RKT-23/2000

1 URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KATOWICACH 40-024 Katowice, ul. Powstańców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel/Fax (0-32) 255-26-47, Tel. /Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dn. 27.06.2000r. RKT- 561-s/07/99/JN/AW Decyzja nr RKT - 23/2000 Na podstawie art. 105 § 2 K.p.a. po rozpatrzeniu sprawy wszczętej na wniosek Gminy Głogówek - Zakładu Mienia Komunalnego w Głogówku, ul. Dworcowa 2, przeciwko Głubczyckim Wodociągom i Kanalizacji Sp. z o.o. w Głubczycach, ul. Powstańców 2, o nakazanie zaniechania praktyk monopolistycznych polegających na naduŜywaniu pozycji dominującej na rynku dostawy wody poprzez podział rynku lokalnego dostawy wody według kryteriów podmiotowych oraz narzucaniu uciąŜliwych warunków umów przynoszących Spółce Głubczyckie Wodociągi i Kanalizacja nieuzasadnione korzyści, określonych w art. 5 ust. 1 pkt 2 i pkt 6 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. Nr 52 poz.547, Dz.U. z 2000r. Nr 31 poz. 381), umarza się postępowanie administracyjne. Uzasadnienie Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach wpłynął wniosek Gminy Głogówek - Zakładu Mienia Komunalnego w Głogówku, ul. Dworcowa 2, (zwanego dalej Zakładem) o wszczęcie postępowania antymonopolowego przeciwko Głubczyckim Wodociągom i Kanalizacji Sp. z o.o. w Głubczycach, ul. Powstańców 2, (zwanym dalej Spółką), w sprawie stosowania praktyki monopolistycznej polegającej na podziale rynku lokalnego dostawy wody według kryteriów podmiotowych oraz narzucaniu Wnioskodawcy uciąŜliwych warunków umów przynoszących Spółce nieuzasadnione korzyści. W uzasadnieniu Zakład wyjaśnił, Ŝe Zarządzenie Wojewody Opolskiego Nr 136/93 z dnia 21 września 1993r. w sprawie likwidacji Wojewódzkiego Zakładu Usług Wodnych w Opolu zainicjowało postępowanie w sprawie przejęcia dotychczas będących we władaniu w/w Zakładu wiejskich urządzeń zbiorowego zaopatrzenia w wodę przez odpowiednio terytorialnie kompetentne Zarządy Gmin w nieprzekraczalnym terminie do 31 grudnia 1993r. Zbiorcze urządzenia zaopatrzenia w wodę wsi Szonów w Gminie Głogówek oraz wsi Klisino w Gminie Głubczyce przed skomunalizowaniem stanowiły jeden zwarty obiekt produkcyjno-rozdzielczy ze stacją uzdatniania wody zlokalizowaną w Klisinie. 2 W ramach komunalizacji majątku likwidowanego Wojewódzkiego Zakładu Usług Wodnych w Opolu Gmina Głogówek stała się właścicielem rurociągu przesyłowego od granicy Gmin pomiędzy wsią Klisino i wsią Szonów oraz sieci rozdzielczej w tej ostatniej. Jedynym, wynikającym z wcześniejszego układu produkcyjno-organizacyjnego, źródłem zaopatrzenia wodociągu zbiorowego wsi Szonów w wodę była i nadal tę funkcję spełnia Stacja Uzdatniania Wody w Klisinie. Władze samorządowe Miasta i Gminy Głogówek niezwłocznie po przejęciu wodociągu wiejskiego wsi Szonów czyniły starania w celu ustalenia zasad jego eksploatacji, głównie jeśli chodzi o warunki dostawy wody. W wykonaniu Uchwały Nr XXXVI/274/94 przekazały wodociąg w Szonowie w zarząd Zakładowi. Z dniem 1 stycznia 1994r. Zakład stał się odbiorcą wody od Spółki z wszelkimi wynikającymi z tego obowiązkami i prawami. W 1994r. strony rozliczały się za pobraną wodę według ustaleń dokonanych na spotkaniu z Prezesem Spółki w dniu 11 stycznia 1994r. Od dnia 1 stycznia 1995r. strony wiąŜe umowa Nr 300302/95 o dostawę wody, która w §8 określa wysokość opłaty za dostarczaną wodę. Nie mając innego źródła zasilania w wodę wodociągu Szonów Zakład przyjął warunki Spółki. Spółka zastosowała cenę odkosztową, pomniejszoną o upust hurtowy w wysokości (…)%, liczoną odrębnie dla Stacji Uzdatniania Wody Klisino, opartą o wielkość udziału poboru Zakładu w całości produkcji tej Stacji. W 1994r. woda ze Stacji pobierana była na potrzeby dwóch wodociągów, tj. Klisina i Szonowa. Na przestrzeni lat sytuacja ta uległa zmianie Spółka bowiem wykorzystuje w/w Stację do zaopatrywania w wodę dodatkowo podłączonych wsi z Gminy Głubczyce. W związku z powyŜszym udział poboru wody dla wsi Szonów z całości uzdatnianej wody w tej stacji kształtuje się w innych proporcjach. Uchwałą z dnia 22 grudnia 1998r. Nr IV/30/98 Rada Miejska w Głubczycach ustaliła obowiązujące od 1 stycznia 1999r. opłaty jednostkowe za wodę pobieraną z urządzeń zaopatrzenia w wodę i ścieki wprowadzane do urządzeń kanalizacyjnych eksploatowanych przez Spółkę, określając opłatę za 1m 3 wody na cele socjalne w kwocie 1,23 zł. Za wodę pobraną w styczniu dla wodociągu Szonów Spółka wystawiła Zakładowi fakturę VAT nr 122/99 z dnia 31.01.1999r. na kwotę 1047,96 zł, a więc 1,23 zł za 1m 3 , co świadczyło, zdaniem Zakładu, o tym, Ŝe Spółka dostosowała zasady naliczania opłat za dostawę wody do obowiązującego stanu prawnego w zakresie ustalania opłat za wodę. W związku z powyŜszym Zakład wystąpił do Spółki o zmianę §8 umowy o dostawę wody, według którego opłatę za dostarczenie wody naleŜało ustalać w oparciu o przedłoŜoną kalkulację kosztów Spółki. Spółka nie wyraziła zgody na zmianę §8 w/w umowy stwierdzając, iŜ opłata za wodę dostarczoną dla sołectwa Szonów ustalona została zgodnie z umową nr 300302 z dnia 01.01.1995r. w wysokości 2,03 zł/m 3 według planowanych kosztów na 1999r. przy zastosowaniu (…)% bonifikaty z tytułu sprzedaŜy hurtowej wody. Ponadto Spółka wystawiła fakturę korygującą nr 1/99 z dnia 07.04.1999r. uznając opłatę przyjętą w fakturze nr 122/99 w wysokości 1,23/m 3 za błędną i poprawiając ją na kwotę 2,03/m 3 . Pismem z dnia 26.04.1999r. Zakład po raz kolejny wystąpił do Spółki o zmianę §8 umowy o dostawę wody i dostosowanie zasad ustalania wysokości opłaty za wodę do aktualnie obowiązujących przepisów: Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.12.1996r. w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania opłat za wodę i wprowadzanie ścieków (Dz.U. z 1996r. nr 151 poz. 716 z późn. zm.) oraz Uchwały nr IV/30/98 Rady Miejskiej w Głubczycach z dnia 22.12.1998r. PoniewaŜ Spółka nie odpowiedziała na w/w pismo Zakład złoŜył wniosek o wszczęcie postępowania antymonopolowego zarzucając jej stosowanie praktyk monopolistycznych polegających na podziale rynku lokalnego według kryteriów podmiotowych oraz narzucaniu uciąŜliwych warunków umów przynoszących Spółce nieuzasadnione korzyści, co stanowi naruszenie art. 5 pkt 2 i pkt 6 ustawy antymonopolowej. 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach, zgodnie z Ŝądaniem Wnioskodawcy, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nakazania zaniechania przez Spółkę Głubczyckie Wodociągi i Kanalizacja praktyk monopolistycznych polegających na podziale rynku lokalnego dostawy wody według kryteriów podmiotowych oraz narzucaniu Wnioskodawcy uciąŜliwych warunków umów przynoszących Spółce nieuzasadnione korzyści, co moŜe stanowić naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 powołanej wyŜej ustawy. W odpowiedzi na zarzuty postawione przez Zakład Spółka wniosła o ich oddalenie stwierdzając, Ŝe nie znajdują uzasadnienia ani prawnego ani faktycznego. Na poparcie swego stanowiska Spółka wskazała, iŜ umowa nr 300302/95 z dnia 01.01.1995r. o dostawę wody dla potrzeb bytowych wsi Szonów ze Stacji Uzdatniania Wody znajdującej się we wsi Klisino, a stanowiącej jej własność, została zawarta w wyniku wzajemnych negocjacji stron. W okresie obowiązywania umowy strony nie zmieniały zasad odpłatności za wodę zakupioną przez Wnioskodawcę. Podstawę ustalenia ceny 1m 3 wody stanowiły i nadal stanowią – zgodnie z §3 ust. 2 i 2a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.12.1996r. w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania opłat za wodę i wprowadzanie ścieków planowane roczne koszty utrzymania i eksploatacji urządzeń zaopatrzenia w wodę, powiększone o narzut zysku. Spółka wyjaśniła, iŜ koszt jednostkowy 1m 3 wody dla gospodarstw domowych połoŜonych na terenie gminy Głubczyce ustalony został w 1999r. w wysokości 1,23 zł (z zachowaniem zasad w/w Rozporządzenia), zaś dla odbiorców wsi Szonów połoŜonej na terenie gminy Głogówek - w wysokości 2,90 zł (zgodnie z § 8 umowy od dostawę wody). W związku ze sprzedaŜą hurtową Spółka udzieliła Wnioskodawcy od ustalonej ceny (…)% bonifikaty. Spółka stwierdziła równieŜ, iŜ analiza wyniku finansowego sprzedaŜy wody za okres 1997-1999 wykazuje generalnie straty na terenie wiejskim. Wysoki koszt jednostkowy produkcji wody przez wodociągi wiejskie jest skutkiem ponoszenia wysokich nakładów na jej produkcję w porównaniu do wielkości sprzedaŜy, bowiem odbiorcy indywidualni korzystają dodatkowo z zasobów we własnych nie zlikwidowanych studniach. W ocenie Spółki zrównanie stawki 1m 3 sprzedawanej dla potrzeb socjalnych wsi Szonów spowodowałoby przeniesienie na gospodarstwa domowe mieszkańców Głubczyc oraz samej gminy Głubczyce części opłaty za wodę nabywaną przez mieszkańców innej gminy. Ponadto Spółka podniosła, Ŝe Zakład mimo moŜliwości technicznych i upływu czasu nie podjął Ŝadnych działań zmierzających do przyłączenia wodociągu Szonów do własnych ujęć wody bądź wybudowania nowego ujęcia i tym samym dostarczania mieszkańcom wody po niŜszych cenach jednostkowych. Zakład w toku postępowania administracyjnego przesłał w dniu 12.06.2000r. (data wpływu do Urzędu 14.06.2000r.) pismo, w którym poinformował Urząd, iŜ w efekcie przeprowadzonych negocjacji Spółka odstąpiła od narzucania Zakładowi uciąŜliwych warunków umowy o dostawę wody i podpisała Aneks nr 1/2000 do umowy Nr 300302/95 z dnia 01.01.1995r. zmieniający treść § 8. W związku z zawarciem przez strony ugody Zakład wniósł o umorzenie postępowania antymonopolowego prowadzonego przeciwko Spółce. W związku z powyŜszym Urząd zwrócił się z zapytaniem do Spółki, czy nie sprzeciwia się umorzeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na pismo Urzędu Spółka nie wyraziła sprzeciwu co do umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Zakładu. 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył co następuje. Zgodnie z przepisem art. 105 § 2 K.p.a. organ administracji moŜe umorzyć postępowanie w razie kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek, a mianowicie: - jeŜeli wystąpi o to strona, na której wniosek postępowanie administracyjne zostało wszczęte, - jeŜeli nie sprzeciwiają się temu pozostałe strony postępowania, - jeŜeli umorzenie postępowania nie jest sprzeczne z interesem społecznym. W rozpoznawanej sprawie Wnioskodawca, tj. Zakład, poinformował o cofnięciu Ŝądania wszczęcia postępowania i wniósł o umorzenie juŜ toczącego się postępowania. Uzasadnił swój wniosek tym, iŜ w dniu 01.06.2000r. podpisany został Aneks nr 1/2000 zmieniający treść §8 umowy o dostawę wody nr 300302/96 z dnia 01.01.1995r. Nadając nowe brzmienie §8 umowy strony uzgodniły, Ŝe wysokość opłat za wodę dostarczoną do wsi Szonów z wodociągu Klisino będzie ustalana w wysokości określonej uchwałą nr XII/129/99 Rady Miejskiej w Głubczycach z dnia 23.12.1999r., tj. 1,29 zł + VAT. Przez okres obowiązywania umowy Spółka będzie stosowała za dostawę wody opłatę ustaloną przez kompetentny w tym zakresie organ. PowyŜsze zmiany obowiązują zgodnie z punktem 3 Aneksu od dnia 01.01.2000r. Zakład nie wyraził sprzeciwu co do umorzenia postępowania. Umorzenie postępowania nie jest takŜe sprzeczne z interesem społecznym, a to z tego powodu, Ŝe strony zgodnie wyraziły wolę zmiany zasad wzajemnych rozliczeń z tytułu dostaw wody do wsi Szonów. W związku z powyŜszym naleŜało orzec jak w sentencji. Od niniejszej decyzji stronom słuŜy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral