RKT-13/2012

1 Katowice, dnia 14 czerwca 2012 r. RKT – 61 – 08/12/AD DECYZJA Nr RKT -13 /2012 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz § 2 pkt 4 i § 5 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko Małgorzacie C. P.P.H.U. „Poranek” w C., I. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na nieinformowaniu konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, o organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na: 1. Nieinformowaniu konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, o terminie dostawy towaru, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 27 kwietnia 2012 r.; 2. Nieinformowaniu konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, o miejscu i sposobie składania reklamacji, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt. 10 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 27 kwietnia 2012 r. III. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na: 1. Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o imieniu i nazwisku przedsiębiorcy oraz organie, który zarejestrował działalność gospodarczą tego przedsiębiorcy, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH 2 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. 2. Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o terminie i sposobie dostawy towaru, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. 3. Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o prawie odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie 10 dni, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. 4. Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o miejscu i sposobie składania reklamacji, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 10 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. IV. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów umarza się, jako bezprzedmiotowe wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w związku z podejrzeniem podejmowania bezprawnych działań noszących znamiona praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na: 1.Nieinformowaniu konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, o numerze, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany, co może być niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 2.Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o numerze, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany, co może być niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. V. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na Małgorzatę C. P.P.H.U. „Poranek” w C. karę pieniężną w wysokości: 1. 218 zł (słownie: dwustu osiemnastu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, 3 2. 327 zł (słownie: trzystu dwudziestu siedmiu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie II sentencji niniejszej decyzji, 3. 2913 zł (słownie: dwóch tysięcy dziewięciuset trzynastu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. VI. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dn. 14.06.1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 83 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanawia się obciążyć Małgorzatę C. P.P.H.U. „Poranek” w C. kosztami przeprowadzonego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i zobowiązać ww. przedsiębiorcę do zwrotu na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 15,05 zł (słownie: piętnastu złotych pięciu groszy), w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadzono postępowanie wyjaśniające (RKT-403-05/12/AD) w sprawie działalności Małgorzaty C. prowadzącej działalność gospodarczą pod oznaczeniem P.P.H.U. „Poranek” w C. (zwanej dalej także przedsiębiorcą), w toku którego powzięto podejrzenie, iż stosuje ona praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów opisane w sentencji niniejszej decyzji. W tych okolicznościach, Postanowieniem nr 1 z dnia 17 kwietnia 2012r. (dowód: karty nr 2 – 3) wszczęto z urzędu przedmiotowe postępowanie administracyjne, co uczyniono po uprzednim otrzymaniu Upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dowód: karta nr 1). W toku niniejszego postępowania, w odpowiedzi na postawione zarzuty, przedsiębiorca przedstawił swoje stanowisko w sprawie w piśmie z dnia 26 kwietnia 2012r. (dowód: karty nr 27 – 29). W piśmie tym przedsiębiorca wskazał mianowicie, że obecnie osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą są wpisywane do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W Ewidencji tej nie jest przedsiębiorcy przyporządkowywany żaden specjalny numer, natomiast podmioty do niej wpisane są identyfikowane na podstawie innych danych, jak imię i nazwisko, NIP, REGON. Dane zawarte w CEIDG są dostępne dla wszystkich. Przedsiębiorca dodał nadto, że na stronie internetowej prowadzonego przez niego sklepu zamieszczono niezbędne informacje, tj. imię i nazwisko, jego siedzibę NIP i REGON. Zamawiane przez klientów towary były im dostarczane niezwłocznie po złożeniu zamówienia, a konsumenci nie zgłaszali zastrzeżeń dotyczących terminu dostawy. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości konsumenci mogli otrzymać informacje drogą elektroniczną lub telefoniczną. Przedsiębiorca wyjaśnił, że informacje na temat sposobu i dostawy towaru były zamieszczane w regulaminie w pkt. 8. Dodatkowo przedsiębiorca podniósł, że w pkt. 11 stosowanego przez niego „Regulaminu” zastrzeżono, iż w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy kodeksu cywilnego oraz ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzona przez produkt niebezpieczny. 4 Przedsiębiorca zaznaczył także, że w pkt. 10 „Regulaminu” konsumenci byli szczegółowo informowani o sposobie zwrotu wzajemnych świadczeń stron w przypadku wad towaru. W świetle przytoczonych powyżej okoliczności przedsiębiorca stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie w jego opinii nie doszło do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów poprzez niedopełnienie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Obowiązek informacyjny zależy zdaniem Przedsiębiorcy od rodzaju transakcji z udziałem konsumentów. Przedsiębiorca zaznaczył również, że w przedmiotowej sprawie charakter transakcji dokonywanych przez Internet powodował, że udostępnianie wszelkich informacji na stronie internetowej sklepu oraz w regulaminie powoduje, że przedsiębiorca uczynił zadość wymogom stawianym przez ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów. Podkreślił on także, że wspomniane informacje były powszechnie dostępne, a sposób ich zamieszczenia powodował, iż ich uzyskanie nie napotykało trudności. Na tej podstawie Przedsiębiorca wysnuł wniosek, iż w niniejszym przypadku nie doszło w odniesieniu do konsumentów do jakichkolwiek niekorzystnych następstw, które byłyby spowodowane zarzucanym przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów naruszeniem obowiązków informacyjnych, ani też nie doszło do zagrożenia tych interesów. W świetle przedstawionego stanowiska przedsiębiorca złożył wniosek o zaniechanie prowadzenia przez Prezesa Urzędu postępowania. Pismem z dnia 16 maja 2012r. przedsiębiorca został zawiadomiony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się w jego sprawie (dowód: karta nr 123) i w wyznaczonym terminie nie skorzystał on z uprawnienia do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Małgorzata C. P.P.H.U. „Poranek” w C. prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej [www.firma.gov.pl] (dowód: karta nr 34). W ramach tej działalności gospodarczej przedsiębiorca prowadzi sklep internetowy pod adresem www.poranekbaby.pl (dowód: karty nr 8 – 9, 23 – 26, 30 – 33), w którym prowadzi sprzedaż wyrobów tekstylnych dla dzieci takich jak koce, rożki, pościel (dowód: karty nr 8 – 9, 34). Warunki, na jakich są zawierane z konsumentami umowy sprzedaży na odległość określa obowiązujący w sklepie „Regulamin”. Zważyć przy tym trzeba, że pierwotnie obowiązywał „Regulamin” w wersji stosowanej od 5 kwietnia 2010r. (dowód: karty nr 9, 25 - 26), który został zastąpiony nową wersją „Regulaminu” obowiązującą od 16 lutego 2012r. (dowód: karty nr 23 – 24), a następnie jeszcze kolejną wersją stosowaną od dnia 27 kwietnia 2012r. (dowód: karty nr 30 - 32). Ani w ww. „Regulaminie” w wersji z 5 kwietnia 2010r. oraz w wersji z 16 lutego 2012r., ani w jakiejkolwiek innej części strony internetowej sklepu nie zamieszczono informacji na temat: − organu, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy i numeru, pod którym to nastąpiło; − terminu dostawy towaru, − miejsca i sposobu składania reklamacji (dowód: karty nr 8 – 9, 23 – 26). W związku z zawieranymi umowami przedsiębiorca, w zależności od woli konsumenta, wystawia konsumentom paragony fiskalne lub faktury VAT. Jednocześnie nie wystawia on 5 żadnych innych dokumentów potwierdzających warunki zawartej umowy. Analiza treści ww. paragonów (dowód: karty nr 13, 15, 17, 116 - 118) i faktur (dowód: karty nr 19 – 21, 119 - 121), wykazała, że nie obejmują one informacji na temat: − imienia i nazwisku przedsiębiorcy oraz organu, który zarejestrował działalność gospodarczą tego przedsiębiorcy i numeru, pod którym to nastąpiło, − terminu i sposobu dostawy towaru, − prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie 10 dni, − miejsca i sposobu składania reklamacji. Ponadto dla rozstrzygnięcia w kwestii stawianych zarzutów znaczenie będą miały także postanowienia „Regulaminu” przywoływane przez przedsiębiorcę, wobec czego zasadne jest przytoczenie w tym miejscu ich treści. Pkt 8 „Regulaminu” obowiązującego od 5 kwietnia 2010r. stanowił, że.: „ Koszt wysyłki – przesyłka kurierska: - wpłata na konto: 15 zł - wysyłka za pobraniem 20 zł - przy zakupach powyżej 200 zł – wysyłka gratis Wysyłka towaru (przy wpłacie na konto oraz za pobraniem) następuje w przeciągu 3 – 4 dni roboczych od chwili zaksięgowania pieniędzy na koncie ”. We wersji „Regulaminu” z dnia 16 lutego 2012r. ww. postanowieniu nadano następujące brzmienie: „ Koszt wysyłki – przesyłka kurierska: - wpłata na konto: 16 zł - wysyłka za pobraniem 21 zł - przy zakupach powyżej 200 zł – wysyłka gratis Wysyłka towaru (przy wpłacie na konto oraz za pobraniem) następuje w przeciągu 3 – 4 dni roboczych od chwili zaksięgowania pieniędzy na koncie ”. Pkt 10 „Regulaminu” zarówno w wersji obowiązującej od 5 kwietnia 2010r., jak i w wersji obowiązującej od 16 lutego 2012r. miał następujące brzmienie: „ Sklep nie przyjmuje przesyłek za pobraniem pocztowym. Zwracany towar odsyłają Państwo na swój koszt za pośrednictwem Poczty Polskiej bądź firmy kurierskiej. Pieniądze za zwrócony towar zostaną przesłane w ciągu 5 dni roboczych od daty otrzymania przez sklep towaru przelewem na wskazany rachunek bankowy lub przekazem pocztowym pod wskazany adres. (...) ” (dowód: karta nr 23 i 25). W załączeniu do pisma z dnia 26 kwietnia 2012r. przedsiębiorca przesłał „Regulamin sklepu internetowego >poranekbaby.pl< obowiązujący od 27 kwietnia 2012r. (dowód: karty nr 30 - 32). Analiza jego treści wykazała, że zawiera on następujące postanowienia: „ ZAMÓWIENIA 4. Informacja udzielona przez poranekbaby.pl o przyjęciu zamówienia do realizacji i warunkach realizacji, na podstawie zaakceptowanej przez obie strony oferty, wysłana pocztą elektroniczną na wskazany przez Klienta adres, jest równoznaczna z zawarciem umowy sprzedaży wiążącej obie strony transakcji. Wraz z potwierdzeniem Klient otrzymuje oświadczenie o możliwości odstąpienia od umowy. Klient zobowiązany jest dokładnie sprawdzić warunki zamówienia, dane adresowe, termin realizacji zamówienia, cenę i potwierdzić je przez kliknięcie linku z potwierdzeniem zamówienia. Brak potwierdzenia oznacza, iż Klient nie akceptuje warunków umowy i rezygnuje z jej realizacji ”. 6 „DOSTAWA 1. Zamówione towary są dostarczane (...) za pośrednictwem firmy kurierskiej DHL. (...) 3. Termin realizacji zamówienia towarów wynosi od 24 godzin do 5 dni. W przypadku braku zamówionego towaru poranekbaby.pl poinformuje Klienta o przewidywanym terminie dostarczenia przesyłki. Klient ma prawo zrezygnowania z zamówienia. (...) 7. Po uiszczeniu opłaty Klient ma prawo i obowiązek sprawdzenia zawartości paczki w obecności kuriera w celu sprawdzenia czy nie nastąpiło uszkodzenie towaru w trakcie dostawy. Podstawą zgłoszenia reklamacji z tytułu uszkodzenia towaru podczas transportu jest protokół szkody. 8. W przypadku stwierdzonych uszkodzeń Klient ma obowiązek spisać wraz z kurierem protokół szkody (na druku, który posiada kurier). Dla naszego sklepu dokument ten jest bardzo ważny, ponieważ stanowi podstawę do zgłaszania reklamacji w firmie przewozowej. Pozwala to polepszyć standard doręczania przesyłek oraz ubiegać się o zwrot należności za szkody powstałe w transporcie”. 9. Niezależnie od spisania protokołu szkody z kurierem prosimy o niezwłoczne zawiadomienie o tym fakcie poranekbaby.pl e-mail:biuro@poranekbaby.pl, tel. kom.: +48 609 805 454, + 48 609 619 998 w godz. 10 – 16”. „ FORMY PŁATNOŚCI ORAZ KOSZTY I TERMIN DOSTAWY Termin realizacji zamówienia wynosi od 24 godzin do 5 dni ”. „GWARANCJA ORAZ MIEJSCE I SPOSÓB SKŁADANIA REKLAMACJI (ZGŁOSZENIE NIEZGODNOŚCI TOWARU Z UMOWĄ) – dotyczy wyłącznie konsumentów 4. W przypadku ewentualnych reklamacji, w tym niezgodności towaru z umową należy skontaktować się ze sklepem poranekbaby.pl opisując szczegółowo przyczyny reklamacji i ustalając sposób dostarczenia reklamowanego towaru do poranekbaby.pl: o Osobiście do siedziby firmy: (...), o Wysłanie produktu do sklepu na wyżej wymieniony adres wraz z opisem przyczyny reklamacji oraz oryginałem dowodu zakupu./ 1. Reklamacja powinna dodatkowo określać zakres działań, których wykonania Klient oczekuje od poranekbaby.pl” . W piśmie z dnia 26 kwietnia 2012r. (dowód: karta nr 29) przedsiębiorca poinformował również, że w 2011r. osiągnął przychód z całej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości [tajemnica przedsiębiorstwa] (pkt I 1 Załącznika Nr 1), a z prowadzenia sklepu internetowego poranekbaby.pl przychód w wysokości [tajemnica przedsiębiorstwa] (pkt I 2 Załącznika Nr 1). Powyższe Przedsiębiorca udokumentował przedstawiając Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2011 (dowód: karty nr 35 – 37) oraz zestawienie umów zawartych przez Internet (dowód: karty nr 38 – 115). W tym miejscu zaznaczyć należy, że przedsiębiorca osiąga przychody z równych tytułów. Oprócz przychodu związanego z prowadzeniem sklepu pod adresem www.poranekbaby.pl , przedsiębiorca uzyskuje przychody także z tytułu prowadzonej sprzedaży hurtowej wyrobów tekstylnych (dowód: karta nr 34). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Naruszenie interesu publicznego 7 Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Działania oparte na przepisach niniejszej ustawy są zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane działania godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku i poprzez to powodują zaburzenia w jego prawidłowym funkcjonowaniu. Do naruszenia interesu publicznego dochodzi, gdy skutki określonych działań mają charakter powszechny, dotykają wszystkich potencjalnych podmiotów na danym rynku 1 . Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie przedmiotowa przesłanka została spełniona, istniała możliwość poddania zachowania przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania przez niego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, gdyż wiąże się z ochroną interesów wszystkich konsumentów, którzy byli lub mogli stać się kontrahentami przedsiębiorcy. W tym stanie rzeczy uznać należy, że w niniejszej sprawie ma miejsce naruszenie przez przedsiębiorcę interesu publicznoprawnego, co uzasadnia ocenę jego zachowania na rynku w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Na mocy art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Aby można było stwierdzić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów muszą kumulatywnie zostać spełnione następujące przesłanki: - oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, - praktyka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów, - praktyka musi być bezprawna. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsiębiorcę rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2007r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.) wynika, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W rozważanym przypadku podmiot będący stroną postępowania bez wątpienia posiada status przedsiębiorcy, gdyż jest to osoba fizyczna prowadząca działalność stosownie do przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wpisana do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (wcześniej do Ewidencji Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta). Zachowania niniejszego 1 Konrad Kohutek w: „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008r., strona 47 8 podmiotu podlegają zatem kontroli dokonywanej na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje pojęcia zbiorowych interesów konsumentów, stąd przy ustalaniu jego treści należy odwołać się do orzecznictwa sądowego. Pojęcie zbiorowych interesów konsumentów zostało szeroko omówione przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2008r. (sygn. akt III SK 27/07). W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podał, iż gramatyczna wykładnia tego pojęcia prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „ zbiorowego interesu konsumentów ” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka przedsiębiorcy skierowana jest do „ nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów ”. Wystarczające powinno być w jego ocenie ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów, za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy orzekł też, że „ praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy ”. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów jest konieczne, aby działanie przedsiębiorcy zostało skierowane nie do konkretnego adresata, lecz do pewnego nieoznaczonego kręgu podmiotów. Działanie to jest zatem w stanie wywołać niekorzystne następstwa w odniesieniu do każdego z konsumentów i zagraża ono przynajmniej potencjalnie każdemu z członków zbiorowości konsumentów 2 . W rozważanym przypadku oceniane zachowania przedsiębiorcy oddziałują lub oddziaływały na zbiorowe interesy konsumentów w sposób opisany w pkt. I – III niniejszej decyzji, co powoduje, że rozważana przesłanka została w tej sprawie spełniona. Oceniane zachowania przedsiębiorcy dotyczą szerokiego kręgu najsłabszych uczestników rynku, jakimi są konsumenci. Dotyczą one wszystkich tych osób, które zawarły z przedsiębiorcą umowy sprzedaży na odległość za pośrednictwem Internetu, jak i zagrażają interesom wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, w tym osób zapoznających się z ofertą zamieszczoną na stronie internetowej www.poranekbaby.pl . Rozważane działania godzą lub godziły więc w zbiorowe interesy konsumentów. Można je także uznać za zakazane prawem praktyki, gdyż charakteryzują się cechą powtarzalności. Negatywne skutki każdej z rozważanych praktyk zostaną opisane poniżej, oddzielnie odnośnie każdej z praktyk. Bezprawność 2 „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów – Komentarz”, pod red. Cezarego Banasińskiego i Eugeniusza Piontka, Lexis Nexis Polska Sp. z o.o., Warszawa 2009r., Wydanie 1, str. 398 9 Kolejną przesłanką, która musi zostać spełniona, aby było możliwe stwierdzenie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność rozważanego zachowania. Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów może być takie zachowanie przedsiębiorcy, które jako sprzeczne z ustawą szczególną można zaklasyfikować, jako niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i jedno z zachowań przykładowo wymienionych w art. 24 ust. 2 pkt. 1 – 3 ww. ustawy. Dodać należy, że stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, jeżeli praktyki te wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, że dana praktyka jest niezgodna z art. 24 ww. ustawy wystarczające jest więc wykazanie, że potencjalnie istniało zagrożenie naruszenia interesów konsumentów np. wskutek niedopełnienia określonego obowiązku informacyjnego względem konsumentów i nie jest konieczne faktyczne wystąpienie negatywnego skutku w praktyce. Oznacza to, że wystarczy np. samo zaniechanie udzielenia przez przedsiębiorcę istotnych informacji, nawet jeśli w praktyce nie zaistniały przesłanki wykorzystania tej informacji, np. określającej obowiązujący u sprzedawcy tryb reklamacyjny. Bezprawność ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującymi przepisami prawa. Praktyki przedsiębiorcy, by zakwalifikować je jako naruszające zbiorowe interesy konsumentów „muszą być zatem wymierzone w uprawnienia, jakie konsumentom przyznają obowiązujące przepisy prawa” 3 . Porządek prawny, którego naruszenie może wypełniać dyspozycję art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów 4 . Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Art. 24 tej ustawy nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw. Na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem 5 . Podkreślenia wymaga także, że bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. O bezprawności działania decyduje całokształt okoliczności konkretnego stanu faktycznego 6 . Dla stwierdzenia bezprawności działania przedsiębiorcy bez znaczenia pozostaje ponadto strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczającym wadliwość procesu decyzyjnego sprawcy) i stopień tej winy (umyślność bądź nieumyślność), a także świadomość istnienia naruszonych norm prawnych. W niniejszej sprawie postawiono Przedsiębiorcy zarzuty niedopełniania wyszczególnionych w pkt. I – III obowiązków informacyjnych. Wszystkie te obowiązki wynikają z przepisów ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, która w rozdziale 2 normuje zasady zawierania umów na odległość. W związku z tym, że w rozważanej sprawie 3 Uchwała SN z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), OSNP 2007/1-2/35. Por. również: M. Szydło: Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów, Monitor Prawniczy nr 2004/17/791. 4 Wyrok SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r. (sygn. akt XVII AmA 45/07). 5 Por. wyrok SOKiK z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. akt XVIII AmA 32/05). 6 Wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r. (sygn. akt I PKN 267/2001). 10 mamy do czynienia z umowami zawieranymi w ten sposób, podlegają one pod reżim wspomnianej ustawy. Ww. ustawa przewiduje obowiązek przekazywania konsumentom określonych informacji za równo na etapie prezentacji oferty, tj. przed zawarciem umowy, jak i po zawarciu umowy. „ Szeroko ujęty obowiązek informacyjny jest jednym z filarów ochronnego reżimu umowy zawieranej na odległość. (...) Zasadą jest udzielanie informacji przez przedsiębiorcę w sposób spontaniczny; nie zaś tylko umożliwienie konsumentowi jej uzyskania, w razie inicjatywy konsumenta ”. 7 „ Chwila zainicjowania wzajemnych kontaktów (a więc moment, gdy oferta czy reklama skierowane do publiczności przeradzają się w informację odebraną przez zindywidualizowanego kontrahenta in spe) bezpośrednio poprzedzających podjęcie przez konsumenta decyzji o zawarciu umowy – będzie chwilą charakteryzującą się największym natężeniem obowiązku informacji ze strony profesjonalisty wobec konsumenta. Dotyczy to konieczności udzielenia tych informacji, które są niezbędne dla świadomego dokonania wyboru i podjęcia decyzji o wdaniu się w transakcję przez konsumenta ”. 8 Przekazanie wymaganych prawem informacji umożliwia więc konsumentowi podjęcie świadomej decyzji o zawarciu umowy oraz jego skutkach. Potwierdzenie zaś niezbędnych informacji na piśmie pozwala na ich indywidualizację oraz utrwalenie na wypadek konieczności ponownego zapoznania się z nimi po zawarciu umowy. Niezależnie od etapu, na jakim jest wymagane podanie w określonej formie pewnych informacji, ich niedostatek prowadzi do osłabienia pozycji konsumenta względem przedsiębiorcy. Jest to szczególnie dotkliwe w przypadku umów zawieranych na odległość, gdyż kontakt z przedsiębiorcą jest ograniczony, a możliwość zbadania przedmiotu umowy przed zawarciem umowy nie istnieje. To z kolei powoduje, że wszelkie braki w informacjach mogą doprowadzić do zawarcia umowy, której w normalnych warunkach konsument by nie zawarł. W tym miejscu konieczne jest rozważanie spełnienia przesłanki bezprawności w ramach każdego z postawionych przedsiębiorcy zarzutów. Zostanie to uczynione oddzielnie dla każdej z praktyk ocenianych w niniejszej decyzji. Praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów opisane w punkcie I i II niniejszej decyzji dotyczą niedopełniania obowiązków informacyjnych na etapie poprzedzającym zawarcie umowy. Jak wspomniano już wcześniej deficyt informacji na tym etapie uniemożliwia prawidłową weryfikację składanej przez przedsiębiorcę oferty, a tym samym dokonanie jej porównania z innymi ofertami w wiarygodny sposób. Uniemożliwia to także weryfikację ryzyka, jakie może się wiązać ze skorzystaniem z takiej propozycji zawarcia umowy. Praktyki opisane w punkcie III dotyczą zaniechań na etapie realizacji umowy. Informacje przekazywane w potwierdzeniu wystawianym po zawarciu umowy, przy przystąpieniu przez przedsiębiorcę do jej wykonania, powinny dotyczyć konkretnej, zawartej z konsumentem umowy. Potwierdzenia takie mają służyć odzwierciedleniu i utrwaleniu treści zawartej z konsumentem umowy, dzięki czemu możliwa ma być kontrola jej wykonania, a także ułatwione ma być dochodzenie przez konsumenta przysługujących mu na późniejszych etapach uprawnień np. z zakresu niezgodności towaru z umową albo do odstąpienia od umowy zawartej na odległość. 7 Ewa Łętowska – „Prawo umów konsumenckich”, Wydawnictwo C.H. Beck 2002, 2. wydanie, str. 285, nb 24 8 Ewa Łętowska – „Prawo umów konsumenckich”, Wydawnictwo C.H. Beck 2002, 2. wydanie, str. 226, nb 11 11 Ad I Pierwsza z zarzucanych praktyk polega na nieinformowaniu konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, o organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt 1 uonpk, a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, na mocy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, podlegają wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Przed wejściem w życie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, na podstawie których jest prowadzona przedmiotowa ewidencja, tj. przed 1 lipca 2011r., przedsiębiorcy byli wpisywani do Ewidencji Działalności Gospodarczej prowadzonej przez prezydenta miasta. W rozważanej sprawie ustalono, że ani w „Regulaminie” obowiązującym od 5 kwietnia 2010r., ani w jego późniejszych wersjach, ani też w jakimkolwiek innym miejscu na stronie internetowej sklepu, przedsiębiorca nie zamieścił informacji na temat wpisu do stosownego rejestru dokonanego przez właściwy organ, który dokonał rejestracji przedsiębiorcy. Brak ten nie został usunięty w czasie trwania niniejszego postępowania administracyjnego, w związku z czym należy stwierdzić, że przedsiębiorca w dalszym ciągu nie dopełnia ciążącego na nim obowiązku informacyjnego określonego w art. 9 ust. 1 pkt 1 uonpk. Braki w tym zakresie znacznie utrudniają weryfikację, czy dany podmiot faktycznie jest przedsiębiorcą i działa na rynku zgodnie z zasadami obowiązującymi w zakresie podejmowania działalności, co z kolei ogranicza bezpieczeństwo transakcji dokonywanych przez konsumentów. W tych okolicznościach stwierdzić należało, że w niniejszym przypadku przedsiębiorca dopuścił się naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 1 uonpk, a wskutek tego art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stąd też należało orzec, jak w punkcie I 1 sentencji niniejszej decyzji. Ad II 1. Druga z praktyk ocenianych w ramach niniejszego postępowania administracyjnego dotyczy nieinformowania konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, o terminie dostawy towaru, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt 5 uonpk, a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; Informacji na temat terminu dostawy zamówionego towaru przedsiębiorca nie podawał ani z „Regulaminie” w wersji z 5 kwietnia 2010r., ani w „Regulaminie” w wersji z 16 lutego 2012r., ani też w jakiejkolwiek innej części strony internetowej sklepu w czasie obowiązywania ww. dokumentu. Za informację o terminie dostawy nie można poczytać zapisu mówiącego o dostarczaniu przesyłek za pośrednictwem firmy kurierskiej, gdyż postanowienie to w żaden sposób nie odnosi się do terminu realizacji zamówienia. Z tego nie wynika bowiem, w jakim czasie przedsiębiorca ma przygotować przesyłkę i przekazać ją podmiotowi, któremu zleca się dostarczenie, a także w jakim terminie podmiot ten ma zrealizować usługę. 12 W piśmie z dnia 26 kwietnia 2012r. (nadanym dnia następnego) przedsiębiorca oświadczył, że zamawiane przez klientów towary były im dostarczane niezwłocznie po złożeniu zamówienia, a konsumenci nie zgłaszali zastrzeżeń dotyczących terminu dostawy. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości konsumenci mogli otrzymać informacje drogą elektroniczną lub telefoniczną. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest dokonywanie oceny, w jakim terminie przedsiębiorca faktycznie zapewniał dostawę, w związku z czym nawet najszybsza realizacja umów i brak skarg konsumentów w tym zakresie nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w kwestii bytu rozważanej praktyki. Jak już wskazano na stronie 9 niniejszej decyzji informacje wymienione w art. 9 ust. 1 uonpk powinny być przekazywane z inicjatywy przedsiębiorcy, a nie na wniosek, czy prośbę konsumenta. Stąd także i fakt, że przedsiębiorca udzielał lub był gotów udzielać w odpowiedzi na zapytania konsumentów informacji na temat terminu realizacji zamówienia, nie ma znaczenia dla bytu praktyki rozważanej w tym punkcie decyzji. W tych okolicznościach, w związku z tym, iż działanie przedsiębiorcy było niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt. 5 uonpk, należało je uznać za bezprawne. Wskutek tego, że strona niniejszego postępowania nie zamieszczała informacji na temat terminu dostawy, konsumenci nie mogli dowiedzieć się, kiedy można spodziewać się doręczenia przesyłki bez konieczności nawiązania dodatkowego kontaktu z przedsiębiorcą. Brak precyzyjnej informacji uniemożliwiał także sprawdzenie, czy ich kontrahent wywiązuje się należycie z zawartej przez niego umowy, czy też pozostaje w zwłoce z jej wykonaniem. W świetle poczynionych ustaleń należało stwierdzić, że przedsiębiorca dopuścił się naruszenia rat. 9 ust. 1 pkt 5 uonpk, a poprzez to art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W załączeniu do pisma z dnia 26 kwietnia 2012r. strona przesłała „Regulamin sklepu internetowego >poranekbaby.pl< obowiązujący od 27 kwietnia 2012r., którego analiza wykazała, że zawiera on następujące postanowienia: „DOSTAWA 1. Zamówione towary są dostarczane (...) za pośrednictwem firmy kurierskiej DHL. (...) 3. Termin realizacji zamówienia towarów wynosi od 24 godzin do 5 dni. W przypadku braku zamówionego towaru poranekbaby.pl poinformuje Klienta o przewidywanym terminie dostarczenia przesyłki. Klient ma prawo zrezygnowania z zamówienia”. Wprawdzie w nowej wersji „Regulaminu” podano przedział czasu, w jakim może dojść do realizacji umowy, to unormowanie takie można uznać za wystarczające w świetle wymogu wynikającego z art. 9 ust. 1 pkt. 5 uonpk. Konsument pozyskując taką informację może bowiem liczyć się z tym, że jego zamówienie zostanie zrealizowane już następnego dnia, a maksymalnie do pięciu dni. Istotne jest to, że konsument może przewidzieć, ile czasu maksymalnie będzie musiał czekać na dostarczenie mu zamówionych towarów. W związku z wprowadzeniem z dniem 27 kwietnia 2012r. postanowienia określającego termin realizacji zamówienia, należało stwierdzić, że z tym dniem przedsiębiorca zaniechał stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, jakiej dotyczy ten punkt decyzji. W świetle poczynionych ustaleń należało orzec, jak w punkcie II 1 sentencji niniejszej decyzji. 13 2. W toku niniejszego postępowania administracyjnego stwierdzono stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe polegającej na nieinformowaniu konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, o miejscu i sposobie składania reklamacji, co jest niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt 10 uonpk, a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. O spełnieniu w niniejszym przypadku przesłanki bezprawności decyduje fakt, że ani „Regulamin” w wersji z 5 kwietnia 2010r., ani w wersji z 16 lutego 2012r. nie zawierał informacji na temat miejsca i sposobu składania reklamacji. Informacji takich przedsiębiorca nie podawał do wiadomości odwiedzających stronę internetową prowadzonego przez niego sklepu także w żadnym innym miejscu na tej stronie. Wbrew twierdzeniom strony za wystarczającą nie można uznać także regulacji mówiącej o zasadach rozliczenia na wypadek dokonania przez konsumenta zwrotu towaru, czego dotyczył pkt. 10 Regulaminu w wersji z dnia 5 kwietnia 2010r. oraz z 16 lutego 2012r. Regulacja ta, którą zacytowano na stronie 5 niniejszej decyzji, nie dotyczy bowiem zasad składania reklamacji, lecz rozliczeń finansowych wskutek rozwiązania umowy, odstąpienia od niej przez konsumenta zgodnie z uprawnieniem wynikającym z art. 7 ust. 1 uonpk. . W związku z tym, że na stronie internetowej prowadzonego przez przedsiębiorcę sklepu brak było jakichkolwiek informacji na temat zasad składania reklamacji, należało stwierdzić naruszenie w niniejszym przypadku art. 9 ust. 1 pkt 10 uonpk, a zatem uznać należało bezprawność ocenianej praktyki. Zaniechania opisane w tym punkcie decyzji mogły niekorzystnie wpływać na sytuację konsumentów, gdyż zostali oni pozbawieni wiedzy na temat tego, jak dochodzić swych praw, np. w sytuacji, gdy dostarczony towar okazał się niezgodny z umową. Nie ma w tym miejscu znaczenia dla bytu praktyki to, że przedsiębiorca powoływał się na swej stronie internetowej na przepisy prawa cywilnego, które znajdują zastosowanie do zawieranych przez niego umów. Z przepisów tych nie wynika mianowicie, jaka procedura składania reklamacji obowiązuje u danego przedsiębiorcy, tj. na jaki adres kierować reklamacje, czy możliwe jest złożenie ich jedynie korespondencyjnie, czy np. również osobiście. Powyższe okoliczności jednoznacznie przemawiają za tym, że opisane zaniechanie negatywnie wpływało na pozycję konsumentów w ich relacjach z przedsiębiorą. Wobec spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów należało stwierdzić, że strona niniejszego postępowania dopuściła się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, poprzez co został naruszony ww. przepis, jak i przepis art. 24 ust. 1 ww. ustawy. W toku niniejszego postępowania administracyjnego przedsiębiorca oświadczył, iż z dniem 27 kwietnia 2012r. wprowadził w życie nową wersję dokumentu normującego zasady zawierania przez niego z konsumentami umów, któremu nadano tytuł „Regulamin sklepu internetowego >poranekbaby.pl<”. W regulaminie tym zawarto postanowienie o brzmieniu: 7. Po uiszczeniu opłaty Klient ma prawo i obowiązek sprawdzenia zawartości paczki w obecności kuriera w celu sprawdzenia czy nie nastąpiło uszkodzenie towaru w trakcie dostawy. Podstawą zgłoszenia reklamacji z tytułu uszkodzenia towaru podczas transportu jest protokół szkody. 14 8. W przypadku stwierdzonych uszkodzeń Klient ma obowiązek spisać wraz z kurierem protokół szkody (na druku, który posiada kurier). Dla naszego sklepu dokument ten jest bardzo ważny, ponieważ stanowi podstawę do zgłaszania reklamacji w firmie przewozowej. Pozwala to polepszyć standard doręczania przesyłek oraz ubiegać się o zwrot należności za szkody powstałe w transporcie”. 9. Niezależnie od spisania protokołu szkody z kurierem prosimy o niezwłoczne zawiadomienie o tym fakcie poranekbaby.pl e-mail:biuro@poranekbaby.pl, tel. kom.: +48 609 805 454, + 48 609 619 998 w godz. 10 – 16”. „GWARANCJA ORAZ MIEJSCE I SPOSÓB SKŁADANIA REKLAMACJI (ZGŁOSZENIE NIEZGODNOŚCI TOWARU Z UMOWĄ) – dotyczy wyłącznie konsumentów 4. W przypadku ewentualnych reklamacji, w tym niezgodności towaru z umową należy skontaktować się ze sklepem poranekbaby.pl opisując szczegółowo przyczyny reklamacji i ustalając sposób dostarczenia reklamowanego towaru do poranekbaby.pl: o Osobiście do siedziby firmy: (...), o Wysłanie produktu do sklepu na wyżej wymieniony adres wraz z opisem przyczyny reklamacji oraz oryginałem dowodu zakupu./ 1. Reklamacja powinna dodatkowo określać zakres działań, których wykonania Klient oczekuje od poranekbaby.pl” . Wprowadzenie ww. postanowień świadczy o tym, że przedsiębiorca unormował kwestie miejsca i sposobu składania reklamacji w wykorzystywanym w obrocie konsumenckim regulaminie. W związku z tym, że niniejszy regulamin jest zamieszczony na stronie internetowej, do której wszyscy odwiedzający sklep mają dostęp, dzięki czemu mogą zapoznać się z ww. postanowieniami, należało stwierdzić, że przedsiębiorca realizuje obecnie ciążący na nim obowiązek opisany w tym punkcie decyzji, co z kolei pozwoliło na stwierdzenie zaniechania stosowania rozważanej praktyki z dniem 27 kwietnia 2012r. W świetle ww. okoliczności należało orzec, jak w punkcie II 2 sentencji niniejszej decyzji. Ad III W pkt III niniejszej decyzji opisane zostały praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów polegające na niedopełnianiu przez przedsiębiorcę obowiązków informacyjnych na etapie po zawarciu umowy. W tym miejscu należy wskazać, że w art. 9 ust. 3 uonpk sformułowano wymóg, aby potwierdzenie takie zostało sporządzone na piśmie. Z takiego punktu widzenia prawnie obojętne jest, w jakim dokumencie (o jakiej nazwie i o jakiej dodatkowej treści) zostaną zamieszczone wymagane prawem informacje. Wymagane jedynie jest, aby po pierwsze stosowne dane były konsumentom przekazywane oraz aby było to czynione w odpowiedniej, a zatem pisemnej formie najpóźniej w chwili rozpoczęcia spełniania świadczenia. Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, iż przedsiębiorca wystawia konsumentom paragony fiskalne oraz faktury VAT w związku z czym ich treść poddano analizie pod kątem zgodności z przepisem art. 9 ust. 3 uonpk. Ich analiza wykazała, że strona niniejszego postępowania nie dopełnia pewnych spoczywających na niej obowiązków informacyjnych, jakie winien zrealizować po zawarciu umów. 1. W pkt. III 1 niniejszej decyzji opisano zarzut naruszenia przez przedsiębiorcę zbiorowych interesów konsumentów wskutek stosowania praktyki polegającej na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o imieniu i nazwisku przedsiębiorcy oraz organie, który zarejestrował działalność 15 gospodarczą tego przedsiębiorcy, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (zwanej dalej także uonpk), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Z poczynionych w toku niniejszego postępowania ustaleń faktycznych wynika, że w wystawianych przez przedsiębiorcę dokumentach potwierdzających okoliczność zawarcia z konsumentami umów sprzedaży, nie podaje on informacji na temat swego imienia i nazwiska. Nie podaje on także żadnych danych dotyczących rejestracji jego działalności. Przedstawione okoliczności świadczą w ocenie Prezesa Urzędu o bezprawności zachowania przedsiębiorcy. Opisane braki mogą znacznie utrudniać weryfikację danych dostępnych dla konsumentów, która może okazać się niezbędna na etapie np. korzystania z uprawnień związanych z niezgodnością towaru z umową. Imię i nazwisko, to dane, które w połączeniu z oznaczeniem dodatkowym, pod jakim jest prowadzona działalność gospodarcza, pozwalają w sposób najłatwiejszy i najtrafniejszy zidentyfikować przedsiębiorcę. Jeśli natomiast chodzi o wskazanie organu rejestrowego, to pozyskanie informacji w tym zakresie pozwala określić rejestr (ewidencję), w jakiej figurują dane dotyczące danego podmiotu. To z kolei pozwala na zwrócenie się do odpowiedniej instytucji o przekazanie informacji na temat podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą lub na ich samodzielne pozyskanie, jak to jest możliwe obecnie odnośnie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej. Skoro jednak przedsiębiorca niedopełnia ww. obowiązku informacyjnego, to swym zachowaniem godzi w zbiorowe interesy konsumentów. W tych okolicznościach w ocenie prezesa Urzędu należało orzec o naruszeniu przez przedsiębiorcę art. 9 ust. 1 pkt 1 uonpk, a poprzez to art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a więc należało orzec, jak w punkcie III 1 sentencji niniejszej decyzji. 2. Kolejna praktyka oceniana w ramach niniejszego postępowania administracyjnego polega na niepotwierdzaniu przez Przedsiębiorcę konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o terminie i sposobie dostawy towaru, co uznano za niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; Art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 5 uonpk statuuje obowiązek potwierdzania konsumentom zawierającym umowy na odległość, na piśmie, informacji na temat terminu i sposobu dostawy zamówionego towaru. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie daje podstawy do przyjęcia, że przedsiębiorca niniejszego obowiązku nie respektuje, bowiem żaden z dokumentów wystawianych przez niego konsumentom po zawarciu umowy nie obejmuje swym zakresem takich informacji. Powyższe świadczy zatem o tym, że rozważane zachowanie należy zaklasyfikować, jako bezprawne. Niniejsza praktyka godzi w zbiorowe interesy konsumentów, gdyż są oni pozbawieni informacji na temat umówionego sposobu i terminu dostawy zamówionego towaru. Uwzględniając fakt, że informacja o terminie nie była przekazywana także na etapie poprzedzającym zawarcie umowy, konsument nie miał możliwości w żaden sposób zweryfikować działania przedsiębiorcy, który z kolei mógł dziać dowolnie. 16 W świetle ww. ustaleń stwierdzić należało, że strona niniejszego postępowania stosuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, która jest niezgodna z art. 24 ust. 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co narusza zakaz sformułowany w art. 24 ust. 1 tej ustawy. Stąd należało orzec, jak w pkt. III 2 sentencji niniejszej decyzji. 3. Kolejna z ocenianych praktyk polega na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o prawie odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie 10 dni, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 uonpk, a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 uonpk wynika obowiązek podawania konsumentom na piśmie informacji o przysługującym im uprawnieniu do odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, w tym przypadku liczonych od dnia odebrania przez konsumenta zamówionego towaru. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że przedsiębiorca nie przekazuje konsumentom na piśmie, po zawarciu z nimi umów, informacji na temat przysługującego im prawa do odstąpienia od umowy. Informacje na ten temat nie są bowiem zamieszczane ani na paragonach fiskalnych, ani na fakturach VAT, ani w jakichkolwiek innych dokumentach. Z tego też względu należało stwierdzić, że przedsiębiorca dopuścił się naruszenia art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 uonpk., a więc że jego zachowanie jest bezprawne. Uprawnienie do odstąpienia od umowy, które może być realizowane przez konsumenta, jest instytucją charakterystyczną dla prawa konsumenckiego i nieznaną w klasycznym prawie cywilnym. W związku więc z tym, że uprawnienie to ma charakter wyjątkowy, a ponadto jest w wyszczególnionych w ustawie okolicznościach obwarowane warunkami, pod którymi można z niego skorzystać, szczególnie istotne jest, aby konsumenci otrzymali na jego temat wyczerpującą informację. Istotne jest także to, aby informacja na ten temat została utrwalona w ten sposób, aby po odebraniu przesyłki konsument mógł się ponownie z nią zapoznać. Zaniechanie w tym zakresie może udaremnić skorzystanie z uprawnienia do odstąpienia od umowy, co z oczywistych względów osłabia pozycję konsumentów. W tych okolicznościach stwierdzić należało, że w rozważanym przypadku doszło do naruszenia art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 6 uonpk, a poprzez to art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym stanie rzeczy należało orzec, jak w pkt. III 3 sentencji niniejszej decyzji. 4. W toku niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy zarzut niepotwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o miejscu i sposobie składania reklamacji, co uznano za niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 uonpk , a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności paragonów fiskalnych i faktur VAT wystawianych przez przedsiębiorcę konsumentom, z którymi są zawierane umowy na odległość wykazała, że nie obejmują one swą treścią informacji na temat miejsca i sposobu składania reklamacji. Informacji tych przedsiębiorca nie przekazywał także w żadnym innym dokumencie doręczanym konsumentom. Okoliczność ta świadczy o 17 bezprawności zachowania przedsiębiorcy, a więc o naruszeniu przez niego art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 10 uonpk. Informacje, jakich przedsiębiorca nie przekazuje konsumentom, dotyczą zasad składania reklamacji. Niniejsze zaniechanie może znacząco utrudniać skorzystanie z przysługujących konsumentom uprawnień reklamacyjnych, dochodzenie roszczeń w przypadku wadliwości dostarczonego towaru, jego niezgodności z umową. W połączeniu z faktem, że do niedawna opis procedury reklamacyjnej nie był dostępny również przed zawarciem ewentualnej umowy, konsumenci całkowicie byli pozbawieni informacji w rozważanym zakresie na jakimkolwiek etapie kontaktów z przedsiębiorcą. Uzupełnienie braków na etapie poprzedzającym zawarcie umowy nie sanuje jednak sytuacji w rozważanym zakresie. Z uwagi na możliwość wystąpienia po stronie konsumentów niedogodności związanych z nieznajomością przyjętej przez przedsiębiorcę procedury reklamacyjnej, stwierdzić należało że takie jego zachowanie godzi w interesy słabszych uczestników rynku. Z tego też względu należało stwierdzić naruszenie przez przedsiębiorcę art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tych okolicznościach sprawy należało orzec, jak w pkt. III 4 sentencji niniejszej decyzji. Ad IV Na mocy art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny staje się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania lub może powstać w czasie jego trwania. Stanowisko takie zostało poparte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 04. 02. 2009r. (sygn. akt II SA/Gl 1038/08), który orzekł, że „ Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji ” (LEX nr 489456). W niniejszej sprawie okoliczność, że nie doszło do spełnienia wszystkich przesłanek z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 w zakresie dotyczącym praktyk rozważanych w pkt. IV niniejszej decyzji, została wykazana w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego. Działanie przedsiębiorcy nie mogło bowiem być zaklasyfikowane jako bezprawne z powodów opisanych poniżej. 1. W toku niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy zarzut stosowania praktyki polegającej na nieinformowaniu konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, o organie, który zarejestrował jego działalność gospodarczą, co może być niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt. 1 uonpk, a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, na mocy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, od 1 lipca 2011r. podlegają wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Ministra Gospodarki. W rejestrze tym nie jest przyporządkowywany przedsiębiorcy oddzielny numer, za pomocą którego może on być identyfikowany. Wcześniej, tj. przed wejściem ww. przepisów w życie, przedsiębiorcy podlegali wpisowi do Ewidencji Działalności Gospodarczej, w której to nadawano im indywidualne numery. W związku z opisaną zmianą przepisów odnośnie 18 przedsiębiorców podlegających wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej aktualność w takim zakresie stracił przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 uonpk. Stąd też brak jest podstaw do stwierdzenia w niniejszym przypadku bezprawności zachowania przedsiębiorcy. To z kolei wyklucza możliwość stwierdzenia naruszenia przez niego art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyższego należało orzec, jak w punkcie IV 1 sentencji decyzji. 2. W ramach przedmiotowego postępowania administracyjnego postawiono jego stronie zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o numerze, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany, co może być niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 1 uonpk, a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z przyczyn opisanych w pkt. IV 1 uzasadnienia niniejszej decyzji, z obecnie obowiązujących przepisów prawa nie sposób wywieźć obowiązek potwierdzania informacji na temat numeru, pod jakim przedsiębiorca podlegający wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej. Z tej przyczyny brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przez przedsiębiorcę w niniejszym przypadku art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co przemawia za koniecznością umorzenia postępowania w tym zakresie. W tej sytuacji należało orzec, jak w punkcie IV 2 sentencji niniejszej decyzji. Ad V Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może skorzystać z uprawnienia do nałożenia na przedsiębiorcę stosującego praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów kary pieniężnej w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara taka może być nałożona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszenia umyślnie, czy też nieumyślnie. Z powyższego wynika, że kara może być nałożona bez względu na okoliczność występowania po stronie przedsiębiorcy winy rozumianej jako świadomość bezprawności zachowania. Okoliczność ta jest jednak czynnikiem relewantnym przy miarkowaniu wysokości nakładanej kary pieniężnej 9 . Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, w tym kar określonych w art. 106 tej ustawy, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Kara nakładana przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów służy podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Przedsiębiorca, jako profesjonalista powinien wiedzieć, że określając warunki umowne nie może stosować bezprawnych postanowień, ani w żaden inny sposób godzić w interesy konsumentów. Orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania, tak aby jej nałożenie skutkowało w przyszłości zapobieżeniem zaistnienia podobnych sytuacji. W opinii Prezesa Urzędu należy podkreślić aspekt edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka oraz wyrazić nadzieję, że odniesie on spodziewany skutek na przyszłość. Poza wymiarem indywidualnym kary należy zwrócić 9 Konrad Kohutek w: „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008r., strona 1027 19 uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. Z uwagi na różnorodność stosowanych przez przedsiębiorcę praktyk, konieczne stało się wymierzenie mu trzech kar pieniężnych. 1. Pierwsza z kar jest wymierzana w związku ze stosowaniem przez stronę niniejszego postępowania praktyki określonej w punkcie I niniejszej decyzji polegającej na niedopełnianiu obowiązków informacyjnych w zakresie określonym w art. 9 ust. 1 pkt. 1 uonpk, tj. w zakresie dotyczącym danych rejestrowych. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2011r., który wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 1 Załącznika Nr 1). W związku z tym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to kara w wysokości [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 3 Załącznika Nr 1). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 1 a Załącznika Nr 1) przychodu, czyli na poziomie 260,13 zł Praktyka wymieniona w pkt. I tej decyzji ujawnia się na etapie przedkontraktowym, tj. na etapie przedstawienia konsumentowi przez przedsiębiorcę oferty, propozycji zawarcia umowy. Ze względu na specyfikę umów zawieranych na odległość, a także rodzaj danych, jakie zostały pominięte, wagę tę praktyki określono, jako stosunkowo dużą. Rozważana praktyka ujawniła się na rynku, na którym działa wiele podmiotów, wobec czego konsumenci mają swobodę przy podejmowaniu decyzji o zawarciu umowy z przedsiębiorcą i wybór ten nie jest ograniczony poprzez znikomą liczbę uczestników danego rynku. Na wysokość kwoty bazowej ma również wpływ to, że rozważaną praktykę należy zaklasyfikować jako długotrwałą. Prezes Urzędu ustalił, że praktyka ta jest stosowana co najmniej od kwietnia 2010r., a więc od ponad dwóch lat. Ponadto z ustaleń poczynionych w toku niniejszego postępowania administracyjnego wynika, że rozważana praktyka jest stosowana nieumyślnie, tj. przedsiębiorca nie miał świadomości, iż jego zachowanie może naruszać obowiązujące przepisy prawa. W związku z tym, że udział przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę z działalności, której dotyczy niniejsze postępowanie wyniósł w 2011r. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 2 Załącznika Nr 1) uzyskanego przez niego przychodu ogółem, ww. kwotę bazową obniżono o 30%. Wysokość kwoty bazowej wyniosła w niniejszym przypadku 182 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. W sprawie tej nie wystąpiły żadne okoliczności łagodzące, natomiast wystąpiła jedna okoliczność obciążająca. Jest nią mianowicie znaczny, bo ogólnopolski, zasięg terytorialny naruszenia. W tych okolicznościach wymiar kwoty bazowej zwiększono o 20 %. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt. I sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 218 zł (słownie: dwustu osiemnastu złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 1 b Załącznika Nr 1) % przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 1 c Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. 20 Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie IV 1 sentencji niniejszej decyzji. 2. Druga z nakładanych na przedsiębiorcę kar wiąże się ze stosowaniem przez niego praktyk określonych w pkt. II niniejszej decyzji, a więc praktyk polegających na niedopełnianiu względem konsumentów obowiązków informacyjnych, najpóźniej w chwili złożenia konsumentom propozycji zawarcia umowy, w zakresie dotyczącym terminu dostawy towaru oraz miejsca i sposobu składania reklamacji. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez Przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2011r., który wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 1 Załącznika Nr 1). W związku z tym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to kara w wysokości [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 3 Załącznika Nr 1). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 2 a Załącznika Nr 1) % przychodu, czyli na poziomie 520,27 zł. Praktyki wymienione w pkt. II tej decyzji ujawniają się na etapie przedkontraktowym, tj. na etapie przedstawienia konsumentowi przez przedsiębiorcę oferty, propozycji zawarcia umowy. Ze względu na specyfikę umów zawieranych na odległość, a także rodzaj danych, jakie zostały pominięte, wagę tych praktyk określono, jako stosunkowo dużą. Rozważane praktyki ujawniły się na rynku, na którym działa wiele podmiotów, wobec czego konsumenci mają swobodę przy podejmowaniu decyzji o zawarciu umowy z przedsiębiorcą i wybór ten nie jest ograniczony poprzez znikomą liczbę uczestników danego rynku. Na wysokość kwoty bazowej ma również wpływ to, że rozważane praktyki należało zaklasyfikować jako długotrwałe, gdyż były one stosowane przez okres co najmniej dwóch lat, tj. co najmniej do kwietnia 2010r. do czasu zaniechania ich stosowania z dniem 27 kwietnia 2012r. Z ustaleń poczynionych w toku niniejszego postępowania administracyjnego wynika również, że praktyki, których dotyczy miarkowana w tym punkcie kara, były stosowane nieumyślnie, tj. przedsiębiorca nie miał świadomości, iż jego zachowanie może naruszać obowiązujące przepisy prawa. Ze względu na to, że udział przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę z działalności, której dotyczy niniejsze postępowanie wyniósł w 2011r. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 2 Załącznika Nr 1) % uzyskanego przez niego przychodu ogółem, ww. kwotę bazową obniżono o 30%. Wysokość kwoty bazowej wyniosła w niniejszym przypadku 364,19 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. W sprawie tej wystąpiła jedna okoliczność łagodząca, mianowicie przedsiębiorca zaniechał stosowania praktyk wymienionych w punkcie II niniejszej decyzji. W sprawie tej wystąpiła także okoliczność obciążająca, którą jest ogólnopolski zasięg terytorialny naruszenia. W tej sytuacji wymiar kwoty bazowej zmniejszono ogółem o 10 %. 21 W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt. II sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 328 zł (słownie: trzystu dwudziestu ośmiu złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II b Załącznika Nr 1) % przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 2 c Załącznika Nr 1) maksymalnego wymiaru kary. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie IV 2 sentencji niniejszej decyzji. 3. Ostatnia z kar zostaje nałożona na przedsiębiorcę z tytułu stosowania przez niego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów określonych w punkcie III niniejszej decyzji, czyli praktyk polegających na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o imieniu i nazwisku przedsiębiorcy oraz organie, który zarejestrował działalność gospodarczą tego przedsiębiorcy, o terminie i sposobie dostawy towaru, o prawie odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie dziesięciu dni a także o miejscu i sposobie składania reklamacji. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2011r., który wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 1 Załącznika Nr 1). W związku z tym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to kara w wysokości [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 3 Załącznika Nr 1). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 3 a Załącznika Nr 1) % przychodu, czyli na poziomie 3468,47 zł Praktyki wymienione w pkt. III tej decyzji można zaklasyfikować, jako praktyki ujawniające się albo na etapie zawierania umowy, albo jej wykonywania. Wynika to z tego, że sporządzenie pisemnego potwierdzenia warunków umowy zawieranej na odległość może być dokonane najpóźniej w chwili rozpoczęcia spełniania świadczenia, czyli zarówno przy zawieraniu umowy, jak i już po jej zawarciu. W niniejszym przypadku do potwierdzenia zawarcia umowy dochodzi faktycznie po jej zawarciu, a więc na etapie wykonywania kontraktu. Ze względu na specyfikę umów zawieranych na odległość, a także rodzaj danych, jakie zostały pominięte, wagę tych praktyk określono, jako stosunkowo dużą. Rozważane praktyki ujawniły się na rynku, na którym działa wiele podmiotów, wobec czego konsumenci mają swobodę przy podejmowaniu decyzji o zawarciu umowy z przedsiębiorcą i wybór ten nie jest ograniczony poprzez znikomą liczbę uczestników danego rynku. Na wysokość kwoty bazowej ma również wpływ to, że rozważane praktyki należy zaklasyfikować jako długotrwałe, gdyż trwają one przynajmniej od 2010r., a więc ponad rok. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że do stosowania praktyk, o jakich mowa w punkcie III niniejszej decyzji doszło w sposób nieumyślny, gdyż przedsiębiorca nie miał świadomości, iż jego zachowanie może naruszać obowiązujące przepisy prawa. 22 W związku z tym, że udział przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę z działalności, której dotyczy niniejsze postępowanie wyniósł w 2011r. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I 2 Załącznika Nr 1) % uzyskanego przez niego przychodu ogółem, ww. kwotę bazową obniżono o 30%. Wysokość kwoty bazowej wyniosła ostatecznie 2327,93 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące oraz okoliczności obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. W sprawie tej nie wystąpiły żadne okoliczności łagodzące. W niniejszym przypadku mamy jednak do czynienia z jedną okolicznością obciążającą, którą jest ogólnopolski zasięg terytorialny naruszenia. W tych okolicznościach wymiar kwoty bazowej zwiększono ogółem o 20 %. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt. III sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 2913 zł (słownie: dwóch tysięcy dziewięciuset trzynastu złotych), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 3 b Załącznika Nr 1) % przychodu i [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II 3 c Załącznika Nr 1) % maksymalnego wymiaru kary. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie IV 3 sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Ad VI Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Postępowanie w sprawie stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu w punktach I - III sentencji decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu ze stroną. W związku z powyższym postanowiono obciążyć przedsiębiorcę kosztami postępowania w wysokości 15,05 zł (słownie: piętnastu złotych pięciu groszy). Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od uprawomocnienie się decyzji. 23 Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie VI niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 32 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego, należy wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. DYREKTOR DELEGATURY URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Maciej Fragsztajn