RKT-24/2004

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 26.04.2004r. RKT-411-08/04/MF DECYZJA nr RKT-24/2004 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst. jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 z zm. Dz. U. z 2003r. Nr 60, poz. 535; Nr 170, poz. 1652) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Przemys ł aw M. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej jako CIESZKO M. Przemys ł aw w Cieszynie z dnia 07.11.2003r. uzupe ł niony pismem z dnia 27.11.2003r. przeciwko Katowickiemu Holdingowi W ę glowemu S.A. ul. Damrota 16-18 40-022 Katowice, dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1) nie stwierdza si ę stosowania przez Katowicki Holding W ę glowy S.A. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego poprzez bezpo ś rednie narzucanie Wnioskodawcy warunków sprzeda ż y towarów zakupionych w Katowickim Holdingu W ę glowym S.A., poprzez zamieszczenie w umowie sprzeda ż y w ę gla z Autoryzowanym Sprzedawc ą nr AS-286/2001 z dn. 27.09.2001r . zapisu zgodnie z którym autoryzowany sprzedawca zobowi ą zany jest prowadzi ć sprzeda ż w ę gla zakupionego w ramach w/w umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów, 2) nie stwierdza si ę stosowania przez Katowicki Holding W ę glowy S.A. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego poprzez ograniczanie zbytu towarów ze szkod ą dla kontrahentów Wnioskodawcy poprzez zamieszczenie w umowie sprzeda ż y w ę gla z Autoryzowanym Sprzedawc ą nr AS-286/2001 z dn. 27.09.2001r . zapisu zgodnie z którym autoryzowany sprzedawca zobowi ą zany jest prowadzi ć sprzeda ż w ę gla zakupionego w ramach w/w umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów, 3) nie stwierdza si ę stosowania przez Katowicki Holding W ę glowy S.A. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 w/w ustawy, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji poprzez zamieszczenie w umowie sprzeda ż y w ę gla z Autoryzowanym Sprzedawc ą nr AS-286/2001 z dn. 27.09.2001r . zapisu zgodnie z którym autoryzowany sprzedawca zobowi ą zany jest prowadzi ć sprzeda ż w ę gla zakupionego w ramach w/w 1 umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów. II. Na podstawie art. 69 ust. 1 i 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst. jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 z zm. Dz. U. z 2003r. Nr 60, poz. 535; Nr 170, poz. 1652) oraz art. 264 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy o ochronie (...), stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), uwzgl ę dniaj ą c wynik post ę powania antymonopolowego opisanego w pkt I sentencji, – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1) obci ąż a si ę Przemys ł aw M. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako CIESZKO M. Przemys ł aw w Cieszynie kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania antymonopolowego, 2) zobowi ą zuje si ę Przemys ł aw M. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako CIESZKO M. Przemys ł aw w Cieszynie do zwrotu Katowickiemu Holdingowi W ę glowemu S.A. z siedzib ą w Katowicach kosztów w kwocie 375 PLN (s ł ownie z ł otych: trzysta siedemdziesi ą t pi ęć ). Uzasadnienie W dniu 12.11.2003r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej Organem Antymonopolowym) wp ł yn ął wniosek Przemys ł aw M. prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako CIESZKO M. Przemys ł aw w Cieszynie (zwanego dalej Wnioskodawc ą ) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Katowickiemu Holdingowi W ę glowemu S.A. z siedzib ą w Katowicach (zwanemu dalej KHW) pod zarzutem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku polegaj ą cego na bezpo ś rednim narzucaniu stronie warunków sprzeda ż y towarów zakupionych w KHW, ograniczeniu zbytu tych towarów ze szkod ą dla kontrahentów strony oraz przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków zmierzaj ą cych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1, 2 i 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwana dalej ustaw ą antymonopolow ą ; karty nr 1-2). Przedmiotowy wniosek zosta ł nast ę pnie uzupe ł niony pismem z dnia 27.11.2003r. (karty nr 15-16). W uzasadnieniu Wnioskodawca stwierdzi ł , ż e w umowie sprzeda ż y w ę gla z Autoryzowanym Sprzedawc ą Nr AS-286/2001, któr ą zawar ł z KHW w § 2 pkt 10 zawarto zapis zgodnie z którym Wnioskodawca zobowi ą zany jest do prowadzenia sprzeda ż y w ę gla zakupionego w ramach umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów. Powy ż sze postanowienie umowy, która jest dla Wnioskodawcy umow ą adhezyjn ą , ś wiadczy o stosowaniu przez KHW praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę wskazanych powy ż ej. Zdaniem Wnioskodawcy KHW zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą na rynku, a o fakcie zajmowania tej pozycji ś wiadczy mo ż liwo ść zastrzegania przez KHW postanowie ń umownych ponad zwyk łą spotykan ą na rynku miar ę , które uprzywilejowuj ą sprzedawc ę , czego przyk ł adem jest stanowi ą cy przedmiot wniosku § 2 pkt 10 umowy sprzeda ż y w ę gla. Spo ś ród produkowanych przez KHW sortymentów w ę gla Wnioskodawca sprzedawa ł wy łą cznie mia ł w ę glowy. Rynek w zakresie tego sortymentu jest ze wzgl ę du na ograniczone zastosowanie rynkiem jednorodnym. Zdaniem Wnioskodawcy celem kwestionowanego przez niego zapisu jest wykluczenie po ś redników w handlu w ę glem sprzedawanym przez KHW Autoryzowanemu Sprzedawcy, a ś ci ś lej zmuszenie go do sprzeda ż y wy łą cznie konsumentom, b ą d ź punktom sprzeda ż y sprzedaj ą cym wy łą cznie konsumentom. Takie ograniczenia szkodz ą handlowi i konkurencji. Umowa w cz ęś ci, która jest przedmiotem wniosku, wyklucza mo ż liwo ść 2 sprzeda ż y ka ż demu, kto chce kupi ć w ę giel, co nie ma miejsca na wolnym rynku. Ograniczenie adresowe mo ż liwo ś ci sprzeda ż y dotyka tych kontrahentów strony, którzy nie s ą obj ę ci preferencjami KHW i tym samym im szkodzi. Kwestionowane zastrze ż enie umowne ogranicza konkurencj ę wprowadzaj ą c ograniczenia wolno ś ci handlu. Wykonywanie tych ogranicze ń poci ą ga za sob ą konieczno ść wprowadzenia systemu uci ąż liwych i kosztownych dzia ł a ń kontrolnych, co podra ż a koszty obrotu. Wskazywanie przez sprzedawc ę dalszych nabywców sprzedawanych towarów przeciwdzia ł a kszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania i rozwoju konkurencji. Z w/w zastrze ż enia umownego wynika, ż e jedyn ą jego przyczyn ą jest nadu ż ywanie przez KHW pozycji dominuj ą cej na rynku. Postanowieniem nr 1 z dnia 12.12.2003r. Organ Antymonopolowy wszcz ął post ę powanie antymonopolowe zgodnie z żą daniem Wnioskodawcy (karta nr 56). W odpowiedzi na postawione zarzuty KHW stwierdzi ł (karty nr 59-62), ż e w okresie 11 miesi ę cy 2002r. posiada ł 24 % udzia ł w rynku sprzeda ż y w ę gla, natomiast w okresie jedenastu miesi ę cy 2003r. wydobycie i sprzeda ż by ł y ni ż sze, a tym samym procentowy udzia ł w rynku równie ż obni ż y ł si ę . St ą d te ż KHW nie zajmuje pozycji dominuj ą cej na rynku sprzeda ż y w ę gla. Zdaniem KHW przedsi ę biorca, który rozwa ż a mo ż liwo ść prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej w okre ś lonym rynku sprzeda ż y posiada swobod ę wyboru producenta z którym chce nawi ą za ć wspó ł prac ę . Nale ż y za ł o ż y ć , ż e decyduj ą c si ę na wst ą pienie do jednej wybranej przez siebie sieci sprzeda ż y przedsi ę biorca uwzgl ę dnia zarówno korzy ś ci, jak i obci ąż enia wynikaj ą ce z faktu zawarcia umowy i ustalonych tam warunków. St ą d te ż skoro Wnioskodawca wybra ł KHW jako dostawc ę w ę gla i przyj ął jego warunki poprzez podpisanie umowy, nie mo ż na uzna ć , ż e w tej sytuacji warunki te zosta ł y mu narzucone. Zdaniem KHW zarzut naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej jest równie ż nieuzasadniony poniewa ż przyjmuj ą c okre ś lone warunki umowne w tym równie ż umowne preferencje (np. odroczony termin p ł atno ś ci) autoryzowany sprzedawca winien zawiera ć swoje umowy tak, aby dochowa ć umownych ustale ń a jednocze ś nie nie nara ż a ć siebie i swoich kontrahentów na ryzyko utraty mo ż liwo ś ci dostaw. Zapis § 2 pkt 10 umowy mia ł wy łą cznie na celu wyeliminowanie nieprawid ł owo ś ci w obrocie w ę glem. Zdaniem KHW celem tego zapisu by ł a ochrona konsumenta i u ż ytkownika w ę gla poprzez eliminacj ę po ś redników w wyniku czego cena w ę gla by ł aby znacznie zawy ż ona w stosunku do ceny sprzeda ż y KHW oraz w celu unikni ę cia pogorszenia si ę jako ś ci w ę gla wskutek u ż ycia go przez po ś redników do tworzenia mieszanek o parametrach niezgodnych z wystawianym przez producenta certyfikatem jako ś ci, przy zani ż onych parametrach fizyko – chemicznych. KHW podj ął nast ę puj ą ce dzia ł ania na rynku: - wprowadzi ł zasad ę sprzeda ż y mia ł ów energetycznych do najwi ę kszych odbiorców krajowych wy łą cznie w oparciu o umowy bezpo ś rednie, - dla dostaw w ę gla dla odbiorców detalicznych (gospodarstwa domowe, rzemie ś lnicy, rolnicy itp.) stworzono sie ć Autoryzowanych Sprzedawców maj ą cych prawo pos ł ugiwania si ę znakiem firmowym, mark ą firmy, korzystania z kredytu kupieckiego oraz bior ą cych udzia ł w polityce promocyjno – reklamowej KHW, - ustalono zasad ę , ż e sprzeda ż dla pozosta ł ych odbiorców dokonywana jest na zasadzie zakupu gotówkowego. Dzia ł ania te spowodowane by ł y tym, ż e zani ż ane by ł y przez kolejnych po ś redników ceny w ę gla poni ż ej cen producenta, zawy ż ano u ostatecznego odbiorcy parametry jako ś ciowe dostarczonego w ę gla, co nara ż a ł o odbiorc ę na wzrost cen i nadmierne zu ż ycie urz ą dze ń do spalania w ę gla oraz podszywano si ę z w ę glem ni ż szej jako ś ci pod mark ę kopal ń znanych z produkcji dobrego w ę gla. W/w przyczyny oraz dba ł o ść o wizerunek i mark ę firmy leg ł y u podstaw wprowadzenia do umów z Autoryzowanymi Sprzedawcami pos ł uguj ą cych si ę znakami firmowymi zapisu o sprzeda ż y w ę gla – wy łą cznie ostatecznym jego u ż ytkownikom 3 lub na sk ł ady opa ł owe zaopatruj ą ce konsumentów. Zapisy te umo ż liwiaj ą KHW dostarczanie tym u ż ytkownikom certyfikatów jako ś ciowych okre ś laj ą cych rzeczywiste parametry jako ś ciowe dostarczanego w ę gla i stanowi ą ce podstaw ę do ewentualnych reklamacji. Zdaniem KHW ka ż dy przedsi ę biorca mo ż e dokonywa ć zakupu w ę gla na zasadach ogólnych to jest za gotówk ę i nie jest zobowi ą zany do wspó ł pracy z KHW na zasadach autoryzowanego sprzedawcy. Po zawiadomieniu stron o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego, KHW zwróci ł si ę o przyznanie kosztów zast ę pstwa prawnego oraz kosztów op ł aty skarbowej od pe ł nomocnictwa dla radcy prawnego (karty nr 98-99). W dniu 12.03.2004r. postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego uzupe ł niono w ten sposób, ż e sprecyzowano rynek w przedmiotowej sprawie okre ś laj ą c go jako rynek produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego (karty nr 100-101), o czym zawiadomiono strony post ę powania. W zwi ą zku z tym, i ż KHW w pi ś mie z dnia 22.03.2004r. ustosunkowa ł si ę do w/w postanowienia nr 2 oraz w za łą czeniu przes ł a ł zestawienie obrazuj ą ce udzia ł w/w przedsi ę biorcy w krajowej sprzeda ż y w ę gla energetycznego powtórnie zawiadomiono strony o zako ń czeniu post ę powania dowodowego w niniejszej sprawie (karta nr 107). W oparciu o zgromadzony w post ę powaniu materia ł dowodowy Organ Antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny. KHW utworzy ł w ł asn ą sie ć sprzeda ż y w ę gla podpisuj ą c umowy o jego dystrybucj ę z autoryzowanymi sprzedawcami, których obecnie posiada (…) (karta nr 62). W dniu 27.09.2001r. KHW zawar ł z Wnioskodawc ą Umow ę sprzeda ż y w ę gla z Autoryzowanym Sprzedawc ą nr AS-286/2001, (zwana dalej Umow ą – karty nr 19-25) której przedmiotem jest sprzeda ż w ę gla dokonywana przez Sprzedawc ę na rzecz Autoryzowanego Sprzedawcy w okresie od dnia podpisania umowy do 31.12.2001r. Sortymenty i ilo ś ci w ę gla w wielko ś ciach „wi ążą cych” oraz stanowi ą cych „opcj ą dodatkow ą ” okre ś lone zosta ł y w za łą czniku nr 1 (karty nr 34 i 44). Przez wielko ść okre ś lon ą jako „wi ążą c ą ” strony okre ś li ł y t ę ilo ść w ę gla, któr ą KHW zobowi ą zuje si ę sprzeda ć , a Wnioskodawca zobowi ą zuje si ę kupi ć na podstawie przedmiotowej umowy. Zgodnie z za łą cznikiem nr 1 dotycz ą cym uzgodnionych wielko ś ci dostaw w ę gla w okresie od 27.09.2001 do 31.12.2001 przedmiotem dostaw by ł zasadniczo mia ł w ę glowy (karta nr 34). W 2002r. przedmiotem dostaw by ł wy łą cznie mia ł w ę glowy (karta nr 44). W § 2 pkt 9 tej umowy stwierdzono, ż e Wnioskodawca zobowi ą zany jest do prowadzenia sprzeda ż y w ę gla zakupionego w ramach umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów. Strony w dniu 28.10.2002r. podpisa ł y aneks nr 4 do Umowy (karty nr 47-53) w którego § 1 stwierdzono, ż e „strony zgodnie ustalaj ą brzmienie umowy wspó ł pracy w nast ę puj ą cej tre ś ci (...).” Innymi s ł owy strony w drodze aneksu ustali ł y tekst jednolity obowi ą zuj ą cej ich Umowy, uwzgl ę dniaj ą c w nim wszystkie dotychczas dokonane zmiany w umowie. Zapis w/w § 2 pkt 9 pozosta ł niezmieniony, przy czym w tek ś cie jednolitym umowy zamieszono go w § 2 pkt 10 (karta nr 48). Z tre ś ci pisma Katowickiego W ę gla Sp. z o.o. (spó ł ka b ę d ą ca w ł asno ś ci ą KHW) z dnia 2.06.2003r., kierowanego do Wnioskodawcy wynika, ż e zosta ł a z nim rozwi ą zana Umowa w trybie natychmiastowym (karty nr 17-18). Podstaw ę rozwi ą zania Umowy stanowi ł jej § 12 ust. 4 ze wzgl ę du na naruszenie zapisu § 2 pkt 10 tej umowy z którego wynika ł obowi ą zek Wnioskodawcy do prowadzenia sprzeda ż y w ę gla zakupionego w ramach umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów. Ze wzgl ę du na sprzeda ż w ę gla z naruszeniem przepisu § 2 pkt 10 Umowy zosta ł a ona rozwi ą zana w trybie natychmiastowym. 4 KHW stwierdzi ł , ż e zapis ograniczaj ą cy Autoryzowanym Sprzedawcom mo ż liwo ść sprzeda ż y w ę gla wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów zosta ł zawarty we wszystkich umowach podpisanych z Autoryzowanymi Sprzedawcami (karta nr 62). Z informacji przekazanych przez Agencj ę Rozwoju Przemys ł u S.A. Oddzia ł w Katowicach (karty nr 81-83) wynika, ż e ogó ł em produkcja netto w ę gla kamiennego na terenie kraju w 2002r. wynios ł a 102 065 173 ton, a w okresie 11 miesi ę cy 2003r. 91 652 485 ton. W zakresie mia ł u w ę glowego produkcja w 2002r. wynios ł a ogó ł em 71 513 048 ton, a w okresie 11 miesi ę cy 2003r. 63 689 163 ton. Katowicka Grupa Kapita ł owa (w sk ł ad której wchodzi KHW) w 2002r. wydoby ł a ogó ł em 18 961 560 ton, a w okresie 01-11.2003r. 17 001 089 ton w ę gla. Sortymentów mia ł owych wyprodukowano w 2002r. - 15 456 496 ton, a w okresie 11 miesi ę cy 2003r. 13 885 932 ton. Z powy ż szych informacji wynika, ż e udzia ł KHW w produkcji w ę gla ogó ł em wyniós ł w 2002r. - 18,58%, a w okresie 01.-11.2003r. –18,55%. W odniesieniu do mia ł u w ę glowego w/w udzia ł kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: 2002r. – 21,61%, stycze ń – listopad 2003r. – 21,80 %. Powy ż sze dane s ą zbie ż ne z informacjami przedstawionymi przez KHW (karta nr 106) z których wynika, ż e jego udzia ł w produkcji w ę gla ogó ł em wyniós ł : 2002r. – 17,7%, 2003r.- 17,9%. Natomiast w zakresie mia ł u w ę glowego udzia ł ten wygl ą da ł w nast ę puj ą cy sposób: 2002r. – 18,7%, 2003r. – 21,2%. Z powy ż szych informacji wynika wi ę c, ż e udzia ł KHW w produkcji w ę gla ogó ł em na terenie kraju wynosi nieca ł e 20%, natomiast w zakresie produkcji mia ł u w ę glowego nieznacznie przekracza 20%. W oparciu o ustalony stan faktyczny Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Dla uznania, ż e sprawa ma charakter antymonopolowy niezb ę dne jest ustalenie czy w okoliczno ś ciach sprawy dosz ł o do naruszenia interesu publicznego. W ś wietle art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Pozwala to wi ę c przyj ąć , ż e ma ona charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego. Znajduje zatem zastosowanie jedynie wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony zostaje interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Ustawa w odniesieniu do przedsi ę biorców, chroni konkurencj ę , a w odniesieniu do konsumentów, ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Dzia ł aniami wymierzonymi w tak rozumian ą konkurencj ę , b ą d ź wymierzonymi w tak pojmowane interesy konsumentów, s ą zatem jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku, a wi ę c gdy dotycz ą nie sytuacji pojedynczego przedsi ę biorcy czy konsumenta, lecz zaburze ń na rynku, w rozumieniu negatywnych zjawisk charakteryzuj ą cych jego funkcjonowanie. Ingerencja Organu Antymonopolowego uzasadniona jest tylko wówczas, gdy s ł u ż y ochronie tak poj ę tej konkurencji lub interesu konsumentów. Celem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie jest wi ę c ochrona prywatnoprawnego interesu przedsi ę biorcy b ą d ź konsumenta. Jak ustalono to we wcze ś niejszej cz ęś ci niniejszej decyzji zobowi ą zanie przez KHW Autoryzowanych Sprzedawców do prowadzenia sprzeda ż y w ę gla zakupionego w ramach umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów, zosta ł o zawarte we wszystkich umowach sprzeda ż y w ę gla z Autoryzowanym Sprzedawc ą zawartych przez KHW ze swoimi dystrybutorami. W sytuacji udowodnienia, ż e w/w zapis jest wynikiem nadu ż ywania przez KHW pozycji dominuj ą cej na rynku, ewentualne negatywne skutki wynikaj ą ce z przedmiotowego zapisu mog ł yby godzi ć we wszystkich dystrybutorów KHW, a nie tylko w stosunku do Wnioskodawcy, a tak ż e w istniej ą c ą konkurencj ę na rynku. St ą d te ż , 5 ze wzgl ę du na mo ż liwo ść naruszenia interesu publicznego uzasadnionym by ł o wszcz ę cie i toczenie post ę powania antymonopolowego w przedmiotowej sprawie. Warunkiem koniecznym dla zarzucenia przedsi ę biorcy, zakazanego w art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku, niezb ę dnym jest stwierdzenie, i ż przedsi ę biorca takow ą pozycj ę posiada. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej – przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. Z kolei, wed ł ug pkt 8 tego artyku ł u – pod poj ę ciem rynku w ł a ś ciwego rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Rynek w uj ę ciu przedmiotowym odnosi si ę do wszystkich towarów jednego rodzaju, które poprzez szczególne w ł a ś ciwo ś ci, w szczególno ś ci za ś przeznaczenie, u ż ytkowo ść i cen ę odró ż niaj ą si ę od innych towarów w taki sposób, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zmiany. Rynek pod wzgl ę dem przedmiotowym (asortymentowym) tworz ą wi ę c towary, które z punktu widzenia nabywcy charakteryzuj ą si ę substytutywno ś ci ą . W ustawie antymonopolowej (art. 4 pkt 6) przez towar rozumie si ę rzeczy, jak równie ż energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane. W niniejszej sprawie towarem jest mia ł w ę glowy. We wniosku o wszcz ę cie post ę powania datowanym na 7.11.2004r. Wnioskodawca zwróci ł si ę o „uznanie za nadu ż ywanie przez Katowicki Holding W ę glowy S.A. w Katowicach pozycji dominuj ą cej” bez okre ś lenia na jakim rynku KHW nadu ż ywa zajmowanej przez siebie pozycji (karty nr 1-2). W uzupe ł nieniu wniosku (pismo z 27.11.2003r.) Wnioskodawca wskaza ł , ż e „KHW jest jednym z dwóch (obok Kompani W ę glowej) producentów w ę gla kamiennego. Stronie trudno w krótkim czasie wyszuka ć i przedstawi ć dane dotycz ą ce udzia ł u KHW w produkcji w ę gla kamiennego w Polsce, jest jednak przekonany, ż e udzia ł ten jest dostatecznie du ż y, aby mo ż na mówi ć o pozycji dominuj ą cej KHW na tym rynku”. Równocze ś nie Wnioskodawca stwierdzi ł - „spo ś ród sprzedawanych przez KHW sortymentów w ę gla sprzedawa ł em wy łą cznie mia ł w ę glowy. Rynek na ten sortyment, ze wzgl ę du na jego ograniczone zastosowanie, jest m. zd. rynkiem jednorodnym” (karty nr 15-16). W pi ś mie z dnia 22.01.2004r. Wnioskodawca wskaza ł , ż e „stanowisko KHW odno ś nie do kwestii zajmowania przez Holding pozycji dominuj ą cej na rynku produkcji w ę gla jest niepe ł ne i myl ą ce. Przedmiotem umowy sprzeda ż y w ę gla z Autoryzowanym Przedstawicielem nie jest po prostu w ę giel, a ś ci ś le okre ś lone sortymenty w ę gla o szczegó ł owych parametrach. Zajmowanie pozycji dominuj ą cej (...) powinno by ć oceniane wed ł ug przedmiotu umowy, czego KHW nie czyni” (karty nr85-86). Zgodnie z Umow ą sprzeda ż y w ę gla z Autoryzowanym Sprzedawc ą nr AS-286/2001 jej przedmiotem jest sprzeda ż w ę gla. Sortymenty i ilo ś ci w ę gla okre ś lone s ą w za łą czniku nr 1 do umowy. Zgodnie z przes ł anym za łą cznikiem nr 1 dotycz ą cym uzgodnionych wielko ś ci dostaw w ę gla w okresie od 27.09.2001 do 31.12.2001 przedmiotem dostaw by ł zasadniczo mia ł w ę glowy. W 2002r. przedmiotem dostaw by ł wy łą cznie mia ł w ę glowy. W tym miejscu nale ż y zwróci ć uwag ę na informacj ę przekazan ą przez Wnioskodawc ę , zgodnie z któr ą , jako Autoryzowany Sprzedawca dokonywa ł on zakupu w KHW wy łą cznie mia ł u w ę glowego. St ą d te ż , jako towar w niniejszej sprawie ze wzgl ę du na ró ż ne zastosowanie poszczególnych sortymentów w ę gla kamiennego przyj ę to mia ł w ę glowy. Nale ż y równie ż zauwa ż y ć , ż e zarówno Wnioskodawca, jak i KHW nie zakwestionowali przyj ę tego przez Organ 6 Antymonopolowy, (w oparciu o informacje i dokumenty przekazane prze Wnioskodawc ę oraz zgromadzone w toku post ę powania) przedmiotu post ę powania, jakim jest ocena nadu ż ywania przez KHW pozycji dominuj ą cej na rynku produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego. Jako rynek geograficzny w niniejszej sprawie przyj ę to, ż e rynek produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego jest rynkiem krajowym, ze wzgl ę du na fakt wyst ę powania importu tego produktu w ś ladowych ilo ś ciach (fakt notoryjny). Konkurenci w rozumieniu ustawy antymonopolowej, stosownie do zapisu art. 4 pkt 10, to przedsi ę biorcy, którzy wprowadzaj ą lub mog ą wprowadzi ć albo nabywaj ą lub mog ą naby ć , w tym samym czasie, towary na rynku w ł a ś ciwym. Jak ustalono na rynku w ł a ś ciwym dzia ł alno ś ci ą w zakresie produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego oprócz KHW zajmuj ą si ę równie ż Kompania W ę glowa S.A., kopalnie Bogdanka, Budryk i Sobieski (karty nr 60 i 83). Istotnym producentem w ę gla kamiennego jest równie ż Jastrz ę bska Spó ł ka W ę glowa S.A., aczkolwiek nie produkuje ona sortymentów mia ł owych (karta nr 83). Jak wskazano to wcze ś niej przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. Przepis ten stwarza domniemanie prawne w rozumieniu art. 234 k.p.c. posiadania pozycji dominuj ą cej, je ż eli procentowy udzia ł w rynku przekracza 40 %. Jak ustalono KHW na rynku produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego posiada udzia ł nieznacznie przekraczaj ą cy 20% tj. w 2002r. – 21,61 %, stycze ń – listopad 2003r. – 21,80 %. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , ż e KHW nie posiada pozycji dominuj ą cej na rynku produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego, co jest podstawow ą przes ł ank ą do ewentualnego stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Brak przedmiotowej przes ł anki sam w sobie jest wystarczaj ą c ą podstaw ą do niestwierdzenia stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę o których mowa we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. W tym miejscu nale ż y równie ż zauwa ż y ć , ż e Wnioskodawca nie przedstawi ł jakiegokolwiek dowodu na fakt zajmowania przez KHW pozycji dominuj ą cej na rynku. W uzupe ł nieniu wniosku (karta nr 15) stwierdzi ł on, ż e „(...) jest przekonany, ż e udzia ł ten jest dostatecznie du ż y, aby mo ż na mówi ć o pozycji dominuj ą cej KHW na tym rynku. O pozycji dominuj ą cej KHW ś wiadczy równie ż mo ż liwo ść zastrzegania przez KHW postanowie ń umownych ponad zwyk łą spotykan ą na rynku miar ę uprzywilejowywuj ą cych sprzedawc ę ”. Z kolei w pi ś mie z dnia 22.01.2004r. Wnioskodawca stwierdzi ł , ż e „w sprawie jako istotn ą okoliczno ść ś wiadcz ą c ą o istnieniu tej pozycji po stronie KHW wnioskodawca od pocz ą tku wskazywa ł na mo ż liwo ść zastrzegania przez KHW postanowie ń umownych uprzywilejowywuj ą cych Holding ponad zwyk łą miar ę w obrocie (...). Mo ż liwo ść narzucania tego typu postanowie ń umownych, a jego rzekome naruszenie przez wnioskodawc ę by ł o wy łą czn ą przyczyn ą rozwi ą zania przez KHW umowy z wnioskodawc ą , jest zarówno dowodem na zajmowanie przez KHW pozycji dominuj ą cej na rynku, jak i dowodem na nadu ż ycie tej pozycji”. Z powy ż szego wynika, ż e jedyn ą okoliczno ś ci ą na dowód zajmowania przez KHW pozycji dominuj ą cej na rynku przedstawion ą przez Wnioskodawc ę jest fakt zamieszczenia w Umowie zapisu § 2 pkt 10 zawieraj ą cego ograniczenia w mo ż liwo ś ci sprzeda ż y w ę gla. Samo zamieszczenie przez KHW w umowach z Autoryzowanymi Sprzedawcami zapisów umów, które Wnioskodawca uwa ż a za niekorzystne dla niego nie decyduje o tym, czy KHW zajmuje, czy te ż nie zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą na rynku. O tym, czy przedsi ę biorca zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą ś wiadczy stan konkurencji wyst ę puj ą cy na danym rynku i mo ż liwo ść zaopatrywania si ę w towary u innych przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na tym rynku. W zwi ą zku 7 z tym, ż e udzia ł KHW w przedmiotowym rynku wynosi niewiele ponad 20 %, fakt mo ż liwo ś ci zaopatrywania si ę w mia ł w ę glowy przez Wnioskodawc ę u konkurentów KHW oraz mo ż liwo ść nabywania mia ł u w ę glowego od KHW na ogólnych zasadach (sprzeda ż za gotówk ę ) nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e podmiot ten nie zajmuje pozycji dominuj ą cej na rynku. Pomimo tego, ż e KHW nie zajmuje pozycji dominuj ą cej na rynku Organ Antymonopolowy dokona ł równie ż oceny jego zachowania w ś wietle przes ł anek o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1,2 i 5 ustawy antymonopolowej. Art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej stanowi, ż e nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku polega na bezpo ś rednim lub po ś rednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo ra żą co niskich, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków zakupu albo sprzeda ż y towarów. W przedmiotowej sprawie praktyka ta mia ł aby polega ć na bezpo ś rednim narzucaniu Wnioskodawcy warunków sprzeda ż y towarów zakupionych w KHW, poprzez zamieszczenie w umowie sprzeda ż y w ę gla z Autoryzowanym Sprzedawc ą nr AS-286/2001 z dn. 27.09.2001r . zapisu zgodnie z którym autoryzowany sprzedawca zobowi ą zany jest prowadzi ć sprzeda ż w ę gla zakupionego w ramach w/w umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów. Jak wykazano to wcze ś niej KHW nie zajmuje pozycji dominuj ą cej na rynku produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego, st ą d te ż brak spe ł nienia tej przes ł anki sam w sobie ś wiadczy , ż e KHW nie dopuszcza si ę stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Podstawow ą przes ł ank ą dla bytu w/w praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę jest „narzucanie” przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku nieuczciwych cen, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków zakupu albo sprzeda ż y towarów. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, ż e „powy ż sze postanowienie umowy, a umowa jest dla strony umow ą adhezyjn ą , stanowi narzucenie stronie przez KHW uci ąż liwe warunki sprzeda ż y towarów zakupionych w Holdingu (...)”. Wnioskodawca w ż aden sposób nie wykaza ł , ż e przedmiotowy warunek zosta ł mu narzucony dzi ę ki sile rynkowej zajmowanej przez KHW. Nie przedstawi ł ż adnej korespondencji lub innych okoliczno ś ci z których wynika ł oby, ż e przed podpisaniem Umowy wnosi ł o zmian ę jej zapisu § 2 pkt 10, tak aby móg ł sprzedawa ć towary zakupione w KHW na rzecz po ś redników w handlu w ę glem. Brak jest równie ż jakiegokolwiek dowodu na to, ż e po podpisaniu Umowy Wnioskodawca podj ął jakiekolwiek kroki w celu zmiany zawartych w niej zapisów. W zwi ą zku z tym brak jest jakiegokolwiek dowodu na to, ż e zapis § 2 pkt 10 Umowy zosta ł Wnioskodawcy narzucony. Ponadto umieszczenie w umowie zapisu zgodnie z którym Autoryzowany Sprzedawca zobowi ą zany jest prowadzi ć sprzeda ż w ę gla zakupionego w ramach w/w umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów, aby stanowi ć praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę na rynku, musia ł oby godzi ć w konkurencj ę na tym rynku. Jak wynika z akt sprawy, KHW stworzy ł sie ć Autoryzowanych Sprzedawców w celu dystrybucji produkowanego przez siebie w ę gla. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e producenci towarów bardzo cz ę sto tworz ą swoje w ł asne sieci dystrybucyjne, w celu jak najlepszej organizacji sprzeda ż y oferowanych produktów. Co do zasady tworzenie takich sieci nie jest przez prawo (w tym antymonopolowe) zakazane. Przedsi ę biorca zamierzaj ą cy by ć dystrybutorem towarów producenta przyst ę puj ą c do utworzonej przez niego sieci musi oceni ć , czy warunki umów mu zaproponowane s ą dla niego korzystne, czy te ż nie. Innymi s ł owy musi rozwa ż y ć , czy pozytywy wynikaj ą ce z bycia autoryzowanym dystrybutorem przewa ż aj ą nad obowi ą zkami wynikaj ą cymi z wej ś cia do danej sieci dystrybucyjnej. 8 Zdaniem KHW celem zapisu zawartego w § 2 pkt 10 umowy by ł a ochrona konsumenta i u ż ytkownika w ę gla poprzez eliminacj ę po ś redników w wyniku czego cena w ę gla by ł aby znacznie zawy ż ona w stosunku do ceny sprzeda ż y KHW oraz w celu unikni ę cia pogorszenia si ę jako ś ci w ę gla wskutek u ż ycia go przez po ś redników do tworzenia mieszanek o – parametrach niezgodnych z wystawianym przez producenta certyfikatem jako ś ci, przy zani ż onych parametrach fizyko – chemicznych. Autoryzowani Sprzedawcy z tytu ł u podpisania umowy maj ą prawo pos ł ugiwa ć si ę znakiem firmowym sprzedawcy, mark ą firmy, korzysta ć z kredytu kupieckiego oraz bra ć udzia ł w polityce promocyjno – reklamowej KHW. Równocze ś nie s ą jednak zobowi ą zani do prowadzenia sprzeda ż y w ę gla zakupionego w ramach w/w umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów. Ka ż dy przedsi ę biorca, który nie godzi si ę na takie zobowi ą zanie umowne ma mo ż liwo ść nieskr ę powanego zakupu w ę gla w KHW (w tym mia ł u w ę glowego) na zasadach ogólnych tj. za gotówk ę i sprzeda ż tego w ę gla jakiemukolwiek podmiotowi istniej ą cemu na rynku, w tym równie ż po ś rednikom w handlu w ę glem. St ą d te ż nale ż y stwierdzi ć , ż e brak jest podstaw do stwierdzenia stosowania przez KHW praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę polegaj ą cej na bezpo ś rednim narzucaniu Wnioskodawcy warunków sprzeda ż y towarów zakupionych w KHW, poprzez zamieszczenie w umowie sprzeda ż y w ę gla z Autoryzowanym Sprzedawc ą nr AS-286/2001 z dn. 27.09.2001r . zapisu zgodnie z którym autoryzowany sprzedawca zobowi ą zany jest prowadzi ć sprzeda ż w ę gla zakupionego w ramach w/w umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów. Oprócz powy ż szych argumentów przemawiaj ą cych za niestwierdzeniem stosowania przez KHW praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej nale ż y stwierdzi ć co nast ę puje. Artyku ł 93 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż nie wszczyna si ę post ę powania w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , je ż eli od ko ń ca roku, w którym zaprzestano ich stosowania up ł yn ął rok. Przepisy o przedawnieniu zawarte w ustawie antymonopolowej maj ą na celu stabilizacj ę stosunków gospodarczych i s ą instrumentami gwarantuj ą cymi pewno ść obrotu. Brak ich stwarza ł by sytuacj ę niepewno ś ci przez nieograniczony czas zarówno przedsi ę biorcom stosuj ą cym praktyki, podmiotom dotkni ę tymi nimi, a tak ż e innym uczestnikom rynku powi ą zanym z przedsi ę biorcami stosuj ą cymi praktyki zwi ą zkami gospodarczymi (E.Modzelewska-W ą chal „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”. TWIGGER Warszawa 2002r. str.307). Dopuszczenie mo ż liwo ś ci realizowania roszcze ń bez jakiegokolwiek ograniczenia w czasie prowadzi ł oby do sytuacji, w której strony pozostawa ł yby przez dziesi ą tki lat w niepewno ś ci co do swej sytuacji prawnej. Stanowisko takie jest utrwalone w linii orzeczniczej S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (poprzednia nazwa S ą d Antymonopolowy -vide wyroki tego S ą du: z dnia 25.09.2002r. sygn. akt XVII Ama 108/01; z dnia 19.06.2002r. sygn. akt Ama 96/01; z dnia 17.06.2002r. sygn. akt XVII Ama 100/01; z dnia 20.05.2002r. sygn. akt XVII Ama 91/01; z dnia 08.07.2002r. sygn. akt XVII Ama 71/01; z dnia 30.05.2001r. sygn. akt XVII Ama 80/00; z dnia 20.09.2000r. sygn. akt XVII Ama 74/99; z dnia 20.09.2000r. sygn. akt XVII Ama 89/99; z dnia 27.09.2000r. sygn. akt XVII 97/99). Powy ż szy pogl ą d w ca ł ej rozci ą g ł o ś ci podzieli ł S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 19.03.2003r. sygn. akt I CKN 81/01 odnosz ą c si ę co prawda do zapisów ustawy z dnia 24lutego 1990r. o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów – pogl ą dy S ą du Najwy ż szego pozostaj ą jednak aktualne, poniewa ż zapisy o przedawnieniu zawarte w poprzednio, jak i aktualnie obowi ą zuj ą cej ustawie antymonopolowej s ą identyczne. Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku polega na bezpo ś rednim lub po ś rednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen 9 nadmiernie wygórowanych albo ra żą co niskich, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków zakupu albo sprzeda ż y towarów. Pierwsz ą i podstawow ą przes ł ank ą okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 1 jest wymóg narzucenia kontrahentowi niekorzystnych dla niego rozwi ą za ń . Je ż eli chodzi o narzucanie, to dzia ł anie to cechuje si ę jednostronno ś ci ą i przymusem towarzysz ą cym jego wykonywaniu. Warunki s ą narzucane dzi ę ki zajmowaniu przez danego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku i wykorzystywanie jej w zwi ą zku z posiadan ą si łą rynkow ą . Analizuj ą c spraw ę pod w/w zarzutem naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej pocz ą tek biegu terminu przedawnienia do wszcz ę cia post ę powania rozpoczyna si ę najpó ź niej w dacie zawarcia umowy, w której narzucone zosta ł y okre ś lone warunki. Jedynie do czasu zawarcia umowy, mo ż na mówi ć o tym, i ż warunki tej umowy by ł y narzucane czyli, i ż praktyka ta ma miejsce. Po zawarciu umowy nie mo ż na mówi ć ju ż o „narzucaniu”, bowiem w tym czasie warunki sta ł y si ę ju ż tre ś ci ą umowy. W dacie zawarcia umowy wyst ą pi ł y równie ż jej skutki w postaci zobowi ą za ń powsta ł ych w maj ą tku stron, a zw ł aszcza podmiotu, któremu jej warunki zosta ł y narzucone. Tym samym o narzucaniu przez KHW warunków Umowy mo ż na mówi ć najpó ź niej w dniu jej zawarcia. KHW zawar ł z Wnioskodawc ą Umow ę sprzeda ż y w ę gla z Autoryzowanym Sprzedawc ą nr AS-286/2001 w dniu 27.09.2001r. W umowie tej stwierdzono, ż e Wnioskodawca zobowi ą zany jest do prowadzenia sprzeda ż y w ę gla zakupionego w ramach umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę nale ż y stwierdzi ć , i ż Wnioskodawca mia ł zatem najpó ź niej w dacie zawarcia umowy, czyli narzucenia, jego zdaniem, przez KHW niekorzystnych dla niego tre ś ci, pe ł n ą ś wiadomo ść co do ewentualnego uci ąż liwego charakteru warunków zawartej umowy i je ś li czu ł si ę pokrzywdzony, mia ł mo ż liwo ść podj ę cia dzia ł a ń chroni ą cych jego prawa do 31.12.2002r. (vide wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Antymonopolowego z dnia 27.09.2000r. sygn. akt XVII Ama 97/99). Oznacza to, i ż zgodnie z art. 93 ustawy antymonopolowej post ę powanie antymonopolowe w sprawie zarzucanej przez Wnioskodawc ę , KHW praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej mog ł o zosta ć wszcz ę te do dnia 31.12.2002r. Natomiast wniosek Wnioskodawcy o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w niniejszej sprawie przeciwko KHW zosta ł z ł o ż ony do Organu Antymonopolowego w dniu 12.11.2003r. czyli prawie rok po up ł ywie terminu, w którym post ę powanie mog ł o zosta ć wszcz ę te. Dlatego te ż przedmiotowy wniosek, zosta ł z ł o ż ony po up ł ywie terminu okre ś lonego w art. 93 w/w ustawy. St ą d te ż z ł o ż enie wniosku w/w terminie równie ż pozwala na nie stwierdzenie stosowania przez KHW praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. St ą d orzeczono jak w pkt I.1 sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega w szczególno ś ci na ograniczeniu produkcji , zbytu lub post ę pu technicznego ze szkod ą dla kontrahentów lub konsumentów. Zdaniem Wnioskodawcy w/w praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę polega na nadu ż ywaniu przez KHW pozycji dominuj ą cej na rynku produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego poprzez ograniczanie zbytu towarów ze szkod ą dla kontrahentów Wnioskodawcy poprzez zamieszczenie w umowie sprzeda ż y w ę gla z Autoryzowanym Sprzedawc ą nr AS-286/2001 z dn. 27.09.2001r . zapisu zgodnie z którym autoryzowany sprzedawca zobowi ą zany jest prowadzi ć sprzeda ż w ę gla zakupionego w ramach w/w umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów. Jak wskazano to we wcze ś niejszej cz ęś ci niniejszej decyzji, zdaniem Wnioskodawcy, Umowa w cz ęś ci, która jest przedmiotem wniosku, wyklucza mo ż liwo ść sprzeda ż y ka ż demu, kto chce 10 kupi ć w ę giel, która to sytuacja nie wyst ę puje na wolnym rynku. Ograniczenie adresowe mo ż liwo ś ci sprzeda ż y dotyka tych kontrahentów Wnioskodawcy, którzy nie s ą obj ę ci preferencjami KHW i tym samym im szkodzi. Jak udowodniono to wcze ś niej KHW nie zajmuje pozycji dominuj ą cej na rynku produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego, dlatego te ż brak spe ł nienia tej przes ł anki wyklucza mo ż liwo ść stwierdzenia stosowania przez KHW praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej. Ponadto nale ż y stwierdzi ć , ż e umieszczenie w Umowie zapisu zgodnie z którym autoryzowany sprzedawca zobowi ą zany jest prowadzi ć sprzeda ż w ę gla zakupionego w ramach w/w umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów nie wywo ł uje negatywnych skutków dla kontrahentów Wnioskodawcy. Po pierwsze zarówno Wnioskodawca, jak i jego kontrahenci w nieskr ę powany sposób mog ą dokonywa ć zakupu mia ł u w ę glowego i innych sortymentów w ę gla w KHW na zasadach ogólnych, czyli p ł ac ą c gotówk ą za otrzymany towar. W takim te ż wypadku Wnioskodawc ę nie obowi ą zywa ł oby kwestionowane przez niego ograniczenie i by ł by uprawniony do sprzeda ż y zakupionego przez siebie mia ł u w ę glowego dowolnemu kontrahentowi, w tym równie ż innym podmiotom w celu dalszej odsprzeda ż y w ę gla. Równie ż ze wzgl ę du na panuj ą c ą konkurencj ę na rynku Wnioskodawca i jego dotychczasowi kontrahenci s ą uprawnieni do zakupu w ę gla u innych jego producentów. Brak jest równie ż ewentualnych przeszkód, aby kontrahenci Wnioskodawcy starali si ę o w łą czenie do sieci dystrybucyjnej utworzonej przez KHW i dokonywali zakupu w ę gla na zasadach autoryzowanego sprzedawcy. W zwi ą zku z powy ż szym, fakt zakazu odsprzeda ż y w ę gla przez Wnioskodawc ę na rzecz innych podmiotów nie b ę d ą cych finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów nie wywo ł uje szkody po stronie kontrahentów Wnioskodawcy poniewa ż maj ą oni mo ż liwo ść kupna mia ł u w ę glowego zarówno w KHW, u innych podmiotów, jak i u Wnioskodawcy (w sytuacji gdy Wnioskodawca naby ł w ę giel na zasadach ogólnych). St ą d te ż z powy ż szych wzgl ę dów brak jest przes ł anek do stwierdzenie stosowania przez KHW praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji. Trzeci ą zarzucan ą przez Wnioskodawc ę KHW praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji poprzez zamieszczenie w umowie sprzeda ż y w ę gla z Autoryzowanym Sprzedawc ą nr AS-286/2001 z dn. 27.09.2001r . zapisu zgodnie z którym autoryzowany sprzedawca zobowi ą zany jest prowadzi ć sprzeda ż w ę gla zakupionego w ramach w/w umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów Jak wykazano wcze ś niej KHW nie zajmuje pozycji dominuj ą cej na rynku produkcji i sprzeda ż y mia ł u w ę glowego. Ponadto, aby przes ł anki konieczne dla bytu w/w praktyki zosta ł y spe ł nione nale ż a ł oby wykaza ć , ż e umieszczenie zapisu zgodnie z którym autoryzowany sprzedawca zobowi ą zany jest prowadzi ć sprzeda ż w ę gla zakupionego w ramach w/w umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów przeciwdzia ł a powstaniu b ą d ź rozwojowi konkurencji na rynku. W uzasadnieniu przedmiotowej praktyki nale ż y powo ł a ć si ę na ustalenia poczynione w uzasadnieniu pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji. Po pierwsze nale ż y stwierdzi ć , ż e zarówno 11 Wnioskodawca, jak i ka ż dy inny podmiot dzia ł aj ą cy na rynku ma mo ż liwo ść zakupu produkowanego przez KHW mia ł u w ę glowego na zasadach ogólnych tzn. za gotówk ę . W takiej te ż sytuacji mo ż e swobodnie dysponowa ć zakupionym w ę glem, zu ż ywaj ą c go na w ł asne potrzeby, b ą d ź te ż odsprzedaj ą c innym podmiotom dzia ł aj ą cym na rynku. Ponadto ze wzgl ę du na fakt, i ż KHW nie zajmuje pozycji dominuj ą cej na rynku, na którym to rynku dzia ł aj ą równie ż inni przedsi ę biorcy, ka ż dy ma mo ż liwo ść zakupu w ę gla u innych podmiotów ni ż KHW. St ą d te ż umieszczenie w Umowie z Wnioskodawc ą zapisu zgodnie z którym autoryzowany sprzedawca zobowi ą zany jest prowadzi ć sprzeda ż w ę gla zakupionego w ramach w/w umowy wy łą cznie nabywcom b ę d ą cym finalnymi odbiorcami (u ż ytkownikami) w ę gla lub prowadz ą cym punkty sprzeda ż y (sk ł ady) w ę gla dla indywidualnych klientów nie przeciwdzia ł a powstaniu b ą d ź rozwojowi konkurencji na rynku. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w pkt I.3 niniejszej decyzji. Organ Antymonopolowy w dniu 23.02.2004r. wraz z zawiadomieniem stron o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego, poinformowa ł strony, ż e w ś wietle art. 76 ustawy antymonopolowej roszczenie o zwrot kosztów wygasa, je ż eli strona w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, nie z ł o ż y spisu kosztów albo wniosku o przyznanie kosztów wed ł ug przepisów odr ę bnych (karta nr 95). Pismem z dnia 28.02.2004r. KHW zwróci ł si ę o przyznanie kosztów zast ę pstwa prawnego w oparciu o przepisy rozporz ą dzenia Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002r. w sprawie op ł at za czynno ś ci radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radc ę prawnego ustanowionego z urz ę du (Dz.U. z 2002r. Nr 163, poz. 1349 z pó ź n. zm.) oraz kosztów op ł aty skarbowej od pe ł nomocnictwa dla radcy prawnego w wysoko ś ci 15 PLN (karty nr 98-99). W pkt I.1.2.3. sentencji niniejszej decyzji administracyjnej nie stwierdzono stosowania przez KHW praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1, 2 i 5 ustawy antymonopolowej. Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy antymonopolowej – w post ę powaniu wszcz ę tym na wniosek - strona przegrywaj ą ca spraw ę obowi ą zana jest zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie, koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (...).Stosownie do art. 69 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do niezb ę dnych kosztów post ę powania strony reprezentowanej przez adwokata lub radc ę prawnego zalicza si ę jego wynagrodzenie, jednak nie wy ż sze ni ż wynikaj ą ce ze stawek op ł at okre ś lonych w odr ę bnych przepisach. Wymienione stawki op ł at zawarte s ą w rozporz ą dzeniu Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002r. w sprawie op ł at za czynno ś ci radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radc ę prawnego ustanowionego z urz ę du, które w post ę powaniu antymonopolowym stosujemy posi ł kowo. Zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1 cytowanego rozporz ą dzenia w sprawach z zakresu ochrony konkurencji stawka minimalna wynosi 360 PLN. W zwi ą zku z powy ż szym Organ Antymonopolowy postanowi ł przyzna ć KHW koszty w kwocie 375 PLN tj. jednokrotno ść stawki minimalnej (360 PLN) oraz koszty op ł aty skarbowej od pe ł nomocnictwa dla radcy prawnego w wysoko ś ci 15 PLN. Jako uzasadnienie przyznania kosztów w wysoko ś ci jednokrotno ś ci stawki minimalnej przede wszystkim wzi ę to pod uwag ę nak ł ad pracy pe ł nomocnika KHW w niniejszym post ę powaniu. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e pe ł nomocnik KHW zosta ł ustanowiony dopiero po zawiadomieniu stron o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego w przedmiotowej sprawie. Bior ą c powy ż ej wskazane okoliczno ś ci pod uwag ę Organ Antymonopolowy uzna ł , ż e w niniejszej sprawie zasadnym jest przyznanie KHW kosztów w wysoko ś ci jednokrotno ś ci stawki minimalnej – 360 PLN. Ponadto w oparciu o stanowisko S ą du Najwy ż szego zawarte w uchwale z dnia 12.03.2003r. (sygn. akt III CZP2/2003) postanowiono przyzna ć KHW równie ż zwrot kosztów op ł aty skarbowej od pe ł nomocnictwa udzielonego radcy prawnemu. 12 Maj ą c zatem na wzgl ę dzie wynik przeprowadzonego post ę powania, które nie potwierdzi ł o zasadno ś ci podniesionych przez Wnioskodawc ę zarzutów, jak równie ż wniosek KHW dotycz ą cy zwrotu kosztów, Organ Antymonopolowy postanowi ł , jak w pkt II sentencji. Na postanowienie zawarte w punkcie II niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral 13