Numer decyzji
RGD-31/2003
Decyzja UOKiK RGD-31/2003
- Data decyzji
- 31 grudnia 2003
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA W G DAŃSKU RGD. 562 - 1/03/CF Gda ń sk, dnia 31grudnia 2003r. D ECYZJA N R RGD. 31/2003 Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. Nr 122, poz. 1319 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 cytowanej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek „Rethmann – Szczecin – Oczyszczanie Miasta” Sp. z o.o. w Szczecinie przeciwko Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Stargardzie Szczeci ń skim, dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna je si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 cytowanej ustawy, praktyk ę stosowan ą przez skar ż onego przedsi ę biorc ę , polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug unieszkodliwiania i sk ł adowania odpadów komunalnych, poprzez limitowanie skar żą cej Spó ł ce ilo ś ci odpadów komunalnych, które mo ż e ona dostarczy ć w ci ą gu miesi ą ca z terenu miasta Stargardu Szczeci ń skiego na wysypisko w Łę czycy, a przez to powoduj ą c ą ograniczenie konkurencji lub wa runki jej powstania na rynku wywozu odpadów w Stargardzie Szczeci ń skim i nakazuje zaniechanie jej stosowania. U ZASADNIENIE Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Prezesem Urz ę du lub organem antymonopolowym) wp ł yn ął wniosek „Re thmann – Szczecin Oczyszczanie Miasta” Sp. z o.o. w Szczecinie (zwana dalej Spó ł k ą Rethmann) o uznanie, i ż Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej” Sp. z o.o. w Stargardzie Szczeci ń skim (zwana dalej Spó ł k ą MPGK) poprzez bezzasadn ą odmow ę zwi ę kszenia limitu ilo ś ci przyjmowanych na wysypisko odpadów, nadu ż ywa pozycji dominuj ą cej na rynku w celu przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych dla rozwoju konkurencji (karta akt sprawy 1 - 15). 2 80 - 824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL / FAX : (058) 346 - 29 - 32, 346 - 29 - 33, 301 - 51 - 75 E - MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL W uzasadnieniu wniosku Spó ł ka Rethmann poda ł a, i ż jako podmiot profesjonal - nie zajmuj ą cy si ę ś wiadczeniem us ł ug odbioru i wywozu odpadów, przede wszystkim komunalnych i innych dozwolonych, ś wiadczy tego typu us ł ugi na terenie miasta Stargard Szczeci ń ski. W dniu 17.04.2000r. wnioskodawca zawar ł ze Spó ł k ą MPGK, w ł a ś cicielem sk ł adowiska odpadów w Łę czycy umow ę umo ż l iwiaj ą ca mu sk ł adowanie odpadów pochodz ą cych z terenu miasta Stargardu Szczeci ń skiego (k. 10 – 12). W umowie tej, (obowi ą zuj ą cej do dnia 31 grudnia 2002r.) ustalony zosta ł miesi ę czny limit odpadów, jaki Spó ł ka Rethmann mo ż e dostarczy ć na wysypisko w Łę cz ycy, wynosz ą cy […] ton. Wnioskodawca wskaza ł przy tym, i ż Spó ł ka MPGK, poza zarz ą dzaniem w ł asnym wysypiskiem, ś wiadczy us ł ugi na rynku odbioru i transportu odpadów komunalnych na terenie Stargardu Szczeci ń skiego, a jej szacunkowy udzia ł w tym rynku w 2002r . wynosi ł oko ł o […]%. Na rynku tym, obok wnioskodawcy, który swój udzia ł okre ś la na oko ł o […]% i skar ż onej spó ł ki, funkcjonuje równie ż FUHP „Jantra” Sp. z o.o. z udzia ł em w rynku wynosz ą cym oko ł o […]%. Wnioskodawca chc ą c uzyska ć zezwolenie na zbieranie i transport odpadów na kolejny okres, pismem z dnia 18.04.2002r.wyst ą pi ł do w ł a ś ciciela wysypiska z pro ś b ą o przed ł u ż enie umowy na sk ł adowanie na czas nieokre ś lony lub na okres 10 lat, ewentualnie o zawarcie nowej umowy (k. 13). Nast ę pnie pismem z dnia 24.10.2002r. zwróci ł si ę do Spó ł ki MPGK o zwi ę kszenie miesi ę cznego limitu ilo ś ci odpadów przyjmowanych od niego na wysypisko w Łę czycy do […] t pocz ą wszy od dnia 1 listopada 2002r.w zwi ą zku ze znacznym zwi ę kszeniem – w stosunku do r oku 2000 – ilo ś ci kontrahentów, do których nale żą zarówno firmy, jak i osoby prywatne (k. 14). Otrzyma ł odpowied ź odmown ą , motywowan ą mi ę dzy innymi, ograniczon ą pojemno ś ci ą wysypiska i konieczno ś ci ą zapewnienia sk ł adowania odpadów odbieranych od klientów S pó ł ki MPGK z terenu miasta i gminy Stargard Szczeci ń ski oraz faktem, ż e zwi ę kszenie ilo ś ci klientów wnioskodawcy odby ł o si ę kosztem tej ż e spó ł ki, powoduj ą c utrat ę cz ęś ci zajmowanego (posiadanego) przez ni ą rynku. (k. 15). W ocenie wnioskodawcy odmowa zwi ę kszenia limitu jest bezpodstawna i podyk - towana wy łą cznie obaw ą skar ż onej o utrat ę dalszych klientów, a co za tym idzie i pozycji dominuj ą cej na rynku zbierania i transportu odpadów komunalnych obejmuj ą cym miasto Stargard Szczeci ń ski. W konsekwencji wnioskodawca nie tylko nie mo ż e pozyskiwa ć nowych klientów, ale utraci ł cz ęść tych, których obs ł ugiwa ł do tej pory. Odmowa dost ę pu do wysypiska w wi ę kszym ni ż dotychczas zakresie praktycznie wyznacza akres us ł ug ś wiadczonych pr zez niego na terenie miasta, pozbawiaj ą c go mo ż liwo ś ci rozwoju i zwi ę kszenia udzia ł u w przedmiotowym rynku. W ocenie Spó ł ki Rethmann dzia ł anie takie stanowi dowód na d ąż enie skar ż onej do ograniczenia rozwoju konkurencji na tym ż e rynku. Prezes Urz ę du bior ą c pod uwag ę argumenty podniesione przez „Rethmann Szczecin – Oczyszczanie Miasta” Sp. z o.o. w Szczecinie, na wniosek tej spó ł ki, wszcz ął w dniu 21 lutego 2003r. post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Przedsi ę biorstwo Gospod arki Komunalnej Sp. z o.o. w Stargardzie Szczeci ń skim pozycji dominuj ą cej na rynku sk ł adowania odpadów komunalnych sta ł ych, polegaj ą cego na odgraniczeniu dost ę pu do gminnego wysypiska w Łę czycy, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochr onie konkurencji [...]. Odpowiadaj ą c na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowe - 3 go, pismem z dnia 24 marca 2003r., Spó ł ka MPGK wnios ł a o wydanie decyzji nie stwierdzaj ą cej nadu ż ywania przez ni ą pozycji dominuj ą cej, bowiem w jej ocenie, wnio skodawca konkuruj ą c z ni ą na rynku wywozu odpadów, nie mo ż e jej narzuca ć warunków umowy i wymusza ć nieuzasadnionego ż adnymi okoliczno ś ciami zwi ę kszenia limitu odpadów przyjmowanych na wysypisko w Łę czycy i to tylko z tego powodu, i ż nie posiada w ł asnego wy sypiska w innych gminach, w których równie ż wywozi odpady (k. 22 - 24). W pi ś mie tym, jak i nast ę pnych sk ł adanych w czasie post ę powania antymono - polowego (pisma z dnia: 25 czerwca 2003r., 28 lipca 2003r.,12 sierpnia 2003r., 31 pa ź dziernika 2003r.) wyja ś ni ł a równie ż , ż e: 1. Umowy z podmiotami dostarczaj ą cymi odpady na wysypisko w Łę czycy zawierane s ą w oparciu o okre ś lone dla nich limity ustalane na podstawie przedk ł adanych przez te podmioty wykazów klientów ze wskazaniem ilo ś ci pojemników, ich pojemno ść oraz cz ę stotliwo ść obs ł ugi. Stosowania limitów przy przyjmowaniu odpadów na wysypisko wynika z konieczno ś ci zabezpieczenia go przed sk ł adowaniem tam odpadów z innych gmin. Spo ś ród podmiotów korzystaj ą cych z wysypiska kwartalnie takie wykazy dotycz ą ce obsz aru miasta Stargardu Szczeci ń skiego sk ł adaj ą i aktualizuj ą wnioskodawca i PUHP „JANTRA”, za ś STBS i SM „D ą brówka” zwolnione s ą z tego obowi ą zku w zwi ą zku z tym, i ż obs ł uguj ą wy łą cznie w ł asne zasoby (k. 125). 2. Z wykazu z ł o ż onego przez wnioskodawc ę wynika, i ż w ci ą gu miesi ą ca winien on odbiera ć […] m 3 odpadów komunalnych, co przy przyj ę tym wska ź niku ś redniej g ę sto ś ci odpadów dla miasta Stargardu Szczeci ń skiego równym 0,2 t/m 3 (granice wahania od 0,137 do 0,221 t/m 3 ) pozwala ustali ć , i ż wnioskodawca odbiera miesi ę cznie […]t odpadów, które sk ł aduje na wysypisku nale żą cym do MPGK. Z ilo ś ci odpadów dostarczanych na sk ł adowisko w Łę czycy Spó ł ka Rethmann rozliczana jest wagowo, a wska ź nik g ę sto ś ci odpadów równy 0,2 t/m 3 przyj ę ty zosta ł do okr e ś lenia limitu dla wnioskodawcy, jako najbardziej korzystny. Obliczenia tego wska ź nika dokonano na potrzeby spó ł ki, bior ą c pod uwag ę odczyt wagi na sk ł adowisku i ilo ść opró ż nionych pojemników na trasach mieszanych (miast - wie ś ) (k. 23,65, 125 - 126). 3. Uzgodni ony, miesi ę czny limit, okre ś lony dla wnioskodawcy wynosi […] t i jest wystarczaj ą cy, bior ą c pod uwag ę ilo ść odpadów odbieranych przez niego z terenu miasta. W miesiacach: pa ź dziernik, listopad, grudzie ń 2002r. wnioskodawca dostarczy ł na nale żą ce do MPGK wy sypisko odpowiednio […] t, […] t i […]t odpadów, nie przekraczaj ą c przyznanego mu limitu. Jednak ż e zrzut odpadów na wysypisko w ka ż dym z wymienionych miesi ę cy jest znacznie wy ż szy od tego, który wynika z wykazów klientów i zastosowanego przelicznika g ę sto ś ci odpadów, co utwierdza Spó ł k ę w przypuszczeniach, i ż wnioskodawca nadu ż ywa warunków umowy zawartej mi ę dzy stronami i w ramach ustalonego limitu dostarcza na wysypisko w Łę czycy równie ż odpady odbierane od klientów z gmin, które nie maj ą w ł asnych wysypisk , w tym z gminy Stargard Szczeci ń ski (k. 23, 98,126). 4. Przes ł anki do zwi ę kszenia limitu dla wnioskodawcy wyst ą pi ł yby w sytuacji, gdyby nie zachodzi ł a obawa, ż e ź ród ł em dostarczanych na wysypisko odpadów nie jest miasto Stargard Szczeci ń ski, a wnioskodawca udowodni ł by – przedstawiaj ą c stosowny wykaz – ż e zacz ął obs ł ugiwa ć wi ę ksz ą ilo ść klientów 4 i ż e w zwi ą zku z tym przyznany mu dotychczas limit jest niewystarczaj ą cy (k. 65,94,99). 5. Limit przyj ę cia odpadów na wysypisko w Łę czycy dla FHUP „JANTRA” zosta ł ustal ony w czasie, kiedy firma ta obs ł ugiwa ł a w Stargardzie Szczeci ń skim znacznie wi ę cej klientów, których nast ę pnie utraci ł a (k. 94). 6. Sk ł adowisko Łę czycy jest w ł asno ś ci ą Spó ł ki, w której miasto Stargard Szczeci ń ski posiada 100% udzia ł ów i przeznaczone jest przede wszystkim do sk ł adowania odpadów pochodz ą cych z terenu tego miasta, st ą d te ż wszystkie podmioty, które otrzyma ł y zezwolenie na odbiór odpadów ze Stargardu Szczeci ń skiego, maj ą zapewnion ą mo ż liwo ść ich zrzutu (k. 98). Spó ł ka, k tóra ponios ł a zarówno koszty budowy, jak i rozbudowy wysypiska oraz nak ł ady na jego infrastruktur ę , a tak ż e pokrywa koszty bie żą cej jej eksploatacji, nie ma obowi ą zku przyjmowania tam odpadów spoza Stargardu Szczeci ń skiego od firm konkuruj ą cych z ni ą , w ty m równie ż wnioskodawcy, bowiem z uwagi ograniczon ą pojemno ść wysypiska w Łę czycy jest zobowi ą zana do zabezpieczenia mo ż liwo ś ci przyjmowania odpadów z miasta (k. 23, 99). 7. Na wysypisku w Łę czycy - poza odpadami odbieranymi z miasta Stargardu Szczeci ń skiego - spó ł ka sk ł aduje odpady odbierane z gmin: Kobylanka, Stargard Szcz., Sucha ń , Marianowo, Stara D ą browa, Chociwel, Stare Czarnowo (osiedle w Ko ł baczu) (k. 98). Poza spó ł k ą odpady z innych gmin – niewielkiej ilo ś ci – dostarczaj ą na wysypisko : Zak ł ad Ochrony Ś rodowiska z Dobrzan ( ś rednio miesi ę cznie […] t) i SM „D ą brówka” ze Starej D ą browy ( ś rednio miesi ę cznie […] t); jednostki te uzyska ł y zgod ę na deponowanie odpadów na wysypisku w Łę czycy, bowiem nie posiadaj ą w ł asnych wysypisk, a przej ęł y do obs ł ugi teren, który w okresie wcze ś niejszym by ł obs ł ugiwany przez Rejonowe MPGK, obecnie MPGK Sp. z o.o. (k. 99). Nie ma dokumentu, który okre ś la ł by dla jakiego obszaru ma s ł u ż y ć wysypisko w Łę czycy, jednak ż e wobec faktu, ż e Spó ł ka MPGK zosta ł a utworzona prze z miasto Stargard Szczeci ń ski do realizacji zada ń gminy w zakresie gospodarki odpadami, uzna ć wobec tego nale ż y, ż e sk ł adowisko w Łę czycy s ł u ż y ć ma przede wszystkim do zabezpieczenia potrzeb tego miasta. Spó ł ka zawar ł a porozumienie o sk ł adowaniu tylko z gm in ą Stara D ą browa, na terenie której le żą Łę czyce. Odpady z innych gmin dostarczane s ą za zgod ą zarz ą du Spó ł ki i wynika to z faktu, ż e kiedy ś gminy te by ł y obs ł ugiwane przez RPGK (do 1990r.) (k. 99, 125, 127, 147). 8. Stwierdzenie – w pi ś mie Spó ł ki z dnia 26 listopada 2002r. uzasadniaj ą cym odmow ę zwi ę kszenia limitu wnioskodawcy (k. 15) – mówi ą ce o zwi ę kszeniu liczby klientów Spó ł ki Rethmann kosztem Spó ł ki MPGK, dotyczy obszaru konkurencji obu przedsi ę biorców poza obszarem miasta. W takiej sytuacj i posiadanie w ł asnego sk ł adowiska przez MPGK jest atutem, który w swojej ocenie, mo ż e ona wykorzystywa ć do konkurowania z firm ą Rethamann, i z którego nie zamierza w takiej sytuacji rezygnowa ć (k. 99, 126). W celu uzupe ł nienia powy ż szych wyja ś nie ń Spó ł ka MPGK przedstawi ł a: • pismo Spó ł ki Rethmann z dnia 10.12.2002r. z wykazem umów zawartych przez t ę Spó ł k ę wg stanu na dzie ń 9.12.2002r. (k. 27 – 41), • obliczenie g ę sto ś ci odpadów wg tras (k. 42 - 43), • karty ewidencji odpadu - przekazanie odpadów przez Spó ł k ę Rethmann z 2002r. (k. 44 – 56), 5 • ilo ść odpadów dostarczanych na wysypisko w Łę czycy przez poszczególne podmioty w roku 2002 i w roku 2003 (wg stanu na dzie ń 31.05.2003r.), przy czym w odniesieniu do Spó ł ki MPGK ilo ść odpadów odebranych przez t ę spó ł k ę z miasta Stargardu Szczeci ń skiego zosta ł a ustalona na podstawie wspó ł czynnika g ę sto ś ci dla terenów wiejskich, bowiem samochody Spó ł ki obs ł uguj ą teren mieszany i nie jest mo ż liwe ustalenie dok ł adanej ilo ś ci odpadów odebranych z miasta (k. 126), • szacunkowy udzia ł w rynku wywozu odpadów komunalnych sta ł ych odbieranych z terenu miasta Stargardu Szczeci ń skiego, który wg stanu na koniec mca kwietnia 2003r. przedstawia si ę nast ę puj ą co: Spó ł ka MPGK – […]% (oko ł o […] t), FUHP „JANTRA” – […]% (oko ł o […] t) i Spó ł ka Rethmann – […]% ([…] t) (k. 64); udzia ł ten zosta ł obliczony na podstawie faktycznego przywozu odpadów na sk ł adowisko, maj ą cego potwierdzenie w wydruku wagowym z m - ca kwietnia 2003r. (k. 99), • kopie umów (wraz z aneksami): z FUHP „JANTRA” dotycz ą c ą przyj mowania na wysypisko w Łę czycy odpadów odbieranych przez t ę firm ę z terenu miasta Stargardu Szczeci ń skiego (limit […] t/m - c, k. 66 - 71), „SUZAN - POLSKA” Sp. z o.o. (limit […] t/rok, k. 73 - 75,), wnioskodawc ą (k. 76 - 79), Zak ł adem Ochrony Ś rodowiska (limit […]t /m - c, odpady odbierane z obszaru miasta Dobrzany, k. 80 - 82), SM „D ą brówka” (limit […]t/m - c, k. 83 - 84), „BUMAS” Sp. z o.o. (limit […] t/kwarta ł – gruz rozbiórkowy, k. 85 - 86), STBS Sp. z o.o. (limit […] t/m - c, bez okre ś lenia obszaru, k. 87 - 88) oraz kopi ę por ozumienia z Gmin ą Stara D ą browa okre ś laj ą cego zasady przyjmowania na wysypisko w Łę czycy odpadów z tej gminy (limit […] t/m - c, k. 72 – 74,). Wnioskodawca pismem z dnia 30.06.2003r. i nast ę pnymi, ustosunkowywuj ą c si ę do wyja ś nie ń skar ż onej podniós ł , i ż : 1. Zarzut Spó ł ki MPGK o rzekomym dostarczaniu na wysypisko z innego, ni ż miasto Stargard Szczeci ń ski terenu, postawiony w zwi ą zku z wynikami oblicze ń wska ź nika g ę sto ś ci odpadów z m - ca grudnia 2002r. jest nieporozumieniem, bowiem g ę sto ść odpadów z tego miesi ą ca rzeczywi ś cie odbiega od warto ś ci z innych miesi ę cy, ale jest to zjawisko normalne, wynikaj ą ce z okresu ś wi ą tecznego, z którym wi ąż e si ę zwi ę kszona konsumpcja towarów i wi ę ksz ą w zwi ą zku z tym ilo ś ci ą odpadów, które ugniatane w pojemnikach zwi ę kszaj ą zna cznie ich ci ęż ar (k. 91). 2. Spó ł ka ma zabezpieczone miejsca sk ł adowania odpadów odbieranych z innych gmin i wo ż enie ich do Łę czyc nie jest dla niej w ż aden sposób uzasadnione ekonomicznie. Odpady z gminy Stargard Szczeci ń ski wywozi ona na wysypisko w miejsc owo ś ci Dalsze. W zwi ą zku z tym postawiony przez skar ż on ą zarzut, ż e wnioskodawca,naruszaj ą c warunki umowy, zwozi na wysypisko w Łę czycy odpady ze wspomnianej gminy uzna ć nale ż y za bezzasadny (k.91, 102, 118, 158 – z 4.12.2003). 3. Gdyby faktycznie dostarcza ł on do Łę czycy odpady z innych gmin, Spó ł ka MPGK natychmiast wypowiedzia ł aby mu umow ę . Swoje przekonanie w tym wzgl ę dzie wnioskodawca opiera na fakcie, i ż kiedy w 2002r. wygra ł przetarg na wywóz odpadów z gminy Chociwel (obs ł ugiwanej dot ą d przez Spó ł k ę MPG K), to skar ż ona odmówi ł a mu dost ę pu do wysypiska w Łę czycy, stwierdzaj ą c, i ż odpady z gminy Chociwel mog ą by ć tam sk ł adowane tylko wtedy, kiedy odbiera ł a je b ę dzie MPGK (k. 92), 6 4. Przy zachowaniu jednolitych warunków dost ę pu do wysypiska w Łę czycy jest on w stanie skutecznie konkurowa ć ze Spó ł k ą MPGK ni ż sz ą cen ą wywozu odpadów, uzyskan ą dzi ę ki kontroli i redukcji kosztów tej dzia ł alno ś ci, w tym równie ż i osobowych, na przyk ł ad poprzez zmian ę pojemnikw na ekonomiczniejsze i ł atwiejsze w obs ł udze. Stanowisko skar ż onej zarówno w przedmiocie ustalenia, jak i warunków zwi ę kszenia limitu, utrudnia mu, a w ł a ś ciwie uniemo ż liwia jakikolwiek rozwój dzia ł alno ś ci, która w sposób oczywisty wymaga inwestycji i nak ł adów opartych na d ł ugoterminowych analizach i nak ł adach. Wniosek o zwi ę kszenie limitu wi ąż e si ę nie tylko z planowaniem i strategi ą rozwoju firmy, ale i konieczno ś ci ą zabezpieczenia warunków do zawierania nowych umów. Brak pewno ś ci, ż e odpady odbierane w ramach nowej umowy zostan ą przyjete na wysypisko, p rzy braku pewnej nadwy ż ki w limicie, praktycznie uniemo ż liwia nawet prowadzenie chocia ż by wst ę pnych rozmów (k. 92,101,102, 107). 5. Zawarcie umowy na sk ł adowanie odpadów na wysypisku w Łę czycy z ograniczeniem nie tylko wagowym (limit), ale i czasowym (do 31. 12.2003r.), skutecznie ogranicza udzia ł Spó ł ki Rethmann w usuwaniu odpadów z terenu miasta, bowiem eliminuje mo ż liwo ść pozyskania nowych klientów, tym bardziej, ż e nie ma ona pewno ś ci, ż e nowa umowa na nast ę pne lata zostanie podpisana, skoro poprzedni ą zaw arto w dniu 16.12.2002r., a wi ę c na dwa tygodnie przed up ł ywem okresu, na jaki obowi ą zywa ł a (k. 92,101). 6. Z umowy o korzystanie z wysypiska nie wynika, aby zwi ę kszenie limitu nast ę powa ł o automatycznie w razie zawarcia nowych umów z klientami, st ą d te ż wyja ś nienia skar ż onej w tym zakresie, traktuje on jako z ł o ż one wy łą cznie na potrzeby niniejszego post ę powania, za ś zgodnie z fakturami wystawionymi przez ni ą w 2002r. dostarczy ł on na wysypisko […] t odpadów (wg MPGK – […] t), za ś w okresie 1.01. - 31.05.2003r. – […] t (wg MPGK – […] t) (k. 102, 113 - 117). 7. W trakcie post ę powania antymonopolowego, z pismem z dnia 8.08.2003r. wyst ą pi ł do Spó ł ki MPGK o zwi ę kszenie limitu z dniem 8.09.2003r. z uwagi na mo ż liwo ść odbioru odpadów z JW. 17 55 w Stargardzie w ilo ś ci […] t m 3 cznie, tj. oko ł o […] t/m - c. (k. 107). W odpowiedzi na swoje wystapienie otrzyma ł w dniu 27.08.2003r. projekt aneksu do umowy Nr TS - 1 - 100/ 58/2002 (k. 121), z którego wynika, i ż uzyska on zwi ę kszenie limitu do […] t miesi ę c znie pod warunkiem, i ż ka ż dorazowo b ę dzie przedk ł ada ł mistrzowi wysypiska potwierdzenia odbioru odpadów w ł asnor ę cznie podpisane przez klienta prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą (aneks – k. 121). Oceniaj ą c taki zapis jako niewykonalny w praktyce, odes ł a ł aneks skar ż onej nie podpisuj ą c go. Realizacja na ł o ż onego obowi ą zku wymaga ł aby od pracowników Spó ł ki Rethmann sporz ą dzenia odpowiedniego dokumentu przy ka ż dorazowym odbiorze odpadów od klienta i domagania si ę z ł o ż enia jego w ł asnor ę cz nego podpisu. Prowadzi on wymagan ą prawem ewidencj ę dotycz ą c ą odbieranych i transportowanych odpadów i ewidencj ę z zastosowaniem kart przekania odpadów, i w jego ocenie obowi ą zuj ą ce przepisy nie przewiduj ą , aby ka ż dowrazowy odbiór odpadów by ł potwierdzany w sposób wymagany przez Spó ł k ę MPGK. Wnioskodawcy wiadomym jest, i ż na inne podmioty korzystaj ą ce z wysypiska takiego obowi ą zku nie na ł o ż ono i wobec przys ł uguj ą cego Spó ł ce MPGK prawa rozwi ą zania z nim umowy w przypadku stwierdzenia, i ż na wysypisko w Łę czy cy dostarczane s ą odpady spoza miasta Stargardu 7 Szczeci ń skiego, wprowadzanie dodatkowego zapisu do umowy ocenia on jako dzia ł anie antykonkurencyjne podjete w celu skutecznej blokady rozwoju firmy Rethmann na terenie miasta. Przyjmowanie odpadów odebranych z gminy na gminne wysypisko jest obowi ą zkiem publicznym, który nie mo ż e by ć traktowany w sposób uznaniowy (k. 119, 159). Ponadto wnioskodawca w pi ś mie z dnia 20.05.2003r. i 30.06.2003r. przedstawi ł symulacj ę kosztów wywozu odpadów komunalnych, które musi a ł by ponie ść – przy us ł udze 1x na 2 tygodnie, pojemnik 120 l - gdyby odpady odbierane ze Stargardu Szczeci ń skiego musia ł dostarcza ć na wysypisko w miejscowo ś ci: Dolice ( 4,77 z ł /m 3 ), Łę czyca (3,76 z ł /m 3 w 2002r. i 3,93 z ł /m 3 w I kwartale 2003r. ) i Dalsze ( 4,35 z ł /m 3, , k. 93) informuj ą c jednocze ś nie, i ż w latach poprzednich (1997 - 2002) odpady ze Stargardu by ł y wo ż one do Łę czycy i Dolic. Od 2003r. na wysypisko w Dolicach przyjmowane s ą odpady wy łą cznie z gminy Dolice i gmin o ś ciennych, a gmina miasta Stargard do takich nie nale ż y (k. 59 - 60). Przed ł o ż y ł równie ż do akt kopi ę decyzji zezwalaj ą cej mu na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie zbierania i transportu odpadów z terenu miasta Stargardu Szczeci ń skiego w okresie od 1 styczni a 2003r. do 31 grudnia 2012 r. (miejsce unieszkodliwiania usuwanych z miasta odpadów – sk ł adowisko w miejscowo ś ci Dalsze w gminie My ś libórz) (k. 108 - 110) oraz decyzji zmieniaj ą cej, w której jako miejsce sk ł adowania odpadów – do dnia 31 grudnia 2003r. – wsk azane jest sk ł adowisko w Łę czycy (k. 11 - 112) oraz umow ę MPGK na przyjmowanie odpadów na sk ł adowisko w Łę czycy (k. 104 - 106). Spó ł ka MPGK ustosunkowywyuj ą c si ę do zarzutu wprowadzenia zapisu o obo - wi ą zku potwierdzania w ł asnor ę cznym podpisem odbioru odpadów od prowadz ą cych dzia ł alno ś c gospodarcz ą klientów Spó ł ki Rethmann, wyja ś ni ł a, i ż uczyni ł a to, bowiem jest przekonana, i ż wnioskodawca naruszaj ą c warunki umowy sk ł aduje w Łę czycy odpady odbierane z gminy Stargard Szczeci ń ski i innych obszarów, gdzie nie ma on mo ż liwo ś ci korzystania z wysypisk, i ż e po uzyskaniu wi ę kszego limitu z racji obs ł ugi JW. 1755 b ę dzie to czyni ł nadal. Spó ł ka dysponuje informacjami, ż e odpady z jednostki wojskowej odbiera firma JANTRA (k. 126,129), a wnioskodawca, który w m - cu maju 2003r. wykazywa ł ż e odpady z tej jednostki odbiera, nie wyst ę powa ł wtedy o zwi ę kszenie limitu (k. 126, 130134 oraz 135 - 146). W jej ocenie jest to jest to oczywisty dowód, i ż chodzi o innych klientów i wykorzystanie limitu do innych celów, tym bardziej, i ż w ą tpliwym jest ż e samochód Spó ł ki Rethmann jad ą c po trasie odbiera ł opady wy łą cznie z miasta lub wy łą cznie spoza miasta. Wnioskodawcy zaproponowano, aby sam stali ł form ę potwierdzania ź ród ł a pochodzenia odpadów (k. 128) i st ą d te ż stanowisko MPGK nale ż y traktowa ć nie jako uci ąż liwo ść , a jedynie ochron ę przed ewentualnym naruszeniem umowy przez Spó ł k ę Rethmann. Obiekty wojskowe znajduj ą si ę na terenie zamkni ę tym, dozorowanym terenie i o ka ż dej porze mo ż liwe jest otrzymanie potwierdzenie opró ż nienia pojemnika od wytwórcy odpadów (k. 125). Pismem z dnia 18.12.2003r. spó ł ka MPGK poinformowa ł a organ antymonopo - lowy, i ż wnioskodawca nie wskaza ł innego sposobu potwierdzenia ź ród łą pochodzenia odpadów. W zwi ą zku z up ł ywem terminu obowi ą zywania umowy ze Spó ł k ą Rethmann oraz wobec faktu, i ż z dniem 1.01.2004r. zmieni ą si ę ceny za sk ł adowanie odpadów, Spó ł ka poinformowa ł a o powy ż szym wnioskodawc ę (k. 167). Wezwa ł a go równie ż do przedstawienia wykazu zawartych u mów na wywóz odpadów z terenu miasta Stargardu szczeci ń skiego (k. 166). Pomimo nie spe ł nienia tego warunku, Spó ł ce Rethmann zosta ł a przedstawiona nowa umowa dotycz ą ca sk ł adowania przez ni ą z wysypiska w Łę czycy, w której limit sk ł adowania odpadów przez wni oskodawc ę zosta ł podniesiony do […] t miesi ę cznie i z której usuni ę to warunek dotycz ą cy ź ród ł a pochodzneia odpadów, kwestionowany przez wnioskodawc ę (k. 170 - 171). 8 O RGAN A NTYMONOPOLOWY USTALIŁ I ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE : Niniejsze post ę powanie antymonopolowe przeprowadzone zosta ł o w zwi ą zku z postawionym Spó ł ce MPGK zarzutem domniemanego nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej, poprzez ograniczanie Spó ł ce Rethmann miesi ę cznych limitów zrzutu odpadów komunalnych 1 na sk ł adowisko w Łę czycy, w celu przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych dla rozwoju konkurencji na rynku wywozu tych ż e odpadów z terenu Stargardu Szczeci ń skiego, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji [...]. Warunkiem zastosowania ustawy antymonopolowej oraz wyci ą gni ę cia ewentu - alnych sankcji wobec przedsi ę biorcy naruszaj ą cego jej zakazy, jest sprecyzowanie rynku w ł a ś ciwego w danej sprawie, bowiem praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę zawsze zwi ą zana jest z rynkiem w ł a ś ciwym i wyst ę p uje wy łą cznie na nim, zarówno w jego uj ę ciu produktowym, jak i geograficznym. 2 Zgodnie z art. 4 ust. 8 ustawy o ochronie konkurencji przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę - „rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznacze - nie, cen ę i w ł a ś ciwo ś ci (w tym jako ść ) s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji”. Bior ą c pod uwag ę przedmiot rynku (towar, us ł uga) w niniejszej sprawie winny by ć brane pod uwag ę dwa odr ę bne, jednak ż e funkcjonalnie powi ą zane ze sob ą rynki lokalne: 1. rynek us ł ug sk ł adowania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, 2. rynek us ł ug wywozu (odbioru) odpadów komunalnych. Pierwszy, maj ą cy lokalny charakter, rynek, geograficznie wyznaczony jest grani - cami gmin: Kobylanka, Stargard Szczeci ń ski, Sucha ń , Marianowo, Stara D ą browa, Chociwel, Stare Czarnowo, Dobrzany, bowiem odpady komunalne z tych gmin dostarczane s ą na wysypisko w Łę czycy, na którym wykonywane s ą us ł ugi decyduj ą ce o przedmiotowym zakresie tego rynku. W ł a ś cicielem wysypiska jest Spó ł ka MPGK. Drugi z nich jest rynkiem o mniejszym zasi ę gu terytorialnym, ze wzgl ę dów for - malnych 3 ograniczonym do obszaru gminy miasta Stargard Szczeci ń ski. Na rynku tym, obok Spó ł ki MPGK i wnioskodawcy, funkcjonuje równie ż PHUP „JANTRA” Sp. z o.o. z Przec ł awia i kilka innych podmio tów wywo żą cych odpady: b ą d ź wytworzone przez siebie b ą d ź te ż pochodz ą ce z w ł asnych zasobów (k. 64). Aby wykaza ć , i ż nast ą pi ł o naruszenie przepisu art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o 1 Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628 z pó ź n. zm.) przez odpady komunalne rozumie si ę „odpady powstaj ą ce w gospodarstwach domowych, a tak ż e odpady nie zawieraj ą ce odpadów niebezpiecznych, pochodz ą ce od innych wytwórców odpadów, które ze wzgl ę du na swój charakter lub sk ł ad s ą podobne do odpadów pows taj ą cych w gospodarstwach domowych” 2 Por. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 18.09.2002r., sygn. akt Ama 116/01 3 Zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami, tj. art.9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 wrze ś nia 1996r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (Dz. U. Nr 132, poz. 622 z pó ź n. zm.), na prowadzenie na obszarze okre ś lonej gminy dzia ł alno ś ci gospodarczej polegaj ą cej na wykonywaniu us ł ug wywozu odpadów komunalnych obligatoryjnie wymagane jest uzyskanie zezwolenia wydanego przez w ł a ś ciwego prezydenta, burmistrza czy wójta. 9 ochronie konkurencji [...], nale ż y dowie ść nie tylko, i ż na zdefiniowanym uprze dnio rynku w ł a ś ciwym, skar ż ony przedsi ę biorca zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą , ale równie ż , ż e nadu ż ywa jej w ten sposób, ż e przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. W sprawie b ę d ą cej przedmiotem niniejszego rozstrzygni ę cia rynkiem w ł a ś ciwym jest lokalny rynek us ł ug unieszkodliwiania i sk ł adowania odpadów komunalnych, na którym Spó ł ka MPGK zajmuje bezsprzecznie pozycj ę dominuj ą c ą , jest bowiem jedynym podmiotem eksploatuj ą cym wysypi sko w Łę czycy. Domniemane skutki ograniczania konkurencji wyst ę puj ą na lokalnym rynku wywozu odpadów komunalnych, jednak ż e jest to wynik okre ś lonych dzia ł a ń podejmowanych przez Spó ł k ę MPGK na pierwszym z wy ż ej zdefiniowanych rynku w ł a ś ciwym. W niniejszej sprawie ma miejsce specyficzna sytuacja, bowiem skar ż ona pro - wadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na obu rynkach lokalnych, zajmuj ą c na nich de facto pozycj ę dominuj ą c ą w ś wietle art. 4 ust. 9 ustawy o ochronie konkurencji [...], dzi ę ki czemu dysponuje ona okre ś lon ą si łą rynkow ą pozwalaj ą c ą jej na efektywne oddzia ł ywanie zarówno na struktur ę podmiotow ą obu rynków, jak i warunki funkcjonowania ich uczestników. Wp ł yw taki przejawia ć si ę mo ż e w podejmowaniu czynno ś ci zmierzaj ą cych do przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji (tu: na lokalnym rynku wywozu odpadów komunalnych) poprzez ograniczanie samodzielno ś ci konkurentów oraz wymuszanie uczestnictwa w rynku na zasadach mniej korzystnych, ni ż by wynika ł o to z dzia ł ania nie skr ę powanych mechanizmów rynkowych w warunkach istnienia konkurencji. Spó ł ka MPGK posiadaj ą c monopol w sk ł adowaniu i unieszkodliwianiu odpadów komunalnych sta ł ych, jest równie ż najsilniejszym, pod wzgl ę dem udzia ł u w rynku lokalnym, przedsi ę biorc ą zajmuj ą cym si ę ich wywozem. Wed ł ug skar ż onej jej udzia ł w rynku wywozu odpadów komunalnych, ustalonym dla potrzeb niniejszego post ę powania, wynosi […]%, za ś firmy JANTRA i wnioskodawcy odpowiednio […]% i […] % (k. 64) 4 . Z materia ł u dowodowego wynika, i ż Spó ł ka Rethmann odpady odbierane z mia - sta Stargardu Szczeci ń skiego dostarcza na wysypisko w Łę czycy na podstawie umowy zawartej ze skar ż on ą w dniu 16.12.2002r. (k. 76 - 79). Zgodnie z zapisem § 1 ust. 1 i 3 tej ż e umowy odbieraj ą cy odpady (Spó ł ka MPGKiM) zobowi ą zany jest do przyjmowania odpadów pochodz ą cych wy łą cznie z terenu miasta Stargardu Szczeci ń skiego w ilo ś ci nie przekraczaj ą cej […] ton miesi ę cznie. W m - cu kwietniu 2002r. wnioskodawca zwróci ł si ę do Spó ł ki MPGK o zwi ę kszenie spornego limitu do […] t/m - c od dnia 1.11.2002r. w zwi ą zku z zamiarem rozszerzenia dzia ł alno ś ci na terenie miasta. W pi ś mie tym wnioskodawca podaj ą c nazwy firm – nowych kontrahentów – poinformowa ł j ą równie ż , ż e w stosunku do 2000r. znacznie wzros ł a obs ł ugiwana przez niego ilo ść klien tów prywatnych (k. 14). Spó ł ka MPGK nie wyra ż aj ą c zgody na podwy ż szenie limitu, poda ł a jako g ł ówne przyczyny odmowy nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: • zwi ę kszenie ilo ś ci klientów Spó ł ki Rethmann odby ł o si ę jej kosztem, wskutek czego utraci ł a ona cz ęść rynku, • eksploatowana aktualnie kwatera ma ograniczon ą pojemno ść i w zwi ą zku z tym niezb ę dne jest limitowanie ilo ś ci sk ł adowanych w niej odpadów, • jako w ł a ś ciciel wysypiska ponios ł a ona okre ś lone nak ł ady na jego budow ę i usprz ę towienie, a obecnie pokrywa koszty jego funkcjonowania, 4 Jak wyja ś ni ł a Spó ł ka MPGK udzia ł y te zosta ł y obliczone na podstawie ilo ś ci odpadów dostar - czonych na wysypisko w Łę czycy w m - cu kwietniu 2003r. i znajduje potwierdzenie w wydruku wagowym z tego m - ca (k. 65,99). 10 • i ż jest ona zobowi ą zana do zapewnienia miejsca sk ł adowania odpadów przede wszystkim dla swoich klientów z miasta i gminy Stargard Szczeci ń ski i fakt ten bierze pod uwag ę , ustalaj ą c warunki umów z ko ntrahentami korzystaj ą cymi z wysypiska w Łę czycy (k. 15). W nast ę pnych pismach sk ł adanych w trakcie post ę powania antymonopolowego Spó ł ka MPGK wielokrotnie podnosi ł a, i ż limit ograniczaj ą cy wnioskodawcy ilo ść odpadów, któr ą w skali miesi ą ca mo ż e on dostar czy ć na wysypisko w Łę czycy, zosta ł ustalony po to, aby zapobiec sk ł adowaniu tam odpadów odbieranych przez niego z innych gmin, na obszarze których ś wiadczy on równie ż us ł ugi ich wywozu i w których nie posiada w ł asnego wysypiska. Argumenty przedstawione p rzez Spó ł k ę MPGK zarówno w pismach do wniosko - dawcy (k. 15), jak i w wyja ś nieniach sk ł adanych w tracie przedmiotowego post ę powania, maj ą ce stanowi ć uzasadnienie dla ograniczania ilo ś ci odpadów przyjmowanych na wysypisko w Łę czycy od przedsi ę biorców zajmuj ą cych si ę ich wywozem na terenie miasta Stargardu Szczeci ń skiego nie zas ł uguj ą na uznanie. W ocenie organu antymonopolowego nie by ł o i nadal nie ma powodów, które usprawiedliwia ł yby ustalanie miesi ę cznego limitu wagowego wyznaczaj ą cego ilo ść odpadów z tere nu tego miasta, które Spó ł ka Rethmann mo ż e dostarcza ć na wysypisko w Łę czycy. Jest oczywistym, i ż Spó ł ka MPGK, b ę d ą c w ł a ś cicielem wysypiska w Łę czycy ma prawo decydowania o tym, kto i na jakich zasadach b ę dzie z niego korzysta ł . Prawo w ł asno ś ci nie ma j ednak ż e charakteru bezwzgl ę dnego, podlega bowiem ograniczeniom wynikaj ą cym zarówno z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego, jak i bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cych przepisów prawa, co wynika wprost z art. 140 K.c., definiuj ą cego tre ść prawa w ł asno ś ci. Przepisy prawa antymonopolowego, nale żą do grupy przepisów, które mog ą prawo w ł asno ś ci ogranicza ć 5 przede wszystkim ze wzgl ę du na fakt, i ż dysponowanie przez przedsi ę biorców okre ś lonymi budowlami czy infrastruktur ą daje im szczególny rodzaj w ł adzy, pow i ą zanej z tym prawem, pozwalaj ą cej im oddzia ł ywa ć na stan konkurencji na rynku 6 . W ocenie organu antymonopolowego zarówno ograniczanie wnioskodawcy do - st ę pu do wysypiska, najpierw poprzez ustalenie czasowo - wagowego limitu i odmow ę jego zwi ę kszenia, a nas t ę pnie ustanowienie warunków utrudniaj ą cych wykorzystywanie zwi ę kszonego ju ż limitu, ma swoje umocowanie w fakcie, ż e wysypisko w Łę czycy jest w ł asno ś ci ą Spó ł ki MPGK. Skar ż ona ograniczenia w dost ę pie do wysypiska t ł umaczy konieczno ś ci ą ochronienia go przed zape ł nianiem odpadami nie pochodz ą cymi ze Stargardu Szczeci ń skiego. W odniesieniu do wnioskodawcy wynika to z obawy, ż e dostarcza on i b ę dzie to czyni ł nadal, odpady odbierane w innych gminach, na terenie których nie ma w ł asnych wysypisk. Stan sk ł adowiska w Łę czycy (w odniesieniu do aktualnie eksploatowanej kwatery) nie mo ż e stanowi ć dostatecznego usprawiedliwia dla konsekwentnego ograniczania wnioskodawcy limitu odpadów wywo ż onych z terenu Stargardu Szczeci ń skiego, w sytuacji, kiedy Spó ł ka MPGK sk ł aduje tam odpady odbierane przez siebie z 7 innych gmin 7 (k. 98). Nie jest wystarczaj ą cym argumentem ilo ść tych odpadów, jak i fakt, ż e sk ł adowanie to odbywa si ę za przyzwoleniem zarz ą du Spó ł ki MPGK,a tak ż e z tej racji, ż e jest to teren obs ł ugiwany przez Spó ł k ę MPGK ju ż od 13 lat, i ż e wi ążą j ą z tym terenem umowy na 5 Por. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 21.07.1999r., sygn. akt XVII Ama 34/94 6 Por. El ż bieta Modzelewska - W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, Komen - tarz, Wydawnictwo TWIGGER, Warszawa 2002, s. 84. 7 Por. wyrok S ą du Antymonopolo wego z dnia 21 maja 2001r., sygn. akt XVII Ama 69/00 11 ś wiadczenie us ł ug z klientami tam zamieszka ł ymi lub prowadz ą cymi dzia ł alno ść gospodarcz ą . W odniesieniu do podnoszonego przez skar ż on ą faktu, ż e Spó ł ka Rethmann nie posiada wysypisk w gmina ch, w których ś wiadczy us ł ugi wywozu odpadów godzi si ę zauwa ż y ć , i ż ż aden przepis nie wymaga, aby wywo żą cy odpady z okre ś lonego terenu, posiada ł na nim wysypisko. Sk ł adowanie i wywóz odpadów to dwie ró ż ne us ł ugi, a za wykonanie ka ż dej z nich pobierana jest inna co do charakteru i wysoko ś ci op ł ata. 8 Je ż eli Spó ł ka MPGK ma uzasadnione powody, by s ą dzi ć , i ż wnioskodawca przy - wozi do Łę czycy odpady np. z gminy Stargard Szczeci ń ski i posiada dowody, i ż stan taki rzeczywi ś cie ma miejsce , dysponuje ona dysponuje dostatecznymi ś rodkami represji, aby – bez ustalania limitu – dyscyplinowa ć zarówno wnioskodawc ę , jak i innych przedsi ę biorców przywo żą cych odpady na wysypisko w Łę czycy, w taki sposób, aby dostarcza ł y one tam odpady pochodz ą ce wy łą cznie z obszarów wskazanych w umowach. Wszystkie umowy zawarte z podmiotami korzystaj ą cymi z wysypiska (k. 66 - 88) zawieraj ą zapis pozwalaj ą cy na – w razie z ł amania zasady dotycz ą cej miejsca pochodzenia odpadów – rozwi ą zanie umowy z takim przedsi ę biorc ą w trybie natychmiastowym. Niezale ż nie od tego, równie ż Gmina dzia ł aj ą c w oparciu o art. 9 ust. 2 ustawy o utrzymaniu porz ą dku i czysto ś ci [...] mo ż e cofn ąć zezwolenie wydane na wykonywanie us ł ug wywozu odpadów komunalnych z jej terenu, bez odszkodowania, je ż eli dane wysypisko by ł o w tym zezwoleniu wskazane. Nie stanowi równie ż dostatecznego uzasadnienia ogranicze ń w przyjmowaniu odpadów fakt, i ż Spó ł ka MPGK ponios ł a nak ł ady na budow ę wysypiska i obci ąż ona jest kosztami jego eksploatacji. Inwestycje i utrzymanie wysypiska nie s ą problemem, których rozwi ą zanie dotyczy przedsi ę biorców wywo żą cych odpady komunalne bowiem za przyj ę cie od nich odpadów do sk ł adowania i unieszkodliwiania na wysypisku pobierana j est od nich okre ś lona op ł ata 9 . St ą d te ż , w ocenie organu antymonopolowego, zarówno samo ustalenie limitu, jak i pó ź niejsze okoliczno ś ci towarzysz ą ce jego zmianie w sposób bezpo ś redni dowodz ą , i ż czynno ś ci te podj ę te by ł y przez skar ż on ą nie tyle w zamiarze ochrony wysypiska przed jego zape ł nieniem odpadami pochodz ą cymi z innych gmin, ile przede wszystkim w celu utrzymania dotychczasowej struktury lokalnego rynku wywozu odpadów. Obie Spó ł ki prowadz ą na lokalnym rynku wywozu odpadów dzia ł a lno ść konkurencyjn ą , oferuj ą c ten sam rodzaj us ł ugi i zabiegaj ą c o tego samego klienta. W takiej sytuacji wprowadzenie i stosowanie ogranicze ń w korzystaniu z wysypiska w stosunku do przedsi ę biorców, b ę d ą cych nie tylko jej kontrahentami na rynku w ł a ś ciwym, ale równie ż konkurentami na drugim z rynków lokalnych, pozwala Spó ł ce MPGK nie tylko na sprawowanie pe ł nej kontroli nad dzia ł alno ś ci ą konkurentów, ale równie ż skuteczne ograniczanie ich rozwoju. Jakkolwiek obecny udzia ł firmy JANTRA I Spó ł ki Rethman n w wywozie odpadów ze Stargardu Szczeci ń skiego – w porównaniu ze Spó ł k ą MPGK – jest niewielki, to nie wykluczone, i ż w przysz ł o ś ci, szczególnie w sytuacji, gdyby zmieni ł y si ę warunki (mo ż liwo ś ci) korzystania gminnego wysypiska, obaj przedsi ę biorcy mog ą ob ecnemu dominantowi potencjalnie zagrozi ć , co nie pozostanie bez wp ł ywu na osi ą gane przez niego wyniki finansowe. Limit ustalony dla wnioskodawcy w 2000r. (k. 10) pozosta ł do ko ń ca 2003r. nie zmieniony. Wbrew wyja ś nieniom skar ż onej, ż e przes ł ank ą decyduj ą c ą o mo ż liwo ś ci zwi ę kszenia limitu jest przedstawienie wykazu nowych klientów (k. 65,94), w sytuacji kiedy wnioskodawca spe ł ni ł ten warunek (k. 14), nie uzyska ł zgody na sk ł adowanie w Łę czycy wi ę kszej ilo ś ci odpadów, 8 Por. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 17 kwietnia 2002r., sygn. akt XVII Ama 69/01. 9 Por. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 12 grudnia 2001r., sygn. akt XVII Ama 1/01 12 ni ż wskazana w łą cz ą cej strony umowie. O graniczona zosta ł a tym samym zasada pewno ś ci obrotu, bowiem nie sposób jest dokonywa ć uzgodnie ń co do warunków przysz ł ej umowy czy tez umow ę taka zawiera ć (tu: odbiór i wywóz odpadów), je ż eli brak jest zapewnienia, ż e odebrane odpady zostan ą przyj ę te na okre ś lone, wskazane w zezwoleniu na wywóz odpadów wysypisko, pomimo spe ł nienia warunków stawianych przez podmiot zajmuj ą cy si ę sk ł adowaniem i unieszkodliwianiem odpadów. Fakt, ż e wnioskodawca nie wykorzystywa ł w pe ł ni przyznanego mu limitu, nie ma dl a przedmiotowej oceny znaczenia. Konkurowanie o klientów mi ę dzy przedsi ę biorcami dzia ł aj ą cymi na okre ś lonym rynku jest zjawiskiem normalnym w gospodarce rynkowej. Wa ż nym jest, aby nie odbywa ł o si ę to z naruszeniem ustawy antymonopolowej, która chroni wo l ą konkurencj ę na rynku. W ocenie organu antymonopolowego ograniczanie dzia ł alno ś ci konkurenta, a do tego de facto sprowadza si ę w przedmiotowej sprawie ustalanie przez skar ż on ą miesi ę cznego limitu dostawy odpadów na wysypisko w Łę czycy jest sprzeczne z za sad ą swobody prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej zagwarantowanej zarówno Konstytucj ą , jak i ustaw ą o dzia ł alno ś ci gospodarczej i nie znajduje uzasadnienia ani w warunkach organizacyjnotecznicznych, ani prawnych. Stanowi natomiast dzia ł anie, które w rezul tacie utrudnia konkurowanie przedsi ę biorcom na lokalnym rynku wywozu odpadów komunalnych, co przes ą dza o uznaniu go za praktyk ę okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji [...]. Nale ż y przy tym podnie ść , ż e limitowanie i kwotowanie ilo ś ci przywo ż onych na wysypisko w Łę czycy odpadów, pochodz ą cych z terenu miasta Stargard Szczeci ń ski, jest w istocie sterowaniem rynkiem wywozu odpadów. Dzia ł ania te maj ą w istocie swej minimalizowa ć wp ł ywy konkurencyjnych firm wchodz ą cych na ten rynek lub p osiadaj ą cych w nim ma ł o znacz ą cy rynek. Skar ż ony przedsi ę biorca, dysponuj ą c wieloletnim do ś wiadczeniem, doskonale zna jego pojemno ść i g łę boko ść , które to parametry nie ul ę gaj ą i nie ulegn ą znacz ą cym wahaniom w d ł u ż szej nawet perspektywie czasu. Poniewa ż j est to rynek w stanie nasycenia, na którym poda ż (tu: wielko ść wytwarzanych odpadów) nie ro ś nie w sposób dynamiczny, zwi ę kszenie uzyskiwanych obrotów, a przez to udzia ł u w rynku mo ż e odbywa ć si ę g ł ównie w drodze przeci ą gania klientów konkurentów na swoj ą s tron ę , poprzez oferowanie korzystniejszych warunków wykonywanych na ich rzecz us ł ug. Ustalaj ą c i przydzielaj ą c maksymalne kwoty zrzutu odpadów na wysypisku, Spó ł ka MPGK dokona ł a a priori podzia ł u rynku wywozu, ugruntowuj ą c ten sposób swoj ą uprzywilejowan ą pozycj ę lidera i konserwuj ą c – za pomoc ą limitowania, jako skutecznego ś rodka hamuj ą cego i t ł umi ą cego konkurencj ę – dominuj ą ca struktur ę rynku, Wnioskodawca móg ł by ewentualnie wywozi ć odpady odebrane z miasta Star - gardu Szczeci ń skiego na wysypisko miej scowo ś ci Dalsze, jednak ż e w takiej sytuacji koszty wywozu odpadów komunalnych z miasta Stargardu Szczeci ń skiego, przy us ł udze 1x2 tygodnie w przeliczeniu na 1 pojemnik 120 l, by ł yby o by ł by o 15,7% wy ż sze, ni ż w sytuacji, gdyby wnioskodawca dostarcza ł te o dpady na wysypisko w Łę czycy. sk ł adowania tych odpadów w Łę czycy (obliczenia w ł asne UOKiK w oparciu o dane przedstawione przez Spó ł k ę Rethmann, k. 59 - 60, 92 - 93). Trudno w takiej sytuacji nie uzna ć za zasadn ą argumentacj ę wnioskodawcy, ż e ograniczanie mo ż li wo ś ci swobodnego korzystania ze znajduj ą cego si ę w bli ż szej odleg ł o ś ci od us ł ugobiorców wysypiska, w sytuacji, kiedy oferty innych przedsi ę biorców dost ę pne dla niego w obr ę bie danego rynku produktowego, s ą mniej korzystne, ma na celu ograniczenie rozwoju jego dzia ł alno ś ci na lokalnym rynku wywozu odpadów. Ochrona interesów przedsi ę biorców i konsumentów w oparciu o przepisy usta - wy o ochronie konkurencji [...] realizowana jest w interesie publicznym. W o cenie organu antymonopolowego, w sprawie b ę d ą cej przedmiotem niniej - 13 szego post ę powania dosz ł o do naruszenia interesu publicznego. Limitowanie ilo ś ci odpadów, jak ą wnioskodawca mo ż e dostarczy ć miesi ę cznie na wysypisko w Łę czycy w konsekwencji powoduje, i ż warunki konkurencji na lokalnym rynku wywozu (usuwania) odpadów komunalnych nie s ą jednolite dla wszystkich jego uczestników. Brak na nim relacji w pe ł ni konkurencyjnych skutkuje tym, i ż ograniczone jest tam wspó ł zawodnictwo o charakterze cenowym lub poza cenowym, ze strat ą dla konsumentów, których swoboda decydowania, w tej sytuacji, wyboru odbieraj ą cego odpady, ograniczona zosta ł a obowi ą zuj ą cym system kwotowania ilo ś ci odpadów dostarczanych na wysypisko. Tak wi ę c, w rozpatrywanej sprawie, konkurencja rozu miana jako ogólna kategoria charakteryzuj ą ca ogó ł stosunków gospodarczych na danym rynku lokalnym, zosta ł a zagro ż ona, a jej funkcjonowanie zniekszta ł cone wskazanym wy ż ej zachowaniem dominanta rynkowego, przez co naruszony zosta ł interes publicznoprawny, oc hronie którego s ł u ż y ć maj ą m.in. dzia ł ania podejmowane w oparciu o przepisy ustawy antymonopolowej. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , orzeczono jak w sentencji. O kosztach post ę powania, w zwi ą zku z wnioskiem strony skar żą cej, rozstrzy - gni ę to, zgodnie z tre ś ci ą art. 75 ustawy o ochronie […], w odr ę bnym postanowieniu. P OUCZENIE : Od decyzji niniejszej przys ł uguje stronie prawo odwo ł ania do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Delegatury UOKiK w Gda ń sku, w termini e 14 dni od daty dor ę czenia decyzji. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Gda ń sku Roman Jarz ą bek O TRZYMUJĄ : 1. Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. zo.o. ul. Okrzei 6 73 - 110 Stargard Szczeci ń ski 2. 14
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RGD-562-1/03/CF
- Rodzaj praktyki
- Nadużywanie pozycji dominującej
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 38.21 Obróbka i usuwanie odpadów innych niż niebezpieczne
- Region
- Zachodniopomorskie
- Strony
- Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Stargardzie Szczecińskim
- Odwołanie do sądu
- Tak
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów