RGD-15/2000

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W GDAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL . (0-58) 346-29-32, T EL /F AX (0-58) 346-29-33, T EL . C ENTRALA (0-58) 301-50-21 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL Gdańsk, 6 czerwca 2000r. RGD.536-1/2000/HK DECYZJA NR RGD.15/2000 Na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 8 ust. 1, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 1999r., Nr 52, poz. 547), odmawia się uwzględnienia Ŝądania Stowarzyszenia UŜytkowników Telewizji Kablowej „ZA- CHÓD” z siedzibą w Szczecinku w przedmiocie stwierdzenia stosowania praktyki mo- nopolistycznej polegającej na naduŜywaniu przez Agencję Handlową „GAWEX” s.c. z siedzibą w Szczecinku pozycji dominującej na lokalnym rynku dostaw sygnału telewi- zji kablowej poprzez nieuczciwe oddziaływanie na kształtowanie się opłat przyłącze- niowej i abonamentowej. UZASADNIENIE Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło pismo Stowa- rzyszenia UŜytkowników Telewizji Kablowej „ZACHÓD” w Szczecinku o wszczęcie po- stępowania administracyjnego w sprawie stosowania przez operatora telewizji kablo- wej pod nazwą Agencja Handlowa „GAWEX” s.c. w Szczecinku tzw. „promocji”, pole- gającej na zwolnieniu z opłaty instalacyjnej i abonamentowej oraz umoŜliwieniu do- stępu do programów kodowanych znajdujących się w jego ofercie tym z dotychcza- sowych klientów wnioskodawczyni, którzy zrezygnowali z jej usług. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, uczestniczący w sporze operatorzy są jedynymi dostawcami sygnału telewizji kablowej na terenie Szczecinka, z tym, Ŝe zdaniem Stowarzyszenia, AH „GAWEX” s.c. nie tylko „ osiągnęła pozycję dominującą, gdyŜ jej udział w rynku przekroczył 60% ”, ale zmierza do „ zmonopolizowania rynku ”. 2 Realizacji tego celu mają słuŜyć nie tylko intensywne i długotrwałe działa- nia promocyjne, naruszające przepisy ustawy o przeciwdziałaniu […], ale i „ umyślne niszczenie przyłączy wnioskodawcy przez pracowników uczestniczki, identyczne for- mularze wypowiedzeń umów z wnioskodawcą, ten sam charakter pisma na drukach wypowiedzeń i kopertach zawierających je – wskazujący na udział pracownika AH „Gawex”. ” SkarŜony przedsiębiorca wielokrotnie teŜ „ udostępniał odbiorcom progra- my telewizyjne poniŜej cen ich zakupu, posuwając się nawet do ich emisji bez zgody i wiedzy, a nawet wbrew zakazom ich właścicieli .” Urząd ochrony Konkurencji i Konsumentów, biorąc powyŜsze pod uwagę, w dniu 14 lutego 2000r. wszczął przeciwko Agencji Handlowej „GAWEX” s.c. w Szcze- cinku postępowanie administracyjne pod zarzutem stosowania przez tego operatora praktyk monopolistycznych polegających na naduŜywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku dostaw sygnału telewizji kablowej poprzez nieuczciwe oddziaływanie na kształtowanie opłat przyłączeniowo-abonamentowych w celu eliminacji konkuren- cji, co moŜe wyczerpywać znamiona zachowania zakazanego z mocy art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 1999r., Nr 52, poz. 547). SkarŜony przedsiębiorca, odpowiadając pismem z dnia 22 lutego 2000r. na postawione mu zarzuty, wniósł o ich oddalenie wskazując, iŜ: • brak jest, jego zdaniem, przesłanek potwierdzających posiadanie przez niego pozycji dominującej na lokalnym rynku dostaw sygnału telewizji kablowej w Szczecinku, a „ Ŝadne ustalenia, porozumienia, zakazy – nie powodują konieczności ograniczenia zasięgu obu działa- jących telewizji kablowych ”, • aczkolwiek od początku swojej działalności stosował róŜnego rodzaju akcje promocyjne (związane z okresami świątecznymi, wakacyjnymi bądź rocznicowymi), to działania tego rodzaju mają charakter pow- szechny i są nieodłącznym elementem kaŜdej działalności gospodar- czej (nie stroni od nich równieŜ skarŜący operator), • z promocji kwestionowanej przez TK „ZACHÓD” (kierowanej do wszy- stkich potencjalnych odbiorców, tj. zarówno tych, którzy korzystają z usług wnioskodawczyni, jak i tych, dla których „ przyłącze TVK jest no- wością ”) mogą skorzystać tylko ci odbiorcy, którzy umowy zawartej z AH „GAWEX” nie wypowiedzą przed upływem 18 miesięcy (wcześniej- 3 sze zerwanie umowy będzie skutkowało koniecznością opłacenia peł- nej naleŜności za przyłączenie), • od początku funkcjonowania obu operatorów na obszarze Szczecinka, TK „ZACHÓD” stosuje zasadę pobierania niŜszej opłaty abonamento- wej oraz przyłączeniowej niŜ AH „GAWEX”. Pismem z dnia 2 marca 2000r. Urząd wezwał uczestników postępowania do przekazania mu danych dotyczących liczby obsługiwanych abonentów, „ zawarto- ści ” proponowanej oferty programowej, wysokości opłaty przyłączeniowej i abona- mentowej oraz informacji nt. dotychczas prowadzonych przez nich akcji promocyj- nych. Otrzymane odpowiedzi zestawiono w poniŜszej tablicy. SUTK „ZACHÓD” AH „GAWEX” S . C . L ICZBA OKABLOWANYCH MIESZ- KAŃ * […] […] L ICZBA ABONENTÓW * […] […] O FERTA PROGRAMOWA 10 programów radiowych; 40 programów telewizyjnych programy radiowe (brak da- nych) 39 programów telewizyjnych O PLATA ABONAMENTOWA 15zł (pakiet pełny ) 12zł (pakiet pomniejszony ) 20zł O PŁATA PRZYŁĄCZENIOWA 60zł (z moŜliwością rozłoŜe- nia na raty) 100zł P ROMOCJE okresowe zmniejszanie opłaty przyłączeniowej (nawet do 50%) w okresach świątecznych lub wakacyj- nych, nie stosuje się obniŜek opłat abonamentowych okresowe zmniejszanie opłaty przyłączeniowej (nawet do symbolicznej wy- sokości 1zł) stosuje się obniŜki opłat abonamentowych dla osób, które udokumentują trudną sytuację materialną * - dane dotyczące SUTK „ZACHÓD” według stanu na dzień 1 maja 2000r., dane doty- czące AH „GAWEX” według stanu na dzień 14 lutego 2000r. O RGAN ANTYMONOPOLOWY , ANALIZUJĄC ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY , USTALIŁ I ZWAśYŁ CO NASTĘPUJE . Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o przeciwdziałaniu […] prakty- ką monopolistyczną jest naduŜywanie przez przedsiębiorcę pozycji dominującej na rynku poprzez „ nieuczciwe oddziaływanie na kształtowanie cen, w tym cen odsprze- daŜy, oraz sprzedaŜ poniŜej kosztów w celu eliminacji konkurentów .” Gramatyczna 4 wykładnia powołanego przepisu pozwala na stwierdzenie, Ŝe „ kryteria nieuczciwości oddziaływania na kształtowanie cen nie zostały w ustawie o przeciwdziałaniu […] do- określone ” 1 , a zabronione jest, explicite , jedynie dąŜenie do „ eliminacji konkurenta ”. Rozstrzygnięcie sporu zaistniałego pomiędzy Stowarzyszeniem UŜytkowni- ków Telewizji Kablowej „ZACHÓD” a Agencją Handlową „GAWEX” s.c., funkcjonują- cymi na terenie Szczecinka, wymaga łącznego przeprowadzenia przez organ antymo- nopolowy co najmniej następujących czynności: • delimitacji rynku relewantnego (istotnego, właściwego w niniejszej sprawie), • zbadania, czy na tak zdefiniowanym rynku AH „GAWEX” s.c. zajmuje pozycję dominującą (monopolistyczną), • ustalenia, czy pozycja ta została przez w/w operatora naduŜyta po- przez nieuczciwe oddziaływanie na kształtowanie cen (upusty w opła- cie instalacyjnej i abonamentowej) w celu eliminacji konkurenta. Praktyki monopolistyczne ujawniają się na rynku, a dominacja przedsię- biorcy nie realizuje się na rynku pojętym ogólnie lecz na rynku istotnym w konkretnej sprawie, z właściwymi mu relacjami konkurencyjności, obejmującymi wszystkich jego uczestników. Definicja rynku relewantnego stanowi zatem kluczowy punkt dalszych rozwaŜań związanych z oceną – z punktu widzenia ustawy o przeciwdziałaniu […] – tych zachowań AH „GAWEX” s.c., których prawomocność kwestionuje Stowarzyszenie UŜytkowników Telewizji Kablowej „ZACHÓD”. Dla potrzeb ustalenia rynku relewantnego, odnoszącego się do przedsię- biorcy, w stosunku do którego toczy się postępowanie administracyjne i zarazem wskazującego, czy i w jakim stopniu jest on poddany współzawodnictwu ze strony konkurentów, tj. przedsiębiorców działających w porównywalnych warunkach, ko- nieczna jest analiza tych wszystkich elementów, które mają decydujące znaczenie dla treści relacji konkurencyjnych. Pomocna w tej mierze moŜe być zwłaszcza definicja „ konkurenta ” – w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o przeciwdziałaniu […] konkuren- tami są przedsiębiorcy, którzy wprowadzają lub mogą wprowadzać albo nabywają lub 1 S. Gronowski S., Ustawa antymonopolowa. Komentarz, Warszawa 1996, s. 131 5 mogą nabywać, w tym samym czasie i na tym samym rynku, towary takie same lub – względem siebie – substytucyjne. W świetle powołanej definicji widać, Ŝe określenie rynku relewantnego nie moŜe zostać ograniczone do wymiaru przedmiotowego (towaru lub świadczonej us- ługi) lecz powinno zawierać równieŜ inne składniki, w tym terytorialny i czasowy. Wyznaczając rynek produktowy naleŜy stosować wąskie kryteria segmen- tacji, gdyŜ w przeciwnym wypadku mogłyby zaistnieć trudności w znalezieniu pod- miotów o pozycji dominującej, w rezultacie czego przepisy ustawy o przeciwdziałaniu […], mające zapobiegać jej naduŜywaniu, straciłyby rację bytu ze szkodą zarówno dla konsumentów, jak i dla konkurentów. W tym kierunku zmierzało, jak dotąd, za- równo orzecznictwo Sądu Antymonopolowego (por. wyroki z dnia 18 grudnia 1990r., sygn. akt XVII Amr 7/90, z dnia 4 października 1993r., sygn. akt XVII Amr 29/93, o- raz z 31 maja 1995r., sygn. akt XVII 9/95), jak i orzecznictwo funkcjonujące w Unii Europejskiej 2 . Równocześnie, korzystanie z tej dyrektywy powinno być jednak na tyle rozwaŜne i wywaŜone, by nie doprowadziło do sytuacji, w której rynek relewantny obejmowałby, po delimitacji, wyłącznie towar jednego rodzaju, wytwarzany przez jednego producenta, bowiem – jak podnosi się w piśmiennictwie – „ w rzeczywistości nie chodzi jednak o wyodrębnienie moŜliwie wąsko zakreślonych rynków, lecz o wy- znaczenie tego jednego, właściwego w prowadzonej sprawie ” 3 . Identyfikacja wymiaru produktowego rynku sprowadza się do wyodrębnie- nia towarów, w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o przeciwdziałaniu […], w oparciu o ich szczególne własności, m.in. przeznaczenie, funkcje uŜytkowe i cenę tak, aby od- róŜnić te towary od innych w taki sposób, Ŝe nie istnieje moŜliwość dowolnej ich za- miany. Chodzi więc tutaj o towary takie same lub z punktu widzenia nabywcy uzna- wane za substytuty. 2 S. Gronowski, Ustawa antymonopolowa, s. 75 3 T. Skoczny, Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym w świetle orzecznictwa, Warszawa 1994, s. 81 6 Wychodząc z tego punktu widzenia Urząd stanął na stanowisku, iŜ wymiar produktowy rynku jest w niniejszym postępowaniu związany z usługami świad- czonymi przez operatorów telewizji kablowej, polegającymi na zbiorowym rozprowa- dzaniu programów telewizyjnych i radiowych, krajowych i zagranicznych, nadawa- nych za pośrednictwem instalacji naziemnych i stacji satelitarnych, oraz ich progra- mów własnych. Podobne stanowisko znajdowało do marca 1999r. wsparcie równieŜ w linii orzeczniczej Sądu Antymonopolowego (por. wyroki z dnia 8 października 1997r., sygn. akt Ama 33/97; z dnia 18 listopada 1998r., sygn. akt XVII Ama 52/98 oraz z dnia 10 marca 1999r., sygn. akt XVII Ama 86/98), który – wskazując na od- mienność co do jakości, zakresu odbioru i ceny – kwestionował substytutywność, w stosunku do telewizji kablowej, takich środków medialnych, jak zestawy do indywi- dualnego odbioru telewizji satelitarnej, usługi operatorów w systemach bezprzewo- dowego przesyłania programów telewizyjnych czy kasety video (rozprowadzane przez wypoŜyczalnie). W wyroku z dnia 17 marca 1999r. Sąd, zmieniając dotychczasowe podejś- cie, uznał, iŜ istnieją okoliczności, pozwalające na „ traktowanie tradycyjnych operato- rów telewizji kablowej oraz operatorów satelitarnej telewizji cyfrowej za konkurentów w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy antymonopolowej ”, i – definiując rynek relewantny (szerzej niŜ w zaskarŜonej decyzji Urzędu) jako „ krajowy [dop. UOKiK] rynek opera- torskich usług telewizyjno-telekomunikacyjnych świadczonych za pośrednictwem urządzeń satelitarnych ” – uwolnił skarŜonego operatora telewizji kablowej od zarzutu naduŜywania pozycji dominującej, którą ten, zdaniem Sądu, utracił na skutek poja- wienia się ofert „WIZJI TV” oraz „CYFRY +”. Wobec wątpliwości co do poprawności rozszerzającej interpretacji „ treści ” przedmiotu rynku relewantnego, wynikających m.in. stąd, iŜ orzecznictwo Komisji Europejskiej, w odniesieniu do podobnych sytuacji rynkowych, wyraźnie wskazuje, jak dotąd, na odrębność „ rynku sieci telewizji kablowej ” 4 , Urząd nie moŜe podzielić tego stanowiska, a to dlatego, iŜ w przeciwnym wypadku nie mógłby Ŝadnemu ope- 4 Por. decyzję Komisji Europejskiej z dnia 9 listopada 1994r. w sprawie MSG Media Servi- ce, [w:] Kontrola łączeń przedsiębiorstw II, Warszawa 1998, s. 22 i dalsze 7 ratorowi telewizji kablowej w Ŝadnych okolicznościach przypisać pozycji dominującej (bądź monopolistycznej), a tym samym – oceniać jego postępowania w kontekście przepisów ustawy o przeciwdziałaniu […]. Drugim wymiarem rynku relewantnego jest – obok przedmiotowego – wy- miar przestrzenny , zazwyczaj rozumiany jako obszar geograficzny, na którym wa- runki konkurencji, mające zastosowanie do określonych towarów, są zbliŜone dla wszystkich jego uczestników. W niniejszym postępowaniu uznano, iŜ ma on charak- ter lokalny, wyznaczony przez rzeczywisty (i potencjalny) zasięg sieci tele- wizji kablowych, tworzących trwałą infrastrukturę techniczną słuŜącą przesyłowi programów telewizyjnych i radiowych, usytuowanych w grani- cach administracyjnych Szczecinka . Wreszcie, wobec tego iŜ uczestnicy sporu rozpoczęli świadczenie usług juŜ na przełomie 1991/1992 roku (SUTK „ZACHÓD” z dniem 21 września 1991r., AH „GA- WEX” z dniem 25 marca 1992r.), a wnioskodawca podniósł zarzut stosowania praktyk monopolistycznych przez AH „GAWEX” dopiero w piśmie z dnia 25 stycznia 2000r., zawierającym Ŝądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, ocena spornych między stronami instrumentów cenowych (działań promocyjnych) – w świe- tle przepisów ustawy o przeciwdziałaniu […] – nie moŜe abstrahować równieŜ od przyczyn, które w/w wystąpienie mogły spowodować, w tym – zwłaszcza – od zmiennej w czasie dynamiki procesów rynkowych i jej wpływu na prze- obraŜenia mechanizmu i instrumentów konkurencji . Skoro zarzut stawiany skarŜonemu operatorowi jest związany z naduŜywa- niem pozycji dominującej, to kolejnym krokiem niezbędnym do rozstrzygnięcia sporu jest zbadanie, czy na rynku relewantnym (zdefiniowanym jak wyŜej), AH „GAWEX” taką pozycję zajmuje. Stosownie do art. 2 pkt 7 powołanej ustawy, przez pozycję dominująca ro- zumie się „ pozycję przedsiębiorcy, polegającą na tym, Ŝe przedsiębiorca ten nie spo- tyka się z istotną konkurencją na rynku krajowym lub lokalnym; domniemywa się, Ŝe przedsiębiorca ma pozycję dominująca, jeŜeli jego udział w rynku przekracza 40% .” NaleŜy jednak podnieść, Ŝe wielkość udziału w rynku, wynosząca co najmniej 40%, 8 stwarza w kwestii posiadania pozycji dominującej wyłącznie domniemanie prawne (w rozumieniu art. 234 K.p.c.), a decydujący jest przede wszystkim całokształt otocze- nia, w jakim dany przedsiębiorca funkcjonuje. Zgodnie z dokonaną delimitacją, podstawę wyznaczenia pozycji zajmowa- nej przez AH „GAWEX” na rynku relewantnym powinna stanowić jego wielkość, mie- rzona liczbą gospodarstw domowych (mieszkań), które – mając swobodny dostęp do sieci operatora (a w wypadku paralelnego okablowania – operatorów) – mogą korzy- stać (lub nie) z oferowanych im usług, kierując się własną oceną atrakcyjności pro- ponowanej oferty (programowej, cenowej). Wobec trudności metodologicznych zwią- zanych z szacowaniem potencjalnej (moŜliwej do pozyskania) liczby odbiorców sy- gnału telewizji kablowej na danym rynku, pomiar udziału w nim danego operatora jest zazwyczaj dokonywany na podstawie liczby abonentów aktualnie przez niego obsługiwanych (w odniesieniu do łącznej liczby abonentów wszystkich operatorów świadczących usługi na tym rynku). Jak wynika z danych znajdujących się w aktach sprawy, wielkość rynku dostaw sygnału telewizji kablowej w Szczecinku, dynamika jego wzrostu oraz struktu- ra podmiotowa kształtowały się w latach 1992-2000 następująco: R YNEK R OK L ICZBA A BO- NENTÓW SUTK „ZA- CHÓD” L ICZBA ABO- NENTÓW AH „GAWEX” W IELKOŚĆ (2+3) D YNAMIKA WZROSTU S TRUKTURA PODMIOTOWA 1 2 3 4 5 6 1992 […] […] […] . 63:37 1993 […] […] […] +58,9% 52:48 1994 […] […] […] +145,7% 39:61 1995 […] […] […] +40,2% 39:61 1996 […] […] […] +17,9% 37:63 1997 […] […] […] +6,8% 36:64 1998 […] […] […] +7,0% 35:65 1999 […] […] […] +5,7% 34:66 2000 […] […] […] -1,6% 33:67 * - stan na dzień 1 maja 2000r., ** - stan na dzień 14 lutego 2000r. PowyŜsze zestawienie pozwala na wskazanie kilku przesłanek, istotnych dla ostatecznego rozstrzygnięcia sporu prowadzonego przed Urzędem Ochrony Kon- 9 kurencji i Konsumentów przez SUTK „ZACHÓD” i AH „GAWEX”: • w latach 1992-1999 nastąpił dynamiczny, bo 7,5-krotny, wzrost wiel- kości rynku dostaw sygnału telewizji kablowej w Szczecinku; uczest- nicy postępowania partycypowali w nim jednak nierównomiernie: ilość abonentów SUTK „ZACHÓD” wzrosła 4-krotnie, natomiast AH „GAWEX” – 14-krotnie, • ewolucja rynku lokalnego następowała, w znacznej mierze, zgodnie z koncepcją cyklu Ŝycia produktu/sektora 5 ; i tak:
lata 1992-1995 odpowiadały fazie wprowadzenia i rozwoju (tu: usługi), a tempo wzrostu ilości abonentów sięgało nawet 145% (w 1994r.),
lata 1996-1999 – fazie dojrzałości, charakteryzującej się spowol- nieniem tempa wzrostu rynku do poziomu 5-7%,
rok 2000 – początkowi fazy schyłkowej, przejawiającemu się zmniejszeniem się ilości abonentów ogółem z […] do […] (na skutek spadku ilości odbiorców korzystających z usług SUTK „ZA- CHÓD” szybszego niŜ przyrost nowych odbiorców AH „GAWEX”), • wraz z rozwojem rynku zmieniała się jego struktura podmiotowa: w latach 1992-1993 AH „GAWEX” obsługiwała mniej niŜ połowę rynku, w latach 1994-1995 – 61%, natomiast w latach następnych udział te- go operatora powiększał się, średniorocznie, o 1 punkt procentowy, Wyniki przeprowadzonej analizy, upowaŜniają, zdaniem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, do postawienia tezy, iŜ warunki w jakich aktualnie funk- cjonują uczestnicy niniejszego postępowania nie pozwalają jednoznacznie przypisać AH „GAWEX” – pomimo posiadania przez tego operatora udziału znacznie przekracza- jącego 40% – pozycji dominującej, bowiem swoim charakterem są zbliŜone raczej do homogenicznego duopolu 6 – na rynku działa dwóch sprzedawców (dostawców sygna- łu telewizji kablowej) o porównywalnej wielkości, oferujących podobne produkty (pa- kiety programów telewizyjnych i radiowych o zbliŜonej „ zawartości ”), dysponujących rezerwami zdolności produkcyjnych (absorpcji nowych abonentów). Cechą charakterystyczną takiej struktury rynku jest to, iŜ Ŝaden ze współ- zawodniczących ze sobą przedsiębiorców nie ma moŜliwości – właściwej dla pozycji 5 M.E. Porter, Strategia konkurencji. Metody analizy sektorów i konkurentów, Warszawa 1992, s. 164 i dalsze 6 W. Wrzosek, Funkcjonowanie rynku, Warszawa 1997, s. 218-219 10 dominującej – skutecznego zapobiegania efektywnej konkurencji prowadzącej do ograniczania bądź zmniejszania udziału konkurenta w rynku, czy teŜ podejmowania innych niezaleŜnych działań nie uwzględniających zachowań konkurenta ani kontra- hentów (por. w tej sprawie np. wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 6 kwietnia 1994r., sygn. akt XVII Amr 52/93). Ponadto, jak podnosi się w piśmiennictwie, duopol ma tę szczególną wła- sność, iŜ generuje – paradoksalnie – najwyŜszy poziom potencjalnej konkurencji mię- dzy funkcjonującymi w jego ramach podmiotami, która – w wypadku rynków znajdu- jących się w fazie późnej ekspansji rozwojowej lub dojrzałości (za taki moŜe być uznany rynek dostaw sygnału telewizji kablowej na terenie Szczecinka) – jest prowa- dzona w znacznej mierze za pomocą instrumentów cenowych, w tym nawet tzw. wo- jen cenowych 7 . „ Zaostrzenie współzawodnictwa następuje często – jak podnosi się w piśmiennictwie – na początku fazy dojrzałości. […] Walki cenowe, próby wyrugowa- nia […] są tego typowymi przykładami ” 8 , bowiem „ wzrost udziału w rynku nie jest […] moŜliwy (zwłaszcza w fazie dojrzałości – dop. UOKiK) przy utrzymywaniu przez sprzedawcę cen na stałym poziomie ” 9 . W świetle poczynionych wcześniej ustaleń trudno byłoby zatem zachowa- niom AH „GAWEX”, polegającym na stosowaniu spornej między stronami promocji cenowej (tj. działaniom nieobcym – jak dowodzą tego dane zebrane w tablicy na s. 3 – równieŜ skarŜącemu przedsiębiorcy), przypisać znamiona naduŜywania pozycji do- minującej, bowiem – jak wskazał Sąd Antymonopolowy (por. wyrok z 6 kwietnia 1994r., sygn. akt XVII Amr 33/93) – „ faktyczne konkurowanie ze sobą przedsiębior- ców […] uzasadnia obalenie domniemania w zakresie posiadania przez nich pozycji dominującej, o którym mowa w art. 2 pkt 7 ustawy o przeciwdziałaniu […] .” Uczestnik duopolu, zmierzający do pozyskania, utrzymania bądź poszerze- nia kręgu dotychczasowych odbiorców na określonym rynku, np. poprzez obniŜkę – 7 TamŜe, s. 218-219 oraz 239-240 8 H. Simon., Zarządzanie cenami, Warszawa 1996, s. 45 9 W. Wrzosek., Funkcjonowanie rynku, s. 218-219 11 nawet znaczną – ceny (tu: opłaty przyłączeniowej i abonamentowej) bądź inne dzia- łania promocyjne, nie narusza jeszcze przepisów ustawy o przeciwdziałaniu […], in- strumenty cenowe naleŜą bowiem do tradycyjnych (i efektywnych) narzędzi walki konkurencyjnej i trudno byłoby go pozbawiać prawa do korzystania z nich. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji. P OUCZENIE : Od niniejszej decyzji przysługuje stronom odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego w terminie 14 dni od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delega- tury w Gdańsku. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Roman Jarząbek Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku O TRZYMUJĄ : 1. A GENCJA H ANDLOWA „GAWEX” S . C . P LAC W OLNOŚCI 11 78-400 S ZCZECINEK 2. S TOWARZYSZENIE U śYTKOWNIKÓW T ELEWIZJI K ABLOWEJ „ZACHÓD” UL . P OŁCZYŃSKA 12 C 78-400 S ZCZECINEK