RKT-22/2012

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KATOWICACH Katowice, dnia 05 września 2012 r. RKT-61-22/12/BP DECYZJA Nr RKT – 22/2012 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz § 2 pkt 4 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko gminie Milówka, w toku którego zostało uprawdopodobnione, że ww. przedsiębiorca stosuje praktyki, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegające na tym, że stosowany przez gminę wzorzec umowy o nazwie „Umowa Nr … o świadczenie usług odbioru odpadów komunalnych”, wykorzystywany przy zawieraniu umów z konsumentami w zakresie wywozu odpadów komunalnych, zawiera postanowienia o następującej treści: a. „ Odbiorca zastrzega sobie prawo nieterminowego odbioru odpadów od wytwórcy w przypadku awarii samochodu (…) ”, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów; b. „ Właściwym do rozpoznania sporów wynikłych na tle realizacji niniejszej umowy jest Sąd Rejonowy – Wydział Grodzki w Żywcu ”, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. c. „ Wytwórca odpadów wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych do celów statystycznych (…) ”, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, które są tożsame z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.), nakłada się na gminę Milówka obowiązek wykonania przyjętego przez tego przedsiębiorcę w toku postępowania zobowiązania do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia zarzucanym mu naruszeniom, poprzez zaniechanie stosowania we wzorcu umownym wykorzystywanym w obrocie konsumenckim kwestionowanych postanowień w sposób określony w pismach z dn. 17 lipca 2012 r. oraz z dn. 31 lipca 2012 r. (RRG.606.49.2012), jak również wystąpienie do dotychczasowych odbiorców usług - konsumentów posiadających zawarte umowy w oparciu o wzorzec zawierający kwestionowane postanowienia, z propozycją aneksowania umów dotychczas obowiązujących, w celu eliminacji kwestionowanych postanowień, w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r. 2 II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) nakłada się na gminę Milówka obowiązek złożenia do dnia 31 stycznia 2013 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania, które powinno zawierać: a. Informację na temat liczby dotychczasowych odbiorców – konsumentów, którym do dnia 31 grudnia 2012 r. dostarczono, w celu zaakceptowania, aneksy do umów z uwzględnieniem modyfikacji przedstawionych w piśmie z dn. 17 lipca 2012 r. oraz w piśmie z dn. 31 lipca 2012 r. (RRG.606.49.2012) wraz z kopiami trzech przykładowych, podpisanych obustronnie aneksów; b. Informację na temat liczby dotychczasowych odbiorców – konsumentów, którym do dnia 31 grudnia 2012 r. nie dostarczono w celu zaakceptowania aneksu do umów w zakresie odbioru odpadów komunalnych z uwzględnieniem modyfikacji przedstawionych w piśmie z dn. 17 lipca 2012 r. oraz w piśmie z dn. 31 lipca 2012 r. (RRG.606.49.2012) wraz z wyjaśnieniem, czym spowodowany jest taki stan rzeczy; c. Informację na temat liczby nowych odbiorców - konsumentów, z którymi w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r. zawarto umowy w zakresie wywozu odpadów komunalnych w oparciu o wzorzec umowny uwzględniający modyfikacje przedstawione przez gminę w piśmie z dn. 17 lipca 2012 r. oraz w piśmie z dn. 31 lipca 2012 r. (RRG.606.49.2012) z kopiami trzech ostatnio zawartych umów; d. Przedstawienie wzoru umowy wykorzystywanego w obrocie konsumenckim z podaniem daty jego wprowadzenia w życie, wraz z przesłaniem pierwszej obustronnie podpisanej umowy zawartej z jego wykorzystaniem; e. Przedstawienie wzoru aneksu do umowy wykorzystywanego w obrocie z konsumentami z podaniem daty jego wprowadzenia w życie, wraz z przesłaniem pierwszego obustronnie podpisanego aneksu. III. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów umarza się, jako bezprzedmiotowe wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w związku z podejrzeniem podejmowania przez gminę Milówka bezprawnych działań noszących znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, dotyczących stosowania przez gminę wzorca umowy o nazwie „Umowa wywozu odpadów nr …”, wykorzystywanego przy zawieraniu umów z przedsiębiorcami w zakresie wywozu odpadów komunalnych, praktyk polegających na: a. wprowadzającym w błąd zaniechaniu poprzez nieuwzględnienie wartości podatku od towarów i usług w opłatach za świadczone usługi na skutek umieszczenia we wzorcu umowy postanowienia, o treści: „ Za jednorazowe podstawienie 1 szt. Kontenera 1,1, m 3 20,00 zł /netto/ + Vat ”, co może być niezgodne z art. 6 ust. 1 i 4 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206), a przez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; b. stosowaniu postanowienia, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) o treści: „ Zleceniodawca wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych do celów statystycznych oraz celem realizacji niniejszej umowy ”, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. 3 Uzasadnienie W trakcie prowadzonego na podstawie art. 48 ust. 1 i 2 pkt 3 postępowania wyjaśniającego o sygn. RKT-401-01/11/MK, gmina Milówka (zwana dalej także „gminą”) przekazała Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Prezesem Urzędu”) stosowane przez siebie wzorce umów dotyczące wywozu odpadów komunalnych. W związku z powyższym dokonano m.in. analizy wzorca umownego stosowanego przez gminę Milówka w obrocie z konsumentami tj. wzoru o nazwie „Umowy nr … o świadczenie usług odbioru odpadów komunalnych”. Zgodnie z treścią tego wzorca, przedmiotem umowy jest wywóz odpadów komunalnych z nieruchomości. W trakcie analizy powyżej opisanego wzorca umowy zauważono, iż zawiera on postanowienia umowne, które mogą być zbieżne z klauzulami wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. (zwany dalej Rejestrem) i co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Analizie poddany został również przekazany przez gminę wzorzec umowy o nazwie „Umowa wywozu odpadów nr …”, w którym zauważono stosowanie regulacji, które mogły świadczyć o stosowaniu przez gminę nieuczciwej praktyki rynkowej o której mowa w art. 6 ust. 1 i 4 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz postanowienia umownego, które może być zbieżne z klauzulami wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone i co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Dlatego też Postanowieniem nr 1 z dnia 2 lipca 2012 r. w imieniu Prezesa Urzędu wszczęto postępowanie w związku z podejrzeniem podejmowania przez gminę Milówka bezprawnych działań noszących znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karta nr 1-3). Postanowieniem nr 2 z tej samej daty (dowód: karta nr 5) zaliczono w poczet dowodów niniejszego postępowania wzór „Umowy nr … o świadczenie usług odbioru odpadów komunalnych” oraz „Umowy wywozu odpadów nr …” stosowanych przez gminę Milówka, dotyczących wywozu odpadów komunalnych, które to wzory gmina przekazała Prezesowi Urzędu w toku postępowania wyjaśniającego o sygn. RKT-401-01/11/MK. Równocześnie Postanowieniem nr 3 z dn. 20 lipca 2012 r. rozszerzono toczące się wobec gminy postępowanie, w odniesieniu do wzorca o nazwie „Umowa nr … o świadczenie usług odbioru odpadów komunalnych”, o kolejny zarzut (dowód: karta nr 23). Postanowieniem nr 1 gminie postawiono zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów związany ze stosowaniem dwóch wzorców umownych: „Umowy nr … o świadczenie usług odbioru odpadów komunalnych” oraz „Umowy wywozu odpadów nr …”. W związku ze stosowaniem przez gminę pierwszego wzorca o nazwie „Umowa nr … o świadczenie usług odbioru odpadów komunalnych” wykorzystywanego przy zawieraniu umów z konsumentami gminie postawiono zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w drodze podejmowania bezprawnych działań godzących w zbiorowe interesy konsumentów polegających na stosowaniu ww. wzorcu postanowień o treści: 1. „ Odbiorca zastrzega sobie prawo nieterminowego odbioru odpadów od wytwórcy w przypadku awarii samochodu (…) ”; 2. „Właściwym do rozpoznania sporów wynikłych na tle realizacji niniejszej umowy jest Sąd Rejonowy – Wydział Grodzki w Żywcu ”; - które są tożsame z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.), co może stanowić praktykę 4 naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Postanowieniem nr 3 , w związku ze stosowaniem ww. wzorca o nazwie „Umowa nr … o świadczenie usług odbioru odpadów komunalnych”, rozszerzono zakres toczącego się wobec gminy postępowania o kolejny zarzut dotyczący stosowania w tym wzorcu postanowienia o treści: „ Wytwórca odpadów wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych do celów statystycznych (…) ”, które jest tożsame z postanowieniami wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.), i co może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odniesieniu do drugiego wzorca o nazwie „Umowy wywozu odpadów nr …”, wykorzystywanego przez gminę w obrocie z przedsiębiorcami, gminie postawiono zarzut dotyczący stosowania nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 6 ust. 1 i 4 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym w związku ze stosowaniem we wzorcu postanowienia o treści: „ Za jednorazowe podstawienie 1 szt. Kontenera 1,1, m 3 20,00 zł /netto/ + Vat ”. W związku ze stosowaniem tego wzorca gminie postanowiono również zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w drodze podejmowania bezprawnych działań godzących w zbiorowe interesy konsumentów polegających na stosowaniu w ww. wzorcu w zakresie wywozu odpadów komunalnych postanowienia o treści: „ Zleceniodawca wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych do celów statystycznych oraz celem realizacji niniejszej umowy ”, które jest tożsame z postanowieniami wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.), i co może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Gmina ustosunkowała się do postawionych jej zarzutów w pismach z dn. 17 lipca 2012 r. (dowód: karty nr 12-13) oraz z dn. 31 lipca 2012 r. (dowód: karta nr 27-28). W piśmie z dn. 17 lipca 2012 r. odnosząc się do stosowania postanowienia, o którym mowa w punkcie I a sentencji niniejszej decyzji, gmina wyjaśniła, że „ zastrzeżenie możliwości przesunięcia terminu wykonania usługi jest odbiciem realnie wystąpić możliwości: awarii samochodu lub niemożliwości dojechania do miejsca odbioru odpadów, co w warunkach górskich oraz siedzib konsumentów rozrzuconych po górach Beskidu Żywieckiego znacznej wysokości (Gmina działa wyłącznie w takim terenie) stanowi uprzedzenie o niej konsumenta, jak uważa Gmina – z korzyścią dla konsumenta ” (dowód: karta nr 12). Odnosząc się do stosowania postanowienia, o którym mowa w punkcie I b sentencji niniejszej decyzji, gmina podniosła, że kwestionowane postanowienie nie jest sprzeczne z postanowieniami polskiego cywilnego prawa procesowego (dowód: karta nr 12). W odniesieniu do ostatniego zakwestionowanego postanowienia, określonego w punkcie I c, gmina zobowiązała się do wykreślenia z treści zawieranych umów przedmiotowego postanowienia i ewentualnego dalszego jego stosowania w trybie akceptacji, w formie odrębnej klauzuli znajdującej się poza umową odbioru odpadów komunalnych (dowód: karta nr 27). Niezależnie od powyższego w piśmie z dn. 17 lipca 2012 r. gmina podniosła, że stosowane przez nią postanowienia w żadnym wypadku „ nie miały na celu pokrzywdzenia potencjalnych konsumentów usługi, traktując ich nie jako dostawców ewentualnego zysku, nieświadomych treści podpisywanych umów lecz jako uprawnionych do żądania porządnie i funkcjonalnie wykonanej usługi z zakresu zadań Gminy. Potwierdza to brak poważniejszych sporów bądź konfliktów, których źródłem byłyby podpisywane umowy ”. Gmina dodała również, że zmiana 5 zakwestionowanych w toku postępowania klauzul, odbije się z korzyścią dla całej wspólnoty samorządowej, pomimo podnoszonych przez nią wątpliwości co do słuszności ich kwestionowania (dowód: karta nr 12). Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, pismem z dnia 23 sierpnia 2012 r., gmina została poinformowana o zakończeniu zbierania materiału dowodowego (dowód: karta nr 36). W wyznaczonym terminie gmina nie skorzystała z prawa do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny Gmina Milówka jest jednostką samorządu terytorialnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą o samorządzie gminnym” – posiadającą osobowość prawną i działającą przez swoje organy. Swoje zadania w zakresie utrzymania czystości i porządku (art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 391) gmina Milówka realizuje za pośrednictwem Gminnego Zakładu Gospodarki Komunalnej – zakładu budżetowego gminy Milówka, który nie posiada osobowości prawnej. Zakład jest jednostką organizacyjną gminy Milówka, do którego zadań należy m.in. zapewnienie czystości i porządku na swoim terenie. Zakład zawiera z konsumentami - „Wytwórcami odpadów” – na podstawie stosowanego w obrocie z konsumentami wzorca umowy o nazwie „Umowa nr … o świadczenie usług odbioru odpadów komunalnych”, pisemne umowy na podstawie których odbywa się odbiór odpadów. Ustalono, że ww. wykorzystywanym przy zawieraniu umów z konsumentami zamieszczono postanowienia o treści: − „ Odbiorca zastrzega sobie prawo nieterminowego odbioru odpadów od wytwórcy w przypadku awarii samochodu (…) ” – § 3 ust. 2 umowy; − „ Właściwym do rozpoznania sporów wynikłych na tle realizacji niniejszej umowy jest Sąd Rejonowy – Wydział Grodzki w Żywcu ” – § 8 umowy; − „ Wytwórca odpadów wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych do celów statystycznych (…) ” – § 9 umowy (dowód: karta nr 7). Zgodnie z informacjami uzyskanymi od gminy ustalono, że wzorzec ten funkcjonuje wyłącznie w obrocie z konsumentami - według danych szacunkowych - od 2007 r. Ustalono również, że w obrocie pozostaje ok. 2930 umów z konsumentami, które zostały zawarte w oparciu o jego treść. Jest to zarazem jedyny wzorzec wykorzystywany przez gminę w obrocie z konsumentami. W toku postępowania ustalono również, że gmina stosuje wzorzec umowy o nazwie „Umowa wywozu odpadów nr …”, wykorzystywany wyłącznie w obrocie z przedsiębiorcami, który zawiera następujące postanowienia: - „ Za jednorazowe podstawienie 1 szt. Kontenera 1,1, m3 20,00 zł /netto/ + Vat ” - § 2 ust. 1 lit. c umowy. - „ Zleceniodawca wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych do celów statystycznych oraz celem realizacji niniejszej umowy ” - § 7 umowy. 6 Prezes Urzędu zważył, co następuje I. Interes publicznoprawny Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie wykazanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie mógł zostać naruszony interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. W ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów brak jest definicji ustawowej, co należy rozumieć poprzez interes publicznoprawny. Jednakże na tle dotychczasowego orzecznictwa antymonopolowego, wykształconego co prawda w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ale zachowującego swoją aktualność również obecnie, utrwalił się pogląd, iż naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce wówczas, gdy działaniami, będącymi przedmiotem postępowania, zagrożony jest interes ogólnospołeczny, co może mieć miejsce m.in. wówczas, gdy skutkiem określonych sprzecznych z przepisami ustawy działań, dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku (E.Modzelewska-Wachal. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Wyd. Twigger. Warszawa 2002r . ) tj . np. konsumentów. W okolicznościach niniejszej sprawy oznacza to, iż warunkiem niezbędnym do oceny, czy działania gminy Milówka mogły naruszyć przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest wykazanie, iż mogły naruszyć interes publicznoprawny. Zdaniem Prezesa Urzędu stosowanie przez gminę Milówka przy zawieraniu umów z konsumentami wzorca umowy zawierającego wskazane w sentencji niniejszej decyzji postanowienia świadczy o tym, iż rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy korzystają lub będą korzystać z usług odbioru odpadów komunalnych. Tym samym w sprawie tej mogło dojść do naruszenia interesu nieograniczonej liczby aktualnych i potencjalnych klientów gminy Milówka będących konsumentami. Oznacza to, iż sprawa ta dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, czyli, iż jest prowadzona w interesie publicznoprawnym. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie wszczęcie przez Prezesa Urzędu przeciwko gminie Milówka postępowania w sprawie naruszenia zbiorowego interesu konsumentów w zakresie wskazanym w sentencji niniejszej decyzji. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsiębiorcę rozumie się m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) wynika, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizująca lub świadcząca usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Na podstawie art. 2 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o samorządzie gminnym, gmina posiada osobowość prawną i działa przez swoje organy, a do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, zadania własne obejmują m.in. sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma zastosowanie do oceny działalności gospodarczej gminy oraz do oceny działalności publicznej gminy w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb 7 wspólnoty, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, o ile działalność ta może wywołać lub wywołuje skutki praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W okolicznościach sprawy działalność o charakterze użyteczności publicznej polegająca na wykonywaniu usługi odbioru odpadów komunalnych wykonywana jest przez gminę Milówka poprzez jej zakład budżetowy. „ W obowiązującej ustawie określono w sposób niebudzący wątpliwości, że warunkiem uznania jednostki organizacyjnej za przedsiębiorcę jest przyznanie jej na mocy ustawy zdolności prawnej. Za odrębnych przedsiębiorców nie mogą być zatem obecnie uznane np. zakłady budżetowe, a ich praktyki obciążają osoby prawne, w skład których te zakłady wchodzą ” 1 . Zważywszy, że Gminny Zakład Gospodarki Komunalnej w Milówce jest jednostką organizacyjną gminy i reprezentuje ją w relacjach z odbiorcami usług z zakresu odbioru odpadów komunalnych, wszelkie działanie i zaniechanie w tym zakresie jest tożsame, na gruncie rozważań niniejszej decyzji z działaniem i zaniechaniem gminy Milówka. W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, że gmina Milówka wykonując na rzecz mieszkańców gminy usługi związane z gospodarką odpadami komunalnymi jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów „zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów”, przez które to stosownie zgodnie z definicją zawartą w art. 24 ust. 2 tej ustawy rozumie się godzące w zbiorowe interesy konsumentów bezprawne działanie przedsiębiorcy. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują kwestii bezprawności działań przedsiębiorcy. Działania te mogą okazać się bezprawne w razie ustalenia, że doszło do naruszenia przepisów innych ustaw, ale także zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy ustalenie, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa 2 . Tym samym Prezes Urzędu oceniając zachowanie przedsiębiorcy pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów zakazujących stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, musi zatem co do zasady stosować inne akty prawa powszechnie obowiązującego i na ich podstawie stwierdzić, czy działanie przedsiębiorcy było bezprawne. Jak wyżej wspomniano, art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, jako godzące w nie bezprawne zachowanie przedsiębiorcy. Jednocześnie artykuł ten zawiera przykładowe wyliczenie zachowań przedsiębiorców uważanych za naruszające zbiorowe interesów konsumentów. Jednym z takich zachowań jest zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Oznacza to, iż przesłanka bezprawności działań przedsiębiorcy zostaje spełniona jeśli przedsiębiorca w stosowanych przez siebie wzorcach umów stosuje postanowienia wpisane do ww. Rejestru. Podobnie również SOKiK w jednym ze swoich wyroków tj. wyroku z dnia 25 marca 2004 r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), stwierdził, iż w oparciu o art. 24 ust. 2 można sformułować samoistną przesłankę bezprawności, jeżeli ustali się, że przedsiębiorca stosował postanowienia wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. A zatem wykazanie, że 1 G. Materna [w:] T. Skoczny [red.], Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 124. 2 „Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Komentarz” pod red. J.Szwaja , Warszawa 2000, s. 117-118. 8 przedsiębiorca wprowadził do obrotu wzorzec umowny zawierający postanowienia o treści już wpisanej do Rejestru klauzul uznanych za niedozwolone, stanowi wystarczającą przesłankę do uznania bezprawności działania tego przedsiębiorcy. Należy bowiem podnieść, iż stosowanie postanowienia, które po uznaniu go przez SOKiK za niedozwolone zostało wpisane do Rejestru niedozwolonych postanowień umownych, jest prawnie zakazane. Ponadto należy podnieść, iż prawomocny wyrok tego Sądu, wydany po przeprowadzeniu kontroli abstrakcyjnej wzorca umowy, wskazujący treść postanowień wzorca umowy uznanych za niedozwolone i zakazujący ich wykorzystywania, ma od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do Rejestru klauzul niedozwolonych skutek wobec osób trzecich (art. 479 43 k.p.c.). Przepis tego artykułu rozszerza zatem prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. „Artykuł ten dotyczy rozszerzonej prawomocności materialnoprawnej w znaczeniu podmiotowym. Chodzi o grupę przypadków takiej prawomocności, w których wyrok z powodu szczególnego charakteru przedmiotu procesu ma powagę rzeczy osądzonej dla wszystkich i przeciwko wszystkim. Przepis bowiem wyraźnie stanowi, iż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, wywołuje więc skutek erga omnes” 3 . Należy również wskazać, iż przepis art. 479 43 k.p.c. stanowiąc, iż wyrok ma skutek wobec osób trzecich, nie ogranicza w żaden sposób kategorii tych podmiotów. Wyrok ma skutek wobec wszystkich, tzn. zarówno wobec przedsiębiorcy, który klauzulę wprowadził do swoich wzorców umów, jak i do każdego innego przedsiębiorcy, stosującego własne warunki umów. Należy zatem przyjąć, że wyrok SOKiK od chwili wpisania klauzuli do Rejestru prowadzonego przez Prezesa Urzędu wywiera skutek względem wszystkich uczestników obrotu, co oznacza, że żaden z podmiotów uczestniczących w obrocie prawnym nie może posługiwać się przedmiotowym postanowieniem. Ponadto należy wskazać, iż w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r., sygn akt. III SZP 3/06 Sąd Najwyższy jednoznacznie wskazał, iż „ stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów ” . Tym samym Sąd Najwyższy jednoznacznie przesądził, iż stosowanie klauzuli tożsamej z klauzulą wpisaną do rejestru niedozwolonych postanowień umownych, przez innego przedsiębiorcę, który nie był stroną lub uczestnikiem postępowania zakończonego wpisaniem danej klauzuli do Rejestru, stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Należy również wskazać, iż wynikająca z art. 479 45 § 3 k.p.c. jawność Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone oznacza, że od chwili wpisania do niego określonego postanowienia zakazane jest stosowanie tożsamych postanowień w obrocie konsumenckim i nikt nie może zasłaniać się nieznajomością dokonanych wpisów. Rejestr postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone jest prowadzony przez Prezesa Urzędu. Rejestr ten jest powszechnie dostępny w wersji elektronicznej na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod adresem: www.uokik.gov.pl. Powyższe uzasadnia stwierdzenie, iż przedsiębiorcy są z mocy prawa zobowiązani do powstrzymania się od stosowania ww. postanowień, które można uznać za tożsame z postanowieniami wpisanymi do Rejestru. Należy przy tym podkreślić, iż dla uznania, iż klauzula wpisana do Rejestru i klauzula z nią porównywana – stosowana przez danego przedsiębiorcę są tożsame w treści, nie jest konieczna dokładna literalna identyczność tych postanowień. Rozbieżność użytych wyrażeń, zmiana szyku zdania, czy zastosowanie synonimów nie eliminuje bowiem abuzywnego charakteru ocenianego postanowienia. By zaistniała możliwość uznania dwóch postanowień za tożsame wystarczy, by 3 por. H. Ciepła, [w:] K. Piasecki [red.], Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 249). 9 hipoteza postanowienia kwestionowanego w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów mieściła się w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru. Jak bowiem stwierdził w uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd Najwyższy „(..) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.ok.ik. (obecnie art. 24 - przyp. Urzędu) obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (..). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.ok.ik. znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (..)”. Podobnie w jednym ze swoich wyroków SOKiK stwierdził, iż „Nie jest konieczna literalna zgodność porównywalnych klauzul. Głównym czynnikiem przesądzającym powinien być, zdaniem Sądu, zamiar, cel jakiemu ma służyć kwestionowana klauzula. Jeśli jest on zgodny z celem utworzenia klauzuli uznanej za niedozwoloną, można uznać, iż obie są tożsame” 4 . Tym samym w niniejszej sprawie konieczna jest ocena, czy stosowany przez gminę Milówka wzorzec umowy o nazwie „Umowa nr … o świadczenie usług odbioru odpadów komunalnych” przy zawieraniu umów z konsumentami w zakresie wywozu odpadów komunalnych, zawiera postanowienia, które zostały wpisane do Rejestru . ad a) W § 3 ust. 2 wzorca umowy zawarte zostało postanowienie o treści: „ Odbiorca zastrzega sobie prawo nieterminowego odbioru odpadów od wytwórcy w przypadku awarii samochodu (…)”. W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie umowne jest tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1057 (wyrok SOKiK z dn. 14 grudnia 2006 r., sygn. akt XVII AmC 152/05) – „ Przyczyną reklamacji nie mogą być okoliczności, za które Organizator nie ponosi odpowiedzialności (awarie techniczne środków transportu (…) ”. W uzasadnieniu ww. wyroku, Sąd stwierdził, iż postanowienie zgodnie z którym organizator nie ponosi odpowiedzialności za awarie techniczne środków transportu stanowi niedozwoloną klauzulę umowną określoną w art. 385 3 pkt 2 k.c. i art. 385 1 § 1 k.c., zgodnie z treścią których niedozwolonymi postanowieniami są te, które wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. W tym samym kontekście należy oceniać kwestionowaną klauzulę – nie ulega bowiem wątpliwości, że nieterminowy odbiór odpadów wypełnia hipotezę nienależytego wykonania zobowiązania. Kwestionowana klauzula nie przesądza w jakich okolicznościach wyłącza odpowiedzialność z tytułu nieterminowego odbioru odpadów w związku z awarią samochodu, dopuszczając tym samym sytuacje, w których winę wyłączną za awarie samochodów będzie ponosił Odbiorca odpadów a przez to pozwoli na każdorazowy nieterminowy odbiór odpadów, bez określenia dodatkowego terminu, w którym nastąpi późniejsze wykonanie zobowiązania. W związku z powyższym pomimo pewnych różnic w sformułowaniu obu postanowień, należy uznać, iż stosowane przez gminę Milówka we wzorcu umowy postanowienie umowne za tożsame z ww. klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1057. ad b) W § 8 stosowanego przez gminę Milówka wzorca umowy w zakresie wywozu odpadów o nazwie „Umowa nr … o świadczenie usług odbioru odpadów komunalnych” zawarto postanowienie o treści: „ Właściwym do rozpoznania sporów wynikłych na tle realizacji niniejszej umowy jest Sąd Rejonowy – Wydział Grodzki w Żywcu ”. 4 wyrok SOKiK z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt XVII Ama 46/04. 10 W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie umowne jest tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 397 (wyrok SOKiK z dn. 12 stycznia 2005 r., sygn. akt XVII Amc 13/04) - „ Wszelkie spory rozstrzygać będzie Sąd dla M. Katowic ”. Wprowadzenie do wzorca umownego postanowienia, iż spory, mogące wyniknąć na tle realizacji umowy będą rozstrzygane przez konkretnie wskazany sąd, stwarza konsumentowi jako pozwanemu dolegliwe czasowo i finansowo utrudnienia w procesie związane z przejazdami do sądu siedziby przedsiębiorcy, podczas gdy przy braku zakwestionowanego rozwiązania proces toczyłby się zgodnie z art. 27 §1 5 k.p.c. w sądzie miejsca zamieszkania konsumenta. Należy wskazać, iż kwestię właściwości sądu w sprawach cywilnych określają przepisy k.p.c. i zgodnie z art. 385³ pkt 23 k.c. nie mogą być one w tym zakresie wyłączane, ponieważ mogą stanowić dodatkową dolegliwość dla konsumenta, a także ograniczać realizację przysługujących mu praw. Ta właśnie uciążliwość jest istotą klauzuli abuzywnej określonej w art. 385 3 pkt 23 k.c. W ocenie Prezesa Urzędu narzucanie przez gminę Milówka konsumentom sądu właściwego do rozpoznania sporu Sądu Rejonowego – Wydział Grodzki w Żywcu, może wywołać takie same, jak powyżej opisane konsekwencje dla konsumentów. W związku z powyższym pomimo pewnych różnic w sformułowaniu ich treści, należy uznać, iż stosowane przez gminę Milówka we wzorcu umowy postanowienie umowne za tożsame z ww. klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 397. ad c) W § 9 wzorca umowy o nazwie „Umowa nr … o świadczenie usług odbioru odpadów komunalnych” zawarto postanowienie o treści: „ Wytwórca odpadów wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych do celów statystycznych (…) ”. W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie umowne jest tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1518 (wyrok SOKiK z dn. 16 września 2008 r., sygn. akt. XVII AmC 60/08) - „ Podpisując umowę – zgłoszenie uczestnictwa wyrażają jednocześnie Państwo zgodę na przetwarzanie, uaktualnianie i udostępnianie swoich danych osobowych, niezbędnych dla realizacji imprezy oraz dla celów promocyjnych Biura (zgodnie z art. 23 pkt 1 ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r.) ”. Kwestionowane postanowienie stanowiące integralną część umowy o świadczenie usług odbioru odpadów komunalnych, w zakresie w jakim przewiduje arbitralne wyrażenie zgody przez konsumenta na przetwarzanie jego danych osobowych do celów statystycznych, wywołuje takie same skutki co postanowienie wpisane do Rejestru odnośnie wyrażenia przez konsumenta zgody na przetwarzanie, uaktualnianie i udostępnianie danych osobowych dla celów promocyjnych Biura. Nie może ulegać wątpliwości, iż celem konsumentów zawierających umowy w zakresie działalności danego przedsiębiorcy jest chęć nabycia konkretnego produktu lub usługi za ustaloną odpłatnością, a nie chęć pozbycia się swojego prawa do ochrony danych osobowych określonego w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. Nr 133, poz. 883). W związku z powyższym pomimo pewnych różnic w sformułowaniu treści obu postanowień, należy uznać, iż stosowane przez gminę Milówka we wzorcu umowy postanowienie umowne wywołuje takie same skutki co klauzula wpisana do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1518. Uznanie, iż postanowienia umowne stosowane w obrocie konsumenckim przez gminę są tożsame z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone uprawdopodabnia bezprawność działania gminy Milówka. Jak wskazano bowiem powyżej, art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów formułuje samoistną 5 Art. 27 § 1 k.p.c. stanowi: Powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania. 11 przesłankę bezprawności działań polegających na stosowaniu przez przedsiębiorcę postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Wobec powyższego należy, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki konieczne do uprawdopodobnienia, że doszło do naruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zobowiązanie przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, warunkiem wydania wskazanej w tym przepisie decyzji, jest – oprócz uprawdopodobnienia naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 tej ustawy – zobowiązanie się przez przedsiębiorcę do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom. W ocenie Prezesa Urzędu w rozpoznawanej sprawie warunek powyższy został spełniony. W toku przeprowadzonego postępowania gmina Milówka przedstawiła w piśmie z dn. 17 lipca 2012 r. propozycję zmiany postanowień umów będących podstawą wszczęcia niniejszego postępowania oraz zobowiązała się do zmiany treści zawartych już umów w formie aneksów w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r., przedstawiając na tę okoliczność stosowne modyfikacje kwestionowanych klauzul. W odpowiedzi na Postanowienie nr 3 o rozszerzeniu toczącego się postępowania, pismem z dn. 31 lipca 2012 r. gmina zobowiązała się do wykreślenia kwestionowanego postanowienia ze swoich umów i ewentualnego jego dalszego stosowania w formie odrębnej klauzuli znajdującej się poza umową oraz do wykreślenia kwestionowanej klauzuli z zawartych już umów w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r. Analiza treści przedstawionych przez gminę zmian wzorca umowy w ocenie Prezesa Urzędu świadczy o tym, iż aneksowane umowy nie będą zawierały kwestionowanych postanowień, co również odnosi się do nowo zawieranych umów. Prezes Urzędu nie ma wątpliwości, iż działania objęte złożonym przez gminę Milówka zobowiązaniem zmierzają do zapobieżenia naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do wszystkich postawionych w niniejszej sprawie zarzutów. Realizacja działań, do których gmina zobowiązała się w trakcie postępowania, doprowadzi do pełnego wyeliminowania z obrotu gospodarczego zarzucanych gminie naruszeń. W związku z powyższym Prezes Urzędu za w pełni zasadne uznał skorzystanie z instrumentu przewidzianego w art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nałożyć na gminę Milówka obowiązek wykonania przyjętych przez nią w toku postępowania zobowiązań. Jako termin wykonania tych zobowiązań określono – zgodnie z art. 28 ust. 2 ww. ustawy – dzień 31 grudnia 2012 r., akceptując tym samym propozycję przedstawioną przez gminę. Prezes Urzędu uznał, iż skoro gmina przejawiła inicjatywę mającą na celu eliminację działań powodujących naruszenie prawa celowa i uzasadniona jest akceptacja jej propozycji, z której wynika zamiar stosowania przy zawieraniu umów z konsumentami wzorca umownego nie zawierającego kwestionowanych postanowień, jak również zamiar wymiany wszystkich umów zawartych z konsumentami w oparciu o treść wzorca stanowiącego podstawę wszczęcia niniejszego postępowania. Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. II. Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), w decyzji, o której mowa w art. 28 ust. 1, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań . Samo zobowiązanie przedsiębiorcy do wykonania bądź 12 zaniechania określonych działań nie będzie mieć praktycznego znaczenia bez jednoczesnego nałożenia ww. obowiązku. Wykonanie zobowiązań musi podlegać sprawdzeniu przez Prezesa Urzędu 6 . W związku z powyższym nakłada się na gminę Milówka obowiązek złożenia do dnia 31 stycznia 2013 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania, które powinno zawierać: a. Informację na temat liczby dotychczasowych odbiorców – konsumentów, którym do dnia 31 grudnia 2012 r. dostarczono, w celu zaakceptowania, aneksy do umów z uwzględnieniem modyfikacji przedstawionych w piśmie z dn. 17 lipca 2012 r. oraz w piśmie z dn. 31 lipca 2012 r. (RRG.606.49.2012) wraz z kopiami trzech przykładowych, podpisanych obustronnie aneksów; b. Informację na temat liczby dotychczasowych odbiorców – konsumentów, którym do dnia 31 grudnia 2012 r. nie dostarczono w celu zaakceptowania umowy w zakresie wywozu odpadów komunalnych aneksów do umów z uwzględnieniem modyfikacji przedstawionych w piśmie z dn. 17 lipca 2012 r. oraz w piśmie z dn. 31 lipca 2012 r. (RRG.606.49.2012) wraz z wyjaśnieniem, czym spowodowany jest taki stan rzeczy; c. Informację na temat liczby nowych odbiorców - konsumentów, z którymi w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r. zawarto umowy w zakresie wywozu odpadów komunalnych w oparciu o wzorzec umowny uwzględniający modyfikacje przedstawione w piśmie z dn. 17 lipca 2012 r. oraz w piśmie z dn. 31 lipca 2012 r. (RRG.606.49.2012 z kopiami trzech ostatnio zawartych umów; d. Przedstawienie wzoru umowy wykorzystywanego w obrocie konsumenckim z podaniem daty jego wprowadzenia w życie, wraz z przesłaniem jednej obustronnie podpisanej umowy zawartej z jego wykorzystaniem; e. Przedstawienie wzoru aneksu do umowy wykorzystywanego w obrocie z konsumentami z podaniem daty jego wprowadzenia w życie, wraz z przesłaniem jednego obustronnie podpisanego aneksu. Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. III . Na mocy art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny staje się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania lub może powstać w czasie jego trwania. Stanowisko takie zostało poparte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 04. 02. 2009r. (sygn. akt II SA/Gl 1038/08), który orzekł, że „ Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji ” (LEX nr 489456). W niniejszej sprawie okoliczność, że nie doszło do spełnienia wszystkich przesłanek z art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie nieuczciwej praktyki rynkowej opisanej w art. 6 ust. 1 i 4 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do praktyk rozważanych w pkt III sentencji niniejszej decyzji, została wykazana w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego. Działanie gminy nie mogło bowiem być zaklasyfikowane jako naruszające ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów z powodów opisanych poniżej. 6 K. Kohutek, M. Sieradzka: Komentarz do art. 28 ustawy z dnia 16.02.2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, [w:] K. Kohutek, M. Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, LEX, 2008. 13 W toku niniejszego postępowania postawiono gminie zarzut podejmowania bezprawnych działań noszących znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: a. wprowadzającym w błąd zaniechaniu poprzez nieuwzględnienie wartości podatku od towarów i usług w opłatach za świadczone usługi na skutek umieszczenia we wzorcu umowy pod nazwą „Umowy wywozu odpadów nr …” w zakresie wywozu odpadów komunalnych postanowienia, o treści: „ Za jednorazowe podstawienie 1 szt. Kontenera 1,1, m 3 20,00 zł /netto/ + Vat ”, co może być niezgodne z art. 6 ust. 1 i 4 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206), a przez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; b. stosowaniu we wzorcu „Umowy wywozu odpadów nr …”, postanowienia, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) o treści: „ Zleceniodawca wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych do celów statystycznych oraz celem realizacji niniejszej umowy ”, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku niniejszego postępowania gmina przedstawiła trzy ostatnio zawarte umowy w oparciu o treść wzorca o nazwie: „Umowy wywozu odpadów nr …”. Analiza treści faktycznie zawartych umów, jak również niektórych zwrotów stosowanych w przedmiotowym wzorcu dała jednak podstawy do przyjęcia, iż wzorzec ten jest wykorzystywany wyłącznie w obrocie z przedsiębiorcami. Biorąc pod uwagę powyższą okoliczność Prezes Urzędu stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że stosowana praktyka w zakresie objętym niniejszym postępowaniem może naruszać przepis art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym stanie rzeczy, zasadne jest umorzenie postępowania w tym zakresie. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. DYREKTOR DELEGATURY URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Maciej Fragsztajn