RKR-44/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE RKR-400-4/06/MS-17/06 Kraków, dn. 30 pa ź dziernika 2006r. DECYZJA Nr RKR – 44/2006 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244 poz. 2080 pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej Delegatur UOKiK (Dz. U. Nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania wyja ś niaj ą cego – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - odmawia si ę wszcz ę cia - na wniosek Polskiej Izby Przedsi ę biorców Bran ż y Pogrzebowej z siedzib ą w Warszawie - post ę powania antymonopolowego pod zarzutem stosowania przez Gmin ę Miasta Tarnowa praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych na terenie Tarnowa, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych na terenie Tarnowa, poprzez pobieranie wy łą cznie od konkurencyjnych, wobec Miejskiego Zarz ą du Cmentarzy, przedsi ę biorców pogrzebowych op ł aty za korzystanie z infrastruktury na cmentarzach komunalnych w Tarnowie przy organizowaniu pochówków przy jednoczesnym nieobci ąż aniu t ą op ł at ą Miejskiego Zarz ą du Cmentarzy, tj. w sposób okre ś lony w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 3 i 5 w/w ustawy o ochronie (…). UZASADNIENIE W dniu 3.03.2006r. do Prezesa UOKIK Delegatura UOKIK w Krakowie – zwanego dalej „organem antymonopolowym” wp ł yn ął wniosek Polskiej Izby Przedsi ę biorców Bran ż y Pogrzebowej z siedzib ą w Warszawie przy ul. Modzelewskiego 35 – zwanej dalej „Izb ą ” o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Gminie Miasta Tarnów – zwanej dalej „Gmin ą ” - pod zarzutem stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych na terenie miasta Tarnowa . Zdaniem Izby praktyki te polega ł y na nadu ż ywaniu przez Miejski Zarz ą d Cmentarzy (zwany dalej „MZC”)– zak ł ad bud ż etowy Gminy - pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug cmentarnych na terenie Tarnowa, poprzez - pobieraniu wy łą cznie od konkurencyjnych - wobec MZC - przedsi ę biorców pogrzebowych op ł aty za korzystanie z infrastruktury na cmentarzach komunalnych w Tarnowie przy organizowaniu pochówków przy jednoczesnym nieobci ąż aniu t ą op ł at ą MZC w Tarnowie oraz - ograniczaniu niektórym przedsi ę biorcom dost ę pu do wykonywania na cmentarzach komunalnych w Tarnowie us ł ug kamieniarsko–budowlanych na zlecenie osób trzecich, przy braku alternatywnych mo ż liwo ś ci wykonywania tych us ł ug. 2 Po uzupe ł nieniu wniosku przez Izb ę kolejnymi pismami organ antymonopolowy wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce, maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy w sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym czy ma ona charakter antymonopolowy. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego organ antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny i zwa ż y ł o nast ę puje: MZC jest zak ł adem bud ż etowym Gminy Miasta Tarnowa, powo ł anym do realizacji zada ń publicznych gminy w zakresie zarz ą dzania cmentarzami komunalnymi znajduj ą cymi si ę na terenie Tarnowa. Stosownie do tre ś ci statutu mo ż e on równie ż ś wiadczy ć us ł ugi pogrzebowe. Do ich zakresu nale ż y m.in.: kopanie grobów ziemnych, dokonywanie pogrzebów (pochówków), ekshumacje i przewóz zw ł ok. Us ł ugi te s ą wykonywane zarówno na terenie cmentarzy komunalnych w Tarnowie, jak i na terenie cmentarzach wyznaniowych. Problem pobierania przez MZC op ł aty za korzystanie z infrastruktury na cmentarzach komunalnych w Tarnowie przy organizowaniu pochówków wy łą cznie od konkurencyjnych - wobec niego - przedsi ę biorców pogrzebowych by ł ju ż przedmiotem post ę powania antymonopolowego, które zosta ł o zako ń czone wydaniem prawomocnej decyzji Nr RKR-6/2004 z dnia 12.05.2004r. Decyzj ą t ą organ antymonopolowy uzna ł za praktyk ę ograniczaj ą ce konkurencj ę pobieranie wy łą cznie od konkurencyjnych – wobec MZC – zak ł adów pogrzebowych op ł aty za organizowanie pochówku na cmentarzach komunalnych w Tarnowie i stwierdzi ł jej zaniechanie z dniem 31.01.2004r. Podstaw ą do stwierdzenia zaniechania stosowania przez Gmin ę opisanej wy ż ej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę by ł o wydanie przez Prezydenta Miasta Tarnowa zarz ą dzenia nr 7/2004 z dnia 12 stycznia 2004 r. w sprawie ustalenia op ł at cmentarnych za us ł ugi ś wiadczone przez Miejski Zarz ą d Cmentarny w Tarnowie. W zarz ą dzeniu tym Prezydent Miasta ustali ł cennik stawek cen i op ł at udost ę pnianie cmentarzy komunalnych i urz ą dze ń cmentarnych w celu wykonania us ł ug pogrzebowych lub innych us ł ug zwi ą zanych z budow ą grobów. M. in. w za łą czniku nr 6 poz. 1 i 2 zosta ł y ustalone op ł aty za udost ę pnienie cmentarza i jego infrastruktury w celu wykonania ceremonia ł u pogrzebowego w wysoko ś ci: - 477,22 z ł brutto (446 z ł netto) w przypadku pogrzebu osoby doros ł ej oraz - 214 z ł brutto (200 z ł netto) w przypadku pogrzebu dziecka do lat 6-ciu. Powy ż sze zarz ą dzenie wesz ł o w ż ycie w dniu 1.02.2004r., a przewidziane w nim op ł aty za udost ę pnienie cmentarza i jego infrastruktury w celu wykonania ceremonia ł u pogrzebowego obci ąż aj ą wy łą cznie osoby uprawnione do dokonania pochówku, które organizuj ą pogrzeb, tj. zamawiaj ą us ł ug ę i ponosz ą jej koszty. W przypadku, gdy pochówek wykonywany jest przez zak ł ad pogrzebowy nale żą cy do MZC, op ł aty te pobierane s ą bezpo ś rednio od osób zamawiaj ą cych us ł ug ę pogrzebow ą , natomiast gdy organizatorem pogrzebu jest zak ł ad pogrzebowy – dzia ł aj ą cy na zlecenie osób uprawnionych – op ł ata jest pobierana od tego zak ł adu, który nast ę pnie obci ąż a ni ą (refakturuje) osoby zlecaj ą ce organizacj ę pogrzebu. Na fakturach MZC okre ś la ł , ż e pobierana kwota stanowi „op ł at ę za udost ę pnianie cmentarza do pogrzebu”, jednak ż e na skutek problemów interpretacyjnych wynik ł ych w zwi ą zku z wyk ł adni ą art. 24 ust 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 z pó ź n. zm.) – dotycz ą cego nie zaliczania do dochodów w ł asnych 3 jednostki samorz ą du terytorialnego dochodów z najmu i dzier ż awy jej sk ł adników maj ą tkowych - od pocz ą tku maja 2006r. do opisu faktur MZC wprowadzi ł okre ś lenie „op ł ata za wykonanie ceremonii pogrzebu na cmentarzu komunalnym”. Zaistnia ł e w ą tpliwo ś ci interpretacyjne zosta ł y usuni ę te przez par. 46 rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 2006r. w sprawie gospodarki finansowej jednostek bud ż etowych, zak ł adów bud ż etowych i gospodarstw pomocniczych oraz trybu post ę powania przy przekszta ł ceniu w inn ą form ę organizacyjno-prawn ą (Dz. U. Nr 116, poz. 783), co spowodowa ł o, ż e MZC zamierza powróci ć do poprzedniego opisu faktur przy najbli ż szej zmianie. Powy ż szy opis faktur by ł stosowany jednakowo zarówno wobec osób zlecaj ą cych MZC organizacj ę pochówku, jak i zak ł adów pogrzebowych dzia ł aj ą cych na zlecenie osób uprawnionych. Jednocze ś nie MZC do łą czy ł o do udzielonej odpowiedzi faktury na dowód tego, ż e op ł aty w wysoko ś ci 477,22 z ł i 214 z ł brutto za udost ę pnienie cmentarza, pobierane s ą zarówno od konkurencyjnych zak ł adów pogrzebowych, jak i od bezpo ś rednich klientów MZC. W przypadku drugiego z zarzutów organ antymonopolowy zebra ł dowody ś wiadcz ą ce, ż e MZC móg ł stosowa ć ograniczenia w dost ę pie do wykonywania us ł ug kamieniarsko-budowlanych na terenie cmentarzy komunalnych w Tarnowie w stosunku do co najmniej jednego przedsi ę biorcy. Polega ł y one – w tym przypadku - na zakazie wykonywania robót na Starym Cmentarzu w Tarnowie. Uzyskano tak ż e informacje, i ż podobne ograniczenia mog ł y by ć lub s ą stosowane wobec kilku innych przedsi ę biorców. W zwi ą zku z powy ż szymi ustaleniami w dniu 4.10.2006r. zosta ł o wszcz ę te na wniosek Izby post ę powanie antymonopolowe pod zarzutem naruszenia art. 8 ust. 1 i 2 pkt 2 i 5 ustawy o ochronie (…), tj. stosowania przez Gmin ę Miasta Tarnowa z siedzib ą przy ul. Mickiewicza 2 praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez Miejski Zarz ą d Cmentarzy – zak ł ad bud ż etowy Gminy - pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych na terenie Tarnowa, poprzez: • odmow ę dopuszczenia niektórych przedsi ę biorców do wykonywania na cmentarzach komunalnych robót kamieniarsko-budowlanych na zlecenie osób trzecich, przy braku alternatywnych mo ż liwo ś ci wykonywania tych us ł ug oraz • przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku us ł ug kamieniarsko-budowlanych realizowanych na terenie cmentarzy komunalnych na zlecenie osób trzecich. Art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie (...) stanowi, i ż organ antymonopolowy mo ż e odmówi ć – w drodze decyzji - wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez organ informacji wynika w sposób oczywisty, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7 lub zakazu okre ś lonego w art. 8. Mo ż e tak ż e - przed wydaniem postanowienia o wszcz ę ciu lub decyzji o odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego - przeprowadzi ć post ę powanie wyja ś niaj ą ce, maj ą ce na celu uzyskanie dodatkowych informacji niezb ę dnych do rozstrzygni ę cia o wszcz ę ciu lub odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego. Maj ą c powy ż sze na uwadze oraz fakt, i ż wniosek w zakresie pobierania wy łą cznie od konkurencyjnych - wobec MZC - przedsi ę biorców pogrzebowych op ł aty za korzystanie z infrastruktury na cmentarzach komunalnych w Tarnowie dotyczy ł dzia ł a ń , które by ł y ju ż przedmiotem prawomocnej decyzji Nr RKR-6/2004 z dnia 12.05.2004r, a informacje 4 uzyskane w toku przeprowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego nie da ł y podstaw do przyj ę cia, i ż decyzja ta nie jest wykonywana - orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji s ł u ż y odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKIK w Krakowie, 31-011 Kraków, pl. Szczepa ń ski 5, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Marek Szarzy ń ski Radca prawny Otrzymuj ą : 1 x Polska Izba Przedsi ę biorców Bran ż y Pogrzebowej; ul. Modzelewskiego 35, 02-679 Warszawa 1 x a/a