DOK-123/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK 1-411-11/05/AP Warszawa, dnia 24 pa ź dziernika 2006 r. DECYZJA Nr DOK - 123/06 Na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.), w zwi ą zku z art. 80 oraz art. 93 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), a tak ż e na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów o d m a w i a wszcz ę cia, na wniosek „Wiernicki” Sp. z o. o. z siedzib ą w Ł owiczu, post ę powania antymonopolowego, w sprawie stosowania przez Renault Polska Sp. z o. o. z siedzib ą w Warszawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku sprzeda ż y nowych samochodów marki Renault, poprzez: - stosowanie systemu rozlicze ń , powoduj ą cego ra żą ce i wielokrotne zani ż ane korzy ś ci (w postaci ra żą co niskich mar ż ) Wnioskodawcy, odbiegaj ą cych od pierwotnie uzgodnionych, co mo ż e narusza ć art. 8 ust. 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; - wielokrotne narzucanie uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych Renault Polska Sp. z o. o. nieuzasadnione korzy ś ci, co mo ż e narusza ć art. 8 ust 1 w zwi ą zku z art. 8 ust 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. U Z A S A D N I E N I E W dniu 23 grudnia 2005 r. „Wiernicki” Sp. z o. o. z siedzib ą w Ł owiczu (zwany dalej równie ż „Wnioskodawc ą ”), z ł o ż y ł wniosek o w wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Renault Polska Sp. z o. o. z siedzib ą w Warszawie. We wniosku tym „Wiernicki” Sp. z o. o. zarzuci ł Renault Polska Sp. z o. o. stosowanie szeregu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , które mog ą narusza ć przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1, 4 i 5 oraz art. 8 ust 1 w zwi ą zku z art. 8 ust 2 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) - zwanej dalej równie ż „ ustaw ą antymonopolow ą ” . Przedmiotowa decyzja odnosi si ę do cz ęś ci wniosku dotycz ą cej zarzutów naruszenia art. 8 ust 1 w zwi ą zku z art. 8 ust 2 pkt 1 i 6 ww. ustawy w zakresie nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku sprzeda ż y nowych samochodów marki Renault. Przedstawiaj ą c powy ż sze zarzuty Wnioskodawca domaga ł si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego oraz wydania decyzji stwierdzaj ą cej nadu ż ywanie przez Renault Polska Sp. z o. o., (dalej równie ż jako „Renault”) pozycji dominuj ą cej polegaj ą cej na stosowaniu systemu rozlicze ń , powoduj ą cego ra żą ce i wielokrotne zani ż anie korzy ś ci (w postaci ra żą co niskich mar ż ) Wnioskodawcy, odbiegaj ą cych od pierwotnie uzgodnionych, a tak ż e wielokrotne narzucanie przez Renault Polska Sp. z o. o. uci ąż liwych warunków umów. Wnioskodawca precyzuj ą c ww. zarzuty w pi ś mie z dnia 27 lutego 2006 r. wskaza ł , i ż dzia ł ania polegaj ą ce na stosowaniu systemu permanentnego obni ż ania mar ż przejawia ł y si ę poprzez: - zobowi ą zanie koncesjonerów do planowania nieosi ą galnych poziomów obrotu, osobno samochodami, cz ęś ciami zamiennymi i us ł ugami, a w przypadku nie osi ą gni ę cia planowanych wyników obni ż enie przyznanej mar ż y, - wymaganie okre ś lonych inwestycji w przedsi ę biorstwach koncesjonerów oraz dotrzymania narzuconych terminów i rozmiarów tych inwestycji, a w sytuacji niedotrzymania parametrów lub terminów obni ż enie przyznanej mar ż y, - wprowadzanie i ci ą g ł e modyfikowanie tzw. „ standardów fundamentalnych ” okre ś laj ą cych wymaganie co do warunków i sposobu prowadzenia sprzeda ż y osobno samochodów, cz ęś ci i us ł ug, a w przypadku braku dok ł adno ś ci w stosowaniu standardów obni ż enie mar ż y, - permanentne kontrole wszystkich aspektów prowadzenia przez koncesjonerów dzia ł alno ś ci handlowej i wprowadzenie systemu punktacji, sytuuj ą cego ich na pozycjach rankingowych, przy czym niska pozycja w rankingu lub nawet obni ż enie jej w stosunku do stanu z poprzedniego notowania powodowa ł y obni ż enie mar ż y, - obowi ą zek podporz ą dkowania si ę zaleceniom w zakresie nabywania us ł ug bankowych, leasingowych i ubezpieczeniowych od okre ś lonych podmiotów, za ś w sytuacji braku lub nie do ść szybkiej ich realizacji obni ż enie mar ż y, - obowi ą zek przyjmowania trudno zbywalnych modeli samochodów i utrzymywania magazynu cz ęś ci zamiennych o narzuconym asortymencie, który w przypadku odmowy wykonania skutkowa ł obni ż eniem mar ż y. Zarzut dotycz ą cy narzucania koncesjonerom uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych Renault Polska Sp. z o. o. nieuzasadnione korzy ś ci, odnosi si ę do takich przejawów nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej, które w sposób uboczny przysparza ł y temu przedsi ę biorcy korzy ś ci. Zosta ł y one podzielone na dwie grupy. Pierwsza z nich zawiera przypadki zwi ą zane z przerzucaniem na koncesjonerów ryzyka i kosztów dzia ł alno ś ci gospodarczej, co mia ł o da ć Renault Polska Sp. z o. o. komfort prowadzenia tej dzia ł alno ś ci kosztem pogorszenia jej warunków po stronie koncesjonerów. Druga wskazuje korzy ś ci przejawiaj ą ce si ę w postaci uzyskania nadmiernej kontroli nad przedsi ę biorstwami koncesjonerów, ł atwo ś ci jej wykonywania i uzale ż nieniu ich od samowolnie wprowadzonych w ż ycie koncepcji Renault. Wnioskodawca wskaza ł jako podstaw ę swojego wniosku naruszenie przez przedsi ę biorc ę art. 8 ust. 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt. 1 i 6 ustawy antymonopolowej . Ponadto Wnioskodawca domaga ł si ę : - dopuszczenia dowodu z zezna ń ś wiadków, tj. przedstawicieli Renault Polska Sp. z o. o. oraz przedstawicieli okre ś lonych koncesjonerów, - wydania decyzji zobowi ą zuj ą cej w trybie art. 88 ust. 1 ustawy antymonopolowej oraz 2 - wymierzenia Renault Polska Sp. z o. o. stosownej kary pieni ęż nej, przewidzianej w art. 101 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak wynika z informacji i dokumentów przedstawionych przez „Wiernicki” Sp. z o. o., przedsi ę biorca ten by ł koncesjonerem Renault Polska Sp. z o. o. do dnia 27 listopada 2003 r. W 2001 roku Renault Polska Sp. z o. o. zapocz ą tkowa ł zmiany w zasadach wspó ł pracy w ramach sieci dystrybucyjnej w Polsce. W wyniku w/w dzia ł a ń dokonano zmniejszenia liczby koncesjonerów, przy jednoczesnym zwi ę kszeniu liczby punktów sprzeda ż y. Zdaniem Wnioskodawcy, dzia ł ania te mia ł y na celu wyeliminowanie niektórych koncesjonerów, przej ę cie ich punktów sprzeda ż y i utrzymanie wspó ł pracy tylko z takimi koncesjonerami, którzy „pozwol ą na uzale ż nienie ich od Renault Polska Sp. z o. o”. Ponadto Wnioskodawca zarzuci ł Renault Polska Sp. z o. o., i ż realizuj ą c powy ż sze za ł o ż enia wielokrotnie zmienia ł umowy koncesyjne zawarte z poszczególnymi koncesjonerami, co polega ł o na nak ł adaniu na koncesjonerów licznych i nieprzewidzianych w chwili zawierania umów obowi ą zków oraz premiowania koncesjonerów „najlepiej wprowadzaj ą cych te wymagania w ż ycie”. Po dokonaniu analizy formalnej powy ż szego wniosku, pismem z dnia 30 grudnia 2005 r., „Wiernicki” Sp. z o. o. zosta ł poinformowany, ż e wniosek nie spe ł nia wymogów okre ś lonych w art. 77 ust. 1 ustawy antymonopolowej, z uwagi na brak stosownej op ł aty od wniesionego wniosku . Wnioskodawca zosta ł jednocze ś nie wezwany do dokonania op ł aty oraz poinformowany, ż e nieuiszczenie jej w wymaganym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. W dniu 11 stycznia 2005 r. Wnioskodawca przes ł a ł dowód uiszczenia op ł aty od wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. Nast ę pnie, pismem z dnia 31 stycznia 2006 r., na podstawie art. 84 ust. 2a ustawy antymonopolowej, „Wiernicki Sp. z o. o.” zosta ł wezwany do uzupe ł nienia wniosku z dnia 14 grudnia 2005 r. Powy ż szy wniosek wymaga ł obszernego uzupe ł nienia z uwagi na: - nieprecyzyjne podanie podstawy prawnej, - brak okre ś lenia rynku w ł a ś ciwego, na którym mog ł o doj ść do naruszenia ww. ustawy, - nieprecyzyjne wskazanie zarzutów w zakresie naruszenia art. 8 ww. ustawy, - brak uprawdopodobnienia naruszenia interesu publicznego, a tak ż e pozosta ł ych przepisów ustawy antymonopolowej we wskazanym zakresie. Ponadto poinformowano Wnioskodawc ę , i ż Prezes Urz ę du mo ż e w drodze decyzji, nawet w przypadku uzupe ł nienia powy ż szych braków, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 8 ustawy antymonopolowej. W dniu 1 marca 2006 r. Wnioskodawca przes ł a ł odpowied ź na ww. pismo. W celu wyja ś nienia przedmiotowej sprawy, organ antymonopolowy wyst ą pi ł do Instytutu Bada ń Rynku Motoryzacyjnego – Samar o udost ę pnienie opracowania 3 „G ł ówny raport sprzeda ż y, samochodów osobowych i dostawczych na Grudzie ń 2005 r.”, zawieraj ą cego informacje na temat udzia ł ów rynkowych Renault Polska Sp. z o. o. na rynku sprzeda ż y nowych samochodów osobowych i dostawczych ogó ł em oraz w podziale na poszczególne segmenty. Na podstawie materia ł u zgromadzonego w sprawie organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Renault Polska Sp. z o. o. jest polsk ą fili ą francuskiego koncernu motoryzacyjnego Renault prowadz ą cego m.in. dzia ł alno ść w zakresie sprzeda ż y nowych samochodów osobowych oraz sprzeda ż y nowych samochodów dostawczych. Wnioskodawca – „Wiernicki” Sp. z o. o. by ł koncesjonerem Renault Polska Sp. z o. o. do dnia 27 listopada 2003 r. Na podstawie informacji zawartych w „G ł ównym raporcie sprzeda ż y, samochodów osobowych i dostawczych na Grudzie ń 2005 r.” przygotowanym przez Instytut Bada ń Rynku Motoryzacyjnego – Samar ustalono, i ż rynkami, na których Renault Polska Sp. z o. o. prowadzi podstawow ą dzia ł alno ść s ą : rynek sprzeda ż y nowych samochodów osobowych oraz rynek sprzeda ż y nowych samochodów dostawczych. Renault Polska Sp. z o. o. mia ł w 2005 r. odpowiednio ok. 7% udzia ł u w krajowym rynku sprzeda ż y nowych samochodów osobowych i ok. 10 % udzia ł u w krajowym rynku sprzeda ż y nowych samochodów dostawczych. W przypadku zaw ęż enia rynku w ł a ś ciwego samochodów osobowych do poszczególnych segmentów, nale ż y stwierdzi ć , i ż Renault Polska Sp. z o. o. posiada nast ę puj ą ce udzia ł y w ni ż ej wymienionych segmentach na rynku sprzeda ż y nowych samochodów osobowych: segment ma ł e (8,29%), segment klasa ni ż sza ś rednia (6,18%), segment klasa wy ż sza ś rednia (3,37%), segment klasa wy ż sza (1,36%), segment mini vany (14,60%), segment vany (8,75%), segment samochodów sportowych (8,27%). W zwi ą zku z powy ż szym Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: We wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego z ł o ż onym 23 grudnia 2005 r., nast ę pnie uzupe ł nionym pismem otrzymanym 1 marca 2006 r., Wnioskodawca zarzuci ł Renault Polska Sp. z o. o. nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej. Nadu ż ywanie to mia ł o polega ć na stosowaniu systemu rozlicze ń , powoduj ą cego ra żą ce i wielokrotne zani ż anie korzy ś ci (w postaci ra żą co niskich mar ż ) Wnioskodawcy, odbiegaj ą cych od pierwotnie uzgodnionych, a tak ż e na wielokrotnym narzucaniu przez Renault Polska Sp. z o. o. uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. W celu postawienia przedsi ę biorcy zarzutu stosowania praktyk polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej, zakazanych w art. 8 ustawy antymonopolowej , nale ż y uprzednio wykaza ć , i ż posiada on pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym. Definicj ę pozycji dominuj ą cej zawiera art. 4 pkt. 9 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu przez poj ę cie pozycji dominuj ą cej rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez 4 stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. W celu ustalenia czy dany przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą nale ż y zatem przede wszystkim okre ś li ć rynek w ł a ś ciwy w sprawie. Stosownie do art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Wnioskodawca ustali ł fakt posiadania, oraz nadu ż ywania przez Renault Polska Sp. z o. o. pozycji dominuj ą cej w oparciu o nast ę puj ą ce okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego: „dla Renault Polska Sp. z o. o. rynkiem w ł a ś ciwym jest rynek nowych samochodów marki Renault i rynek autoryzowanych us ł ug motoryzacyjnych obejmuj ą cych niniejsz ą mark ę . Renault Polska Sp. z o. o. ma w tym rynku blisko 100 % udzia ł ów. Jest to rynek szeroko rozumianego „po ś rednictwa” (dystrybucji) w sprzeda ż y nowych samochodów Renault i us ł ug motoryzacyjnych Renault, na którym jedynym importerem jest Renault, a jedynymi po ś rednikami (dystrybutorami detalicznymi) s ą koncesjonerzy (w tym wnioskodawca)”. Za przyj ę ciem takiej definicji rynku w ł a ś ciwego, zdaniem Wnioskodawcy przemawiaj ą nast ę puj ą ce okoliczno ś ci, i ż „ ż aden przedsi ę biorca nie mo ż e bez zgody Renault importowa ć nowych samochodów, tej marki do Polski” oraz „ prowadzi ć dystrybucji nowych samochodów tej marki bez zawarcia umowy koncesyjnej z Renault Polska Sp. z o. o. ”. Ponadto zdaniem Wnioskodawcy warunki w jakich dzia ł aj ą poszczególni importerzy oraz ich koncesjonerzy na krajowym rynku dystrybucji samochodów np. osobowych, nie s ą zbli ż one. Zbli ż one warunki konkurencji, wed ł ug Wnioskodawcy wyst ę puj ą , natomiast na rynku nowych samochodów Renault z tego wzgl ę du, ż e „koncesjonerzy innych marek dzia ł aj ą w innych (korzystniejszych) warunkach”. Na wst ę pie nale ż y wskaza ć , i ż Prezes Urz ę du w przedmiotowej decyzji odnosi si ę jedynie do zarzutów w zakresie nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku sprzeda ż y nowych samochodów marki Renault. Organ antymonopolowy podziela zdanie Wnioskodawcy, i ż rynek dystrybucji samochodów, w tym samochodów osobowych, powinien zosta ć w aspekcie geograficznym okre ś lony jako krajowy. W ocenie organu antymonopolowego niew ł a ś ciwe jest natomiast okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego, przez Wnioskodawc ę w aspekcie produktowym, jako zaw ęż onego do sprzeda ż y nowych samochodów marki Renault. Jak wynika z informacji b ę d ą cych w posiadaniu organu antymonopolowego oraz z informacji zawartych w „G ł ównym raporcie sprzeda ż y, samochodów osobowych i dostawczych na Grudzie ń 2005 r.”, przygotowanym przez Instytut Bada ń 5 Rynku Motoryzacyjnego – Samar, rynkami, na których Renault Polska Sp. z o. o. prowadzi podstawow ą dzia ł alno ść s ą nast ę puj ą ce rynki: - krajowy rynek sprzeda ż y nowych samochodów osobowych oraz - krajowy rynek sprzeda ż y nowych samochodów dostawczych. Powy ż ej wskazane rynki s ą rynkami, na których dzia ł a szereg przedsi ę biorców konkuruj ą cych ze sob ą . Na rynku sprzeda ż y nowych samochodów osobowych, obok Renault Polska Sp. z o. o. dzia ł aj ą m.in. takie podmioty jak: Volkswagen Group (Skoda, Seat, Volkswagen), Toyota, Honda, Nissan, General Motors (Chevrolet, Opel), PSA Group (Peugeot, Citroen), Ford, Fiat. Podobnie sytuacja przedstawia si ę na rynku sprzeda ż y nowych samochodów dostawczych. Przedsi ę biorcy ci oferuj ą samochody o porównywalnej jako ś ci i porównywalnej cenie. Powy ż sze kryteria sprawiaj ą równie ż , ż e poszczególne segmenty, a nie marki samochodów osobowych, przeznaczone s ą dla okre ś lonej grupy konsumentów. Przedsi ę biorcy dzia ł aj ą cy w systemie dystrybucji samochodów osobowych danej klasy mog ą by ć dystrybutorami ró ż nych marek samochodów nale żą cych do tej samej klasy. W ocenie organu antymonopolowego niew ł a ś ciwe i nieuzasadnione by ł oby zaw ęż enie rynku w ł a ś ciwego do jednej marki samochodów. Podobnie stanowisko zosta ł o przedstawione w decyzji Prezesa UOKiK Nr DOK 64/2005 oraz potwierdzone w wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów XVII AmA 89/05 z dnia 10 kwietnia 2006 r. W ww. wyroku S ą d stwierdzi ł , ż e: „s koro pomi ę dzy operatorami telefonii komórkowej istnieje konkurencja, to podmioty dzia ł aj ą ce na rynku akwizycji ich produktów (rynku wtórnym) maj ą mo ż liwo ść wyboru pomi ę dzy nimi. Oceny tej nie zmienia fakt, ż e wi ąż e si ę to z konieczno ś ci ą rezygnacji z oferowania produktów drugiego operatora. Rynek akwizycji produktów operatorów telefonii komórkowej, w ocenie S ą du wp ł ywa na rynek pierwotny, gdy ż ma bezpo ś rednie znaczenie dla wielko ś ci sprzeda ż y na nim produktów”. Dodatkowym argumentem przemawiaj ą cym za tym, ż e ww. przedsi ę biorcy prowadz ą dzia ł alno ść na tym samym rynku, jest fakt ich konkurowania pomi ę dzy sob ą . Przejawia si ę to na przyk ł ad w organizacji ró ż nego rodzaju akcji promocyjnych. W przypadku przyj ę cia za ł o ż enia, ż e ka ż dy z ww. producentów samochodów mia ł by dzia ł a ć na odr ę bnym rynku (rynku w ł asnej marki) nie byliby zmuszeni do konkurowania ze sob ą . Maj ą c na uwadze powy ż sze, nale ż y stwierdzi ć , i ż g ł ównymi rynkami, na których dzia ł a Renault Polska Sp. z o. o. s ą : - krajowy rynek sprzeda ż y nowych samochodów osobowych oraz - krajowy rynek sprzeda ż y nowych samochodów dostawczych. Renault Polska Sp. z o. o. mia ł a w 2005 r. odpowiednio ok. 7% udzia ł u w krajowym rynku sprzeda ż y nowych samochodów osobowych i ok. 10 % udzia ł u w krajowym rynku sprzeda ż y nowych samochodów dostawczych. Podkre ś li ć nale ż y i ż , równie ż Wnioskodawca w pi ś mie z dnia 27 lutego 2006 r. przyzna ł , ż e „ rynek samochodów jest podzielony wed ł ug innego kryterium ni ż kryterium marki. W ramach wi ę kszo ś ci marek wyst ę puj ą bowiem modele nale żą ce do 6 rynkowo okre ś lonego segmentu, grupuj ą cego samochody ró ż nych marek, lecz zbli ż one z uwagi na rodzaje, w ł a ś ciwo ś ci, ceny i preferencje konsumentów”. Z informacji posiadanych przez organ antymonopolowy wynika, i ż w przypadku zaw ęż enia rynku w ł a ś ciwego do danego segmentu samochodów, udzia ł rynkowy Renault Polska Sp. z o. o. równie ż b ę dzie nieznaczny. Renault Polska Sp. z o. o. posiada bowiem nast ę puj ą ce udzia ł y w ni ż ej wymienionych segmentach na rynku sprzeda ż y nowych samochodów osobowych: - segment ma ł e (8,29%), - segment klasa ni ż sza ś rednia (6,18%), - segment klasa wy ż sza ś rednia (3,37%), - segment klasa wy ż sza (1,36%), - segment mini vany (14,60%), - segment vany (8,75%), - segment samochodów sportowych (8,27%). Przedstawione powy ż ej udzia ł y Renault Polska Sp. z o. o., zarówno na rynku sprzeda ż y nowych samochodów osobowych, nowych samochodów dostawczych, czy te ż w podziale na poszczególne segmenty, jednoznacznie wskazuj ą , i ż Renault Polska Sp. z o. o. nie posiada pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Maj ą c na uwadze fakt, i ż udzia ł rynkowy spó ł ki nie przekracza, a nawet nie zbli ż a si ę do ustawowego progu 40%, a tak ż e fakt, i ż na rynku sprzeda ż y nowych samochodów w Polsce dzia ł a du ż a liczba koncernów motoryzacyjnych o wi ę kszym lub porównywalnym udziale rynkowym (m.in. Volkswagen Group, Toyota, Honda, Nissan, General Motors, PSA Group) nie mo ż na stwierdzi ć , ż e Renault Polska Sp. z o. o. dysponuje na ww. rynkach pozycj ą dominuj ą c ą , tzn. tak ą która pozwoli ł aby mu dzia ł a ć niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Z powy ż szego w sposób ewidentny wynika, i ż Renault Polska Sp. z o. o. nie posiada pozycji dominuj ą cej ani na rynku sprzeda ż y nowych samochodów osobowych ani na rynku sprzeda ż y nowych samochodów dostawczych, czy te ż rynkach sprzeda ż y samochodów w nast ę puj ą cych segmentach: - segment ma ł e, - segment klasa ni ż sza ś rednia, - segment klasa wy ż sza ś rednia, - segment klasa wy ż sza, - segment mini vany, - segment vany, - segment samochodów sportowych, w przypadku podzia ł u rynku sprzeda ż y nowych samochodów osobowych na takie segmenty. Zarzuty Wnioskodawcy o nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej przez Renault Polska s ą zatem bezzasadne. Podstawow ą przes ł ank ą , która warunkuje stwierdzenie stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej, jest posiadanie przez tego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na 7 rynku w ł a ś ciwym. Renault Polska Sp. z o. o. nie posiada pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym i w zwi ą zku z tym z oczywistych wzgl ę dów nie mo ż na stwierdzi ć , i ż narusza zakaz okre ś lony w art. 8 ust. 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt. 1 i 6. Zdaniem organu antymonopolowego do kwestionowanych przez „Wiernicki” Sp. z o. o. dzia ł a ń Renault Polska Sp. z o. o. zastosowanie b ę dzie mia ł art. 93 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , stosownie do którego nie wszczyna si ę post ę powania antymonopolowego w sprawie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , je ż eli od ko ń ca roku, w którym zaprzestano ich stosowania up ł yn ął rok. Uzasadniaj ą c powy ż sze wskaza ć nale ż y, co nast ę puje. W przypadku zachowa ń stanowi ą cych przejaw nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej z art. 8 ust. 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej , za dat ę pocz ą tkow ą obliczania biegu przedawnienia nale ż y uzna ć dat ę , w której przedsi ę biorca posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą zaprzesta ł jej stosowania. W sytuacji gdy praktyka ma posta ć umowy lub zapisu umownego, nale ż y przyj ąć , i ż termin przedawnienia nale ż y oblicza ć od daty zaprzestania stosowania takiej umowy, b ą d ź jej kwestionowanego zapisu. Wobec powy ż szego w niniejszej sprawie przyj ąć nale ż y, i ż praktyka polegaj ą ca na stosowaniu systemu rozlicze ń , powoduj ą cego ra żą ce i wielokrotne zani ż anie korzy ś ci (w postaci ra żą co niskich mar ż ) Wnioskodawcy, odbiegaj ą cych od pierwotnie uzgodnionych, mog ą ca narusza ć przepisy art. 8 ust. 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy zosta ł a zaniechana przez Renault Polska Sp. z o. o. w dniu 27 listopada 2003 r. , co wynika z analizy materia ł u dostarczonego przez „Wiernicki” Sp. z o. o. (umowa pomi ę dzy Renault Polska Sp. z o.o. a Wnioskodawc ą przesta ł a obowi ą zywa ć w dniu 27 listopada 2003 r.). Wynika z tego, ż e post ę powanie antymonopolowe na wiosek „Wiernicki” Sp. z o.o. mog ł oby by ć wszcz ę te do ko ń ca 2004 r., gdy tymczasem wniosek zosta ł z ł o ż ony w grudniu 2005 r. Odnosz ą c si ę do zarzutu w zakresie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę z art. 8 ust. 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy, polegaj ą cej na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci, nale ż y stwierdzi ć , i ż jako dat ę zaprzestania stosowania praktyki przyj ąć nale ż y dat ę zawarcia umowy , której odpowiednie postanowienia s ą kwestionowane , w tym przypadku umowy koncesyjnej z dnia 20 grudnia 2001 , która zawiera ł a te warunki. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, pocz ą tek biegu przedawnienia dla wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, w zakresie naruszenia art. 8 ust. 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej , rozpoczyna si ę najpó ź niej w dniu zawarcia takiej umowy, chocia ż by nawet skutki praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę mia ł y miejsce na d ł ugo po jej zawarciu. W innym wypadku, gdyby uzna ć ż e skutki takiej praktyki s ą ci ą g ł e i nieograniczone czasowo, strona pokrzywdzona mog ł aby w ka ż dym czasie żą da ć zaniechania ich stosowania oraz uznania umowy lub jej cz ęś ci za niewa ż n ą , zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy antymonopolowej , nawet po up ł ywie d ł ugiego okresu od jej wykonania. Narusza ł oby to zasad ę pewno ś ci obrotu gospodarczego, a tak ż e wypacza ł oby sens zasady przedawnienia wyra ż onej w art. 93 ww. ustawy 1 . 1 Wyroki: S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 lutego 2004 r. - XVII Ama 20/03 oraz S ą du Antymonopolowego z dnia 25 lutego 2002 r. - XVII Ama 57/02 8 W zwi ą zku z powy ż szym, w przedmiotowej sprawie post ę powanie z wniosku „Wiernicki” Sp. z o.o. mog ł oby by ć wszcz ę te do ko ń ca 2002 r., podczas gdy wniosek o wszcz ę cie wp ł yn ął w grudniu 2005 r. W zwi ą zku z powy ż szym, orzeka si ę jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), od niniejszej decyzji s ł u ż y stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR DEPARTAMANTU OCHRONY KONKURENCJI Monika Bychowska Otrzymuj ą : Pan Micha ł Ga ł ecki Pan Jerzy Robowski Pe ł nomocnicy: Wiernicki Sp. z o. o. ul. Grzybowska 2 lok. 85 00-131 Warszawa 9