełnioną należy uznać również drugą z przesłanek, tj. bezprawność działania przedsiębiorcy. [15] Najpierw dlatego , iż pomimo nałożonego na Witolda Górskiego, z mocy art. 56 ust. 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne, obowiązku określenia w umow ie o świadczenie usług telekomunikacyjnych w jasnej, zrozumiałej i łatwo dostępnej formie co najmniej danych w tej ustawie wymienionych, przedsiębiorca ten wykonał przedmiotowy obowiązek jedynie w części, wskutek czego pozbawił korzystających z jego usług konsumentów niezbędnej wiedzy co do: − terminu oczekiwania na przyłączenie do sieci lub terminu rozpoczęcia świadczenia usług, − okresu rozliczeniowego, − trybu i warunków dokonywania zmian umowy oraz warunków jej przedłużenia, − jakości usług, [ 6 ] − zakresu odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, − wysokości odszkodowania oraz zasad i terminów jego wypłaty, − zasad, trybu i terminów składania oraz rozpatrywania reklamacji, − polubownych sposobów rozwiązywania sporów zaistniałych pomiędzy przedsiębiorcą a abonentami, czym naruszył, zdaniem Prezesa Urzędu, wymóg udzielania im rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji co do obowiązującej treści warunków umownych mających łączyć/łączących strony. [16] Następnie również dlatego , iż bezprawność działania przedsiębiorcy może też być wywiedziona z tożsamości postanowień będących przedmiotem postępowania, które kończy niniejsza decyzja, oraz postanowień wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 1 7 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego. Na rzecz takiego stanowiska Prezesa Urzędu przemawia przede wszystkim to, iż zakaz stosowania postanowień wpisanych do rejestru nie ogranicza się jedynie do przedsiębiorcy, przeciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, lecz rozciąga się, ponadto, na wszystkich innych przedsiębiorców posługujących się postanowieniami identycznymi, tożsamymi, bowiem art. 479 43 Kodeksu postępowania cywilnego prawomocność przedmi otowego wyroku rozszerza – od chwili wpisania wzorca umowy do ww. rejestru – również na osoby trzecie. Wpis określonego postanowienia do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza zatem, że od tego momentu stosowanie określonej klauzuli jest zak azane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r., sygnatura akt III SZP 3/06, stwierdził, iż „stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsam ej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów […]”, a w jej uzasadnieniu wskazał m.in., iż „[…] praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.ik. [obecnie – art. 24] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetyc znych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisane j do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru […]. Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.o.k.ik. [obecnie – art. 24] znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności […]”. Wobec tego, że z powołanego wywodu Sądu Najwyższego wynika wprost, iż nie jest konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywan ej, za niedozwolone mogą zostać uznane również postanowienia wzorców umów mieszczące się w hipotezie postanowienia wpisanego do rejestru, którego treść będzie ustalona w oparciu o dokonaną jego wykładnię, bowiem stosowanie do postanowienia o treści zbliżon ej tak samo godzi w interesy konsumentów, jak stosowanie postanowienia identycznego z tym, które zostało wpisane do rejestru. I tak, w ocenie Prezesa Urzędu postanowienia wzorców umowy wykorzystywane w obrocie konsumenckim przez Witolda Górskiego, wymieni one w punkcie II sentencji decyzji administracyjnej, mogą zostać uznane za tożsame z odpowiednimi postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień niedozwolonych, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, na podstawie prawomocnych wyroków SOKiK i, jako takie, naruszać przepisy art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; na okoliczność uzasadnienia słuszności tej tezy zestawiono poniżej postanowienia kwestionowane, odpowiadające im postanowienia wprowa dzone do rejestru oraz wskazano przesłanki mające dowodzić ich tożsamości. We wzorcu umowy pn. „Umowa Abonencka”, integralną częścią której jest wzorzec pn. „Warunki”, znajdowało się postanowienie o treści: − „Prawa i obowiązki wynikające z niniejszej U MOWY A BONENCKIEJ przechodzą na następcę prawnego zarówno O PERATORA jak i A BONENTA .” (punkt 7.8), gdy, tymczasem, do rejestru postanowień niedozwolonych wpisano postanowienia o treści: − „Abonent zezwala Operatorowi na przelanie wszelkich praw i obowiązków wynikających z niniejszej umowy na dowolny podmiot trzeci, bez dodatkowej zgody Abonenta.” (wyrok SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r., sygnatura akt XVII Amc 2/04, numer postanowienia w reje strze: 402), [ 7 ] − „Abonent wyraża zgodę na przejście praw i obowiązków wynikających z umowy na podmiot wskazany przez Operatora.” (wyrok SOKiK z dnia 29 września 2005r., sygnatura akt XVII Amc 57/03, numer postanowienia w rejestrze: 564), − „Cosmosnet upraw niona jest do scedowania swoich uprawnień i obowiązków wynikających z umowy, Regulaminu i Cennika na dowolnie wskazaną przez siebie osobę trzecią, na co abonent wyraża zgodę podpisując umowę.” (wyrok SOKiK z dnia 24 stycznia 2006r., sygnatura akt XVII Amc 16/05, numer postanowienia w rejestrze: 649). W wyroku z dnia 19 stycznia 2005r. SOKiK podzielił i przyjął za swoją argumentację Prezesa Urzędu, zdaniem którego postanowienie wpisane do rejestru pod numerem 402 jest niedozwolone na podstawie art. 385 3 pkt 5 Kodeksu cywilnego, bowiem zezwala przedsiębiorcy świadczącemu usługi telekomunikacyjne na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta. Z kolei, stosownie do stanowiska SOKiK wyrażonego w wyroku z dnia 29 września 2005r., z wrot „Abonent wyraża zgodę na przejście praw i obowiązków wynikających z umowy na podmiot wskazany przez Operatora” należy rozumieć w ten sposób, że konsument a priori , a więc jeszcze przed powstaniem konkretnych praw bądź obowiązków w czasie trwania umowy traci możliwość sprzeciwu wobec zamierzonego zbycia praw lub obowiązków swojego kontrahenta, a taka sytuacja odpowiada sensowi powołanego już wcześniej art. 385 3 pkt 5 Kodeksu cywilnego. Wobec tego, iż: − całościowa analiza postanowień wzorców umowy prop onowanych konsumentom przez Witolda Górskiego wskazuje jednak na to, że „przejście praw i obowiązków A BONENTA , wynikających z U MOWY A BONENCKIEJ , na jego następcę prawnego” nie dokonywało się, jak mogłoby na to wskazywać postanowienie punktu 7.8 „Warunków”, bezwarunkowo, ale „warunkowo” (a rozstrzyga o tym postanowienie punktu 7.7 „Warunków”, zgodnie z którym „ A BONENT może przekazać prawa i obowiązki wynikające z niniejszej U MOWY A BONENCKIEJ na inną osobę fizyczną lub prawną, która wprowadzi się pod A DRES I NSTALACJI PRZYŁĄCZA TVK , pod warunkiem, że taki nowy A BONENT będzie spełniać kryteria określone przez O PERATORA oraz że nowy A BONENT wypełni i podpisze nowa U MOWĘ A BONENCKĄ z O PERATOREM ”), − zapisy wzorców umowy stosowanych przez Witolda Górskiego nie zaw ierały, z kolei, jakichkolwiek odrębnych postanowień odnoszących się do kwestii związanych z ewentualną przyszłą cesją praw i obowiązków „ O PERATORA ”, w tym, w szczególności, odnoszących się do konieczności poinformowania przez niego konsumentów o zamiarze podjęcia takiego działania i uzyskania na nie zgody (bądź – w przeciwnym wypadku – zapewnienia im możliwości wypowiedzenia, z tego tytułu, umowy), uznaje się, iż, niezależnie od widocznych różnic w użytych sformułowaniach, postanowienia wpisane do rejestr u i postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urzędu wywołują podobny skutek, tj. zezwalają przedsiębiorcy świadczącemu usługi telekomunikacyjne na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy na ewentualnego następcę prawnego przedsiębiorcy bez zg ody konsumenta, a zatem są, w tym zakresie zbliżone, tożsame. We wzorcu umowy pn. „Umowa Abonencka”, integralną częścią której jest wzorzec pn. „Warunki”, znajdowały się też postanowienia o treści: − „Niniejsza umowa nie przewiduje odpowiedzialności O PE RATORA z tytułu nieświadczenia U SŁUGI z przyczyn, na które O PERATOR nie ma wpływu […].” (punkt 11.1), − „ O PERATOR nie ponosi odpowiedzialności za zakłócenia transmisji sygnału wywołanych zakłóceniami w transmisji sygnału satelitarnego, zakłóceniami w transmisji sygnału nadajników rozsiewczych, zmianę satelity, zmianą w transmisji K ANAŁÓW , konserwacją sprzętu transmis yjnego, przerwami w zasilaniu oraz innych zdarzeń o podobnym charakterze.” (punkt 13.2), podczas gdy do rejestru postanowień niedozwolonych wpisano postanowienia o treści: − „Usługodawca nie ponosi żadnej odpowiedzialności za szkody i straty Abonentów wy nikłe na skutek przerwania połączenia, braku połączenia, nieotrzymania poczty elektronicznej, braku dostępu do internetu.” (wyrok SOKiK z dnia 19 kwietnia 2005r., sygnatura akt Amc 23/05, numer postanowienia w rejestrze: 639), − „Operator nie ponosi odpow iedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług wynikłe z faktu niewłaściwego funkcjonowania sieci telekomunikacyjnych innych operatorów telekomunikacyjnych.” (wyrok SOKiK z dnia 14 marca 2005r., sygnatura akt AmC 21/04, numer postanowienia w rejestrze: 797), [ 8 ] − „Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody poniesione przez Abonenta w wyniku utraty danych lub opóźnienia w otrzymaniu lub przesłaniu transmisji, nieprawidłową lub powolną transmisją, opóźnieniami lub przerwaniami św iadczenia Usług, a w szczególności na skutek takich czynności jak (...).” (wyrok SOKiK z dnia 8 czerwca 2006r., sygnatura akt XVII AmC 125/05, numer postanowienia w rejestrze: 819), − „Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek zakłócenia dz iałalności sieci, wynikające z działania siły wyższej, lub pracy nadajników w pobliżu sieci Usługodawcy oraz awarie łącz Innych Operatorów.” (wyrok SOKiK z dnia 12 marca 2007r., sygnatura akt XVII AmC 1/07, numer postanowienia w rejestrze: 1163), − „Operator nie ponosi odpowiedzialności za szkody i awarie powstałe w wyniku zdarzeń losowych (...) pozostających poza wpływem i kontrolą Operatora (np. wyładowania atmosferyczne, awarie urządzeń nadawczych nadawców itp.).” (wyrok SOKiK z dnia 24 listopada 2006r., sygnatura akt XVII AmC 163/05, numer postanowienia w rejestrze: 1337). Analiza treści i skutków postanowień kwestionowanych oraz postanowień przywołanych, wpisanych do rejestru, prowadzi do stwierdzenia, iż wszystkie one są/były niezgodne zarówno z art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego, stosownie do którego postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego intere sy (niedozwolone postanowienia umowne), jak i z art. 385 3 pkt 2 Kodeksu cywilnego, odpowiednio do którego za niedozwolone uznaje się postanowienia wyłączające lub istotnie ograniczające odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte w ykonanie zobowiązania. Ponadto, jak podniósł SOKiK w wyroku z dnia 14 marca 2005r., sygnatura akt XVII AmC 21/04, na mocy którego wpisano do rejestru klauzulę o numerze 797, uchylanie się przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego od odpowiedzialności, nawe t wtedy, gdy są po temu powody (tu: „niewłaściwe funkcjonowanie sieci telekomunikacyjnych innych operatorów lub dostawców”), nie może skutkować tym, że konsument zostanie pozbawiony wiedzy o podmiocie, na którym ta odpowiedzialność ciąży, i który, wskutek tego, może powziąć przekonanie, iż w ogóle nie posiada uprawnień do dochodzenia odpowiednich roszczeń. [17] Zdaniem Prezesa Urzędu, za spełnioną należy uznać także i trzecią przesłankę, bowiem naruszenie zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wtedy, gdy działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowości, to jest w sytuacji, gdy skierowane jest nie tylko do konsumentów indywidualnych, lecz szerszego, nieograniczonego liczbowo kręgu osób, do których dotarła i dotrzeć mogła oferta przedsi ębiorcy, a w rozpatrywanej sprawie wymieniony warunek jest/był spełniony, bowiem oferta usług telekomunikacyjnych przedstawiana przez Witolda Górskiego, zawierająca postanowienia niedozwolone, adresowana była nie do ściśle określonego, konkretnego konsumen ta, lecz do z góry nieokreślonej, niemożliwej do bliższego zidentyfikowania liczby konsumentów, których sytuacja była identyczna i wspólna. [18] Wobec tego, iż wszystkie wskazane wcześniej przesłanki, o których mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i ko nsumentów, zostały w stanie faktycznym sprawy spełnione, wobec tego, iż z dniem 1 lutego 2013r. Witold Górski zaprzestał wykonywania - wskutek wykreślenia go z rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych prowadzonego przez Prezesa UKE – prowadzonej dotąd przez siebie działalności telekomunikacyjnej, Prezes Urzędu orzekł, jak w punktach I i II sentencji decyzji. [19] Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów u stawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty tego postępowania. Z kolei, stosownie do art. 80 ustawy, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą akt RGD.61 - 3/13/HK Prezes Urzędu orzekł w punktach I i II sentencji decyzji, że Witold Górski dopuścił się stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zważywszy na tę okoliczność, zważywszy także i na to, że kosztami postępowania - wynoszącymi 36,10 złotych (słownie: trzydzieści sześć 10/100 złotych) – są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu z Witoldem Górskim, postanawia się obciążyć tymi kosztami skaż onego przedsiębiorcę. [ 9 ] [20] Na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Pr ezes Urzędu wyznacza stronie termin 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji na uiszczenie kosztów postępowania w wysokości 36,10 zł (słownie: trzydzieści sześć 10/100 złotych). Powyższą kwotę należy wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsum entów w Warszawie: NBP O/O W ARSZAWA 51101010100078782231000000. P OUCZENIA : Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury Urzędu Ochrony Ko nkurencji i Konsumentów w Gdańsku, w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. Stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 32 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, w wypadku kwestionowania w yłącznie postanowienia o kosztach postępowania, zawartego w punkcie III sentencji decyzji, należy wnieść zażalenie na nie do Sądu Okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku, w terminie tygodnia od dnia d oręczenia decyzji. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku Roman Jarząbek O TRZYMUJE : Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe „OLGA” Witold Górski