RGD-23/2005

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU RGD.411 - 8/04/05 Gda ń sk, dnia 11 kwietnia 2005r. D ECYZJA N R RGD.23/2005 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r., Nr 86, poz. 804 ze zmianami) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Min istrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zmian ą ), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek R ADY P OWIATU B. , dzia ł aj ą c w imieniu P REZESA U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW , nie stwierdza si ę stosowania przez N ARODOWY F UNDUSZ Z DROWIA Z SIEDZIBĄ W W ARSZAWIE praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie […], polegaj ą cych na nadu ż ywaniu przez ww. przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku organizowania ś wiadcze ń zdrowotnych na rzecz osób obj ę tych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym, ograniczonym do ś wiadcze ń szpitalnych wykonywanych na obszarze wojewódz twa pomorskiego, poprzez bezpo ś rednie narzucanie, w trakcie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych od dnia 1 stycznia 2004r., a nast ę pnie w zawieranych umowach, nieuczciwych, ra żą co niskich cen kontraktowanych us ł ug. II. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r., Nr 86, poz. 804 ze zmianami) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 9 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zmian ą ), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek R ADY P OWIATU B. , dzia ł aj ą c w imieniu P REZESA U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW , nie stwierdza si ę stosowania przez N ARODOWY F UNDUSZ Z DROWIA Z SIEDZIBĄ W W ARSZAWIE praktyk ograniczaj ą cych 2 konkurencj ę , o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie […], polegaj ą cych na nadu ż ywaniu przez ww. przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku organizowania ś wiadcze ń zdrowotnych na rzecz osób obj ę tych po - 80 - 824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (058 PREFIKS ) 346 - 29 - 32, 346 - 29 - 33, 301 - 51 - 75 E - MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL wszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym, zaw ęż onym do ś wiadcze ń szpitalnych wykonywanych na obszarze województwa pomorskiego, poprzez ograniczanie zakupu us ł ug medycznych ze szkod ą dla kontrahentów i, w konsekwencji, dla osób ubezpieczonych w Funduszu. III. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r., Nr 86, poz. 804 ze zmianami) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dn ia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zmian ą ), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek R ADY P OWIATU B. , dzia ł aj ą c w imieniu P REZESA U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW , nie stwierdza si ę stosowania przez N ARODOWY F UNDUSZ Z DROWIA Z SIEDZIBĄ W W ARSZAWIE praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie […], polegaj ą cyc h na nadu ż ywaniu przez ww. przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku organizowania ś wiadcze ń zdrowotnych na rzecz osób obj ę tych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym, ograniczonym do ś wiadcze ń szpitalnych wykonywanych na obszarze województwa pomorskiego, poprzez stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednorodnych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji. IV. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i kon sumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r., Nr 86, poz. 804 ze zmianami) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zmian ą ), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek R ADY P OWIATU B. , dzia ł aj ą c w imieniu P REZESA U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW , nie stwierdza si ę stosowania przez N ARODOWY F UNDUSZ Z DROWIA Z SIEDZIBĄ W W ARSZAWIE praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie […], polegaj ą cych na nadu ż ywaniu przez ww. przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku organizowan ia ś wiadcze ń zdrowotnych na rzecz osób obj ę tych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym, ograniczonym do ś wiadcze ń szpitalnych wykonywanych na obszarze województwa pomorskiego, poprzez narzucanie kontrahentom, w przedstawianych im do akceptacji w trakcie kon kursu ofert na zawieranie umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych od dnia 1 stycznia 2004r., „ Ogólnych warunkach umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych ” oraz wzorcu „ Umowy o udzielanie ś wiadcze ń opieki zdrowotnej – leczenie szpitalne ”, 3 postanowie ń maj ą cyc h charakter uci ąż liwy, a Funduszowi przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci. U ZASADNIENIE Do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku wp ł yn ęł o pismo Rady Powiatu B., zwanej dalej Rad ą lub skar żą c ą , wnosz ą cej, w oparciu o upowa ż nienie wynikaj ą ce z „ Uchwa ł y Nr XII/57/2003 Rady […] z dnia 22 grudnia 2003r. w sprawie przeciwdzia ł ania zagro ż eniu zdrowia i ż ycia mieszka ń ców powiatu bytowskiego ”, o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w zwi ą zku z podejrzeniem naruszenia przez Narodo wy Fundusz Zdrowia z siedzib ą w Warszawie, reprezentowany przez Pomorski Oddzia ł Wojewódzki z siedzib ą w G., zwany dalej Funduszem lub skar ż onym, przepisów art. 8 ust. 2 pkt 1, 2, 3 i 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jednolity: Dz.U. z 2003r., Nr 86, poz. 804 ze zmianami), zwanej dalej ustaw ą o ochronie […]. W uzasadnieniu swojego wniosku Rada podnios ł a m.in., i ż : • Pomorski Oddzia ł NFZ, pismem znak 03/01/SZP - 44 - 85 z dnia 12 grudnia 2003r., przekaza ł do Samodziel nego Publicznego Zak ł adu Opieki Zdrowotnej w B., którego Rada jest organem za ł o ż ycielskim, propozycj ę zawieraj ą c ą „ wykaz produktów w rodzaju lecznictwo szpitalne (wraz z kwot ą globaln ą kontraktu), które zamierza zakontraktowa ć na rok 2004 ”. Z powo ł anego pisma wynika m.in., i ż „ globalna kwota przeznaczona na zakup us ł ug jest mniejsza o 56,3% od kwoty zakontraktowanej na rok 2003, a ilo ść jednostek rozliczeniowych, w stosunku do oferty SP ZOZ, jest mniejsza o 76,3% ”; • negocjacje, przeprowadzone z Pomo rskim Oddzia ł em Wojewódzkim NFZ w dniu 19 grudnia 2003r., „ nie wnios ł y istotnych zmian w propozycji NFZ ”, a ich przebieg by ł nast ę puj ą cy: „ oferent przedstawi ł swoje racje, koszty us ł ug oraz zapotrzebowanie na tego typu us ł ugi w obr ę bie obwodu szpitalnego, do których to przedstawiciele Funduszu si ę nie ustosunkowali, narzucaj ą c swoj ą stawk ę i proponuj ą c wykupienie us ł ug medycznych dla ubezpieczonych w ilo ś ci niewystarczaj ą cej ”; • dzia ł aj ą c w sposób opisany wy ż ej, skar ż ony zmierza, zdaniem skar żą cej, do: o „ lik widacji szpitala w B., czym powoduje zagro ż enie zdrowia i ż ycia osób zamieszkuj ą cych obwód szpitalny stanowi ą cy obszar dzia ł ania publicznego zak ł adu opieki zdrowotnej ”; gdyby nawet przewidywania te okaza ł y si ę nietrafne, to i tak skutkiem narzuconych ogran icze ń w zakupie us ł ug b ę dzie nasilaj ą ca si ę dyskryminacja mieszka ń ców obwodu szpitalnego SP ZOZ w B., wobec innych mieszka ń ców regionu, a to dlatego, ż e b ę d ą oni zmuszeni, wobec niewystarczaj ą cej ilo ś ci us ł ug zakupionych w ww. szpitalu przez Fundusz, do korzystania z innych szpitali, w których jednak, zgodnie z art. 38 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zak ł adach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 ze zmianami), b ę d ą przyjmowani dopiero w „ drugie j kolejno ś ci ”, bowiem pierwsze ń stwo uzyskania ś wiadczenia przys ł uguje osobom zamieszka ł ym w danym obwodzie; 4 o uniemo ż liwienia realizacji zak ł adanego standardu „ pacjent wypadkowy dociera w czasie 15 minut do oddzia ł u ratunkowego ”; • post ę powanie Funduszu jest o tyle niezrozumia ł e, ż e w dokumencie pn. „ Wojewódzki Plan Zdrowotny, Sejmik Województwa Pomorskiego, Gda ń sk, czerwiec 2003 ” SP ZOZ w B. zosta ł uj ę ty jako „ jednostka rozwojowa ”, w której przewidziano uruchomienie m.in. Centrum Rehabil itacji, Oddzia ł u Opieki Paliatywnej, Szpitalnego Oddzia ł u Ratunkowego, spalarni odpadów, a tak ż e zwi ę kszenie „ bazy ł ó ż kowej w za - k ł adzie opieku ń czo - leczniczym ”; • sposób podej ś cia skar ż onego do SP ZOZ w B. wyczerpuje ponadto znamiona nierównoprawnego trakt owania ś wiadczeniodawców ubiegaj ą cych si ę o zawarcie z Funduszem umowy o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych, a to wskutek prowadzenia post ę powania konkursowego w sposób nie gwarantuj ą cy zachowania uczciwej konkurencji, czego dowodem mia ł oby by ć to, ż e drugi ze szpitali, dla którego organem za ł o ż ycielskim jest równie ż Rada, tj. SP ZZOZ w Miastku, otrzyma ł kontrakt na rok 2004 wy ż szy o 2,7% ni ż na rok 2003, aczkolwiek i on nie pokrywa w ca ł o ś ci potrzeb ca ł ego obwodu szpitalnego przyporz ą dkowanego do tej placówki; • „ sumaryczna ” ilo ść us ł ug zdrowotnych proponowanych do zakontraktowania na rok 2004 dla obydwu szpitali, dla których Rada jest organem za ł o ż ycielskim, stanowi jedynie 73,6% tych, które realizowano w roku poprzednim. Prezes Urz ę du Ochrony Konkur encji i Konsumentów, maj ą c na wzgl ę dzie tre ść wyst ą pienia Rady Powiatu B. i zawarte w nim żą danie, wszcz ął , postanowieniem z dnia 28 stycznia 2004r., post ę powanie antymonopolowe w sprawie nakazania zaniechania przez przedsi ę biorc ę Narodowy Fundusz Zdrowia z siedzib ą w Warszawie, reprezentowany przez Pomorski Oddzia ł Wojewódzki NFZ z siedzib ą w G., stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , zakazanych z mocy art. 8 ust. 2 pkt 1, 2, 3 i 6 ustawy o ochronie […]. Fundusz, odpowiadaj ą c, pismem z dnia 17 l utego 2004r., na zawiadomienie Prezesa Urz ę du o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego, uzna ł zarzuty skar żą cej za „ oczywi ś cie bezzasadne ” i wniós ł o „ wydanie decyzji o niestwierdzeniu stoso - wania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , z powodu niestwierdzenia naruszenia zakazów okre ś lonych w art. 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o ochronie […] ”, a swoje stanowisko w tym przedmiocie uzasadni ł , jak nast ę puje. • Maj ą c na uwadze tre ść art. 37 ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszech nym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391 ze zmianami), skar ż ony, kieruj ą c si ę „ ch ę ci ą zapewnienia jak najlepszej jako ś ci i dost ę pno ś ci do ś wiadcze ń zdrowotnych ” oraz „ mo ż liwo ś ciami finansowymi zgodnie z planem finansowym […] n a 2004 rok ”, przes ł a ł ś wiadczeniodawcom uwzgl ę dniaj ą ce te okoliczno ś ci propozycje kontraktów. • Propozycje te przygotowano bior ą c pod uwag ę nie tylko to, ż e globalny bud ż et POW NFZ w zakresie „ lecznictwo szpitalne ” by ł w 2004r. ni ż szy o 8.256,06 tys. z ł ni ż w 2003r., ale i to, ż e, wskutek przeniesienia z 5 bud ż etu pa ń stwa na bud ż et Fundusz ci ęż aru finansowania szpitalnych oddzia ł ów ratunkowych, procedur terapeutycznych lekowych, chemioterapii i radioterapii, ten musia ł zabezpieczy ć stosowne, zwi ę kszone nak ł ady na realizacj ę tego zadania przez „ kilka szpitali specjali - stycznych i SPSK Nr 1 ACK AM w Gda ń sku ”; efektem takiego podej ś cia by ł o zmniejszenie ś rodków, które mog ł y zosta ć „ rozdzielone mi ę dzy inne szpitale ”, przy czym dotyczy ł o to g ł ównie oddzia ł ów zachowawczych i zabiegowych w szpitalach powiatowych i szpitalach o w ą skich zakresach udzielanych ś wiadcze ń („ typu SP ZOZ w B. ”), bowiem skar ż ony uzna ł , i ż dost ę pno ść i kompleksowo ść udzielania ś wiadcze ń mieszka ń com województwa pomorskiego zapewnia w ł a ś nie „ rozleg ł a sie ć szpitali specjalistycznych ”. • O ile trudno kwestionowa ć fakt, i ż kwota kontraktu SP ZOZ w B. wynios ł a w 2004r., ze wzgl ę dów, o których wspomniano wy ż ej, jedynie 4.302.210,00z ł (wobec 7.365.016,42z ł w 2003r.), o tyle nieuprawnionym jest, „ co próbowa ł uczyni ć Skar żą cy ”, porównywanie kontraktów z lat 2003 i 2004 pod wzgl ę dem ilo ś ci jednostek rozliczeniowych, bowiem w obu wypadkach jednostki te by ł y odmienne – w 2003r. stosowano: punkt rozliczeniowy (dl a oddzia ł ów zabiegowych: chirurgii, ginekologii z po ł o ż nictwem, okulistyki, laryngologii, neurochirurgii i innych, wed ł ug wyceny z „ Katalogu procedur zabiegowych ”) i hospitalizacj ę (dla oddzia ł ów zachowawczych: interny, pediatrii, neurologii, neonatologii, z ró ż n ą wycen ą w zale ż no ś ci od poziomu szpitala), w 2004r. tylko punkt rozliczeniowy (dla wszystkich ś wiadcze ń obj ę tych „ Katalogiem ś wiadcze ń szpitalnych ”). • Zwa ż ywszy na wskazane wy ż ej okoliczno ś ci, zarówno zarzut bezpo ś redniego narzucania nieuczciwych, ra żą co niskich cen us ł ug medycznych, jak i ograniczania zakupu tych us ł ug od potencjalnych ś wiadczeniodawców, a przynajmniej – od niektórych z nich (w tym od SP ZOZ w B.), „ ze szkod ą dla ubezpieczonych w NFZ ”, nale ż y uzna ć za „ oczywi ś cie bezzasadny ”, bowiem, z jednej strony, umowy z kontrahentami zawierano po uprzednim przeprowadzeniu, w odpowiednich zakresach, post ę powa ń konkursowych i negocjacji, a zatem – po uzyskaniu ich akceptacji dla tre ś ci w umowach tych zawartych, z drugiej za ś – z uwzgl ę dni eniem realiów ekonomicznych, tj. mniejszej ilo ś ci dost ę pnych ś rodków przy jednoczesnej konieczno ś ci finansowania z nich rozszerzonego katalogu ś wiadcze ń . • Za chybione nale ż y te ż uzna ć inne zarzuty Rady, dotycz ą ce w szczególno ś ci: o wadliwo ś ci „ trybu negocja cji ”, a to z tego powodu, ż e Fundusz, b ę d ą c wy łą cznie „ p ł atnikiem wykupuj ą cym ś wiadczenia medycz - ne zgodnie z mo ż liwo ś ciami finansowymi ”, nie mo ż e si ę w swoich wyborach kierowa ć ani „ kosztami jednostek s ł u ż by zdrowia ”, ani, tym bardziej, realizowa ć oczeki wa ń ś wiadczeniodawców dotycz ą cych ich „ bud ż etowania ” (gdyby by ł o inaczej, powinien by ł wykupi ć proponowane mu przez oferentów na 2004r. ś wiadczenia o łą cznej warto ś ci 1.125.657.630,00z ł , gdy, tymczasem, 6 dysponowa ł na ten cel kwot ą w wysoko ś ci 617.404.000,00z ł , tj. wystarczaj ą c ą na „ pokrycie ” zaledwie oko ł o 55% oferty przedstawionej w zakresie lecznictwa szpitalnego); o domniemanej dyskryminacji mieszka ń ców obwodu szpitalnego SP ZOZ w B., któremu to zarzutowi przeczy zarówno to, i ż „ ś wiadczen ia dla mieszka ń ców powiatu bytowskiego zosta ł y zapewnione w SP ZOZ B. ” oraz to, ż e „ ubezpieczeni mieszkaj ą cy na terenie gminy […] maj ą , na podstawie art. 119 ust. 2 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, prawo wyboru szpitala po ś ród szpitali, które zawa r ł y umow ę z Funduszem ” (w tym w grupie szpitali zlokalizowanych „ w swoim oraz przylegaj ą cych powia - tach ”, tj. Miastku, ale i w Ko ś cierzynie, Chojnicach, Cz ł uchowie oraz L ę borku), jak i to, ż e zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami dotycz ą cymi kolejno ś ci dost ę pu do ś wiadcze ń , które nie mog ą by ć udzielone w dniu zg ł oszenia si ę ubezpieczonego do ś wiadczeniodawcy, „ decyduje lekarz kieruj ą c si ę stanem zdrowia ubezpieczonego ”; o uniemo ż liwienia, na skutek domniemanego d ąż enia do realizacji zamiaru likwidacji SP ZOZ w B., osi ą gni ę cia standardu „ pacjent powypadkowy dociera do oddzia ł u ratunkowego w czasie do 15 minut ”, bowiem z samego faktu zmniejszenia warto ś ci kontraktu takiego zamiaru nie sposób wywie ść , a „ ilo ść zakontra ktowanych zespo ł ów dla powiatu bytowskiego jest zgodna z planem zakupu przez NFZ w zakresie ratownictwa medycznego na rok 2004 dla województwa pomorskiego ”; o rozbie ż no ś ci mi ę dzy zbyt nisk ą wysoko ś ci ą kontraktu na 2004r. a „ uj ę ciem w wojewódzkim planie zdro wotnym SP ZOZ w B. jako jednostki rozwojowej ”, z tego, w szczególno ś ci, powodu, ż e ś wiadczenia z zakresu „ rozwojowego ” nie by ł y przedmiotem post ę powania konkursowego w zakresie „ lecznictwa szpitalnego ” (cho ć by ł y przedmiotem post ę powa ń konkursowych w innyc h zakresach), a „ modernizacja pralni, kuchni i spalarni, czyli struktur pomocniczych szpitala, uj ę ta tak ż e w w/w planie, nie jest zadaniem p ł atnika […], a w ł a ś ciciela szpitala, czyli starostwa powiatowego, i równie ż nie ś wiadczy o planach rozwoju oddzia ł ów szpitalnych ”; o stosowania w podobnych umowach z innymi podmiotami oferuj ą cymi podobne us ł ugi niejednolitych warunków, a to dlatego, ż e zarówno postanowienia „ Ogólnych warunków umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych ”, jak i „ Umowy o udzielanie ś wiadcze ń opieki zdrowotnej – leczenie szpitalne ”, s ą jednakowe („ jednolite ”) dla wszystkich ś wiadczeniodawców, tak na etapie post ę powa ń konkursowych, jak i na etapie zawierania kontraktów; o bli ż ej nieokre ś lonych postanowie ń zawartych w „ Ogólnych warunkach … ” oraz w „ Umowach … ”, maj ą cych charakter uci ąż liwy, a Funduszowi przynosz ą cych „ rzekomo ” nieuzasadnione korzy ś ci (przez skar żą c ą niezdefiniowanych), albowiem ten wy łą cznie „ zabezpiecza ś wiadczenia dzia ł aj ą c w interesie osób ubezpieczonych i je ż eli z jego dzia ł ani a kto ś ewentualnie mia ł by odnie ść korzy ść , to jedynie osoby ubezpieczone ”. 7 Rada, ustosunkowuj ą c si ę do stanowiska Fundusz, pismem z dnia 10 marca 2004r. i kolejnymi, wskaza ł a, i ż dla rozstrzygni ę cia sporu zawis ł ego przed Prezesem Urz ę du istotne jest to, ż e skar ż ony: • podlega przepisom ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, co powoduje, ż e jego dzia ł ania powinny zmierza ć do zapewnienia osobom obj ę tym systemem powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego okre ś lon ego, w ł a ś ciwego poziomu ś wiadcze ń , a to m.in. poprzez realizacj ę prawa tych osób do: o zachowania zdrowia, zapobiegania chorobom i urazom, wczesnego wykrywanie chorób, leczenia oraz zapobiegania niepe ł nosprawno ś ci i jej ograniczania (art. 47 ust. 1), o lecze nia szpitalnego w szpitalu, który podpisa ł umow ę z Funduszem, je ż eli cel leczenia nie mo ż e by ć osi ą gni ę ty przez leczenie ambulatoryjne (art. 51), • ma obowi ą zek realizacji ww. zada ń w drodze zawierania z kontrahentami umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych , zarówno w oparciu o wyniki procedur konkursowych i aktualny plan zabezpieczenia ś wiadcze ń , jak i z uwzgl ę dnieniem potrzeb „ mo ż liwych ” do zabezpieczenia, • powinien, prowadz ą c post ę powanie konkursowe i zawieraj ą c umowy, traktowa ć wszystkich ś wiadczenioda wców na równych prawach i w sposób gwarantuj ą cy zachowanie uczciwej konkurencji, a zatem „ wszelkie wymagania, wyja ś nienia i informacje, a tak ż e dokumenty zwi ą zane z post ę powaniem w sprawie zawarcia umowy […] winny by ć udost ę pniane ś wiadczeniodawcom na tych samych zasadach ”, • podlega obowi ą zkowi przestrzegania wspomnianego we wniosku o wszcz ę cie niniejszego post ę powania art. 38 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r. o zak ł adach opieki zdrowotnej, zgodnie z którym osobom zamieszka ł ym w obwodzie szpitalnym przys ł uguje pierwsze ń stwo uzyskania ś wiadczenia przed innymi osobami. Analiza stanowiska Funduszu, pod k ą tem spe ł nienia ww. wymogów usta - wowych, prowadzi do stwierdzenia, ż e ten: T PF 1 FPT • w ż adnej mierze nie udokumentowa ł spe ł nienia wymogów odno ś nie zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych dla ubezpieczonych zamieszkuj ą cych obwód szpitalny SP ZOZ w B., tj. nie wykaza ł , ż e jego zamówienie zapewni tym ubezpieczonym wystarczaj ą cy poziom dost ę pu do us ł ug tego ś wiadczeniodawcy i ż e jest zgodne z planem zabezpiecze - 1 TP P T W wyja ś nieniach Funduszu, przedstawianych na poparcie tez przez niego stawianych, wyst ę puj ą informacje nie ś cis ł e b ą d ź nieprawdziwe. I tak, SP ZOZ w B.: • posiada oddzia ł y: wewn ę trzny, chirurgi ę , OIOM, pediatri ę , ginekologiczno - po ł o ż niczy i noworodkowy, a tak ż e Zak ł ad Opieku ń czo - Leczniczy, co oznacza, ż e nie jest szpitalem o „ w ą skim zakresie ś wiadczonych us ł ug ”, • nigdy nie sk ł ada ł oferty „ na oddzia ł y nieistniej ą ce ”, ale oferowa ł kontynuacj ę ś wiadczenia us ł ug specjalistycznych na oddzia ł ach istniej ą cych, „ najzupe ł niej zgodnie z opracowan ą przez NFZ metodologi ą sk ł adania ofert ”. Nie jest ponadto prawd ą , by wysoko ść kontraktu odpowiada ł a rzeczywistym potrzebom 8 mies zka ń ców obwodu szpitalnego SP ZOZ w B., jak mog ł oby to wynika ć z twierdze ń Funduszu, jest natomiast prawd ą to, ż e niezale ż nie od tej sytuacji kontrakt w kszta ł cie proponowanym przez skar ż onego zosta ł zawarty, a to dlatego, ż e „ niepodpisanie umowy spowodowa ł oby natychmiastowe zamkni ę cie szpitala ”. nia ś wiadcze ń zdrowotnych; przeciwnie – w swoich wyja ś nieniach przyzna ł , i ż rozdziela ł ś rodki finansowe, pozosta ł e po zaspokojeniu potrzeb szpitali specjalistycznych, pomi ę dzy inne szpitale, oraz, co wi ę cej, zró ż nicowa ł intensywno ść zaanga ż owania finansowego w szpitalach powiatowych m.in. w ten sposób, ż e przeznaczy ł mniejsz ą kwot ę na zakup us ł ug wykonywanych przez oddzia ł y zapobiegawcze i zabiegowe (w wypadku SP ZOZ w B. oznacza ł o to redukcj ę łą cznej ilo ś ci zamów ienia o 40%), • nie wykaza ł , by „ narzucona ś wiadczeniodawcy cena na poszczególne us ł ugi zosta ł a skalkulowana na zasadach rzetelno ś ci, celowo ś ci i gospodarno ś ci, gdy tymczasem wiadomo, ż e ceny […] zosta ł y drastycznie obni ż one w roku bie żą cym w stosunku do ro ku poprzedniego ” (przyk ł adowo: dla biopsji narz ą dów z pe ł n ą diagnostyk ą z u ż yciem technik obrazowych – z 700 do 300z ł , dla laseroterapii – z 7 do 2 z ł ), • nie dowiód ł , by inni ś wiadczeniodawcy, realizuj ą cy us ł ugi w podobnym, jak SP ZOZ, zakresie i standardz ie, „ otrzymali zamówienie zgod - ne w ilo ś ci z planem zabezpieczenia ś wiadcze ń zdrowotnych i w tych samych cenach dla odpowiednich us ł ug, co omawiany ś wiadczeniodawca ”, tym bardziej, ż e jak sam przyzna ł , zamówienia zosta ł y „ wyra ź nie zró ż nicowane ” (SP ZZOZ w Miastku: 2004/2003 – 102%, SP ZOZ w B.: 2004/2003 – 60%), a oznacza to, ż e, zdaniem Rady, nie zosta ł y skutecznie oddalone zarzuty dotycz ą ce naruszenia przepisów ustawy o ochronie […] Fundusz, w pi ś mie z dnia 30 kwietnia 2004r. i kolejnych, kierowanych w trakcie niniejszego post ę powania do organu antymonopolowego, podnosi ł ponadto, i ż : • jego dzia ł ania wynikaj ą i, jednocze ś nie, s ą ograniczone przepisami prawa, w tym, w szczególno ś ci, ustawy o powszec hnym ubezpieczeniu w NFZ, zgodnie z któr ą , do zakresu jego obowi ą zków nale ż y m.in.: o zapewnienie ubezpieczonym ś wiadcze ń zdrowotnych s ł u żą cych zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, udzielanych w przypadku choroby, urazu, ci ąż y, porodu i p o ł ogu oraz w celu zapobiegania chorobom, a tak ż e promocja zdrowia (art. 39 ust. 1 pkt 1), o okre ś lanie jako ś ci i dost ę pno ś ci oraz analiza kosztów ś wiadcze ń zdrowotnych w zakresie niezb ę dnym do prawid ł owego zawierania umów (art. 39 ust. 1 pkt 2), o zarz ą dzanie ś rodkami finansowymi przekazanymi na podstawie ustawy w celu zabezpieczenia ś wiadcze ń zdrowotnych ubezpieczonym oraz zawieranie umów ze ś wiadczeniodawcami (art. 37 ust. 1), o finansowanie ś wiadcze ń zdrowotnych oraz zapewnianie refundacji leków w rama ch posiadanych ś rodków (art. 37 ust. 2). • powo ł ana wy ż ej ustawa „ nie nak ł ada na Fundusz – odmiennie ni ż chcieliby tego ś wiadczeniodawcy – obowi ą zku bud ż etowania jedno - 9 stek s ł u ż by zdrowia, a zobowi ą zuje jedynie do zabezpieczenia ś wiadcze ń […] w ramach posi adanych ś rodków ”. • zatwierdzony przez Ministra Finansów i Ministra Zdrowia plan finansowy Funduszu w zakresie leczenia szpitalnego „ zosta ł wyliczony na podstawie bezpo ś redniego przeliczenia planu II - IV kwarta ł u roku 2003 na cztery kwarta ł y 2004r. – bez uwz gl ę dnienia zmian w zasadach kontraktowania w tym zakresie w roku 2004 ”. Zmiany te dotyczy ł y, w ogólno ś ci przesuni ę cia „ zada ń ” i ich finansowania pomi ę dzy zakresami, przy jednoczesnym nieuwzgl ę dnieniu ich w planie finansowym Funduszu. P F 1 FP • w trakcie konkursu na zawieranie umów o udzielanie ś wiadcze ń w zakresie lecznictwa szpitalnego w 2004r., kieruj ą c si ę wskazaniem art. 86 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym „ Fundusz obowi ą zany jest do traktowania na równych prawach wszystkich ś wiadczeniodawców ubiegaj ą cych si ę o zawarcie umowy o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych i prowadzenia post ę powania w sposób gwarantuj ą cy zachowanie uczciwej konkurencji ”, dopu ś ci ł do post ę powania wszystkich oferentów spe ł niaj ą cych wymogi i kryteria okre ś lone w „ Szczegó ł owyc h warun - kach post ę powania w sprawie zawarcia umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych w roku 2004 ” (§ 13 za łą cznika nr 2 do uchwa ł y nr 220/2003 Zarz ą du NFZ) i rozpatrywa ł oferty w zakresach zgodnych z wypisem z rejestru wojewody. • nie jest mo ż liwe ani metodologicznie poprawne zarówno bezpo ś rednie porównanie „ kontraktów szpitalnych w latach 2003 i 2004 w woje - wództwie pomorskim ”, jak i porównanie „ merytoryczne ” kontraktów szpitali powiatowych, specjalistycznych i wysokospecjalistycznych – z uwagi na ró ż nice w strukturze tych szpitali i realizowanych przez nie zadaniach. I tak, szpitale powiatowe wykonuj ą , zgodnie z misj ą , zadania z zakresu: interny, chirurgii ogólnej, pediatrii oraz ginekologii i po ł o ż nictwa, niekiedy z niewielkimi modyfikacjami, np. rozszerzeniem zakresu ś wiadcze ń o neonatologi ę . Do ich powinno ś ci nale ż y przede wszystkim realizacja podstawowej opieki zdrowotnej nad ubezpieczonymi, czyli prowad zenie najprostszych procedur, i tak zosta ł o to równie ż uj ę te w zasadach kontraktowania na rok 2004 (w „ Katalogu ś wiadcze ń szpi - talnych ” przyporz ą dkowuj ą cym poszczególne procedury do odpowiednich typów oddzia ł ów). Z kolei, szpitale specjalistyczne, posiad aj ą c w strukturze szereg oddzia ł ów innych ni ż szpitale powiatowe, w tym: kardiologi ę , neurologi ę , onkologi ę , ortopedi ę , chirurgi ę naczyniow ą , onkologiczn ą i urazow ą , wykonuj ą w tym zakresie specjalistyczne i wysokospecjalistyczne procedury „ dla terenu ca ł e go województwa pomorskiego ”. Ponadto, niezale ż nie od tego, do ich obowi ą zków nale ż y 1 2 TP Patrz: obszerne omówienie tych zmian w pi P T ś mie Funduszu z dnia 30 kwietnia 2004r. 10 tak ż e opieka specjalistyczna w zakresie analogicznym do tego, jaki jest w ł a ś ciwy szpitalom powiatowym. Sie ć szpitali specjalistycznych „ musi obj ąć i obejmuje swym zasi ę giem populacj ę ca ł ego województwa ”. W ko ń cu, us ł ugi na najwy ż szym poziomie ś wiadcz ą na rzecz osób obj ę tych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym placówki kliniczne, wykonuj ą ce najtrudniejsze i najbardziej skomplikowane zadania medyczne, nie tylko dla tere nu województwa pomorskiego, ale – w wypadku wielu procedur – dla regionu Polski Pó ł nocnej, a w odniesieniu do procedur hiperbarycznych – nawet dla obszaru ca ł ego kraju. Niezale ż nie od opisanych wy ż ej „ stopni referencyjno ś ci ” szpitale ró ż ni ą si ę tak ż e posi adanym wyposa ż eniem sprz ę towym, kadr ą specjalistów, zapleczem diagnostyczno - terapeutycznym. Przes ł anki te, ujmowane łą cznie, powoduj ą , i ż nie jest mo ż liwy równomierny podzia ł ś rodków pomi ę dzy szpitale powiatowe, specjalistyczne i kliniczne. • warto ść i zakr es kontraktów dotycz ą cych leczenia szpitalnego przez placówki powiatowe, „ o podobnym typie i zadaniach ”, przedstawia, dla lat 2003 - 2005, tabela 1, natomiast zmiany wzgl ę dne w poziomie warto ś ci kontraktów, dla tego samego okresu, tabela 2. Tabela 1. Ś WIADCZENIODAWCA * Z AKONTRAKTOWANE ODDZIAŁY W ARTOŚĆ KONTRAKTU ( W ZŁ ) NA ROK : 2003 2004 2005 SP ZOZ w B. Oddzia ł chorób wewn ę trznych, oddzia ł intensywnej terapii, pediatria, neonato - logia, ginekologia i po ł o ż nic - two, chirurgia ogólna, izba przyj ęć PTF 2 FPT [ … ] [ … ] [ … ] SP ZZOZ w Miastku Oddzia ł chorób wewn ę trznych, oddzia ł intensywnej terapii, pediatria, neonato - logia, ginekologia i po ł o ż nic - two, chirurgia ogólna, izba przyj ęć [ … ] [ … ] SP ZOZ w Cz ł uchowie Oddzia ł chorób wewn ę trznych, oddzia ł intensywnej terapii, pediatria, neonato - logia, ginekologia i po ł o ż nic - two, chirurgia ogólna, izba przyj ęć [ … ] [ … ] [ … ] Szpital Powiatowy im. A. Majkowskiego w Kartuzach Oddzia ł chorób wewn ę trznych, oddzia ł intensywnej terapii, PULMONOLOGIA , pediatria, neonatologia, ginekologia i po ł o ż nictwo, CHIRURGIA OGÓLNA , CHI - RURGIA URAZOWO - ORTOPEDYCZNA , SZPITALNY [ … ] [ … ] [ … ] 2 3 PT Kontraktem na rok 2005 obj P T ę to równie ż sanitarny oddzia ł ratunkowy. 11 ODDZIAŁ RATUNKOWY Niepubliczny Zak ł ad Opieki Zdrowotnej „ZDROWIE” Spó ł ka Oddzia ł chorób wewn ę trznych, KARDIOLOGIA , oddzia ł intensywnej terapii, pedia - [ … ] [ … ] [ … ] z o.o. w Kwidzynie tria, neonatologia, ginekologia i po ł o ż nictwo, chirur - gia ogólna, UROLOGIA , izba przyj ęć SP ZOZ w Malborku Oddzia ł chorób wewn ę trznych, oddzia ł intensywnej terapii, pediatria, neonato - logia, ginekologia i po ł o ż nic - two, chirurgia ogólna, izba przyj ęć [ … ] [ … ] [ … ] SP ZOZ w Nowym Dworze Gda ń skim Oddzia ł chorób wewn ę trznych, ginekologia i po ł o ż nic - two, chirurgia ogólna, izba przyj ęć [ … ] [ … ] [ … ] SP Zak ł ad Opieki Zdrowotnej Szpital im. Franciszka Ż aczka w Pucku Oddzia ł chorób wewn ę trznych, pediatria, neonatologia, ginekologia i po ł o ż nictwo, chirurgia ogólna, izba przyj ęć [ … ] [ … ] [ … ] SP ZOZ w Sztumie Oddzia ł chorób wewn ę trznych,, NEUROLOGIA , pediatria, neonatologia, ginekologia i po ł o ż nictwo, chirur - gia ogólna, OTOLARYNGOLOGIA , izba przyj ęć [ … ] [ … ] [ … ] ZOZ w Tczewie Oddzia ł chorób wewn ę trznych, oddzia ł intensywnej terapii, pediatria, neonato - logia, ginekologia i po ł o ż nic - two, chirurgia ogólna, izba przyj ęć [ … ] [ … ] [ … ] * - w wierszach wyró ż nionych cieniowaniem znajduj ą si ę informacje dotycz ą ce ś wiadczeniodawców, z którymi Fundusz zawar ł umowy obejmuj ą ce swoim zakresem zwi ę kszon ą ilo ść oddzia ł ów, ponad standard w ł a ś ciwy szpitalom powiatowym (oddzia ł chorób wewn ę trznych, pediatria, neonatologia, ginekologia i po ł o ż nictwo, chirurgia ogólna, izba prz yj ęć ). Tabela 2. Z AKŁAD O PIEKI Z DROWOTNEJ W : * 12 Z MIANY W LATACH : B. M IASTKU C ZŁU - CHOWIE K ARTUZACH K WI - DZYNIE M AL - BORKU N O - WYM D WO - RZE G DAŃSKIM P UCKU S ZTUMIE T CZEWIE 2004 do 2003 (w %) - 40,59 +3,53 - 19,28 +13,42 +2,21 - 1,18 - 48,60 - 8,16 - 6,10 - 3,16 2005 do 2004 (w %) +21,95 +3,25 - 4,91 +3,21 +3,45 +18,27 +11,57 +11,44 +6,36 * - w kolumnach wyró ż nionych cieniowaniem znajduj ą si ę informacje dotycz ą ce tych samych ś wiadczeniodawców, jak w tabeli 1. M AJĄC NA WZGLĘDZIE USTALONY STAN FAKTYCZNY I PRAWNY , ORGAN ANTYMONOPOLOWY ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . Przedmiotem niniejszego post ę powania antymonopolowego prowadzonego przed Prezesem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest rozstrzygni ę cie, czy kwestionow ane przez Rad ę Powiatu B., b ę d ą c ą organem za ł o ż ycielskim dla Samodzielnego Publicznego Zak ł adu Opieki Zdrowotnej w B., dzia ł ania Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzib ą w Warszawie, reprezentowanego przez Pomorski Oddzia ł Wojewódzki z siedzib ą w G., polegaj ą ce, zdaniem Rady, na nadu ż ywaniu przez skar ż onego pozycji dominuj ą cej na rynku organizowania ś wiadcze ń zdrowotnych realizowanych w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego na rzecz osób tym ubezpieczeniem obj ę tych, ograniczonym do ś wiadcze ń szpitalnych wykonywanych na obszarze województwa pomorskiego, poprzez: 1. bezpo ś rednie narzucanie ś wiadczeniodawcom, w trakcie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych od dnia 1 stycznia 2004r., a nast ę pnie w zawieranych z nimi u mowach, nieuczciwych, ra żą co niskich cen kontraktowanych us ł ug medycznych, 2. ograniczanie zakupu us ł ug medycznych, obj ę tych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym, ze szkod ą dla ś wiadczeniodawców, a w konsekwencji – tak ż e ze szkod ą dla ubezpieczonych w Fundu szu, 3. stosowanie w podobnych umowach zawieranych z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji, 4. narzucanie w „ Ogólnych warunkach umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych ” oraz we wzorcu „ Umowy o udzielanie ś wiadcze ń opieki zdrowotnej – leczenie szpitalne ” postanowie ń maj ą cych charakter uci ąż liwy, a Funduszowi przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci, wyczerpuj ą znamiona praktyk zakazanych z mocy, odpowiednio, art. 8 ust. 2 pkt 1, pk t 2, pkt 3 i pkt 6 ustawy o ochronie […]. Stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 powo ł anej ustawy, Prezes Urz ę du, wszczynaj ą c post ę powanie antymonopolowe, rozwa ż y ł najpierw, czy wskutek dzia ł a ń skar ż onego zosta ł naruszony interes publiczny. Jak wskazano w wyroku S ą du Najwy ż szego z dnia 29 maja 2001r., sygn. akt I CKN 1217/98, z publicznoprawnego charakteru ustawy o ochronie […] wynika, i ż znajduje ona zastosowanie jedynie wtedy, gdy zagro ż ony lub naruszony jest lub mo ż e 13 by ć interes publiczny , polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego, tj. takich, które dopuszczaj ą i umo ż liwiaj ą powstanie i rozwój konkurencji; równocze ś nie, za zagra ż aj ą ce konkurencji lub j ą naruszaj ą ce nale ż y uzna ć tylko takie zachowania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku, a wi ę c gdy dotycz ą konkurencji rozumianej nie jako sytuacja pojedynczego przedsi ę biorcy, lecz jako zjawisko charakteryzuj ą ce gospodark ę jako tak ą . Zdaniem organu antymonopolowego, sporne m i ę dzy stronami dzia ł ania Funduszu wymóg ten spe ł niaj ą , a to dlatego, ż e wywieraj ą , bez w ą tpienia, istotny wp ł yw na warunki funkcjonowania na rynku w ł a ś ciwym przedsi ę biorców (tu: ś wiadczeniodawców us ł ug zdrowotnych realizowanych przez nich na rzecz Funduszu ), przez co, w konsekwencji, oddzia ł uj ą równie ż na sytuacj ę szerokiego kr ę gu osób obj ę tych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym. W kontek ś cie powy ż szego, kwesti ą wymagaj ą c ą rozwa ż enia jest, w pierw - szej kolejno ś ci, to, czy Funduszowi przys ł uguje przymiot przedsi ę biorcy – w znaczeniu art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie […] i czy, tym samym, jego dzia ł ania mog ą podlega ć ocenie Prezesa Urz ę du pod k ą tem ewentualnego naruszenia przepisów tej ustawy. Odpowiednio do tre ś ci ww. przepisu, przez przedsi ę biorc ę rozumie si ę nie tylko przedsi ę biorc ę , o którym mowa w ustawie z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zmianami) T PF 4 FPT , ale równie ż m.in. osoby fizyczne i prawne, a tak ż e jednostki organizacyjne nie p osiadaj ą ce osobowo ś ci prawnej, organizuj ą ce lub ś wiadcz ą ce us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie wyczerpuj ą przes ł anek dzia ł alno ś ci gospodarczej w rozumieniu tej ustawy. Do dnia 31 marca 2003r. obowi ą zek organizowania ś wiadcze ń na rzecz osób obj ę tych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym spoczywa ł na Regionalnych Kasach Chorych, które, jako instytucje samorz ą dowe, reprezentuj ą ce ubezpieczonych, posiadaj ą ce z mocy art. 66 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ub ezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153 ze zmianami) osobowo ść prawn ą , nie spe ł nia ł y, co prawda, pierwszego kryterium przytoczonej definicji, tzn. nie prowadzi ł y, wskutek zakazu wynikaj ą cego z art. 4 ust. 7 tej ustawy, dzia ł alno ś ci gospodarczej (w se nsie ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej), spe ł nia ł y jednak bezsprzecznie drugi warunek, tzn. „ kreowa ł y [szeroko rozumiany] rynek us ł ug publicz - nych ”, a tym samym mog ł y podlega ć ocenie z punktu widzenia przepisów ustawy o ochronie […]. T PF 5 FPT A nalogiczne stanowisko organ antymonopolowy zajmuje mutatis mutandis w odniesieniu do Funduszu, utworzonego, z dniem 1 kwietnia 2003r., z mocy ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, który, b ę d ą c na podsta wie art. 36 ust. 1 ww. ustawy pa ń stwow ą jednostk ą organizacyjn ą posiadaj ą c ą osobowo ść praw ą , zosta ł powo ł any nie tylko do wykonywania zada ń wynikaj ą cych z art. 39 ust. 1 pkt 1 oraz art. 39 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, ale tak ż e do zapewnienia ci ą g ł o ś ci udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych ubezpieczonym, w szczególno ś ci poprzez wst ą pienie w prawa i obowi ą zki Kas Chorych wynikaj ą ce z umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych zawartych przed dniem wej ś cia w ż ycie ustawy miedzy nimi a ś wiadczeniodawcami (art. 1 98 ust. 1), co – w konsekwencji – spowodowa ł o, ż e sta ł si ę podmiotem wszelkich praw i obowi ą zków dotychczasowych Regionalnych Kas Chorych (art. 202 ust. 1). T PF 6 FPT Zwa ż ywszy na fakt, i ż podobne rozwi ą zania systemowe przyj ę to w obowi ą - zuj ą cej w dacie wy dania niniejszej decyzji ustawie z dnia 27 sierpnia 2004r. o ś wiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze ś rodków publicznych (Dz.U. nr 210, 14 poz. 2135 ze zmianami), niezmienione pozosta ł o równie ż pozytywne stanowisko Prezesa Urz ę du dotycz ą ce mo ż liwo ś ci oceny dzia ł a ń skar ż onego w ś wietle przepisów ustawy o ochronie […]. 4 P T W dacie wszcz P T ę cia niniejszego post ę powania – w ustawie z dnia 19 listopada 1999r. Pra - wo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 1999r., Nr 101, poz. 1178 ze zmianami). 5 T P Por. w tej kwestii: Modzelewska - W P T ą chal E., Ustawa o ochronie konkurencji i konsumen - tów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 34. 6 P T Por. m.in. prawomocne decyzje Prezesa Urz P T ę du Ochron y Konkurencji i Konsumentów: nr RGD.13/2004 z dnia 10 wrze ś nia 2004r., nr RGD.18/2004 z dnia 1 pa ź dziernika 2004r. oraz nr RGD.38/2004 z dnia 31 grudnia 2004r., ale tak ż e wyroki S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: z dnia 23 lutego 2004r., sygn. akt XVII Ama 14/03, oraz z dnia 7 marca 2005r., sygn. akt XVII Ama 15/04. Ewaluacja zachowa ń Funduszu, kwestionowanych przez Rad ę , ma, z ko - nieczno ś ci, ograniczony zakres: pomija, z oc zywistych wzgl ę dów, odpowied ź na pytanie, czy ten realizuje, w sposób w ł a ś ciwy, na ł o ż one na niego ustawowo obowi ą zki, tj. czy skutecznie zabezpiecza potrzeby osób ubezpieczonych, w których imieniu wyst ę puje, bowiem kompetencje w tym zakresie posiada ł do dn ia 31 marca 2003r. Urz ą d Nadzoru Ubezpiecze ń Spo ł ecznych, a od 1 kwietnia 2003r. minister w ł a ś ciwy dla spraw zdrowia, koncentruje si ę natomiast na analizie wp ł ywu i „ zawarto ś ci ” procedur stosowanych przez Fundusz w zwi ą zku z organizowaniem konkursów ofert, rokowa ń i zawieraniem umów z podmiotami ś wiadcz ą cymi us ł ugi zwi ą zane z ochron ą zdrowia (tu: lecznictwem stacjonarnym), na stan konkurencji na rynku w ł a ś ciwym oraz zgodno ś ci ą (b ą d ź niezgodno ś ci ą ) tych czynno ś ci z tre ś ci ą odpowiednich przepisów ustawy o och ronie […]. Wype ł nienie postulatu zapewnienia poprawno ś ci metodologicznej tak zdefi - niowanego zakresu oceny wymaga łą cznego przeprowadzenia, co najmniej, nast ę puj ą cych dzia ł a ń : • delimitacji rynku w ł a ś ciwego (relewantnego, istotnego w sprawie), • ustalenia, czy na tak zdefiniowanym rynku mo ż na skar ż onemu przypisa ć pozycj ę dominuj ą c ą , • zbadania, czy, w wypadku pozytywnego rozstrzygni ę cia poprzedniej kwestii, pozycja ta zosta ł a przez niego nadu ż yta, w szczególno ś ci poprzez narzucanie kontrahentom ni euczciwych, ra żą co niskich cen ś wiadcze ń zdrowotnych, przymuszanie ich do ograniczenia b ą d ź nawet zaniechania produkcji (wykonywania us ł ug zdrowotnych), stosowanie w podobnych umowach z nimi zawieranych niejednolitych warunków, ró ż nicuj ą cych, w efekcie, „ ś rodowisko ” konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, a tak ż e narzucanie im uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych Funduszowi nieuzasadnione korzy ś ci. Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę w ka ż dym wypadku ujawniaj ą si ę na rynku, a w ł adza rynkowa przedsi ę biorcy nie realizuje si ę na rynku poj ę tym ogólnie, lecz na rynku istotnym w konkretnej sprawie (w wymiarach, co najmniej, przedmiotowym, przestrzennym i czasowym), z w ł a ś ciwymi mu relacjami konkurencyjno ś ci obejmuj ą cymi uczestników tocz ą cej si ę na nim „ gry rynkowej ”. Delimitacja rynku relewantnego i ustalenie pozycji zajmowanej na nim najpierw przez Fundusz stanowi zatem kluczowy punkt dalszych rozwa ż a ń odno ś nie naruszenia (b ą d ź nie) przez skar ż onego przedsi ę biorc ę przepisów ustawy o ochronie […]. Dla potr zeb ustalenia rynku relewantnego, odnosz ą cego si ę do podmiotu, w stosunku do którego toczy si ę post ę powanie antymonopolowe i zarazem wskazuj ą cego, czy i w jakim stopniu jest on poddany wspó ł zawodnictwu ze strony konkurentów, tj. innych podmiotów dzia ł aj ą c ych w porównywalnych warunkach, konieczna jest analiza 15 tych wszystkich elementów, które maj ą decyduj ą ce znaczenie dla tre ś ci relacji konkurencyjnych. W ś wietle powo ł anej definicji wida ć , ż e okre ś lenie rynku relewantnego nie mo ż e zosta ć ograniczone do wymia ru przedmiotowego (towaru lub ś wiadczonej us ł ugi), lecz powinno zawiera ć równie ż inne sk ł adniki, m.in. terytorialny i czasowy. W okoliczno ś ciach faktycznych niniejszej sprawy szeroko rozumiany wymiar przedmiotowy rynku nale ż y wywie ść , zdaniem Prezesa Urz ę du, wprost z zapisów obowi ą zuj ą cej do dnia 31 marca 2003r. ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, wprowadzaj ą cej w art. 1 „ powszechne obowi ą zkowe ubezpieczenia zdrowotne ” i zlecaj ą cej wszelkie czynno ś ci z nimi zwi ą zane, pos tanowieniem art. 4 ust. 1, Regionalnym Kasom Chorych, których nast ę pc ą prawnym, z mocy ustawy z dnia 1 kwietnia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ, zosta ł skar ż ony. Oznacza to, w konsekwencji, i ż na rynku w ł a ś ciwym, na u ż ytek niniejszego post ę powa nia ograniczonym do organizowania, na rzecz osób obj ę tych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym, ś wiadcze ń szpitalnych na obszarze województwa pomorskiego T PF 3 FPT , Fundusz uzyska ł szczególn ą pozycj ę : wy łą cznie jemu, w warunkach przypisanego ustawowo „ monopo lu ”, przyznano, w celu zabezpieczenia tych ś wiadcze ń , na podstawie obowi ą zuj ą cej w dacie wszcz ę cia post ę powania ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, ale tak ż e obowi ą zuj ą cej w dacie wydania niniejszej decyzji ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o ś wiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze ś rodków publicznych, uprawnienie do zarz ą dzania ś rodkami finansowymi przekazywanymi na ten cel oraz zawierania umów ze ś wiadczeniodaw cami. Ta, nadana Funduszowi z mocy prawa, pozycja, wyczerpuje bezsprzecznie znamiona, o których mowa w art. 4 ust. 9 ustawy o ochronie […], i powoduje, i ż jego dzia ł ania, zarówno te, które by ł y bezpo ś rednio zwi ą zane z organizacj ą i przebiegiem konkursu n a zawieranie umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych od dnia 1 stycznia 2004r., jak i te, które znalaz ł y odzwierciedlenie w zawartych z wybranymi ś wiadczeniodawcami umowach, mog ą by ć rozpatrywane pod k ą tem, ewentualnego, niew ł a ś ciwego jej wykorzystania, w szczególno ś ci, poprzez niezgodne z prawem, „ nadu ż ycie ”; rozstrzygaj ą c, czy w okoliczno ś ciach faktycznych niniejszej sprawy mia ł o ono miejsce, Prezes Urz ę du uwzgl ę dnia, w pierwszym rz ę dzie, nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: 1. Rynek relewantny, b ę d ą cy przedmiotem ana lizy, posiada, z jednej stro - ny, struktur ę zbli ż on ą do monopsonu, w ramach którego funkcjonuje tylko „ kolektyw - ny ” nabywca, tj. Fundusz, reprezentuj ą cy ca ł y potencjalny i rzeczywisty popyt na, nie maj ą ce substytutów, us ł ugi zwi ą zane z realizacj ą powszechnych ś wiadcze ń zdrowotnych z zakresu lecznictwa stacjonarnego, i podmioty te ś wiadczenia oferuj ą ce, z drugiej za ś – struktur ę zbli ż on ą do monopolu, w którym ten sam Fundusz, jako organizator ś wiadcze ń na rzecz ubezpieczonych, którym nie przys ł uguj e swoboda bezpo ś redniego nawi ą zywania stosunków umownych ze ś wiadczeniodawcami, reprezentuje, wobec ś wiadczeniobiorców, stron ę poda ż ow ą . 2. Immanentn ą cech ą tak postrzeganego rynku jest to, i ż „ gra ” prowadzona 3 7 TP Podstawow P T ą przes ł ank ą uzasadniaj ą c ą przyj ę t ą na u ż ytek niniejszego post ę powania de - limitacj ę aspektu przestrzennego rynku w ł a ś ciwego (obszar województwa pomorskiego) jest to, ż e konkursy ofert na zawieranie umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych s ą organizowane przez oddzia ł y wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia, a kontrakty zawierane w zdecydowanej wi ę kszo ś ci rodzajów us ł ug, w tym w rodzaju: leczenie szpitalne, ze ś wiadczeniodawcami maj ą cymi swoje siedziby na terenie dzia ł ania danego oddzia ł u NFZ. 16 pomi ę dzy jego uczestnikami, tj. potencjalnymi ś wiadczeniodawcami i Funduszem (jako zamawiaj ą cym us ł ugi), nie ma, jak w wypadku tradycyjnych rynków, charakteru ci ą g ł ego, przejawiaj ą cego si ę w permanentnych fluktuacjach popytu, poda ż y i cen oraz wielokrotnych zachowaniach dostosowawczych „ graczy ”, lecz o granicza si ę do – w zasadzie – jednorazowego, w d ł u ż szym, najcz ęś ciej rocznym lub kilkuletnim, okresie czasu, zetkni ę cia si ę zapotrzebowania zg ł aszanego przez zamawiaj ą cego i propozycji jego zaspokojenia przedstawianych przez przedsi ę biorców posiadaj ą cych zdolno ść ś wiadczenia po żą danych us ł ug, ubiegaj ą cych si ę , w wypadku akceptacji dla swoich ofert b ą d ź w wypadku akceptacji dla oferty im przedstawianej (przez Fundusz), o podpisanie w tym przedmiocie stosownych umów. 3. Pochodn ą opisanej wy ż ej struktury i organizacji rynku jest to, ż e oceny tre ś ci umów zawartych z kontrahentami przez Fundusz, nie sposób dokonywa ć wy łą cznie w kontek ś cie hipotetycznych „ nieskr ę powanych mechanizmów rynkowych ”, a to dlatego, ż e z woli ustawodawcy, aktywna i ci ą g ł a konkurencja wewn ą trzrynkowa zosta ł a zast ą piona jednorazow ą (aczkolwiek w okre ś lonym przedziale czasowym) konkurencj ą przedsi ę biorców o dost ę p do rynku, z uprzywilejowan ą , z mocy prawa, pozycj ą Funduszu – jako „ kreatora ” i „ regulatora ” tego rynku. 4. Ustawodawca, przyzn aj ą c skar ż onemu wy łą czne uprawnienia do kszta ł towania przedmiotowego rynku i ukierunkowuj ą c jego aktywno ść , m.in. z powodu tego, ż e powinien dzia ł a ć na rzecz i we w ł a ś ciwie poj ę tym interesie ubezpieczonych, na zapewnienie odpowiedniej efektywno ś ci ponoszonych wydatków, postanowi ł , moc ą art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, i ż zawieranie przez niego umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych winno odbywa ć si ę po uprzednim przeprowadz eniu post ę powania b ą d ź to w trybie konkursu ofert, b ą d ź to rokowa ń . 5. Pomimo tego, ż e przepisy prawa nie wskazuj ą explicite ani kryteriów, ja - kimi zamawiaj ą cy powinien kierowa ć si ę przy wyborze ś wiadczeniodawców, ani nie definiuj ą poj ę cia „ oferty najkorzy stniejszej ”, to z ww. ustawy wynika m.in., i ż Fundusz finansuje ś wiadczenia zdrowotne oraz zapewnia refundacj ę leków w ramach posiadanych ś rodków finansowych (art. 37 ust. 2), a tak ż e i to, ż e suma kwot jego zobowi ą za ń wobec ś wiadczeniodawców nie mo ż e prze kroczy ć wysoko ś ci kosztów przewidzianych na ten cel w planie finansowym Funduszu (art. 72 ust. 3). 6. Aczkolwiek w art. 75 pkt 4 ustawy zosta ł y zdefiniowane essentialia nego - ti ka ż dej umowy o ś wiadczenie us ł ug zdrowotnych, obejmuj ą ce specyfikacj ę : rodzaju i zakresu udzielanych ś wiadcze ń zdrowotnych, warunków udzielania ś wiadcze ń , zasad rozlicze ń ze ś wiadczeniodawcami, kwoty zobowi ą zania Kasy Chorych wobec ś wiadczeniodawcy oraz zasad rozpatrywania kwestii spornych i za ż ale ń , to nale ż y zauwa ż y ć , ż e nie obj ę to nimi wszystkich warunków umownych, pozostawiaj ą c ich uzgodnienie suwerennej i swobodnej decyzji stron. Prezes Urz ę du, oceniaj ą c dzia ł ania Funduszu polegaj ą ce, zdaniem Rady, na „ przymuszaniu ” ś wiadczeniodawców do akceptacji w trakcie konkursu o fert, a nast ę pnie w zawieranych z nimi umowach proponowanych im cen ś wiadcze ń zdrowotnych, kwestionowanych przez nich jako „ nieuczciwe, ra żą co niskie ”, w kontek ś cie powo ł anych wy ż ej przes ł anek i w ś wietle przepisów ustawy o ochronie […], stwierdza, i ż dla ewentualnego bytu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , odpowiadaj ą cej przedmiotowo zakresowi tego zarzutu, a zakazanej z mocy art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie […], jest niezb ę dne i konieczne, aby: • mia ł o miejsce bezpo ś rednie narzucenie ceny przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego, 17 • narzuconej w ten sposób cenie w ł a ś ciwy by ł „ nieuczciwy ” charakter, przejawiaj ą cy si ę , w szczególno ś ci, w tym, ż e jest ona „ ra żą co niska ”. Organ antymonopolowy, maj ą c na wzgl ę dzie pierwsz ą z przes ł anek, stwier - dza, i ż posiadanie przez Fundusz uprzywilejowanej pozycji na rynku w ł a ś ciwym, umo ż liwiaj ą ce mu jednostronne okre ś lenie, si łą przewagi kontraktowej, warunków umów, zw ł aszcza za ś wysoko ś ci cen i ilo ś ci us ł ug nabywanych od zak ł adów opieki zdrowo tnej, zwi ą zane zazwyczaj, po stronie ś wiadczeniodawców, z równoczesn ą „ konieczno ś ci ą podpisania umowy w proponowanym kszta ł cie – z uwagi na potrzeb ę zabezpieczenia ś rodków na bie żą ce potrzeby szpitala ” („ niepodpisanie umowy spowodowa ł oby natychmiastowe zam kni ę cie szpitala ”), pozwala na postawienie skar ż onemu, cho ć nie przes ą dza jeszcze o jego s ł uszno ś ci, zarzutu narzucania kontrahentom cen „ nieuczci - wych, ra żą co niskich ”. Na istotne trudno ś ci metodologiczne napotyka jednak przeprowadzenie do - wodu spe ł nienia drugiej z przes ł anek wymienionych wy ż ej. Dzieje si ę tak przede wszystkim dlatego, ż e aczkolwiek przepis art. 8 ust. 2 pkt 1 odwo ł uje si ę do kategorii „ nieuczciwych cen ” i ich egzemplifikacji w postaci „ cen nadmiernie wygórowanych ” i „ cen ra żą co niskich ’, to nie tylko nie dostarcza ż adnych sprawnych narz ę dzi odró ż niania „ cen uczciwych ” i „ cen nieuczciwych ”, ale tak ż e „ cen wygórowanych ” i „ cen nadmiernie wygórowanych ” oraz „ cen niskich ” i „ cen ra żą co niskich ”, a niedomóg ten, jak si ę wydaje, wy nika w g ł ównej mierze st ą d, ż e w warunkach gospodarki rynkowej, w której, co do zasady, cena powinna by ć wypadkow ą procesów swobodnego równowa ż enia si ę popytu i poda ż y, trudno jest przypisa ć przedsi ę biorcy narzucanie cen zarówno „ nadmiernie wygórowanych ”, jak i „ ra żą co niskich ’, a to wskutek „ braku jednoznacznych, obiektywnych mierników poziomu ceny +w ł a ś ciwej+ czy ekwiwalentnej w rozumieniu kodeksu cywilnego. ” T PF 4 FPT Je ż eli tak, to rozstrzyganie, czy okre ś lone warunki kontraktowe dotycz ą ce poziomu c en s ą „ uczciwe ” czy te ż takie nie s ą , nale ż y do orzecznictwa, które, jak dot ą d, b ą d ź to pos ł uguje si ę wypracowanymi w tej mierze samoistnymi kryteriami weryfikacyjnymi (kosztowymi, komparatywnymi), o polu recepcji uzale ż nionym zarówno od tego, czy dana pra ktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę jest przypisywana przedsi ę biorcy dominuj ą cemu reprezentuj ą cemu stron ę poda ż ow ą , czy popytow ą rynku w ł a ś ciwego, jak i od tego, czy przedmiotem analizy mia ł yby by ć ceny „ nadmiernie wygórowane ”, czy te ż „ ra żą co niskie ”, b ą d ź to wykorzystuje, w sytuacjach, w których zastosowanie tych kryteriów nie jest mo ż liwe, alternatywnie, heurystyki. Zdaniem Prezesa Urz ę du, identyfikacja zaskar ż onych przez Rad ę cen ś wiad - cze ń zdrowotnych i procedur medycznych, proponowanych w trakcie kon kursu ofert (a w konsekwencji – i w umowach zawieranych na podstawie wyników tego konkursu), okre ś lanych na podstawie „ Katalogu ś wiadcze ń zdrowotnych ” oraz maksymalnych wycen poszczególnych rodzajów ś wiadcze ń – jako „ nieuczciwe, ra żą co zani ż one ”, nie jest, w ś wietle proponowanych na gruncie orzecznictwa kryteriów i narz ę dzi weryfikacyjnych, jak i materia ł u zgromadzonego dowodowego, tak pewna i jednoznaczna, jak chcia ł aby tego wnioskodawczyni. Najpierw dlatego, ż e aczkolwiek jest mi ę dzy stronami bezsporne t o, ż e ceny 4 8 PT Modzelewska - W P T ą chal E., Ustawa o ochronie […], s. 101 18 kontraktowanych us ł ug s ą „ niskie ”, jak i to, ż e w roku 2004, w odniesieniu do roku poprzedniego nast ą pi ł a obni ż ka wyceny wielu procedur, b ę d ą ca konsekwencj ą m.in. zmian strukturalnych na rynku organizowania ś wiadcze ń zdrowotnych (zast ą pienia Regionalnych Kas Chorych i Bran ż owej Kasy Chorych dla S ł u ż b Mundurowych przez Narodowy Fundusz Zdrowia) i zwi ą zanych z tym zmian dotycz ą cych „ przesuni ę cia +za - da ń + i ich finansowania pomi ę dzy zakresami, przy jednoczesnym nieuwzgl ę dnieniu ich w plan ie finansowym Centrali ”, to konstatacja ta, sama z siebie, nie dowodzi jeszcze „ nieuczciwo ś ci ” tych cen. Nast ę pnie dlatego, ż e niezale ż nie od faktu, i ż jednym z potencjalnych na - rz ę dzi weryfikacji „ nieuczciwo ś ci ” cen mog ł oby by ć ich porównanie z poziome m kosztów ś wiadczeniodawców, podobnie jak czyni si ę to w wypadku tzw. „ cen drapie ż nych ” lub „ cen nadmiernie wygórowanych ”, to w niniejszym post ę powaniu by ł oby to o tyle utrudnione, ż e skar żą ca, odwo ł uj ą c si ę , co prawda, do postulatu kalkulowania tych cen, przez skar ż onego, „ na zasadach rzetelno ś ci, celowo ś ci i gospodarno ś ci ” i utrzymuj ą c, i ż tego postulatu Fundusz nie realizuje, sama nie przedstawi ł a jednak ż adnych dowodów na to, by koszty ś wiadczenia us ł ug ponoszone przez Samodzielny Publiczny Zespó ł Opieki Zdrowotnej w B. nie znajdowa ł y odpowiedniej rekompensaty w cenach proponowanych przez Fundusz. Równocze ś nie, gdyby nawet ta niekorzystna dla SP ZOZ w B. okoliczno ść mia ł a miejsce, co jest niewykluczone, to istotne znaczenie dla ostatecznej oceny re lacji ceny - koszty i, i w tym ś wietle – charakteru cen, w kontek ś cie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie […], mia ł oby to, czy wszystkie z tych kosztów by ł yby uzasadnione, bowiem, jak wskazuje S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w wyroku z dnia 23 luteg o 2004r., sygn. akt XVII Ama 14/03, „ za nieuczciwy nale ż y uzna ć system, w którym ustalenie ceny jest wynikiem dzielenia wszystkich kosztów (ponoszonych zasadnie i niezasadnie) przez ilo ść ś wiadczonych us ł ug ” (cho ć wskazuje te ż , ż e podobny charakter ma syst em, w którym „ ustalenie ceny jest wynikiem […] dzielenia posiadanych ś rodków przez ilo ść potrzebnych us ł ug ”). Z kolei tak ż e z tego powodu, ż e bezu ż yteczne okazuje si ę równie ż kryte - rium porównawcze, oparte na za ł o ż eniu, ż e, wobec znanej wadliwo ś ci zestawie ń kosztowych, wi ę ksz ą warto ść diagnostyczn ą nale ż y przypisa ć zestawieniom cen pobieranych/otrzymywanych za t ę sam ą us ł ug ę przez ró ż ne podmioty gospodarcze funkcjonuj ą ce w zbli ż onych warunkach rynkowych, a to dlatego, ż e jego wykorzystanie by ł oby uzasadnione jedynie wtedy, gdyby w przedmiotowej sprawie „ ró ż ni ś wiadcze - niodawcy dysponuj ą cy porównywaln ą kadr ą i sprz ę tem, a wi ę c prezentuj ą cy ten sam poziom us ł ug otrzymali […] korzystniejsze warunki cenowe ”, tj. oparte na innych podstawach wyceny ni ż „ Katalog …” i ceny maksymalne, co w okoliczno ś ciach faktycznych równie ż nie znajduje potwierdzenia. W ko ń cu i z tej przyczyny, ż e ocena spornych mi ę dzy stronami zachowa ń skar ż onego nie mo ż e pomin ąć obiektywnych uwarunkowa ń jego dzia ł alno ś ci, w szcze gólno ś ci tego, ż e system powszechnych ubezpiecze ń zdrowotnych, tak pod rz ą dami ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, jak i ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, ale tak ż e obowi ą zuj ą cej, w dacie wydania niniejszej decyzji, ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o ś wiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze ś rodków publicznych, posiada t ę charakterystyczn ą i dotkliw ą dla ś wiadczeniodawców, ś wiadczeniobiorców i „ regulatora ” c ech ę , jak ą jest permanentna ograniczono ść ś rodków finansowych stanowi ą cych jego zasilenie (pochodz ą cych, w zdecydowanej wi ę kszo ś ci, ze sk ł adek przekazywanych przez Zak ł ad Ubezpiecze ń Spo ł ecznych i Kas ę Rolniczego Ubezpieczenia Spo ł ecznego), na pomna ż anie k tórych Fundusz, wobec zakazu 19 prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej, ma niewielki wp ł yw (na warunkach okre ś lonych w ustawie mo ż e jedynie korzysta ć z lokat bankowych). Równocze ś nie, niezale ż nie od, jak si ę wydaje, sta ł ego i organicznego nie - doboru tych ś ro dków, wybór dokonywany przez Fundusz, który powinien „ optymali - zowa ć ” stan systemu, „ d ążą c – jak stwierdzi ł w jednym z wyroków S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (por. wyrok z dnia 23 lutego 2004r., sygn. akt XVII Ama 14/03) – do optymalnej jako ś ci za optymaln ą cen ę ”, które to oddzia ł ywanie mia ł oby „ z jednej strony stymulowa ć redukcj ę kosztów, z drugiej za ś gwarantowa ć pokrycie kosztów i zapewnia ć godziwy zysk ”, jest, w istocie, w ka ż dym wypadku, wyborem mi ę dzy zakupem wi ę kszej ilo ś ci ś wiadcze ń po ni ż szej cenie lub zakupem mniejszej ilo ś ci ś wiadcze ń po cenie wy ż szej, a niedogodno ść tej sytuacji dla Funduszu polega na tym, ż e i w pierwszej, i w drugiej sytuacji nara ż a si ę na zarzut stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę wskutek nadu ż ywania p ozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym: b ą d ź to wskutek bezpo ś redniego narzucania „ nieuczciwych, ra żą co niskich ” cen, b ą d ź to poprzez limitowanie ilo ś ci nabywanych od zak ł adów opieki zdrowotnej ś wiadcze ń zdrowotnych (a w konsekwencji – „ przymuszanie ” ś wiadczeniodawców do ograniczania skali prowadzonej przez nich dzia ł alno ś ci, pomimo posiadania nadwy ż ki „ mocy produkcyjnych ”). Gdyby nawet przyj ąć , hipotetycznie, i ż po stronie popytowej rynku w ł a ś ci - wego nie wyst ę puje, jak w okoliczno ś ciach faktycznych n iniejszej sprawy, jeden „ ko - lektywny ” nabywca, tj. Fundusz, reprezentuj ą cy ca ł y potencjalny i rzeczywisty popyt na, nie maj ą ce substytutów, us ł ugi zwi ą zane z realizacj ą , na rzecz ubezpieczonych, powszechnych ś wiadcze ń zdrowotnych z zakresu lecznictwa stac jonarnego, a pewna ilo ść niezale ż nych od siebie, samodzielnych podmiotów spe ł niaj ą cych podobn ą do Funduszu rol ę , to przy za ł o ż eniu: • sta ł ej wielko ś ci ś rodków finansowych, którymi w danym okresie jest zasilany system, • konkurencji mi ę dzy podmiotami o dost ę p do tych ś rodków, • strukturalnej nierównowagi mi ę dzy popytem i poda żą (dok ł adniej: znacznej przewagi poda ż y nad popytem), wolno zasadnie domniemywa ć , i ż b ę d ą one, w ostateczno ś ci, równie ż stosowa ł y mechanizm przydzia ł u kontraktów ś wiadczeniodawcom uwzgl ę dniaj ą cy, w jaki ś sposób, dylemat: ni ż sze ceny – wi ę ksza ilo ść nabywanych us ł ug vs. wy ż sze ceny – mniejsza ilo ść nabywanych us ł ug, a oznacza to, ż e oferowanie przez Fundusz niskich cen, lub – jak chce tego wnioskodawca – cen „ nieuczciwych, ra żą co niskich ” , nie wynika z nadu ż ywania przez niego pozycji dominuj ą cej, lecz jest pochodn ą organizacji i struktury rynku, okre ś lonych obowi ą zuj ą cymi uregulowaniami prawnymi (zw ł aszcza w zakresie finansowania us ł ug z zakresu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego). Bi or ą c pod uwag ę powy ż sze wywody, Prezes Urz ę du nie znajduje dostate - cznych przes ł anek pozwalaj ą cych mu podzieli ć przekonanie Rady, jakoby ceny ś wiadcze ń zdrowotnych oraz procedur medycznych oferowane przez skar ż onego Samodzielnemu Publicznemu Zak ł adowi Opi eki Zdrowotnej w B., aczkolwiek, bez w ą tpienia, istotnie niskie w 2004r. (i ni ż sze ni ż w latach poprzednich), wyczerpywa ł y znamiona „ nieuczciwo ś ci ”, a przez to narusza ł y zakaz wynikaj ą cy z tre ś ci art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie […]. Zdaniem organu antymonopolowego, na uwzgl ę dnienie nie zas ł uguje tak ż e zarzut nadu ż ywania przez Fundusz pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym poprzez, jak to wynika wprost z wniosku o wszcz ę cie niniejszego post ę powania, „ ograniczanie 20 zakupu us ł ug ze szkod ą dla ubezpieczonych w NFZ ” i, w konsekwencji, d ąż enie do „ likwidacji szpitala w B. ”, które to dzia ł ania mia ł yby wyczerpywa ć znamiona praktyki zakazanej z mocy art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie […]. Jak podnosi si ę w literaturze przedmiotu, „ na ogó ł t rudno jest udowodni ć przedsi ę biorcy praktyk ę okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 2. Zasad ą w prawie jest bowiem zagwarantowana swoboda podejmowania kluczowych decyzji gospodarczych, w tym dotycz ą cych profilu i skali produkcji, czy wyboru kontrahentów i kierunkó w sprzeda ż y. Ograniczenia, o których mowa w […] przepisie mog ą by ć wynikiem racjonalnie podejmowanych decyzji przedsi ę biorcy jako legalnej, na gruncie przepisów ustawy antymonopolowej, reakcji na uwarunkowania rynkowe, w tym zmiany w popycie. Aby ogranicze nia te mog ł yby by ć uznane za przejaw omawianej praktyki, winny by ć one podejmowane pomimo istniej ą cego popytu na okre ś lone dobra na danym rynku i istnienia po stronie przedsi ę biorcy wystarczaj ą cego potencja ł u dla jego zaspokojenia ”. T PF 9 FPT O ile uwagi poczynione w powo ł anym wy ż ej tek ś cie odnosz ą si ę wprost do przedsi ę biorcy dominuj ą cego, dzia ł aj ą cego po stronie poda ż y, o tyle w okoliczno ś ciach faktycznych niniejszej sprawy podobnej analizy wymaga, per analogiam , zachowanie przedsi ę biorcy fu nkcjonuj ą cego po stronie popytu, tj. Funduszu, w odniesieniu do którego Rada podnosi, i ż swoj ą uprzywilejowan ą , wzgl ę dem kontrahentów (w tym: wobec Samodzielnego Publicznego Zak ł adu Opieki Zdrowotnej z siedzib ą w B.), pozycj ę na rynku w ł a ś ciwym wykorzystuj e w ten sposób, i ż powstrzymuj ą c si ę od nabywania od nich ś wiadcze ń zdrowotnych „ przymusza ” ich do ograniczania skali i zakresu wykonywanych us ł ug a ż do – w kra ń cowym wypadku – zej ś cia z rynku, ze szkod ą dla nich i dla ubezpieczonych. Domniemanie to nie jest s ł uszne z, co najmniej, nast ę puj ą cych powodów: Po pierwsze dlatego, ż e wielko ść popytu zg ł aszanego przez Fundusz w trak - cie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych jest, w zasadzie, wy łą cznie funkcj ą j ednej zmiennej: ilo ś ci dost ę pnych ś rodków pieni ęż nych znajduj ą cych si ę w jego dyspozycji, wynikaj ą cej z obowi ą zuj ą cego go planu finansowego, i nie jest tak, by cz ęść tych ś rodków nie by ł a, intencjonalnie, wykorzystywana, z zamiarem „ ograniczenia zakupów ” ( i przeniesienia skutków tej restrykcji na ś wiadczeniodawców). Po drugie , cech ą charakterystyczn ą tych ś rodków jest, jak dot ą d, ich orga - niczny niedobór (na co wskazywano ju ż wcze ś niej w odniesieniu do zarzutu naruszania przez Fundusz art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie […]), st ą d nie wystarczaj ą one ani na zakup us ł ug w ilo ś ci zaspokajaj ą cej potrzeby ubezpieczonych, ani, tym bardziej, w ilo ś ci oferowanej przez ś wiadczeniodawców, wskutek czego ci ostatni odczuwaj ą , najcz ęś ciej nieakceptowany przez nich, z oczywistych wzgl ę dów, dotkliwy nadmiar „ mocy produkcyjnych ”. T PF 10 FPT 9 P T Modzelewska - W P T ą chal E., Ustawa o ochronie […], s. 106. 10 T P Skal P T ę rozpi ę to ś ci pomi ę dzy oczekiwaniami ś wiadczeniodawców i mo ż liwo ś ciami Fundu - szu ilustruj ą m.in. nast ę puj ą ce dane: w konkursie ofert na zawieranie umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych od dnia 1 stycznia 2004r. łą czna kwota propozycji z ł o ż onych przez zainteresowanych przedsi ę biorców wynios ł a, w zakresie lecznictwa szpitalnego, 1.125.657.630z ł , podczas gdy Fundusz dysponowa ł na ten cel ś rodkami w wysoko ś ci 617.404.000z ł . Podobnie, w trakcie ww. konkursu Samodzielny Publiczny Zak ł ad Opieki Zdrowotnej w B. przedstawi ł ofert ę o warto ś ci 18.623.740z ł , podczas gdy warto ść kontraktu w 2003r. wynios ł a, wg danych Funduszu, 7.240.606,42z ł , a ostateczna warto ść kontraktu na 2004r. – 4.302.210,00z ł . Po trzecie , w sytuacjach podobnego rodzaju przedsi ę biorca zg ł aszaj ą cy po - 21 pyt na okre ś lone dob ra (us ł ugi) wykorzystuje zazwyczaj jaki ś rodzaj mechanizmu, zgodnie z regu ł ami którego dokonuje alokacji zamówie ń , jest jednak bezsporne, i ż , niezale ż nie od tego, czy stosowane zasady s ą przejrzyste, czy te ż takie nie s ą , jest to mechanizm o charakterze dy skryminacyjnym: nie tylko nie „ wch ł ania ” ca ł ej poda ż y zg ł aszanej przez oferentów, ale cz ę sto, z braku po temu odpowiednich ś rodków finansowych, niektórych z nich, b ą d ź cz ęść ich oferty, w ogóle pomija w przydziale zamówie ń . Po czwarte , rol ę narz ę dzia dyskryminacyjnego, w wypadku rynku w ł a ś ciwe - go w niniejszej sprawie, spe ł niaj ą limity nabywanych us ł ug, z tym jednak, ż e uzasadniaj ą c ich stosowanie Fundusz móg ł by, dodatkowo, powo ł a ć si ę , zdaniem organu antymonopolowego – skutecznie, na przekazane m u w tym wzgl ę dzie upowa ż nienie ustawowe, albowiem, jak wynika z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, „ Do zakresu dzia ł ania Funduszu nale ż y w szczególno ś ci: […] 3) okre ś lanie jako ś ci i DOS TĘPNOŚCI (podkr. Prezesa Urz ę du) […] ś wiadcze ń zdrowotnych w zakresie niezb ę dnym dla prawid ł owego zawierania umów ”. Je ż eli zatem wyst ę powanie ogranicze ń , o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie […], ma, w wypadku kwestionowanych przez Rad ę dzia ł a ń Funduszu, charakter obiektywny, uzasadniony zarówno jego trudn ą sytuacj ą ekonomiczn ą („ brak wystarczaj ą cego potencja ł u do wch ł oni ę cia oferowanej poda ż y ”), jak i przepisami prawa („ obowi ą zek okre ś lania dost ę pno ś ci ś wiadcze ń zdrowotnych ”), to nie sposób twierdzi ć , by podejmowane przez tego przedsi ę biorc ę , w istniej ą cych okoliczno ś ciach, decyzje racjonalizuj ą ce jego zachowanie, stanowi ł y nadu ż ycie zajmowanej pozycji na rynku w ł a ś ciwym, a – w konsekwencji – nosi ł y znamiona praktyki ogranic zaj ą cej konkurencj ę , zakazanej z mocy powo ł anego wy ż ej przepisu. Po rozpatrzeniu kolejnego z zarzutów podnoszonych przez Rad ę we wnio - sku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, tj. stosowania przez Fundusz w podobnych umowach zawieranych z osobami t rzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji, organ antymonopolowy stoi na stanowisku, i ż równie ż ten zarzut nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w okoliczno ś ciach faktycznych sprawy. Dla bytu praktyki, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie […], jest niezb ę dne i konieczne kumulatywne wyst ą pienie nast ę puj ą cych prze - s ł anek: PTF 5 FPT • „ podobie ń stwa ” umów b ę d ą cych przedmiotem porówna ń , • „ dyskryminacji ”, której mieliby by ć poddawani niektórzy kontrahenci przedsi ę biorcy dominuj ą cego, oraz • „ utrudnie ń w warunkach konkurowania ”, wynikaj ą cych dla nich z faktu podejmowania przez dominanta wobec nich dzia ł a ń dyskryminacyjnych. Tymczasem, o ile bezsporne jest to, i ż zarówno pos tanowienia „ Ogólnych warunków umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych ”, jak i wzorca „ Umowy o udzielanie ś wiadcze ń opieki zdrowotnej – leczenie szpitalne ”, s ą dla wszystkich kontrahen - tów skar ż onego, tak na etapie post ę powania konkursowego, jak i na etap ie zawierania kontraktów, jednolite, o tyle za co najmniej dyskusyjny Prezes Urz ę du uznaje domniemany „ dyskryminacyjny ” charakter zachowa ń , których, wobec SP ZOZ w B., 5 1 TP Modzelewska - W P T ą chal E., Ustawa o ochronie, s. 108. 22 mia ł by dopu ś ci ć si ę Fundusz, a które, zdaniem skar żą cej, polegaj ą na ró ż nicowaniu wysoko ś ci kontraktów zawieranych z poszczególnymi ś wiadczeniodawcami, w tym, w szczególno ś ci, z jednostkami, dla których jest ona organem za ł o ż ycielskim (wzrost warto ś ci kontraktu dla SP ZZOZ w Miastku, w roku 2004 w stosunku do roku 2003, o 3,53%, spadek warto ś ci kontraktu dla SP ZOZ w B. – o 40,59%), jak i to, by zachowania te powodowa ł yby „ utrudnienia w warunkach konkurencji ”. W ą tpliwo ś ci organu antymonopolowego odno ś nie stanowiska Rady wynika - j ą przynajmniej z kilku powodów. Po pierwsze , je ż eli znamieniem kwestionowanej przez Rad ę „ dyskryminacji ” mia ł aby by ć warto ść kontraktu w zakresie lecznictwa szpitalnego, ni ż sza w roku 2004 ni ż w roku poprzednim, to z danych zawartych w tabelach 1 i 2, dotycz ą cych placówek powiatowych „ o podobnym typie i zadaniach ”, wynika ł oby, i ż jedynie trzech z dziesi ę ciu ś wiadczeniodawców takiej „ dyskryminacji ” nie do ś wiadczy ł o, przy czym dwóch z nich to podmioty, z którymi Fundusz zawar ł umowy obejmuj ą ce swoim zakresem zwi ę kszon ą , ponad standard w ł a ś ciwy szpitalom powiatowym, ilo ść oddzia ł ów. Po drugie , gdyby, alternatywnie, przyj ąć , i ż „ dyskryminacja ” wi ąż e si ę ze skal ą obni ż ki warto ś ci kontraktu w roku 2004 w stosunku do roku 2003, to, niezale ż nie od konstatacji znacznej dywersyfikacji ś wiadczeniodawców ze wzgl ę du na to kryterium, ale i jednoczesnego braku obiektywnego wyznacznika poziomu obni ż ki „ dopusz - czalnej ” i „ niedopuszczalnej ”, nale ż a ł oby wzi ąć pod uwag ę i t ę okoliczno ść , i ż warto ść kontraktu jednego ze szpitali, tj. SP ZOZ w Nowym Dworze Gda ń skim, ś wiadc z ą cego us ł ugi w zakresie analogicznym, jak SP ZOZ w B., by ł a w roku 2004 mniejsza a ż o 48,60% ni ż w roku 2003. Po trzecie , dane zawarte w tabelach 1 i 2 wskazuj ą jednoznacznie na to, i ż ju ż w roku 2005 „ dyskryminacja ” rozumiana, jak wy ż ej, nie mia ł a miejsca, albowiem warto ść kontraktów zawartych przez wi ę kszo ść szpitali powiatowych wzros ł a (z wyj ą tkiem jedynie Szpitala Powiatowego im. A. Majkowskiego w Kartuzach), a wzgl ę dny wzrost kwoty kontraktu dla Szpitala Powiatu B., powsta ł ego po restrukturyza cji szpitali, dla których organem za ł o ż ycielskim by ł a Rada, odniesionej do łą cznej warto ś ci kontraktu dla SP ZOZ w B. i SP ZZOZ w Miastku (od dnia 1 pa ź dziernika 2004r. – w likwidacji) ustalonej na rok 2004, by ł , w grupie tych placówek, najwy ż szy i wyniós ł 21,95%. Wreszcie, po czwarte , aczkolwiek nie budzi w ą tpliwo ś ci fakt, i ż , w ka ż dym wypadku, ni ż sza warto ść rocznego kontraktu stanowi istotne utrudnienie dla bie żą cej dzia ł alno ś ci ka ż dego ś wiadczeniodawcy, to brak uzasadnienia dla twierdzenia, by ta sytu acja os ł abia ł a, bezpo ś rednio, pozycj ę konkurencyjn ą ś wiadczeniodawcy w trakcie kolejnego konkursu, dowodem na co mo ż e by ć przywo ł ana wy ż ej sytuacja Szpitala Powiatu B. (ukszta ł towana po konkursie ofert na 2005 rok). W ko ń cu, Prezes Urz ę du, wzi ą wszy pod u wag ę zarówno ostatni z zarzutów kierowanych pod adresem Funduszu, tj. nadu ż ywania, wbrew zakazowi art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie […], pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym poprzez narzucanie ś wiadczeniodawcom, a zatem i Samodzielnemu Publicznemu Z ak ł adowi Opieki Zdrowotnej w B., uci ąż liwych postanowie ń zawartych w „ Ogólnych warunkach umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych ” oraz wzorcu „ Umowy o udzielanie ś wiadcze ń opieki zdrowotnej – leczenie szpitalne ”, maj ą cych przynosi ć skar ż onemu nieuzasadnione korzy ś ci, jak i to, i ż w trakcie niniejszego post ę powania skar żą cy nie tylko nie wskaza ł , które z tych postanowie ń za takie uznaje, ale, nadto, nie zidentyfikowa ł ich domniemanej uci ąż liwo ś ci i nieuzasadnionych korzy ś ci, jakie mia ł yby 23 z tytu ł u ich stosowania przypa ść Funduszowi, uzna ł ten zarzut za go ł os ł owny, niczym nie uzasadniony, i od jego rozpatrywania odst ą pi ł . Maj ą c na wzgl ę dzie dokonan ą wy ż ej ocen ę dzia ł a ń Narodowego Funduszu Zdrowia w ś wietle art. 8 ust. 2 pkt 1, art. 8 ust. 2 pkt 2, art. 8 ust. 2 pkt 3 i art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie […] oraz uznaj ą c, ż e wskutek ich podj ę cia nie nast ą pi ł o naruszenie ż adnego z zakazów wynikaj ą cych z tych przepisów, orzeka si ę , jak w sentencji. W zako ń czeniu niniejszej decyzji organ antymonopolowy podnosi, co na - st ę puje. • Nie nale ż y do kognicji Prezesa Urz ę du rozstrzyganie o zagro ż eniu zdrowia i ż ycia osób zamieszkuj ą cych obwód szpitalny stanowi ą cy obszar dzia ł ania publicznego zak ł adu opieki zdrowotnej (tu: Samodzielnego Publicznego Zak ł adu Opieki Zdrowotnej w B.), albowiem kompetencje w zakresie oceny, czy Fundusz w sposób w ł a ś ciwy realizuje na ł o ż one na niego ustawowo zadania, w tym – czy odpowiednio zabezpiecza potrzeby osób obj ę t ych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym, posiada, od dnia 1 kwietnia 2003r., minister w ł a ś ciwy do spraw zdrowia. • Pomimo tego, i ż w trakcie post ę powania Rada, niezale ż nie od innych zarzutów, rozpatrzonych przez organ antymonopolowy, eksponowa ł a tak ż e w ą t pliwo ś ci co do mechanizmu alokacji ś rodków finansowych znajduj ą cych si ę w dyspozycji skar ż onego, w tym – pozosta ł ych po „ zaspokojeniu potrzeb szpitali specjalistycznych ”, a zw ł aszcza – braku jasnych i transparentnych, dla ś wiadczeniodawców, regu ł tego pod zia ł u, które to dzia ł anie mog ł oby podlega ć ocenie organu antymonopolowego w kontek ś cie naruszenia zakazu art. 8 ust. 2 pkt 8 ustawy o ochronie […], to o rozszerzenie post ę powania w tym zakresie nie wnioskowa ł a, co maj ą c na wzgl ę dzie Prezes Urz ę du od rozpat rzenia tego zarzutu odst ą pi ł . T PF 12 FPT 12 T P S P T ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wypowiadaj ą c si ę w podobnej kwestii, w po - wo ł anym ju ż wcze ś niej wyroku z dnia 23 lutego 2004r., sygn. akt XVII Ama 14/03, stwierdzi ł m.in., co nast ę puje: „ Stosownie do tre ś ci art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów […], post ę powanie antymonopolowe w sprawach praktyk o graniczaj ą cych konkurencj ę […] wszczyna si ę na wniosek lub z urz ę du. Wszczynaj ą c post ę powanie […] Prezes Urz ę du jest obowi ą zany, stosownie do tre ś ci art. 85 ust. 2 powo ł anej ustawy, wyda ć postanowienie okre ś laj ą ce osob ę , przeciwko której prowadzone jest post ę powanie, oraz jego zakres, przez okre ś lenie zarzucanej praktyki oraz dzia ł ania, którego zarzut ten dotyczy. W przypadku post ę powania wszcz ę tego na wniosek uprawnionego podmiotu, zarówno osoba przeciwko której toczy s i ę post ę powanie, jak i jego zakres musi odpowiada ć dok ł adnie tre ś ci wniosku, o ile w cz ęś ci nie wydano decyzji odmawiaj ą cej wszcz ę cia post ę powania. Wykroczenie poza zakres wniosku lub jego dowolna interpretacja nie jest dopuszczalna, gdy ż inicjatywa wszcz ę cia post ę powania pochodzi w tym wypadku od strony. Wydanie decyzji, o której mowa w art. 9, 10 i 11 powo ł anej ustawy mo ż liwe jest wy łą cznie Zwa ż ywszy jednak na znaczenie kwestii zgodno ś ci dzia ł a ń podejmowanych przez Fundusz z ustaw ą o ochronie […] dla pr awid ł owego funkcjonowania systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, organ antymonopolowy rozwa ż y wszcz ę cie, z urz ę du, odr ę bnego post ę powania celem zbadania zasadno ś ci ww. w ą tpliwo ś ci. 24 Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o och - ronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zmianami), w zwi ą zku z art. 479 28 P § 2 K.p.c., od niniejszej decyzji przys P ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w W arszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku. Z upowa ż nienia Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK w Gda ń sku R oman Jarz ą bek po przeprowadzeniu post ę powania administracyjnego – anty monopolowego, a zatem decyzja ko ń cz ą ca post ę powanie w sprawie musi obejmowa ć w ca ł o ś ci zakres okre ś lony w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania. Nie jest zatem dopuszczalne wydanie decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie w sprawie zawieraj ą cej rozstrzygni ę cie co do innego podmiotu lub innego zakresu; strona by ł aby w ten sposób pozbawiona mo ż liwo ś ci dzia ł ania, co narusza ł oby art. 10 K.p.a. ”.