RPZ-10/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 6 kwietnia 2005 roku RPZ – 400/42/04/BT/ DECYZJA Nr RPZ 10 / 2005 1. Na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst pierwotny: Dz. U. 2000 r. Nr 122, poz. 1319; zmiany: Dz. U. 2001, Nr 110, poz. 1189; Dz. U. 2001 r. Nr 154, poz. 1800; tekst jednolity - Dz. U. 2003 r. Nr 86, poz. 804; Dz. U. 2003 r. Nr 60, poz. 535; Dz. U. 2003 r. Nr 170, poz. 1652; Dz. U. 2004 r. Nr 93, poz. 891; Dz. U. 2004 r. nr 96, poz. 959) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 ww. ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 roku w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. 2002 r. Nr 18 poz. 172; Dz. U. 2003 r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę , okre ś lon ą w art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, zawarcie porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę przez: - Wielkopolsk ą Izb ę Lekarsko – Weterynaryjn ą w Poznaniu, polegaj ą cego na ustalaniu cen za ś wiadczone us ł ugi weterynaryjne przez lekarzy weterynarii – cz ł onków Izby – dzia ł aj ą cych na lokalnym (pokrywaj ą cym si ę z terenem województwa wielkopolskiego) rynku us ł ug weterynaryjnych, poprzez: - podj ę cie Uchwa ł y Nr 6/94 z dnia 9 lutego 1994 roku “w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi” - opracowanie przez Komisj ę Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu, w 1999 oraz 2001 roku “Propozycji cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych”, opublikowanej w Biuletynie Informacyjnym Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej, odpowiednio w Nr. 2(31), Czerwiec 1999 r., oraz w Nr. 3 (39), grudzie ń 2001, i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 21 pa ź dziernika 2004 roku. 2. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 w zwi ą zku z art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst pierwotny: Dz. U. 2000 r. Nr 122 poz. 1319; zmiany: Dz. U. 2001, Nr 110, poz. 1189; Dz. U. 2001 r. Nr 154, poz. 1800; tekst jednolity - Dz. U. 2003 r. Nr 86, poz. 804; Dz. U. 2003 r. Nr 60, poz. 535; Dz. U. 2003 r. Nr 170, poz. 1652; Dz. U. 2004 r. Nr 93, poz. 891; Dz. U. 2004 r. nr 96, poz. 959) - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w zwi ą zku ze stwierdzeniem praktyki okre ś lonej w pkt. 1 sentencji decyzji nak ł ada si ę na - Wielkopolsk ą Izb ę Lekarsko – Weterynaryjn ą w Poznaniu , kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 13 310,00 PLN (s ł ownie: trzyna ś cie tysi ę cy trzysta dziesi ęć z ł otych zero groszy) p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. U Z A S A D N I E N I E W zwi ą zku z zawiadomieniem z dnia 14 listopada 2003 roku skierowanym via internet do Centrali Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie przez Przewodnicz ą c ą Zarz ą du G ł ównego Polskiego Klubu Psa Rasowego, w sprawie ustalania cen minimalnych przez Izby Lekarsko – Weterynaryjne (karta – 1), wszcz ę te zosta ł o w dniu 12 stycznia 2004 roku post ę powanie wyja ś niaj ą ce (karta – 2). Celem tego post ę powania by ł o wst ę pne ustalenie czy nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o ochronie konkurencji i konsumentów, uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym, czy sprawa ma charakter antymonopolowy. Post ę powaniem obj ę to Krajow ą Izb ę Lekarsko – Weterynaryjn ą oraz szesna ś cie okr ę gowych izb lekarsko – weterynaryjnych, w tym Wielkopolsk ą Izb ę Lekarsko – Weterynaryjn ą w Poznaniu (dalej tak ż e: Wielkopolska Izba lub Izba). W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego ustalono, i ż osiem z okr ę gowych izb lekarsko – weterynaryjnych podejmowa ł o uchwa ł y w sprawie wysoko ś ci cen za us ł ugi lekarsko – weterynaryjne. Ustalono, ż e Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna w Poznaniu tak ż e podj ęł a tak ą uchwa łę . By ł a to Uchwa ł a Okr ę gowej Rady Wielkopolskiej Izby Lekarsko - Weterynaryjnej w Poznaniu Nr 6 /94 z dnia 9 lutego 1994 roku w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi (karta – 39 do 41 ). W odpowiedzi na wezwania Prezesa Urz ę du okr ę gowe izby wskazywa ł y, i ż podejmuj ą c uchwa ł y w sprawie cen kierowa ł y si ę potrzebami zg ł aszanymi przez ś rodowisko. Zdaniem izb to lekarze weterynarii wyst ę powali do nich z pro ś bami o ustalenie ogólnych zasad, którymi mogliby si ę pos ł ugiwa ć si ę przy naliczaniu kosztów i honorariów za wykonywane us ł ugi. W odpowiedziach podkre ś lano, i ż ustalone uchwa ł ami stawki mia ł y charakter pomocniczy, a nie moc cen bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cych. Zdaniem izb wydane cenniki stanowi ł y zalecenia b ą d ź wytyczne, których nieprzestrzeganie nie poci ą ga do odpowiedzialno ś ci dyscyplinarnej. Podnoszono tak ż e, ż e w ś ród lekarzy panuje du ż a niezale ż no ść w kszta ł towaniu cen na wolnym rynku. Jak wynika z odpowiedzi nades ł anych przez okr ę gowe izby, uchwa ł y w sprawie cen podejmowane by ł przez izby samodzielnie, bez 2 wspó ł pracy z Krajow ą Izb ą Lekarsko – Weterynaryjn ą . Wyj ą tkiem jest Lubuska Izba Lekarsko – Weterynaryjna, która wskaza ł a, ż e dzia ł ania w sprawie cen podejmowa ł a przy wspó ł pracy z Krajow ą Izb ą . Nie wyja ś niono jednak na czym ta wspó ł praca polega ł a. Krajowa Izba Lekarsko – Weterynaryjna podj ęł a natomiast dzia ł ania zmierzaj ą ce do uzyskania od okr ę gowych izb podj ę tych przez nie uchwa ł dotycz ą cych cen, po czym pó ź niej przekazywa ł a je Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który w ramach czynno ś ci nadzorczych nie uchyli ł jednak ż adnej z uchwa ł (karta – 54). Ustalono tak ż e, i ż ż adna z okr ę gowych izb, które podj ęł y uchwa ł y w sprawie cen, nie poci ą gn ęł a cz ł onków samorz ą du lekarzy weterynarii do odpowiedzialno ś ci dyscyplinarnej z powodu niestosowania si ę do postanowie ń tych uchwa ł . Ponadto, w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego, w odpowiedzi na wezwanie Prezesa UOKiK z dnia 14 stycznia 2004 roku, Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna, pismem z dnia 22 stycznia 2004 roku (karta – 30), wskaza ł a, i ż w pierwszym roku funkcjonowania Izby (I Zjazd Za ł o ż ycielski odby ł si ę w dniu 25 maja 1991 roku) spo ś ród cz ł onków Izby powo ł ano Komisj ę Cennikow ą , której zadaniem by ł o okre ś lenie orientacyjnego poziomu cen na ś wiadczone us ł ugi lekarsko – weterynaryjne. Cennik ten nie zosta ł jednak zatwierdzony uchwa łą Rady Izby. Izba wyja ś nia ł a tak ż e, ż e Uchwa ł a nr 6/94 z dnia 9 lutego 1994 roku okre ś li ł a jedynie wzorzec optymalnych op ł at za us ł ugi lekarsko – weterynaryjne. Mia ł on stanowi ć podstaw ę dla lekarzy weterynarii przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nich us ł ugi (karta – 30). W Uchwale nie wskazywano stawek kwotowych za poszczególne us ł ugi, lecz okre ś lono liczb ę punktów za dan ą us ł ug ę lekarsko – weterynaryjn ą , podaj ą c mno ż nik za 1 punkt. Zdaniem Izby by ł a to jedynie propozycja cen, a nie obowi ą zuj ą cy i wi ążą cy lekarzy weterynarii zrzeszonych w Izbie cennik. Wyra ź nie przy tym zalecano aby lekarze przy ustalaniu ceny za us ł ug ę uwzgl ę dniali status materialny klienta. Izba t ł umaczy ł a tak ż e, i ż chcia ł a przeciwdzia ł a ć ewentualnemu zawy ż aniu cen za us ł ugi lekarsko – weterynaryjne i tym samym chroni ć interesy konsumentów (karta – 30). Przez kolejne pi ęć lat Izba nie podejmowa ł a ż adnych czynno ś ci dotycz ą cych wskazywania propozycji cen. Dopiero w 1999 roku i pó ź niej w roku 2001 Komisja Wolnej Praktyki Wielkopolskiej Izby podj ęł a prace nad now ą propozycj ą cennika. Rezultaty prac Komisji zamieszczone zosta ł y w Biuletynie Informacyjnym Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu. Izba podkre ś li ł a tak ż e, i ż nie kszta ł tuje w sposób jednoznaczny cen za us ł ugi weterynaryjne. Jedynie na bazie zebranych z obszaru dzia ł ania Izby informacji podaje ceny u ś rednione, „ de facto obowi ą zuj ą ce ju ż na tym terenie” (karta – 31). Izba wskaza ł a tak ż e, ż e zarówno Uchwa ł a nr 6/94 jak i pozosta ł e propozycje cennika z 1999 oraz 2001 roku opracowano niezale ż nie od Krajowej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Warszawie, w oparciu o konsultacje z lekarzami praktykuj ą cymi na terenie dzia ł ania Izby. Ponadto Wielkopolska Izba o ś wiadczy ł a, ż e nie wie czy lekarze weterynarii – cz ł onkowie Izby – stosowali ceny podane w cennikach. Izba o ś wiadczy ł a tak ż e, nie kontrolowa ł a w tym zakresie swoich cz ł onków (karta – 31). Opublikowanie propozycji cenników, zdaniem Izby, nie mia ł o na celu zobligowania jej cz ł onków do ich stosowania w praktyce, a jedynie „mia ł o pomóc im w opracowaniu w ł asnych kryteriów w kreowaniu cen na rynku weterynaryjnym” (karta – 31). W za łą czeniu do pisma z dnia 22 stycznia 2004 roku Izba przekaza ł a szereg dokumentów, w tym kserokopie Uchwa ł y Nr 6/94 (karta – 39 do 41), sprawozdanie Komisji Cennikowej (karta – 38), propozycji cenników z 1999 oraz 2001 roku (karty od 42 do 51). Maj ą c powy ż sze na uwadze Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł , i ż uchwa ł y w sprawie cen podj ę te przez niektóre okr ę gowe izby lekarsko – weterynaryjne, w tym przez Wielkopolsk ą Izb ę Lekarsko – Weterynaryjn ą w Poznaniu, mog ą 3 stanowi ć zakazane porozumienie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o ochronie konkurencji i konsumentów, którego celem lub skutkiem jest wyeliminowanie konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Z uwagi na fakt, ż e w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym stwierdzono wyst ę powanie o ś miu rynków w ł a ś ciwych w aspekcie geograficznym, obejmuj ą cych obszar o ś miu województw, spraw ę do dalszego prowadzenia nale ż a ł o przekaza ć w ł a ś ciwym miejscowo delegaturom Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Dlatego te ż pismem z dnia 5 lipca 2004 roku (karta 62 i 63), Prezes Urz ę du, na podstawie § 2 ust. 1 w zwi ą zku z § 3 ust. 2 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 roku w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, przekaza ł spraw ę dotycz ą c ą Wielkopolskiej Izby, zgodnie z w ł a ś ciwo ś ci ą , do prowadzenia Delegaturze Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. W dniu 20 lipca 2004 roku - z urz ę du - w oparciu o materia ł y uzyskane w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym, zosta ł o wszcz ę te post ę powanie antymonopolowe przeciwko Wielkopolskiej Izbie Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu (karta – 69). Izbie zarzucono naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez zawarcie przez Wielkopolsk ą Izb ę Lekarsko – Weterynaryjn ą w Poznaniu reprezentuj ą c ą , w formie samorz ą du zawodowego, wszystkich lekarzy weterynarii z terenu województwa wielkopolskiego wpisanych do rejestru jej cz ł onków i maj ą cych prawo wykonywania zawodu lekarza weterynarii, porozumienia eliminuj ą cego konkurencj ę na lokalnym (pokrywaj ą cym si ę z terenem województwa wielkopolskiego) rynku us ł ug lekarsko – weterynaryjnych, polegaj ą cego na ustalaniu cen za ś wiadczone us ł ugi lekarsko – weterynaryjne poprzez: - podj ę cie uchwa ł y nr 6/94 z dnia 9 lutego 1994 roku “w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi” - opracowanie przez Komisj ę Wolnej Praktyki Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej, w 1999 oraz 2001 roku “Propozycji cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych”, opublikowanej w Biuletynie Informacyjnym Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej, odpowiednio w Nr 2(31), Czerwiec 1999 r., oraz w Nr 3 (39), grudzie ń 2001. Zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego dotar ł o do strony post ę powania antymonopolowego w dniu 23 lipca 2004 roku (karta – 71). Wszystkie dokumenty uzyskane przez Prezesa Urz ę du w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym (sygn. akt DDF1 – 400/2/04/MB), postanowieniem z dnia 27 stycznia 2005 roku (karta – 148), zaliczone zosta ł y w poczet dowodów w post ę powaniu antymonopolowym, prowadzonym przez Prezesa Urz ę du – Delegatur ę w Poznaniu, o czym zawiadomiono stron ę (karta – 149 i 150). W toku post ę powania antymonopolowego Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł co nast ę puje: I. Ramy prawne funkcjonowania samorz ą du zawodowego lekarzy weterynarii. Podstaw ę do tworzenia przez ustawodawc ę samorz ą dów zawodowych stanowi art. 17 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Samorz ą dy zawodowe, zgodnie z ww. norm ą prawn ą reprezentuj ą osoby wykonuj ą ce zawody zaufania publicznego. G ł ównym ich 4 zadaniem jest sprawowanie pieczy nad nale ż ytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Samorz ą d zawodowy lekarzy weterynarii zosta ł utworzony na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 21 grudnia 1990 roku o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko – weterynaryjnych (tekst jednolity – Dz. U. 2002, Nr 187, poz. 1567 ze zm.), która okre ś la zasady jego dzia ł alno ś ci oraz zadania. W wykonywaniu swoich zada ń samorz ą d jest niezale ż ny i podlega tylko przepisom ustawy – art. 8 ust. 2 ww. ustawy. Do zada ń samorz ą du lekarzy weterynarii, zgodnie z art. 10 ust. 1 ww. ustawy, nale ż y mi ę dzy innymi: sprawowanie pieczy i nadzoru nad nale ż ytym i sumiennym wykonywaniem zawodu lekarza weterynarii, ustanawianie obowi ą zuj ą cych lekarzy weterynarii zasad etyki i deontologii weterynaryjnej oraz dba ł o ść o ich przestrzeganie, integrowanie ś rodowiska lekarsko – weterynaryjnego, zarz ą dzanie maj ą tkiem i dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą izb lekarsko – weterynaryjnych. Zadania powy ż sze samorz ą d wykonuje mi ę dzy innymi przez: przyznawanie, pozbawianie, zawieszanie oraz stwierdzanie utraty prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii, prowadzenie rejestru cz ł onków izby, wspó ł dzia ł anie w sprawach specjalizacji zawodowej, sprawowanie s ą downictwa lekarsko – weterynaryjnego w zakresie odpowiedzialno ś ci zawodowej lekarzy weterynarii oraz s ą downictwa polubownego (art. 10 ust. 2 ww. ustawy). Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna w Poznaniu – strona post ę powania antymonopolowego - jest, zgodnie z art. 8 ust. 3 ww. ustawy, obok Krajowej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej oraz innych okr ę gowych izb lekarsko – weterynaryjnych, jednostk ą organizacyjn ą samorz ą du, posiadaj ą c ą osobowo ść prawn ą . Okr ę gowa izba lekarsko – weterynaryjna, zgodnie z przepisem art. 9 ust. 2 ww. ustawy, dzia ł a na obszarze jednego lub wi ę cej województw. Okr ę gow ą izb ę lekarsko – weterynaryjn ą stanowi ą lekarze wpisani do rejestru jej cz ł onków – art. 23 ww. ustawy. Z kolei, zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustawy, ka ż dy lekarz weterynarii, posiadaj ą cy prawo wykonywania zawodu, przed podj ę ciem wykonywania zawodu na terenie okr ę gowej izby lekarsko – weterynaryjnej obowi ą zany jest uzyska ć wpis do rejestru cz ł onków tej izby. Prawo wykonywania zawodu lekarza weterynarii, osobie, która spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 2 ww. ustawy, przyznaje natomiast okr ę gowa rada lekarsko – weterynaryjna (jeden z organów okr ę gowej izby). W celu uzyskania prawa wykonywania zawodu lekarz weterynarii sk ł ada okr ę gowej radzie lekarsko – weterynaryjnej wniosek o przyznanie prawa wykonywania zawodu oraz przedstawia odpowiednie dokumenty stwierdzaj ą ce spe ł nienie okre ś lonych w ustawie wymaga ń (art. 2d ust. 1 ww. ustawy). Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna dzia ł a na obszarze województwa wielkopolskiego i jej siedzib ą jest Miasto Pozna ń . Liczba cz ł onków Izby, wed ł ug stanu na dzie ń 3 sierpnia 2004 roku, wynosi ł a 1002 lekarzy weterynarii (karta od 85 do 97). Kompetencje okr ę gowych izb lekarsko – weterynaryjnych i ich organów okre ś lone zosta ł y tak ż e w Rozdziale 4 ww. ustawy. Okr ę gowe izby dzia ł aj ą przez swoje organy, którymi s ą : 1) okr ę gowy zjazd lekarzy weterynarii, 2) okr ę gowa rada lekarsko – weterynaryjna, 3) okr ę gowa komisja rewizyjna, 4) okr ę gowy s ą d lekarsko – weterynaryjny, 5) okr ę gowy rzecznik odpowiedzialno ś ci zawodowej. Organy podejmuj ą rozstrzygni ę cia w formie uchwa ł . Najwy ż sz ą w ł adz ą Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu, jak i ka ż dej innej okr ę gowej izby lekarsko - weterynaryjnej, jest, zgodnie z przepisem art. 25 ww. 5 ustawy, okr ę gowy zjazd lekarzy weterynarii. Kompetencje okr ę gowego zjazdu lekarzy weterynarii okre ś la przepis art. 27 ww. ustawy. Zgodnie z przepisem art. 29 ww. ustawy okr ę gowa rada lekarsko – weterynaryjna kieruje dzia ł alno ś ci ą izby w okresie pomi ę dzy okr ę gowymi zjazdami lekarzy weterynarii. Kompetencje okr ę gowej rady okre ś la przepis art. 29 pkt 1 – 5 ww. ustawy. Okr ę gowa rada lekarsko – weterynaryjna wybiera spo ś ród swoich cz ł onków prezydium, które stanowi ą prezes oraz wybrani przez rad ę wiceprezesi, sekretarz, skarbnik i cz ł onkowie – art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Prezydium okr ę gowej rady dzia ł a w imieniu radu w sprawach okre ś lonych jej uchwa łą – art. 28 ust. 2 ww. ustawy. Okr ę gowa Rada Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej dodatkowo powo ł a ł a komisje (karta – 110), które pe ł ni ą funkcje pomocnicze przy realizacji poszczególnych zada ń . S ą to: 1) Komisja Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki, 2) Komisja Pa ń stwowych Lekarzy Weterynarii, 3) Komisja ds. Farmaceutycznych, 4) Komisja Bytowa, 5) Komisja ds. Skarg i Za ż ale ń . Maj ą tek izby lekarsko – weterynaryjnej stanowi ą fundusze oraz ruchomo ś ci i nieruchomo ś ci, w szczególno ś ci sk ł adki cz ł onkowskie, zapisy, darowizny, dotacje, wp ł ywy z dzia ł alno ś ci gospodarczej oraz inne wp ł ywy – art. 64 ww. ustawy. Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna w Poznaniu nie posiada statutu, ani regulaminu dzia ł ania Izby (karta – 31). II. Zagadnienie uprawnie ń samorz ą du lekarzy weterynarii do ustalania cen za us ł ugi weterynaryjne. Ż aden z powszechnie obowi ą zuj ą cych przepisów prawa, w szczególno ś ci przepisy ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko – weterynaryjnych , co przyzna ł a tak ż e Krajowa Izba Lekarsko - Weterynaryjna w pi ś mie z dnia 21 stycznia 2004 roku (karta – 8), nie przyznaje okr ę gowym izbom jak i Krajowej Izbie, uprawnienia do ustalania cen za ś wiadczone przez cz ł onków izb us ł ugi lekarsko – weterynaryjne. Tak ż e uchylone ju ż przepisy rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1995 roku w sprawie okre ś lenia wykazu towarów i us ł ug, na które ustala si ę ceny urz ę dowe (Dz. U. 1995 Nr 100, poz. 492 ze zm.) oraz przepisy rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 23 czerwca 1998 roku w sprawie okre ś lenia wykazu towarów i us ł ug, na które ustala si ę ceny urz ę dowe (Dz. U. 1998 Nr 80, poz. 515 ze zm.) – oba wydane na podstawie ustawy z dnia 26 lutego 1982 roku o cenach (tekst jednolity - Dz. U. 1988 Nr 27, poz. 195 ze zm.) - nie okre ś la ł y us ł ug lekarsko – weterynaryjnych jako us ł ug, które ś wiadczone s ą po cenach urz ę dowych. Co wi ę cej, norma prawna wynikaj ą ca z przepisu art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o zak ł adach leczniczych dla zwierz ą t (Dz. U. 2004 Nr 11, poz. 95), która wesz ł a w ż ycie w dniu 11 lutego 2004 roku, stanowi, ż e wynagrodzenie za us ł ugi weterynaryjne 1 ś wiadczone przez zak ł ad leczniczy dla zwierz ą t 2 ma charakter umowny. Ustawa z dnia 5 lipca 2001 roku o cenach 1 Us ł ug ą weterynaryjn ą , w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o zak ł adach leczniczych dla zwierz ą t, jest czynno ść maj ą ca na celu zachowanie, ratowanie lub popraw ę zdrowia zwierz ą t i ich produkcyjno ś ci, polegaj ą ca w szczególno ś ci na: badaniu stanu zdrowia zwierz ą t; rozpoznawaniu, zapobieganiu i zwalczaniu chorób zwierz ą t; leczeniu zwierz ą t; udzielaniu porad i konsultacji; piel ę gnacji zwierz ą t; wydawaniu opinii i orzecze ń (…). 2 Zak ł ad leczniczy , zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o zak ł adach leczniczych dla zwierz ą t, jest placówk ą ochrony zdrowia i dobrostanu zwierz ą t utworzona w celu ś wiadczenia us ł ug z zakresu medycyny weterynaryjnej, 6 (Dz. U. 2001 Nr 97, poz. 1050 ze zm.) stanowi tak ż e, ż e ceny towarów i us ł ug uzgadniaj ą strony zawieraj ą ce umow ę (art. 2 ust. 1). Zauwa ż y ć tak ż e wypada, ż e cena urz ę dowa, w my ś l powo ł anych wy ż ej przepisów, mo ż e by ć ustalona w rozporz ą dzeniu wydanym przez w ł a ś ciwy organ administracji rz ą dowej lub w uchwale wydanej przez organ stanowi ą cy w ł a ś ciwej jednostki samorz ą du terytorialnego. III. Ceny urz ę dowe za us ł ugi weterynaryjne. Niektóre jednak us ł ugi weterynaryjne ś wiadczone s ą po cenach urz ę dowych, które okre ś la rozporz ą dzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i wysoko ś ci wynagrodzenia za wykonywanie czynno ś ci przez lekarzy weterynarii i inne osoby wyznaczone przez powiatowego lekarza weterynarii. Chodzi tutaj jednak o sytuacje, w których powiatowy lekarz weterynarii wyznacza lekarza weterynarii lub inn ą osob ę nieb ę d ą c ą pracownikiem Inspekcji Weterynaryjnej do wykonywania czynno ś ci, o których mowa w art. 12 ust. 4 i w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. 2004 Nr 33, poz. 287 ze zm.) 3 . S ą to czynno ś ci zwi ą zane ze zwalczaniem chorób zaka ź nych zwierz ą t, zoonoz lub biologicznych czynników chorobotwórczych wywo ł uj ą cych te choroby. Dotyczy to tak ż e sytuacji gdy powiatowy lekarz weterynarii z przyczyn finansowych lub organizacyjnych nie jest w stanie wykona ć ustawowych zada ń Inspekcji. Mo ż e on wtedy wyznacza ć do wykonywania tych zada ń ( np. ochronnych szczepie ń psów i kotów przeciwko w ś ciekli ź nie i bada ń rozpoznawczych) - na czas okre ś lony - lekarzy weterynarii nieb ę d ą cych pracownikami Inspekcji. Wynagrodzenie w takich sytuacjach sk ł ada si ę z dwóch cz ęś ci. Obejmuje ono cz ęść podstawow ą , której wysoko ść ustala si ę wed ł ug stawek okre ś lonych w za łą czniku do ww. rozporz ą dzenia oraz zwrot udokumentowanych kosztów, w tym kosztów dojazdu oraz u ż ytych, w zwi ą zku z wykonywaniem ww. czynno ś ci, produktów leczniczych weterynaryjnych i wyrobów medycznych. Wynagrodzenie jest wyp ł acane po uprzednim zatwierdzeniu rachunków przez organ Inspekcji Weterynaryjnej, który wyznaczy ł osob ę do wykonywania czynno ś ci - § 6 ww. rozporz ą dzenia. Tak ż e na gruncie poprzednio obowi ą zuj ą cego stanu prawnego tzn. na gruncie art. 44 i art. 44b ustawy z dnia z dnia 24 kwietnia 1997 roku o zwalczaniu chorób zaka ź nych zwierz ą t, badaniu zwierz ą t rze ź nych i mi ę sa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (tekst jednolity - Dz. U. 1999 r. Nr 66 poz. 752 ze zm.) 4 organowi Inspekcji Weterynaryjnej przys ł ugiwa ł y kompetencje do wyznaczenia na czas okre ś lony lekarzy weterynarii nieb ę d ą cych pracownikami Inspekcji Weterynaryjnej do wykonywania niektórych czynno ś ci, za wykonanie których przys ł ugiwa ł o wynagrodzenie, okre ś lane w drodze rozporz ą dzenia przez Ministra w ł a ś ciwego do spraw rolnictwa, na wniosek G ł ównego Lekarza Weterynarii, po zasi ę gni ę ciu opinii Krajowej Rady Lekarsko-Weterynaryjnej. zwanych us ł ugami weterynaryjnymi, wyposa ż on ą w ś rodki maj ą tkowe, a w szczególno ś ci w pomieszczenia, aparatur ę i sprz ę t dostosowane do zakresu ś wiadczonych us ł ug. Zak ł adem leczniczym dla zwierz ą t jest gabinet weterynaryjny, przychodnia weterynaryjna, lecznica weterynaryjna, klinika weterynaryjna, weterynaryjne laboratorium diagnostyczne – art. 4 ust. 1 ww. ustawy. 3 Ustawa wesz ł a w ż ycie w dniu 1 maja 2004 roku – art. 43 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej . 4 Ustawa utraci ł a moc obowi ą zuj ą c ą w dniu 1 maja 2004 roku, na podstawie art. 94 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierz ą t oraz zwalczaniu chorób zaka ź nych zwierz ą t (Dz. U. 2004 r. Nr 69 poz. 625). 7 IV. Odpowiedzialno ść zawodowa lekarzy weterynarii. Lekarz weterynarii, zgodnie z norm ą prawn ą wynikaj ą ca z art. 4 ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko – weterynaryjnych , jest obowi ą zany wykonywa ć zawód ze szczególn ą staranno ś ci ą , w oparciu o zasady etyki i deontologii weterynaryjnej. Norma ta jest powtórzona w przepisie art. 19 ww. ustawy i stanowi, ż e cz ł onkowie samorz ą du s ą obowi ą zani przestrzega ć zasad etyki i deontologii weterynaryjnej oraz innych przepisów zwi ą zanych z wykonywaniem zawodu lekarza weterynarii, a tak ż e uchwa ł w ł adz i organów samorz ą du lekarzy weterynarii. Cz ł onkowie samorz ą du podlegaj ą odpowiedzialno ś ci zawodowej przed s ą dami lekarsko – weterynaryjnymi za post ę powanie sprzeczne z zasadami etyki i deontologii weterynaryjnej oraz za naruszenie przepisów o wykonywaniu zawodu lekarza weterynarii – art. 45 ww. ustawy. Sprawy odpowiedzialno ś ci zawodowej lekarzy weterynarii rozpatruj ą okr ę gowe s ą dy lekarsko – weterynaryjne i Krajowy S ą d Lekarsko – Weterynaryjny. Sankcje za post ę powanie sprzeczne z zasadami etyki i deontologii weterynaryjnej oraz za naruszenie przepisów o wykonywaniu zawodu lekarza weterynarii okre ś la przepis art. 46 ust. 1 ww. ustawy. S ą d lekarsko – weterynaryjny mo ż e wi ę c orzec kar ę : - upomnienia, - nagany, - zawieszenia prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii na okres od trzech miesi ę cy do trzech lat, - pozbawienia prawa wykonywania zawodu. Post ę powanie w sprawach odpowiedzialno ś ci zawodowej lekarzy weterynarii jest regulowane ponadto przez rozporz ą dzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Ż ywno ś ciowej z dnia 29 lipca 1993 roku w sprawie post ę powania dotycz ą cego odpowiedzialno ś ci zawodowej lekarzy weterynarii (Dz. U. 1993 Nr 79, poz. 371) . Obecnie obowi ą zuj ą cy Kodeks Etyki i Deontologii Weterynaryjnej (karta – 11 do 12 verte ) ustanowiono moc ą Uchwa ł y Nr 16/2001/V (karta – 10), z dnia 17 czerwca 2001 roku, w sprawie przepisów wprowadzaj ą cych Kodeks Etyki i Deontologii Weterynaryjnej (dalej „Kodeks”) , podj ę tej przez V Krajowy Zjazd Lekarzy Weterynarii (najwy ż sza w ł adza samorz ą du lekarzy weterynarii, zgodnie z art. 35 ww. ustawy) . Kodeks, po uprzednim opublikowaniu w „ Ż yciu Weterynaryjnym” wszed ł w ż ycie w dniu 1 listopada 2001 roku. Norma wynikaj ą ca z art. 6 ww. Kodeksu stanowi, ż e lekarz weterynarii wykonuje swój zawód, opieraj ą c si ę na wspó ł czesnej wiedzy, obowi ą zuj ą cym prawie, ze szczególnym uwzgl ę dnieniem niniejszego Kodeksu. Ponadto, zgodnie z art. 15 Kodeksu, wykonywanie zawodu lekarza weterynarii mo ż e odbywa ć si ę jedynie na zasadach i warunkach okre ś lonych odpowiednimi przepisami, a tak ż e uchwa ł ami samorz ą du lekarzy weterynarii. Norma wynikaj ą ca z art. 10 ust. 3 stanowi ponadto, ż e nieprzestrzeganie uchwa ł organów samorz ą du lekarzy weterynarii oraz dzia ł anie na szkod ę tego samorz ą du, w tym niep ł acenie sk ł adek cz ł onkowskich, stanowi przewinienie zawodowe. Przepis art. 32 Kodeksu stanowi tak ż e, ż e obowi ą zkiem lekarza weterynarii jest przestrzeganie zasad uczciwej konkurencji w prowadzeniu praktyki lekarsko – weterynaryjnej. Obowi ą zkiem lekarza weterynarii, jest tak ż e, zgodnie z art. 46 ust. 2 Kodeksu, przestrzeganie zasad uczciwej konkurencji w prowadzeniu prywatnej praktyki oraz przestrzeganie uchwa ł samorz ą du w tym zakresie. Zgodnie z art. 26 ust. 1 Kodeksu wysoko ść honorarium za wykonane czynno ś ci lekarza weterynarii jest warto ś ci ą umown ą . Ustalaj ą c honorarium winien on jednak 8 uwzgl ę dni ć wytyczne samorz ą du zawodowego, wk ł ad swojej pracy, ponoszonych kosztów w ł asnych, a tak ż e sytuacj ę materialn ą posiadacza i warto ść zwierz ę cia. V. Dzia ł ania Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w zakresie ustalania cen. Z dokumentów za łą czonych do pisma Wielkopolskiej Izby z dnia 22 stycznia 2004 roku (karta od 30 do 51) wynika, jak wspomniano ju ż wy ż ej, ż e w pierwszym roku funkcjonowania Izby spo ś ród cz ł onków Izby powo ł ano Komisj ę Cennikow ą , której zadaniem by ł o okre ś lenie orientacyjnego poziomu cen na ś wiadczone us ł ugi lekarsko – weterynaryjne. Komisja Cennikowa, z ł o ż ona z pi ę ciu cz ł onków Rady Izby, w sierpniu 1991 roku, opracowa ł a cennik funkcjonuj ą cy pod nazw ą „Minimalne ceny za us ł ugi weterynaryjne z zakresu profilaktyki i lecznictwa na teren Wielkopolski” (karta – 32 do 37). Zosta ł on zatwierdzony przez Okr ę gow ą Rad ę Wielkopolskiej Izby w dniu 2 pa ź dziernika 1991 roku (nie w formie uchwa ł y), a nast ę pnie w tym samym miesi ą cu opublikowany w pierwszym numerze Biuletynu Informacyjnego Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu (karta 38) – organie prasowym samorz ą du wydawanym co kwarta ł i dostarczanym cz ł onkom Izby za po ś rednictwem Poczty (karta – 155). Cennik cechowa ł a du ż a szczegó ł owo ść . Podawano w nim kwotowe stawki za poszczególne czynno ś ci. I tak przyk ł adowo, za trzebienie ogiera cena wynosi ł a 150 000 z ł otych (przed denominacj ą 5 ), za pomoc przy skomplikowanym porodzie u krowy – 30 000 z ł , a za u ś pienie zwierz ę cia, bez kosztów ś rodka i likwidacji zw ł ok – 24 000 z ł . W cenniku ustalono ponadto minimalna mar żę na leki i inne materia ł y w wysoko ś ci 15%. Ponadto w uwagach ko ń cowych wskazano, ż e w indywidualnych wypadkach nale ż y uwzgl ę dni ć status materialny klienta, a przy wykonywaniu zabiegów specjalistycznych u zwierz ą t luksusowych, cen ę za us ł ug ę mo ż na zwielokrotni ć , po uprzednim uzgodnieniu z w ł a ś cicielem. Podkre ś lono dobitnie, ż e wymienione w cenniku ceny zosta ł y ustalone przez Komisj ę Cennikow ą Wielkopolskiej Izby Lekarsko - Weterynaryjnej i zatwierdzone w dniu 2 pa ź dziernika 1991 roku przez Okr ę gow ą Rad ę Izby, jako ceny minimalne, a stosowanie, w celach konkurencyjnych, stawek ni ż szych od ustalonych w cenniku, b ę dzie naruszeniem art. 19 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 1990 roku o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko – weterynaryjnych (tekst jednolity – Dz. U. 2002, Nr 187, poz. 1567 ze zm.) i w zwi ą zku z tym b ę dzie poci ą ga ł o za sob ą sankcje karne przewidziane w art. 46 ust. 1 ww. ustawy (karta - 37). Przewodnicz ą cy Komisji, w sprawozdaniu z jej dzia ł alno ś ci, z dnia 2 pa ź dziernika 1993 roku, podkre ś la ł , ż e cennik by ł pomocny w prowadzeniu praktyk lekarsko – weterynaryjnych, gdy ż stanowi ł podstaw ę do negocjowania op ł at za ś wiadczone us ł ugi lekarsko – weterynaryjne (karta – 38). Na skutek jednak wydanej opinii prawnej wskazuj ą cej na bezprawno ść wydawania przez izby lekarsko – weterynaryjne cenników obejmuj ą cych ceny minimalne, Komisja Cennikowa opracowa ł a nowy cennik, tym razem pod nazw ą „Orientacyjny poziom cen za us ł ugi lekarsko – weterynaryjne”. Cennik ten, w odró ż nieniu od poprzedniego, nie podawa ł stawek kwotowych za poszczególne us ł ugi, a okre ś la ł jedynie ilo ść punktów za zabieg lub inn ą us ł ug ę , podaj ą c jednocze ś nie mno ż nik za 1 punkt. W czasie, w którym opracowano cennik 1 pkt by ł wart 500 z ł (przed denominacj ą ). Za ł o ż enia by ł y jednak takie aby, maj ą c na uwadze inflacj ę i wzrastaj ą ce koszty, warto ść za 1 punkt z czasem ros ł a. Liczba punktów za dan ą czynno ść mia ł a natomiast pozostawa ć bez zmian. W sprawozdaniu wyra ż ono tak ż e przekonanie, i ż przygotowywana w tamtym czasie 5 Na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o denominacji z ł otego (Dz. U. 1994 Nr 84, poz. 386 ze zm.) dokonano ekwiwalentnej denominacji z ł otego, wprowadzaj ą c do obrotu z dniem 1 stycznia 1995 roku now ą jednostk ę pieni ęż n ą , która mia ł a warto ść równ ą 10 000 „starych” z ł otych. 9 nowelizacja ustawy z dnia 21 grudnia 1990 roku o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko – weterynaryjnych (tekst jednolity – Dz. U. 2002, Nr 187, poz. 1567 ze zm.) rozwi ąż e problem kompetencji izb do wydawania cenników za us ł ugi lekarsko – weterynaryjne i ż e znajdzie si ę w niej norma prawna przyznaj ą c ą izbom prawo do „okre ś lania wzorców optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne, jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi” (karta – 38). W dniu 9 lutego 1994 roku Okr ę gowa Rada Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu podj ęł a Uchwa łę nr 6 / 94 r. w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi (karta 39 do 41). Uchwa ł a ta, jak wynika z analizy jej tre ś ci, w zasadzie uwzgl ę dnia wnioski i propozycje Komisji Cennikowej wyra ż one w sprawozdaniu z dnia 2 pa ź dziernika 1993 roku i opracowanym przez ni ą cenniku funkcjonuj ą cym pod nazw ą „Orientacyjny poziom cen za us ł ugi lekarsko – weterynaryjne”. Uchwa ł a sk ł ada ł a si ę z dwóch paragrafów, z tym, ż e pierwszy z nich wskazywa ł liczb ę punktów za us ł ug ę lekarsko – weterynaryjna i podzielony by ł na siedem punktów (okre ś lonych cyframi rzymskimi), natomiast drugi stanowi ł o terminie wej ś cia w ż ycie przedmiotowej uchwa ł y. Uchwa ł a, zgodnie z § 1, ustala ł a wzorzec wska ź nikowy. W uchwale, podobnie jak w ww. cenniku, okre ś lono konkretn ą ilo ść punktów za us ł ug ę lekarsko – weterynaryjn ą . Przewidywano tak ż e, ż e w miar ę wzrostu kosztów utrzymania i wzrostu inflacji warto ść za jeden punkt b ę dzie podwy ż szana – zd. 2 § 1 uchwa ł y (karta - 39). Warto ść za jeden punkt w dniu wej ś cia w ż ycie uchwa ł y (tj. w dniu 9 lutego 1994 roku) ustalono, zgodnie z § 5 „Uwag ko ń cowych”, na kwot ę 500 z ł otych (karta – 41). Uchwa ł a podzieli ł a czynno ś ci lekarsko – weterynaryjne wed ł ug ró ż nych kryteriów np. profilaktyka u zwierz ą t gospodarskich, zabiegi szczegó ł owe u zwierz ą t gospodarskich, profilaktyka i lecznictwo ma ł ych zwierz ą t itp. I tak przyk ł adowo za badanie ginekologiczne klaczy wskazano 150 pkt (75 000 „starych” z ł otych) – poz. I.2.a Uchwa ł y, a za takie samo badanie krowy 50 pkt (25 000 „starych” z ł otych) – poz. I.2.b. Za operacj ę przepukliny ź rebi ę cia wskazywano 500 pkt (250 000 starych z ł otych) – poz. V.5.a, a ś wini – 100 pkt (50 000 starych z ł otych) – poz. V.5.c. Za kastracj ę ogiera wskazywano 500 pkt (250 000 „starych” z ł otych) – poz. V.6.a, natomiast za kastracj ę buhaja – 300 pkt (150 000 starych z ł otych) – poz. V.6.b. Za eutanazj ę zwierz ę cia wskazywano 100 pkt (50 000 starych z ł otych) – poz. VI.11. Uchwa ł a zawiera ł a tak ż e wskazówki mówi ą ce, i ż w przypadku leczenia lub wykonywania zabiegów u wi ę kszej ilo ś ci zwierz ą t lub dalszego tych samych zwierz ą t proponuje si ę proporcjonalne zmniejszenie stawek (karta – 40). W uwagach ko ń cowych uchwa ł y wskazano ponadto, ż e propozycja op ł at nie obejmuje kosztów leków, zu ż ytych innych materia ł ów i kosztów dojazdów. Wskazano tak ż e, ż e za us ł ugi wykonywane w godzinach od 22 00 – 7 00 oraz w niedziel ę i ś wi ę ta stawki mo ż na zwi ę kszy ć o 50 % oraz ż e w indywidualnych przypadkach nale ż y uwzgl ę dni ć status materialny klienta. Uchwa ł a stanowi ł a tak ż e, ż e przy wykonywaniu zabiegów specjalistycznych zw ł aszcza przy u ż yciu sprz ę tu wysokiej klasy oraz zabiegów u zwierz ą t luksusowych cen ę za us ł ug ę mo ż na zwi ę kszy ć po uprzednim uzgodnieniu z w ł a ś cicielem (karta – 41). W okresie do 1999 roku Wielkopolska Izba (jej organy i inne powo ł ane przez ni ą komisje) nie podejmowa ł a ż adnych nowych uchwa ł w sprawie cen za us ł ugi lekarsko – weterynaryjne. Nie dokonano tak ż e zmiany podj ę tej w roku 1994 Uchwa ł y nr 6/94 w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi. 10 Dopiero w roku 1999 Komisja Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki – pomocnicza komisja do realizacji konkretnych zada ń , powo ł ana przez Okr ę gow ą Rad ę Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu, opracowa ł a „ Propozycj ę cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych” (karta – 31). Zosta ł on opublikowany w Biuletynie Informacyjnym Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej nr 2 (31) – czerwiec 1999 r. (karta – 99 s. 28 – 35) Propozycja cennika zawiera ł a 139 pozycji i by ł a podzielona na cz ęś ci. Pierwsza dotyczy ł a tzw. du ż ych zwierz ą t i obejmowa ł a ró ż norodne us ł ugi lekarsko – weterynaryjne (63 pozycje us ł ug). Zaznaczono przy tym wyra ź nie, ż e cena za ww. us ł ugi nie obejmuje kosztów leków i ś rodków do znieczulenia. Druga cz ęść dotyczy ł a tzw. ma ł ych zwierz ą t a trzecia drobiu. Ceny za okre ś lone us ł ugi lekarsko – weterynaryjne okre ś lone by ł y kwotowo w z ł otych polskich. Co do zasady ceny przedstawiane by ł y za pomoc ą jednej warto ś ci liczbowej. Wyj ą tek dotyczy ł pozycji nr 109 – Osteosynteza (po łą czenie ko ś ci za pomoc ą pewnego systemu np. gwo ź dziowanie) gdzie cen ę okre ś lono za pomoc ą przedzia ł u zamkni ę tego (100 – 200 PLN). I tak dla przyk ł adu propozycja ceny za badanie ginekologiczne u klaczy wynosi ł a 25 PLN (poz. 2.2.a ww. propozycji cennika), a u krowy 10 PLN (poz. 2.2.b). Za operacj ę przepukliny mosznowej u konia powy ż ej 3 miesi ą ca ż ycia lub byd ł a powy ż ej 6 miesi ą ca ż ycia proponowana cena wynosi ł a 100 PLN (poz. 46), natomiast za operacj ę przepukliny p ę pkowej tak ż e u konia powy ż ej 3 miesi ą ca ż ycia lub byd ł a powy ż ej 6 miesi ą ca ż ycia proponowana cena wynosi ł a 50 PLN (poz. 46). Cena za operacj ę przepukliny mosznowej u ś wini wynosi ł a 10 PLN (poz. 46), a za operacje przepukliny p ę pkowej u ś wini 15 PLN (poz. 46). Za kastracj ę ogiera proponowana cena wynosi ł a 100 PLN (poz. 51.1), a za buhaja powy ż ej 1 roku ż ycia 40 PLN (poz. 51.2). Za dokonanie eutanazji zwierz ę cia proponowana cena wynosi ł a 25 PLN (poz. 91). Propozycja cennika przewidywa ł a tak ż e, ż e „w przypadku wykonania us ł ug nie mieszcz ą cych si ę w cenniku przeprowadza si ę kalkulacj ę czasowo – cenow ą (tzn. ilo ść zu ż ytego czasu razy 20,00 PLN za 1 godzin ę ”. W uwagach ko ń cowych jeszcze raz podkre ś lono, ż e propozycja nie obejmuje kosztów leków zu ż ytych, innych materia ł ów i kosztów dojazdu. Podobnie jak w przypadku Uchwa ł y nr 6/94 r. zasugerowano, ż e „za us ł ugi wykonywane w godzinach 22 00 – 7 00 oraz niedziel ę , ś wi ę ta stawki mo ż na zwi ę kszy ć o 50 %”. Powtórzono tak ż e, ż e „w indywidualnych przypadkach prosz ę uwzgl ę dni ć status materialny klienta”. Na ko ń cu dodano tak ż e, ż e cen ę za us ł ug ę mo ż na zwi ę kszy ć po uprzednim uzgodnieniu z w ł a ś cicielem oraz wskazano, ż e „przy wykonywaniu zabiegów u wi ę kszej ilo ś ci zwierz ą t cen ę za us ł ug ę mo ż na obni ż y ć max do 30 %” (karta – 99 s. 35). Kolejn ą Propozycj ę cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych Komisja Wolnej Praktyki Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu opracowa ł a w 2001 roku. Zosta ł a ona opublikowana w Biuletynie Informacyjnym Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej Nr 3 (39) – grudzie ń 2001 (karta – 98 s. 13 – 20). Spis tre ś ci ww. Biuletynu wskazuje jednak, ż e od strony 13 do 20 czytelnik znajdzie nie propozycj ę cennika ale „cennik us ł ug lekarsko – weterynaryjnych”. Cennik zosta ł podzielony na 3 dzia ł y. Pierwszy dotyczy tzw. ma ł ych zwierz ą t i obejmuje diagnostyk ę , zabiegi podstawowe, zabiegi chirurgiczne - g ł owa i szyja, zabiegi chirurgiczne – tu ł ów i ogon, zabiegi chirurgiczne – ko ń czyny oraz szczepienia profilaktyczne. Drugi dzia ł cennika dotyczy tzw. du ż ych zwierz ą t (ko ń , krowa, ś winia, owca, koza, prosi ę , jagni ę , ptak u ż ytkowy, ryba) i obejmuje ró ż ne badania i zabiegi. Dzia ł trzeci dotyczy ł drobiu i obejmuje ró ż ne czynno ś ci takie jak nadzór na ferm ą , przegl ą d stada czy szczepienia. Ceny za okre ś lone us ł ugi lekarsko – weterynaryjne okre ś lone by ł y kwotowo w z ł otych polskich. Sposób przedstawiania cen w tym cenniku by ł jednak bardziej rozbudowany ni ż w poprzednim. Ceny przedstawione by ł y bowiem za pomoc ą jednej warto ś ci liczbowej (np. 10 PLN, 300 PLN) albo za pomoc ą zamkni ę tego przedzia ł u (np. 150 – 200 PLN, 300 – 600 PLN). Ceny przedstawiano tak ż e za pomoc ą przedzia ł u jednostronnie 11 zamkni ę tego od góry (np. do 150 PLN, do 50 PLN, do 1000 PLN). Taki sposób prezentacji cen jest jednak wyj ą tkiem. Dla przyk ł adu wskaza ć mo ż e, ż e propozycja ceny za badanie ginekologiczne u klaczy wynosi ł a 30 PLN (Dzia ł II poz. 2.2. ww. propozycji cennika), a u krowy 15 PLN (Dzia ł II poz. 2.2.). Za operacj ę przepukliny mosznowej u konia powy ż ej 3 miesi ą ca ż ycia lub byd ł a powy ż ej 6 miesi ą ca ż ycia proponowana cena wynosi ł a 150 PLN (Dzia ł II, II Zabiegi, poz. 26), natomiast za operacj ę przepukliny p ę pkowej tak ż e u konia powy ż ej 3 miesi ą ca ż ycia lub byd ł a powy ż ej 6 miesi ą ca ż ycia proponowana cena wynosi ł a 80 PLN (Dzia ł II, II Zabiegi, poz. 26). Cena za operacj ę przepukliny mosznowej u ś wini wynosi ł a 20 PLN (Dzia ł II, II Zabiegi, poz. 26), a za operacje przepukliny p ę pkowej u ś wini 30 PLN (Dzia ł II, II Zabiegi, poz. 26). Za kastracj ę ogiera proponowana cena wynosi ł a 200 PLN (Dzia ł II, Du ż e zwierz ę ta, poz. 21.1), a za buhaja powy ż ej 1 roku ż ycia 50 PLN (Dzia ł II, Du ż e zwierz ę ta, poz. 21.2). Porównuj ą c propozycje cennika z roku 1999 i 2001, na przyk ł adzie cho ć by ww. pozycji, z ł atwo ś ci ą mo ż na stwierdzi ć , i ż proponowane ceny wzros ł y niekiedy do ść znacznie. Podobnie jak poprzednia propozycja cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych tak ż e i ta propozycja zawiera ł a uwagi ko ń cowe, których tre ść by ł a w zasadzie identyczna z zawartymi w propozycji cennika z 1999 roku. Jedyna ró ż nica dotyczy ł a ceny proponowanej za wykonanie us ł ugi nie mieszcz ą cej si ę w cenniku. W takim wypadku przeprowadza si ę kalkulacj ę czasowo – cenow ą mno żą c ilo ść zu ż ytego czasu razy 40 PLN za godzin ę pracy. W tym przypadku proponowana cena wzros ł a o 100%. Propozycja cennika z 2001 roku zawiera ł a dodatkowo tak ż e komentarz, którego nie posiada ł a propozycja z roku 1999. Podkre ś lano w nim, i ż „pozycje cennika by ł y konsultowane z Kole ż ankami i Kolegami w wielu powiatach. By ł y kilkakrotnie zmieniane i poprawiane”. Wskazano tak ż e, ż e „ceny z zakresu ma ł ych zwierz ą t tworzyli g ł ównie lekarze z du ż ych o ś rodków miejskich dysponuj ą cy specjalistycznym sprz ę tem i doskonale wyposa ż onymi klinikami. W konstruowaniu cennika dla du ż ych zwierz ą t ogromny wp ł yw odegra ł a post ę puj ą ca pauperyzacja gospodarstw wiejskich, co wyra ż a si ę w umiarkowanym lub wr ę cz ż adnym wzro ś cie us ł ug w stosunku do lat ubieg ł ych”. Komentarz zawiera tak ż e apel do lekarzy weterynarii – cz ł onków Wielkopolskiej Izby - aby w swojej ci ęż kiej i odpowiedzialnej pracy pami ę tali jednak nie tylko o ubo ż ej ą cym rolniku, ale w miar ę mo ż liwo ś ci cenili swoje kompetencje, zaanga ż owanie, swoj ą wiedz ę i nie czynili ze swojego zawodu „taniego rzemios ł a”, gdy ż mo ż e si ę to obróci ć przeciwko nim tzn. lekarzom weterynarii (karta 98 s. 20). VI. Charakter cen w wyja ś nieniach Izby. W odpowiedzi z dnia 3 sierpnia 2004 roku (karta – 79) na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego, Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna w Poznaniu poinformowa ł a, ż e w dniu 7 maja 2004 roku Uchwa łą Nr 57/2004/III Okr ę gowej Rady Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu (karta – 82) uchylono Uchwa łę nr 6/94 z dnia 9 lutego 1994 roku w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi. Odpowiedzia ł a tak ż e, ż e po 2001 roku Komisja Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki, ani te ż inne komisje pomocnicze czy te ż organy Izby nie podejmowa ł y dzia ł a ń zmierzaj ą cych do opracowania nowej propozycji cennika za us ł ugi lekarsko – weterynaryjne. Jednocze ś nie Izba przyzna ł a, ż e w roku 1999 oraz 2001 nie podj ęł a kolejnych uchwa ł w sprawie cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych. Uzna ł a bowiem, i ż gdyby podj ęł a tak ą uchwa łę , opieraj ą c si ę na cenniku opracowanym przez Komisj ę Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki, dzia ł a ł aby wbrew przepisom prawa. Dlatego te ż opracowane 12 przez ww. Komisj ę cenniki „ (…) by ł y wy łą cznie wskazówk ą dla lekarzy weterynarii wolnej praktyki, co do ustalania w ł asnych cen na us ł ugi lekarsko – weterynaryjne” (karta – 79). Izba twierdzi tak ż e, ż e w cennikach nie kszta ł towa ł a cen za us ł ugi lekarsko – weterynaryjne a jedynie, na bazie zebranych informacji z obszaru dzia ł ania Izby, tzn. z obszaru województwa wielkopolskiego, poda ł a u ś rednione ceny, które de facto ju ż na tym obszarze obowi ą zywa ł y (karta – 79). Wed ł ug Izby opublikowanie propozycji cenników nie mia ł o na celu zobligowania cz ł onków Izby do stosowania ich w praktyce, „a jedynie mia ł o pomóc im w opracowaniu w ł asnych kryteriów w kreowaniu cen na rynku weterynaryjnym” (karta – 80). S ą to, zdaniem Izby, ceny orientacyjne oparte na ś rednich cenach stosowanych na terenie dzia ł ania Izby (karta – 31). Potwierdza to tak ż e przewodnicz ą cy Komisji Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki, który w pi ś mie b ę d ą cym za łą cznikiem do wyja ś nie ń Izby z dnia 13 pa ź dziernika 2004 roku (karta – 142), informuje, ż e zamieszczone w Propozycjach Cennika ceny „maj ą jedynie charakter informacyjny, wska ź nikowy” (karta 143) Przewodnicz ą cy ww. Komisji wskazuje tak ż e, ż e zebrane informacje o stosowanych cenach przez „kolegów z ró ż nych lecznic, osobno dla ma ł ych, osobno dla du ż ych zwierz ą t” stanowi ł y podstaw ę do sporz ą dzenia listy wykonywanych czynno ś ci i orientacyjnych cen, które stosuj ą „koledzy” (tzn. lekarze weterynarii). Ponadto przewodnicz ą cy ww. Komisji zauwa ż y ł , i ż „ka ż da korporacja zawodowa opracowuje taki orientacyjny cennik, cho ć by z tych wzgl ę dów, ż e nie wszystkie czynno ś ci s ą wykonywane przez ka ż dego lekarza, a kieruj ą c pacjenta do specjalistycznej kliniki nale ż y poinformowa ć klienta z jakimi przybli ż onymi kosztami ten musi si ę liczy ć .” Jednocze ś nie Izba nie posiada ż adnych informacji na temat faktycznego wp ł ywu uchwa ł y czy te ż propozycji cenników na ceny stosowane przez poszczególnych lekarzy weterynarii (karta – 142). Zgodnie z o ś wiadczeniem Izby, Okr ę gowy Rzecznik Odpowiedzialno ś ci Zawodowej nie prowadzi ł ż adnego post ę powania w sprawach odpowiedzialno ś ci zawodowej lekarzy weterynarii z powodu nieprzestrzegania Uchwa ł y Nr 6/94 r. w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi lub innych aktów zawieraj ą cych wskazówki dotycz ą ce cen za ś wiadczone us ł ugi lekarsko – weterynaryjne (karta – 31). W Biuletynie Informacyjnym nr 14 (50) – wrzesie ń 2004 r. (za dat ę ukazania si ę , zgodnie z o ś wiadczeniem Izby, nale ż y przyj ąć dzie ń 21 pa ź dziernika 2004 roku – karta 155) na stronie czwartej, Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna w Poznaniu zamie ś ci ł a informacj ę , ż e lekarze weterynarii prowadz ą cy zak ł ady lecznicze dla zwierz ą t winni stosowa ć ceny wolnorynkowe na us ł ugi lekarsko – weterynaryjne (karta – 145 s. 4). Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna, zgodnie z udzielon ą odpowiedzi ą , utrzymuje si ę wy łą cznie ze sk ł adek swoich cz ł onków oraz darowizn, które s ą przeznaczane na dzia ł alno ść statutow ą , w szczególno ś ci na organizacj ę okr ę gowych zjazdów lekarzy weterynarii (karta – 80). W roku rozliczeniowym 2004 Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna w Poznaniu osi ą gn ęł a przychód w wysoko ś ci [usuni ę to] PLN (s ł ownie: [usuni ę to]) – karta 155. Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: 13 I. Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna jako zwi ą zek przedsi ę biorców. Norma prawna wynikaj ą ca z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż zakazane s ą porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, polegaj ą ce w szczególno ś ci na ustalaniu, bezpo ś rednio lub po ś rednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzeda ż y towarów. Poprzez porozumienia rozumie si ę , zgodnie z przepisem art. 4 pkt 4 ww. ustawy umowy zawierane mi ę dzy przedsi ę biorcami, mi ę dzy zwi ą zkami przedsi ę biorców oraz mi ę dzy przedsi ę biorcami i ich zwi ą zkami albo niektóre postanowienia tych umów, uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki, uchwa ł y lub inne akty zwi ą zków przedsi ę biorców lub ich organów statutowych. Z kolei przez zwi ą zek przedsi ę biorców, zgodnie z przepisem art. 4 pkt 2 ww. ustawy rozumie si ę izby, zrzeszenia i inne organizacje zrzeszaj ą ce przedsi ę biorców, o których mowa w przepisie art. 4 pkt 1 ww. ustawy tzn. mi ę dzy innymi osoby fizyczne wykonuj ą ce zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą ce dzia ł alno ść w ramach wykonywanego zawodu. Kartel cenowy uznawany jest w doktrynie za najci ęż sze naruszenie prawa konkurencji (tzw. hard-core restrictions ). Elementem, który najsilniej oddzia ł uje na stosunki konkurencyjne pomi ę dzy przedsi ę biorcami, a jednocze ś nie wp ł ywa na wybór ofert przez konsumentów jest bowiem cena. Konkurencja w zakresie cen pozwala na utrzymanie ich na mo ż liwym do zaakceptowania przez konsumentów i konkurentów poziomie oraz wymusza na konkurentach wzrost efektywno ś ci i redukcj ę kosztów. 6 Niew ą tpliwie lekarze weterynarii, posiadaj ą cy prawo wykonywania zawodu, wpisani na list ę cz ł onków Wielkopolskiej Izby s ą przedsi ę biorcami w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 1 lit. b ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Wykonywanie zawodu lekarza weterynarii polega bowiem na ochronie zdrowia zwierz ą t oraz weterynaryjnej ochronie zdrowia publicznego i ś rodowiska (art. 1 ust. 1 ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko – weterynaryjnych). Co wi ę cej, zdecydowana wi ę kszo ść cz ł onków Wielkopolskiej Izby jest tak ż e przedsi ę biorcami w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. 2004 Nr 173, poz. 1807). Wykonuj ą oni bowiem dzia ł alno ść gospodarcz ą w rozumieniu przepisu art. 2 ww. ustawy 7 . Tak ż e na gruncie poprzednio obowi ą zuj ą cego stanu prawnego tzn. na gruncie ustawy z dnia 19 listopada 1998 roku – Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) lekarze weterynarii uznawani byli za przedsi ę biorców i prowadzili dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej lub Rejestru Przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego (dotyczy spó ł ek partnerskich). W zwi ą zku z powy ż szym Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna w Poznaniu, jako samorz ą d zawodowy, do którego przynale ż no ść jest obligatoryjna, musi by ć uznana za zwi ą zek przedsi ę biorców, w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Potwierdza to tak ż e doktryna prawa, która wskazuje jednoznacznie, ż e zwi ą zkami przedsi ę biorców, w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , s ą organizacje samorz ą du zawodowego powo ł ane na 6 E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Wydawnictwo Twigger, Warszawa 2002, s. 71. 7 „Dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą jest zarobkowa dzia ł alno ść wytwórcza, budowlana, handlowa, us ł ugowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ci ą g ł y”. 14 podstawie przepisów ustawowych dla ró ż nych grup zawodowych, w tym lekarzy weterynarii 8 . Bez znaczenia jest przy tym fakt, ż e zwi ą zek zrzesza równie ż inne osoby nieb ę d ą ce przedsi ę biorcami w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wystarczaj ą ce jest bowiem, dla uznania zawi ą zek przedsi ę biorców, aby jego cz ł onkami byli równie ż przedsi ę biorcy 9 . Dopuszczalno ść oceny dzia ł alno ś ci samorz ą dów zawodowych przez organ antymonopolowy zosta ł a tak ż e zaaprobowana w judykaturze. Stwierdza si ę bowiem, ż e podlegaj ą ocenie przepisów ustawy antymonopolowej dzia ł ania samorz ą du zawodowego, które wykraczaj ą poza jego ustawowe kompetencje, a zarazem wywo ł uj ą negatywne skutki w zakresie rozwoju wolnej konkurencji 10 . W ocenie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji Konsumentów, w przedmiotowej sprawie zachodz ą ww. przes ł anki. II. Rynek w ł a ś ciwy Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę zawsze maj ą miejsce na okre ś lonym rynku w ł a ś ciwym. Przez rynek w ł a ś ciwy, zgodnie z przepisem art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Rynkiem geograficznym w niniejszej sprawie jest obszar dzia ł ania Wielkopolskiej Izby Lekarsko Weterynaryjnej w Poznaniu, który pokrywa si ę z obszarem województwa wielkopolskiego. Rynkiem w uj ę ciu produktowym s ą us ł ugi weterynaryjne – stanowi ą ce towar w rozumieniu przepisu art. 4 pkt. 6 ww. ustawy – których szczegó ł owy wykaz zawiera Uchwa ł a nr 6/94 r. w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi oraz Propozycja cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych, opracowana przez Komisj ę Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki Wielkopolskiej Izby, opublikowana w Biuletynie Informacyjnym Nr 2 (31) – czerwiec 1999 rok, a tak ż e Propozycja cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych , tak ż e opracowana przez Komisj ę Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki Wielkopolskiej Izby i opublikowana w Biuletynie Informacyjnym Nr 3 (39) – grudzie ń 2001. Na tak zdefiniowanym rynku w ł a ś ciwym cz ł onkowie (lekarze weterynarii) zrzeszeni w Wielkopolskiej Izbie Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu posiadaj ą w zasadzie monopol na ś wiadczenie us ł ug weterynaryjnych. Warto tak ż e w tym miejscu zauwa ż y ć , ż e niektóre czynno ś ci z zakresu us ł ug weterynaryjnych, wykonywane w zak ł adzie leczniczym dla zwierz ą t, w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o zak ł adach leczniczych dla zwierz ą t , mog ą by ć ś wiadczone przez techników weterynarii. Ograniczaj ą si ę one jednak mi ę dzy innymi do czynno ś ci pomocniczych, udzielania pierwszej pomocy, podawania leków, asystowania przy zabiegach, opieki na zwierz ę tami leczonymi w warunkach ambulatoryjnych i stacjonarnych. Powy ż sze czynno ś ci wykonywane s ą w zasadzie pod nadzorem lekarza weterynarii. III. Porozumienie. 8 E. Modzelewska – W ą chal, op. cit. s. 38. 9 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 19.11.1992 roku, XVII Amr 24/92, Orzecznictwo Gospodarcze 1993, z. 1, poz. 7 - ibidem s. 39. 10 Wyrok S ą du Antymonopolowego z 06.07.1994 roku, XVII Amr 8/94. 15 W ocenie Prezesa Urz ę du w dzia ł aniach Wielkopolskiej Izby, a konkretnie jej ustawowego organu – Okr ę gowej Rady Lekarsko Weterynaryjnej – polegaj ą cych na: 1. opracowaniu w sierpniu 1991 roku, przez Komisj ę Cennikow ą , z ł o ż on ą z pi ę ciu cz ł onków Rady Izby, cennika funkcjonuj ą cego pod nazw ą „Minimalne ceny za us ł ugi weterynaryjne z zakresu profilaktyki i lecznictwa na teren Wielkopolski” (karta – 32 do 37) i nast ę pnie zatwierdzeniu go przez Okr ę gow ą Rad ę Wielkopolskiej Izby w dniu 2 pa ź dziernika 1991 roku (nie w formie uchwa ł y) i opublikowaniu go, w tym samym miesi ą cu, w pierwszym numerze Biuletynu Informacyjnego Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu, 2. uchwaleniu w dniu 9 lutego 1994 roku przez Okr ę gow ą Rad ę Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu Uchwa ł y nr 6 / 94 r. w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi (karta – 39 do 41), 3. opracowaniu w roku 1999 przez Komisj ę Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki Wielkopolskiej Izby Propozycji cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych i opublikowaniu jej w Biuletynie Informacyjnym Nr 2 (31) – czerwiec 1999 rok (karta 99 s. 28 do 35), 4. opracowaniu w roku 2001 przez Komisj ę Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki Wielkopolskiej Izby Propozycji cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych i opublikowaniu jej w Biuletynie Informacyjnym Nr 3 (39) – grudzie ń 2001 (karta – 98 s. 13 do 20), dopatrzy ć si ę mo ż na dwóch zakazanych porozumie ń , o którym mowa w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Pierwszym z nich jest porozumienie polegaj ą ce na opracowaniu w sierpniu 1991 roku, przez Komisj ę Cennikow ą , z ł o ż on ą z pi ę ciu cz ł onków Rady Izby, cennika funkcjonuj ą cego pod nazw ą „Minimalne ceny za us ł ugi weterynaryjne (…)” i nast ę pnie zatwierdzenie go przez Okr ę gow ą Rad ę Wielkopolskiej Izby w dniu 2 pa ź dziernika 1991 roku (nie w formie uchwa ł y) i opublikowanie go, w tym samym miesi ą cu, w pierwszym numerze Biuletynu Informacyjnego. W ocenie Prezesa Urz ę du zaprzestano dopuszczania si ę tej praktyki z chwil ą uchwalenia w dniu 9 lutego 1994 roku przez Okr ę gow ą Rad ę Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu Uchwa ł y nr 6 / 94 r. Uchwalenie ww. Uchwa ł y uchyli ł o bowiem, zdaniem organu antymonopolowego , cennik „Minimalne ceny za us ł ugi weterynaryjne (…)” . W odniesieniu do ww. praktyki zastosowanie znajduje wi ę c norma prawna wynikaj ą ca z przepisu art. 68 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która stanowi, ż e nie wszczyna si ę post ę powania, je ż eli up ł yn ęł o pi ęć lat od ko ń ca roku, w którym dopuszczono si ę naruszenia przepisów ustawy. Ponadto przepis art. 93 ww. ustawy stanowi, ż e nie wszczyna si ę post ę powania w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , je ż eli od ko ń ca roku, w którym zaprzestano ich stosowania up ł yn ął rok. W ocenie organu antymonopolowego zaprzestano stosowania ww. praktyki w 1994 roku. Podkre ś lenia wymaga fakt, ż e organ antymonopolowy do czasu otrzymania od Przewodnicz ą cej Zarz ą du G ł ównego Polskiego Klubu Psa Rasowego wiadomo ś ci, z dnia 14 listopada 2003 roku, przes ł anej drog ą mailow ą , nie posiada ł informacji o ustalaniu przez samorz ą d zawodowy lekarzy weterynarii cen za ś wiadczone - przez cz ł onków tego samorz ą du - us ł ugi weterynaryjne. Zarzuty postawione Izbie, w postanowieniu o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego (karta - 69), uwzgl ę dniaj ą wi ę c jedynie dzia ł ania podj ę te od dnia 9 lutego 1994 roku. Uchwalenie w tym dniu ww. Uchwa ł y rozpoczyna, zdaniem Prezesa Urz ę du 16 ponad dziesi ę cioletni okres stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę poprzez zawarcie antykonkurencyjnego porozumienia. Okres ten nie ko ń czy si ę z chwil ą uchylenia ww. Uchwa ł y w dniu 7 maja 2004 roku (karta – 82) lecz dopiero z chwil ą opublikowania w Biuletynie Informacyjnym nr 14 (50) – wrzesie ń 2004 (karta 145 s. 4), informacji mówi ą cej, ż e „lekarze weterynarii prowadz ą cy zak ł ady lecznicze dla zwierz ą t winni stosowa ć ceny wolnorynkowe na us ł ugi lekarsko – weterynaryjne”. Zgodnie z wyja ś nieniem Izby z dnia 9 marca 2005 roku za dat ę ukazania si ę ww. biuletynu mo ż na przyj ąć dzie ń 21 pa ź dziernika 2004 roku (karta – 155). W ocenie Prezesa Urz ę du mamy zatem do czynienia z kolejnym, drugim antykonkurencyjnym porozumieniem (identyczny zakres podmiotowy – Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna w Poznaniu i przedmiotowy – us ł ugi weterynaryjne), którego pocz ą tek daje uchwalenie ww. Uchwa ł y i które na przestrzeni lat by ł o dwukrotnie „nowelizowane” poprzez opracowanie przez Komisj ę Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki Wielkopolskiej Izby, w roku 1999 oraz 2001 i opublikowanie, propozycji cenników us ł ug lekarsko weterynaryjnych. III. 1. Uchwa ł a jako forma zakazanego porozumienia. Szeroka definicja porozumienia w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów pozwala na obj ę cie zakazami wynikaj ą cymi z przepisu art. 5 ww. ustawy wszelkich form skoordynowanych dzia ł a ń niezale ż nie funkcjonuj ą cych przedsi ę biorców lub ich zwi ą zków, wywo ł uj ą cych negatywne skutki rynkowe w postaci ograniczenia b ą d ź wyeliminowania konkurencji 11 . Uchwa ł y i inne akty zwi ą zków przedsi ę biorców s ą jedn ą z form koordynacji zachowa ń przedsi ę biorców, która mo ż e by ć kwalifikowana jako porozumienie ograniczaj ą ce konkurencj ę . Niew ą tpliwie Okr ę gowa Rada Lekarsko – Weterynaryjna Wielkopolskiej Izby, co zosta ł o ju ż wskazane, jest organem jednostki organizacyjnej samorz ą du zawodowego lekarzy weterynarii jak ą jest Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna w Poznaniu i jest kompetentna do podejmowania uchwa ł , zgodnie z przepisem art. 14 ustawy o zawodzie lekarza weterynarii (…). Uchwa ł a Okr ę gowej Rady Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu z dnia 9 lutego 1994 roku Nr 6 / 94 r. w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi (karta – 39 do 41) musi wi ę c by ć uznana za porozumienie w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podkre ś la si ę tak ż e, ż e do traktowania uchwa ł jako porozumienia nie jest konieczne nadanie im wi ążą cego charakteru dla wszystkich zrzeszonych przedsi ę biorców, wystarczaj ą ce jest bowiem, ż e zamiarem (celem) zwi ą zku by ł o wywo ł anie, w drodze aktu wewn ę trznego, okre ś lonych zachowa ń przedsi ę biorców 12 . Uchwa ł y organów samorz ą du lekarzy weterynarii s ą jednak wi ążą ce dla wszystkich cz ł onków tego samorz ą du. Jak wskazano ju ż wcze ś niej, mówi o tym wyra ź nie przepis art. 19 ustawy o zawodzie lekarza weterynarii (…), który stanowi, ż e cz ł onkowie samorz ą du obowi ą zani s ą przestrzega ć zasad etyki i deontologii weterynaryjnej oraz innych przepisów zwi ą zanych z wykonywaniem zawodu lekarza weterynarii, a tak ż e uchwa ł w ł adz i organów samorz ą du lekarzy weterynarii. Nieprzestrzeganie uchwa ł organów samorz ą du lekarzy weterynarii, w my ś l art. 10 ust. 3 Kodeksu (karta – 11 v), który dla cz ł onków samorz ą du jest prawem wewn ę trznie obowi ą zuj ą cym, stanowi przewinienie zawodowe. Z kolei zgodnie z art. 46 ust. 2 Kodeksu (karta – 12), obowi ą zkiem lekarza weterynarii jest przestrzeganie zasad uczciwej konkurencji 11 E. Modzelewska – W ą chal, op. cit. s. 38. 12 D. M. Raybould, A. Firth, Law of Monopolies. Competition Law and Practice in the USA, EEC, Germany and the UK, London/ Dordrecht/ Boston 1991, s. 210 cyt. za E. Modzelewska – W ą chal, op. cit. s. 45. 17 w prowadzeniu prywatnej praktyki oraz przestrzeganie uchwa ł samorz ą du w tym zakresie. Podsumowuj ą c, obowi ą zek przestrzegania uchwa ł samorz ą du wynika co najmniej z kilku przepisów prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego jak i prawa wewn ę trznie obowi ą zuj ą cego. Lekarz weterynarii za niestosowanie si ę do uchwa ł organów samorz ą du lekarzy weterynarii podlega odpowiedzialno ś ci zawodowej, a kar ą , jak wskazano ju ż wcze ś niej, mo ż e by ć nawet pozbawienie prawa wykonywania zawodu. Nie do obronienia jest zatem stanowisko Izby, i ż cennik, zawarty w ww. Uchwale, by ł wy łą cznie propozycj ą cen, a nie obowi ą zuj ą cym i wi ążą cym lekarzy weterynarii zrzeszonych w Izbie cennikiem. W ś wietle powy ż szych przepisów prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego jak i przepisów Kodeksu, ww. uchwa ł a, nawet gdyby uzna ć j ą tylko za propozycj ę cennika, by ł a obowi ą zuj ą ca i wi ążą ca wszystkich lekarzy wpisanych do rejestru Izby. Mieli oni obowi ą zek jej stosowania. Jest oczywistym, ż e uchwa ł a nie by ł a jedynie aktem informacyjnym ale aktem, którego intencj ą , maj ą c na uwadze ww. normy prawne, by ł o kierowanie zachowaniem cz ł onków Izby. III. 2. Uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie jako posta ć zakazanego porozumienia. Dwukrotne opracowanie przez Komisj ę Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki propozycji cenników us ł ug lekarsko – weterynaryjnych, najpierw w roku 1999, a nast ę pnie w roku 2001 i opublikowanie ich w Biuletynach Informacyjnych Wielkopolskiej Izby (organie prasowym samorz ą du) uzna ć nale ż y za uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek innej formie, o których mowa w art. 4 pkt 4 lit. b ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dokonane przez zwi ą zek przedsi ę biorców. Propozycje cennika opracowane by ł y bowiem przez Komisj ę powo ł an ą przez Okr ę gow ą Rad ę Lekarsko – Weterynaryjn ą Wielkopolskiej Izby. Izba sama wskazuje, i ż komisje takie pe ł ni ą funkcje pomocnicze przy realizacji poszczególnych zada ń (karta – 110). Dzia ł aj ą wi ę c niejako na zlecenie i z upowa ż nienia Okr ę gowej Rady, czyli organu zwi ą zku przedsi ę biorców . W doktrynie podkre ś la si ę , ż e istot ą tej formy porozumienia jest koordynacja zachowa ń przedsi ę biorców nie w drodze na ł o ż enia prawnie wi ążą cego obowi ą zku wspólnego dzia ł ania, lecz przez ś wiadome wskazanie sposobu wspó ł dzia ł ania, którego celem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji. Koordynacja ta pozwala na wyeliminowanie niepewno ś ci przedsi ę biorców co do przebiegu procesów rynkowych i warunków dzia ł ania konkurentów, która to niepewno ść jest podstaw ą dzia ł ania konkurencji 13 . Podkre ś lenia wymaga, ż e w przedmiotowej sprawie, mimo podejmowania przez Izb ę wielu czynno ś ci (uchwalenie Uchwa ł y 6/94, dwukrotne opracowanie i opublikowanie propozycji cennika), ze wzgl ę du na fakt, i ż wyst ę puje ten sam podmiot porozumienia jak i przedmiot porozumienia (ceny za ś wiadczone us ł ugi weterynaryjne), mamy do czynienia z jednym porozumieniem. By ł o ono zapocz ą tkowane Uchwa łą Okr ę gowej Rady Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu z dnia 9 lutego 1994 roku Nr 6/94 r., a nast ę pnie nowelizowane czy te ż aktualizowane w drodze innych aktów, dokonywanych za wiedz ą i na zlecenie Okr ę gowej Rady Lekarsko – Weterynaryjnej Wielkopolskiej Izby. Formalnie Uchwa ł a Nr 6/94 r. obowi ą zywa ł a do dnia 7 maja 2004 roku, a propozycje cenników do chwili o ś wiadczenia z ł o ż onego przez Izb ę w Biuletynie Informacyjnym Nr 14 (50) – wrzesie ń 2004 (karta – 145 s. 4). Zarzucona stronie post ę powania antymonopolowego praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę jest wi ę c praktyk ą o charakterze ci ą g ł ym, która na przestrzeni czasu by ł a modyfikowana mi ę dzy innymi 13 E. Modzelewska – W ą chal, op. cit. s. 44 i n. 18 z powodu denominacji z ł otego, inflacji czy te ż potrzeby ustalenia bardziej jasnych i przejrzystych zasad ustalania wynagrodzenia za ś wiadczone przez lekarzy weterynarii us ł ugi weterynaryjne. Jest to wi ę c jedno porozumienie, które urzeczywistnia si ę za pomoc ą ró ż nych form. IV. Cel porozumienia. Dla uznania porozumienia za naruszaj ą ce zakaz okre ś lony w przepisie art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wystarczaj ą ce jest aby celem dzia ł a ń lub skutkiem by ł o naruszenie konkurencji. Zgodnie z orzecznictwem s ą dowym „(…) dla uznania konkretnego dzia ł ania albo zaniechania za przejaw praktyki monopolistycznej nie jest wcale konieczne, aby owo zachowanie wywo ł a ł o skutki na rynku. Dla bytu praktyki monopolistycznej wystarczaj ą cym jest ju ż bowiem sama mo ż liwo ść wyst ą pienia na rynku negatywnych skutków b ę d ą cych przejawem ograniczenia konkurencji”. 14 Tak ż e w orzecznictwie Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci w Luxemburgu przyjmuje si ę , ż e nie ma potrzeby bra ć pod uwag ę rzeczywistych skutków porozumienia, je ż eli jego celem jest zapobie ż enie, ograniczenie lub zak ł ócenie konkurencji. 15 Ponadto wskazuje si ę , ż e nawet je ś li nie obserwowano stosowania w praktyce ustalonych cen, decyzje ustalaj ą ce je mia ł y na celu ograniczenie konkurencji 16 . Kwestia czy podejmowane decyzje maj ą na celu ograniczenie konkurencji uzale ż niona jest niew ą tpliwie od wielu czynników. Cel decyzji mo ż e by ć wywnioskowany z warunków decyzji, celów obiektywnych, kontekstu ekonomicznego i prawnego oraz post ę powania stron. Fakt, ż e ww. Uchwa ł a mia ł a moc wi ążą c ą oraz ekonomiczny i prawny kontekst dalszego post ę powania Izby dotycz ą cego opracowywania Propozycji cenników wskazuje, ż e celem by ł o ograniczenie konkurencji. Zdaniem Prezesa Urz ę du, Wielkopolska Izba nie mog ł a by ć nie ś wiadoma, ż e ustalenie cennika zarówno w formie uchwa ł y jak i innej formie mo ż e naruszy ć konkurencj ę na rynku, a co za tym idzie naruszy ć przepisy prawa. Ju ż bowiem na pocz ą tku lat dziewi ęć dziesi ą tych ubieg ł ego stulecia, po zatwierdzeniu cennika funkcjonuj ą cego pod nazw ą „Minimalne ceny za us ł ugi weterynaryjne z zakresu profilaktyki i lecznictwa na teren Wielkopolski”, Izba dysponowa ł a ekspertyz ą prawn ą wskazuj ą c ą na bezprawno ść ustalania przez Izb ę cenników (karta – 38). Jednocze ś nie w tej samej ekspertyzie podkre ś lono, ż e pod pewnymi warunkami, okre ś lonymi w art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1990 roku o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (tekst pierwotny - Dz. U. 1990 Nr 14 poz. 88 ze zm.), dopuszczalnym by ł oby ustalenie orientacyjnego cennika lub wskazuj ą cego dopuszczalny poziom cen i ż e w takim przypadku mo ż na by ł oby obroni ć zarzut naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Przewodnicz ą cy Komisji cennikowej w sprawozdaniu, o którym by ł a mowa wcze ś niej, postawi ł tez ę , i ż Izba wybroni si ę przed tego typu zarzutami (karta – 38). Opracowano wi ę c nowy cennik pod nazw ą „Orientacyjny poziom cen za us ł ugi 14 Wyrok S ą du Antymonopolowego z 15.07.1998 roku, XVII Ama 32/98. 15 Wyrok ETS z dnia 13 .06.1966 roku w sprawach 56/64 i 58/64 Consten GmbH und Gruding – Verkaufs – GmbH v Commission [1966], ECR 299, Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej, Orzecznictwo, Tom I, Orzeczenia Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z lat 1962 – 1989, Opracowanie i wprowadzenie Agata Jurkowska, Tadeusz Skoczny, Wydawnictwo Naukowe Wydzia ł u Zarz ą dzania Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2004, s. 66 ; Por. wyrok ETS w sprawie C – 235/92 P Montecatini [1999], ECR I – 4539, par. 122; wyrok ETS w sprawie C – 277/87 Sandoz Prodotii Farmaceutici v Commission [1990] ECR I – 45; wyrok ETS w sprawie C – 219/95 Ferriere Nord v Commission [1997] ECR I – 4411, par. 14 i 15. 16 Wyrok ETS z dnia 11.07.1989 roku w sprawie 246/86 S.C. Belasco i inni v Commission [1989] ECR 2117, Prawo konkurencji Wspólnoty (…) s. 487. 19 lekarsko weterynaryjne”, który nie podawa ł stawek kwotowych za us ł ugi a jedynie okre ś la ł ilo ść punktów. Jak wskazywano wcze ś niej sta ł si ę on podstaw ą dla Uchwa ł y Nr 6 / 94 r. w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi. W roku 1999 w Propozycji cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych powrócono jednak do podawania stawek kwotowych. Taki model kontynuowano w Propozycji cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych z 2001 roku. Ponadto, jak przyzna ł a Izba, w latach 1999 oraz 2001 Okr ę gowa Rada nie podj ęł a jednak uchwa ł y w sprawie cennika, gdy ż uzna ł a, ż e dzia ł a ł aby wbrew przepisom prawa (karta – 79). Taka uchwa ł a mia ł aby moc wi ążą c ą wszystkich cz ł onków Izby. Nie przeszkodzi ł o jej to jednak opublikowa ć , opracowanych na jej zlecenie, propozycji cenników. W swoich wyja ś nieniach Izba wielokrotnie podkre ś la ł a, ż e ww. cenniki to jedynie zebrane informacje o obowi ą zuj ą cych cenach na obszarze dzia ł ania Izby (opis stanu faktycznego) oraz ż e mia ł y one jedynie „pomóc im (tzn. lekarzom weterynarii) w opracowaniu w ł asnych kryteriów w kreowaniu cen na rynku weterynaryjnym” (karta – 80), a tak ż e mia ł y by ć wy łą cznie wskazówk ą dla lekarzy weterynarii (karta – 79). Izba wskazuje tak ż e, ż e wszystkie cenniki zawiera ł y jedynie ceny orientacyjne oraz, ż e maj ą one charakter „informacyjny”, „wska ź nikowy” (karta -143). Niemniej jednak przyjmuje si ę , ż e zalecenie, które zosta ł o przyj ę te przez zwi ą zek przedsi ę biorców i które stanowi wierne odzwierciedlenie woli jego cz ł onków, by zachowywa ć si ę na rynku tak jak gdyby by ł o wi ążą ce mo ż e narusza ć przepisy prawa 17 . Izba nie przedstawia ł a jednak, mimo wezwania (karta - 105), ż adnych dowodów na to, ż e Uchwa ł a Nr 6/94 oraz Propozycje cenników z 1999 oraz 2001 roku by ł y jedynie opracowaniem obowi ą zuj ą cych ju ż i stosowanych cen. Nie przedstawiono ż adnych sonda ż y b ą d ź bada ń , na które powo ł uje si ę Izba w pismach z dnia 3 sierpnia (karta – 79) i 13 pa ź dziernika 2004 roku (karta - 142). Wydaje si ę raczej, na podstawie analizy tre ś ci Uchwa ł y („Ustala si ę wzorzec wska ź nikowy”) czy te ż uwag ko ń cowych, zarówno uchwa ł y jak obu propozycji cenników („Za us ł ugi wykonywane w godzinach 22 00 – 7 00 oraz w niedziel ę i ś wi ę ta stawki mo ż na zwi ę kszy ć o 50%”; „Przy wykonywaniu zabiegów u wi ę kszej ilo ś ci zwierz ą t cen ę za us ł ug ę mo ż na obni ż y ć max do 30%”) – karta 98 s. 20 oraz karta 99 s. 35, ż e Izba chcia ł a utrwali ć nie tyle istniej ą cy stan na rynku ale raczej swoje w ł asne praktyki ustalania wynagrodze ń za ś wiadczone us ł ugi weterynaryjne. Poza tym, je ś li Izba istotnie zbiera ł a tylko informacje, to jak wyt ł umaczy ć zapis w komentarzu do Propozycji cennika z 2001 roku, ż e „Pozycje cennika by ł y konsultowane z kole ż ankami i kolegami w wielu powiatach. By ł y kilkakrotnie zmieniane i poprawiane” Po co konsultowa ć zebrane tylko informacje? Dalej w tym samym komentarzu czytamy, ż e „Ceny z zakresu ma ł ych zwierz ą t tworzyli g ł ównie lekarze z du ż ych o ś rodków (…)” a „W konstruowaniu cennika dla du ż ych zwierz ą t ogromny wp ł yw odegra ł a post ę puj ą ca pauperyzacja gospodarstw wiejskich (…)” (karta 98 s. 20). Mimo wi ę c, i ż Izba stwierdza, ż e cenniki s ą jedynie zbiorem istniej ą cych w danym okresie cen i informacj ą dla lekarzy weterynarii to, zdaniem Prezesa Urz ę du, w rzeczywisto ś ci zawieraj ą stwierdzenia celowo wskazuj ą ce (rekomenduj ą ce) poziom cen. Jak inaczej mo ż na okre ś li ć zdanie „Przy wykonywaniu zabiegów u wi ę kszej ilo ś ci zwierz ą t, cen ę za us ł ug ę mo ż na obni ż y ć max do 30%”? Wartym podkre ś lenia jest tak ż e fakt, ż e Propozycja cennika z 2001 w spisie tre ś ci Biuletynu Informacyjnego Nr 3 (39) – grudzie ń 2001 figurowa ł a jako „Cennik us ł ug lekarsko weterynaryjnych” (karta – 98. s. 3). Oczywistym jest wi ę c, ż e celem wprowadzenia propozycji cenników, zarówno w formie Uchwa ł y jak i w innych formach nie by ł o wy łą cznie skodyfikowanie istniej ą cych zasad i cen. 17 Wyrok ETS z dnia 29.10.1980 roku w po łą czonych sprawach 209-215 I 218/78 Heinz van Landewyck S.a.r.l., Federation Belgo – Luxembougeoise des Industries du Tabac A.c.b.l (FEDETAB) i inni v Commission , Zb. Orz. 1980, 3125, Prawo konkurencji Wspólnoty (…) s. 271. 20 Mia ł y ona tak ż e za zadanie zach ę ci ć lekarzy weterynarii do odnoszenia si ę do nich przy ustalaniu wynagrodze ń w przysz ł o ś ci. Nie kryje tego z reszt ą Izba, twierdz ą c w pi ś mie z dnia 3 sierpnia 2004 roku, ż e mia ł y one „pomóc w opracowaniu w ł asnych kryteriów w kreowaniu cen na rynku weterynaryjnym” (karta – 80). Fakt, ż e Izba okre ś la op ł aty zamieszczone w Uchwale jako „optymalne” oraz ż e ustala w niej „wzorzec wska ź nikowy”, a ponadto, ż e w swoich wyja ś nieniach okre ś la ceny ustalone w Uchwale oraz w Propozycjach cenników z 1999 oraz 2001 roku jako orientacyjne, wska ź nikowe, pomocne w kreowaniu w ł asnych cen, informacyjne nie oznacza, ż e decyzje je ustanawiaj ą ce nie mog ą by ć uznane za konstruuj ą ce zakazane porozumienie, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Zgodnie ze stanowiskiem doktryny prawa porozumienie cenowe jest zakazane niezale ż nie od rodzaju uzgodnie ń cenowych. Identycznie traktowane s ą uzgodnienia konkretnego poziomu cen zakupu lub sprzeda ż y, jak równie ż cen minimalnych i maksymalnych. Zakazem s ą równie ż obj ę te wspólne uzgodnienia cen kierunkowych oraz cen rekomendowanych, które stwarzaj ą pewno ść co do polityki cenowej konkurentów 18 . Podkre ś la si ę , ż e mimo, i ż ceny rekomendowane nie s ą wyra ź nie okre ś lone jako ś rodek antykonkurencyjnej koordynacji to jednak mog ą by ć przedmiotem (celem) porozumienia albo decyzji i mog ą tak ż e stanowi ć albo prowadzi ć do uzgodnionej praktyki. Rekomendacje, które s ą celem albo skutkiem horyzontalnego porozumienia pomi ę dzy konkurentami albo wywodz ą si ę z decyzji podj ę tych przez zwi ą zki konkurentów s ą oceniane krytycznie z powodu zawartego w nich pierwiastka poziomego wspó ł dzia ł ania. Rekomendacja nie musi prowadzi ć do jednolitego zachowania. Dla przyk ł adu wskazuje si ę , ż e cena rekomendowana, która nie ma wi ążą cego skutku wobec cz ł onków zwi ą zku przedsi ę biorców i jest jedynie cz ęś ciowo na ś ladowana, jest zakazana poniewa ż pozwala cz ł onkom zwi ą zku przedsi ę biorców (konkurentów) rozpoznawa ć lini ę post ę powania w zakresie cen ich konkurentów i przez to mo ż e mie ć (z du ż ym stopniem prawdopodobie ń stwa) znacz ą cy, poka ź ny wp ł yw na konkurencj ę cenow ą 19 . Ma to miejsce zw ł aszcza je ś li istnieje mo ż liwo ść przeprowadzenia kontroli i poci ą gni ę cia do odpowiedzialno ś ci za ich niestosowanie 20 . Rekomendacje cenowe mog ą by ć równoznaczne z ustalaniem cen, kiedy s ą one publikowane, w szczególno ś ci je ż eli maj ą na celu zwi ę kszenie mar ż y. Komisja Europejska cz ę sto kwestionowa ł a poziome rekomendacje zwi ą zków przedsi ę biorców, które wyra ź nie usi ł owa ł y koordynowa ć post ę powanie adresatów 21 . Ceny rekomendowane mog ą tak ż e wprowadzi ć w b łą d konsumentów sugeruj ą c wysoko ść cen umiarkowanych 22 . 18 E. Modzelewska – W ą chal, op. cit. s. 71. 19 Lennart Ritter, W. Dawid Braun, Francis Rawlinson, European Competition Law: A Practitioner’s Guide, Second Edition, Student Edition, Kluwer Law International 2000, The Hague – London – Boston, s. 91 i s. 145 ; Por. Decyzja Komisji z dnia 05.06.1996 roku w sprawie IV/34.983 – Fenex , OJ L 181, 20.07.1996, s. 28, par. 72 – 73; 20 Wyrok ETS z dnia 17.10.1972 roku w sprawie 8/72 Vereeniging van Cementhandelaren v Commission [1972] ECR 977, Par. 21 ; Por. Prawo konkurencji Wspólnoty (…) s. 138. 21 Lennart Ritter, W. Dawid Braun, Francis Rawlinson, op. cit. s. 91 ; Por. Italian Banks , D. Comm. Dec. 12, 1986, 1987 OJ L 43/51, 52 – 53; IFTRA Aluminium , D. Comm. July 15, 1975, 1975 OJ L 228/3; Steel Stockholders , D. Comm. Feb. 8, 1980, 1980 OJ L 62/28, 34; Vimpoltu , D. Comm. July 13, 1983 OJ L 200/44, 48; Dutch Cranes , D. Comm. Nov. 29, 1995, 1995 OJ L 312/79. 22 Decyzja Komisji z dnia 24 czerwca 2004 roku w zwi ą zku z post ę powaniem zgodnym z art. 81 traktatu WE dotycz ą cym sprawy COMP/A.38549 – Belgijski Cech Architektów (Dz. U. UE L z dnia 6 stycznia 2005 roku), System Informacji prawnej Lex („Omega”) 8/2005; Por. Commission of the European Communities, Communication from the Commission, Report on Competition In Professional Services, s. 13 i n., www.europa.eu.int/comm/competition/liberalization/conference/libprofconference.html. 21 Taka sytuacja mia ł miejsce w przedmiotowej sprawie. Rekomendacje by ł y publikowane (w Biuletynie Informacyjnym), a mar ż a za niektóre czynno ś ci weterynaryjne, zamieszczone w Propozycji cennika (…) z 2001, w porównaniu z Propozycj ą cennika (…) z 1999 roku, wzrasta ł a nawet o 100%. Jeszcze w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego Izba wskazywa ł a, ż e Komisja Cennikowa powo ł ana by ł a w 1991 roku, na skutek postulatów cz ł onków Izby, którzy domagali si ę wydania orientacyjnego cennika, który by ł by pomocny w prowadzeniu dzia ł alno ś ci lekarsko – weterynaryjnej (karta – 30). Tak ż e w toku post ę powania antymonopolowego Izba wskazywa ł a, ż e opracowanie propozycji cenników mia ł o pomóc lekarzom weterynarii w ich praktyce. Ponadto mia ł y by ć one pomocne przy kierowaniu przez lekarzy weterynarii klientów do innych zak ł adów leczniczych dla zwierz ą t, poniewa ż zdaniem Izby kieruj ą c klienta do innego gabinetu czy kliniki nale ż y poinformowa ć „z jakimi przybli ż onymi kosztami ten musi si ę liczy ć ” (karta – 143). Tymczasem istnieje du ż o mniej restrykcyjnych dla konkurencji mechanizmów, innych ni ż ustalanie przez samorz ą dy zawodowe cen rekomendowanych. S ą to ró ż nego rodzaju badania (tak ż e historyczne) dotycz ą ce poziomu cen, prowadzone przez niezale ż ne organizacje np. konsumenckie. Podkre ś la si ę tak ż e, ż e o ile jest rzecz ą normaln ą , ż e organizacje samorz ą du zawodowego zapewniaj ą swoim cz ł onkom pomoc, to nie mo ż e ona wywiera ć jakiegokolwiek bezpo ś redniego lub po ś redniego wp ł ywu na konkurencj ę , zw ł aszcza przybiera ć formy cenników skierowanych do wszystkich cz ł onków bez wzgl ę du na ich w ł asn ą struktur ę kosztów. Rozpowszechnienie cenników rekomendowanych przez zwi ą zki przedsi ę biorców, w tym przypadku poprzez organ prasowy samorz ą du jakim jest Biuletyn Informacyjny, zmierza do wyrównania si ę poziomu cen poszczególnych przedsi ę biorców niezale ż nie od ich kosztów w ł asnych. Taki sposób post ę powania zwi ą zku przedsi ę biorców odwodzi przedsi ę biorców, których koszty w ł asne prowadzonej dzia ł alno ś ci s ą stosunkowo niskie od obni ż ania swoich cen, co kreuje sztuczn ą przewag ę dla przedsi ę biorców maj ą cych najmniejsz ą kontrol ę nad kosztami produkcji 23 . Maj ą c powy ż sze na uwadze stwierdzi ć nale ż y, ż e podj ę cie przez Okr ę gow ą Rad ę Wielkopolskiej Izby Uchwa ł y Nr 6 / 94 r. w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi oraz opracowanie w roku 1999 przez Komisj ę Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki Wielkopolskiej Izby Propozycji cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych i opublikowanie jej w Biuletynie Informacyjnym Nr 2 (31) – czerwiec 1999 rok, a tak ż e opracowanie w roku 2001 przez Komisj ę Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki Wielkopolskiej Izby Propozycji cennika us ł ug lekarsko – weterynaryjnych i opublikowanie jej w Biuletynie Informacyjnym Nr 3 (39) – grudzie ń 2001, mia ł o na celu ograniczenie konkurencji na lokalnym (pokrywaj ą cym si ę z terenem województwa wielkopolskiego) rynku us ł ug weterynaryjnych. W ocenie Prezesa Urz ę du zosta ł y wi ę c spe ł nione przes ł anki z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. V. Zaniechanie stosowania praktyki. 23 Decyzja Komisji z dnia 05.06.1996 roku w sprawie IV/34.983 – Fenex , OJ L 181, 20.07.1996, s. 28, par. 60 – 65. 22 W ocenie Prezesa Urz ę du strona niniejszego post ę powania antymonopolowego przesta ł a narusza ć zakaz okre ś lony w art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy i zaniecha ł a stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę poprzez zawarcie zakazanego prawem porozumienia, nie z chwil ą uchylenia w dniu 7 maja 2004 roku Uchwa ł y Nr nr 6 / 94 r. w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi, lecz dopiero z chwil ą opublikowania w Biuletynie Informacyjnym Wielkopolskiej Izby Lekarsko - Weterynaryjnej nr 14 (50) – wrzesie ń 2004 (za dat ę ukazania si ę ww. Biuletynu, zgodnie z o ś wiadczeniem Izby – karta nr 155, przyj ę to dzie ń 21 pa ź dziernika 2004 roku) informacji, ż e „lekarze weterynarii prowadz ą cy zak ł ady lecznicze dla zwierz ą t winni stosowa ć ceny wolnorynkowe na us ł ugi lekarsko – weterynaryjne” (karta 145 s. 4). Dlatego te ż uznaj ą c zawarte przez nich ww. porozumienie za praktyk ę ograniczaj ą ca konkurencj ę stwierdzono jednocze ś nie, zgodnie z art. 10 ust. 2 w zwi ą zku z art. 10 ust. 1 ww. ustawy , zaniechanie jej stosowania z dniem 21 pa ź dziernika 2004 roku. VI. Interes publiczny Decyduj ą c si ę na wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, Prezes Urz ę du dodatkowo kierowa ł si ę tre ś ci ą przepisu art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , tzn. dopatrzy ł si ę równie ż mo ż liwo ś ci naruszenia interesu publicznoprawnego. Poj ę cie interesu publicznego nie jest w prawie poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. Niemniej jednak publiczny oznacza dotycz ą cy ogó ł u, dostrze ż ony przez nieokre ś lon ą z góry liczb ę osób, dotykaj ą cy ogó ł u a nie jednostki czy te ż okre ś lonej grupy 24 . Zgodnie wi ę c z orzecznictwem S ą du Antymonopolowego (obecnie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów) naruszenie interesu publicznego ma miejsce wówczas, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z przepisami prawa antymonopolowego dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, wzgl ę dnie gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą na rynku niekorzystne zjawiska 25 . Wskazuje si ę jednak, ż e dopuszczalne i usprawiedliwione jest wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, gdy bezpo ś rednio pokrzywdzonym jest jeden podmiot. 26 W takim wypadku ewentualne orzeczenie pe ł ni funkcj ę prewencyjn ą . Chroniony jest wi ę c interes publiczny przejawiaj ą cy si ę w zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. 27 Dobrem chronionym jest wi ę c konkurencja. Wszelkie formy grupowych dzia ł a ń przedsi ę biorców, które s ą w stanie ograniczy ć wolno ść dzia ł alno ś ci gospodarczej uczestników rynku i sztucznie zmieni ć stosunki rynkowe prowadz ą do zakazanego zniekszta ł cenia konkurencji. W ś wietle powy ż szego stwierdzi ć nale ż y, i ż najci ęż sze naruszenia prawa konkurencji (tzw. hard – core restrictions ) do których zalicza si ę kartel cenowy, zawsze wywo ł uj ą niekorzystne dzia ł ania na rynku, zniekszta ł caj ą c ten rynek lub ograniczaj ą c albo eliminuj ą c na nim konkurencj ę . Dodatkowo zawarcie przez stron ę niniejszego post ę powania antymonopolowego porozumienia ustalaj ą cego ceny za ś wiadczone, przez lekarzy weterynarii - cz ł onków Izby, us ł ugi weterynaryjne niew ą tpliwie godzi nie tylko w tak rozumian ą konkurencj ę na ca ł ym obszarze dzia ł ania Izby, ale tak ż e w ra żą cy sposób narusza interesy ekonomiczne odbiorców tych us ł ug, w tym konsumentów. Dzia ł ania takie naruszaj ą wi ę c tak ż e interes ogólnospo ł eczny. VII. Wysoko ść kary 24 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 25.06.2001 r., XVII Ama 84/00. 25 Wyrok Sadu Antymonopolowego z 24.01.1991 r., XV Amr 8/90, „Wokanda” 1992, nr 2. 26 Wyrok Sadu Najwy ż szego z 12.09.2003 r., I CKN 504/01, nie publ. 27 Wyrok S ą du Antymonopolowego z 23.10.2002 r., XVII Ama 133/01, nie publ. 23 Zgodnie z norm ą prawn ą wynikaj ą c ą z art. 101 ust. 1 pkt 1 w zwi ą zku z art. 101 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , Prezes UOKiK mo ż e na ł o ż y ć , w drodze decyzji, na zwi ą zek przedsi ę biorców kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli zwi ą zek ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą cznym na podstawie art. 6 i 7, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8. W przedmiotowej sprawie nie maj ą zastosowania wy łą czenia wynikaj ą ce z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, albowiem tych wy łą cze ń nie stosuje si ę w przypadku stosowania najci ęż szych ogranicze ń konkurencji, w tym porozumie ń cenowych – art. 6 ust. 2 ww. ustawy. W przedmiotowej sprawie nie znajduje tak ż e zastosowania przepis art. 7 ww. ustawy. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niana jest wysoko ść , nak ł adanych na przedsi ę biorców kar. Norma prawna wynikaj ą ca z art. 104 ww. ustawy stanowi jedynie, i ż przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. Jest rzecz ą oczywist ą , i ż na wysoko ść kary musi mie ć tak ż e wp ł yw stopie ń zagro ż enia lub naruszenia interesu publicznoprawnego stosowanymi praktykami ograniczaj ą cymi konkurencj ę . Ponadto w judykaturze wskazuje si ę , ż e w przypadku kar za stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę przes ł ankami które nale ż y bra ć pod uwag ę s ą : potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikaj ą cy z przepisów ustawy oraz cele, jakie kara ma osi ą gn ąć . 28 W roku rozliczeniowym 2004 Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna w Poznaniu osi ą gn ęł a przychód w wysoko ś ci [usuni ę to] PLN (s ł ownie: [usuni ę to]) – karta 155. Maksymalna kara w stosunku do Izby mog ł a wi ę c wynie ść [usuni ę to] PLN. Na ł o ż ona kara, w wysoko ś ci 13 310,00 PLN (s ł ownie: trzyna ś cie tysi ę cy trzysta dziesi ęć z ł otych zero groszy), stanowi wi ę c oko ł o [usuni ę to] % przychodu osi ą gni ę tego przez Izb ę w roku 2004 oraz oko ł o [usuni ę to] % górnej granicy kary. Ustalaj ą c wysoko ść kary Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę fakt, ż e porozumienie zawarte przez Wielkopolsk ą Izb ę Lekarsko – Weterynaryjn ą w Poznaniu, okre ś lone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, zaliczane jest do najci ęż szych narusze ń prawa konkurencji 29 . Niew ą tpliwie do kryteriów obci ąż aj ą cych Izb ę nale ż y zaliczy ć tak ż e d ł ugi, bo ponad dziesi ę cioletni okres stosowania praktyki oraz fakt, ż e Izba inicjowa ł a zakazan ą praktyk ę . Dodatkowe okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce to znaczne ograniczenie konkurencji na ca ł ym rynku w ł a ś ciwym oraz fakt, ż e ww. praktyka nara ż a ł a konsumentów na wymierne szkody maj ą tkowe. Jednocze ś nie Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę fakt, ż e Izba zaprzesta ł a stosowania praktyki poprzez publikacj ę w Biuletynie Informacyjnym nr 14 (50) – wrzesie ń 2004, informacji mówi ą cej, ż e „lekarze weterynarii prowadz ą cy zak ł ady lecznicze dla zwierz ą t winni stosowa ć ceny wolnorynkowe na us ł ugi lekarsko – weterynaryjne” (karta – 145 s. 4). Ponadto jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego Izba uchyli ł a, w dniu 7 maja 2004 roku, Uchwa łę Okr ę gowej Rady Wielkopolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjnej w Poznaniu, Nr 6 / 94 r., z dnia 9 lutego 1994 roku, w sprawie okre ś lenia wzorca optymalnych op ł at za us ł ugi weterynaryjne jako podstawy dla podmiotów weterynaryjnych przy ustalaniu cen umownych za ś wiadczone przez nie us ł ugi (karta – 82). Dodatkowo 28 Wyrok S ą du Najwy ż szego z 27.06.2000 r., I CKN 793/98. 29 T. Skoczny, Zakaz Praktyk Ograniczaj ą cych Konkurencj ę , Warszawa stycze ń 2003, s. 17. 24 zauwa ż y ć nale ż y, ż e w stosunku do Izby nie stwierdzono wcze ś niej naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Izba nie stosowa ł a ś rodków odwetowych w stosunku do lekarzy weterynarii - cz ł onków Izby – w celu wymuszenia uzgodnionej praktyki, a tak ż e nie osi ą ga ł a zysków z naruszenia prawa. Stwierdzi ć nale ż y tak ż e, ż e Wielkopolska Izba nie utrudnia ł a post ę powania antymonopolowego, odpowiadaj ą c w terminie na wezwania Prezesa Urz ę du. Maj ą c na uwadze powy ż sze przes ł anki orzeczono o karze jak w sentencji decyzji. Zdaniem Prezesa UOKiK kara – 13 310,00 PLN (s ł ownie: trzyna ś cie tysi ę cy trzysta dziesi ęć z ł otych zero groszy) dla Wielkopolskiej Izby – stanowi ą ca oko ł o [usuni ę to] % osi ą gni ę tego przez ni ą przychodu w roku 2004 oraz oko ł o [usuni ę to] % najwy ż szej mo ż liwej kary, b ę dzie adekwatna do pope ł nionego czynu i w wystarczaj ą cym stopniu odczuwalna aby powstrzyma ć ww. zwi ą zek przedsi ę biorców od ewentualnych narusze ń ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w przysz ł o ś ci. Kara ma wi ę c charakter represyjno - prewencyjny. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , kary p ł atne s ą w terminie 14 dni od uprawomocnienia si ę decyzji Prezesa Urz ę du. Kar ę pieni ęż n ą nale ż y wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000, w terminie 14 dni od uprawomocnienia si ę decyzji. Maj ą c powy ż sze na uwadze orzeczono, jak na wst ę pie. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kodeksu post ę powania cywilnego – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki Otrzymuje: 1. Wielkopolska Izba Lekarsko – Weterynaryjna w Poznaniu, ul. Grunwaldzka 248, 60 – 166 Pozna ń . 2. a.a 25