RKT-33/2012

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dn. 26 października 2012r. RKT-61-19/12/SB DECYZJA Nr RKT-33/2012 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz § 2 pkt 4 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887) po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Szkole Języków Obcych „PROFI – LINGUA” – Jaglarz - Sp. J. z siedzibą w Katowicach - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na określaniu odsetek za nieterminowe spełnienie świadczenia pieniężnego w wysokości przewyższającej wysokość odsetek maksymalnych w umowach na kurs językowy w roku szkolnym 2011/2012, co jest niezgodne z art. 359 § 2 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 30 czerwca 2012 r. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , bezprawne działanie przedsiębiorcy polegające na stosowaniu w umowach na kurs językowy w roku szkolnym 2011/2012 postanowień wzoru umowy, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) o treści: a) „ Z listy Kursantów skreślona jest każda osoba, która przekroczy termin wpłaty kolejnej raty, o co najmniej, dwa tygodnie lub o tydzień w przypadku płatności czwartej raty (system siedmiu rat) lub drugiej raty (system dwóch rat) ”, b) „ Z listy Kursantów skreślona jest każda osoba, która przekroczy termin wpłaty kolejnej raty o co najmniej dwa tygodnie lub w przypadku raty płatnej do 05 stycznia przekroczy termin wpłaty o tydzień”, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 30 czerwca 2012 r. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, nakłada się na Szkołę Języków Obcych „PROFI – LINGUA” – Jaglarz - Sp. J. 2 z siedzibą w Katowicach kary pieniężne , z tytułu naruszenia zakazów, o jakich mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie: 1) opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji w wysokości 14 733 zł (słownie złotych: czternastu tysięcy siedmiuset trzydziestu trzech), 2) opisanym w punkcie II sentencji niniejszej decyzji w wysokości 14 733 zł (słownie złotych: czternastu tysięcy siedmiuset trzydziestu trzech). IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obciąża się Szkołę Języków Obcych „PROFI – LINGUA” – Jaglarz - Sp. J. z siedzibą w Katowicach , kosztami opisanego na wstępie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowiązuje się tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 19 zł (słownie złotych: dziewiętnastu), w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z urzędu przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy w związku z działalnością Szkoły Języków Obcych „PROFI – LINGUA” – Jaglarz - Sp. J. z siedzibą w Katowicach (zwanej dalej także Spółką, Szkołą lub przedsiębiorcą) występuje naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm., zwanej dalej także uokik). W dniu 15 czerwca 2012r. Postanowieniem nr 1 (dowód: karty nr 2, 3) wszczęte zostało z urzędu postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania przez Szkołę Języków Obcych „PROFI – LINGUA” – Jaglarz - Sp. J. z siedzibą w Katowicach bezprawnych działań noszących znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 1. bezprawnym określaniu w umowach na kurs językowy wysokości opłat należnych w przypadku zwłoki konsumenta w zapłacie kwot, przekraczających swą wysokością wysokość odsetek maksymalnych wyliczonych zgodnie z art. 359 § 2 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) – zwanej dalej także k.c., co mogło stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. stosowaniu w Umowie na kurs językowy w roku szkolnym 2011/2012 postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – zwanej dalej także k.p.c. o treści: a) „ Z listy Kursantów skreślona jest każda osoba, która przekroczy termin wpłaty kolejnej raty, o co najmniej, dwa tygodnie lub o tydzień w przypadku płatności czwartej raty (system siedmiu rat) lub drugiej raty (system dwóch rat) ”, b) „ Z listy Kursantów skreślona jest każda osoba, która przekroczy termin wpłaty kolejnej raty o co najmniej dwa tygodnie lub w przypadku raty płatnej do 05 stycznia przekroczy termin wpłaty o tydzień”, 3 co mogło stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W piśmie z dnia 22 czerwca 2012r. stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie powyższych praktyk przedsiębiorca wyjaśnił, co następuje (dowód: karty nr 39-42): Odnosząc się do zarzutu stosowania we wzorach umów zapisu naruszającego obowiązujące przepisy w zakresie wysokości odsetek maksymalnych Spółka poinformowała, że zapis ten omyłkowo pozostał we wzorach i został natychmiast usunięty po otrzymaniu informacji od Urzędu. Obowiązującą w oddziałach Szkoły zasadą jest nie naliczanie odsetek za opóźnienie w zapłacie poszczególnych rat przez kursantów oraz nie egzekwowanie tych należności. W roku 2012 nie zostały naliczone żadne ze wskazanych w zakwestionowanym postanowieniu opłaty. Ponieważ postanowienie to jest nieważne w świetle art. 56 k.c. w związku z 359 §2 1 k.c. Szkoła nie stosuje takiej praktyki. Obowiązek zapłaty odsetek wykreowany w ten sposób miał jedynie oddziaływać na młode osoby celem terminowego opłacania kursu. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego skreślenia z listy kursantów, którzy nie uiszczają rat za kursy Spółka opisała stosowaną praktykę. Każdorazowo po bezskutecznym upływie, co najmniej 2 tygodni od dnia wymagalności danej raty, Szkoła kieruje do kursanta wezwanie do zapłaty, w którym wyznacza mu dodatkowy termin na spełnienie świadczenia pod rygorem, iż bezskuteczny upływ dodatkowego terminu będzie uprawniał Szkołę do skreślenia go z listy. Jest to praktyka nieopisana w umowie, ale powszechnie stosowana we wszystkich oddziałach. Przedsiębiorca przedstawił brzmienia nowych postanowień: „W przypadku płatności w ratach, po upływie terminu będą naliczane ustawowe odsetki”. „W przypadku opóźnienia w zapłacie kolejnej raty przekraczającego 2 tygodnie lub tydzień, w przypadku płatności czwartej raty (system siedmiu rat) lub drugiej (system dwóch rat), Szkoła kieruje do kursanta wezwanie do zapłaty, w którym wyznacza mu dodatkowy termin na spełnienie świadczenia pod rygorem, iż bezskuteczny upływ dodatkowego terminu będzie uprawniał Szkołę do wypowiedzenia umowy i skreślenia Kursanta z listy kursantów”. „W przypadku opóźnienia w zapłacie kolejnej raty przekraczającego 2 tygodnie lub tydzień, w przypadku płatności raty płatnej do 05 stycznia, Szkoła kieruje do kursanta wezwanie do zapłaty, w którym wyznacza mu dodatkowy termin na spełnienie świadczenia pod rygorem, iż bezskuteczny upływ dodatkowego terminu będzie uprawniał Szkołę do wypowiedzenia umowy i skreślenia Kursanta z listy kursantów”. Zdaniem Szkoły nie można twierdzić, że postanowienia wzorów umów w sposób rażący naruszają interes konsumenta skoro brak w nich konkretnych okoliczności naruszenia interesu i stopnia dotkliwości dla sfery ekonomicznej lub osobistej (niemajątkowej) kursanta. Niezależnie od powyższych wyjaśnień wskazano, że przepis art. 385(3) k.c. zawiera listę tylko potencjalnie niedozwolonych klauzul. Sformułowanie to oznacza, że klauzule wymienione w tym przepisie per se nie są niedozwolone, ale za takie należy je uważać, jeżeli po zastosowaniu kryteriów określonych w art. 385(1) § 1 k.c. istnieją wątpliwości, czy są to klauzule dozwolone. Oznacza to więc, iż możliwe jest wykazanie, że pomimo obecności danej klauzuli na liście w danym przypadku jest ona dozwolona. Odnosząc się do pojęć „rażące naruszenie interesów konsumentów” i „działanie wbrew dobrym obyczajom”, to stwierdzono, iż Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 lipca 2005 r., I CK 832/04 wyjaśnił semantykę tych zwrotów. Stwierdził, iż w rozumieniu art. 385(1) § 1 k.c. „rażące naruszenie interesów konsumenta” oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast: „działanie wbrew dobrym obyczajom” w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku. Służą one ocenie tego, czy standardowe klauzule umowne zawarte we wzorcu 4 umownym przekraczają zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kontraktowej twórcy wzorca w zakresie kształtowania praw i obowiązków konsumenta. Ponadto Szkoła wskazała, za orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt VI ACa 486/10, że „Fakt, iż podobna do spornej klauzula została wpisana wcześniej do ww. rejestru nie może powodować, iż powództwo o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone przeciwko innemu przedsiębiorcy, niebiorącemu udziału w postępowaniu, w którym zapadł wyrok, stosujący takie same lub podobne postanowienia wzorca, jak wpisane do rejestru, o którym mowa w art. 479(45) § 2 k.p.c. musi automatycznie na tej podstawie zostać uwzględnione. UOKiK dokonując kontroli wzorca nie czyni bowiem tego in abstracto, ale odnosi się do konkretnego postanowienia konkretnego wzorca, uwzględniając przy tym pozostałe postanowienia tego wzorca (art. 385(2) i 385(3) k.c.). Z tego względu należy wykluczyć uznanie, iż moc wiążąca wyroku i powaga rzeczy osądzonej może rozciągać się na podobne lub nawet takie same postanowienia stosowane przez innego przedsiębiorcę w innym wzorcu. Abstrakcyjna kontrola wzorca nie może prowadzić do generalnego wyłączenia danej klauzuli z obrotu, rzeczą sądu, bowiem jest rozstrzyganie w konkretnej sprawie, dotyczącej określonego postanowienia konkretnego wzorca. Wydany w takiej sprawie wyrok dotyczy zatem postanowienia określonego wzorca, a nie postanowienia w ogóle. Tak więc sam fakt wpisania danej klauzuli do rejestru nie przesądza o tym, że stosowana przez przedsiębiorcę klauzula podobna musi być automatycznie uznana za abuzywną”. W ocenie Szkoły ani zakwestionowane w punkcie drugim Postanowienia nr 1 z dnia 15 czerwca 2012 r. zapisy nie są literalnym powtórzeniem klauzul wpisanych do rejestru klauzul niedozwolonych, ani w kontekście ww. orzeczenia nieuprawnione jest zakładanie z góry abuzywności zapisów znajdujących się we wzorach umownych Szkoły. Szkoła zastrzegła, że żadna z klauzul nie miała na celu naruszenia interesów konsumentów. Podkreślono, iż pojęcie „rażącego naruszenia interesów” nie może być sprowadzone tylko do wymiaru czysto ekonomicznego. Należy uwzględnić „niewygodę organizacyjną”, stratę czasu, nierzetelne traktowanie, wprowadzanie w błąd. Szkoła wskazała, że nieuprawnione jest twierdzenie, że postanowienie chroniące interesy przedsiębiorcy na wypadek nierzetelnego zachowania konsumenta, narusza dobre obyczaje. W szczególności obowiązek zachowania dobrych obyczajów ciąży również na konsumencie. Pojęcie dobrych obyczajów, odwołuje się do takich wartości jak: szacunek wobec partnera, uczciwość, szczerość, zaufanie, lojalność, rzetelność i fachowość. Podejmując decyzję o rozpoczęciu kursu językowego konsument podejmuje ją świadomie, rozumiejąc jakie obowiązki się z tym wiążą, godząc się na dołożenie należytej staranności w kontynuowaniu nauki oraz dokonaniu zapłaty za kurs. Szkoła wskazała, iż aby można było mówić o stosowaniu przez nią praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, musiałaby ona w sposób bezprawny i godzący w interesy konsumentów: stosować postanowienia wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, naruszać obowiązek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, dopuszczać się nieuczciwych praktyk rynkowych lub czynów nieuczciwej konkurencji. Spółka stwierdziła, iż postanowienia wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych nie są stosowane przez Szkołę, zatem nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia stosowania przez nią praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik. Niezależnie od powyższego, z uwagi na sugestie Urzędu o możliwości poczytania niektórych z zapisów postanowień wzorców umownych za niedozwolone, Szkoła w celu uniknięcie podejrzenia jakoby celowo działała w sposób godzący w interesy konsumentów, tj. 5 stosowała praktyki naruszające interesy konsumentów, niezwłocznie podjęła działania zmierzające do zmodyfikowania wzorców umownych i dostosowania ich do zaleceń Urzędu. Jednocześnie Szkoła stwierdziła, iż z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, zasadnym jest jego umorzenie. Spółka wniosła o przesłuchanie świadków z tytułu okoliczności opisanych w piśmie. W sprawie złożonego przez Spółkę wniosku o przesłuchanie w niniejszej sprawie świadków, Urząd wyjaśnił, iż w celu uzupełnienia materiału dowodowego możliwe jest przesłanie pisemnych wyjaśnień złożonych przez konkretne osoby. Na tym etapie sprawy wystarczająca będzie taka forma złożenia wyjaśnień, bez konieczności przeprowadzania przesłuchania w siedzibie Delegatury. Jednocześnie Urząd poinformował przedsiębiorcę, iż złożone oświadczenia mają zawierać: datę, podpis, określenie zajmowanego stanowiska, okoliczność na jaką są składane oraz sygnaturę postępowania (dowód: karta nr 50). W odpowiedzi na powyższe wyjaśnienia Spółka poinformowała, iż podtrzymuje wszystkie twierdzenia i wnioski zgłoszone w piśmie z dnia 22 czerwca 2012 r., w tym wnioski o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków. W ocenie Szkoły pisemne wyjaśnienia świadków nie stanowią ekwiwalentu dowodu z ich zeznań. Zdaniem Spółki, czyniąc zadość bezpośredniości postępowania administracyjnego, czynności w toku postępowania dowodowego winny być dokonywane bezpośrednio przez organ administracji publicznej. W ten sposób realizowana jest fundamentalna w prawie administracyjnym zasada prawdy materialnej. Niemniej jednak, ponieważ Urząd uważa, że okoliczności faktyczne jakie powołuje w niniejszym postępowaniu Spółka zostały w sposób wystarczający udowodnione lub że dla ich udowodnienia wystarczy złożenie pisemnych oświadczeń przez osoby wskazane jako świadkowie, przedsiębiorca przedłożył dwa pisemne oświadczenia. Równocześnie Spółka stwierdziła, iż nie rezygnuje z wniosku dowodowego, na wypadek, gdyby Urząd przeprowadził inne ustalenia faktyczne w tym zakresie. Pracownik Spółki złożył pisemne oświadczenie zawierające następujące wyjaśnienia: a) Szkoła nie korzysta z klauzuli zastrzegającej odsetki wyższe niż maksymalne, b) zapis dotyczący odsetek wyższych od maksymalnych pozostał we wzorach umów Szkoły omyłkowo, c) zapis dotyczący odsetek wyższych od maksymalnych został natychmiast usunięty po zwróceniu na niego uwagi, d) obowiązującą w oddziałach Szkoły zasadą jest nie naliczanie odsetek za opóźnienie w zapłacie poszczególnych rat przez kursantów oraz nie egzekwowanie tych należności, e) w roku 2012 nie została naliczona żadna ze wskazanych w zakwestionowanym postanowieniu opłat, f) Szkoła nie stosuje praktyki naliczania odsetek wyższych niż maksymalne, g) zakwestionowane postanowienie nie stanowiło, a obecnie z uwagi na jego nieobecność nie stanowi źródła naruszenia interesów konsumentów i nie przynosi Szkole korzyści majątkowych, h) pierwotnym celem zastrzeżenia odsetek w umowie było uczulenie kursantów – w większości osób młodych – na konieczność terminowego wykonywania obowiązków płatniczych, i) stosowana przez Szkołę procedura skreśleń kursantów, którzy nie uiszczają kolejnych rat za kurs, kształtuje się następująco: Każdorazowo po bezskutecznym upływie co najmniej 2 tygodni od dnia wymagalności danej raty, Szkoła kieruje do kursanta wezwanie do zapłaty w którym wyznacza mu dodatkowy termin na spełnienie świadczenia pod takim rygorem, iż bezskuteczny upływ dodatkowego terminu będzie uprawniał szkołę do skreślenia go z listy 6 kursantów. Jest to praktyka niewysłowiona literalnie w umowie, ale powszechna we wszystkich oddziałach; j) Szkoła nie dokonuje skreśleń kursantów, bez wcześniejszego wezwania ich do zapłaty (dowód: karta nr 58). Dyrektor katowickiego oddziału również złożył w formie oświadczenia wyjaśnienia. Zasady informowania kursantów o terminach płatności: kursanci otrzymują informacje o terminach i wysokości płatności w chwili podpisania umowy na kurs, na terenie szkoły rozwieszone są zawsze ogłoszenia dot. zbliżającego się terminu płatności (sekretariat, korytarz i szkolne klasy), również lektorzy, przed rozpoczęciem zajęć przypominają o kolejnych terminach płatności, do 5 dni przed ustalonym terminem, a następnie w dniu, w którym należy uiścić płatności za kurs wysyłane są smsy informujące o terminie płatności. Procedura postępowania w przypadku przekroczenia terminów płatności przez kursantów: do 5 dni od ustalonej daty kolejnej płatności raty informują kursantów dwukrotnie o konieczności uregulowania płatności za pośrednictwem smsów. Szkoła informuje o minionym terminie i wysokości należności. W przypadku braku możliwości uiszczenia płatności Szkoła zawsze stara się znaleźć korzystne rozwiązanie dla kursanta tak, aby mógł bez przeszkód kontynuować naukę. Podana została lista osób, które nie dokonały płatności zgodnie z ustalonym harmonogramem wpłat. Po kontakcie ze strony sekretariatu szkoły i dopasowaniu indywidualnych dla nich terminów, osoby te uiściły należności i co za tym idzie, ukończyły naukę w Szkole. Dodatkowo wyjaśniono, iż kursanci, zwracają się również z prośbami o dopasowanie harmonogramu płatności. W takich przypadkach Spółka zmienia terminy wpłat. Zadeklarowano, iż nigdy nie wykreślono osób z grup, bez uprzedniego skontaktowania się z konsumentami. Robią to w chwili, gdy kursant informuje o rezygnacji z zajęć (dowód: karta nr 59). Do pisma zostały dołączone prośby kursantów skierowane do Szkoły o prolongatę płatności (dowód: karty nr 60-63). Przedsiębiorca zwrócił uwagę, że zasadnym jest zastrzeżenie prawa wypowiedzenia umowy na wypadek niewykonania, czy też nienależytego wykonania przez kursanta obowiązków umownych. Zdaniem Szkoły nie można twierdzić, że postanowienia wzorca w sposób rażący naruszają interes konsumenta skoro brak jest konkretnych okoliczności naruszenia interesu i stopnia dotkliwości dla sfery ekonomicznej lub osobistej (niemajątkowej) kursanta. Spółka wyjaśniła również, iż zostały stworzone nowe wzorce umów ze zmienionym brzmieniem postanowień, które zostały przesłane w załączeniu. Wyjaśniono również, iż w ramach nowego naboru uczniów we wrześniu i październiku będą one stosowane. Przedsiębiorca dodatkowo wyjaśnił, iż cykl nauczania zakończył się w czerwcu, a umowy z kursantami wygasły, dlatego też nie istniała możliwość zmiany umów, które zostały zakończone. Konsumentom, którzy dokonali zapisów w czerwcu, dla kursów rozpoczynających się we wrześniu i październiku tego roku zostaną przedstawione do podpisu porozumienia wprowadzające w życie nowe wzory umów. Podczas czerwcowych zapisów z kursantami podpisywany był aneks regulujący warunki promocji cenowej zastrzegający, iż obowiązuje ona pod warunkiem uiszczenia pierwszej raty za kurs do 30 września 2012 r. Realizacja ostatniej umowy zawartej z konsumentem w oparciu o zakwestionowane wzory umów została zakończona w czerwcu 2012 r. Pismem z dnia 28 września 2012 r. (dowód: karta nr 66) przedsiębiorca został zawiadomiony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego. 7 Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Szkoła Języków Obcych „PROFI – LINGUA” – Jaglarz - Sp. J. z siedzibą w Katowicach prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (dowód: karty nr 13-16). Przedsiębiorca prowadzi działalność polegającą na organizowaniu kursów językowych w Szkołach położonych w Katowicach, Warszawie, Krakowie, Gliwicach, Sosnowcu, Poznaniu, Gdańsku, Gdyni, Łodzi, Lublinie, Szczecinie i Wrocławiu. Umowy na kursy językowe w roku szkolnym 2011/2012 zawarte w oparciu o oceniane w ramach niniejszego postępowania wzory umów były realizowane od 1 września 2011r. (dowód: karta nr 8). Wykorzystywane przy zawieraniu przez przedsiębiorcę z konsumentami wzory umów zawierają postanowienia (dowód: karty nr 19-23): § 10.2 wzoru umowy na kurs językowy w roku szkolnym 2011/2012 wykorzystywany w Szkołach w Katowicach, Warszawie, Krakowie, Gliwicach, Sosnowcu, Poznaniu, Gdańsku, Gdyni, Łodzi, Lublinie, Szczecinie stanowił, iż: „ W przypadku płatności w ratach, po upływie terminu będą naliczane zgodnie z cennikiem wyższe kwoty rat – (omówienie: o 1 zł w przypadku opóźnienia w płatności do 3 dni, o 5 zł w przypadku opóźnienia powyżej 3 dni po terminie płatności)” . § 4.2 wzoru umowy na kurs językowy w roku szkolnym 2011/2012 w Szkole we Wrocławiu stanowił, iż „ W przypadku płatności w ratach, po upływie terminu będą naliczane zgodnie z cennikiem wyższe kwoty rat – (omówienie o 1 zł w przypadku opóźnienia w płatności do 3 dni, wyższe o 5 zł w przypadku opóźnienia powyżej 3 dni po terminie płatności) ”. § 11.10 wzoru umowy na kurs językowy w roku szkolnym 2011/2012 w Szkołach w Katowicach, Warszawie, Krakowie, Gliwicach, Sosnowcu, Poznaniu, Gdańsku, Gdyni, Łodzi, Lublinie, Szczecinie stanowił, iż: „ Z listy Kursantów skreślana jest każda osoba, która przekroczy termin wpłaty kolejnej raty, o co najmniej, dwa tygodnie lub o tydzień w przypadku płatności czwartej raty (system siedmiu rat) lub drugiej raty (system dwóch rat). Z zastrzeżeniem § 11 pkt 4, 5, 8 i 9. Od momentu skreślenia liczony jest okres wypowiedzenia. Dyrektor, na pisemny wniosek Kursanta złożony przed upływem terminu raty, może wyznaczyć inne terminy płatności niż w ofercie ”. § 5.7 wzoru umowy na kurs językowy w roku szkolnym 2011/2012 w Szkole we Wrocławiu stanowił, iż: „ Z listy Kursantów skreślona jest każda osoba, która przekroczy termin wpłaty kolejnej raty o co najmniej dwa tygodnie lub w przypadku raty płatnej do 05 stycznia przekroczy termin wpłaty o tydzień. Z zastrzeżeniem § 5 pkt 4 i § 5 pkt 5. Od momentu skreślenia liczony jest okres wypowiedzenia. Dyrektor na pisemny wniosek Kursanta złożony przed upływem terminu raty, może wyznaczyć inne terminy płatności niż w ofercie” . Pobierane za świadczone usługi kursów językowych opłaty oraz wartości rat były określone w cennikach kursów językowych 2011/2012 (dowód: karty nr 25, 26). W trakcie prowadzenia niniejszego postępowania przedsiębiorca dostarczył nowy wzór umowy na kurs językowy w roku szkolnym 2012/2013, który będzie wykorzystywany przy zawieraniu umów z konsumentami w Szkołach Spółki. Zawiera on następujące postanowienia (dowód: karta nr 54): §10.2 „W przypadku płatności w ratach, po upływie terminu będą naliczane ustawowe odsetki”. § 11.10„W przypadku opóźnienia w zapłacie kolejnej raty przekraczającego 2 tygodnie lub tydzień, w przypadku płatności czwartej raty (system siedmiu rat) lub drugiej (system dwóch rat), Szkoła kieruje do kursanta wezwanie do zapłaty, w którym wyznacza mu dodatkowy termin na spełnienie świadczenia pod rygorem, iż bezskuteczny upływ dodatkowego terminu 8 będzie uprawniał Szkołę do wypowiedzenia umowy i skreślenia Kursanta z listy kursantów. (…)”. Z przedstawionych przez przedsiębiorcę wyjaśnień wynika, iż ze względu na cykl nauczania w czerwcu 2012 wygasły umowy zawarte w oparciu o zakwestionowane wzory umów. Realizacja ostatniej umowy zawartej z konsumentem w oparciu o zakwestionowane wzory została zakończona w czerwcu 2012r. Z uwagi na cykl nauczania umowy zawarte w oparciu o nowy wzór będą realizowane od września i października 2012 r. Tym samym uznano, iż z dniem 30 czerwca 2012r. przedsiębiorca zaniechał stosowania zakwestionowanych praktyk (dowód: karty nr 52, 53). W postępowaniu dokonano ustaleń co do przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę w roku 2011r. na podstawie informacji przedstawionych przez przedsiębiorcę potwierdzonych dokumentem rachunku zysków i strat Spółki. (dowód: karty nr 41, 43). W toku niniejszego postępowania Prezes Urzędu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 24 ust. 2 stanowi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. W przypadku, gdy doszło do naruszenia art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu na podstawie art. 26 ust. 1 tej ustawy uznaje określoną praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W przypadku określonym w art. 27 ust. 1 ww. ustawy Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania (art. 27 ust. 2 ww. ustawy). Naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Działania oparte na przepisach niniejszej ustawy są zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane działania godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku i poprzez to powodują zaburzenia w jego prawidłowym funkcjonowaniu. Do naruszenia interesu publicznego dochodzi, gdy skutki określonych działań mają charakter powszechny, dotykają wszystkich potencjalnych podmiotów na danym rynku 1 . 1 Konrad Kohutek: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008r., strona 47 9 W przedmiotowym przypadku w opinii Prezesa Urzędu oceniana sprawa ma charakter publicznoprawny, gdyż wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, z którymi przedsiębiorca zawarł lub mógł zawrzeć umowy w oparciu o ocenione wzory umów. W tym stanie rzeczy uznać należy, że w niniejszej sprawie ma miejsce naruszenie przez przedsiębiorcę interesu publicznoprawnego, co uzasadnia ocenę jego zachowania na rynku w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie przedmiotowa przesłanka została spełniona, istniała możliwość poddania zachowania przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania przez niego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Na mocy art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Aby można było stwierdzić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów muszą kumulatywnie zostać spełnione następujące przesłanki: - oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, - praktyka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów, - praktyka musi być bezprawna. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsiębiorcę rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) wynika, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawna, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 2 ww. ustawy, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W rozważanym przypadku podmiot będący stroną postępowania posiada status przedsiębiorcy, gdyż prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki jawnej na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Zachowania niniejszego podmiotu podlegają zatem kontroli dokonywanej na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje pojęcia zbiorowych interesów konsumentów, stąd przy ustalaniu jego treści należy odwołać się do orzecznictwa sądowego. Pojęcie zbiorowych interesów konsumentów zostało szeroko omówione przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2008r. (sygn. akt III SK 27/07). W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podał, iż gramatyczna wykładnia tego pojęcia prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowego interesu konsumentów” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka przedsiębiorcy skierowana jest do „nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów”. Wystarczające powinno być w jego ocenie ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów, za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd 10 Najwyższy orzekł też, że „ praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy ”. W rozważanym przypadku doszło do zagrożenia interesu publicznego w sposób opisany w punktach od I do II sentencji niniejszej decyzji. Oceniane zachowania przedsiębiorcy dotyczyły szerokiego kręgu najsłabszych uczestników rynku, jakimi są konsumenci. Dotyczyły one wszystkich tych osób, które zawarły z przedsiębiorcą umowy, jak i zagrażały interesom wszystkich jego potencjalnych klientów. Rozważane działania przedsiębiorcy, o których mowa w punktach od I do II godziły więc w zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawność działań Kolejną przesłanką, która musi być spełniona, aby było możliwe stwierdzenie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność działania przedsiębiorcy rozumiana jako sprzeczność działania z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Jako „sprzeczne z prawem” należy kwalifikować zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych. Sprzeczne z prawem są czyny: zabronione i zagrożone sankcją karną, czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcją prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/. I. W zakresie punktu I sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczyła określania odsetek za nieterminowe spełnienie świadczenia pieniężnego w wysokości przewyższającej wysokość odsetek maksymalnych w umowach na kurs językowy w roku szkolnym 2011/2012, co jest niezgodne z art. 359 § 2 1 k.c., co uznane zostało za sprzeczne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. § 10.2 wzoru umowy na kurs językowy stosowanej w Szkołach w Katowicach, Warszawie, Krakowie, Gliwicach, Sosnowcu, Poznaniu, Gdańsku, Gdyni, Łodzi, Lublinie, Szczecinie stanowił, iż: „ W przypadku płatności w ratach, po upływie terminu będą naliczane zgodnie z cennikiem wyższe kwoty rat – (omówienie: o 1 zł w przypadku opóźnienia w płatności do 3 dni, o 5 zł w przypadku opóźnienia powyżej 3 dni po terminie płatności)” . § 4.2 wzoru umowy na kurs językowy stosowanej w Szkole we Wrocławiu stanowi, iż „ W przypadku płatności w ratach, po upływie terminu będą naliczane zgodnie z cennikiem wyższe kwoty rat – (omówienie o 1 zł w przypadku opóźnienia w płatności do 3 dni, wyższe o 5 zł w przypadku opóźnienia powyżej 3 dni po terminie płatności) ”. W oparciu o przedmiotowe wzory umów były faktycznie zawierane umowy z konsumentami (dowód: karty nr 29-38). Art. 359 § 2 1 kodeksu cywilnego stanowi, iż maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać 11 czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne). Od 10 maja 2012r. stopa kredytu lombardowego wynosi 6,25%, tym samym przedsiębiorca nie może pobierać kwot z tytułu opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego przekraczających 25% w skali roku. W oparciu o dane umieszczone w cenniku kursów językowych 2011/2012 dokonane zostały wyliczenia w sprawie wartości odsetek, które pobrane byłyby na podstawie przepisów o odsetkach maksymalnych (dowód: karta nr 25). Biorąc pod uwagę powyższe, przedsiębiorca dla raty wynoszącej 199 zł, w ciągu roku może naliczyć odsetki w wysokości 49,75 zł, co odpowiada 0,14 zł za każdy dzień zwłoki. Dla raty wynoszącej 299 zł, w ciągu roku może naliczyć odsetki w wysokości 74,75 zł, co odpowiada 0,20 zł za każdy dzień zwłoki. W powyżej przytoczonych postanowieniach przedsiębiorca określił wysokość opłat, o które wzrośnie rata za każde opóźnienie. Jeżeli opóźnienie wyniesie do 3 dni Szkoła pobierze opłatę wynoszącą 1 zł. W przypadku opóźnienia powyżej 3 dni opłata wyniesie 5 zł. Porównując wartości określone w umowach z kwotami wyliczonymi w oparciu o przykładową wartość raty z cennika stwierdzone zostało, iż opłata za 3 dni zwłoki może nawet 7 krotnie przewyższyć wartość, którą przedsiębiorca ma prawo pobrać zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego. Natomiast w przypadku, gdy opóźnienie wyniosłoby 1 tydzień dla raty 299 zł odsetki wyniosłyby 1,4 zł, a więc pobierana kwota wynosząca 5 zł 3- krotnie przewyższa odsetki maksymalne. Istotne w tej sprawie jest to, iż warunki umowy nie wyłączały prawa przedsiębiorcy do naliczania odsetek ustawowych z tytułu wystąpienia opóźnienia w zapłacie raty. W efekcie tego przedsiębiorca miał prawo żądać od konsumenta z tytułu powstałego opóźnienia w zapłacie raty oprócz odsetek ustawowych, dodatkowo określonych w umowie opłat. Powyższa praktyka zagrażała ekonomicznym interesom konsumentów, gdyż umożliwiała przedsiębiorcy pobieranie opłat w sytuacji nieterminowego dokonywania płatności, w wysokości przewyższającej wartości wyliczone w oparciu o zasadę wyliczenia odsetek maksymalnych. W związku z faktem, że zaistniały łącznie przesłanki wynikające z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. bezprawność działań przedsiębiorcy oraz naruszanie zbiorowych interesów konsumentów, Prezes Urzędu uznał ocenianą praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Na podstawie przedstawionych przez przedsiębiorcę wyjaśnień stwierdzone zostało, iż dokonana została zmiana brzmienia wzoru umowy wykorzystywanego przy zawieraniu umów na kurs językowy. W celu udokumentowania zmiany brzmienia nowego wzoru umowy na kurs językowy, który będzie stosowany, został on dostarczony. W nowym wzorze zakwestionowane postanowienia zostały zastąpione następującym: §10.2 „W przypadku płatności w ratach, po upływie terminu będą naliczane ustawowe odsetki” (dowód: karta nr 54) . Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 2008r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych (Dz. U. Nr 220, poz. 1434) na podstawie art. 359 § 3 k.c. zarządza się, co następuje: Wysokość odsetek ustawowych została ustalona na 13 % w stosunku rocznym. Art. 359 § 2 k.c. stanowi, iż jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje Prezes Urzędu uznał, iż w sytuacji gdyby umowa nie określała wysokości odsetek umownych przedsiębiorca miałby prawo naliczyć odsetki w wysokości ustawowej, tym samym wpisanie do umowy informacji, iż odsetki w takiej wysokości będą naliczone, nie narusza przepisów prawa. 12 Zgodnie z deklaracją przedsiębiorcy realizacja ostatniej umowy zawartej z konsumentem w oparciu o zakwestionowane wzory umów została zakończona w czerwcu 2012 r. Dlatego też datę 30 czerwca 2012r. uznano za datę stwierdzenia zaniechania stosowania praktyki. W nowym cyklu nauczania rozpoczętym we wrześniu i październiku 2012 r. realizowane będą umowy zawarte w oparciu o nowy zmieniony wzór umowy (dowód: karta nr 52, 53). W związku z powyższym uzasadnione stało się uznanie na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzenie zaniechania jej stosowania z dniem 30 czerwca 2012r. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie I sentencji decyzji. II. W zakresie punktu II sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczyła stosowania we wzorcu umownym postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokonując oceny postanowienia umownego ocenia określony zapis i w momencie jego wpisania do rejestru klauzula przestaje być postanowieniem konkretnego wzorca umownego, a staje się samodzielnie funkcjonującą zasadą, która została zakwestionowana. Ze względu na rozszerzoną skuteczność klauzul (art. 479(43) K.p.c.) spełnia ona funkcję podobną do przepisów prawa. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2006r. (sygn. akt III SZP 3/06) Sąd stwierdził, co następuje: „Sąd Najwyższy akceptuje stanowisko doktryny, zgodnie z którym wpis postanowienia wzorca do rejestru skutkuje tym, że zakazane jest posługiwanie się wpisaną klauzulą we wszystkich wzorcach umów, pod rygorem sankcji z art. 58 kc. Potwierdza to dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego, jak również treść przykładowego katalogu niedozwolonych postanowień umownych, który został sformułowany w oderwaniu od rodzaju umowy lub gałęzi gospodarki, w której umowa została zawarta. Za takim rozwiązaniem, obok argumentów językowo-systemowych, przemawiają także względy celowościowe i funkcjonalne, których uwzględnianie w sprawach takich jak niniejsza jest powszechnie akceptowane (zob. m.in. uchwała SN z dnia 19 grudnia 2003 r. III CZP 95/2003, OSNC 2005/2 poz. 25). Przyjęcie powyższego rozwiązania pozwala uniknąć sytuacji, w której konieczne jest prowadzenie kilku postępowań, z których każde musiałoby kończyć się identycznym rozstrzygnięciem merytorycznym. Stanowisko to znajduje również oparcie w charakterze postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, którego celem podstawowym jest usunięcie postanowień wzorca uznanych za niedozwolone z obrotu ze skutkiem nie tylko dla stron procesu, lecz także wobec osób trzecich (erga omnes) (uchwała z dnia 19 grudnia 2003 r. III CZP 95/2003, OSNC 2005/2 poz. 25). Przedmiotem kontroli nie jest bowiem kwestia ustalenia treści umowy w drodze wykładni, ale wyjaśnienie, czy konkretne postanowienie wzorca umownego stanowi niedozwoloną klauzulę umowną i z tej przyczyny nie wiąże nie tylko stron postępowania, ale nieograniczonego kręgu konsumentów. Chodzi tu o kontrolę abstrakcyjną, skuteczną erga omnes, nie zaś o ograniczoną w skutkach do stron wykładnię konkretnej umowy (wyrok SN z dnia 6 października 2004 r. I CK 162/2004, Monitor Prawniczy 2004/21 str. 966)”. „Sąd Najwyższy uznaje również, iż jeżeli SOKiK uzna określoną klauzulę za niedozwoloną w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ona wpisana do rejestru, o którym mowa w art. 479[45] § 2 kpc, to praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 uokik dopuszcza się każdy z przedsiębiorców, który wprowadza do stosowanych klauzul zmiany o charakterze kosmetycznym, polegające 13 np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie użytych wyrazów, jeżeli zmiany te nie prowadzą do zmiany istoty klauzuli”. Pomimo, iż powyżej powołana uchwała zapadła pod rządami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to orzecznictwo to należy uznać za aktualne także w obecnym stanie prawnym. Na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007r. rozważana kwestia została uregulowana w analogiczny sposób, a zatem nie występują różnice, które nakazywałyby odejście od ustalonej linii orzecznictwa i w konsekwencji tego odmienną ocenę prawną badanego zagadnienia. W zakresie punktu II sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczyła bezprawnego działania noszącego znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegającego na stosowaniu postanowień, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks postępowania cywilnego o treści: § 11.10 wzoru umowy na kurs językowy stosowanej w Szkołach w Katowicach, Warszawie, Krakowie, Gliwicach, Sosnowcu, Poznaniu, Gdańsku, Gdyni, Łodzi, Lublinie, Szczecinie stanowił, iż: „ Z listy Kursantów skreślana jest każda osoba, która przekroczy termin wpłaty kolejnej raty, o co najmniej, dwa tygodnie lub o tydzień w przypadku płatności czwartej raty (system siedmiu rat) lub drugiej raty (system dwóch rat). Z zastrzeżeniem § 11 pkt 4, 5, 8 i 9. Od momentu skreślenia liczony jest okres wypowiedzenia. Dyrektor, na pisemny wniosek Kursanta złożony przed upływem terminu raty, może wyznaczyć inne terminy płatności niż w ofercie ”. § 5.7 wzoru umowy na kurs językowy stosowanej w Szkole we Wrocławiu stanowił, iż: „ Z listy Kursantów skreślona jest każda osoba, która przekroczy termin wpłaty kolejnej raty o co najmniej dwa tygodnie lub w przypadku raty płatnej do 05 stycznia przekroczy termin wpłaty o tydzień. Z zastrzeżeniem § 5 pkt 4 i § 5 pkt 5. Od momentu skreślenia liczony jest okres wypowiedzenia. Dyrektor na pisemny wniosek Kursanta złożony przed upływem terminu raty, może wyznaczyć inne terminy płatności niż w ofercie” . Postanowienie o treści jak zakwestionowane, zostało uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2006 r. sygn. akt XVII Amc 115/05 przez Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a następnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień umownych w dniu 27 listopada 2006 r. pod numerem 956: „ Bezskuteczny upływ terminu uiszczenia raty czesnego uznaje się za wyrażenie woli rezygnacji ze studiów, jeżeli zaległa rata nie została uiszczona w ciągu czternastu dni od dnia upływu terminu uiszczenia. Rezygnacja wywołuje skutek piętnastego dnia po upływie terminu uiszczenia raty ”. W ww. wyroku Sąd uznał, co następuje: „ Postanowienia zakładające, iż brak raty opłaty za studia jest równoznaczne z rezygnacją ze studiów uznać należy za sprzeczne z art. 385 1 § 1 k.c. oraz art. 385 3 pkt 9 k.c. jako nadmiernie rygorystyczne i uprawniające pozwaną do zastosowania wobec konsumenta wprost tak dotkliwej sankcji za nieuiszczenie opłaty w terminie jaką jest skreślenie z listy studentów, niepoprzedzone wezwaniem do zapłaty. Założenie, iż brak opłaty uznaje się za wyrażenie woli rezygnacji ze studiów oznacza przyznanie szkole uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy, poprzez przyjęcie, iż każde zaniechanie studenta w dokonaniu opłaty jest równoznaczne z wolą rezygnacji ze studiów ”. Postanowienie o treści jak zakwestionowane, zostało uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt XVII Amc 64/05 przez Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a następnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień umownych w dniu 5 lipca 2007 r. pod numerem 1198: „ Słuchacz zobowiązany jest do opłacenia kursu w wyznaczonych przez Organizatora 14 terminach. Nieopłacenie raty w wyznaczonym terminie powoduje skreślenie z listy uczestników kursu, utratę prawa do rabatu za kontynuację w przyszłości oraz naliczenie kary umownej w wysokości 0,5 % należnej kwoty za każdy dzień zwłoki ". W ww. wyroku Sąd uznał, co następuje: „ W ocenie Sądu pierwsze kwestionowane postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami rażąco naruszając ich interesy. Nakłada ono na konsumenta, który nieopłacił w terminie kolejnej raty należności za kurs niewspółmierne do stopnia jego zawinienia sankcje w postaci skreślenia z listy uczestników kursu i jednocześnie obowiązek zapłaty kary umownej w wysokości 0,5% naliczonej kwoty za każdy dzień zwłoki. (...) Nałożenie jednak na słuchacza obowiązku zapłaty należnej kwoty powiększonej z każdym dniem o karę w wysokości 182,5% w skali roku z jednoczesnym skreśleniem z listy uczestników i utratą prawa do rabatów stawia konsumenta w szczególnie niekorzystnej sytuacji. (...) Wpłaty dokonywane są „z góry” przed rozpoczęciem kolejnych zajęć. Z wzorca nie wynika, że jest inaczej. Oznacza to, że konsument, który niedokonał opłaty w terminie nie tylko jest skreślony z listy uczestników bez uprzedniego wezwania, ale musi zapłacić za zajęcia, w których utracił już prawo uczestnictwa przy czym opłata jest powiększona o karę umowną zastrzeżoną w analizowanym postanowieniu. Takie ukształtowanie pozycji konsumenta należy uznać za szczególnie rażące naruszenie dobrych obyczajów. Podkreślenia wymaga, że pozwany niewłaściwie zinterpretował przepis art. 476 k.c. i wynikający z niego obowiązek przeprowadzenia dowodu, który w przypadku nie spełnienia świadczenia w terminie obciąża konsumenta a nie pozwanego. Do chwili, gdy konsument nie wykaże, że nie ponosi odpowiedzialności za uchybienie terminu pozwany może uważać, że pozostawał on w zwłoce i musi jedynie wykazać, iż zapłaty nie dokonano w terminie ”. Zakwestionowane postanowienia przewidują okoliczność, w której z tytułu powstania opóźnienia w zapłacie czesnego umowa zostaje rozwiązana po okresie wypowiedzenia bez obowiązku wcześniejszego wezwania konsumenta do uregulowania powstałej zaległości. Mając na uwadze, że umowa o świadczenie usług przez szkoły językowe jest kontraktem wzajemnym, dokonanie ww. czynności bez uprzedniego wezwania konsumenta do spełnienia świadczenia jest sprzeczne z art. 491 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, że w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy. Przedmiotowe twierdzenie zostało potwierdzone wielokrotnie przez Sąd w powyżej przytoczonych orzeczeniach. Sąd stwierdził, iż skreślenie z listy korzystających z usług, niepoprzedzone wezwaniem do zapłaty należy uznać za nadmiernie rygorystyczne i uprawniające przedsiębiorcę do zastosowania wobec konsumenta zbyt dotkliwej sankcji za nieuiszczenie opłaty w terminie. Tym samym zakwestionowane postanowienia umieszczone w wzorach umów należy uznać za sprzeczne z art. 385 1 § 1 k.c. oraz art. 385 3 pkt. 9 k.c. Zgodnie z art. 385 3 pkt. 9 k.c. w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy. Pomimo, iż przedsiębiorca wyjaśnił, iż nie zaistniała sytuacja skreślenia kursanta z listy w sytuacji nieuregulowania należności bez wcześniejszego wezwania do wniesienia zaległej płatności, to jednak postanowienie uprawniało przedsiębiorcę do zastosowania takiego trybu. Konsument zapoznając się z warunkami umów mógł mieć przeświadczenie, iż stosowanie takiego trybu rozwiązywania umów jest zgodne z przepisami prawa. Powyższa praktyka zagrażała ekonomicznym interesom konsumentów, gdyż konsumenci mogli zostać skreśleni z listy przez zaistnienie okoliczności, za które nie ponoszą odpowiedzialności. Dopiero otrzymanie przez konsumenta wezwania do spełnienia 15 świadczenia pieniężnego gwarantuje im możliwość wyjaśnienia zaistniałych okoliczności lub wniesienia zaległych płatności, bez konsekwencji, którą jest skreślenie z listy. W związku z faktem, że zaistniały łącznie przesłanki wynikające z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. bezprawność działań przedsiębiorcy oraz naruszanie zbiorowych interesów konsumentów, Prezes Urzędu uznał ocenianą praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Na podstawie dostarczonych dokumentów oraz wyjaśnień wynika, iż w roku szkolnym przedsiębiorca będzie stosował w Szkołach wzór umowy na kurs językowy zawierający postanowienie, które zastąpi zakwestionowane wcześniej postanowienia: § 11.10 „W przypadku opóźnienia w zapłacie kolejnej raty przekraczającego 2 tygodnie lub tydzień, w przypadku płatności czwartej raty (system siedmiu rat) lub drugiej (system dwóch rat), Szkoła kieruje do kursanta wezwanie do zapłaty, w którym wyznacza mu dodatkowy termin na spełnienie świadczenia pod rygorem, iż bezskuteczny upływ dodatkowego terminu będzie uprawniał Szkołę do wypowiedzenia umowy i skreślenia Kursanta z listy kursantów” (dowód: karta nr 54) . Nowe brzmienie postanowienia gwarantuje konsumentom, którzy nieterminowo wnosili płatności za świadczone usługi kursu językowego, iż zanim przedsiębiorca wypowie umowy, otrzymają oni wezwanie do spełnienia zaległej płatności. Tym samym zastąpienie zakwestionowanych postanowień nowym spowodowało, iż warunki umowy nie naruszają już interesów konsumentów w taki sposób jak zakwestionowane. Zgodnie z deklaracją przedsiębiorcy realizacja ostatniej umowy zawartej z konsumentem w oparciu o zakwestionowane wzory umów została zakończona w czerwcu 2012 r. Dlatego też datę 30 czerwca 2012r. uznano za datę stwierdzenia zaniechania stosowania praktyki. W nowym cyklu nauczania rozpoczętym we wrześniu i październiku 2012 r. realizowane będą umowy zawarte w oparciu o nowy zmieniony wzór umowy (dowód: karta nr 52, 53). W związku z powyższym uzasadnione stało się uznanie na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzenie zaniechania jej stosowania z dniem 30 czerwca 2012r. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie II sentencji decyzji. III. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może skorzystać z uprawnienia do nałożenia na przedsiębiorcę stosującego praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów kary pieniężnej w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara taka może być nałożona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszania celowo, czy też nieumyślnie. Dlatego też Prezes Urzędu ma prawo nałożyć karę pieniężną z tytułu stosowania praktyki, gdy narusza ona interesy konsumentów. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustaleaniu wysokości kar pieniężnych, w tym kar określonych w art. 106 tej ustawy, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszania przepisów ustawy, a także uprzednie naruszanie przepisów ustawy. Należy także podnieść, iż w ocenie Prezesa Urzędu brzmienie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pozwala na nałożenie odrębnych kar pieniężnych za poszczególne naruszenia stwierdzone w niniejszej decyzji. Zgodnie bowiem z przedmiotowym przepisem Prezes Urzędu może nałożyć karę pieniężną na przedsiębiorcę, jeżeli ten dopuścił się naruszenia art. 24 ww. ustawy, z czego wynika, że określona w tym przepisie kara może dotyczyć każdego naruszenia stwierdzonego względem danego przedsiębiorcy. W ocenie Prezesa Urzędu zastosowanie takiego rozwiązania jest pożądane z 16 tego względu, iż pozwala na uwzględnienie przy nakładaniu kar w sposób zindywidualizowany wszystkich okoliczności związanych ze stosowaniem określonych naruszeń, które mogą różnić pod wieloma względami (np. wagą naruszenia, zasięgiem oddziaływania praktyki, skutkami, jakie praktyka wywołuje na rynku i ich dotkliwością dla kontrahentów, czasem jej trwania itp.), a tym samym pozwala na nałożenie kary adekwatnej do danego naruszenia. Kara nakładana przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów służy podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Zawodowy (profesjonalny) charakter świadczenia usług wymaga prowadzenia działalności w sposób zapewniający poszanowanie dobrych obyczajów oraz słusznych interesów konsumentów, co wiąże się z respektowaniem obowiązujących przepisów prawa. Podstawą obliczenia wysokości niniejszych kar jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2011r. (dowód: karty nr 41, 43). Przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w 2011r. wyniósł … zł, w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to … zł. 1. Prezes Urzędu uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy istnieją podstawy do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej z tytułu naruszenia stwierdzonego w punkcie I sentencji decyzji polegającego na umieszczeniu w umowach postanowień umożliwiających pobieranie opłat z tytułu opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego w wysokości wyższej niż pozwalały na to przepisy prawa w zakresie odsetek maksymalnych. Przedsiębiorca świadczy usługi organizacji kursów językowych, za które opłaty mogą być wnoszone ratalnie. Wyliczając wysokość kary, w tym określając wagę naruszenia Prezes Urzędu wziął pod uwagę bezpośredni wpływ stosowania zakwestionowanej praktyki na pogorszenie się sytuacji konsumentów w stosunku do praw przyznanych im przez przepisy prawa. Konsumenci byli narażeni na możliwość zapłacenia wyższych opłat za nieterminowe wnoszenie opłat za kurs, niż wynikają z przepisów prawa. Analizując powyższą sytuację, stwierdzone zostało, iż przedsiębiorca dopuścił się stosowania przedmiotowej praktyki na etapie zawierania kontraktu z wpływem na jego wykonywania. Analizując wagę stwierdzonego naruszenia Prezes Urzędu uznał, że zachowanie Spółki należy traktować jako nieumyślne naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku postępowania nie stwierdzono bowiem, aby Spółka miała świadomość, iż swoim działaniem celowo narusza zbiorowe interesy konsumentów. Stąd nie można Spółce przypisać umyślności działania. W kontekście analizy wagi stwierdzonego naruszenia wzięto także pod uwagę krótki nie przekraczający roku okres stosowania zakwestionowanego wzorca umowy na kurs językowy w roku szkolnym 2011/2012, tj. od 1 września 2011r. do 30 czerwca 2012r. (dowód: karta nr 8). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń. W przypadku zakwestionowanej praktyki w punkcie I sentencji decyzji kwotę bazową ustalono na poziomie 19 644 zł, co stanowi …% przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Wyliczając ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność łagodzącą. Podjęte przez przedsiębiorcę działania w przedmiotowej sprawie zostały uznane za wystarczające do stwierdzenia zaniechania stosowania zakwestionowanej w punkcie I sentencji decyzji praktyki. Procent obniżeń zastosowany z uwagi na występującą w sprawie okoliczność łagodzącą wyniósł w przypadku przedmiotowej praktyki 30%. Obliczając 17 ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu uwzględnił również okoliczność obciążającą, tj. ponadlokalny zasięg stosowanej praktyki. W związku z powyższą okolicznością wysokość kary podwyższono o 5%. W oparciu o powyższe przesłanki ostatecznie wysokość kary obniżono o 25%. W związku z powyższym ustalono wysokość kary na kwotę 14 733 zł (słownie złotych: czternastu tysięcy siedmiuset trzydziestu trzech), co stanowi …% osiągniętego przez przedsiębiorcę w 2011r. przychodu oraz …% maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym kara nie przekracza kary maksymalnej, która mogłaby zostać nałożona. Jest ona adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Prezes Urzędu uznał, że orzeczona kara powinna pełnić funkcję dyscyplinującą i prewencyjną tak, aby zapobiec w przyszłości stosowaniu podobnych naruszeń. Niniejsza kara powinna pełnić również funkcję edukacyjną i wychowawczą, a także podkreślać naganność zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu zachowań przedsiębiorcy. Wobec powyższego należało orzec jak w pkt III.1 sentencji decyzji. 2. Prezes Urzędu uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy istnieją podstawy do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej z tytułu naruszenia stwierdzonego w punkcie II sentencji decyzji polegającego na stosowaniu postanowień, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks postępowania cywilnego. Biorąc pod uwagę fakt, iż przedmiotowe zaniechanie naruszało interesy konsumentów Prezes Urzędu za celowe uznał nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wyliczając wysokość kary, w tym określając wagę naruszenia Prezes Urzędu wziął pod uwagę bezpośredni wpływ stosowania zakwestionowanej praktyki na pogorszenie się sytuacji konsumentów w stosunku do praw przyznanych im przez przepisy prawa. W efekcie zastosowania tej praktyki polegającej na sporządzeniu warunków umowy dotyczącej korzystania z usług organizacji kursów językowych, które uprawniały do skreślenia z listy kursantów w przypadku niezapłacenia opłaty w określonym w umowie terminie bez wcześniejszego wezwania do spełnienia świadczenia pieniężnego. Analizując wagę stwierdzonego naruszenia Prezes Urzędu uznał, że zachowanie Spółki należy traktować jako nieumyślne naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku postępowania nie stwierdzono bowiem, aby Spółka miała świadomość, iż swoim działaniem celowo narusza zbiorowe interesy konsumentów. Stąd nie można Spółce przypisać umyślności działania. W kontekście analizy wagi stwierdzonego naruszenia wzięto także pod uwagę krótki nie przekraczający roku okres stosowania zakwestionowanego wzorca umowy na kurs językowy w roku szkolnym 2011/2012, tj. od 1 września 2011r. do 30 czerwca 2012r. (dowód: karta nr 8). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń. W przypadku zakwestionowanej praktyki w punkcie I sentencji decyzji kwotę bazową ustalono na poziomie 19 644 zł, co stanowi …% przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Wyliczając ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność łagodzącą. Podjęte przez przedsiębiorcę działania w przedmiotowej sprawie zostały uznane za wystarczające do stwierdzenia zaniechania stosowania zakwestionowanej w punkcie I sentencji decyzji praktyki. Procent obniżeń zastosowany z uwagi na występującą w sprawie 18 okoliczność łagodzącą wyniósł w przypadku przedmiotowej praktyki 30%. Obliczając ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu uwzględnił również okoliczność obciążającą, tj. ponadlokalny zasięg stosowanej praktyki. W związku z powyższą okolicznością wysokość kary podwyższono o 5%. W oparciu o powyższe przesłanki ostatecznie wysokość kary obniżono o 25%. W związku z powyższym ustalono wysokość kary na kwotę 14 733 zł (słownie złotych: czternastu tysięcy siedmiuset trzydziestu trzech), co stanowi co stanowi …% osiągniętego przez przedsiębiorcę w 2011r. przychodu oraz …% maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym kara nie przekracza kary maksymalnej, która mogłaby zostać nałożona. Jest ona adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Prezes Urzędu uznał, że orzeczona kara powinna pełnić funkcję dyscyplinującą i prewencyjną tak, aby zapobiec w przyszłości stosowaniu podobnych naruszeń. Niniejsza kara powinna pełnić również funkcję edukacyjną i wychowawczą, a także podkreślać naganność zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu zachowań przedsiębiorcy. Wobec powyższego należało orzec jak w pkt III.2 sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. IV. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochroni konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, zobowiązany jest ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia. Postępowanie przeciwko przedsiębiorcy w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu. Na podstawie ustaleń dokonanych w trakcie postępowania w punktach I – II sentencji decyzji stwierdzone zostało naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania dla Prezesa Urzędu są wydatki w wysokości 19 zł związane z korespondencją prowadzoną z przedsiębiorcą. W związku z powyższym, Prezes Urzędu postanowił obciążyć przedsiębiorcę kosztami postępowania w wysokości 19 zł (słownie złotych: dziewiętnastu). Wobec powyższego orzeka się jak w punkcie IV sentencji decyzji. Koszt niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony 19 Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie IV niniejszej decyzji, stosowanie do treści art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w zw. z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z 479 32 § 1 i § 2 k.p.c., przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn