RGD-3/2013

RGD-61-29/12/MLM Gdańsk, 10 maja 2013 r. D ECYZJA NR RGD. 3/2013 Na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu, przeciwko przedsiębiorcy: KREDYT BANK SA z siedzibą w Warszawie, którego następcą prawnym jest Bank Zachodni WBK SA z siedzibą we Wrocławiu, umarza się postępowanie w sprawie stosowania przez KREDYT BANK SA: 1) praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającej na przekazywaniu konsumentom informacji o całkowitej kwocie kredytu, obliczonej z uwzględnieniem kredytowanych kosztów kredytu, co może wprowadzać konsumentów w błąd, co do: a) wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania poprzez prezentowanie informacji o jej wysokości wyliczonej przy błędnym założeniu, że kredytowane koszty kredytu powinny zostać uwzględnione w kwocie wypłaty „k”, o której mowa w pkt 2 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715), b) proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu poprzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206); 2) praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na pobieraniu, w sytuacji odstąpienia przez konsumenta od zawartej umowy o kredyt konsumencki, odsetek od kwoty kredytowanych kosztów, co jest sprzeczne z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715); 3) praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na wyznaczeniu w formularzach informacyjnych dotyczących kredytu konsumenckiego, jednodniowej daty ważności informacji zawartych w formularzu, co narusza przepis art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zmianami). Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKiK w Gdańsku 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl UZASADNIENIE [1] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej również Prezesem Urzędu), w dniu 2 lipca 2012 r., wszczął i prowadził pod sygn. akt RGD. 405-30/12/MLM, postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia, czy działania przedsiębiorców: PKF SKARBIEC Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku oraz KREDYT BANK SA z siedzibą w Warszawie (zwany dalej również KREDYT BANK), oferujących konsumentom kredyty i pożyczki, nie naruszają przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów […] lub innych ustaw chroniących interesy konsumentów, w tym ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715). Postępowanie miało na celu ustalenie, czy warunki umów zawieranych z konsumentami nie zawierają niedozwolonych postanowień umownych oraz innych postanowień naruszających przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715). [2] W trakcie postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w punkcie 1 Prezes Urzędu ustalił, iż niektóre działania przedsiębiorcy KREDYT BANK SA z siedzibą w Warszawie tj. te, które wymieniono w sentencji niniejszej decyzji, mogą pozostawać w sprzeczności z zakazami wynikającymi z art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [3] Mając na uwadze dokonane ustalenia Prezes Urzędu wszczął przeciwko KREDYT BANK, postanowieniem nr 336 z dnia 23 listopada 2012 r., postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsu- mentów. Do akt tego postępowania, postanowieniem nr 337, z dnia 23 listopada 2012 r., zostały zaliczone następujące dowody: część dowodów uzyskanych w sprawie oznaczonej sygnaturą akt RGD. 405-30/12/MLM, tj.: ― pismo Spółki KREDYT BANK SA, z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. SP/382/2012, ― pismo Spółki KREDYT BANK SA, z dnia 21 sierpnia 2012 r., sygn. SP/400/2012, ― pismo Spółki KREDYT BANK SA, z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. SP/468/2012, oraz ― pismo Spółki KREDYT BANK SA, z dnia 16 kwietnia 2012 r., sygn. SP/287/2012, przekazane w sprawie o sygn. DDK-405-9/12/JOB wraz z następującymi złącznikami:
wyciąg z KRS (załącznik nr 1),
formularze informacyjne dotyczące kredytu konsumenckiego (7 sztuk),
formularze informacyjne dotyczące kredytu konsumenckiego – pośrednik kredytowy ŻAGIEL SA w Lublinie (5 sztuk),
wzorzec Umowa Kredytu Gotówkowego Nr… , stosowany przy umowach zawieranych przez pośrednika ŻAGIEL SA w Lublinie. [4] Ustosunkowując się do postawionych zarzutów KREDYT BANK, pismem z dnia 12 grudnia 2012 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie i zobowiązał się do tego, iż podejmie działania zmierzające do zaniechania stosowania zarzucanych praktyk. P REZES U RZĘDU USTALIŁ STAN FAKTYCZNY , JAK NIŻEJ . 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [5] Spółka KREDYT BANK SA została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 12 czerwca 2001 r. pod numerem 0000019597. Przedmiotem działania Spółki jest m.in. prowadzenie działalności bankowej, w tym udzielanie kredytów konsumenckich, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 zm.). W ramach prowadzonej działalności przedsiębiorca oferował konsumentom m.in. kredyty i pożyczki, udzielane zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem Spółki ŻAGIEL SA. [6] W dniu 13 lutego 2013 r. Prezes Urzędu otrzymał pismo Banku Zachodniego WBK SA z siedzibą we Wrocławiu (zwany dalej również BZ WBK). Z treści tego pisma wynika, że w dniu 4 stycznia 2013 r. KREDYT BANK został przejęty przez BZ WBK, który obecnie jest jego następcą prawnym. Dodatkowo, BZ WBK poinformował, iż przedstawił Prezesowi Urzędu propozycję dokonania zmian we wzorcach umownych oraz procesach obowiązujących w Banku [tu; BZ WBK] oraz, że zamierza wdrożyć jednolite rozwiązania w połączonym banku [tu; KREDYT BANK]. [7] Aktualny wyciąg z KRS (stan na dzień 19.02.2013 r.) potwierdza, że w rubryce 4 rejestru KREDYT BANK zamieszczono wpis, o treści: Wzmianka o podjęciu uchwały o połączeniu: uchwała z dnia 30 lipca 2012 r. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Kredyt Bank Spółka Akcyjna (Spółka przejmowana) w sprawie połączenia z Bankiem Zachodnim WBK Spółka Akcyjna (Spółka przejmująca) poprzez przeniesienie całości majątku Spółki przejmowanej na rzecz przejmującej, z równoczesnym podwyższeniem kapitału zakładowego Spółki przejmującej poprzez emisję akcji, które Spółka przejmująca wyda wszystkim dotychczasowym akcjonariuszom Spółki przejmowanej. [8] W przekazanym przez BZ WBK odpisie z KRS, z dnia 8 lutego 2013 r. w rubryce 4 (podrubryka 2) KRS BZ WBK widnieje wpis o treści: Uchwały Nadzwyczajnych Walnych Zgromadzeń Spółek Banku Zachodniego WBK SA i Kredyt Banku SA o połączeniu Spółek zgodnie z art. 492 § 1 pkt 1 ksh poprzez przeniesienie całego majątku (wszystkich aktywów i pasywów) Kredyt Banku SA jako Spółki przejmowanej, na rzecz Banku Zachodniego WBK SA jako Spółki przejmującej, z równoczesnym podwyższeniem kapitału zakładowego Banku Zachodniego WBK poprzez emisję akcji połączeniowych, które Bank Zachodni WBK SA wyda dotychczasowym akcjonariuszom Kredyt banku SA… . [9] W dniu 11 kwietnia 2013 r. BZ WBK dostarczył kopię decyzji Komisji Europejskiej z dnia 18 lipca 2012 r., …w sprawie zgłoszenia koncentracji związanej z przejęciem kontroli nad KREDYT BANK. [10] Bank Zachodni WBK był stroną innego postępowania, prowadzonego przez Prezesa Urzędu, pod sygn. RPZ-61/29/12/AC/3. Postępowanie to zostało wszczęte, przez Prezesa Urzędu, z dniem 23 listopada 2012 r., i dotyczyło praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, określonych w: I. Art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na stosowaniu postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kpc, o treści: 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Bank zastrzega sobie prawo zmiany oprocentowania w czasie trwania niniejszej umowy, jeżeli zmiana stopy procentowej spowodowana jest zmianą kosztów pozyskania środków pieniężnych przez Bank w następstwie jednej z niżej wymienionych okoliczności: 1) zmiany stóp procentowych NBP, 2) zmiany poziomu cen instrumentów finansowych na krajowym rynku pieniężnym, 3) zmiany poziomu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez GUS (§ 3 ust. 1 „Umowy o limit kredytowy”); II. Art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na wprowadzeniu konsumentów w błąd co do: a) wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania kredytu, poprzez prezentowanie informacji o jej wysokości wyliczonej przy błędnym założeniu, że kredytowane koszty kredytu powinny zostać uwzględnione w kwocie wypłaty „k” o której mowa w pkt 2 załącznika nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim; b) proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu, co mogło stanowić nieuczciwą praktyką rynkową, w rozumieniu art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym; III. Art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na stosowaniu 30-dniowego terminu wypowiedzenia umowy o limit kredytowy, co mogło być sprzeczne z art. 42 ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim; IV. Art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, poprzez nieinformowanie konsumentów w formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu o opłatach z tytułu zaległości w spłacie kredytu i odsyłaniu w tym zakresie do Taryfy opłat i prowizji pobieranych przez Bank Zachodni WBK S.A. za czynności bankowe dla ludności, co mogło być sprzeczne z art. 14 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy o kredycie konsumenckim; V. Art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na pobieraniu odsetek od kredytowanych kosztów kredytu w przypadku skorzystania przez kredytobiorcę z prawa do odstąpienia od umowy bez podania przyczyny w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, co mogło być sprzeczne z art. 54 ust. 1, 2 i 4 ww. ustawy o kredycie konsumenckim; VI. Art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na wyznaczeniu w formularzach informacyjnych dotyczących kredytu konsumenckiego, jednodniowej daty ważności informacji w nim zawartych, co może naruszać art. 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. [11] Zakres przedmiotowy postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu wobec WZ WBK, był szerszy i obejmował więcej zarzutów, niż postawiono Spółce KREDYT BANK, postanowieniem nr 336 z dnia 23 listopada 2012 r., tym 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl niemniej część zarzutów wskazanych w punkcie [10] ustaleń Prezesa Urzędu, tj. określone pkt. II a, b, V i VI, mimo nieznacznych różnic sformułowań ich treści, pokrywają się w całości z przedmiotem postępowania, które kończy niniejsza decyzja. [12] W dniu 12 marca 2013 r. Prezes Urzędu wydał w sprawie RPZ-61/29/12/AC/3 decyzję nr RPZ 2/2013 i przyjął zobowiązanie Banku Zachodniego WBK S.A. do podjęcia działań zmierzających do zaniechania naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, poprzez. 1) wprowadzenie do obrotu z konsumentami wzorca umowy o limit kredytowy, w którym postanowienie wskazane w pkt I.1 zostanie zmienione w następujący sposób: 1) Od wykorzystanego limitu kredytowego Bank pobiera odsetki w stosunku rocznym według stawki zmiennej. W dniu zawarcia niniejszej umowy oprocentowanie limitu kredytowego wynosi ….% w stosunku rocznym. Oprocentowanie limitu kredytowego równe jest stopie referencyjnej NBP powiększonej o … punktów procentowych. Zmiana wartości stopy referencyjnej NBP spowoduje zmianę wysokości oprocentowania limitu kredytowego. Bank powiadomi Kredytobiorcę o zmianie oprocentowania w okresie 21 dni od jej dokonania. 2) W przypadku, gdy oprocentowanie ustalone w sposób określony w ust. 1 przekroczy czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP, Bank zastosuje oprocentowanie równe czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP. 3) W przypadku zmiany rodzaju konta, w ramach którego udzielony jest limit, Bank zastosuje oprocentowanie limitu odpowiednie dla nowego rodzaju konta. 4) Zmiana stopy procentowej będzie miała wpływ na wartość ekspozycji kredytowej oraz wysokość rat odsetkowych, przy czym wzrost stopy procentowej zwiększy a spadek, zmniejszy poziom ekspozycji kredytowej. 5) Naliczanie odsetek odbywa się w oparciu o zasadę wyrażoną w postaci ilorazu 365/365 (366/365 w roku przestępnym), co oznacza przyjęcie faktycznej ilości dni w okresie obrachunkowym w stosunku do 365 dni w roku obrachunkowym, oraz zaoferowanie klientom, którzy zawarli z Bankiem umowy przewidujące zasady zmiany oprocentowania kwestionowane przez Prezesa Urzędu, aneksu do umowy i przejście na zasady zmiany oprocentowania opisane powyżej; 2) prezentowanie w formularzu informacyjnym oraz umowie o kredyt gotówkowy w pozycji „całkowita kwota kredytu” kwoty kredytu z pominięciem części kredytu przeznaczonej na prowizję za udzielenie kredytu oraz na opłatę za ubezpieczenie oraz uwzględnianie kwoty kredytu udzielonej na pokrycie prowizji i opłaty za ubezpieczenie wyłącznie w pozycji „całkowity koszt kredytu” oraz liczenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania od wskazanej powyżej całkowitej kwoty kredytu; 3) wprowadzenie do obrotu z konsumentami wzorca umowy o limit kredytowy, w którym postanowienie wskazane powyżej w pkt I.3 zostanie zmienione w następujący sposób: 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1. Kredytobiorca ma prawo w każdym czasie bez dodatkowych opłat, wypowiedzieć niniejszą umowę. Okres wypowiedzenia niniejszej umowy przez Kredytobiorcę wynosi jeden miesiąc. 2. Bank ma prawo wypowiedzieć niniejszą umowę z zachowaniem 62- dniowego okresu wypowiedzenia i zażądać spłaty należności, w przypadku: 1) naruszenia postanowień niniejszej umowy, a w szczególności: a) przekroczenia limitu kredytowego, b) niedotrzymania wysokości wpływów na konto osobiste określonych w § 5 ust. 1, c) zaleganie z jakimikolwiek zobowiązaniami wynikającymi z niniejszej umowy, d) naruszenia postanowień umów zabezpieczenia limitu kredytowego, warunków Umowy konta dla ludności, na podstawie której jest prowadzone konto osobiste określone w § 1, „Regulaminu kont dla ludności” lub Regulaminu, 2) ujawnienia, iż złożone bankowi informacje nie odpowiadają stanowi faktycznemu. 3. Bank może odmówić odnowienia limitu kredytowego, obniżyć kwotę przyznanego limitu w przypadkach określonych w ust. 2. 4. W przypadku niedotrzymania wysokości wpływów na konto osobiste określonych w § 5 ust. 1, niezależnie od uprawnień określonych w ust. 1, Bank może zaproponować zmianę warunków niniejszej umowy w trakcie jej obowiązywania. 4) informowanie o opłatach z tytułu zaległości w spłacie kredytu bezpośrednio w formularzach informacyjnych dotyczących kredytu; 5) nie pobieranie odsetek od kredytowanych kosztów kredytu w przypadku skorzystania przez kredytobiorcę z prawa do odstąpienia od umowy bez podania przyczyny w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia; 6) wydłużenie czasu obowiązywania formularzy informacyjnych dotyczących kredytu do 3 dni roboczych. [13] Bank został zobowiązany do wykonania zobowiązań wymienionych powyżej w punktach 1) i 3) oraz w punktach 4) i 6) w zakresie umów o limit kredytowy w terminie do dnia 30 kwietnia 2013 r., natomiast zobowiązań wymienionych w punktach 2) i 5) oraz w punktach 4) i 6) w zakresie umów o kredyt gotówkowy w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r. [14] Jednocześnie na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu nałożył na przedsiębiorcę obowiązek przekazania do dnia 31 stycznia 2014 r. informacji o stopniu realizacji zobowiązań nałożonych w punkcie I sentencji decyzji, w tym do przesłania: 1. pięciu umów o limit kredytowy zawartych z konsumentami w okresie od dnia 1 maja 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. wraz z formularzami informacyjnymi; 2. pięciu umów o kredyt gotówkowy zawartych z konsumentami po dniu 1 stycznia 2014 r. wraz z formularzami informacyjnymi; 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3. dowodów potwierdzających zaproponowanie dotychczasowym klientom zmiany umów o limit kredytowy w zakresie dotyczącym postanowienia zakwestionowanego w pkt I.1 sentencji decyzji. M AJĄC NA UWADZE ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY , P REZES U RZĘDU ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . [15] Art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przez które rozumie się godzące w nie bezprawne działania przedsiębiorcy. Wprawdzie zgodnie z art. 101 ust. 1 tej ustawy stroną postępowania jest każdy, wobec kogo zostało wszczęte postępowanie w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów tym niemniej zarzut stosowania tego rodzaju praktyk, uwzględniając treść ww. art. 24 ustawy, może być postawiony wyłącznie przedsiębiorcy. Definicja przedsiębiorcy zawarta jest w art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zgodnie z którym pod pojęciem tym rozumie się m.in. przedsiębiorcę w znaczeniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zmianami). Artykuł 4 tej ustawy stanowi, iż: 1) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, 2) za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. [16] W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja, zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zostały postawione Spółce KREDYT BANK SA, która w dacie wszczęcia tego postępowania posiadała przymiot przedsiębiorcy. [17] Z dniem 4 stycznia 2013 r. KREDYT BANK został przejęty przez BZ WBK, który stał się jego następcą prawnym. Jednocześnie z tym dniem KREDYT BANK zaprzestał prowadzenia działalności polegającej m.in. na oferowaniu kredytów konsumenckich, a jego dotychczasowe zobowiązania zostały przejęte przez BZ WBK. Wobec nałożenia na BZ WBK decyzją Prezesa Urzędu nr RPZ 2/2013, obowiązków prowadzących do usunięcia naruszeń zarzucanych także poprzednikowi prawnemu banku, tj. KREDYT BANKOWI w niniejszym postępowaniu, uznać należy, iż dalsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. [18] Zgodnie z brzmieniem art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w sprawach nieuregulowanych, do postępowań przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli z jakichkolwiek przyczyn postępowanie stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej umarza prowadzone postępowanie. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl mowa w tym artykule, będąca przesłanką jego umorzenia oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego. Ustalenie istnienia tej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji poprzez jego umorzenie, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z kilku różnych przyczyn, które mogą mieć zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy charakter. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu 1 przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych lub zdarzeń prawnych, tj. w sytuacjach np. śmierci osoby fizycznej, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub organizacyjnej itp. W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, iż wystąpiła przyczyna niwecząca postępowanie o cesze podmiotowej, jaką jest ustanie bytu rynkowego przedsiębiorcy, wobec którego wszczęto postępowanie. Potwierdza to ustalony i przedstawiony stan faktyczny. Konsekwencją wykazania przesłanki o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania antymonopolowego jest wydanie decyzji o jego umorzeniu, które ma charakter obligatoryjny. W związku z tym dalsze prowadzenie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, stosowanych przez KREDYT BANK uznać należy za bezprzedmiotowe, a wszczęte postępowanie należy umorzyć. Zgodnie bowiem z reprezentowanym w doktrynie poglądem ustalenie bezprzedmiotowości postępowania „ stwarza obowiązek zakończenia postępowania […] przez jego umorzenie, ponieważ nie będzie podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości mającej istotny wpływ na wynik sprawy” 2 . Powyższe stanowisko znajduje również uzasadnienie w orzecznictwie. I tak zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 1998r. (sygn. akt I S.A./Kr/1141/97) „w myśl art. 105 § 1 K.pa., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Użycie przez ustawodawcę słowa „wydaje” a nie „może wydać” oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny”. Natomiast zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1995r. (sygn. akt S.A./L.dz. 2424/94), „z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 § 1 Kpa) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy”. 1 B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, W- wa 1996, s. 462 i następne. 2 Tamże, s. 461-463. 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80-824 Gdańsk tel.: 58 346-29-32, fax.: 58 346-29-33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Rozpatrując sprawę Prezes Urzędu uznał dodatkowo, że brak jest również podstaw do kontynuowania postępowania wobec następcy prawnego KREDYT BANK tj. Banku Zachodniego WBK. BZ WBK był stroną innego postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu, które zostało zakończone w dniu 12 marca 2013 r. Zakres przedmiotowy zarzutów postawionych przedsiębiorcy obejmował również zarzuty dotyczące praktyk KREDYT BANK, z tych też powodów przyjąć należy, że zobowiązanie BZ WBK do zaniechania stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów dotyczy także i działań KREDYT BANK, w szczególności, że jak oświadczył BZ WBK zamierza on wdrożyć jednolite rozwiązania w połączonym banku. Stąd orzeczono, jak w sentencji decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Dyrektor Delegatury UOKik w Gdańsku Roman Jarząbek