RKT-25/2012

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KATOWICACH Katowice, dn. 19 września 2012 r. RKT-61-14/12/BP DECYZJA Nr RKT – 25 / 2012 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz § 2 pkt 4 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko „Beskid-Ekosystem” Sp. z o.o. z siedzibą w Cięcinie: I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę stosowaną przez „Beskid- Ekosystem” Sp. z o.o. z siedzibą w Cięcinie polegającą na zamieszczeniu we wzorcu umownym w zakresie wywozu odpadów, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: „ Odbiorca odpadów zobowiązuje się do odbioru odpadów (…) w cenie …zł netto plus obowiązująca stawka podatku VAT za jeden pojemnik (…) ”, które jest postanowieniem wpisanym do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.), co stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 29 marca 2011 r . II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę stosowaną przez „Beskid- Ekosystem” Sp. z o.o. z siedzibą w Cięcinie polegającą na zamieszczeniu we wzorcu umownym w zakresie wywozu odpadów, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: a. „ Odbiorca zastrzega sobie prawo nieterminowego odbioru odpadów komunalnych od wytwórcy w przypadku awarii samochodu (…) ”, b. „ Odbiorca odpadów zastrzega sobie prawo do wstrzymania wywozu odpadów oraz innych usług komunalnych świadczonych przez Spółkę w przypadku gdy Wytwórca odpadów będzie zalegał z zapłatą należności przez dwa kolejne miesiące od terminu zapłaty faktury ”, c. „ Termin płatności za usługę wykonaną na zasadach określonych w niniejszej umowie strony ustalają na 14 dni od daty wystawienia faktury ”, które są postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks 2 postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.), co stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 12 czerwca 2012 r. III. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę stosowaną przez „Beskid- Ekosystem” Sp. z o.o. z siedzibą w Cięcinie polegającą na zamieszczeniu we wzorcu umownym w zakresie wywozu odpadów, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: „ (…) Zmiana taryfy w kolejnym roku kalendarzowym nie powoduje konieczności zmiany umowy. O wejściu w życie nowej taryfy Spółka poinformuje poprzez ogłoszenie na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy co najmniej 14 dni przed wejściem taryf w życie ”, które jest postanowieniem wpisanym do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.), co stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 6 sierpnia 2012 r . IV. Na podstawie art. 26 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, określa się dla Beskid-Ekosystem Sp. z o.o. z siedzibą w Cięcinie środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w postaci obowiązku doprowadzenia, w terminie czterech miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, do zgodności z prawem treści zawartych i obowiązujących umów w zakresie wywozu odpadów, zawieranych w obrocie z konsumentami poprzez przedstawienie konsumentom propozycji aneksowania zawartych już umów lub przedstawienia im propozycji zawarcia umów w oparciu o wzorzec nie zawierający kwestionowanych postanowień, w zakresie naruszeń określonych w pkt I, II i III sentencji niniejszej decyzji. V. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na „Beskid-Ekosystem” Sp. z o.o. z siedzibą Cięcinie karę pieniężną w wysokości 3615 zł (słownie: trzy tysiące sześćset piętnaście złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punktach I-III sentencji niniejszej decyzji. VI. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 264 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 83 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanawia się obciążyć „Beskid-Ekosystem” Sp. z o.o. z siedzibą w Cięcinie kosztami przeprowadzonego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i zobowiązać ww. przedsiębiorcę do zwrotu na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 33,80 zł (słownie: trzydzieści trzy złote osiemdziesiąt groszy), w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Uzasadnienie W trakcie prowadzonego na podstawie art. 48 ust. 1 i 2 pkt 3, przywołanej we wstępie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , postępowania wyjaśniającego o sygn. RKT-401-01/11/MK, „Beskid-Ekosystem” Sp. z o.o. z siedzibą w Cięcinie (zwana dalej „Spółką” albo „Przedsiębiorcą”) przekazała Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stosowane przez siebie wzorce umów dotyczące wywozu odpadów komunalnych. W związku z 3 powyższym dokonano analizy wzorca umownego stosowanego przez Spółkę w obrocie z konsumentami. Zgodnie z treścią wzorca umowy wykorzystywanego w obrocie z konsumentami, przedmiotem umowy jest wykonywanie usługi w zakresie wywozu niesegregowanych odpadów komunalnych oraz segregowanych odpadów wtórnych. W trakcie analizy stosowanego przez przedsiębiorcę wzorca zauważono, iż zawiera on postanowienia umowne, które mogą być zbieżne z klauzulami wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. (zwany dalej Rejestrem) i co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dlatego też Postanowieniem nr 1 z dnia 5 czerwca 2012 r. w imieniu Prezesa Urzędu wszczęto postępowanie w związku z podejrzeniem podejmowania przez Spółkę bezprawnych działań noszących znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karty nr 1-3). Postanowieniem nr 2 z tej samej daty zaliczono w poczet dowodów niniejszego postępowania wzór umowy stosowanej przez Przedsiębiorcę w obrocie z konsumentami w zakresie wywozu odpadów, który to wzór Przedsiębiorca ten przekazał Prezesowi Urzędu w toku postępowania wyjaśniającego o sygn. RKT-401-01/11/MK (dowód: karta nr 5). Spółce postawiono zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w drodze podejmowania bezprawnych działań godzących w zbiorowe interesy konsumentów polegających na tym, że w stosowanym w obrocie z konsumentami wzorcu umownym w zakresie wywozu odpadów, zamieszczono postanowienia o treści: a. „ Odbiorca odpadów zobowiązuje się do odbioru odpadów (…) w cenie …zł netto plus obowiązująca stawka podatku VAT za jeden pojemnik (…) ” ; b. „ Odbiorca zastrzega sobie prawo nieterminowego odbioru odpadów komunalnych od wytwórcy w przypadku awarii samochodu (…) ” ; c. „ Odbiorca odpadów zastrzega sobie prawo do wstrzymania wywozu odpadów oraz innych usług komunalnych świadczonych przez Spółkę w przypadku gdy Wytwórca odpadów będzie zalegał z zapłatą należności przez dwa kolejne miesiące od terminu zapłaty faktury ” ; d. „ (…) Zmiana taryfy w kolejnym roku kalendarzowym nie powoduje konieczności zmiany umowy. O wejściu w życie nowej taryfy Spółka poinformuje poprzez ogłoszenie na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy co najmniej 14 dni przed wejściem taryf w życie ” ; e. „ Termin płatności za usługę wykonaną na zasadach określonych w niniejszej umowie strony ustalają na 14 dni od daty wystawienia faktury ” ; - które są tożsame z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.), co może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedsiębiorca ustosunkował się do postawionych mu zarzutów w pismach z dn. 11 czerwca 2012 r. (dowód: karty nr 8-12), z dn. 26 czerwca 2012 r. (dowód: karta nr 17), z dn. 9 lipca 2012 r. (dowód: karta nr 34), z dn. 23 lipca 2012 r. (dowód: karta nr 60) oraz z dn. 6 sierpnia 2012 r. (dowód: karta nr 66). W piśmie z dn. 11 czerwca 2012 r. odnosząc się do stosowania postanowienia, o którym mowa w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, Spółka podniosła, że „ Jeśli chodzi o zarzut wynikający z zapisu iż, (…), „Beskid-Ekosystem” zaznacza, że powyższy zapis widniał w umowie, którą Spółka chciała dostosować do zapowiadanych zmian w stawkach VAT, stosowana była jedynie przez krótki okres czasu, i została zmieniona po konsultacji z radcą prawnym. Obecnie Zarząd Spółki „Beskid-Ekosystem” nadał punktowi brzmienie: „odbioru niesegregowanych odpadów komunalnych, zgodnie z obowiązującymi stawkami ” (dowód: karta nr 8). 4 Odnosząc się do stosowania postanowienia, o którym mowa w punkcie II a sentencji niniejszej decyzji, Spółka wyjaśniła, „ że zamiarem zapisu było w szczególności wyeliminowanie sytuacji w której nie bylibyśmy w stanie terminowo odebrać odpadów na skutek działania siły wyższej np.: brak możliwości dojazdu do „Wytwórcy odpadów”, wywołanych działaniem nadzwyczajnych zjawisk atmosferycznych, np.: zalaniem, zasypaniem śniegiem drogi, które to okoliczności w terenie na którym spółka świadczy usługi występują z uwagi na uwarunkowania środowiskowe i ukształtowanie terenu (…)” . Równocześnie Spółka podniosła, że posiada dwa samochody służące do odbioru odpadów, przez co wyeliminowała nieterminowy wywóz odpadów, i że zapis ten stał się pusty (dowód: karta nr 9). W odniesieniu do postanowienia, o który mowa w punkcie II b sentencji niniejszej decyzji, Spółka podniosła, „ iż w praktyce w pełni stosuje klauzulę wynikającą z treści art. 491 KC zgodnie z którym przed zastosowaniem sankcji powinno się wystosować do dłużnika dodatkowe wezwanie do zapłaty (art. 476 KC) ”. Spółka podkreśliła, że do wstrzymania wywozu odpadów dochodzi jedynie w sytuacji, gdy pomimo upływu określonego w wezwaniu do zapłaty terminu „Wytwórca odpadów” nie ureguluje przypadającej Spółce kwoty (dowód: karty nr 9). W odniesieniu do postanowienia, określonego w punkcie II c sentencji niniejszej decyzji, Przedsiębiorca wskazał, że „ w ostatnim dniu roboczym miesiąca spółka wystawia fakturę zbiorczą, która obejmuje usługi wykonane w ciągu danego miesiąca (…), faktura wyznacza 17-dniowy termin płatności (…) ”. Spółka podkreśliła również, że „ nie nalicza odsetek za opóźnienie w spłacie należności, jeśli nie posiada nakazu zapłaty opatrzonego klauzulą wykonalności ” (dowód: karta nr 10 i 11). Ustosunkowując się do postanowienia, określonego w punkcie III sentencji niniejszej decyzji, Spółka podniosła, że przewidziała możliwość rozwiązania umowy w § 7, stosowanego przez siebie wzorca, „ który to przepis dopuszcza możliwość rozwiązania umowy również w sytuacji nieakceptowania przez stronę warunków umowy w zakresie ceny za wykonaną usługę ”. Równocześnie Spółka wskazała, że o zmianie stawki informuje na stronie internetowej, wywieszając stosowne ogłoszenie na tablicy ogłoszeń urzędu gminy, jak również w swojej siedzibie (dowód: karta nr 10). Niezależnie od powyższego, Spółka dodała iż świadcząc swoje usługi kieruje się zarówno zbiorowym jak i indywidualnym interesem konsumenta, szanując przy tym dobre obyczaje kupieckie. Przedsiębiorca podniósł, że pomimo być może nieprecyzyjnych postanowień umowy, nie narusza ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ponieważ każdorazowo stara się przeciwdziałać wszelkim negatywnym konsekwencjom mogącym powstać po stronie konsumenta. W załączeniu Spółka przedstawiła zmodyfikowany projekt wzorca umowy w zakresie wywozu odpadów, któremu nadała nazwę „Umowa wywozu odpadów komunalnych” (dowód: karta nr 11-12). Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, pismem z dn. 07 września 2012 r., Przedsiębiorca został poinformowany o zakończeniu zbierania materiału dowodowego (dowód: karta nr 69). W wyznaczonym terminie Przedsiębiorca nie skorzystał z prawa do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny „Beskid-Ekosystem” Sp. z o.o. z siedzibą w Cięcinie prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr 0000075906. Przedmiotem działalności Spółki jest między innymi wywóz śmieci i odpadów (dowód: karta nr 24). W zakresie wywozu odpadów Przedsiębiorca stosuje w obrocie z konsumentami wzorzec umowny zawierający kwestionowane w toku postępowania postanowienia od 2006 r. Stosowanie powyższego wzorca w obrocie z konsumentami Spółka potwierdziła przedstawiając umowy zawierane w oparciu o jego treść (dowód: karty nr 20-22, 37-57, 62). 5 Ustalono, że w stosowanym w obrocie z konsumentami wzorcu w zakresie wywozu odpadów zamieszczono postanowienia o następującej treści: − „ Odbiorca odpadów zobowiązuje się do odbioru odpadów (…) w cenie …zł netto plus obowiązująca stawka podatku VAT za jeden pojemnik (…) ”– § 1 ust. 1 umowy; − „ Odbiorca zastrzega sobie prawo nieterminowego odbioru odpadów komunalnych od wytwórcy w przypadku awarii samochodu (…) ” – § 3 ust. 2 umowy; − „ Odbiorca odpadów zastrzega sobie prawo do wstrzymania wywozu odpadów oraz innych usług komunalnych świadczonych przez Spółkę w przypadku gdy Wytwórca odpadów będzie zalegał z zapłatą należności przez dwa kolejne miesiące od terminu zapłaty faktury ” – § 3 ust. 3 umowy; − „ (…) Zmiana taryfy w kolejnym roku kalendarzowym nie powoduje konieczności zmiany umowy. O wejściu w życie nowej taryfy Spółka poinformuje poprzez ogłoszenie na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy co najmniej 14 dni przed wejściem taryf w życie ” – § 4 umowy; − „ Termin płatności za usługę wykonaną na zasadach określonych w niniejszej umowie strony ustalają na 14 dni od daty wystawienia faktury ” – § 5 umowy (dowód: karta nr 7). Spółka przedstawiła w piśmie z dn. 11 czerwca 2012 r. propozycję nadania postanowieniu, o którym mowa w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, następującej treści: „ odbioru niesegregowanych odpadów komunalnych, zgodnie z obowiązującymi stawkami ” (dowód: karta nr 8). Niezależnie od powyższego ustalono, że przedmiotowe postanowienie było stosowane przez Spółkę jedynie w okresie od stycznia do marca 2011 r. (dowód: karta nr 17). W dn. 29 marca 2011r. Spółka zawarła pierwszą umowę, w której kwestionowane postanowienie przybrało następującą treść: „ Odbiorca odpadów zobowiązuje się do odbioru odpadów (…) w cenie …zł brutto za jeden pojemnik (…) ” (dowód: karta nr 62). Postanowienie to zawarte było we wzorcu umownym w zakresie wywozu odpadów w okresie od 2006 r. do 31 grudnia 2010 r., a także od 29 marca 2011 r. do 12 czerwca 2012 r. W piśmie z dn. 11 czerwca 2012 r. Spółka nadała postanowieniu, o którym mowa w punkcie II a sentencji niniejszej decyzji, brzmienie: „ Odbiorca odpadów zastrzega sobie prawo nieterminowego odbioru odpadów komunalnych od „Wytwórcy” w przypadku działania siły wyższej w szczególności braku możliwości dojazdu na skutek trudnych warunków atmosferycznych lub drogowych ” (dowód: karta nr 9). Odnośnie postanowienia, o którym mowa w punkcie II b niniejszej decyzji, Spółka zmieniła przedmiotowe postanowienie w ten sposób, że dodała zdanie drugie o treści: „ Przed zastosowaniem sankcji, o której mowa powyżej „Odbiorca odpadów” wezwie pisemnie „Wytwórcę odpadów” do zapłaty z zachowaniem przepisów KC ” (dowód: karta nr 10). W odniesieniu do postanowienia, określonego w punkcie II c niniejszej decyzji, Spółka zmieniła kwestionowany zapis nadając mu brzmienie: „ Termin płatności za usługę wykonaną na zasadach określonych w niniejszej umowie, strony ustalają na 17 dni od daty otrzymania faktury ” (dowód: karta nr 11). Postanowieniu, o którym mowa w punkcie III niniejszej decyzji, Spółka nadała brzmienie: „ O aktualnych cenach „Wytwórca odpadów” będzie informowany pisemnie wraz z harmonogramem wywozów na kolejny rok kalendarzowy ”(dowód: karta nr 10). Jednakże w treści przedstawionego przez Spółkę wzorca umowy kwestionowane postanowienie przybrało następującą treść: „ Cena wymieniona w §.1. niniejszej umowy wynika z kalkulacji dla danego roku kalendarzowego. Zmiana cen w kolejnym roku kalendarzowym nie powoduje konieczności zmiany umowy. O wejściu w życie nowej ceny Spółka poinformuje „Wytwórcę odpadów” pisemnie, co najmniej 14 dni przed wejściem w życie ”. W kolejnym swym piśmie z dn. 26 czerwca 2012 r., Spółka zawarła propozycję zmiany kwestionowanej klauzuli na postanowienie następującej treści: „ Cena wymieniona w §.1. niniejszej umowy wynika z kalkulacji dla danego roku kalendarzowego. O zmianie ceny w kolejnym roku kalendarzowym, Odbiorca odpadów powiadomi pisemnie 6 „Wytwórcę odpadów” w terminie co najmniej 14 dni przed dniem wejścia w życie nowej ceny. W przypadku nie akceptowania nowej ceny „Wytwórca odpadów” ma prawo wypowiedzieć umowę na warunkach określonych w § 7 ”. W toku dalszego postępowania w piśmie z dn. 9 lipca 2012 r. Spółka przedstawiła „ostateczną wersję umowy”, w której zmieniono § 4 umowy oraz dodano § 11 o treści: „Załącznik nr 1 stanowi integralną część umowy”. § 4 przybrał zaś następującą treść: „ Cena wymieniona w §.1. niniejszej umowy wynika z kalkulacji dla danego roku kalendarzowego. Cena usługi wywozu odpadów wraz z harmonogramem odbioru odpadów komunalnych i surowców stanowią załącznik nr 1 do niniejszej umowy. Zmiana cen w kolejnym roku kalendarzowym nie powoduje konieczności zmiany umowy. O wejściu w życie nowej ceny Spółka poinformuje „Wytwórcę odpadów” pisemnie, co najmniej 14 dni przed wejściem w życie ” (dowód: karta nr 34). W piśmie z dn. 23 lipca 2012 r. Spółka po raz kolejny zmodyfikowała treść § 4 „Umowy wywozu odpadów komunalnych” wykreślając z niego postanowienie „ Zmiana cen w kolejnym roku kalendarzowym nie powoduje konieczności zmiany umowy ” oraz przedłużając termin przed upływem, którego konsument powinien zostać powiadomiony o zmianie ceny z 14 do 30 dni (dowód: karta nr 60-61). W piśmie z dn. 6 sierpnia 2012 r. Spółka przedstawiła ostateczną wersję treści § 4 umowy, w którym zobowiązała się do informowania konsumentów o zmianie cen z 30 do 60 dni. § 4 przybrał tym samym następującą treść: „ Cena wymieniona w §.1. niniejszej umowy wynika z kalkulacji dla danego roku kalendarzowego. Tabela opłat wraz z harmonogramem odbioru odpadów komunalnych i surowców wtórnych stanowi załącznik nr 1 do niniejszej umowy. O wejściu w życie nowej ceny Spółka poinformuje „Wytwórcę odpadów” pisemnie, co najmniej 60 dni przed wejściem w życie ” (dowód: karta nr 66-67). Zmiany treści kwestionowanych postanowień w zakresie punktów I-II Spółka przedstawiła w zmodyfikowanym wzorcu stanowiącym załącznik do pisma z dn. 11 czerwca 2012 r. W oparciu o przedstawiony wzorzec Spółka z dniem 12 czerwca 2012 r. rozpoczęła zawieranie umów w zakresie wywozu odpadów komunalnych, jak również na jego podstawie rozpoczęła proces aktualizacji umów zawartych w okresie od stycznia do marca 2011 r. (dowód: karty nr 8-12, 17). W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że Spółka w 2011 roku osiągnęła przychód w wysokości 4 918.725,32 zł (słownie: cztery miliony dziewięćset osiemnaście tysięcy siedemset dwadzieścia pięć złotych trzydzieści dwa grosze). Osiągnięty w 2011 roku przychód Spółki ustalono na podstawie zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej stary) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych Spółki za 2011 rok (dowód: karty nr 27- 30). W piśmie z dn. 26 czerwca 2012 r. Spółka oświadczyła, że z tytułu działalności w zakresie gospodarki odpadami w 2011 r. osiągnęła przychód w wysokości (…) zł (dowód: karta nr 17). Prezes Urzędu zważył, co następuje W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy doszło do naruszenia interesu publicznoprawnego . Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, celem regulacji w niej przyjętej jest zapewnienie rozwoju i ochrony konkurencji, a także podejmowana w interesie publicznym ochrona przedsiębiorców narażonych na stosowanie praktyk ograniczających konkurencję i ochrona interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma zatem charakter publicznoprawny i służy ochronie interesu ogólnospołecznego; w odniesieniu do przedsiębiorców chroni konkurencję, a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Instrumenty w niej przewidziane mogą być stosowane jedynie wówczas, gdy na skutek działań sprzecznych z przepisami prawa naruszony został interes publiczny. Ma to miejsce w szczególności wtedy, gdy określonymi działaniami dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, względnie, gdy wywołują one na rynku niekorzystne zjawiska (wyrok Sądu Antymonopolowego z dn. 24 października 1991 r., sygn. akt XV Amr 8/90). 7 Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy na podstawie umowy wywozu odpadów komunalnych zakwestionowanej w toku niniejszego postępowania korzystają lub będą korzystać z usług świadczonych przez Przedsiębiorcę. Objęte zarzutem działanie przedsiębiorcy wymierzone jest w szeroki i bliżej nieokreślony krąg uczestników rynku, ponieważ jest ono skierowane do członków określonej zbiorowości tj. wszystkich rzeczywistych i potencjalnych odbiorców świadczonych przez Przedsiębiorcę usług. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, iż naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. W tym stanie rzeczy uznać należy, że w niniejszej sprawie ma miejsce naruszenie przez Przedsiębiorcę interesu publicznoprawnego, co uzasadnia ocenę jego zachowania na rynku w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów . Stosownie do art. 24 ust. 2 ww. ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.); 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji; 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje natomiast, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Konsumentem w rozumieniu ww. ustawy jest osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, zgodnie z art. 22 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Uznanie określonego działania przedsiębiorcy za niezgodne z zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wymaga wykazania, że spełnione zostały kumulatywnie następujące przesłanki: − oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, − praktyka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów, − zachowanie przedsiębiorcy nosi znamiona bezprawności. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod pojęciem „przedsiębiorcy” należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1441 ze zm.) tj. osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1 ww. ustawy). „Działalnością gospodarczą” jest zgodnie z przepisem art. 2 tej ustawy, zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. 8 W niniejszym postępowaniu podmiot będący stroną postępowania posiada status przedsiębiorcy, gdyż prowadzi działalność w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (dowód: karty nr 23-26). W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, że „Beskid-Ekosystem” Sp. z o.o. z siedzibą w Cięcinie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Następną przesłanką, jaką należy wziąć pod uwagę w niniejszej sprawie jest to, iż kwestionowane zachowania przedsiębiorcy godzą w interesy konsumentów oraz, że zagrożone są zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie objaśnia znaczenia pojęć „godzenia w interesy konsumentów” oraz „zbiorowego interesu konsumentów”. Należy przyjąć, że interesem, który podlega ochronie na podstawie art. 24 ustawy jest interes prawny, rozumiany jako określone potrzeby konsumenta uznane przez ustawodawcę za godne ochrony. Działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów wtedy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Wskazówki co do tego, jak należy pojmować zbiorowy interes konsumentów zawarte są natomiast w art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który stanowi, że nie jest zbiorowym interesem suma indywidualnych interesów konsumentów. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07) Sąd Najwyższy wskazał, iż wystarczające dla stwierdzenia, że ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów konsumentów powinno być ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów) wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. W ww. wyroku Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, iż sformułowanie: „ nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów ” należy rozumieć w ten sposób, że liczba indywidualnych konsumentów, których interesy zostały naruszone nie decyduje o tym, czy dana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów. Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest bowiem takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy w taki sposób, iż potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy. Zgodnie z powołanym wyrokiem Sądu Najwyższego przez interes zbiorowy należy rozumieć zatem interes dotyczący konsumentów jako określonej zbiorowości. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów ma miejsce wówczas, gdy negatywnymi skutkami działań przedsiębiorcy dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, mających status konsumentów. Do naruszenia zbiorowego interesu konsumentów konieczne jest, żeby działanie przedsiębiorcy było skierowane nie do konkretnej osoby, lecz do grupy adresatów wyodrębnionych za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Działanie o takim charakterze jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa nie tylko w odniesieniu do konkretnych konsumentów, lecz wobec każdego z członków danej zbiorowości. Przy tym zaistnienie przesłanki naruszenia zbiorowego interesu konsumenta nie jest bezpośrednio uzależnione od liczby konsumentów, których interesy zostały rzeczywiście naruszone wskutek działań przedsiębiorcy. Istotne jest to, że przedmiotowe działanie może zagrozić, przynajmniej potencjalnie, interesom pewnego kręgu nieprofesjonalnych uczestników rynku. 9 Bezprawność działań Trzecią przesłanką, jaką należy rozważyć w celu udowodnienia naruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność podejmowanych przez przedsiębiorcę zachowań. Bezprawność ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującymi przepisami prawa. Praktyki przedsiębiorcy, by zakwalifikować je jako naruszające zbiorowe interesy konsumentów „muszą być zatem wymierzone w uprawnienia, jakie konsumentom przyznają obowiązujące przepisy prawa” 1 . Porządek prawny, którego naruszenie może wypełniać dyspozycję art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów 2 . Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Art. 24 tej ustawy nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw. Na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem 3 . W art. 24 ust. 2 ustawodawca wskazał przykładowe rodzaje praktyk, które naruszają zbiorowe interesy konsumentów, zaliczając do nich stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Katalog ten nie jest jednak wyczerpujący. Ustawodawca posłużył się tutaj terminem „ w szczególności ”, co oznacza, że ma on charakter przykładowy. Zamiarem ustawodawcy było uznanie za praktykę określoną w art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów działań, które naruszyły przepisy innych aktów prawnych. Oprócz praktyk wskazanych bezpośrednio przez ustawodawcę w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów „ za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów można uznać zachowania naruszające przepisy innych ustaw, które nakładają na przedsiębiorcę określone obowiązki względem konsumenta. Zdaniem Sądu Najwyższego zachowania takie (…) stanowią bowiem jednocześnie zachowania bezprawne i skutkują zniesieniem, ograniczeniem lub zniekształceniem praw konsumentów, wpływając tym samym na chronioną przez przepis obowiązującego prawa sferę ich interesów ” 4 . Podkreślenia wymaga także, że bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. O bezprawności działania decyduje całokształt okoliczności konkretnego stanu faktycznego 5 . Dla stwierdzenia bezprawności działania przedsiębiorcy bez znaczenia pozostaje ponadto strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczającym wadliwość procesu decyzyjnego sprawcy) i stopień tej winy, a także świadomość istnienia naruszonych norm prawnych. Prezes Urzędu może stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umownego, które zostało wpisane do rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy też nie (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dn. 19 grudnia 2003 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 95/03, Sąd Apelacyjny w 1 Uchwała SN z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), OSNP 2007/1-2/35. Por. również: M. Szydło: Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów, Monitor Prawniczy nr 2004/17/791. 2 Wyrok SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r. (sygn. akt XVII AmA 45/07). 3 Por. wyrok SOKiK z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. akt XVIII AmA 32/05). 4 Uchwała SN z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), OSNP 2007/1-2/35. 5 Wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r. (sygn. akt I PKN 267/2001). 10 Warszawie w wyroku z dn. 29 września 2005 r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 381/05, Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dn. 2 grudnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 760/05). Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrażonym w wyroku z dn. 25 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamiar, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Trafność wyżej opisanego stanowiska potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dn. 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06). Wynikająca z art. 479 45 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) jawność rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone oznacza, że od chwili wpisania do niego określonego postanowienia zakazane jest stosowanie tożsamych postanowień w obrocie konsumenckim i nikt nie może zasłaniać się nieznajomością dokonanych wpisów. Rejestr postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone jest prowadzony przez Prezesa Urzędu. Rejestr ten jest powszechnie dostępny w wersji elektronicznej na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod adresem www.uokik.gov.pl 6 . Powyższe uzasadnia stwierdzenie, że przedsiębiorca był z mocy prawa zobowiązany do powstrzymania się od stosowania ww. postanowień, które uznano za tożsame z postanowieniami wpisanymi do rejestru. Tym samym w niniejszej sprawie konieczna jest ocena, czy stosowany przez Spółkę wzorzec, odnośnie punktów I-III sentencji niniejszej decyzji, przy zawieraniu umów z konsumentami w zakresie wywozu odpadów komunalnych o nazwie „Umowa” zawiera postanowienia, które zostały wpisane do Rejestru . Ad I We wzorcu umownym, w zakresie wywozu odpadów, stosowanym przez Spółkę w obrocie z konsumentami zawarte zostało postanowienie o treści: „ Odbiorca odpadów zobowiązuje się do odbioru odpadów (…) w cenie …zł netto plus obowiązująca stawka podatku VAT za jeden pojemnik (…) ”. W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie umowne jest tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 885 (wyrok SOKiK z dn. 18 maja 2005 r., sygn. akt XVII Amc 86/03) o brzmieniu: „ Do ceny netto zostanie doliczony podatek VAT zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na dzień podpisania umowy stawka podatku VAT na lokal mieszkalny wynosi 7%, a na garaż i miejsce parkingowe 22%. W przypadku zmiany stawki podatku VAT nastąpi odpowiednia zmiana ceny ”. Analiza porównawcza zakwestionowanego postanowienia wzorca umowy oraz cytowanego powyżej postanowienia wpisanego do Rejestru wskazuje, że kwestionowane postanowienie wyczerpuje przesłanki postanowienia uznanego za niedozwolone . Postanowienie kwestionowane w niniejszej decyzji jest tożsame z wyżej przytoczoną klauzulą wpisaną do Rejestru z uwagi na tożsamość skutków, jakie wywołują w stosunku do konsumenta. Kwestionowane postanowienie, jak i postanowienie wpisane do Rejestru, pozwala Przedsiębiorcy na dokonywanie dowolnej zmiany cen w zależności od zmieniającej się stawki podatku VAT. Powyższe postanowienia dopuszczają więc uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny lub 6 http://uokik.gov.pl/rejestr_klauzul_niedozwolonych2.php 11 wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy (art. 385 3 § 20). W ocenie Prezesa Urzędu stosowanie przez Spółkę w trakcie zawierania umów z konsumentami wzorca umowy zawierającego powyżej wskazane postanowienie umowne wywołuje takie same skutki, jak wskazane powyżej postanowienie Sądu wpisane do Rejestru. W związku z powyższym pomimo pewnych różnic w sformułowaniu treści obu postanowień umownych, należy uznać je za tożsame, a ww. postanowienie stosowane przez Przedsiębiorcę za zbieżne z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 885 . Powyższej oceny Prezesa Urzędu nie zmieniło wskazywane przez Przedsiębiorcę uregulowanie zawarte w § 7 wzorca umowy, zgodnie z treścią którego konsument może jednostronnie wypowiedzieć umowę za jednomiesięcznym okresem wypowiedzenia. W pierwszej kolejności należy podnieść, że umowa w żadnym swym postanowieniu nie przewiduje, że konsument będzie informowany o zmianie cen lub o innych postanowieniach umowy. Co więcej wskazywane postanowienie ani żadne inne nie przewiduje, iż w okresie wypowiedzenia konsument będzie regulował należności zgodnie z dotychczasowymi stawkami. W związku z powyższym, należało stwierdzić iż uregulowanie, na które powoływała się Spółka nie mogło w sposób dostateczny zabezpieczać interesów ekonomicznych konsumentów. W toku postępowania ustalono, że kwestionowane postanowienie Spółka stosowała od stycznia 2011 r. do 29 marca 2011 r. W tym dniu bowiem Przedsiębiorca zawarł pierwszą umowę, w której podana cena za świadczone usługi była ceną brutto. Zmienione postanowienie nie przewidywało już sytuacji, w których zmiana cen będzie mogła następować w zależności od zmieniającej się stawki podatku VAT. Powyższe dało podstawy do przyjęcia, iż z dniem 29 marca 2011 r. doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w tym punkcie. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Ad II a). We wzorcu umownym, w zakresie wywozu odpadów, stosowanym przez Spółkę w obrocie z konsumentami zawarte zostało postanowienie o treści: „ Odbiorca zastrzega sobie prawo nieterminowego odbioru odpadów komunalnych od wytwórcy w przypadku awarii samochodu (…) ”. W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie umowne jest tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1057 (wyrok SOKiK z dn. 14 grudnia 2006 r., sygn. akt XVII AmC 152/05) – „ Przyczyną reklamacji nie mogą być okoliczności, za które Organizator nie ponosi odpowiedzialności (awarie techniczne środków transportu (…) ”. W uzasadnieniu tego wyroku sąd wskazał, że „ Postanowienia (…) określające, że przyczyną reklamacji nie mogą być okoliczności, za które organizator nie ponosi odpowiedzialności (awarie techniczne środków transportu) i że organizator nie ponosi odpowiedzialności za (…) (awarie), stanowią niedozwolone klauzule umowne określone w art. 385(3) pkt 2 kc i 385(1) par. 1 kc zgodnie z treścią, którego niedozwolonymi postanowieniami są te, które wyłączają lub istotnie 12 ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania ”. Jak wynika z powyższego, brzmienie klauzuli stosowanej przez Spółkę i klauzuli wpisanej do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone w ocenie Prezesa Urzędu należy uznać za tożsame, pomimo istniejących drobnych różnic w sformułowaniu postanowień. Różnice te nie mają znaczenia dla treści przedmiotowych klauzul, nie wpływają bowiem na cel, jakiemu ma służyć przedmiotowa klauzula, ani na skutek jej zastosowania. Postanowienie kwestionowane w niniejszej decyzji jest tożsame z wyżej przytoczoną klauzulą wpisaną do rejestru z uwagi na tożsamość skutków, jakie wywołują w stosunku do konsumenta. Kwestionowane postanowienie, jak i postanowienie wpisane do rejestru, pozwalają na zwolnienie się przez Spółkę z odpowiedzialności nieterminowego odbioru odpadów w związku z awarią samochodu. Należy dodać, że kwestionowana klauzula, jak i postanowienie wpisane do Rejestru pod nr 1057, nie precyzują przyczyn z jakich może dojść do awarii przedmiotowych środków transportu. Dopuszczają więc sytuacje, w których do awarii środków transportu (samochodów) dojdzie również z winy samych przedsiębiorców. W toku postępowania Spółka przedstawiła wzorzec umowy, w którym zmieniła kwestionowaną powyżej klauzulę. Nowa treść przedstawionego przez Spółkę postanowienia pozostaje w zgodności z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedsiębiorca oświadczył również, iż zmieniony wzorzec umowny zawierający zmodyfikowaną wersję kwestionowanego postanowienia stosowany jest w obrocie z konsumentami od dnia 12 czerwca 2012 r . Powyższe dało podstawy do przyjęcia, że z tym dniem doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w punkcie II a. b). We wzorcu umownym, w zakresie wywozu odpadów, stosowanym przez Spółkę w obrocie z konsumentami zawarte zostało postanowienie o treści: „ Odbiorca odpadów zastrzega sobie prawo do wstrzymania wywozu odpadów oraz innych usług komunalnych świadczonych przez Spółkę w przypadku gdy Wytwórca odpadów będzie zalegał z zapłatą należności przez dwa kolejne miesiące od terminu zapłaty faktury ”. W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie umowne jest tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1978 (wyrok SOKiK, z dn. 9 marca 2010 r., sygn. akt XVII AmC 430/09) – „ W przypadku nie uregulowania rachunku w terminie zleceniobiorca ma prawo do wstrzymania usług ” . W uzasadnieniu tego wyroku sąd wskazał, m.in. „ (…) Prezes UOKIK trafnie zwrócił uwagę na fakt, iż wbrew powszechnie panującym obyczajom kupieckim umowa nie przewiduje – przed zastosowaniem w/w sankcji – dodatkowego wezwania do zapłaty. (…) Nadto, co słusznie podniósł powód, pozostałe postanowienia umowy nie wyjaśniają kwestii rozliczenia finansowego stron w przypadku wstrzymania usługi. Kwestią sporną jest tu bowiem sytuacja, w której w czasie obowiązywania umowy, pozwana nie świadczy usług ”. Sąd we wskazanym powyżej wyroku uznał również, iż odstąpienie od wykonywania umowy przez zleceniobiorcę, w przypadku zalegania z płatnościami przez zleceniodawcę bez wcześniejszego wezwania do zapłaty należy uznać za niezgodne z dobrym obyczajem kupieckim wynikającym z przepisów kodeksu cywilnego. W tym samym zakresie należy oceniać kwestionowane w toku postępowania klauzulę. Oba postanowienia zawierają synonimiczne zwroty określające sankcję w postaci wstrzymania wykonywania usługi. Należy dodać, że kwestionowane postanowienie pozwala Spółce na wstrzymanie również innych usług komunalnych, z których nie musi wynikać zadłużenie w spłacie należności. W ocenie Prezesa Urzędu stosowanie przez Spółkę w trakcie zawierania umów z konsumentami wzorca umowy zawierającego powyżej wskazane postanowienie umowne wywołuje takie same skutki, jak wskazane powyżej postanowienie Sądu wpisane do Rejestru. W związku z powyższym pomimo pewnych różnic w sformułowaniu treści obu postanowień 13 umownych, należy uznać je za tożsame, a ww. postanowienie stosowane przez Spółkę za zbieżne z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1978 . W toku postępowania Spółka przedstawiła wzorzec umowy, w którym zmieniła kwestionowaną powyżej klauzulę. Nowa treść przedstawionego przez Spółkę postanowienia pozostaje w zgodności z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedsiębiorca oświadczył również, iż zmieniony wzorzec umowny zawierający zmodyfikowaną wersję kwestionowanego postanowienia stosowany jest w obrocie z konsumentami od dnia 12 czerwca 2012 r . Powyższe dało podstawy do przyjęcia, że z tym dniem doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w punkcie II b. c). We wzorcu umownym, w zakresie wywozu odpadów, stosowanym przez Spółkę w obrocie z konsumentami zawarte zostało postanowienie o treści: „ Termin płatności za usługę wykonaną na zasadach określonych w niniejszej umowie strony ustalają na 14 dni od daty wystawienia faktury ”. W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie umowne jest tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 496 (wyrok SOKiK z dn. 14 marca 2005 r. sygn. akt XVII Amc 6/04) - „Należność za gaz ziemny oraz świadczone Kupującemu usługi będą regulowane na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę (...) 14 dniowym od daty wystawienia faktury w przypadku wysyłki pocztą, z wyłączeniem § 5 ust. 3 umowy. Należność za gaz ziemny, o której mowa w § 5 ust. 3 umowy Kupujący będzie regulował na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę w terminie podanym w fakturze ”. Jak wynika z powyższego, brzmienie klauzuli stosowanej przez Spółkę i klauzuli wpisanej do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone w ocenie Prezesa Urzędu należy uznać za tożsame, pomimo istniejących drobnych różnic w sformułowaniu postanowień. Różnice te nie mają znaczenia dla treści przedmiotowych klauzul, nie wpływają bowiem na cel, jakiemu ma służyć przedmiotowa klauzula, ani na skutek jej zastosowania. W konsekwencji uzależnienie 14-dniowego terminu płatności od daty jej wystawienia może skutkować przyjęciem, po pierwsze, bardzo krótkiego okresu płatności od daty wskazanej na fakturze, który uniemożliwi przy zachowaniu należytej staranności opłacić konsumentowi fakturę w terminie. Po drugie, niewykluczone są również sytuacje, w których doręczenie konsumentowi faktury nastąpi już po terminie określonym na fakturze, co będzie się wiązać dla konsumenta z koniecznością zapłaty odsetek za opóźnienie w spłacie należności. W toku postępowania Spółka przedstawiła wzorzec umowy, w którym zmieniła kwestionowaną powyżej klauzulę. Nowa treść przedstawionego przez Spółkę postanowienia pozostaje w zgodności z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedsiębiorca oświadczył również, iż zmieniony wzorzec umowny zawierający zmodyfikowaną wersję kwestionowanego postanowienia stosowany jest w obrocie z konsumentami od dnia 12 czerwca 2012 r . Powyższe dało podstawy do przyjęcia, że z tym dniem doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w punkcie II c. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie II a-c sentencji niniejszej decyzji. 14 Ad III We wzorcu umownym, w zakresie wywozu odpadów, stosowanym przez Spółkę w obrocie z konsumentami zawarte zostało postanowienie o treści i: „ (…) Zmiana taryfy w kolejnym roku kalendarzowym nie powoduje konieczności zmiany umowy. O wejściu w życie nowej taryfy Spółka poinformuje poprzez ogłoszenie na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy co najmniej 14 dni przed wejściem taryf w życie ”. W ocenie Prezesa Urzędu powyższe postanowienie umowne jest tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1977 (wyrok SOKiK z dn.9 marca 2010r. - sygn. akt XVII AmC 430/09) o brzmieniu: "Zmiana cen za wywóz odpadów komunalnych nie wymaga form aneksu do umowy”. W uzasadnieniu ww. wyroku o sygn. akt XVII AmC 430/09, Sąd stwierdził, iż rozpatrywane postanowienie umowne: „(…) jest sprzeczne z prawem tj. art. 384 k.c. w zw. z art. 384 1 k.c. albowiem zgodnie z treścią powołanego przepisu „wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym wiąże drugą stronę, jeżeli zostały zachowane wymagania określone w art. 384 k.c., a strona nie wypowiedziała umowy w najbliższym terminie wypowiedzenia. Jak słusznie podniósł Prezes UOKIK, takie sformułowanie postanowienia umownego oznacza, że wydanie wzorca lub każda, nawet drobna, zmiana jego treści po pierwsze wymaga doręczenia go konsumentowi, a po drugie stwarza po stronie konsumenta możliwość wypowiedzenia umowy. Uznając twierdzenia Prezesa UOKiK za zasadne, Sąd zważył, iż zakwestionowane postanowienie umowne spełnia przesłanki określone w art. 385³ pkt 20 k.c. Stosownie bowiem do treści tego artykułu, w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy. Skoro bowiem Pozwana zastrzega we wzorcu, iż „zmiana cen za wywóz odpadów komunalnych nie wymaga form aneksu do umowy” to wynika z tego, iż przyznaje sobie uprawnienie do określenia lub podwyższenia ceny za świadczoną usługę z pominięciem uprawnień konsumenta, w szczególności prawa do odstąpienia od umowy. Pominięcie tego uprawnienia z kolei jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, wprowadzając go w błąd co do przysługujących mu praw. ” W ocenie Prezesa Urzędu stosowanie przez Spółkę w trakcie zawierania umów z konsumentami wzorca umowy zawierającego powyżej wskazane postanowienie umowne wywołuje takie same skutki, jak wskazane powyżej postanowienie Sądu wpisane do Rejestru. W związku z powyższym pomimo pewnych różnic w sformułowaniu treści obu postanowień umownych, należy uznać je za tożsame, a ww. postanowienie stosowane przez Spółkę za zbieżne z klauzulą wpisaną do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1977 . W piśmie z dn. 6 sierpnia 2012 r. Spółka przedstawiła zmieniony wzorzec „Umowy wywozu odpadów komunalnych”, w którym zmieniła kwestionowaną klauzulę na postanowienie o treści: „ Cena wymieniona w §.1. niniejszej umowy wynika z kalkulacji dla danego roku kalendarzowego. Tabela opłat wraz z harmonogramem odbioru odpadów komunalnych i surowców wtórnych stanowi załącznik nr 1 do niniejszej umowy. O wejściu w życie nowej ceny Spółka poinformuje „Wytwórcę odpadów” pisemnie, co najmniej 60 dni przed wejściem w życie ” (dowód: karty nr 66- 67). Powyższą klauzulę należy oceniać w kontekście pozostałych postanowień wzorca umowy stosowanego przez Spółkę. W szczególności należy wskazać na § 7 ust. 1 wzorca umowy o treści „ Niniejsza umowa może zostać rozwiązana za porozumieniem stron bez okresu wypowiedzenia lub też jednostronnie za 1 miesięcznym okresem wypowiedzenia ”. Nowa redakcja § 4 wzorca umowy w zw. z § 7 ust. 1 tego wzorca powoduje, iż w przypadku nie akceptacji przez konsumenta nowej ceny, pozostaje mu uprawnienie do jednostronnego wypowiedzenia umowy. Równocześnie zastrzeżenie co najmniej 60-dniowego terminu, przed upływem którego konsument zostanie pisemnie poinformowany o zmianie ceny powoduje, iż nie dojdzie do naruszenia ekonomicznych interesów konsumenta, przejawiających się w szczególności w tym, iż w okresie wypowiedzenia 15 konsument regulowałby należności za świadczone na jego rzecz usługi wg nowych cen. Powyższe dało podstawy do przyjęcia, że z dniem 6 sierpnia 2012 r. doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w tym punkcie. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. Ad IV Stosownie do art. 26 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może określić w decyzji uznającej praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającej zaniechanie jej stosowania, środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W związku z powyższym Prezes Urzędu postanowił zobowiązać „Beskid-Ekosystem” Sp. z o.o. z siedzibą w Cięcinie do zastosowania środków usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w postaci obowiązku doprowadzenia, w terminie czterech miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, do zgodności z prawem treści zawartych i obowiązujących umów w zakresie wywozu odpadów, zawartych w obrocie konsumenckim poprzez przedstawienie konsumentom propozycji aneksowania zawartych umów lub przedstawienia im propozycji zawarcia umów w oparciu o wzorzec nie zawierający kwestionowanych postanowień, w zakresie naruszeń określonych w pkt I, II i III sentencji niniejszej decyzji. Powyższe odnosi się do wyeliminowania z zawartych już umów następujących klauzul umownych: - „ Odbiorca odpadów zobowiązuje się do odbioru odpadów (…) w cenie …zł netto plus obowiązująca stawka podatku VAT za jeden pojemnik (…) ”; - „ Odbiorca zastrzega sobie prawo nieterminowego odbioru odpadów komunalnych od wytwórcy w przypadku awarii samochodu (…) ”; - „ Odbiorca odpadów zastrzega sobie prawo do wstrzymania wywozu odpadów oraz innych usług komunalnych świadczonych przez Spółkę w przypadku gdy Wytwórca odpadów będzie zalegał z zapłatą należności przez dwa kolejne miesiące od terminu zapłaty faktury ”; - „ Termin płatności za usługę wykonaną na zasadach określonych w niniejszej umowie strony ustalają na 14 dni od daty wystawienia faktury ”; - „ (…) Zmiana taryfy w kolejnym roku kalendarzowym nie powoduje konieczności zmiany umowy. O wejściu w życie nowej taryfy Spółka poinformuje poprzez ogłoszenie na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy co najmniej 14 dni przed wejściem taryf w życie ”. Określając powyższy termin Prezes Urzędu wziął pod uwagę czasochłonność procesu wymiany (aneksowania) obowiązujących umów w zakresie wywozu odpadów, związaną z koniecznością wyjaśniania konsumentom przyczyn zmiany umowy, a także konieczność poniesienia wysiłku organizacyjnego i zaangażowania wielu pracowników 7 . Tak określony termin nie powinien spowodować zbyt dużego wysiłku organizacyjnego dla Spółki ani wpłynąć negatywnie na jej funkcjonowanie. Określenie takiego terminu nie powinno skutkować więc obniżeniem jakości usług świadczonych na rzecz konsumentów przez Przedsiębiorcę. 7 Por. wyrok SOKiK z dn. 27.06.2007 r., sygn. akt XVII AmA 108/06. 16 Celem określenia środków usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów jest doprowadzenie do stanu, w którym wszystkie zawarte przez Przedsiębiorcę z konsumentami umowy w zakresie wywozu odpadów nie będą zawierać klauzul określonych w pkt I, II i III sentencji niniejszej decyzji. Spełnienie nakazu pozwoli na pełne wyeliminowanie nieprawidłowości, a przez to doprowadzi do zrównania sytuacji prawnej konsumentów, którzy obecnie są związani umowami w zakresie wywozu odpadów, z konsumentami, którzy w przyszłości podpiszą takie umowy, nie zawierające kwestionowanych klauzul. Wobec powyższego orzeka się jak w punkcie IV sentencji niniejszej decyzji. Ad V Zgodnie z treścią art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 tejże ustawy. Wskazać również należy, że kara pieniężna może być nałożona na przedsiębiorcę niezależnie od tego, czy dopuścił się naruszenia przepisów ustawy umyślnie, czy też nieumyślnie. Z powyższego wynika, że kara może być nałożona bez względu na okoliczność występowania po stronie przedsiębiorcy winy rozumianej jako świadomość bezprawności zachowania. Okoliczność ta jest jednak czynnikiem relewantnym przy miarkowaniu wysokości nakładanej kary pieniężnej 8 . Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzależniana jest wysokość nakładanych na przedsiębiorców kar. Norma prawna wynikająca z art. 111 ww. ustawy stanowi jedynie, iż przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa między innymi w art. 106 należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Nałożona przez Prezesa Urzędu kara powinna ponadto pełnić funkcję represyjną (tj. stanowić dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów), a także prewencyjną, dyscyplinującą (tj. zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości). W zależności od stopnia naruszenia przepisów ustawy, ustala się funkcję prewencyjną lub represyjną za wiodącą. Z uwagi na fakt, że stosowana przez Spółkę praktyka dotyczy stosowania we wzorcu umownym w zakresie wywozu odpadów, zawieranych w obrocie z konsumentami postanowień, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) celowe stało się wymierzenie jednej kary w zakresie naruszeń określonych w punktach I, II i III. Przedsiębiorca we wzorcu umownym w zakresie wywozu odpadów stosował następujące postanowienia: - „ Odbiorca odpadów zobowiązuje się do odbioru odpadów (…) w cenie …zł netto plus obowiązująca stawka podatku VAT za jeden pojemnik (…) ”; - „ Odbiorca zastrzega sobie prawo nieterminowego odbioru odpadów komunalnych od wytwórcy w przypadku awarii samochodu (…) ”; - „ Odbiorca odpadów zastrzega sobie prawo do wstrzymania wywozu odpadów oraz innych usług komunalnych świadczonych przez Spółkę w przypadku gdy Wytwórca odpadów będzie zalegał z zapłatą należności przez dwa kolejne miesiące od terminu zapłaty faktury ”; - „ Termin płatności za usługę wykonaną na zasadach określonych w niniejszej umowie strony ustalają na 14 dni od daty wystawienia faktury ”; 8 Konrad Kohutek w: „ Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz ”, Wolters Kluwer Polska sp. z o.o., Warszawa 2008 r., str. 1027. 17 - „ (…) Zmiana taryfy w kolejnym roku kalendarzowym nie powoduje konieczności zmiany umowy. O wejściu w życie nowej taryfy Spółka poinformuje poprzez ogłoszenie na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy co najmniej 14 dni przed wejściem taryf w życie ”. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez Przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2011 r. Przychód osiągnięty przez Spółkę w 2011 r. wyniósł 4 918 725,32 zł (słownie: cztery miliony dziewięćset osiemnaście tysięcy siedemset dwadzieścia pięć złotych trzydzieści dwa grosze), w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to kara w wysokości 491 872,53 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt jeden tysięcy osiemset siedemdziesiąt dwa złote pięćdziesiąt trzy grosze). W oparciu o osiągnięty przez Spółkę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie 0,21 % przychodu, czyli na poziomie 10 329,32 zł. Na wysokość tej kwoty miał wpływ fakt, iż naruszenie przez Przedsiębiorcę zbiorowych interesów konsumentów polegało na stosowaniu niedozwolonych postanowień umownych wpisanych do powszechnie dostępnego rejestru postanowień umownych prowadzonego przez Prezesa Urzędu. Prezes Urzędu zważył, że Przedsiębiorca stosował w obrocie gospodarczym wzorzec zawierający postanowienia skutkujące lub mogące skutkować pogorszeniem warunków ekonomicznych i prawnych konsumentów, poprzez: możliwość podwyższania ceny w zależności od zmieniającej się stawki podatku VAT (pkt I sentencji decyzji), istotne ograniczenie odpowiedzialności Spółki w przypadku nieterminowego odbioru odpadów z powodu awarii samochodu, (pkt II a sentencji niniejszej decyzji), brak wezwań do zapłaty przed wstrzymaniem świadczenia usług przez Przedsiębiorcę (pkt II b sentencji niniejszej decyzji), uzależnienie terminu płatności za fakturę od okoliczności zależnych jedynie od Przedsiębiorcy (pkt II c sentencji niniejszej decyzji) oraz zastrzeżenie, że zmiana ceny nie powoduje konieczności zmiany umowy (pkt III sentencji niniejszej decyzji). Praktyki określone w punktach I i III mogły stwarzać bezpośrednie zagrożenie ekonomicznych interesów konsumentów. Postanowienia z punktu II a-c mogły nieść ze sobą dla konsumenta dolegliwości jedynie warunkowo i nie stwarzały bezpośrednich, dolegliwych skutków finansowych. W związku z powyższym wagę kwestionowanych praktyk, określono jako umiarkowaną. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dał również podstawy do przyjęcia, że do stosowania praktyk, o jakich mowa w punkcie I, II i III niniejszej decyzji doszło w sposób nieumyślny, gdyż Przedsiębiorca nie miał świadomości, iż jego zachowanie może naruszać obowiązujące przepisy prawa. Na wysokość kwoty bazowej ma również wpływ to, że rozważaną praktykę w odniesieniu do punktów I i II sentencji niniejszej decyzji należy zaklasyfikować jako długotrwałą, gdyż była stosowana od ponad roku. Jedynie stosowanie postanowienia określonego w punkcie I sentencji niniejszej decyzji miało charakter krótkotrwały gdyż przedmiotowe postanowienie obowiązywało wyłącznie w okresie od stycznia 2011 r. do 29 marca 2011 r. Uwzględniono także specyfikę rynku, na jakim doszło do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Zważono, że usługi wywozu odpadów komunalnych, których dotyczą stwierdzone naruszenia, należą do usług o charakterze użyteczności publicznej, które są świadczone w sposób powszechny i które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania wszystkich gospodarstw domowych. Stwierdzone naruszenie dotyczy zatem usługi, którą należy uznać za niezbędną z punktu widzenia konsumentów, z której nie mogą oni zrezygnować. Jednocześnie jednak konsumenci dysponowali możliwością wyboru przedsiębiorcy, który na ich rzecz miał świadczyć usługi wywozu odpadów. W związku z tym, że przychód osiągnięty przez Spółkę z tytułu działalności w zakresie gospodarki odpadami wyniósł w 2011 r. (…) zł czyli (…)% uzyskanego przez niego przychodu ogółem, ww. kwotę bazową obniżono o 50%. Wysokość kwoty bazowej wyniosła w niniejszym przypadku 5165 zł. 18 Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest zaniechanie przez przedsiębiorcę stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w toku prowadzonego postępowania, w związku z czym kwotę bazową zmniejszono o 30% . Jednocześnie w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności obciążające. Wystąpienie ww. okoliczności doprowadziło do tego, że kwota bazowa została zmniejszona o 30% w stosunku do pierwotnego poziomu. W konsekwencji kwotę bazową zmniejszono do kwoty 3615 zł za stosowanie praktyk określonych w punktach I, II i III sentencji niniejszej decyzji. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punktach I-III sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 3615 zł (słownie: trzech tysięcy sześciuset piętnastu złotych), co stanowi ok. 0,07% przychodu przedsiębiorcy, osiągniętego przez niego w 2011 roku i ok. 0,7% maksymalnej kary, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona. Prezes Urzędu uznał, że orzeczona kara powinna pełnić funkcję dyscyplinującą i prewencyjną tak, aby zapobiec w przyszłości stosowaniu podobnych naruszeń. Niniejsza kara powinna pełnić również funkcję edukacyjną i wychowawczą, a także podkreślać naganność zakwestionowanego w niniejszym postępowaniu zachowania przedsiębiorcy. Wobec powyższego orzeczono, jak w pkt V sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Karę należy wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Ad VI Stosownie do art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ww. ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania . Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W punktach I-III sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu w wyniku przeprowadzonego przeciwko Spółce postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów stwierdził naruszenie przez ww. przedsiębiorcę art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Spełniona została zatem przesłanka wynikająca z art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pozwalająca na obciążenie Spółkę kosztami przeprowadzonego postępowania, którymi są dla Prezesa Urzędu wydatki w kwocie 33,80 zł związane z prowadzoną w toku tego postępowania korespondencją. W związku z tym postanowiono obciążyć „Beskid-Ekosystem” Sp. z o.o. z siedzibą w Cięcinie kosztami postępowania w wysokości 33,80 zł (słownie: trzydzieści trzy złote osiemdziesiąt groszy). Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie VI sentencji niniejszej decyzji. Koszty niniejszego postępowania, na podstawie art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 83 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony 19 Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie VI niniejszej decyzji, stosownie do treści art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 32 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego, należy wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. DYREKTOR DELEGATURY URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Maciej Fragsztajn