RKT-29/2005

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 09.05.2005r. RKT-410-02/05/MI DECYZJA Nr RKT- 29/2005 I. Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804; Dz.U. z 2003r. Nr 60, poz. 535; Dz.U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652; Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891; Dz.U. z 2004r. Nr 96, poz. 959) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko: - Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Taksówkowemu w Katowicach, 40-008 Katowice, ul. Graniczna 2, - Stowarzyszeniu Kierowców „ECHO TAXI”, 40-101 Katowice, ul. Chorzowska 73a, - Stowarzyszeniu Kierowców „TELE TAXI”, 40-024 Katowice, ul. Powsta ń ców 41a, - Zwi ą zkowi Przedsi ę biorstw Transportowych, 40-082 Katowice, ul. Sobieskiego 26, - Zrzeszeniu Transportu Prywatnego w Katowicach, 40-116 Katowice, ul. Cicha 10, dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. na podstawie art. 9 wymienionej na wst ę pie ustawy uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, zawarcie przez w/w podmioty porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę polegaj ą cego na bezpo ś rednim ustaleniu cen za us ł ugi przewozu osób taksówk ą osobow ą na terenie Katowic poprzez wprowadzenie jednolitych stawek rabatów od cen za ś wiadczone us ł ugi na poziomie 10% i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania , 2. na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na: - Miejskie Przedsi ę biorstwo Taksówkowe w Katowicach, 40-008 Katowice, ul. Graniczna 2, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 13 675 PLN (s ł ownie z ł otych: trzyna ś cie tysi ę cy sze ść set siedemdziesi ą t pi ęć ), - Stowarzyszenie Kierowców „ECHO TAXI”, 40-101 Katowice, ul. Chorzowska 73a, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 4 120 PLN (s ł ownie z ł otych: cztery tysi ą ce sto dwadzie ś cia), - Stowarzyszenie Kierowców „TELE TAXI”, 40-024 Katowice, ul. Powsta ń ców 41a, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 11 246 PLN (s ł ownie z ł otych: jedena ś cie tysi ę cy dwie ś cie czterdzie ś ci sze ść ), - Zwi ą zek Przedsi ę biorstw Transportowych, 40-082 Katowice, ul. Sobieskiego 26, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 2 059 PLN (s ł ownie z ł otych: dwa tysi ą ce pi ęć dziesi ą t dziewi ęć ), - Zrzeszenie Transportu Prywatnego w Katowicach, 40-116 Katowice, ul. Cicha 10, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 9 227 PLN (s ł ownie z ł otych: dziewi ęć tysi ę cy dwie ś cie dwadzie ś cia siedem) z tytu ł u naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, w zakresie opisanym w punkcie I.1. sentencji niniejszej decyzji. 1 II. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804; Dz.U. z 2003r. Nr 60, poz. 535; Dz.U. z 2003r. Nr 170, poz. 1652; Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891; Dz.U. z 2004r. Nr 96, poz. 959) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko podmiotom wymienionym w pkt I sentencji niniejszej decyzji oraz uwzgl ę dniaj ą c wynik w/w post ę powania antymonopolowego, - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, postanawia si ę obci ąż y ć przedmiotowe podmioty kosztami niniejszego post ę powania antymonopolowego w nast ę puj ą cy sposób : - Miejskie Przedsi ę biorstwo Taksówkowe w Katowicach, 40-008 Katowice, ul. Graniczna 2, ui ś ci kwot ę w wysoko ś ci 65 PLN (s ł ownie z ł otych: sze ść dziesi ą t pi ęć ), - Stowarzyszenie Kierowców „ECHO TAXI”, 40-101 Katowice, ul. Chorzowska 73a, ui ś ci kwot ę w wysoko ś ci 65 PLN (s ł ownie z ł otych: sze ść dziesi ą t pi ęć ), - Stowarzyszenie Kierowców „TELE TAXI”, 40-024 Katowice, ul. Powsta ń ców 41a, ui ś ci kwot ę w wysoko ś ci 65 PLN (s ł ownie z ł otych: sze ść dziesi ą t pi ęć ), - Zwi ą zek Przedsi ę biorstw Transportowych, 40-082 Katowice, ul. Sobieskiego 26, ui ś ci kwot ę w wysoko ś ci 65 PLN (s ł ownie z ł otych: sze ść dziesi ą t pi ęć ), - Zrzeszenie Transportu Prywatnego w Katowicach, 40-116 Katowice, ul. Cicha 10, ui ś ci kwot ę w wysoko ś ci 65 PLN (s ł ownie z ł otych: sze ść dziesi ą t pi ęć ) tytu ł em zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów przedmiotowego post ę powania. Uzasadnienie W okresie od 08.06.2004r. do 28.10.2004r., w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Organem Antymonopolowym”), zosta ł o przeprowadzone z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę polegaj ą cego na ustaleniu cen za us ł ugi przewozu osób taksówkami przez przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą w tym zakresie na terenie Katowic oraz przez zwi ą zki tych przedsi ę biorców. Celem post ę powania by ł o wst ę pne ustalenie, czy w okoliczno ś ciach sprawy nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”) uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym, czy sprawa ma charakter antymonopolowy. Asumptem do wszcz ę cia w/w post ę powania wyja ś niaj ą cego by ł y opublikowane na ł amach Dziennika Zachodniego artyku ł y prasowe pt. Zlikwiduj ą zni ż ki? (Dz.Z. z dnia 15-16 maja 2004r., Nr 113, s.11) oraz Zni ż ka ś ci ę ta o po ł ow ę (Dz.Z. z dnia 1 czerwca 2004r., Nr 127, s. 13) (karty nr 6, 7). Z zawartych w nich informacji wynika, ż e w dniach 13 i 20 maja 2004 r. odby ł y si ę w Katowicach dwa nieformalne spotkania przedstawicieli korporacji taksówkowych zrzeszaj ą cych przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na transporcie drogowym osób taksówk ą na terenie gminy Katowice i korzystaj ą cych z systemu powiadamiania o zleceniach w formie tzw. „radio – taxi”. Podczas spotka ń uczestnicz ą cy w nich przedstawiciele poszczególnych korporacji rzekomo podj ę li decyzj ę o wspólnym obni ż eniu dotychczas obowi ą zuj ą cych rabatów do poziomu 10%, co nast ą pi ć mia ł o dnia 01.06.2004r. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego potwierdzone zosta ł y doniesienia prasowe. Ustalono, ż e w dniach 13 i 20 maja 2004 r. dosz ł o do dwóch spotka ń przedstawicieli katowickich korporacji „radio-taxi”. Ustalono równie ż , ż e od dnia 01.06.2004r. we wszystkich korporacjach dzia ł aj ą cych na terenie Katowic tj.: − Miejskim Przedsi ę biorstwie Taksówkowym, − Stowarzyszeniu Kierowców „ECHO-TAXI”, 2 − Stowarzyszeniu Kierowców „TELE-TAXI”, − Zwi ą zku Przedsi ę biorstw Transportowych – Sekcji „TAXI-RONDO”, − Zrzeszeniu Transportu Prywatnego – Kole Radio łą czno ś ci „HALLO-TAXI”, − Zrzeszeniu Transportu Prywatnego – Kole Radio łą czno ś ci „UFO-TAXI”, − Zrzeszeniu Transportu Prywatnego – Kole Radio łą czno ś ci „TELE-TAXI KAROLINA”, dokonano obni ż enia obowi ą zuj ą cych rabatów do poziomu 10% ceny us ł ugi. Poniewa ż analiza dokumentów i informacji zebranych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż w opisanej sprawie mog ł o nast ą pi ć naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w dniu 29.10.2004r. wszcz ę te zosta ł o z urz ę du post ę powanie antymonopolowe, w zwi ą zku z podejrzeniem zawarcia przez: - Miejskie Przedsi ę biorstwo Taksówkowe w Katowicach, 40-008 Katowice, ul. Graniczna 2, (zwane dalej „MPT”) - Stowarzyszenie Kierowców „ECHO TAXI”, 40-101 Katowice, ul. Chorzowska 73a, (zwane dalej „Stowarzyszeniem ECHO-TAXI”), - Stowarzyszenie Kierowców „TELE TAXI”, 40-024 Katowice, ul. Powsta ń ców 41a, (zwane dalej „Stowarzyszeniem TELE-TAXI”) - Zwi ą zek Przedsi ę biorstw Transportowych, 40-082 Katowice, ul. Sobieskiego 26, (zwany dalej „ZPT” lub „Zwi ą zkiem”), - Zrzeszenie Transportu Prywatnego w Katowicach, 40-116 Katowice, ul. Cicha 10, (zwane dalej „ZTP” lub „Zrzeszeniem”), porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę polegaj ą cego na bezpo ś rednim lub po ś rednim ustaleniu cen za us ł ugi przewozu osób taksówk ą osobow ą na terenie Katowic poprzez wprowadzenie jednolitych stawek rabatów od cen za ś wiadczone us ł ugi na poziomie 10%, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (karta nr 1). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego (karta nr 2) w/w podmioty podnios ł y, co nast ę puje. MPT o ś wiadczy ł o, i ż nie zgadza si ę z zarzutem zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę polegaj ą cego na ustaleniu cen za us ł ugi przewozu osób taksówk ą na terenie Katowic. Wskaza ł o, i ż wprowadzone przez nie zmiany wysoko ś ci rabatów nie dotycz ą tylko obszaru Katowic, ale równie ż innych miast obs ł ugiwanych przez to przedsi ę biorstwo. Wspó ł pracuj ą cy z MPT kierowcy maj ą ponadto mo ż liwo ść udzielenia klientowi wi ę kszego ni ż 10% rabatu od ceny obliczonej przez taksometr. Przedsi ę biorstwo podkre ś li ł o równie ż , i ż kwestia cen za us ł ugi taksówkowe na terenie Katowic nie zosta ł a uregulowana stosown ą uchwa łą Rady Miasta, która okre ś la ł aby minimalne i maksymalne stawki za takie us ł ugi. MPT wskaza ł o, i ż nie dysponuje ś rodkami, które mog ł yby zmusi ć inne korporacje do zmiany cen ś wiadczonych us ł ug. Poinformowa ł o równie ż , ż e na terenie Katowic dzia ł aj ą prywatni przewo ź nicy, którzy nie s ą zrzeszeni w ż adnej z korporacji; ustalaj ą oni stawki op ł at wed ł ug w ł asnego uznania, dlatego ceny za us ł ugi taksówkowe na terenie Katowic kszta ł tuj ą si ę na zró ż nicowanym poziomie (karta nr 156- 157). Stowarzyszenie TELE-TAXI ustosunkowuj ą c si ę do postawionego zarzutu podnios ł o, i ż nie z ł ama ł o w jakikolwiek sposób ustawy antymonopolowej, a wprowadzenie 10% stawki rabatu jest wynikiem rosn ą cych kosztów zwi ą zanych z prowadzeniem dzia ł alno ś ci gospodarczej polegaj ą cej na przewozie osób taksówk ą (wzrost cen paliw i olejów, wzrost kosztów zwi ą zanych z utrzymaniem samochodów, konieczno ść zainstalowania kas fiskalnych w taksówkach). Stowarzyszenie podkre ś li ł o, ż e od oko ł o 6 lat nie uleg ł y zmianie stawki taryfowe za us ł ugi taksówkowe w Katowicach. Wskaza ł o równie ż , ż e obowi ą zuj ą cy rabat 10% mo ż e podlega ć negocjacjom, je ż eli cena kursu przekroczy 10 PLN. (karta nr 153). Zrzeszenie Transportu Prywatnego w Katowicach równie ż nie zgodzi ł o si ę z zarzutem zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . Podnios ł o, ż e dzia ł a na podstawie ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o samorz ą dzie zawodowym niektórych podmiotów gospodarczych (Dz.U. z 1989 r. Nr 35, poz. 194), a cele i zadania Zrzeszenia okre ś lone w statucie s ą w pe ł ni zgodne z zadaniami ustawowymi i nie upowa ż niaj ą w ł adz statutowych do ingerencji w ekonomiczne podstawy 3 dzia ł alno ś ci cz ł onków, czyli ustalania cen us ł ug i wysoko ś ci rabatów. Podkre ś lono, ż e taksówkarze b ę d ą cy cz ł onkami Zrzeszenia zachowuj ą pe ł n ą podmiotowo ść wynikaj ą c ą z ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej; prowadz ą oni dzia ł alno ść na w ł asne ryzyko i s ą osobi ś cie odpowiedzialni zarówno za rzetelno ść wykonywanej us ł ugi, jak i naruszenie norm prawa. Cz ł onkostwo w Zrzeszeniu upowa ż nia natomiast do korzystania z porad, informacji i pomocy w zakresie prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej oraz w zakresie post ę powa ń administracyjnych i procesowych (karty nr 146, 147). Podniesiono równie ż , i ż dzia ł aj ą ce w ramach Zrzeszenia, zorganizowane na bazie uzyskanych pasm cz ę stotliwo ś ci radiowych katowickie Ko ł a Radio łą czno ś ci (agendy ZTP: UFO-TAXI, HALLO- TAXI i TELE-TAXI KAROLINA) organizuj ą taksówkarzy – cz ł onków Zrzeszenia na zasadzie dobrowolno ś ci i równie ż w ż aden sposób nie ograniczaj ą swobody dzia ł alno ś ci gospodarczej oraz nie pozbawiaj ą taksówkarzy pe ł nej podmiotowo ś ci. Zdaniem ZTP naturalnym jest, i ż cz ł onkowie poszczególnych Kó ł „radio – taxi”, którym przekazywane s ą zlecenia drog ą radiow ą i którzy pos ł uguj ą si ę rozpoznawalnymi znakami okre ś lonego Ko ł a, stosuj ą jednolit ą taryf ę przewozow ą ustalon ą przez zarz ą d danego Ko ł a. Ka ż de Ko ł o jest w tym zakresie w pe ł ni autonomiczne. Jednolita taryfa w poszczególnych Ko ł ach jest ustalana przez ich zarz ą dy na podstawie sugestii wszystkich cz ł onków oraz w oparciu o rachunek ekonomiczny (karta nr 147). ZTP podnios ł o równie ż , i ż obowi ą zuj ą ce w poszczególnych Ko ł ach Radio łą czno ś ci stawki op ł at nie uleg ł y zmianie od 1998 r., za ś 10% rabat jest tylko rabatem minimalnym. Zrzeszenie przedstawi ł o ulotk ę Ko ł a Radio łą czno ś ci UFO-TAXI, z której wynika, ż e na has ł o „bezpieczna taksówka” w godzinach od 22:00 do 6:00 wzgl ę dem kobiet samotnie podró ż uj ą cych stosowany jest rabat w wysoko ś ci 20%. Ponadto, klient korzystaj ą cy z us ł ug taksówkarzy zrzeszonych w ZTP mo ż e negocjowa ć cen ę na d ł u ż szych trasach przewozowych (karta nr 148). Zrzeszenie stwierdzi ł o, ż e przypisywanie mu mo ż liwo ś ci wp ł ywania na ceny i rabaty stosowane przez cz ł onków tej organizacji nie znajduje uzasadnienia w ś wietle przedstawionych uwarunkowa ń organizacyjnych. Zrzeszenie wskaza ł o, i ż nie posiada zwi ą zków z pozosta ł ymi podmiotami, w stosunku do których wszcz ę te zosta ł o post ę powanie antymonopolowe. Nie jest mu znana ich struktura organizacyjno – prawna, jak równie ż wysoko ść stosowanej taryfy i stawek rabatów. Nigdy w przesz ł o ś ci ani ZTP jako organizacja, ani poszczególni cz ł onkowie jego zarz ą du nie organizowali, ani nie byli uczestnikami spotka ń , na których dochodzi ł o do porozumienia co do ujednolicenia stawek rabatów. ZTP nie posiada równie ż wiedzy o tym, jakoby dnia 01.06.2004r. dzia ł aj ą ce na terenie Katowic korporacje taksówkowe dokona ł y jednoczesnego obni ż enia stosowanych rabatów do poziomu 10% (karta nr 148). Zrzeszenie podnios ł o równie ż , i ż fakt ujednolicenia stawek taryfowych za us ł ugi taksówkowe na terenie Katowic to wynik sumy indywidualnie podj ę tych decyzji w obr ę bie poszczególnych korporacji taksówkowych, co nie powinno by ć traktowane jako porozumienie ograniczaj ą ce konkurencj ę . ZTP wnios ł o o oddalenie postawionych mu zarzutów i umorzenie wszcz ę tego w stosunku do niego post ę powania (karta nr 149). Zwi ą zek Przedsi ę biorstw Transportowych nie ustosunkowa ł si ę do zarzutu zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego podniós ł natomiast, ż e ka ż dy cz ł onek sekcji radiowej „TAXI- RONDO” b ę d ą cej agend ą bran ż ow ą Zwi ą zku – pomimo faktu, ż e rabat podstawowy w obr ę bie sekcji ustalony zosta ł na poziomie 10% – ma mo ż liwo ść stosowania innych rabatów, a tak ż e cen umownych (karta nr 139). Stowarzyszenie Kierowców ECHO-TAXI nie skorzysta ł o z mo ż liwo ś ci ustosunkowania si ę do postawionego mu zarzutu (karta nr 136). W wyniku przeprowadzonego post ę powania administracyjnego Organ Antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny. Zgodnie z ustaw ą z dnia 6 wrze ś nia 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. 2004r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) wykonywanie transportu drogowego taksówk ą wymaga uzyskania 4 licencji. Stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 2 tej ż e ustawy organem w ł a ś ciwym w sprawach udzielenia licencji w zakresie przewozów taksówkowych na obszarze gminy jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Z informacji przekazanych przez Wydzia ł Komunikacji Urz ę du Miasta w Katowicach wynika, ż e liczba udzielonych przez Prezydenta Miasta Katowice licencji na wykonywanie na obszarze gminy transportu drogowego taksówk ą wynosi 671, w tym 6 licencji na transport rzeczy taksówk ą . Wszystkie licencje udzielone zosta ł y osobom fizycznym prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą w przedmiotowym zakresie. Moc ą uchwa ł y Rady Miasta Katowice liczba nowych licencji przeznaczonych do wydania w 2004 r. ustalona zosta ł a na 20 (karta nr 10). W toku post ę powania ustalono, ż e cz ęść taksówkarzy, którym udzielone zosta ł y licencje na wykonywanie transportu drogowego taksówk ą na obszarze Katowic zrzeszona jest w korporacjach zawodowych dzia ł aj ą cych w systemie tzw. „radio – taxi”. System ten polega na telefonicznym przyjmowaniu przez dyspozytorni ę zamówie ń na wykonanie us ł ugi przewozu taksówk ą , a nast ę pnie radiowym powiadamianiu taksówkarzy w obr ę bie danej korporacji o przyj ę tych zg ł oszeniach. Cz ł onkowie korporacji pos ł uguj ą si ę okre ś lonymi emblematami i znakami graficznymi identyfikuj ą cymi dan ą korporacj ę , za ś us ł ugi w obr ę bie cz ł onków poszczególnych korporacji wykonywane s ą po jednolitej cenie. Poszczególne korporacje „radio – taxi” zrzeszaj ą nast ę puj ą c ą liczb ę taksówkarzy dzia ł aj ą cych na terenie gminy Katowice: − Miejskie Przedsi ę biorstwo Taksówkowe w Katowicach – […] cz ł onków (karty nr 373-377), − Stowarzyszenie Kierowców „TELE-TAXI” – […] cz ł onków (karty nr 27 verte, 252-253), − Stowarzyszenie Kierowców „ECHO-TAXI” – […] cz ł onków (karta nr 46), − Zwi ą zek Przedsi ę biorstw Transportowych – Sekcja „TAXI-RONDO” – […] cz ł onków, (karty nr 95-96), − Zrzeszenie Transportu Prywatnego – Ko ł o Radio łą czno ś ci „HALLO-TAXI” – […] cz ł onków (karty nr 71-72), − Zrzeszenie Transportu Prywatnego – Ko ł o Radio łą czno ś ci „UFO-TAXI” – […] cz ł onków (karty nr 73-74 verte), − Zrzeszenie Transportu Prywatnego – Ko ł o Radio łą czno ś ci „TELE-TAXI KAROLINA” – […] cz ł onków (karty nr 75-76). Łą cznie wi ę c w Katowicach 480 osób prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na zarobkowym przewozie osób taksówk ą i zarazem jest zrzeszonych w w/w korporacjach taksówkowych. Liczba ta stanowi oko ł o 71,5% ogó ł u taksówkarzy, którym udzielone zosta ł y licencje na wykonywanie transportu drogowego taksówk ą na terenie gminy Katowice. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. z 2001r. Nr 97, poz. 1050 ze zm.) rada gminy mo ż e ustala ć ceny urz ę dowe za us ł ugi przewozu taksówkami na terenie gminy. Rada Gminy Katowice nie skorzysta ł a z przys ł uguj ą cych jej w tym zakresie uprawnie ń . Brak jest zatem uchwa ł y reguluj ą cej wysoko ść stawek op ł at pobieranych za przewóz osób taksówk ą na terenie Katowic (karta nr 10). Poj ę cie „korporacja taksówkowa” jest wyra ż eniem potocznym i nie posiada definicji legalnej. Tzw. korporacje taksówkowe b ą d ź korporacje „radio – taxi” s ą podmiotami zró ż nicowanymi pod wzgl ę dem organizacyjnym i prawnym. Na terenie Katowic dwie korporacje taksówkowe dzia ł aj ą w formie stowarzysze ń na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 855) i jako takie posiadaj ą osobowo ść prawn ą . S ą to: Stowarzyszenie Kierowców „TELE- TAXI” (karty nr 27, 34) i Stowarzyszenie Kierowców „ECHO-TAXI” (karty nr 47). Kolejn ą form ą prawn ą s ą organizacje dzia ł aj ą ce w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o samorz ą dzie zawodowym niektórych podmiotów gospodarczych (Dz.U. z 1989r. Nr 35, poz. 194 z pó ź n. zm.). W niniejszej sprawie organizacjami takimi s ą : Zrzeszenie Transportu Prywatnego w Katowicach i Zwi ą zek Przedsi ę biorstw Transportowych w Katowicach b ę d ą ce samorz ą dnymi organizacjami spo ł eczno – zawodowymi podmiotów gospodarczych ś wiadcz ą cych us ł ugi transportowe, posiadaj ą cymi osobowo ść prawn ą . Zrzeszaj ą one zarówno przedsi ę biorców prowadz ą cych indywidualn ą dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na przewozie osób taksówk ą , jak równie ż podmioty gospodarcze ś wiadcz ą ce us ł ugi transportowe innych bran ż (karty nr 13, 15, 45, 5 99). Statutowym celem tych organizacji jest ochrona interesów zawodowych, socjalnych i prawnych cz ł onków w ramach obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego (karty nr 15 verte, 99). Zgodnie art. 4 ustawy o samorz ą dzie zawodowym niektórych podmiotów gospodarczych ich zadaniem jest w szczególno ś ci utrwalanie wi ę zi ś rodowiskowych, postaw zgodnych z zasadami etyki i godno ś ci zawodu, a tak ż e prowadzenie na rzecz cz ł onków dzia ł alno ś ci kulturowej, o ś wiatowej i socjalnej, zak ł adanie i prowadzenie kas i funduszów zapomogowo – po ż yczkowych oraz reprezentowanie interesów cz ł onków wobec organów administracji pa ń stwowej. W obr ę bie Zrzeszenia i Zwi ą zku dzia ł aj ą korporacje taksówkowe sensu stricto ; s ą to specjalne ko ł a b ą d ź sekcje radiowe, zwane te ż agendami bran ż owymi, agendami pomocniczymi, ko ł ami radio łą czno ś ci, w których zrzeszeni s ą taksówkarze b ę d ą cy jednocze ś nie cz ł onkami danej organizacji (karty nr 13 verte, 20, 104). Zrzeszenie Transportu Prywatnego powo ł a ł o do ż ycia na terenie Katowic (w oparciu o uzyskane pozwolenia na u ż ytkowanie pasm cz ę stotliwo ś ci radiowych wydane przez Urz ą d Regulacji Telekomunikacji i Poczty) trzy Ko ł a Radio łą czno ś ci: HALLO- TAXI, UFO-TAXI i TELE-TAXI KAROLINA (karty nr 13 verte, 55, 66, 70 verte). W Ko ł ach tych zrzeszonych jest łą cznie […] taksówkarzy, za ś ogólna liczba cz ł onków ZTP wynosi […] (karta nr 13). Z kolei Zwi ą zek Przedsi ę biorstw Transportowych utworzy ł w Katowicach jedn ą sekcj ę radiow ą pod nazw ą TAXI-RONDO (karta nr 121). Sekcja TAXI-RONDO liczy […] taksówkarzy, natomiast Zwi ą zek zrzesza ogó ł em […] podmiotów gospodarczych ś wiadcz ą cych us ł ugi transportowe (karta nr 45). Agendy ZTP i ZPT nie posiadaj ą osobowo ś ci prawnej; s ą jednostkami organizacyjnymi wyodr ę bnionymi z ogó ł u cz ł onków powo ł uj ą cych je organizacji. Podstaw ę ich dzia ł alno ś ci stanowi ą zapisy statutowe, a tak ż e regulaminy wewn ę trzne okre ś laj ą ce zadania i kompetencje organów danego ko ł a (sekcji) oraz prawa i obowi ą zki jego cz ł onków (karty nr 15-20, 57-63, 86-89, 93-94, 99-105). Ko ł a „radio-taxi” dzia ł aj ą ce w ramach Zrzeszenia s ą zwi ą zane ponadto postanowieniami „Ramowego regulaminu dzia ł alno ś ci Kó ł Radio łą czno ś ci” (karty nr 90-91a). Ko ł a (sekcje) radiowe s ą samorz ą dne, prowadz ą w ł asn ą gospodark ę finansow ą , maj ą okre ś lon ą struktur ę wewn ę trzn ą i w ł asne organy w ł adzy. Jednocze ś nie nadzór nad ich dzia ł alno ś ci ą sprawuj ą organy statutowe, odpowiednio, Zrzeszenia Transportu Prywatnego b ą d ź Zwi ą zku Przedsi ę biorstw Transportowych (karty nr 15 verte, 103). Dzia ł a ponadto na terenie Katowic jedno przedsi ę biorstwo pa ń stwowe – Miejskie Przedsi ę biorstwo Taksówkowe w Katowicach, z którym na podstawie tzw. „porozumie ń o wspó ł pracy” wspó ł pracuje […] indywidualnych taksówkarzy, w tym […] posiadaj ą cych zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego taksówk ą osobow ą na terenie Katowic (karty nr 37, 39, 373-377). Cz ł onkami w/w korporacji taksówkowych s ą przedsi ę biorcy prowadz ą cy indywidualn ą dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na zarobkowym przewozie osób taksówkami na podstawie udzielonych im przez w ł a ś ciwy organ zezwole ń . Cz ł onkowstwo w korporacjach zawodowych nie jest obligatoryjne i nie stanowi warunku wykonywania transportu drogowego taksówk ą osobow ą . Przedsi ę biorcy, którzy chc ą ś wiadczy ć us ł ugi taksówkowe nie maj ą wi ę c obowi ą zku przynale ż no ś ci do okre ś lonych organizacji. W toku przedmiotowego post ę powania ustalono, ż e przedstawiciele wszystkich katowickich korporacji taksówkowych brali udzia ł w dwóch nieformalnych spotkaniach, które odby ł y si ę w dniach 13 i 20 maja 2004 r. w Katowicach. Pierwsze z nich mia ł o miejsce przy ul. Piaskowej 8, za ś drugie w siedzibie Miejskiego Przedsi ę biorstwa Taksówkowego przy ul. Granicznej 2 (karty nr 28, 50 verte, 56 verte, 78, 82 verte, 458 verte). W spotkaniach uczestniczy ł o: − trzech cz ł onków Stowarzyszenia TELE-TAXI (w tym Prezes oraz cz ł onek Zarz ą du Stowarzyszenia) (karta nr 50 verte), − Prezes, Wiceprezes oraz cz ł onek Zarz ą du Stowarzyszenia ECHO-TAXI (karta nr 82 verte), − Przewodnicz ą cy Zarz ą du Ko ł a Radio łą czno ś ci TELE-TAXI KAROLINA przy Zrzeszeniu Transportu Prywatnego (karty nr 56 verte, 127), − Przewodnicz ą cy Zarz ą du Ko ł a Radio łą czno ś ci HALLO-TAXI przy Zrzeszeniu Transportu Prywatnego (karty nr 56 verte, 123), 6 − cz ł onek Ko ł a Radio łą czno ś ci UFO-TAXI przy Zrzeszeniu Transportu Prywatnego (karta nr 56 verte), − Zarz ą dca Komisaryczny, G ł ówna Ksi ę gowa, Referent ds. Techniczno-Eksploatacyjnych w Miejskim Przedsi ę biorstwie Taksówkowym oraz przedstawiciele taksówkarzy wspó ł pracuj ą cych z M.P.T. (karty nr 78, 83), − Prezes Zarz ą du Zwi ą zku Przedsi ę biorstw Transportowych oraz przewodnicz ą cy i cz ł onkowie zarz ą du dzia ł aj ą cej przy ZPT Sekcji TAXI-RONDO (karta nr 98, 458 verte) Z relacji przedstawionych przez poszczególne korporacje taksówkowe wynika, ż e na spotkaniach poruszane by ł y zagadnienia dotycz ą ce zasad realizacji przepisów ustawy o podatku VAT, aspektów ewidencji obrotów i podatku za pomoc ą kas fiskalnych oraz wyboru formy opodatkowania. Omawiano tak ż e problem limitów licencji na przewóz osób taksówk ą i mo ż liwo ś ci uzyskiwania tych licencji. Przedmiotem spotka ń by ł y równie ż zagadnienia zwi ą zane ze sta ł ym wzrostem kosztów prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej polegaj ą cej na ś wiadczeniu us ł ug taksówkowych, w tym drastyczny wzrost cen paliw. Jak twierdz ą przedstawiciele poszczególnych korporacji w trakcie spotka ń nie podj ę to ż adnych formalnych b ą d ź nieformalnych ustale ń i nie zapad ł y ż adne wi ążą ce decyzje. Na spotkaniach tych nie omawiano równie ż spraw zwi ą zanych z ustaleniem cen za us ł ugi taksówkowe (karty nr 14, 45, 50 verte, 56 verte, 78, 82 verte, 84 verte, 123, 127, 456). Wysoko ść cen w z ł otych za us ł ugi przewozu osób taksówk ą ś wiadczone przez dzia ł aj ą ce na terenie Katowic korporacje taksówkowe, pocz ą wszy od 1999 r. kszta ł towa ł a si ę nast ę puj ą co w poszczególnych korporacjach: Zrzeszenie Transportu Prywatnego w Katowicach (Ko ł a Radio łą czno ś ci UFO-TAXI, HALLO-TAXI, TELE- TAXI KAROLINA) (karty nr 13 verte, 14, 84 verte, 122 verte, 125, 126 verte): od 1999r. do 01.06.2004r. od 01.06.2004r. Op ł ata pocz ą tkowa 5 5 od 06:00 do 22:00 2 2 1 km w I strefie taryfowej od 22:00 do 06:00 i w niedziele i ś wi ę ta 3 3 od 06:00 do 22:00 4 4 1 km w II strefie taryfowej od 22:00 do 06:00 i w niedziele i ś wi ę ta 5 5 Op ł ata za jedn ą godzin ę postoju 30 30 Rabat do 30% 10% Zwi ą zek Przedsi ę biorstw Transportowych w Katowicach – Sekcja TAXI-RONDO (karty nr 119, 456, 458): od 1999 r. do grudnia 2003r. od grudnia 2003 do 01.06.2004r. od 01.06.2004r. Op ł ata pocz ą tkowa 5 5 5 1 km w I strefie taryfowej 2 2 2 1 km w II strefie taryfowej 4 4 4 Op ł ata za jedn ą godzin ę postoju 25 30 30 Rabat 20% 20% - 30% 10% Stowarzyszenie Kierowców TELE-TAXI (karty nr 27 verte, 29, 31, 50): od 21.10.1998 r.* do 05.01.2004r. od 05.01.2004r. do 01.06.2004r. Od 01.06.2004r. Op ł ata pocz ą tkowa 5 5 5 1 km w I strefie taryfowej 2 2 2 1 km w II strefie taryfowej 3 3 3 Op ł ata za jedn ą godzin ę postoju 30 30 30 Rabat 30% 20% 10% * data powstania Stowarzyszenia Kierowców TELE-TAXI 7 Miejskie Przedsi ę biorstwo Taksówkowe (karty nr 37 – 37 verte, 43 – 44, 77 – 81): od 15.09.1999r. do 01.12.2001r. od 01.12.2001r. do 01.01.2004r, od 01.01.2004r. do 31.05.2004r. od 31.05.2004r. Op ł ata pocz ą tkowa 5 5 5 5 1 km w I strefie taryfowej 1,60 2 2 2 1 km w II strefie taryfowej 2,40 3 3 3 Op ł ata za jedn ą godzin ę postoju 20,00 25 30 30 Rabat 10% 20% - zamówienie telefoniczne 30% - karta sta ł ego klienta 20% 10% Stowarzyszenie Kierowców ECHO-TAXI (karty nr 46, 82) : od 19.10.2000r.* do 01.01.2003r. od 01.01.2003r. do 01.06.2004 od 01.06.2004 Op ł ata pocz ą tkowa 5 5 5 1 km w I strefie taryfowej 2 2 2 1 km w II strefie taryfowej 4 4 4 Op ł ata za jedna godzin ę postoju 30 30 30 Rabat (brak danych) 30%-50% 10% * brak danych za 1999 r. Jak wynika z powy ż szego, z dniem 01.06.2004r. dokonano obni ż enia stosowanego rabatu do poziomu 10% we wszystkich katowickich korporacjach taksówkowych za wyj ą tkiem Miejskiego Przedsi ę biorstwa Taksówkowego, w którym przedmiotowa zmiana wesz ł a w ż ycie dnia 31.05.2004r. (karty nr: 14, 31, 84 verte, 456, 37, 44, 82, 84 verte, 119, 456). We wszystkich korporacjach rabat jest sta ł ym i integralnym sk ł adnikiem ceny za us ł ug ę przewozu taksówk ą . Zni ż ka jest udzielana wszystkim klientom zamawiaj ą cym taksówk ę za po ś rednictwem dyspozytorni telefonicznej lub posiadaczom kart sta ł ego klienta wybieraj ą cym taksówk ę z postoju (karty nr 14, 27 verte – 28, 37 verte, 46 verte, 82, 455 verte). Sekcja TAXI-RONDO przy ZPT szacuje, ż e z rabatów korzysta […]% ogó ł u klientów (karta nr 455 verte), zdaniem Stowarzyszenia TELE-TAXI jest to oko ł o […]% (karta nr 27 verte), za ś Stowarzyszenie ECHO-TAXI okre ś la odsetek klientów korzystaj ą cych z rabatów na […]% (karta nr 46 verte). Od 01.06.2004r. taryfa op ł at za przejazd taksówk ą na terenie Katowic we wszystkich katowickich korporacjach taksówkowych przedstawia si ę nast ę puj ą co (karty nr 13 verte, 21, 41, 44, 57, 72): - op ł ata pocz ą tkowa (tzw. „startowe”): 5 PLN, - op ł ata za 1 km w I strefie taryfowej: 2 PLN - op ł ata za 1 godz. postoju: 30 PLN, - rabat: 10% ceny us ł ugi. We wszystkich korporacjach rabat odliczany jest od pe ł nej ceny za us ł ug ę przewozu taksówk ą osobow ą (karty nr 14, 25 verte, 27 verte, 37 verte, 46 verte). W toku post ę powania korporacje taksówkowe podnosi ł y, ż e 10% stawka obowi ą zuj ą cego rabatu jest stawk ą minimaln ą i mo ż e podlega ć negocjacjom. Sekcja TAXI-RONDO Zwi ą zku Przedsi ę biorstw Transportowych wskaza ł a, ż e wysoko ść rabatu podstawowego wynosi 10%, lecz w ró ż nych przypadkach wynosi ć mo ż e od 5 do 50%. Ka ż dy cz ł onek tej korporacji ma prawo udzielania klientom rabatów, które uwa ż a za stosowne, jak równie ż , stosowa ć ceny umowne (karty nr 455 verte, 458) . Zgodnie z twierdzeniami Zrzeszenia Transportu Prywatnego stawki rabatów stosowane przez cz ł onków tej organizacji wynosz ą do 50% stosowanej taryfy w zale ż no ś ci od odleg ł o ś ci przejazdu lub cz ę stotliwo ś ci korzystania z us ł ug, a przy przejazdach na d ł u ż sze odleg ł o ś ci taksówkarze stosuj ą ceny umowne ustalone indywidualnie z pasa ż erem (karta nr 13 verte). Przewodnicz ą cy Zarz ą dów Kó ł Radio łą czno ś ci dzia ł aj ą cych w obr ę bie ZTP zgodnie podnie ś li, i ż Obecnie równie ż taksówkarze, w szczególno ś ci w przejazdach poza granice miasta 8 stosuj ą znacznie wy ż sze rabaty ni ż (…) 10% (karty nr 123, 125, 126 verte). W Miejskim Przedsi ę biorstwie Taksówkowym istnieje mo ż liwo ść negocjacji wysoko ś ci zni ż ki przy dalszych trasach przewozowych (karta nr 44), natomiast w Stowarzyszeniu TELE-TAXI stawki rabatów w zale ż no ś ci od okoliczno ś ci i statusu klienta wynosz ą od 10% do 50% ; obowi ą zuj ą cy rabat 10% mo ż e podlega ć negocjacjom, je ż eli cena kursu przekroczy 10 PLN (karty nr 27 verte, 153). W Stowarzyszeniu ECHO-TAXI Podstawowy rabat zalecany (…) z dniem 01.06.2004r. wynosi od 10- 50%. Zalecany rabat 10% stosuje si ę dla klientów posiadaj ą cych karty sta ł ego klienta lub zamawiaj ą cych taksówk ę telefonicznie, natomiast rabaty 40% stosuje si ę wobec personelu barów, klubów, restauracji obs ł ugiwanych przez korporacj ę „ECHO-TAXI”. Rabaty 50% stosuje si ę wobec pracowników „ECHO-TAXI” oraz klientów zamawiaj ą cych kursy powy ż ej 50 km (karta nr 82). Przed 1 czerwca 2004 r. stawki op ł aty pocz ą tkowej, op ł aty za 1 km w I strefie taryfowej oraz op ł aty za 1 godz. postoju kszta ł towa ł y si ę w poszczególnych korporacjach na identycznym poziomie. W stowarzyszeniu TELE-TAXI obecnie obowi ą zuj ą ce stawki wprowadzono 21.10.1998r., w Stowarzyszeniu ECHO-TAXI – 19.10.2000r., w M.P.T. – 01.12.2001r. poza stawk ą za 1 godz. postoju, która zacz ęł a obowi ą zywa ć od 01.01.2004r. (karty nr 27 verte, 46, 77 verte, 81). W Ko ł ach Radio łą czno ś ci dzia ł aj ą cych przy Zrzeszeniu Transportu Prywatnego aktualna taryfa wprowadzona zosta ł a w roku 1999 (karta nr 13 verte). Podobnie w Sekcji radiowej Zwi ą zku Przedsi ę biorstw Transportowych TAXI-RONDO, za wyj ą tkiem stawki za 1 godz. postoju, która obowi ą zuje od grudnia 2003 r. (karty nr 456, 458) . Do czerwca 2004r. o wysoko ś ci ca ł ej ceny nale ż nej za us ł ug ę przewozu taksówk ą na terenie Katowic, przy zamówieniach telefonicznych us ł ugi lub w przypadku sta ł ych klientów, decydowa ł a wi ę c wysoko ść rabatu, która w poszczególnych korporacjach przedstawia ł a si ę nast ę puj ą co: - Stowarzyszenie TELE-TAXI – 20% (od 05.01.2004r. do 01.06.2004r.) (karta nr 29), - Stowarzyszenie ECHO-TAXI – 30% - 50% (od 01.01.2003r. do 01.06.2004r.) (karta nr 82), - MPT – 20% (od 01.01.2004r. do 31.05.2004r.) (karty nr 37 verte, 43), - Sekcja TAXI-RONDO Zwi ą zku Przedsi ę biorstw Transportowych – 20% – 30% (od grudnia 2003 r. do 01.06.2004r.) (karta nr 119, 456), - korporacje HALLO-TAXI, UFO-TAXI, TELE-TAXI KAROLINA – do 30% (karty nr 122 verte, 125, 126 verte). Jako przyczyny obni ż enia rabatu do poziomu 10% korporacje taksówkowe wymieniaj ą wzrost kosztów w ł asnych prowadzonej przez taksówkarzy dzia ł alno ś ci gospodarczej: wzrost – pocz ą wszy od ko ń ca 2003r – cen paliw, wzrost cen materia ł ów eksploatacyjnych (olejów silnikowych, przek ł adniowych, p ł ynów, cz ęś ci zamiennych, ogumienia), wzrost kosztów ubezpiecze ń , kosztów napraw i przegl ą dów samochodów, a tak ż e obowi ą zek prowadzenia ewidencji obrotu i podatku nale ż nego za pomoc ą kas rejestruj ą cych oraz wprowadzenie podatku VAT na us ł ugi taksówkowe (karty nr 14, 31, 50, 52 – 52 verte, 77). Podzia ł kompetencji w obr ę bie poszczególnych korporacji taksówkowych w zakresie ustalania cen i rabatów przedstawia si ę w nast ę puj ą cy sposób. W Stowarzyszeniach TELE-TAXI i ECHO-TAXI o wysoko ś ci stawek i rabatów decyduj ą zarz ą dy stowarzysze ń (karty nr 27 verte, 46 verte). W TELE-TAXI decyzja o wprowadzeniu stawki rabatu w wysoko ś ci 10% podj ę ta zosta ł a moc ą uchwa ł y na posiedzeniu zarz ą du w dniu 27.05.2004r., po konsultacjach z cz ł onkami stowarzyszenia (karta nr 31). W Stowarzyszeniu ECHO-TAXI o zmianie stawki rabatu zadecydowa ł w drodze „zalecenia” zarz ą d, przychylaj ą c si ę tym samym do propozycji sk ł adanych przez kierowców taksówek; o wprowadzonej zmianie taksówkarze powiadomieni zostali drog ą radiow ą (karta nr 128). W Miejskim Przedsi ę biorstwie Taksówkowym za ustalanie wysoko ś ci cen odpowiada Zarz ą dca Komisaryczny, który podejmuje decyzje po konsultacjach z przedstawicielami kierowców wspó ł pracuj ą cych z MPT na terenie danego miasta (karta nr 37 verte). Dokumentem potwierdzaj ą cym obni ż enie stawki rabatu do 10% jest Aneks Nr 2 z dnia 28.05.2004r. do Zarz ą dzenia Wewn ę trznego nr 5 z dnia 01.12.2001r. Zarz ą dcy Komisarycznego Miejskiego Przedsi ę biorstwa Taksówkowego w Katowicach w sprawie zmiany taryfy za przejazd taksówkami 9 realizuj ą cymi us ł ugi w systemie Radio – Taxi (karta nr 44). Stosownie do § 7 ust. 2 pkt h) Regulaminu Sekcji „TAXI-RONDO” dzia ł aj ą cej przy Zwi ą zku Przedsi ę biorstw Transportowych do zada ń Zarz ą du Sekcji nale ż y ustalanie op ł at taryfy (karta nr 93 verte). Zgodnie z twierdzeniami przedstawicieli Sekcji decyzja o wprowadzeniu rabatu w wysoko ś ci 10% od dnia 01.06.2004r. podj ę ta zosta ł a w oparciu o sugestie cz ł onków Sekcji na spotkaniu roboczym Zarz ą du TAXI-RONDO w dniu 07.05.2004r. (karta nr 119). W Ko ł ach Radio łą czno ś ci HALLO-TAXI, UFO-TAXI i TELE-TAXI KAROLINA stanowi ą cych agendy bran ż owe Zrzeszenia Transportu Prywatnego, zgodnie z postanowieniami regulaminów wewn ę trznych tych Kó ł , ustalanie wysoko ś ci stawek op ł at jest zadaniem Zarz ą dów poszczególnych Kó ł (§ 6 ust. 2 pkt h Regulaminu Szczegó ł owego dzia ł alno ś ci i pracy Ko ł a TELE- TAXI KAROLINA przy Zrzeszeniu Transportu Prywatnego , § 7 ust. 2 pkt h Regulaminu dzia ł alno ś ci i pracy Ko ł a HALLO-TAXI przy Zrzeszeniu Transportu Prywatnego w Katowicach, § 10 ust. 2 pkt j i § 17 ust. 1 Regulaminu dzia ł alno ś ci i pracy Ko ł a UFO-TAXI przy Zrzeszeniu Transportu Prywatnego ) (karty nr 58, 61 verte, 87, 88). Zrzeszenie Transportu Prywatnego przyzna ł o, ż e poszczególne Ko ł a stosuj ą taryf ę przewozow ą ustalon ą przez ich zarz ą dy; ka ż de Ko ł o jest w tym zakresie w pe ł ni autonomiczne i jednolita taryfa w Kole jest ustalana przez jego zarz ą d na podstawie sugestii wszystkich cz ł onków Ko ł a, w oparciu o rachunek ekonomiczny (karta nr 147). Z kolei przewodnicz ą cy zarz ą dów poszczególnych Kó ł zaprzeczaj ą , jakoby zarz ą dy mia ł y wp ł yw na wysoko ść stawek op ł at i rabatów stosowanych przez zrzeszonych w Ko ł ach taksówkarzy. Podnosz ą oni jednog ł o ś nie, i ż zarówno Zarz ą dy, jak i inne organy Kó ł (Zgromadzenia Cz ł onków) nie ustala ł y wysoko ś ci op ł at za przewóz taksówk ą , za ś wysoko ść rabatu wynika z bezpo ś redniej umowy pasa ż era z taksówkarzem (karty nr 122, 124, 126). Minimalny stosowany rabat w wysoko ś ci 10% nie wynika z jakichkolwiek decyzji zarz ą dów Kó ł ; nie istniej ą równie ż ż adne dokumenty dotycz ą ce zmiany rabatu od dnia 01.06.2004r. Przewodnicz ą cy podnie ś li, i ż rabat jest ustalany w trakcie zawarcia umowy przewozowej (…), natomiast minimalny rabat, zwyczajowo stosowany przez taksówkarzy na terenie Miasta Katowice wynosi 10%, co wcale nie znaczy, ż e jest to obowi ą zkowa norma prawna ustalona przez zarz ą d Ko ł a (karty nr 122 verte, 124 verte, 126 verte). W toku post ę powania przeprowadzono analiz ę rachunków (paragonów fiskalnych) za wykonane na prze ł omie maja i czerwca 2004r. us ł ugi przewozu osób taksówkami przez losowo wybranych taksówkarzy zrzeszonych w przedmiotowych korporacjach taksówkowych pod k ą tem wysoko ś ci udzielanych w tym okresie rabatów. Zbadano: ƒ kopie paragonów fiskalnych 3 przedstawicieli Sekcji TAXI-RONDO przy Zwi ą zku Przedsi ę biorstw Transportowych za nast ę puj ą ce okresy czasu: - od 29.05.2004r. do 04.06.2004r. (karty nr 106-107 verte), - od 28.05.2004r. do 05.06.2004r. (karty nr 108-110 verte), - od 28.05.2004r. do 03.06.2004r. (karty nr 111-112 verte), ƒ kopie paragonów fiskalnych 3 przedstawicieli Stowarzyszenia TELE-TAXI za nast ę puj ą ce okresy czasu: - od 29.05.2004r. do 05.06.2004r. (karty nr 114-115 verte), - od 15.05.2004r. do 15.06.2004r. (karty nr 464-467), - od 20.05.2004r. do 11.06.2004r. (karty nr 514-527 verte), ƒ kopie paragonów fiskalnych 3 przedstawicieli Ko ł a Radio łą czno ś ci HALLO-TAXI przy Zrzeszeniu Transportu Prywatnego za nast ę puj ą ce okresy czasu:: - od 21.05.2004r. do 12.06.2004r. (karty nr 186-190 verte), - od 15.05.2004r. do 15.06.2004r. (karty nr 191-206 verte), - od 15.05.2004r. do 15.06.2004r. (karty nr 208-250), ƒ kopie paragonów fiskalnych 3 przedstawicieli Ko ł a Radio łą czno ś ci TELE-TAXI KAROLINA przy Zrzeszeniu Transportu Prywatnego za nast ę puj ą ce okresy czasu: - od 16.05.2004r. do 15.06.2004r. (karty nr 255-280), - od 15.05.2004r. do 15.06.2004r. (karty nr 282-327), - od 15.05.2004r. do 15.06.2004r. (karty nr 330-371), ƒ kopie paragonów fiskalnych 3 Przedstawicieli Ko ł a Radio łą czno ś ci UFO-TAXI przy Zrzeszeniu 10 Transportu Prywatnego za nast ę puj ą ce okresy czasu: - od 14.05.2004r. do 16.06.2004r. (karty nr 378-406), - od 15.05.2004r. do 15.06.2004r. (karty nr 536-596), - od 12.05.2004r. do 17.06.2004r. (karty nr 599-610 verte), ƒ kopie paragonów fiskalnych 3 cz ł onków Stowarzyszenia ECHO-TAXI za nast ę puj ą ce okresy czasu: - od 01.05.2004r. do 27.06.2004r. (karty nr 410-418 verte, 428-442), - od 01.05.2004r. do 30.06.2004r. (karty nr 422-427), - od 01.05.2004r. do 30.06.2004r. karty nr 443-454 verte), ƒ kopie paragonów fiskalnych 1 taksówkarza wspó ł pracuj ą cego z Miejskim Przedsi ę biorstwem Taksówkowym za okres od 15.05.2004r. do 15.06.2004r. (karty nr 468-512), Badanie wykaza ł o, ż e wszyscy obj ę ci nim przedsi ę biorcy, którzy przedstawili kopie paragonów fiskalnych za us ł ugi wykonane we wskazanych powy ż ej okresach czasu obejmuj ą cych ka ż dorazowo prze ł om maja i czerwca 2004r., pocz ą wszy od dnia 1 lub 2 czerwca 2004r. zacz ę li stosowa ć stawk ę rabatu w wysoko ś ci 10% (karty nr 106 verte, 109 verte, 111 verte-112, 115, 188 verte, 201-202, 233-234, 267, 307, 353, 394, 410, 425, 448 verte, 465 verte, 487, 521, 548-549, 605 verte). Na podstawie analizy zgromadzonych rachunków ustalono ponadto, ż e do dnia wprowadzenia stawki rabatu w wysoko ś ci 10% wszyscy taksówkarze, którzy przed ł o ż yli paragony fiskalne, za wyj ą tkiem cz ł onków Stowarzyszenia Kierowców ECHO-TAXI, stosowali zni ż ki na poziomie 20% w odniesieniu do wi ę kszo ś ci wykonanych kursów. W ś ród przebadanych cz ł onków ECHO-TAXI dominowa ł a natomiast stawka rabatu w wysoko ś ci 30%. W toku post ę powania poszczególne korporacje taksówkowe przedstawi ł y dokumenty w postaci rachunków zysków i strat za okres od 01.01.2004r. do 31.12.2004r potwierdzaj ą ce wysoko ść przychodu osi ą gni ę tego w roku 2004 (karty nr 618, 622, 626, 631, 637). Maj ą c powy ż sze na uwadze Organ Antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Dla uznania, ż e sprawa ma charakter antymonopolowy, niezb ę dne jest ustalenie, czy w okoliczno ś ciach sprawy dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów celem regulacji w niej zawartej jest zapewnienie rozwoju i ochrony konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Ustawa nale ż y wi ę c do sfery prawa publicznego; instrumenty w niej przewidziane mog ą by ć stosowane jedynie wówczas, gdy na skutek dzia ł a ń przedsi ę biorców naruszony jest interes publicznoprawny. Naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce, gdy dzia ł aniami b ę d ą cymi przedmiotem post ę powania zagro ż ony jest interes ogólnospo ł eczny, tzn., gdy dotycz ą one szerszego kr ę gu uczestników rynku. Ustawa antymonopolowa znajduje zastosowanie, gdy naruszony jest interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Rynek taki funkcjonowa ć mo ż e prawid ł owo, gdy istnieje mo ż liwo ść powstania i rozwoju konkurencji. Ustawa chroni zatem konkurencj ę jako zjawisko o charakterze instytucjonalnym. Za zagro ż enie lub naruszenie konkurencji w takim rozumieniu nale ż y uzna ć dzia ł ania, które dotykaj ą sfery szerszego kr ę gu uczestników rynku, a wi ę c dotycz ą konkurencji rozumianej nie jako sytuacj ę pojedynczego przedsi ę biorcy, lecz jako zjawisko charakteryzuj ą ce funkcjonowanie ca ł ej gospodarki. Tylko w warunkach konkurencji przedsi ę biorcy i konsumenci maj ą gwarancj ę realizacji konstytucyjnej wolno ś ci gospodarczej i ochrony swoich praw. Jej istot ą jest bowiem wspó ł zawodnictwo przedsi ę biorców w celu uzyskania przewagi na rynku, pozwalaj ą cej na osi ą gni ę cie maksymalnych korzy ś ci ekonomicznych ze sprzeda ż y towarów i us ł ug oraz maksymalne zaspokojenie potrzeb konsumentów przy jak najni ż szej cenie. Decyduje o tym wolne i nieskr ę powane dzia ł anie mechanizmów rynkowych popytu i poda ż y. Dzia ł anie w warunkach konkurencji wymaga niezale ż no ś ci w podejmowaniu decyzji. Wszelkie formy grupowych dzia ł a ń przedsi ę biorców, które s ą w stanie ograniczy ć wolno ść dzia ł alno ś ci gospodarczej uczestników rynku 11 i sztucznie zmieni ć stosunki rynkowe prowadz ą do zakazanego zniekszta ł cenia konkurencji. Ustawa antymonopolowa w odniesieniu do przedsi ę biorców chroni zatem konkurencj ę , a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Dzia ł aniami antykonkurencyjnymi b ą d ź antykonsumenckimi w tym rozumieniu s ą jedynie takie dzia ł ania, które dotycz ą nie sytuacji pojedynczego przedsi ę biorcy czy konsumenta, lecz zaburze ń na rynku w rozumieniu negatywnych zjawisk charakteryzuj ą cych jego funkcjonowanie. Zawarcie przez korporacje taksówkowe porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę polegaj ą cego na ustaleniu cen za ś wiadczone us ł ugi taksówkowe skutkuje na ca ł ym rynku zarobkowego przewozu osób taksówk ą na terenie gminy Katowice. Praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę b ę d ą ca przedmiotem oceny w niniejszym post ę powaniu nie jest ograniczona do poszczególnych jednostek lub do ich grupy, ale skutkuje w stosunku do wszystkich rzeczywistych i potencjalnych klientów korzystaj ą cych z us ł ug taksówkowych (konsumentów), a tak ż e w istotnym stopniu wy łą cza konkurencj ę cenow ą na rynku w ł a ś ciwym. Uzna ć nale ż y, i ż w okoliczno ś ciach niniejszej sprawy naruszony zosta ł interes publicznoprawny, co uzasadnia ocen ę zachowania korporacji taksówkowych na rynku w ś wietle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W przedmiotowym post ę powaniu postawiony zosta ł zarzut zawarcia przez korporacje taksówkowe dzia ł aj ą ce na terenie Katowic porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę polegaj ą cego na kolektywnym obni ż eniu stawek rabatów od cen za ś wiadczone na terenie gminy Katowice us ł ugi przewozu osób taksówkami do poziomu 10%, co stanowi ć mo ż e naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej. W my ś l art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ż e ustawy zakazane s ą porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, polegaj ą ce m.in. na ustalaniu bezpo ś rednio lub po ś rednio cen sprzeda ż y towarów. Porozumienia, których celem lub skutkiem jest bezpo ś rednie lub po ś rednie ustalanie cen sprzeda ż y towarów na rynku w ł a ś ciwym nale żą do najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji. „Spo ś ród wszystkich porozumie ń kartel cenowy (tj. porozumienie poziome o koordynacji cen) uznawany jest za jedno z najci ęż szych narusze ń zakazu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Ceny s ą bowiem elementem umowy na ogó ł najsilniej oddzia ł uj ą cym na relacje konkurencyjne mi ę dzy przedsi ę biorcami, a zarazem wp ł ywaj ą cym na wybór ofert przez odbiorców, inne warunki umowne cz ę sto traktowane s ą przez nich przy ostatecznym wyborze jako drugorz ę dne. Konkurencja cenowa mi ę dzy przedsi ę biorcami pozwala na utrzymywanie cen na poziomie mo ż liwym do zaakceptowania przez konkurentów i ich kontrahentów, a zarazem wymusza na tych pierwszych wzrost efektywno ś ci i redukcj ę kosztów” 1 . Prawid ł owo funkcjonuj ą cy system konkurencji cenowej wywiera równie ż wp ł yw na rynek konsumencki, tworzy bowiem na nim mo ż liwo ść dokonywania racjonalnych wyborów produktów, które najpe ł niej zabezpieczaj ą potrzeby konsumenta. Niedozwolone porozumienia cenowe powoduj ą , ż e ceny kszta ł tuj ą si ę na wy ż szym poziomie ni ż wynika ł oby to z wolnorynkowej gry popytu i poda ż y. Ceny produktów w wyniku porozumie ń mog ą ulega ć sztucznemu podwy ż szeniu z oczywist ą szkod ą dla konsumenta. Celem zakazu porozumie ń cenowych jest zatem oprócz maksymalizacji efektywno ś ci dzia ł a ń ekonomicznych, ochrona interesów konsumentów. Dla konsumentów konkurencja oznacza bowiem ni ż sze ceny, bogatsz ą ofert ę i wy ż sz ą jako ść towarów i us ł ug. Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę ujawniaj ą si ę na okre ś lonym rynku w ł a ś ciwym. St ą d te ż dla poprawnej oceny zachowania korporacji taksówkowych w kontek ś cie zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest zdefiniowanie rynku w ł a ś ciwego w sprawie. Zgodnie z art. 4 pkt 8 w/w ustawy przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i 1 E. Modzelewska – W ą chal Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów – komentarz , Wydawnictwo Twigger, Warszawa 2002, s. 71. 12 koszty transportu panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. W niniejszej sprawie rynkiem w ł a ś ciwym w uj ę ciu geograficznym jest rynek lokalny obejmuj ą cy swoim zasi ę giem teren gminy Katowice. Za takim okre ś leniem wymiaru terytorialnego rynku w ł a ś ciwego przemawia to, i ż zawarte porozumienie dotyczy ujednolicenia stawek rabatów od cen za us ł ugi przewozu taksówk ą osobow ą ś wiadczone przez taksówkarzy prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą na przedmiotowym terenie w ramach udzielonych im przez Prezydenta Miasta Katowic licencji w zakresie przewozów taksówkowych na obszarze gminy Katowice. Rynek w ł a ś ciwy w uj ę ciu produktowym konstytuuj ą z kolei us ł ugi polegaj ą ce na zarobkowym przewozie osób taksówk ą . Ustawa antymonopolowa zakazuje zawierania niedozwolonych porozumie ń przez przedsi ę biorców i ich zwi ą zki. Za „przedsi ę biorc ę ” zgodnie z art. 4 pkt 1 lit. b) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów rozumie ć nale ż y osob ę fizyczn ą , która wykonuje zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadzi dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu. S ą zatem przedsi ę biorcami indywidualni taksówkarze – osoby fizyczne prowadz ą ce dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na zarobkowym przewozie osób taksówk ą . W my ś l art. 4 pkt 2 pod poj ę ciem „zwi ą zku przedsi ę biorców” rozumie ć nale ż y izby, zrzeszenia i inne organizacje zrzeszaj ą ce przedsi ę biorców, jak równie ż zwi ą zki tych organizacji. W niniejszej sprawie zwi ą zkami przedsi ę biorców s ą : Stowarzyszenie Kierowców „ECHO-TAXI” i Stowarzyszenie Kierowców „TELE-TAXI” zrzeszaj ą ce przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie przewozu osób taksówk ą , a tak ż e Zrzeszenie Transportu Prywatnego oraz Zwi ą zek Przedsi ę biorstw Transportowych, których cz ł onkami s ą podmioty gospodarcze ś wiadcz ą ce us ł ugi transportowe ró ż nych bran ż , w tym przedsi ę biorcy wykonuj ą cy transport drogowy taksówk ą osobow ą . Miejskie Przedsi ę biorstwo Taksówkowe dzia ł aj ą ce w formie przedsi ę biorstwa pa ń stwowego jest natomiast przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy antymonopolowej, a wi ę c przedsi ę biorc ą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2004r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.). Stosownie do art. 4 ust. 1 w/w ustawy przedsi ę biorc ą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . W tym miejscu nale ż y podnie ść , i ż w toku post ę powania Zrzeszenie Transportu Prywatnego nie zgodzi ł o si ę z zarzutem zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę i wnios ł o o jego oddalenie uzasadniaj ą c to mi ę dzy innymi tym, ż e jego zarz ą d nie podejmowa ł jakichkolwiek decyzji, których przedmiotem by ł oby ustalenie stawek rabatów za us ł ugi taksówkowe na terenie Katowic. Zrzeszenie wskaza ł o, ż e taksówkarze b ę d ą cy jego cz ł onkami zachowuj ą pe ł n ą podmiotowo ść wynikaj ą c ą z ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, za ś jego organy nie posiadaj ą ż adnych kompetencji do ingerencji w ekonomiczne postawy dzia ł alno ś ci cz ł onków, w tym ustalania cen i rabatów. Decyzje w tym zakresie podejmowane s ą natomiast przez zarz ą dy poszczególnych Kó ł Radio łą czno ś ci dzia ł aj ą cych w obr ę bie ZTP i stanowi ą cych jego jednostki organizacyjne. Zdaniem Zrzeszenia w ś wietle takich uwarunkowa ń organizacyjnych nie jest uzasadnione stawianie mu zarzutu uczestnictwa w porozumieniu polegaj ą cym na ustaleniu cenowych warunków ś wiadczenia us ł ug taksówkowych na terenie gminy Katowice. Zdaniem Organu Antymonopolowego argumentacja taka nie zas ł uguje na uwzgl ę dnienie. Je ż eli bowiem w ł adze Zrzeszenia organizuj ą w swoim obr ę bie okre ś lone struktury organizacyjne (Ko ł a Radio łą czno ś ci), nad którymi sprawuj ą nadzór, i którym w drodze aktów wewn ę trznych udzielaj ą kompetencji do podejmowania wi ążą cych dla cz ł onków danego Ko ł a decyzji w zakresie ustalania wysoko ś ci stawek op ł at, to s ą odpowiedzialne przed organami administracji publicznej za podj ę te w ten sposób przez zarz ą dy Kó ł decyzje i zwi ą zane z nimi naruszenie obowi ą zuj ą cych przepisów prawa. Z uwagi na powy ż sze zarzut naruszenia ustawy antymonopolowej postawiony zosta ł Zrzeszeniu Transportu Prywatnego. Zrzeszenie jest zwi ą zkiem przedsi ę biorców w rozumieniu przepisów w/w ustawy i odpowiada za sprzeczne z ni ą dzia ł ania podejmowane przez funkcjonuj ą ce w jego ramach, aczkolwiek do pewnego stopnia suwerenne, jednostki organizacyjne (agendy bran ż owe). W niniejszej sprawie decyzje o wprowadzeniu 10% rabatów podj ę te zosta ł y w sposób samodzielny przez zarz ą dy dzia ł aj ą cych w ramach ZTP Kó ł Radio łą czno ś ci, co nie zwalnia jednak Zrzeszenia jako zwi ą zku przedsi ę biorców z odpowiedzialno ś ci za naruszenie przepisów ustawy o 13 ochronie konkurencji i konsumentów. Za takim rozwi ą zaniem przemawiaj ą równie ż wzgl ę dy prawnoprocesowe; nie maj ą bowiem zdolno ś ci s ą dowej jednostki organizacyjne osoby prawnej 2 . Stanowisko takie wyrazi ł S ą d Najwy ż szy przyjmuj ą c, ż e jednostki organizacyjne osoby prawnej, cho ć by mia ł y samodzieln ą podmiotowo ść na rynku, nie mog ą mie ć odr ę bnej od tej osoby zdolno ś ci s ą dowej 3 . Zdolno ść s ą dowa oznacza, ż e dany podmiot mo ż e pozywa ć i by ć pozywanym, a wi ę c równie ż wyst ę powa ć jako strona tocz ą cego si ę post ę powania administracyjnego. Zawi ą zywanie porozumie ń dotycz ą cych cenowych warunków sprzeda ż y towarów lub us ł ug przez przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki mo ż e nast ę powa ć w sposób bezpo ś redni, na przyk ł ad pisemnie w umowie, b ą d ź w nast ę pstwie uzgodnionego zachowania. Zgodnie z definicj ą legaln ą zawart ą w art. 4 pkt 4 ustawy antymonopolowej przez porozumienia sprzeczne z w/w ustaw ą nale ż y rozumie ć : a) umowy zawierane mi ę dzy przedsi ę biorcami, zwi ą zkami przedsi ę biorców oraz mi ę dzy przedsi ę biorcami i ich zwi ą zkami albo niektóre postanowienia tych umów, b) uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki, c) uchwa ł y lub inne akty zwi ą zków przedsi ę biorców lub ich organów statutowych. Definicja porozumienia w powy ż szym brzmieniu jest definicj ą szerok ą , pozwalaj ą c ą na obj ę cie zakazami wynikaj ą cymi z art. 5 ustawy antymonopolowej wszelkich form skoordynowanych zachowa ń niezale ż nie dzia ł aj ą cych przedsi ę biorców lub ich zwi ą zków, które wywo ł uj ą negatywne skutki rynkowe w postaci wyeliminowania, ograniczenia lub naruszenia konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Zakazane ustaw ą antymonopolow ą porozumienie nie musi by ć zawarte w formie pisemnej. Jest to ka ż de, podj ę te w jakiejkolwiek formie uzgodnienie przedsi ę biorców lub zwi ą zków przedsi ę biorców skierowane przeciwko osobom trzecim, nie b ę d ą cym stronami porozumienia. Celem takiej koordynacji zachowa ń rynkowych jest wyeliminowanie niepewno ś ci co do przebiegu procesów rynkowych i warunków dzia ł ania konkurentów. Dla uznania dzia ł a ń podmiotów za sprzeczne z ustaw ą antymonopolow ą wystarczy stwierdzenie, ż e ograniczy ł y one swoj ą swobod ę w stosunkach z osobami trzecimi na podstawie wspólnego uzgodnienia. Stwierdzenie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę nast ę puje wówczas przez wykazanie zaistnienia okre ś lonych, wspólnych tym podmiotom zachowa ń . Zakaz porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę obejmuje zatem wszelkie formy koordynacji dzia ł a ń mi ę dzy przedsi ę biorcami, które w sposób celowy prowadz ą w wyniku praktycznej wspó ł pracy do wyeliminowania konkurencji oraz ryzyka gospodarczego, i które powoduj ą powstawanie warunków rynkowych sprzecznych z regu ł ami konkurencji. Wprowadzenie do ustawy antymonopolowej poj ę cia uzgodnienia jako formy zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę ma na celu obj ę cie zakazem art. 5 tej ustawy takich form celowej i ś wiadomej wspó ł pracy, którym przedsi ę biorcy nie zamierzali nada ć wi ążą cego charakteru, a w szczególno ś ci form wspó ł pracy faktycznej. Praktyki uzgodnione to zatem takie „formy koordynacji mi ę dzy przedsi ę biorstwami, które nie doprowadzi ł y do zawarcia umowy, ale ś wiadomie pozwalaj ą praktycznej kooperacji mi ę dzy nimi zaj ąć miejsce konkurencji powi ą zanej z ryzykiem 4 ”. Innymi s ł owy s ą to wszelkie dzia ł ania, których celem jest wp ł yw na zachowania rynkowe, a w szczególno ś ci usuni ę cie niepewno ś ci co do post ę powa ń innych przedsi ę biorców albo utrzymanie lub zmiana w specjalny sposób polityki handlowej jakiego ś przedsi ę biorstwa, gdy nie jest ona zale ż na od gry si ł rynkowych. Porozumienie mo ż e doj ść do skutku w jakiejkolwiek formie. W szczególno ś ci mo ż e to by ć czynno ść czysto faktyczna, o ile zawiera elementy nieformalnej wspó ł pracy przedsi ę biorstw lub ich zwi ą zków 5 . 2 T. Ereci ń ski, J. Gudowski, M. J ę drzejewska Komentarz do Kodeksu Post ę powania Cywilnego, Cz ęść pierwsza, Post ę powanie rozpoznawcze pod red. Prof. dr. hab. T. Ereci ń skiego, Tom I, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003, s. 182. 3 Uchwa ł a S ą du Najwy ż szego z dnia 11 marca 1994r., III CZP 21/94, OSNCP 1994, nr 11, poz. 203 za: Ibidem, s. 1033. 4 Wyrok Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z dnia 14 lipca 1972r. w sprawie Imperial Chemical Industries Ltd przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich , Zb. Wyr. ETS 1972, s. 619 za: Zakaz porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę I , Urz ą d Antymonopolowy, Warszawa 1996, s. 28. 5 Stanis ł aw Gronowski Ustawa antymonopolowa. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1999, s. 85. 14 W niniejszym post ę powaniu postawiono zarzut zawarcia przez korporacje taksówkowe porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę na rynku przewozu osób taksówkami obejmuj ą cym obszar gminy Katowice polegaj ą cego na wspólnym obni ż eniu stawek rabatów od cen za ś wiadczone us ł ugi do poziomu 10%. Istnieje w przedmiotowej sprawie bezsprzeczny i faktyczny dowód na wej ś cie zarzucanego porozumienia w ż ycie, a mianowicie wprowadzenie w dniu 1 czerwca 2004 r. przez wszystkie korporacje taksówkowe identycznych rabatów od cen za ś wiadczone na terenie gminy Katowice us ł ugi taksówkowe. Po ś rednim dowodem ś wiadcz ą cym o zawi ą zaniu takiego porozumienia jest natomiast fakt, i ż ustalenie jednolitych rabatów by ł o bezpo ś rednio poprzedzone dwoma nieformalnymi spotkaniami, w których uczestniczyli przedstawiciele wszystkich korporacji taksówkowych dzia ł aj ą cych na terenie Katowic, i które odby ł y si ę w dniu 13 i 20 maja 2004r. Identyczno ść zachowania konkurencyjnych wzgl ę dem siebie korporacji taksówkowych co do daty wprowadzenia w ż ycie jednolitych rabatów od ś wiadczonych us ł ug przewozu osób taksówkami na terenie Katowic w kontek ś cie dwóch poprzedzaj ą cych ten fakt spotka ń , ś wiadczy o istnieniu nieformalnej wspó ł pracy mi ę dzy nimi. W wyroku z dnia 6 pa ź dziernika 2004 r. sygn. akt XVII Ama 71/03 S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrazi ł stanowisko, i ż istot ą rozstrzygni ę cia co do tego, czy dosz ł o do naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej w przypadku równoleg ł ego ustalenia cen na rynku przez niezale ż nie dzia ł aj ą cych przedsi ę biorców jest kwestia, czy zachowania tych przedsi ę biorców daj ą podstawy do domniemania faktycznego, ż e dosz ł o mi ę dzy nimi do porozumienia cenowego. Domniemanie takie jest za ś uzasadnione w przypadku dokonania ustale ń wskazuj ą cych na istnienie pomi ę dzy przedsi ę biorcami kontaktów umo ż liwiaj ą cych im wymian ę informacji. W zaprezentowanym powy ż ej stanowisku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż ona jest po ś rednio zasada, aby podmioty dzia ł aj ą ce na rynku w sposób autonomiczny definiowa ł y w ł asn ą polityk ę cenow ą . Równie ż w orzecznictwie wspólnotowym reprezentowany jest tzw. „postulat samodzielno ś ci” tzn. zobowi ą zanie przedsi ę biorców do samodzielnego okre ś lania ich zachowa ń na rynku, z którego wynika postulat zakazu nawi ą zywania kontaktów maj ą cych na celu uzyskanie informacji o planowanych dzia ł aniach w ł asnych lub o dzia ł aniach konkurentów. Zakazane jest zatem nawi ą zywanie kontaktów mi ę dzy przedsi ę biorcami, których celem lub skutkiem jest informowanie innych przedsi ę biorstw o zamierzonych dzia ł aniach lub wywieranie wp ł ywu na inne przedsi ę biorstwa w celu wykluczenia w ten sposób ryzyka zwi ą zanego z samodzielnym dzia ł aniem przedsi ę biorstwa w warunkach konkurencji. Przes ł ank ą do stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę jest przeto sam zamiar dostosowania si ę do ż ycze ń innego przedsi ę biorstwa jako przeciwie ń stwo regu ł y samodzielnego ustalania w ł asnej strategii rynkowej 6 . Wymóg niezale ż nego okre ś lania polityki rynkowej przez podmioty uczestnicz ą ce w rynku w ł a ś ciwym „ ś ci ś le wyklucza wszelkie bezpo ś rednie i po ś rednie kontakty mi ę dzy tymi podmiotami, których celem lub skutkiem jest zarówno wp ł ywanie na zachowanie rynkowe rzeczywistego lub potencjalnego konkurenta, jak te ż ujawnianie temu konkurentowi sposobu zachowania, który przedsi ę biorstwa maj ą stosowa ć na rynku lub którego przyj ę cie rozwa ż aj ą ” 7 . Wydaje si ę zatem, ż e pewn ą praktyk ę mo ż na uzna ć za uzgodnion ą , je ś li s ą dowody na to, ż e nast ą pi ł kontakt mi ę dzy okre ś lonymi przedsi ę biorcami i na skutek tego kontaktu zaobserwowa ć mo ż na podobne zachowanie si ę przedsi ę biorców, o ile nie ma innego wyt ł umaczenia dla tych zachowa ń , jak tylko uzgodnione dzia ł anie mi ę dzy przedsi ę biorcami 8 . Aby porozumienie cenowe w przedmiotowej sprawie mog ł o doj ść do skutku, poszczególne korporacje musia ł y wymieni ć mi ę dzy sob ą stosowne informacje. W ocenie Organu Antymonopolowego uzasadnione jest domniemanie, ż e dosz ł o do tego w trakcie dwóch spotka ń 6 Por. M.A. Dauses Prawo gospodarcze Unii Europejskiej, C.H. Beck, Warszawa 1999, s. 674. 7 Wyrok S ą du Pierwszej Instancji z 24 listopada 1991 r. w sprawie T-1/89: Rhone – Poulenc SA v Komisja Wspólnot Europejskich , Zb. Wyr. ETS 1991, s. 867, § 121, za: Zakaz porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę II, Urz ą d Antymonopolowy, Warszawa 1996, s. 234. 8 D. Lasok Zarys prawa Unii Europejskiej, Cz ęść druga: Prawo gospodarcze, Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora”, Toru ń 1995, s. 215. 15 poprzedzaj ą cych bezpo ś rednio fakt obni ż enia rabatów. Korporacje taksówkowe w toku post ę powania podnosi ł y jednak, i ż na przedmiotowych spotkaniach nie podejmowano ż adnych ustale ń dotycz ą cych wysoko ś ci cen za ś wiadczone us ł ugi. Mia ł y one na celu omówienie wspólnych dla ś rodowiska taksówkowego problemów dotycz ą cych m.in. realizacji ustawy o podatku VAT, monta ż u kas fiskalnych w taksówkach oraz stale rosn ą cych kosztów zwi ą zanych z prowadzeniem dzia ł alno ś ci gospodarczej polegaj ą cej na przewozie osób taksówk ą . Te same czynniki wymieniaj ą korporacje taksówkowe jako przyczyny obni ż enia rabatu do poziomu 10%. Bior ą c pod uwag ę tematyk ę przeprowadzonych spotka ń oraz przyczyny wprowadzenia 10% stawki rabatu uzna ć nale ż y, i ż istnieje nie tylko faktyczny, ale równie ż semantyczny zwi ą zek pomi ę dzy faktem uczestnictwa cz ł onków poszczególnych korporacji w spotkaniach a faktem jednoczesnego wprowadzenia ujednoliconych rabatów. Tak wi ę c, pomimo ż e strony prowadzonego post ę powania antymonopolowego zaprzeczaj ą jakoby przedmiotem spotka ń by ł o ustalanie cen za ś wiadczone us ł ugi oraz twierdz ą , ż e w ich wyniku nie podj ę to ż adnych formalnych b ą d ź nieformalnych ustale ń , to nie zmienia to faktu, ż e w nast ę pstwie spotka ń , w tym samym czasie, wszystkie skar ż one korporacje „radio taxi” wprowadzi ł y identyczne stawki rabatów za ś wiadczone przez swoich cz ł onków us ł ugi. Dowodzi to zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę maj ą cego form ę uzgodnionego dzia ł ania, które dosz ł o do skutku poprzez podj ę cie przez wszystkie korporacje taksówkowe identycznych decyzji cenowych. Logika nakazuje zatem, aby w niniejszej sprawie uzna ć za dowód istnienia porozumienia fakt, i ż : − po pierwsze, ujednolicenie rabatów dosz ł o do skutku w tym samym czasie, − po drugie, ujednolicenie rabatów nast ą pi ł o w bezpo ś rednim nast ę pstwie dwóch spotka ń zorganizowanych przez cz ł onków poszczególnych korporacji, − po trzecie, przedmiotem spotka ń a zarazem motywem obni ż enia rabatów do poziomu 10% by ł y identyczne czynniki. Zgodnie z orzecznictwem S ą du Antymonopolowego ujawnienie przez przedsi ę biorc ę , bez wzgl ę du na zajmowan ą na rynku pozycj ę swej polityki kosztowo-cenowej, jest dzia ł aniem z pogranicza prawa, a ju ż za nielegaln ą nale ż y uzna ć wymian ę przez przedsi ę biorców lub jednego z nich informacji w kwestii ponoszonych kosztów i zamierzonych podwy ż ek cen, je ż eli s ł u ż y to lub mo ż e s ł u ż y ć koordynowaniu cen przez konkurentów 9 . Podnie ść nale ż y ponadto, i ż w praktyce, w przypadku zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę , które urzeczywistnia si ę w formie uzgodnionych dzia ł a ń rynkowych, wyst ę puj ą po stronie organu antymonopolowego trudno ś ci dowodowe wynikaj ą ce z tego, ż e przedsi ę biorstwa niszcz ą wszelkie dowody uzgadniania zachowa ń , jak równie ż z tego, ż e d ążą one wszelkimi ś rodkami do udowodnienia, ż e w danym konkretnym przypadku mamy do czynienia nie ze skoordynowanym zachowaniem, lecz z indywidualn ą ocen ą rynku, ka żą c ą im dzia ł a ć równolegle z ich konkurentami. Dzia ł ania podejmowane przez konkurentów równocze ś nie acz niezale ż nie od siebie, nie s ą natomiast praktykami uzgodnionymi 10 . W przypadku wspólnych uzgodnie ń cenowych przedsi ę biorcy zdaj ą sobie spraw ę z nielegalno ś ci takiego zachowania. Dlatego w praktyce orzeczniczej Wspólnot Europejskich dopuszczono mo ż liwo ść stwierdzenia istnienia praktyki uzgodnionej tak ż e bez konkretnego dowodu, je ż eli uwzgl ę dniaj ą c wszelkie poszlaki identyczno ś ci zachowa ń przedsi ę biorstw nie da si ę ich wyja ś ni ć inaczej ni ż takim uzgodnieniem 11 . Równie ż w wyroku z dnia 20 wrze ś nia 1995r. Sygn. akt. XVII Amr 15/95 S ą d Antymonopolowy orzek ł , ż e brak dowodów bezpo ś rednich na okoliczno ść zawarcia porozumienia cenowego nie jest przeszkod ą dla dokonania ustale ń w zakresie istnienia faktów istotnych dla rozstrzygni ę cia sprawy. Decyduj ą ce znaczenie dla wykazania istnienia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę maj ą skoordynowane zachowania na rynku zainteresowanych podmiotów nakierowane na osi ą gni ę cie 9 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 20.09.1995r. sygn. akt XVII Amr 15/95. 10 Por. Wyrok ETS w sprawie Suiker Unie/Komisja , Zb. Wyr. ETS 1976, s. 1663 i n. za: Zakaz porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę I … op.cit., s. 29-30. 11 Ibidem, s. 29. 16 celu sprzecznego z ustaw ą antymonopolow ą 12 . Skoordynowane dzia ł ania w przedmiotowej sprawie polega ł y na wprowadzeniu w tym samym czasie identycznych rabatów od cen za us ł ugi przewozu osób taksówk ą na terenie Katowic, co doprowadzi ł o do wyeliminowania konkurencji cenowej mi ę dzy korporacjami taksówkowymi – stronami post ę powania oraz w znacznym stopniu ograniczy ł o dotychczas istniej ą c ą na rynku konkurencj ę . Tym samym naruszona zosta ł a zasada niezale ż no ś ci uczestników porozumienia w zakresie podejmowania samodzielnych decyzji cenowych. Dzia ł aj ą ce na rynku korporacje taksówkowe przesta ł y mi ę dzy sob ą konkurowa ć , tym samym pozbawiaj ą c konsumentów ich podstawowego prawa, jakim w gospodarce wolnorynkowej jest prawo wyboru najkorzystniejszej pod wzgl ę dem cenowym oferty. W sytuacji ujednolicenia polityki cenowej przez wszystkie korporacje, konsumentom pozosta ł a jedynie formalna swoboda podejmowania decyzji rynkowych, które w du ż ej mierze oparte s ą na kryterium wysoko ś ci ceny za zlecon ą us ł ug ę . Cena jest bowiem g ł ównym narz ę dziem konkurencji, a skoordynowane dzia ł ania skar ż onych podmiotów by ł y zorientowane na wyeliminowanie wspó ł zawodnictwa cenowego przy jednoczesnym podwy ż szeniu cen. Obni ż enie stosowanych rabatów do poziomu 10%, przy równoczesnym stosowaniu pozosta ł ych sk ł adników ceny w obr ę bie pierwszej strefy taryfowej na jednakowym poziomie spowodowa ł o, ż e konkurencja mi ę dzy korporacjami taksówkowymi praktycznie przesta ł a istnie ć . Przed czerwcem 2004 r. jedynym wyznacznikiem konkurencji cenowej pomi ę dzy taksówkarzami zrzeszonymi w poszczególnych korporacjach by ł a w ł a ś nie wysoko ść rabatów, która wynosi ł a od 20% do 30%. Bezspornym pozostaje zatem fakt, ż e wynikiem porozumienia by ł o ujednolicenie elementów cen za us ł ugi taksówkowe i ich ustalenie na wy ż szym poziomie w odniesieniu do cen obowi ą zuj ą cych bezpo ś rednio przed zawarciem porozumienia. Na skutek przedmiotowego porozumienia konsumenci ponie ś li zatem dodatkowy uszczerbek, albowiem poszczególne korporacje ujednolicaj ą c stosowane rabaty wprowadzi ł y podwy ż ki cen za ś wiadczone przez siebie us ł ugi. Bior ą c pod uwag ę wysoko ść rabatów stosowanych przez korporacje przy przejazdach na terenie Katowic przed 1 czerwca 2004r. (tj. od 20% do 30%), wzrost cen za us ł ugi przewozu osób taksówkami na terenie Katowic, po obni ż eniu rabatów do poziomu 10%, wyniós ł odpowiednio o 12,5% do 28,7%. Jak ju ż wspomniano we wcze ś niejszej cz ęś ci decyzji ka ż de przedsi ę biorstwo powinno samodzielnie okre ś la ć swoje zachowania rynkowe. Tzw. postulat samodzielno ś ci nie eliminuje jednak prawa przedsi ę biorstwa do czujnego dostosowywania si ę do stwierdzonego lub oczekiwanego zachowania konkurentów, przeciwdzia ł a jednak ż e wszelkim bezpo ś rednim lub po ś rednim kontaktom mi ę dzy przedsi ę biorstwami, których celem lub skutkiem jest wp ł ywanie na zachowania rynkowe aktualnego lub potencjalnego konkurenta lub cho ć by informowanie go o w ł asnych podj ę tych lub zamierzonych dzia ł aniach. Decyduj ą ce dla zakazu praktyk uzgodnionych jest zatem stwierdzenie ograniczenia wolno ś ci dzia ł ania podmiotów rynkowych poprzez koordynacj ę ich zachowa ń , czyli stwierdzenie dzia ł a ń skoordynowanych zamiast dzia ł a ń samodzielnych. Od uzgodnionych dzia ł a ń skutkuj ą cych ograniczeniem konkurencji nale ż y zatem odró ż ni ć dzia ł ania paralelne. Dzia ł ania podejmowane przez konkurentów równocze ś nie acz niezale ż nie od siebie, a zatem, gdy podobie ń stwo zachowa ń jest przypadkowe, nie s ą praktykami uzgodnionymi w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W przedmiotowej sprawie korporacje taksówkowe podnosi ł y, ż e fakt ujednolicenia rabatów nie jest wynikiem uzgodnienia, lecz sum ą indywidualnych decyzji podj ę tych w sposób niezale ż ny i samodzielny, co nie mo ż e ś wiadczy ć o zawi ą zaniu porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . Ponadto przewodnicz ą cy zarz ą dów Kó ł Radio łą czno ś ci dzia ł aj ą cych w obr ę bie Zrzeszenia Transportu Prywatnego zaprzeczyli, jakoby zarz ą dy mia ł y wp ł yw na wysoko ść stawek op ł at i rabatów stosowanych przez zrzeszonych w Ko ł ach taksówkarzy. Podnie ś li oni jednog ł o ś nie, i ż zarówno Zarz ą dy, jak i inne organy Kó ł nie ustala ł y wysoko ś ci op ł at za przewóz taksówk ą , za ś wysoko ść rabatu wynika ka ż dorazowo z bezpo ś redniej umowy pasa ż era z taksówkarzem. Zdaniem Organu Antymonopolowego stanowiska takie nie zas ł uguj ą na uwzgl ę dnienie. W niniejszej sprawie korporacje taksówkowe zamiar obni ż enia stawek rabatów do poziomu 10% 12 Por. Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 15 lipca 1998r. sygn. akt. XVII Ama 27/98, Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 7 lutego 2001r. sygn. akt XVII Ama 25/00. 17 wprowadzi ł y w ż ycie w tym samym czasie. Nie mo ż na uzna ć , i ż zgodne ustalenie identycznych stawek rabatów dokonane by ł o w sposób ca ł kowicie niezale ż ny i przypadkowy, który nie by ł by podyktowany ch ę ci ą wyeliminowania ryzyka utraty udzia ł ów rynkowych, jakie towarzyszy jednostronnym decyzjom prowadz ą cym do podniesienia cen. Taka zgodno ść i synchronizacja podj ę tych dzia ł a ń mog ł a nast ą pi ć jedynie na skutek wymiany informacji, której forum stanowi ł y spotkania przedstawicieli korporacji taksówkowych. Dzia ł aniom równoleg ł ym sprzyjaj ą ponadto takie czynniki jak du ż a przejrzysto ść rynku czy obecno ść lidera cenowego, za którym pod ąż aj ą pozostali przedsi ę biorcy. Rynek us ł ug taksówkowych w Katowicach nie charakteryzuje si ę du ż ym stopniem transparentno ś ci. Informacje o planowanych przez poszczególne korporacje decyzjach dotycz ą cych rabatów nie by ł y podane z wyprzedzeniem do publicznej wiadomo ś ci, tak wi ę c mo ż na domniemywa ć , ż e ustalenie cen na jednolitym poziomie by ł o wynikiem wspólnego uzgodnienia osi ą gni ę tego w ramach kontaktów pomi ę dzy poszczególnymi korporacjami. Nie mo ż na te ż w przedmiotowym przypadku mówi ć o dostosowywaniu dzia ł a ń konkurentów do dzia ł a ń lidera cenowego, brak bowiem podmiotu, który móg ł by tak ą funkcj ę na rynku us ł ug taksówkowych w Katowicach spe ł nia ć , za ś wprowadzenie 10% stawki rabatu dokonane zosta ł o w sposób ca ł kowicie zsynchronizowany. W celu poparcia tezy o uzgodnionym wprowadzeniu stawki rabatu w wysoko ś ci 10% przez wszystkie korporacje taksówkowe, mo ż na powo ł a ć si ę na wyniki przeprowadzonej w toku niniejszego post ę powania analizy rachunków fiskalnych 19 losowo wybranych przedstawicieli poszczególnych korporacji taksówkowych. Ustalono, ż e wszyscy taksówkarze, którzy przedstawili paragony fiskalne obejmuj ą ce ka ż dorazowo us ł ugi ś wiadczone na prze ł omie maja i czerwca 2004r., wprowadzili z pocz ą tkiem czerwca 2004 r. stawk ę rabatu w wysoko ś ci 10%. Okoliczno ść ta obrazuj ą ca zgodno ść i jednoczesno ść podj ę tych dzia ł a ń wyklucza zarówno ich przypadkowo ść , jak i to, ż e to ż e dzia ł ania te podj ę te by ł y przez indywidualnych taksówkarzy w sposób autonomiczny, który nie by ł wynikiem odgórnych zalece ń i ustale ń . Przypadkowo ś ci podj ę tych dzia ł a ń nie potwierdza równie ż fakt, ż e wprowadzenie stawek rabatów w wysoko ś ci 10% by ł o spowodowane rosn ą cymi kosztami prowadzonej dzia ł alno ś ci wspólnymi dla wszystkich korporacji. Wzrost cen paliw wymieniany przez wi ę kszo ść korporacji jako g ł ówny powód obni ż enia stawki rabatu nast ę powa ł – jak wskazywa ł y korporacje – systematycznie pocz ą wszy od ko ń ca 2003 r. Ż adna z korporacji nie zdecydowa ł a si ę jednak na samodzieln ą decyzj ę o podwy ż szeniu ceny (obni ż eniu rabatu), która mog ł aby by ć uzasadniona z ekonomicznego punktu widzenia, niwelowa ł a skutki wzrostu ponoszonych kosztów i znajdowa ł a odzwierciedlenie wy łą cznie w warunkach rynkowych, a nie w ch ę ci koordynacji decyzji cenowych na rynku i wyeliminowania konkurencji cenowej pomi ę dzy korporacjami w zakresie ś wiadczonych na terenie Katowic us ł ug przewozu taksówkami. W ocenie Organu Antymonopolowego jednoczesno ść decyzji o stosowaniu ujednoliconych rabatów oraz okoliczno ść , ż e zosta ł y one podj ę te w nast ę pstwie spotka ń przeprowadzonych w dniach 13 i 20 maja 2004r. ś wiadczy o zawi ą zaniu niedozwolonego porozumienia cenowego maj ą cego form ę praktyki uzgodnionej zakazanej na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej, które w pe ł ni eliminuje konkurencj ę cenow ą pomi ę dzy cz ł onkami poszczególnych korporacji taksówkowych i w znacznym stopniu ogranicza konkurencj ę w skali ca ł ego rynku us ł ug taksówkowych w Katowicach. Bez za ł o ż enia wcze ś niej uzgodnionej koordynacji zachowania na rynku ze strony korporacji taksówkowych nie wydaje si ę mo ż liwe wyt ł umaczenie, wed ł ug kryteriów racjonalnych, jako rezultatu kszta ł towania si ę na rynku si ł popytu i poda ż y, takich samych obni ż ek stosowanych rabatów dokonanych z pocz ą tkiem czerwca 2004r. Przeprowadzona analiza zebranego w toku niniejszego post ę powania materia ł u dowodowego wskazuje na to, i ż w okoliczno ś ciach sprawy spe ł nione zosta ł y przes ł anki art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz przes ł anka art. 9 tej ustawy. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I.1 sentencji. I.2. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 w zwi ą zku z art. 101 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę lub zwi ą zek przedsi ę biorców kar ę 18 pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu okre ś lonego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 7, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie nie maj ą zastosowania wy łą czenia wynikaj ą ce z art. 6 ust. 1 ustawy antymonopolowej, dotycz ą ce tzw. porozumie ń bagatelnych i art. 7 w/w ustawy w sprawie wy łą czenia spod zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę niektórych rodzajów porozumie ń . Kryteria brane pod uwag ę przy ustalaniu kary pieni ęż nej na podstawie art. 101 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustalone zosta ł y w art. 104 w/w ustawy. Zgodnie z tym przepisem przy ustalaniu kary nale ż y bra ć pod uwag ę okres, stopie ń i okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej. W pkt I.1. sentencji niniejszej decyzji uznano za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej, zawarcie przez strony niniejszego post ę powania porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę na rynku przewozów osób taksówkami na terenie Katowic polegaj ą cego na bezpo ś rednim ustalaniu cen poprzez wprowadzenie jednolitych rabatów od cen za ś wiadczone us ł ugi przewozu osób taksówkami na poziomie 10%. Przedmiotowe porozumienie zawi ą zane zosta ł o mi ę dzy podmiotami dzia ł aj ą cymi na tym samym szczeblu obrotu gospodarczego i dotyczy ustalenia cenowych warunków ś wiadczenia us ł ug, przez co zaliczy ć je nale ż y do najpowa ż niejszych narusze ń prawa konkurencji, które nie korzysta z wy łą cze ń na podstawie art. 6 i 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wymierzaj ą c kar ę Organ Antymonopolowy wzi ął pod uwag ę , ż e celem przedmiotowego porozumienia by ł o wyeliminowanie konkurencji cenowej pomi ę dzy uczestnikami niniejszego post ę powania, a tak ż e – ze wzgl ę du na ich du ż y udzia ł w rynku w ł a ś ciwym – ograniczenie konkurencji na ca ł ym rynku us ł ug przewozu osób taksówkami na terenie gminy Katowice . Negatywnymi skutkami zawarcia porozumienia bezpo ś rednio dotkni ę ci zostali najs ł absi uczestnicy rynku tj. konsumenci, którzy zmuszeni zostali do korzystania z us ł ug taksówkowych po cenie wy ż szej ni ż wynosi ł aby w sytuacji wyst ą pienia nieskr ę powanej walki konkurencyjnej na rynku, i którzy pozbawieni zostali mo ż liwo ś ci wyboru najkorzystniejszej pod wzgl ę dem cenowym oferty. Ustalaj ą c wysoko ść kar Organ Antymonopolowy wzi ął równie ż pod uwag ę szeroki zasi ę g zakazanej praktyki obejmuj ą cy obszar gminy Katowice, du ż y udzia ł w rynku korporacji uczestnicz ą cych w porozumieniu, a tak ż e okoliczno ść , i ż praktyka nie zosta ł a zaniechana. Miarkuj ą c kar ę uwzgl ę dniono te ż fakt, ż e uczestnicy post ę powania dopu ś cili si ę naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej po raz pierwszy. Organ Antymonopolowy zwa ż y ł , ż e kara pieni ęż na powinna pozostawa ć we w ł a ś ciwej proporcji do stopnia naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej przez uczestników niniejszego post ę powania, dlatego te ż jako czynnik wp ł ywaj ą cy na wysoko ść kar uwzgl ę dniono odsetek cz ł onków poszczególnych korporacji taksówkowych, którzy bezpo ś rednio uczestniczyli w niedozwolonym porozumieniu cenowym. W przypadku Zrzeszenia Transportu Prywatnego by ł o to (…) taksówkarzy – cz ł onków Kó ł Radio łą czno ś ci: HALLO-TAXI, UFO-TAXI i KAROLINA TELE-TAXI, co stanowi ok. […] % ogó ł u cz ł onków Zrzeszenia. W przypadku Zwi ą zku Przedsi ę biorstw Transportowych uczestnicz ą ca w porozumieniu cenowym Sekcja TAXI-RONDO skupia […] taksówkarzy, a wi ę c oko ł o […]% wszystkich zrzeszonych w Zwi ą zku podmiotów. Z kolei Miejskie Przedsi ę biorstwo Taksówkowe wspó ł pracuje na terenie Katowic z […] taksówkarzami, co stanowi ponad […]% ogó ł u taksówkarzy wspó ł pracuj ą cych z tym przedsi ę biorstwem. Powy ż sze ustalenia powoduj ą , i ż Organ Antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć na wszystkie strony niniejszego post ę powania kary pieni ęż ne w nast ę puj ą cej wysoko ś ci: - Miejskie Przedsi ę biorstwo Taksówkowe w Katowicach – kara pieni ęż na w wysoko ś ci 13 675 PLN, - Stowarzyszenie Kierowców „ECHO TAXI” – kara pieni ęż na w wysoko ś ci 4 120 PLN, - Stowarzyszenie Kierowców „TELE TAXI” – kara pieni ęż na w wysoko ś ci 11 246 PLN, - Zwi ą zek Przedsi ę biorstw Transportowych – kara pieni ęż na w wysoko ś ci 2 059 PLN, 19 - Zrzeszenie Transportu Prywatnego w Katowicach – kara pieni ęż na w wysoko ś ci 9 227 PLN. Kwoty na ł o ż onych kar pieni ęż nych zawieraj ą si ę w przedziale od 4,5% do 12,5% kary maksymalnej okre ś lonej w art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej (co stanowi od 0,45% do 2,5% przychodu osi ą gni ę tego w roku 2004), a zatem s ą zró ż nicowane procentowo w stosunku do osi ą gni ę tych przychodów. Podkre ś li ć nale ż y, ż e punktem wyj ś cia dla ustalenia wysoko ś ci kar pieni ęż nych w przedmiotowej sprawie by ł procent cz ł onków korporacji taksówkowych, którzy bezpo ś rednio uczestniczyli w porozumieniu. W przypadku Miejskiego Przedsi ę biorstwa Taksówkowego, Zrzeszenia Transportu Prywatnego i Zwi ą zku Przedsi ę biorstw Transportowych tylko cz ęść ich cz ł onków by ł a bezpo ś rednio zaanga ż owana w niedozwolone porozumienie, co znalaz ł o wyraz w ustaleniu wymiaru kary. Pomimo, ż e na ł o ż one kary s ą niejednolite, to rozró ż nienie takie ma za zadanie odzwierciedli ć stopie ń naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej przez poszczególne korporacje. St ą d te ż przedstawiony powy ż ej procentowy stosunek kary na ł o ż onej do kary maksymalnej nie obrazuje relacji pomi ę dzy wysoko ś ci ą na ł o ż onej kary na ka ż d ą z korporacji a przyj ę t ą podstaw ą jej wymierzenia. Innymi s ł owy na ł o ż one kary s ą proporcjonalne do tej cz ęś ci przychodów osi ą gni ę tych przez poszczególne korporacje, która odpowiada procentowi ich cz ł onków bezpo ś rednio zaanga ż owanych w porozumienie, nie za ś do wysoko ś ci osi ą gni ę tych przez korporacje przychodów ogó ł em. Wy ż ej przedstawiony sposób ustalenia wymiaru kar powoduje, ż e s ą one adekwatne do naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej przez ka ż d ą ze stron niniejszego post ę powania w zakresie ujednolicenia stawek rabatów od cen za us ł ugi przewozu osób taksówk ą na terenie Katowic. Organ Antymonopolowy, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę na rynku uzna ł , ż e orzeczone kary powinny stanowi ć dolegliwo ść dla stron niniejszego post ę powania, aby w przysz ł o ś ci nie dochodzi ł o do podobnych zachowa ń , zmierzaj ą cych do naruszenia zasad konkurencji. Na ł o ż one kary powinny spe ł nia ć przede wszystkim funkcj ę represyjn ą czyli stanowi ć reperkusj ę za jej naruszenie, a tak ż e funkcj ę prewencyjn ą tzn. zapobiega ć w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy antymonopolowej. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , orzeczono jak w pkt I.2 sentencji decyzji. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. II. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 72 tej ż e ustawy, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Organ Antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Niniejsze post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. W jego wyniku Organ Antymonopolowy w punkcie I.1. sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania dla Organu Antymonopolowego s ą wydatki w wysoko ś ci oko ł o 325 PLN zwi ą zane z korespondencj ą z korporacjami taksówkowymi – stronami przedmiotowego post ę powania, a tak ż e z indywidualnymi taksówkarzami b ę d ą cymi cz ł onkami tych korporacji. Organ Antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć ka ż dego z uczestników post ę powania 1/5 w/w kosztów tj. ka ż dego z nich kwot ą 65 PLN. W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. Koszty niniejszego post ę powania w/w podmioty s ą obowi ą zane wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie zawarte w punkcie II niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu post ę powania 20 cywilnego, przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kodeksu post ę powania cywilnego – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Alicja Kral 21