RKT-35/2012

1 Katowice, dnia 02 listopada 2012 r. RKT–61–24/12/BP DECYZJA Nr RKT - 35/2012 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz § 2 pkt 4 i § 5 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przeciwko „Arpol” Magdalena i Maciej Puczka Sp. j. z siedzibą w Częstochowie, I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na stosowaniu w „Regulaminie zakupów” konta użytkownika o nazwie „agdrtv-tanio” znajdującego się na portalu aukcyjnym allegro.pl, postanowienia o treści: „ Konsument ma prawo do odstąpienia od umowy kupna-sprzedaży zawartej na odległość w terminie do 10 dni na podstawie art. 7 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. nr 22, poz. 271). Do zwracanego towaru należy w takim przypadku dołączyć dowód zakupu oraz oświadczenie odstąpienia od umowy. Odstąpienie od umowy musi dotrzeć na adres naszego sklepu przed upływem 10 dni od momentu wydania towaru ”, co jest niezgodne z art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechania jej stosowania z dniem 30 lipca 2012 r. ; II. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na: a. Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o terminie i sposobie dostawy towaru, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. b. Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o prawie odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie 10 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KATOWICACH 2 dni, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. c. Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o miejscu i sposobie składania reklamacji, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 10 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. III. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów umarza się, jako bezprzedmiotowe wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w związku z podejrzeniem podejmowania bezprawnych działań noszących znamiona praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: a. Nieinformowaniu konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, informacji o organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, co może być niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; b. Niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o nazwie przedsiębiorcy, organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy i numerze, pod którym to nastąpiło, co może być niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. IV. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na Arpol Magdalena i Maciej Puczka Sp. j. z siedzibą w Częstochowie karę pieniężną w wysokości: 1. 7 014 zł (słownie: siedmiu tysięcy czternastu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, 2. 14 028 zł (słownie: czternastu tysięcy dwudziestu ośmiu złotych), płatną do budżetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. V. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dn. 14.06.1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 83 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanawia się obciążyć „Arpol” Magdalena i Maciej Puczka Sp. j. z siedzibą w Częstochowie kosztami przeprowadzonego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i zobowiązać ww. 3 przedsiębiorcę do zwrotu na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 26,30 zł (słownie: dwadzieścia sześć złotych trzydzieści groszy), w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadzono postępowanie wyjaśniające (RKT-405-11/12/BP) w sprawie działalności „Arpol” Magdalena i Maciej Puczka Sp. j. z siedzibą w Częstochowie (zwanej dalej także „spółką” lub „przedsiębiorcą”), w toku którego powzięto podejrzenie, iż spółka stosuje praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów opisane w sentencji niniejszej decyzji. W tych okolicznościach, Postanowieniem nr 1 z dnia 08 sierpnia 2012 r. (dowód: karty nr 2 – 3) wszczęto z urzędu przedmiotowe postępowanie administracyjne, co uczyniono po uprzednim otrzymaniu Upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dowód: karta nr 1). W toku niniejszego postępowania, w odpowiedzi na postawione zarzuty, przedsiębiorca przedstawił swoje stanowisko w sprawie w pismach z dn. 20 sierpnia 2012 r. (dowód: karty nr 34-54), z dn. 27 sierpnia 2012 r. (dowód: karty nr 57-58), z dn. 4 września 2012 r. (dowód: karty nr 60-98), z dn. 18 września 2012 r. (dowód: karta nr 101), z dn. 27 września 2012 r. (dowód: karty nr 104-105) oraz z dn. 12 października 2012 r. (dowód: karty nr 110-113). W piśmie z dn. 20 sierpnia 2012 r. ustosunkowując się do pkt I sentencji niniejszej decyzji przedsiębiorca podniósł, iż z dniem 30 lipca 2012 r. naniesiono poprawkę w „Regulaminie zakupów” w związku z czym przedmiotowe postanowienie odpowiada uregulowaniom ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.) – zwana dalej ustawą o.n.p.k. W odniesieniu do pkt II a-c sentencji niniejszej decyzji przedsiębiorca podniósł, iż w jego ocenie zarzuty związane z niepotwierdzaniem konsumentom na piśmie informacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 5, 6 i 10 są niezasadne z uwagi na uregulowanie zawarte w ust. 4 tego przepisu. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 4 ustawy o.n.p.k. „ Obowiązek określony w ust. 3 nie dotyczy jednorazowych świadczeń, które same są spełniane przy użyciu środków porozumiewania się na odległość i za które rachunek wystawia osoba fizyczna lub prawna, która w ramach swojego przedsiębiorstwa udostępnia co najmniej jeden środek porozumiewania się na odległość, dostępny dla konsumenta i przedsiębiorcy (operator środków porozumiewania się), z wyjątkiem jednak informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1 ”. Niezależnie od powyższego spółka dodała, iż aktualna treść wiadomości e-mail, którą otrzymuje konsument zaraz po dokonaniu zakupu na portalu allegro.pl „ zawiera potwierdzenie na piśmie o prawie do odstąpienia od umowy w terminie 10 dniowym, informacje o miejscu i sposobie składania reklamacji oraz informacje o terminie i sposobie dostawy ”. Przedsiębiorca podniósł również, iż „ w poprzedniej wersji wiadomości email, jaką otrzymywał konsument, zaraz po dokonaniu zakupu za portalu „Allegro” była informacja o opcjach dostawy oraz o prawie do odstąpienia od umowy w terminie 10 dniowym ”. Spółka dodała również, że „ w Regulaminie zakupów” w starej wersji była podana informacja o terminach spełnienia świadczenia (pkt 11 Regulaminu), prawie do odstąpienia od umowy w terminie 10 dniowym (postanowienia końcowe) oraz informacje o miejscu i sposobie składania reklamacji (pkt 16 Regulaminu). (…) Nadto na stronie każdej aukcji portalu „Allegro”, w tym dotyczących mojej firmy znajdowały się „Opcje dostawy” określające wysokość opłaty i formę dostawy ”. W świetle przedstawionego stanowiska przedsiębiorca wniósł o umorzenie postępowania. 4 W uzupełnieniu pisma z dn. 20 sierpnia 2012 r., przedsiębiorca pismem z dn. 27 sierpnia 2012 r. przedstawił kopię paragonu z kasy fiskalnej, który to paragon w porównaniu z poprzednimi jego wersjami został uzupełniony o skrót imienia i nazwiska wspólników: „M. Puczka M. Puczka”. W toku postępowania przedsiębiorca wnioskował również o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków celem wykazania jakie dokumenty były załączone do przesyłki i co zawierały - na okoliczność ustalenia jakie informacje otrzymywał konsument. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, w którym stwierdzono, iż na potrzeby toczącego się postępowania za wystarczające należy uznać przesłanie oświadczeń wnioskowanych przez stronę świadków. Dlatego też przedsiębiorca w kolejnym piśmie z dn. 4 września 2012 r. przedstawił przedmiotowe oświadczenia. Pierwszy z pracowników przedsiębiorcy, do którego obowiązków należy między innymi wysyłka towaru do kontrahenta oświadczył, iż klient kupujący za pośrednictwem portalu allegro.pl otrzymuje od spółki: automatyczne potwierdzenie zakupu w formie emaila, potwierdzenie przyjęcia transakcji do realizacji w formie emaila, potwierdzenia wysyłki towaru w formie emaila, paragon lub na życzenie klienta fakturę VAT – dołączaną do przesyłki, a także list przewozowy dołączony do przesyłki. Podobnej treści oświadczenia zawierające informacje złożone przez pracownika zajmującego się wysyłką towaru złożyli również dwaj inni pracownicy przedsiębiorcy – do których zadań należy w szczególności obsługa sprzedaży internetowej za pośrednictwem portalu allegro.pl, przygotowywanie szablonów ofert (aukcji), telefoniczna i mailowa obsługa klienta, jak również przygotowywanie paczek do wysyłki za pośrednictwem firm kurierskich.. Do pisma dołączone zostały również wymienione w oświadczeniach dokumenty. Pismem z dn. 12 października 2012 r. spółka wniosła o wydanie wobec niej decyzji zobowiązującej. W przedmiotowym wniosku w odniesieniu do pkt I sentencji niniejszej decyzji spółka zobowiązała się do przyjęcia oświadczeń konsumentów o odstąpieniu od umowy i zrealizowaniu ich uprawnień z tego tytułu w sytuacji, w których konsument dokonał zakupu towaru przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość i wcześniej wyraził wolę odstąpienia od umowy, a które to oświadczenie uznano za bezskuteczne z następujących przyczyn: nie dostarczono towaru wraz z oświadczeniem o odstąpieniu do umowy oraz oświadczenie o odstąpieniu wpłynęło do spółki po upływie 10 dni od dnia wydania towaru. Termin wykonania zobowiązania spółka określiła na 14 dni od dnia doręczenia decyzji zobowiązującej. W ocenie spółki wykonanie tego zobowiązania pozwoli na usunięcie skutków naruszenia opisanych w pkt I sentencji niniejszej decyzji (dowód: karty nr 110-111). W odniesieniu do postawionych w Postanowieniu nr 1 o wszczęciu niniejszego postępowania zarzutów: nieinformowania konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, informacji o organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, oraz niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o nazwie przedsiębiorcy, organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy i numerze, pod którym to nastąpiło jak również niepotwierdzaniu informacji odnośnie miejsca i sposobu składania reklamacji, spółka zobowiązała się do pisemnego poinformowania wszystkich konsumentów, którzy dokonali w ciągu 24 miesięcy od daty doręczenia decyzji zobowiązującej, zakupu towaru przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, o nazwie przedsiębiorcy; organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, numerze pod którym to nastąpiło jak również o miejscu i sposobie składania reklamacji wraz z instrukcją postępowania w przypadku składania reklamacji. Termin wykonania zobowiązania spółka określiła na 60 dni od dnia doręczenia decyzji zobowiązującej. Spółka wskazała, że wykonanie tego zobowiązania pozwoli na usunięcie skutków zarzucanych naruszeń a ponadto czasokresem obejmuje 5 konsumentów, którym przysługują uprawnienia do dochodzenia w ciągu 24 miesięcy ewentualnych roszczeń związanych z niezgodnością towaru z umową (dowód: karty nr 111- 112). W odniesieniu do niepotwierdzania konsumentom na piśmie informacji o prawie do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni, przedsiębiorca zobowiązał się do pisemnego poinformowania wszystkich konsumentów, którzy dokonali w ciągu 3 miesięcy od daty doręczenia decyzji zobowiązującej, zakupu towaru przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, o prawie odstąpienia od umowy. Termin wykonania zobowiązania spółka określiła na 7 dni od dnia doręczenia decyzji zobowiązującej. Spółka wskazała, że wykonanie tego zobowiązania pozwoli na usunięcie skutków zarzucanego jej naruszenia (dowód: karty nr 111-112). Ponadto spółka zobowiązała się do doręczania na piśmie wszystkim konsumentom, którzy będą dokonywać po dacie doręczenia decyzji zobowiązującej zakupu towaru przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość: regulaminu sprzedaży, instrukcji postępowania w przypadku składania reklamacji, wzoru oświadczenia o odstąpieniu oraz wzoru zawiadomienia sprzedawcy o niezgodności towaru z umową oraz skorzystania z uprawnień wynikających z gwarancji (dowód: karta nr 112). Spółka podniosła, iż niniejszy wniosek został złożony dopiero na tym etapie postępowania gdyż dopiero teraz spółka uzyskała szczegółową informację o praktyce stosowania przez Prezesa Urzędu decyzji zobowiązujących „ co wynika z opublikowanych przez Urząd UOKIiK wyjaśnień ”. Dodała również, iż „ na wcześniejszym etapie, nie czekając na rozstrzygnięcie, czyniono wszystko, by jak najszybciej wyeliminować zachowania uzasadniające przypuszczenie, że zostały naruszone zbiorowe interesy konsumentów ”. Jednocześnie stwierdziła, iż w jej ocenie „ nie doszło do stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Wszelkie wyszczególnione działania nie miały miejsca, zawarte zostały one w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami ” w regulaminie sklepu. Spółka stwierdziła, iż mając na uwadze niekorzystne postanowienia w jej regulaminie dokonała stosowanych zmian podług sugestii i wytycznych Prezesa Urzędu a dodatkowo przedstawia niniejszą prośbę o wydanie decyzji zobowiązującej, obejmującej „ działania mające na celu ograniczenie i ewentualne wykluczenie działań naruszających zbiorowe interesy konsumentów ” (dowód: karty nr 112-113). Pismem z dnia 4 października 2012 r. spółka została zawiadomiona o zakończeniu zbierania materiału dowodowego (dowód: karta nr 108). W wyznaczonym terminie przedsiębiorca nie skorzystał z uprawnienia do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny Arpol Magdalena i Maciej Puczka Sp. j. z siedzibą w Częstochowie prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr 0000268843. Przedmiotem działalności spółki jest między innymi sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej (dowód: karta nr 24). W ramach tej działalności gospodarczej przedsiębiorca prowadzi sprzedaż za pośrednictwem portalu aukcyjnego allegro.pl dla użytkowników o nazwie „agdrtv-tanio” oraz „expert-agdrtv_pl” (dowód: karty nr 8-12, 19-22, 38-41 oraz 77-81), na których to kontach znajduje się oferowany przez przedsiębiorcę sprzęt RTV i AGD (dowód: karty nr 8 – 9, 34). Warunki, na jakich są zawierane z konsumentami umowy sprzedaży na odległość określają obowiązujące na kontach użytkowników „Regulaminy zakupów” znajdujące się w zakładce „o mnie”. Ustalono, iż „Regulamin zakupów” konta aukcyjnego „agdrtv-tanio” był wielokrotnie modyfikowany, a ostatnia zachowana wersja „Regulaminu” zaczęła 6 obowiązywać od 1 maja 2012 r. W przedmiotowej wersji Regulaminu w postanowieniach końcowych przedsiębiorca zawarł postanowienie o treści: - „ Konsument ma prawo do odstąpienia od umowy kupna-sprzedaży zawartej na odległość w terminie do 10 dni na podstawie art. 7 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. nr 22, poz. 271). Do zwracanego towaru należy w takim przypadku dołączyć dowód zakupu oraz oświadczenie odstąpienia od umowy. Odstąpienie od umowy musi dotrzeć na adres naszego sklepu przed upływem 10 dni od momentu wydania towaru ” (dowód: karta nr 21). Ustalono również, iż w aktualnej wersji Regulaminu, która weszła w życie w dn. 30 lipca 2012 r., przedsiębiorca dokonał modyfikacji cytowanego wyżej postanowienia, w związku z czym przedmiotowe postanowienie przybrało następującą treść: - „ Konsument, który zawarł umowę na odległość, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dziesięciu dni. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Termin dziesięciodniowy, w którym konsument może odstąpić od umowy, liczy się od dnia wydania rzeczy ” (dowód: karta nr 40). Ustalono także, iż przedstawione przez przedsiębiorcę wydruki specyfikacji sprzedawanych produktów zawierają zakładkę o nazwie „Dane firmy”, w której znajduje się m.in. informacja „ KRS 268843 ” (dowód: karta nr 18). Taka sama informacja została zawarta również w pkt 1 poprzedniej wersji „Regulaminu zakupów” konta aukcyjnego „agdrtv-tanio” (dowód: karta nr 20). Nowa wersja przedmiotowego „Regulaminu” obowiązująca od 30 lipca 2012 r. zawiera w pkt 1 m.in. informację o treści: „ (…) KRS 0000268843, zarejestrowanej w Sądzie Rejonowym w Częstochowie XVII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego ” (dowód: karta nr 39). W związku z zawieranymi umowami przedsiębiorca, w zależności od woli konsumenta, wystawia konsumentom paragony fiskalne lub faktury VAT. Otrzymywane przez konsumentów paragony i faktury znajdują się w kopertach, na których widnieje pieczątka firmy zawierająca m.in. informację „ KRS 268843 ” (dowód: karty nr 85-86). Równocześnie konsumenci otrzymują listy przewozowe dostarczane przez firmy kurierskie DHL oraz K-EX (dowód: karty nr 51-52, 75, 76, 82-84). Jednocześnie przedsiębiorca nie wystawia żadnych innych dokumentów potwierdzających warunki zawartej umowy. Analiza treści ww. paragonów (dowód: karty nr 28, 30, 32, 73 93-94) i faktur (dowód: karty nr 29, 31, 33, 74 95), wykazała, że nie obejmują one informacji na temat: − terminu i sposobu dostawy towaru, − prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie 10 dni, − miejsca i sposobu składania reklamacji. W piśmie z dnia 20 sierpnia 2012r. (dowód: karta nr 53) przedsiębiorca poinformował również, że w 2011 r. globalny przychód spółki wyniósł 7 793 540,39 zł. Powyższe przedsiębiorca udokumentował przedstawiając Rachunek zysków i strat spółki za 2011 r. (dowód: karta nr 105). 7 Prezes Urzędu zważył, co następuje: Naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Działania oparte na przepisach niniejszej ustawy są zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane działania godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku i poprzez to powodują zaburzenia w jego prawidłowym funkcjonowaniu. Do naruszenia interesu publicznego dochodzi, gdy skutki określonych działań mają charakter powszechny, dotykają wszystkich potencjalnych podmiotów na danym rynku 1 . Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie przedmiotowa przesłanka została spełniona, istniała możliwość poddania zachowania przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania przez niego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, gdyż wiąże się z ochroną interesów wszystkich konsumentów, którzy byli lub mogli stać się kontrahentami przedsiębiorcy. W tym stanie rzeczy uznać należy, że w niniejszej sprawie ma miejsce naruszenie przez przedsiębiorcę interesu publicznoprawnego, co uzasadnia ocenę jego zachowania na rynku w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Na mocy art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Aby można było stwierdzić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów muszą kumulatywnie zostać spełnione następujące przesłanki: - oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, - praktyka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów, - praktyka musi być bezprawna. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod pojęciem „przedsiębiorcy” należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1441 ze zm.) tj. osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1 ww. ustawy). „Działalnością gospodarczą” jest zgodnie z przepisem art. 2 tej ustawy, zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. 1 Konrad Kohutek w: „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008r., strona 47 8 W niniejszym postępowaniu podmiot będący stroną postępowania posiada status przedsiębiorcy, gdyż prowadzi działalność w formie spółki jawnej, na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (dowód: karty nr 23-26). W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, że Arpol Magdalena i Maciej Puczka Sp. j. z siedzibą w Częstochowie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje pojęcia zbiorowych interesów konsumentów, stąd przy ustalaniu jego treści należy odwołać się do orzecznictwa sądowego. Pojęcie zbiorowych interesów konsumentów zostało szeroko omówione przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07). W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podał, iż gramatyczna wykładnia tego pojęcia prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowego interesu konsumentów” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka przedsiębiorcy skierowana jest do „ nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów ”. Wystarczające powinno być w jego ocenie ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów, za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy orzekł też, że „ praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy ”. W rozważanym przypadku doszło do naruszenia interesu konsumentów jako zbiorowości, w sposób opisany w punktach I i II sentencji niniejszej decyzji. Oceniane zachowania przedsiębiorcy dotyczyły szerokiego kręgu najsłabszych uczestników rynku, jakimi są konsumenci. Dotyczyły one wszystkich tych osób, które zawarły z przedsiębiorcą umowy poza lokalem przedsiębiorstwa, jak i zagrażały interesom wszystkich jego potencjalnych klientów. Rozważane działania przedsiębiorcy, o których mowa w punktach I i II sentencji niniejszej decyzji godziły więc w zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawność działań Kolejną przesłanką, która musi zostać spełniona, aby było możliwe stwierdzenie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność rozważanego zachowania. Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów może być takie zachowanie przedsiębiorcy, które jako sprzeczne z ustawą szczególną można zaklasyfikować, jako niezgodne z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i jedno z zachowań przykładowo wymienionych w art. 24 ust. 2 pkt. 1 – 3 ww. ustawy. Dodać należy, że stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, jeżeli praktyki te wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, że dana praktyka jest niezgodna z art. 24 ww. 9 ustawy wystarczające jest więc wykazanie, że potencjalnie istniało zagrożenie naruszenia interesów konsumentów np. wskutek niedopełnienia określonego obowiązku informacyjnego względem konsumentów i nie jest konieczne faktyczne wystąpienie negatywnego skutku w praktyce. Oznacza to, że wystarczy np. samo zaniechanie udzielenia przez przedsiębiorcę istotnych informacji, nawet jeśli w praktyce nie zaistniały przesłanki wykorzystania tej informacji, np. określającej obowiązujący u sprzedawcy tryb reklamacyjny. Bezprawność ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującymi przepisami prawa. Praktyki przedsiębiorcy, by zakwalifikować je jako naruszające zbiorowe interesy konsumentów „muszą być zatem wymierzone w uprawnienia, jakie konsumentom przyznają obowiązujące przepisy prawa” 2 . Porządek prawny, którego naruszenie może wypełniać dyspozycję art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów 3 . Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Art. 24 tej ustawy nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw. Na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem 4 . Podkreślenia wymaga także, że bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. O bezprawności działania decyduje całokształt okoliczności konkretnego stanu faktycznego 5 . Dla stwierdzenia bezprawności działania przedsiębiorcy bez znaczenia pozostaje ponadto strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczającym wadliwość procesu decyzyjnego sprawcy) i stopień tej winy (umyślność bądź nieumyślność), a także świadomość istnienia naruszonych norm prawnych. W niniejszej sprawie w pkt I sentencji niniejszej decyzji postawiono przedsiębiorcy zarzut stosowania postanowienia sprzecznego z uregulowaniem zawartym w ustawie o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Jako „ sprzeczne z prawem ” należy kwalifikować zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych. Sprzeczne z prawem są czyny: zabronione i zagrożone sankcją karną, czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa. Równocześnie w pkt II sentencji niniejszej decyzji postawiono przedsiębiorcy zarzut niedopełniania wyszczególnionych tam obowiązków informacyjnych określonych w ustawie 2 Uchwała SN z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), OSNP 2007/1-2/35. Por. również: M. Szydło: Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów , Monitor Prawniczy nr 2004/17/791. 3 Wyrok SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r. (sygn. akt XVII AmA 45/07). 4 Por. wyrok SOKiK z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. akt XVIII AmA 32/05). 5 Wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r. (sygn. akt I PKN 267/2001). 10 o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Ww. ustawa przewiduje obowiązek przekazywania konsumentom określonych informacji zarówno na etapie prezentacji oferty, tj. przed zawarciem umowy, jak i po zawarciu umowy. „ Szeroko ujęty obowiązek informacyjny jest jednym z filarów ochronnego reżimu umowy zawieranej na odległość. (...) Zasadą jest udzielanie informacji przez przedsiębiorcę w sposób spontaniczny; nie zaś tylko umożliwienie konsumentowi jej uzyskania, w razie inicjatywy konsumenta ”. 6 „ Chwila zainicjowania wzajemnych kontaktów (a więc moment, gdy oferta czy reklama skierowane do publiczności przeradzają się w informację odebraną przez zindywidualizowanego kontrahenta in spe) bezpośrednio poprzedzających podjęcie przez konsumenta decyzji o zawarciu umowy – będzie chwilą charakteryzującą się największym natężeniem obowiązku informacji ze strony profesjonalisty wobec konsumenta. Dotyczy to konieczności udzielenia tych informacji, które są niezbędne dla świadomego dokonania wyboru i podjęcia decyzji o wdaniu się w transakcję przez konsumenta ”. 7 Przekazanie wymaganych prawem informacji umożliwia więc konsumentowi podjęcie świadomej decyzji o zawarciu umowy oraz jego skutkach. Potwierdzenie zaś niezbędnych informacji na piśmie pozwala na ich indywidualizację oraz utrwalenie na wypadek konieczności ponownego zapoznania się z nimi po zawarciu umowy. Niezależnie od etapu, na jakim jest wymagane podanie w określonej formie pewnych informacji, ich niedostatek prowadzi do osłabienia pozycji konsumenta względem przedsiębiorcy. Jest to szczególnie dotkliwe w przypadku umów zawieranych na odległość, gdyż kontakt z przedsiębiorcą jest ograniczony, a możliwość zbadania przedmiotu umowy przed zawarciem umowy nie istnieje. To z kolei powoduje, że wszelkie braki w informacjach mogą doprowadzić do zawarcia umowy, której w normalnych warunkach konsument by nie zawarł. Praktyka opisana w punkcie II dotyczy zaniechań na etapie realizacji umowy. Informacje przekazywane w potwierdzeniu wystawianym po zawarciu umowy, przy przystąpieniu przez przedsiębiorcę do jej wykonania, powinny dotyczyć konkretnej, zawartej z konsumentem umowy. Potwierdzenia takie mają służyć odzwierciedleniu i utrwaleniu treści zawartej z konsumentem umowy, dzięki czemu możliwa ma być kontrola jej wykonania, a także ułatwione ma być dochodzenie przez konsumenta przysługujących mu na późniejszych etapach uprawnień np. z zakresu niezgodności towaru z umową albo do odstąpienia od umowy zawartej na odległość. Ad I W zakresie punktu I sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczy stosowania przez spółkę w „Regulaminie zakupów” – obowiązującego od dn. 1 maja 2012 r. – konta użytkownika o nazwie „agdrtv-tanio” znajdującego się na portalu aukcyjnym allegro.pl, postanowienia o treści: „ Konsument ma prawo do odstąpienia od umowy kupna-sprzedaży zawartej na odległość w terminie do 10 dni na podstawie art. 7 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. nr 22, poz. 271). Do zwracanego towaru należy w takim przypadku dołączyć dowód zakupu oraz oświadczenie odstąpienia od umowy. Odstąpienie od umowy musi dotrzeć na adres naszego sklepu przed upływem 10 dni od momentu wydania towaru ” , co jest niezgodne z art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną 6 Ewa Łętowska – Prawo umów konsumenckich , Wydawnictwo C.H. Beck 2002, wyd. 2, str. 285. 7 Ibidem , str. 226. 11 przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o.n.p.k., „ Konsument, który zawarł umowę na odległość, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dziesięciu dni, ustalonym w sposób określony w art. 10 ust. 1. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem ”. Mając na uwadze zacytowany przepis ustawy o.n.p.k. należy stwierdzić, iż kwestionowane postanowienie sugeruje, że dla skuteczności odstąpienia od umowy konieczne jest, po pierwsze, dostarczenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy wraz ze zwracanym towarem. Po drugie, przedmiotowe postanowienie błędnie wskazuje, że dla skuteczności odstąpienia konieczne jest aby oświadczenie dotarło do sklepu przez upływem dziesięciu dni od wydania towaru. Zgodnie zaś z ustawą o.n.p.k. dla zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Równocześnie w art. 7 ust. 3 ustawy o.n.p.k. zawarto uregulowanie o treści: „ W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie czternastu dni. (…) ”. Zdanie drugie postanowienia kwestionowanego w toku postępowania sugeruje, zaś iż oświadczenie o odstąpieniu zostać wysłane wraz ze zwracanym towarem. Cytowane przepisy ustawy o.n.p.k. w sposób jednoznaczny określają, iż zwrot tego co strony świadczyły następuje w terminie 14-dni od odstąpienia od umowy, który dla konsumenta liczony jest od momentu wysłania przedmiotowego oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Stosowane przez przedsiębiorcę postanowienie mogło w sposób skuteczny zniechęcać przeciętnych konsumentów z przysługującego im prawa do odstąpienia od umowy, a przez to naruszać równowagę pomiędzy stronami kontraktu. Z uwagi bowiem na charakter umów zawieranych na odległość ustawodawca zdecydował się na przyznanie przedmiotowego uprawnienia, stanowiącego wyjątek od zasady pact sunt servenda , aby chronić słabszych uczestników rynku jakimi są konsumenci. Stwierdzono zatem, że spółka stosuje postanowienie regulaminu, które jest sprzeczne z przepisami ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.), a zatem, że jej działania mają charakter bezprawny . Zachowanie spółki godzi w interesy konsumentów , gdyż w skutek stosowania zakwestionowanego postanowienia doszło do pogorszenia sytuacji prawnej konsumentów. Zakwestionowana klauzula znacząco skraca czas, w którym konsument jest uprawniony do odstąpienia od umowy, a w wielu przypadkach może zniweczyć prawo do jego skorzystania w sytuacji, w której oświadczenie dotarłoby do spółki po upływie 10 dni od dnia odebrania towaru. W przedmiotowej sprawie zakwestionowane zachowanie spółki dotyczy także zbiorowego interesu konsumentów, nieograniczonej liczby konsumentów, których nie sposób zindywidualizować. Stosowana praktyka wymierzona jest bowiem we wszystkich rzeczywistych kontrahentów spółki będących konsumentami, z którymi zawarto umowy sprzedaży na odległość, jak również we wszystkich jej potencjalnych kontrahentów. W toku postępowania ustalono, iż w dn. 30 lipca 2012 r. weszła w życie nowa wersja „Regulaminów zakupów”, którą zmodyfikowano kwestionowane w toku postępowania postanowienie. Zmodyfikowana treść postanowienia pozostaje w zgodności z przepisami ustawy o.n.p.k. a poprzez to z właściwymi przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Powyższe dało podstawy do przyjęcia, że z dniem 30 lipca 2012 r. doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozważanej w punkcie I. 12 Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec powyższego należało orzec jak w pkt I sentencji decyzji. Ad II W pkt II sentencji niniejszej decyzji opisane zostały praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów polegające na niedopełnianiu przez przedsiębiorcę obowiązków informacyjnych na etapie po zawarciu umowy. W tym miejscu należy wskazać, że w art. 9 ust. 3 ustawy o.n.p.k. sformułowano wymóg, aby potwierdzenie takie zostało sporządzone na piśmie. Z takiego punktu widzenia prawnie obojętne jest, w jakim dokumencie (o jakiej nazwie i o jakiej dodatkowej treści) zostaną zamieszczone wymagane prawem informacje. Wymagane jedynie jest, aby po pierwsze stosowne dane były konsumentom przekazywane oraz aby było to czynione w odpowiedniej, a zatem pisemnej formie najpóźniej w chwili rozpoczęcia spełniania świadczenia. Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, iż przedsiębiorca w związku z prowadzoną sprzedażą za pośrednictwem kont aukcyjnych o nazwie „expert-agdrtv_pl” oraz „agdrtv- tanio” wystawia konsumentom paragony fiskalne, faktury VAT jak również listy przewozowe w związku z czym ich treść poddano analizie pod kątem zgodności z przepisem art. 9 ust. 3 ustawy o.n.p.k. Analiza przedmiotowych dokumentów wykazała, że strona niniejszego postępowania nie dopełnia pewnych spoczywających na niej obowiązków informacyjnych, jakie winno się zrealizować po zawarciu umowy. a. W pkt II a sentencji niniejszej decyzji opisano zarzut naruszenia przez przedsiębiorcę zbiorowych interesów konsumentów wskutek stosowania praktyki polegającej na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o terminie i sposobie dostawy towaru, co uznano za niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; Art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy o.n.p.k. statuuje obowiązek potwierdzania konsumentom zawierającym umowy na odległość, na piśmie, informacji na temat terminu i sposobu dostawy zamówionego towaru. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie daje podstawy do przyjęcia, że przedsiębiorca niniejszego obowiązku nie respektuje, bowiem żaden z dokumentów wystawianych przez niego konsumentom po zawarciu umowy nie obejmuje swym zakresem takich informacji. Powyższe świadczy zatem o tym, że rozważane zachowanie należy zaklasyfikować, jako bezprawne. Niniejsza praktyka godzi w zbiorowe interesy konsumentów, gdyż są oni pozbawieni informacji na temat umówionego sposobu i terminu dostawy zamówionego towaru. Uzupełnienie braków na etapie poprzedzającym zawarcie umowy nie sanuje jednak praktyki przedsiębiorcy rozważanej w tym punkcie. 13 W świetle ww. ustaleń stwierdzić należało, że strona niniejszego postępowania stosuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, która jest niezgodna z art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co narusza zakaz sformułowany w art. 24 ust. 1 tej ustawy. Stąd należało orzec, jak w pkt II a sentencji niniejszej decyzji. b. Kolejna z ocenianych praktyk polega na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o prawie odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie 10 dni, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o.n.p.k, a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o.n.p.k. wynika obowiązek podawania konsumentom na piśmie informacji o przysługującym im uprawnieniu do odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, w tym przypadku liczonych od dnia odebrania przez konsumenta zamówionego towaru. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że przedsiębiorca nie przekazuje konsumentom na piśmie, po zawarciu z nimi umów, informacji na temat przysługującego im prawa do odstąpienia od umowy. Informacje na ten temat nie są bowiem zamieszczane ani na paragonach fiskalnych, ani na fakturach VAT, ani w jakichkolwiek innych dokumentach. Z tego też względu należało stwierdzić, że przedsiębiorca dopuścił się naruszenia art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o.n.p.k., a więc że jego zachowanie jest bezprawne. Uprawnienie do odstąpienia od umowy, które może być realizowane przez konsumenta, jest instytucją charakterystyczną dla prawa konsumenckiego i nieznaną w klasycznym prawie cywilnym. W związku więc z tym, że uprawnienie to ma charakter wyjątkowy, a ponadto jest w wyszczególnionych w ustawie okolicznościach obwarowane warunkami, pod którymi można z niego skorzystać, szczególnie istotne jest, aby konsumenci otrzymali na jego temat wyczerpującą informację. Istotne jest także to, aby informacja na ten temat została utrwalona w ten sposób, aby po odebraniu przesyłki konsument mógł się ponownie z nią zapoznać. Zaniechanie w tym zakresie może udaremnić skorzystanie z uprawnienia do odstąpienia od umowy, co z oczywistych względów osłabia pozycję konsumentów. W tych okolicznościach stwierdzić należało, że w rozważanym przypadku doszło do naruszenia art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o.n.p.k., a poprzez to art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym stanie rzeczy należało orzec, jak w pkt II b sentencji niniejszej decyzji. c. W toku niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy także zarzut niepotwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o miejscu i sposobie składania reklamacji, co uznano za niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o.n.p.k., a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności paragonów fiskalnych i faktur VAT wystawianych przez przedsiębiorcę konsumentom, z którymi są zawierane umowy na odległość wykazała, że nie obejmują one swą treścią informacji na temat miejsca i sposobu składania reklamacji. Informacji tych przedsiębiorca nie przekazywał także w żadnym innym dokumencie doręczanym konsumentom. Okoliczność ta świadczy o 14 bezprawności zachowania przedsiębiorcy, a więc o naruszeniu przez niego art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o.n.p.k. Informacje, jakich przedsiębiorca nie przekazuje konsumentom, dotyczą zasad składania reklamacji. Niniejsze zaniechanie może znacząco utrudniać skorzystanie z przysługujących konsumentom uprawnień reklamacyjnych, dochodzenie roszczeń w przypadku wadliwości dostarczonego towaru, jego niezgodności z umową. Uzupełnienie braków na etapie poprzedzającym zawarcie umowy nie sanuje jednak sytuacji w rozważanym zakresie. Z uwagi na możliwość wystąpienia po stronie konsumentów niedogodności związanych z nieznajomością przyjętej przez przedsiębiorcę procedury reklamacyjnej, stwierdzić należało że takie jego zachowanie godzi w interesy słabszych uczestników rynku. Z tego też względu należało stwierdzić naruszenie przez przedsiębiorcę art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tych okolicznościach sprawy należało orzec, jak w pkt II c sentencji niniejszej decyzji. Powyższej oceny Prezesa Urzędu i rozstrzygnięcia określonego w pkt II a-c sentencji niniejszej decyzji nie zmieniły podnoszone w toku postępowania argumenty spółki. Zgodnie z pierwszym z nich art. 9 ust. 4 ustawy o.n.p.k. o treści „ Obowiązek określony w ust. 3 nie dotyczy jednorazowych świadczeń, które same są spełniane przy użyciu środków porozumiewania się na odległość i za które rachunek wystawia osoba fizyczna lub prawna, która w ramach swojego przedsiębiorstwa udostępnia co najmniej jeden środek porozumiewania się na odległość, dostępny dla konsumenta i przedsiębiorcy (operator środków porozumiewania się), z wyjątkiem jednak informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1 ” wyklucza przyjęcie, iż spółka jest zobowiązana do potwierdzania konsumentom wymienionych w ust. 1 tego artykułu informacji, z wyjątkiem informacji zawartych w art. 9 ust. pkt 1 ustawy o.n.p.k. Przedsiębiorca zaakcentował jedynie sformułowanie „ nie dotyczy jednorazowych świadczeń ”, pominął zaś w zupełności dalsze uregulowanie, które wskazuje, iż dotyczy to jedynie takich świadczeń „ które same są spełniane przy użyciu środków porozumiewania się na odległość ”. Przez środki porozumiewania się na odległość należy zaś rozumieć w szczególności: drukowany lub elektroniczny formularz zamówienia niezaadresowanego lub zaadresowanego, list seryjny w postaci drukowanej lub elektronicznej, reklamę prasową z wydrukowanym formularzem zamówienia, reklamę w postaci elektronicznej, katalog, telefon, telefaks, radio, telewizję, automatyczne urządzenie wywołujące, wizjofon, wideotekst, pocztę elektroniczną lub inny ze środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. 144, poz. 1204) – art. 6 ust. 1 ustawy o.n.p.k. Mając na uwadze powyższe nie sposób przyjąć, iż oferowany przez przedsiębiorcę sprzęt RTV oraz AGD mógłby być świadczony w sposób opisany powyżej, w związku z czym interpretację spółki należy uznać za wadliwą. Kolejny argument przytoczony przez spółkę stanowił, iż informacje wymienione w przedmiotowym art. 9 ust. 3 w zw. z ust. 1 są przekazywane konsumentom w formie wiadomości email. Na dowód powyższego przedsiębiorca załączył szereg dowodów, począwszy do wspomnianych wiadomości email aż po oświadczenia pracowników, w których określono jakie informacje są zawarte w przedmiotowych emailach. Pomimo zaprezentowanej argumentacji nie sposób przyjąć, iż wiadomość email wysłana konsumentowi po przyjęciu zamówienia do realizacji może spełniać wymóg formy pisemnej określonej w art. 9 ust. 3 ustawy o.n.p.k. Z uwagi na powyższe nie sposób przyjąć, iż przedsiębiorca realizuje, zakwestionowane w pkt II a-c sentencji niniejszej decyzji, obowiązki informacyjne. 15 Analiza wniosku strony postępowania o wydanie decyzji zobowiązującej w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania - że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. W tym kontekście, po pierwsze należy wskazać, iż decyzja wydawana na podstawie ww. przepisu jest decyzją opartą o uznanie administracyjne. Art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów daje Prezesowi Urzędu uprawnienie, a nie nakłada na niego obowiązku wydania przedmiotowej decyzji. Prezes Urzędu nie jest związany propozycjami przedkładanymi przez przedsiębiorcę, dysponuje bowiem swobodnym uznaniem w przedmiocie zastosowania ww. przepisu i ukończenia postępowania poprzez wydanie decyzji na jego podstawie. Stanowisko takie zostało w pełni zaaprobowane przez Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który dokonując wykładni gramatycznej art. 28 ust. 1 ww. ustawy stwierdził, że wydanie decyzji na tej podstawie prawnej jest uprawnieniem Prezesa Urzędu, a nie jego obowiązkiem 8 . Ponadto wskazać należy, że ww. przepis znajduje zastosowanie w przypadkach, gdy w toku postępowania zostanie uprawdopodobnione, na podstawie m.in. ustalonych okoliczności sprawy, że doszło do naruszenia przepisu art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Należy podkreślić zatem, że wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 28 ust. 1 ww. ustawy jest możliwe po uprawdopodobnieniu przesłanek stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Wydanie takiej decyzji ma służyć przyspieszeniu toku postępowania bez konieczności udowadniania stosowania zarzucanych praktyk, z możliwością poprzestania na ich uprawdopodobnieniu. W tym kontekście wniosek spółki o wydanie decyzji zobowiązującej należy oceniać jako złożony niejako po terminie. Pismo zawierające przedmiotowy wniosek to z kolei już piąte pismo składane Prezesowi Urzędu w toku prowadzonego postępowania. Co istotne przedmiotowe pismo zostało złożone przez spółkę już po zakończeniu zbierania przez Prezesa Urzędu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu swojego wniosku spółka wskazywała, iż został on złożony na tak późnym etapie postępowania albowiem dopiero teraz spółka uzyskała szczegółową informację o praktyce stosowania przez Prezesa Urzędu decyzji zobowiązujących „ co wynika z opublikowanych przez Urząd UOKIiK wyjaśnień ”. Nie ulega jednak wątpliwości, iż w pierwszym piśmie kierowanym do spółki – w zawiadomieniu o wszczęciu niniejszego postępowania – spółka została pouczona o rodzajach rozstrzygnięć merytorycznych kończących postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w tym w szczególności o decyzji zobowiązującej, w której Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek wykonania złożonych przez przedsiębiorcę zobowiązań do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom (art. 28 ustawy). W tym zakresie zasłanianie się przez spółkę nieznajomością „ stosowanej przez Prezesa Urzędu praktyki wydawania decyzji zobowiązujących ” nie może zasługiwać na uwzględnienie. 8 wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25 maja 2009 r. sygn. akt XVII Ama 98/08. 16 Jednocześnie publikacja przedmiotowych wskazówek nastąpiła jeszcze przed wszczęciem niniejszego postępowania w dn. 26 lipca 2012 r. Równocześnie przedmiotowe wskazówki, niemające de facto charakteru prawnie wiążącego, wyjaśniają w sposób jasny, iż zobowiązanie przedsiębiorcy powinno zostać złożone, co do zasady, w pierwszym piśmie składanym Prezesowi Urzędu, po otrzymaniu zawiadomienia o jego wszczęciu. Abstrahując w tym miejscu jednak od terminu w jakim nastąpiło złożenie przez spółkę zobowiązania należy stwierdzić, iż w odniesieniu do praktyki określonej w pkt I sentencji niniejszej decyzji zobowiązanie spółki w ogóle nie zostałoby uwzględnione gdyż z dniem 30 lipca 2012 r. spółka zaniechała stosowania tej praktyki. W odniesieniu do praktyk określonych w pkt II sentencji niniejszej decyzji spółka konsekwentnie zaprzeczała, jakoby jej działania mogły naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Powyższe zostało przez spółkę również podtrzymane w niniejszym wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej. Spółka stwierdziła w nim bowiem, iż w jej ocenie „ nie doszło do stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów ”. Stąd też Prezes Urzędu działając w ramach uznania administracyjnego, nie znalazł podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyższego zasadnym orzeczono jak w punktach I-II sentencji decyzji. Ad III Na mocy art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny staje się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o jego umorzeniu. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania lub może powstać w czasie jego trwania. Stanowisko takie zostało poparte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 lutego 2009 r. (sygn. akt II SA/Gl 1038/08), który orzekł, że „ Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji ” (LEX nr 489456). W niniejszej sprawie okoliczność, że nie doszło do spełnienia wszystkich przesłanek z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 w zakresie dotyczącym praktyk rozważanych w pkt III niniejszej decyzji, została wykazana w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego. Działanie przedsiębiorcy nie mogło bowiem być zaklasyfikowane jako bezprawne z powodów opisanych poniżej. a. W toku niniejszego postępowania postawiono przedsiębiorcy zarzut stosowania praktyki polegającej na nieinformowaniu konsumentów przed zawarciem umowy na odległość, najpóźniej w chwili złożenia konsumentowi propozycji zawarcia umowy, o organie, który zarejestrował jego działalność gospodarczą, co może być niezgodne z art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy o.n.p.k., a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku postępowania przedsiębiorca przedstawił wydruki specyfikacji sprzedawanych produktów (dowód: karta nr 18). Ustalono, iż w zakładce „Dane firmy” znajduje się informacja „KRS 268843”. Powyższa informacja znajduje się również w pkt I Regulaminu zakupów kont aukcyjnych „expert-agdrtv_pl” oraz „agdrtv-tanio”. Z uwagi na jawność Krajowego Rejestru Sądowego należy stwierdzić, iż podanie numeru KRS przez spółkę może czynić zadość wymogom określenia organu, który zarejestrował działalność gospodarczą 17 przedsiębiorcy – a więc właściwy sąd rejestrowy. Taką informację konsument może bez ponoszenia nadmiernych kosztów uzyskać z internetowej wyszukiwarki podmiotów w KRS za pośrednictwem platformy internetowej prowadzonej za pośrednictwem strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości – www.ms.gov.pl. Niezależnie od powyższego nowa wersja Regulaminów kont aukcyjnych w pkt 1 zawiera pełną informację odnośnie organu rejestrowego. Wobec powyższego należało orzec, jak w punkcie III a sentencji decyzji. b. W ramach przedmiotowego postępowania administracyjnego postawiono jego stronie zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o nazwie przedsiębiorcy, organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy i numerze, pod którym to nastąpiło, co może być niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o.n.p.k., a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku postępowania przedsiębiorca przedstawił koperty oznaczone pieczątką firmy „Arpol Sp. jawna” (dowód: karty nr 85-86). Przedmiotowa pieczątka określa m.in. nazwę wspólników. Nie czyniły to zaś uprzednio przesłane Prezesowi Urzędu paragony z kasy fiskalnej. Niezależnie od powyższego w piśmie z dn. 27 sierpnia 2012 r. przedsiębiorca przedstawił zmodyfikowaną wersję druków paragonów, które również zawierały informacje odnośnie wspólników spółki. Przedmiotowe koperty zawierają również informację o numerze KRS przedsiębiorcy – w tym więc zakresie za aktualne należy uznać rozważania poczynione w pkt III a powyżej. W tej sytuacji należało orzec, jak w punkcie III b sentencji niniejszej decyzji. Ad IV Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może skorzystać z uprawnienia do nałożenia na przedsiębiorcę stosującego praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów kary pieniężnej w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara taka może być nałożona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszenia umyślnie, czy też nieumyślnie. Z powyższego wynika, że kara może być nałożona bez względu na okoliczność występowania po stronie przedsiębiorcy winy rozumianej jako świadomość bezprawności zachowania. Okoliczność ta jest jednak czynnikiem relewantnym przy miarkowaniu wysokości nakładanej kary pieniężnej 9 . Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, w tym kar określonych w art. 106 tej ustawy, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Kara nakładana przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów służy podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Przedsiębiorca, jako profesjonalista powinien wiedzieć, że określając warunki umowne nie może stosować bezprawnych postanowień, ani w żaden inny sposób godzić w interesy konsumentów. Orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania, tak aby jej nałożenie skutkowało w przyszłości 9 Konrad Kohutek w: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008 r., strona 1027. 18 zapobieżeniem zaistnienia podobnych sytuacji. W opinii Prezesa Urzędu należy podkreślić aspekt edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka oraz wyrazić nadzieję, że odniesie on spodziewany skutek na przyszłość. Poza wymiarem indywidualnym kary należy zwrócić uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. Z uwagi na różnorodność stosowanych przez przedsiębiorcę praktyk, konieczne stało się wymierzenie dwóch kar pieniężnych. 1. Pierwsza z kar jest wymierzana z tytułu naruszenia stwierdzonego w punkcie I sentencji decyzji polegającego na stosowaniu w „Regulaminie zakupów” konta użytkownika o nazwie „agdrtv-tanio” znajdującego się na portalu aukcyjnym allegro.pl, postanowienia o treści: „ Konsument ma prawo do odstąpienia od umowy kupna-sprzedaży zawartej na odległość w terminie do 10 dni na podstawie art. 7 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. nr 22, poz. 271). Do zwracanego towaru należy w takim przypadku dołączyć dowód zakupu oraz oświadczenie odstąpienia od umowy. Odstąpienie od umowy musi dotrzeć na adres naszego sklepu przed upływem 10 dni od momentu wydania towaru ”, co jest niezgodne z art. 7 ust. 1 i 3 w zw. z art. 17 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), a poprzez to z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2011 r., który wyniósł 7 793 540,39 zł . W związku z tym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to kara w wysokości 779 354,03 zł. W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie 0,1% przychodu, czyli na poziomie 7 793 zł. Praktyka wymieniona w pkt I tej decyzji ujawnia się na etapie zawierania kontraktu, jednakże rzutuje również na etap jego wykonywania. Ze względu na specyfikę tych umów, a także rodzaj instytucji jaka została przez spółkę wadliwie przedstawiona, jej wagę należało określić jako stosunkowo dużą. Rozważana praktyka ujawniła się na rynku, na którym działa wiele podmiotów, wobec czego konsumenci mają swobodę przy podejmowaniu decyzji o zawarciu umowy z przedsiębiorcą i wybór ten nie jest ograniczony poprzez znikomą liczbę uczestników danego rynku. Praktykę stosowaną przez przedsiębiorcę należy zakwalifikować jako krótkotrwałą gdyż była stosowana przez spółkę w okresie od 1 maja 2012 r. do 30 lipca 2012 r. Ponadto z ustaleń poczynionych w toku niniejszego postępowania administracyjnego wynika, że rozważana praktyka jest stosowana nieumyślnie, tj. przedsiębiorca nie miał świadomości, iż jego zachowanie może naruszać obowiązujące przepisy prawa. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest zaniechanie przez przedsiębiorcę stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów niezwłocznie po wszczęciu postępowania wyjaśniającego przez Prezesa Urzędu, w związku z czym kwotę bazową zmniejszono o 30% . W sprawie tej wystąpiła również okoliczność obciążająca, polegająca na tym, iż zarzucana Spółce praktyka miała zasięg ogólnopolski, gdyż Spółka prowadzi działalność na terenie całej Rzeczypospolitej Polskiej. W tych 19 okolicznościach wymiar kwoty bazowej zwiększono o 20% . W oparciu o powyższe przesłanki ostatecznie wysokość kwoty bazowej obniżono o 10% to jest do kwoty 7 014 zł . W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 7 014 zł (słownie: siedmiu tysięcy czternastu złotych), co stanowi ok. 0,09% przychodu uzyskanego przez spółkę w 2011 r. i ok. 0,09% maksymalnej kary, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona. Prezes Urzędu uznał, że orzeczona kara powinna pełnić funkcję dyscyplinującą i prewencyjną tak, aby zapobiec w przyszłości stosowaniu podobnych naruszeń. Niniejsza kara powinna pełnić również funkcję edukacyjną i wychowawczą, a także podkreślać naganność zakwestionowanego w niniejszym postępowaniu zachowania przedsiębiorcy. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie IV 1 sentencji niniejszej decyzji. 2. Druga z kar zostaje nałożona na przedsiębiorcę z tytułu stosowania przez niego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów określonych w punkcie II niniejszej decyzji polegających na niepotwierdzaniu konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o terminie i sposobie dostawy towaru, o prawie odstąpienia od umowy zawartej na odległość w terminie dziesięciu dni a także o miejscu i sposobie składania reklamacji. Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2011 r., który wyniósł 7 793 540,39 zł . W związku z tym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to kara w wysokości 779 354,03 zł. W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie 0,15% przychodu, czyli na poziomie 11 690 zł. Praktyki wymienione w pkt II tej decyzji można zaklasyfikować, jako praktyki ujawniające się albo na etapie zawierania umowy, albo jej wykonywania. Wynika to z tego, że sporządzenie pisemnego potwierdzenia warunków umowy zawieranej na odległość może być dokonane najpóźniej w chwili rozpoczęcia spełniania świadczenia, czyli zarówno przy zawieraniu umowy, jak i już po jej zawarciu. W niniejszym przypadku do potwierdzenia zawarcia umowy dochodzi faktycznie po jej zawarciu, a więc na etapie wykonywania kontraktu. Ze względu na specyfikę umów zawieranych na odległość, a także rodzaj danych, jakie zostały pominięte, wagę tych praktyk określono, jako stosunkowo dużą. Rozważane praktyki ujawniły się na rynku, na którym działa wiele podmiotów, wobec czego konsumenci mają swobodę przy podejmowaniu decyzji o zawarciu umowy z przedsiębiorcą i wybór ten nie jest ograniczony poprzez znikomą liczbę uczestników danego rynku. Na wysokość kwoty bazowej ma również wpływ to, że rozważane praktyki dotyczą dwóch kont aukcyjnych przedsiębiorcy – „expert-agdrtv_pl”, na którym sprzedaż prowadzona była od połowy 2010 r. oraz konta „agdrtv-tanio”, na którym prowadzono sprzedaż od połowy 2011 r. W tym zakresie stosowaną przez przedsiębiorcę praktykę należy zaklasyfikować jako długotrwałą, gdyż trwała ponad rok. Jednocześnie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że do stosowania praktyk, o jakich mowa w punkcie II niniejszej 20 decyzji doszło w sposób nieumyślny, gdyż przedsiębiorca nie miał świadomości, iż jego zachowanie może naruszać obowiązujące przepisy prawa. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące oraz okoliczności obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. W sprawie tej nie wystąpiły żadne okoliczności łagodzące. W niniejszym przypadku mamy jednak do czynienia z jedną okolicznością obciążającą, którą jest ogólnopolski zasięg terytorialny naruszenia. W tych okolicznościach wymiar kwoty bazowej zwiększono ogółem o 20% do kwoty 14 028 zł. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt II sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 14 028 zł (słownie: czternastu tysięcy dwudziestu ośmiu złotych), co stanowi 0,18% przychodu uzyskanego przez spółkę w 2011 r. i 1,8% maksymalnego wymiaru kary. Prezes Urzędu uznał, że orzeczona kara powinna pełnić funkcję dyscyplinującą i prewencyjną tak, aby zapobiec w przyszłości stosowaniu podobnych naruszeń. Niniejsza kara powinna pełnić również funkcję edukacyjną i wychowawczą, a także podkreślać naganność zakwestionowanego w niniejszym postępowaniu zachowania przedsiębiorcy. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W tych okolicznościach należało orzec, jak w punkcie IV 2 sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Ad V Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 264 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Postępowanie w sprawie stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu w punktach I - II sentencji decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu ze stroną. W związku z powyższym postanowiono obciążyć przedsiębiorcę kosztami postępowania w wysokości 26,30 zł (słownie: dwadzieścia sześć złotych trzydzieści groszy). 21 Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od uprawomocnienie się decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie V niniejszej decyzji, stosownie do treści art. 264 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z 479 32 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego, można wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. DYREKTOR DELEGATURY URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Maciej Fragsztajn