RKT-44/2012

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KATOWICACH Katowice, dnia 17 grudnia 2012 r. RKT-61-28/12/MZ DECYZJA Nr RKT – 44/2012 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz § 2 pkt 4 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Michałowi Kohrsowi prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Michał Kohrs w Zabrzu: I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę stosowaną przez Michała Kohrsa prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Michał Kohrs w Zabrzu polegającą na zamieszczeniu w regulaminie sklepu internetowego denikomp.pl, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: „ Zwrot jest moŜliwy tylko wtedy gdy towar znajduje się w stanie nienaruszonym i jest całkowicie sprawny technicznie – nie nosi śladów eksploatacji (uŜywania)… ”, które jest niezgodne z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.) i stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 powołanej wyŜej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 3 października 2012 r. ; II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę stosowaną przez Michała Kohrsa prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Michał Kohrs w Zabrzu polegającą na zamieszczeniu w regulaminie sklepu internetowego denikomp.pl, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: „ Przepisy dotyczące prawa odstąpienia od umowy kupna towaru nie mają zastosowania w przypadku, gdy zamówiony towar jest odbierany osobiście w siedzibie sklepu ”, które jest niezgodne z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.) i stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 powołanej wyŜej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 3 października 2012 r. ; III. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę stosowaną przez Michała 2 Kohrsa prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Michał Kohrs w Zabrzu polegającą na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia: 1) informacji o imieniu i nazwisku przedsiębiorcy, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), 2) informacji o organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), 3) informacji o terminie dostawy, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), 4) informacji o prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), 5) informacji o miejscu i sposobie składania reklamacji, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.) - i stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 powołanej wyŜej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 2 października 2012 r.; IV. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na Michała Kohrsa prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Michał Kohrs w Zabrzu kary pienięŜne w wysokości: 1. 3631 zł (słownie: trzech tysięcy sześciuset trzydziestu jeden złotych), płatną do budŜetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji; 2. 3631 zł (słownie: trzech tysięcy sześciuset trzydziestu jeden złotych), płatną do budŜetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie II sentencji niniejszej decyzji; 3. 36312 zł (słownie: trzydziestu sześciu tysięcy trzystu dwunastu złotych), płatną do budŜetu państwa, z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie III ppkt 1-5 sentencji niniejszej decyzji. V. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 264 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 83 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanawia się obciąŜyć Michała Kohrsa prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Michał Kohrs w Zabrzu kosztami przeprowadzonego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i 3 zobowiązać ww. przedsiębiorcę do zwrotu na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 23 zł (słownie: dwudziestu trzech złotych), w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej takŜe „Prezesem Urzędu”) zostało przeprowadzone z urzędu pod sygn. akt RKT-403-10/12/MZ postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia czy nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez Michała Kohrsa prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Michał Kohrs w Zabrzu (zwanego dalej takŜe „Przedsiębiorcą”). W toku przedmiotowego postępowania zbadano wzorce i dokumenty stosowane przez Przedsiębiorcę. PoniewaŜ analiza ich treści dała podstawy do przyjęcia, iŜ w zakresie opisanym w punktach I-III sentencji niniejszej Decyzji mogło dojść do naruszenia przez Przedsiębiorcę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w dniu 17.09.2012 r. Postanowieniem Nr 1 wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (dowód: karty nr 2-3). Postanowieniem nr 2 z tej samej daty (dowód: karta nr 6) w poczet dowodów zaliczono materiały zgromadzone w toku ww. postępowania wyjaśniającego (dowód: karty nr 8-37). Przedsiębiorcy postawiono zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w drodze podejmowania bezprawnych działań godzących w zbiorowe interesy konsumentów polegających na: 1. zamieszczeniu w regulaminie sklepu internetowego denikomp.pl, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: „ Zwrot jest moŜliwy tylko wtedy gdy towar znajduje się w stanie nienaruszonym i jest całkowicie sprawny technicznie – nie nosi śladów eksploatacji (uŜywania)… ”, co moŜe być niezgodne z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm. – zwanej dalej takŜe „ustawą o o.n.p.k.”) i moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. zamieszczeniu w regulaminie sklepu internetowego denikomp.pl, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: „ Przepisy dotyczące prawa odstąpienia od umowy kupna towaru nie mają zastosowania w przypadku, gdy zamówiony towar jest odbierany osobiście w siedzibie sklepu ”, co moŜe być niezgodne z art. 7 ust. 1 ustawy o o.n.p.k. i moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o: imieniu i nazwisku przedsiębiorcy, organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, terminie dostawy, prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, miejscu i sposobie składania reklamacji, co moŜe być niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1, 5, 6 i 10 ustawy o o.n.p.k. i moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedsiębiorca ustosunkował się do postawionych mu zarzutów w pismach z dn. 2.10.2012 r. (dowód: karty nr 38-60) i z dn. 18.10.2012 r. (dowód: karty nr 66-67). Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, pismem z dnia 23.10.2012 r. Przedsiębiorca został poinformowany o zakończeniu zbierania materiału dowodowego (dowód: karty nr 69-70). W wyznaczonym terminie Przedsiębiorca nie skorzystał z prawa do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. 4 Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny. Michał Kohrs prowadzi działalność gospodarczą pod firmą Michał Kohrs w Zabrzu na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej prowadzonej przez Ministra Gospodarki. Przedmiotem jego działalności jest między innymi sprzedaŜ detaliczna prowadzona przez domy sprzedaŜy wysyłkowej lub Internet oraz sprzedaŜ detaliczna komputerów, urządzeń peryferyjnych i oprogramowania prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach (dowód: karta nr 8). Przedsiębiorca prowadzi ogólnodostępny sklep internetowy pod adresem www.denikomp.pl, zwany dalej takŜe „Sklepem”. Zasady korzystania ze Sklepu określone są w regulaminie Sklepu (zwanym dalej „Regulaminem” – dowód: karty nr 20-26), który jest zamieszczony na ww. stronie internetowej. MoŜliwe jest pobranie Regulaminu ze strony w formacie PDF. W toku postępowania Przedsiębiorca przedstawił wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy i wzory formularza przyjęcia reklamacyjnego (dowód: karty nr 27-30). Dokonanie zakupu w Sklepie wymaga skompletowania zamówienia przez dodanie towaru (towarów) do koszyka. Następnie konsument podaje swoje dane, dane do wysyłki oraz wybiera sposób płatności i wysyłki. W końcowej fazie składania zamówienia konieczne jest zaznaczenie opcji: „Zapoznałem się i w pełni akceptuję Regulamin sklepu”. Brak takiej akceptacji uniemoŜliwia złoŜenie zamówienia. JeŜeli powyŜsze czynności zostały dokonane prawidłowo, pracownik Przedsiębiorcy potwierdza zamówienie. Konsument jest informowany o tym w e-mailu, zmienia się takŜe status zamówienia w internetowym koncie klienta. W toku postępowania ustalono, Ŝe w Regulaminie Sklepu Przedsiębiorca zamieścił, w rozdziale „Zwrot towaru”, następujące postanowienia: − „Zwrot jest moŜliwy tylko wtedy gdy towar znajduje się w stanie nienaruszonym i jest całkowicie sprawny technicznie – nie nosi śladów eksploatacji (uŜywania)…” (pkt 4), − „Przepisy dotyczące prawa odstąpienia od umowy kupna towaru nie mają zastosowania w przypadku, gdy zamówiony towar jest odbierany osobiście w siedzibie sklepu” (pkt 7). SprzedaŜ prowadzoną Internet Przedsiębiorca dokumentuje wystawiając paragony lub faktury VAT. Przedsiębiorca przedstawił kopie wystawionych paragonów i faktur VAT (dowód: karty nr 31-36). W toku postępowania ustalono, Ŝe w przypadku sprzedaŜy prowadzonej poprzez Internet, dokumentowanej paragonem, konsument nie otrzymuje od Przedsiębiorcy potwierdzenia na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o: imieniu i nazwisku przedsiębiorcy, organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, terminie dostawy, prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, miejscu i sposobie składania reklamacji. W przypadku sprzedaŜy prowadzonej poprzez Internet, dokumentowanej fakturą VAT, konsument nie otrzymuje od Przedsiębiorcy potwierdzenia na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o: organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, terminie dostawy, prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, a takŜe o miejscu i sposobie składania reklamacji. W piśmie z dn. 2.10.2012 r. Przedsiębiorca przedstawił zmieniony Regulaminu, w którym: − dotychczasowy punkt 4 rozdziału „Zwrot towaru” otrzymał następujące brzmienie: „Zwrot jest moŜliwy tylko wtedy gdy towar znajduje się w stanie niezmienionym, chyba Ŝe zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu”; − dotychczasowa treść punktu 7 rozdziału „Zwrot towaru” została wykreślona, przy czym Ŝadne inne postanowienie zmienionego Regulaminu nie wyłącza stosowania przepisów dotyczących prawa odstąpienia od umowy w przypadku, gdy zamówiony towar jest odbierany osobiście w siedzibie Przedsiębiorcy (dowód: karty nr 43-47). 5 Zmieniony Regulamin obowiązuje od dn. 3.10.2012 r. (oświadczenie Przedsiębiorcy – dowód: karta nr 39; wydruk zrzutów ekranu ze strony internetowej Przedsiębiorcy, dostępnej pod adresem http://www.denikomp.pl/Regulamin%2877,,%29.aspx - dowód: karty nr 64-65). Odnosząc się do zarzutów postawionych w postanowieniu o wszczęciu postępowania Przedsiębiorca podniósł, Ŝe jedynym motywem zamieszczenie w Regulaminie Sklepu zakwestionowanych postanowień „(…) była chęć stworzenia regulaminu zgodnego z obowiązującymi zasadami i prawem ”, a regulamin był weryfikowany przez dwóch niezaleŜnych prawników. Przedsiębiorca podniósł, iŜ wszystkie informacje, które ma obowiązek przekazać konsumentom w momencie spełnienia świadczenia uwzględnił w treści Regulaminu, co wydawało mu się być wystarczające dla spełnienia wymogów ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (dowód: karta nr 38). Przedsiębiorca oświadczył w piśmie z dn. 2.10.2012 r., Ŝe faktura jest jedynym dokumentem, jaki potwierdza dokonanie zakupu przez Sklep, dla umów zawieranych na odległość nie wystawia paragonów. Przedsiębiorca podniósł, Ŝe uzupełnił informacje na fakturze o wymagane treści i przedstawił wzór faktury, stosowany od dn. 2.10.2012 r. (dowód: karty nr 38 i 48). Ww. wzór faktury zawiera między innymi informacje o: imieniu i nazwisku przedsiębiorcy, organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy (o treści „ wpis do ewidencji działalności gospodarczej nr 306/06 prowadzony przez Prezydenta m.st. Zabrze ”), terminie dostawy, prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni (z zastrzeŜeniem, iŜ „ moŜliwości zwrotu nie podlegają produkty, podlegające ochronie praw autorskich, takie jak oprogramowanie, płyty CD z muzyką itd .”), miejscu i sposobie składania reklamacji. Pismem z dn. 18.10.2012 r., w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, Przedsiębiorca przedstawił zmienioną wzorcową fakturę, w której prawie informacja o prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni otrzymała treść: „ moŜliwości zwrotu nie podlegają produkty, podlegające ochronie praw autorskich, takie jak oprogramowanie, płyty CD z muzyką po usunięciu przez konsumenta ich oryginalnego opakowania ”. Przedsiębiorca oświadczył, Ŝe zmieniona treść faktury stosowana jest w obrocie od godziny 12.00 w dn. 18.10.2012 r. (dowód: karta nr 66). W toku postępowania ustalono, Ŝe Przedsiębiorca osiągnął w 2011 roku przychód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 1] . Wysokość przychodu ustalono na podstawie zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2011 rok (dowód: karty nr 49-59). Przedsiębiorca oświadczył, iŜ z tytułu sprzedaŜy prowadzonej poprzez Internet osiągnął w 2011 r. przychód w wysokości około [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 2] – dowód: karty nr 39 i 60. Prezes Urzędu zwaŜył, co następuje. W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy doszło do naruszenia interesu publicznoprawnego . Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, celem regulacji w niej przyjętej jest zapewnienie rozwoju i ochrony konkurencji, a takŜe podejmowana w interesie publicznym ochrona przedsiębiorców naraŜonych na stosowanie praktyk ograniczających konkurencję i ochrona interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma zatem charakter publicznoprawny i słuŜy ochronie interesu ogólnospołecznego; w odniesieniu do przedsiębiorców chroni konkurencję, a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Instrumenty w niej przewidziane mogą być stosowane jedynie wówczas, gdy na skutek działań sprzecznych z przepisami prawa naruszony został interes publiczny. Ma to miejsce w szczególności wtedy, gdy określonymi działaniami dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, względnie, gdy wywołują one na rynku niekorzystne zjawiska (wyrok Sądu Antymonopolowego z dn. 24 października 1991 r., sygn. akt XV Amr 8/90). 6 Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąŜe się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy dokonali lub dokonają zakupu poprzez sklep internetowy, prowadzony przez Przedsiębiorcę. Objęte zarzutem działanie przedsiębiorcy wymierzone jest w szeroki i bliŜej nieokreślony krąg uczestników rynku, poniewaŜ jest ono skierowane do członków określonej zbiorowości tj. wszystkich rzeczywistych i potencjalnych kontrahentów Przedsiębiorcy. Interes publicznoprawny przejawia się takŜe w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, iŜ naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. W tym stanie rzeczy uznać naleŜy, Ŝe w niniejszej sprawie ma miejsce naruszenie przez Przedsiębiorcę interesu publicznoprawnego, co uzasadnia ocenę jego zachowania na rynku w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów . Stosownie do art. 24 ust. 2 ww. ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.); 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji; 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje natomiast, Ŝe nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Konsumentem w rozumieniu ww. ustawy jest osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, zgodnie z art. 22 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. Uznanie określonego działania przedsiębiorcy za niezgodne z zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wymaga wykazania, Ŝe spełnione zostały kumulatywnie następujące przesłanki: − oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, − zachowanie przedsiębiorcy nosi znamiona bezprawności, − praktyka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod pojęciem „przedsiębiorcy” naleŜy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1441 ze zm.) tj. osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1 ww. ustawy). „Działalnością gospodarczą” jest zgodnie z przepisem art. 2 tej ustawy, zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie i wydobywanie kopalin ze złóŜ, a takŜe działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W niniejszym postępowaniu podmiot będący stroną postępowania posiada status przedsiębiorcy, gdyŜ prowadzi działalność na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (dowód: karta nr 8). Zachowania niniejszego podmiotu podlegają zatem bez wątpienia kontroli dokonywanej na podstawie 7 przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W związku z powyŜszym Prezes Urzędu uznał, Ŝe Michał Kohrs prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Michał Kohrs w Zabrzu jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Bezprawność działań Drugą przesłanką, jaką naleŜy rozwaŜyć w celu udowodnienia naruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność podejmowanych przez przedsiębiorcę zachowań. Bezprawność ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującymi przepisami prawa. Praktyki przedsiębiorcy, by zakwalifikować je jako naruszające zbiorowe interesy konsumentów „muszą być zatem wymierzone w uprawnienia, jakie konsumentom przyznają obowiązujące przepisy prawa” 1 . Porządek prawny, którego naruszenie moŜe wypełniać dyspozycję art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a takŜe nakazy i zakazy wynikające z zasad współŜycia społecznego i dobrych obyczajów 2 . Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Art. 24 tej ustawy nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności naleŜy sięgnąć do przepisów innych ustaw. Na ich podstawie moŜliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem 3 . Podkreślenia wymaga takŜe, Ŝe bezprawność jest kategorią obiektywną. RozwaŜenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy teŜ niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. O bezprawności działania decyduje całokształt okoliczności konkretnego stanu faktycznego 4 . Dla stwierdzenia bezprawności działania przedsiębiorcy bez znaczenia pozostaje ponadto strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczającym wadliwość procesu decyzyjnego sprawcy) i stopień tej winy, a takŜe świadomość istnienia naruszonych norm prawnych. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdziałania praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, jeŜeli praktyki te wywołują lub mogą wywoływać skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Dla stwierdzenia, Ŝe dana praktyka jest niezgodna z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wystarczające jest więc wykazanie, Ŝe potencjalnie istniało zagroŜenie naruszenia interesów konsumentów wskutek zastosowania określonego postanowienia we wzorcach stosowanych w obrocie z konsumentami, w przypadku zaistnienia określonych okoliczności i nie jest konieczne faktyczne wystąpienie negatywnego skutku w praktyce. Oznacza to, Ŝe wystarczające jest samo zawarcie we wzorcu niezgodnej z prawem regulacji, nawet jeśli w praktyce nie zaistniały przesłanki do jej zastosowania i konsument lub ich większa ilość faktycznie nie została dotknięta negatywnymi skutkami danej regulacji, albo teŜ gdy przedsiębiorca zachował się odmiennie, niŜ wynikałoby to z niewłaściwej regulacji. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Trzecią przesłanką, jaką naleŜy wziąć pod uwagę w niniejszej sprawie jest to, iŜ kwestionowane zachowania przedsiębiorcy godzą w interesy konsumentów oraz, Ŝe zagroŜone są zbiorowe interesy konsumentów. 1 Uchwała SN z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06), OSNP 2007/1-2/35. Por. równieŜ: M. Szydło: Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów, Monitor Prawniczy nr 2004/17/791. 2 Wyrok SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r. (sygn. akt XVII AmA 45/07). 3 Por. wyrok SOKiK z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. akt XVIII AmA 32/05). 4 Wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r. (sygn. akt I PKN 267/2001). 8 Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie objaśnia znaczenia pojęć „godzenia w interesy konsumentów” oraz „zbiorowego interesu konsumentów”. NaleŜy przyjąć, Ŝe interesem, który podlega ochronie na podstawie art. 24 ustawy jest interes prawny, rozumiany jako określone potrzeby konsumenta uznane przez ustawodawcę za godne ochrony. Działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów wtedy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Wskazówki co do tego, jak naleŜy pojmować zbiorowy interes konsumentów zawarte są natomiast w art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który stanowi, Ŝe nie jest zbiorowym interesem suma indywidualnych interesów konsumentów. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07) Sąd NajwyŜszy wskazał, iŜ wystarczające dla stwierdzenia, Ŝe ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów konsumentów powinno być ustalenie, Ŝe zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów) wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. W ww. wyroku Sąd NajwyŜszy stanął na stanowisku, iŜ sformułowanie: „ nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów” naleŜy rozumieć w ten sposób, Ŝe liczba indywidualnych konsumentów, których interesy zostały naruszone nie decyduje o tym, czy dana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów. Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest bowiem takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy w taki sposób, iŜ potencjalnie ofiarą takiego zachowania moŜe być kaŜdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy. Zgodnie z powołanym wyrokiem Sądu NajwyŜszego przez interes zbiorowy naleŜy rozumieć zatem interes dotyczący konsumentów jako określonej zbiorowości. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów ma miejsce wówczas, gdy negatywnymi skutkami działań przedsiębiorcy dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, mających status konsumentów. Do naruszenia zbiorowego interesu konsumentów konieczne jest, Ŝeby działanie przedsiębiorcy było skierowane nie do konkretnej osoby, lecz do grupy adresatów wyodrębnionych za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Działanie o takim charakterze jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa nie tylko w odniesieniu do konkretnych konsumentów, lecz wobec kaŜdego z członków danej zbiorowości. Przy tym zaistnienie przesłanki naruszenia zbiorowego interesu konsumenta nie jest bezpośrednio uzaleŜnione od liczby konsumentów, których interesy zostały rzeczywiście naruszone wskutek działań przedsiębiorcy. Istotne jest to, Ŝe przedmiotowe działanie moŜe zagrozić, przynajmniej potencjalnie, interesom pewnego kręgu nieprofesjonalnych uczestników rynku. Ad I W przedmiotowym postępowaniu pierwszy postawiony Przedsiębiorcy zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczy zamieszczenia w regulaminie sklepu internetowego denikomp.pl, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: „ Zwrot jest moŜliwy tylko wtedy gdy towar znajduje się w stanie nienaruszonym i jest całkowicie sprawny technicznie – nie nosi śladów eksploatacji (uŜywania)… ”, które jest niezgodne z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Analizując przesłankę bezprawności kwestionowanego zachowania Przedsiębiorcy naleŜy wskazać, iŜ zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. w razie odstąpienia od umowy umowa jest uwaŜana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To co strony świadczyły ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba Ŝe zmiana była konieczna w granicach 9 zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niŜ w terminie czternastu dni. JeŜeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, naleŜą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty. Regulacja ta zmierza do restitutio ad integrum co do wzajemnych świadczeń obu stron, przy czym jedyna zmiana dotyczy przedmiotu świadczenia, w granicach działań objętych pojęciem zwykłego zarządu 5 . Na podstawie kwestionowanego postanowienia zwracany towar ma znajdować się w „stanie nienaruszonym”, co doprecyzowano jako brak śladów eksploatacji (uŜywania) i być całkowicie sprawny technicznie. Z treści postanowienia nie wynika moŜliwość dokonania zmiany, jeśli była ona konieczna w granicach zwykłego zarządu. Konsumenci w efekcie tych ograniczeń mogą mieć utrudnioną moŜliwość odstąpienia od umów. Sprawdzenie czy produkt działa i posiada właściwości, o których istnieniu zapewniał sprzedawca (np. podłączenie do zasilania, włoŜenie baterii, uruchomienie urządzenia) wymaga otwarcia opakowania i wykonania czynności mieszczących się niewątpliwie w pojęciu zmiany koniecznej w granicach zwykłego zarządu, które – nawet prawidłowo wykonane z zachowaniem naleŜytej staranności – mogą jednak sprawić, Ŝe towar utraci przymiot bycia w „stanie nienaruszonym” i moŜe wiązać się z pozostawieniem śladów eksploatacji (uŜywania). W ramach tego uprawnienia konsument ma moŜliwość sprawdzenia jakości i funkcjonalności produktu zakupionego na odległość, tak jak miałby to moŜliwość uczynić w „tradycyjnym” sklepie. Konsument moŜe w ten sposób dokonać sprawdzenia cech towaru, których nie mógł zweryfikować, decydując się na dokonanie zakupu na odległość. Kolejnym wymogiem jest to, aby zwracany towar był całkowicie sprawny technicznie. Oczywistym jest, Ŝe towar nie moŜe zostać przez konsumenta uszkodzony (pozbawiony sprawności technicznej), jednak moŜliwe są sytuacje, w których towar nie będzie miał przymiotu sprawności technicznej, ale nie moŜe mieć to Ŝadnego wpływu na prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość. Przypadek taki moŜe mieć miejsce gdy towar dostarczony juŜ w chwili dostawy nie będzie sprawny technicznie albo gdy w wyniku prawidłowego wykonania czynności zwykłego zarządu (np. podłączenie do prądu) przez konsumenta towar zostanie uszkodzony. Niewątpliwie okoliczności takich zdarzeń muszą być oceniane indywidualnie, jednakŜe stawianie bezwzględnego wymogu sprawności technicznej dla kaŜdego towaru moŜe być uznane za sprzeczne z przepisem przewidującym zwrot w stanie niezmienionym, chyba Ŝe zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Skoro zgodnie z obowiązującym przepisem prawa nie moŜna nakładać na konsumentów bezwzględnego obowiązku zachowania towaru w stanie nienaruszonym jako przesłanki skorzystania z prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość, to w ocenie Prezesa Urzędu sformułowane przez Przedsiębiorcę ograniczenie prawa do odstąpienia od umowy do sytuacji, w których zwrot jest moŜliwy tylko wtedy gdy towar znajduje się w stanie nienaruszonym czyli nie nosi śladów eksploatacji (uŜywania) i jest całkowicie sprawny technicznie, naleŜy uznać za sprzeczny z prawem. Wobec powyŜszego przedmiotowe postanowienie jest sprzeczne z art. 7 ust. 3 ustawy o o.n.p.k., a jego stosowanie stanowi działanie bezprawne , określone w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zachowanie Przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyŜ wprowadzenie do regulaminu przedmiotowego postanowienia powoduje pogorszenie sytuacji konsumentów, poniewaŜ na jego podstawie konsumenci zostają pozbawieni prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość w okolicznościach, w których na podstawie ustawy o o.n.p.k. mogliby od umowy odstąpić. Zakwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyŜ skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowana praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez Przedsiębiorcę usług, jak równieŜ we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez 5 Ewa Łętowska „ Ochrona niektórych praw konsumentów ”, C. H. Beck, Warszawa 2001, str. 38. 10 ogólnodostępny sklep internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury regulaminu, jakim posługuje się Przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. Mając powyŜsze na uwadze stwierdzić naleŜy, iŜ kwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Po wszczęciu niniejszego postępowania Przedsiębiorca wprowadził do obrotu nowy regulamin sklepu internetowego, który nie zawiera postanowienia kwestionowanego w punkcie I sentencji decyzji. Przedsiębiorca oświadczył, Ŝe ww. nowy wzorzec obowiązuje od dnia 3 października 2012 r. PowyŜsze dało podstawy do przyjęcia, Ŝe z tym dniem doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozwaŜanej w tym punkcie. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeŜeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeŜeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. W związku z powyŜszym orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Ad II W przedmiotowym postępowaniu drugi postawiony Przedsiębiorcy zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczy zamieszczenia w regulaminie sklepu internetowego denikomp.pl, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: „ Przepisy dotyczące prawa odstąpienia od umowy kupna towaru nie mają zastosowania w przypadku, gdy zamówiony towar jest odbierany osobiście w siedzibie sklepu ”, które jest niezgodne z art. 7 ust. 1 ustawy o o.n.p.k. Na podstawie tego postanowienia Przedsiębiorca wyłączył moŜliwość odstąpienia od umowy zawartej na odległość w przypadku, gdy towar odbierany jest przez konsumenta w sklepie Przedsiębiorcy. Analizując przesłankę bezprawności kwestionowanego zachowania Przedsiębiorcy naleŜy wskazać, iŜ zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o o.n.p.k. konsument, który zawarł umowę na odległość, moŜe od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dziesięciu dni, ustalonym w sposób określony w art. 10 ust. 1. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Na podstawie art. 6. ust 1 ustawy o o.n.p.k. umowy zawierane z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, w szczególności drukowanego lub elektronicznego formularza zamówienia niezaadresowanego lub zaadresowanego, listu seryjnego w postaci drukowanej lub elektronicznej, reklamy prasowej z wydrukowanym formularzem zamówienia, reklamy w postaci elektronicznej, katalogu, telefonu, telefaksu, radia, telewizji, automatycznego urządzenia wywołującego, wizjofonu, wideotekstu, poczty elektronicznej lub innych środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. 144, poz. 1204), są umowami na odległość, jeŜeli kontrahentem konsumenta jest przedsiębiorca, który w taki sposób zorganizował swoją działalność. W analizowanym przypadku sprzedaŜ prowadzona jest poprzez stronę internetową (sklep internetowy), wobec czego nie ulega wątpliwości, Ŝe zawierane umowy są umowami na odległość, a przedsiębiorca w taki sposób zorganizował swoją działalność. 11 Zgodnie ze stosowanym przez Przedsiębiorcę Regulaminem Sklepu „Momentem zawarcia umowy kupna-sprzedaŜy jest moment potwierdzenia przez obsługę sklepu przyjęcia zamówienia do realizacji” (rozdział „Zaostrzenia”, pkt 4). W Regulaminie przewidziano kilka sposobów płatności, w tym: − gotówką – „Nabywca dokonuje płatności gotówką podczas odbioru osobistego w salonie Sprzedawcy” (rozdział „Odbiór towaru”, pkt a); − „przedpłata (przelew)” (pkt c tego rozdziału); − „płatności elektroniczne – rozliczenia transakcji kartą kredytową i e-przelewem przeprowadzane są za pośrednictwem Dotpay.pl oraz Płatności.pl” (pkt d tego rozdziału); − „Płatność dokonywana jest przelewem na rachunek bankowy Sprzedawcy na podstawie wiadomości e-mail potwierdzającej zamówienie lub na podstawie faktury Proforma” (rozdział „Odbiór towaru”, postanowienie bez numeru). Jak wynika z powyŜszego, konsument odbierający towar osobiście moŜe dokonać za niego płatności gotówką podczas odbioru. Jednocześnie z Regulaminu nie wynika, Ŝe jest to jedyna moŜliwa forma płatności, w razie wybrania przez konsumenta odbioru osobistego. Nie moŜna wykluczyć, Ŝe konsument przed odbiorem osobistym dokona płatności przelewem na rachunek bankowy lub płatności elektronicznej kartą kredytową. Wybór takiej formy moŜe wynikać choćby z woli nie noszenia gotówki przy sobie. ZauwaŜyć moŜna, Ŝe praktyką większości banków jest naliczanie stałych opłat za korzystanie z karty płatniczej, w razie braku realizacji w danym okresie rozliczeniowym transakcji na określoną kwotę. Ponadto niektóre banki przyznają za kaŜdą płatność dokonaną kartą punkty we własnych programach lojalnościowych. W związku z tym z róŜnych powodów konsument moŜe być zainteresowany dokonaniem płatności jeszcze przed odbiorem osobistym. JednakŜe nawet jeśli konsument zdecyduje się na odbiór osobisty i płatność dopiero przy odbiorze, to momentem zawarcia umowy kupna-sprzedaŜy jest moment potwierdzenia przez obsługę sklepu przyjęcia zamówienia do realizacji. W związku z tym, jeśli w chwili wydania towaru (zamówionego przez Internet i nie opłaconego) w salonie sprzedawcy konsument chciałby odstąpić od umowy (zawartej na odległość) bez podania przyczyn, to na podstawie zakwestionowanego postanowienia został pozbawiony takiej moŜliwości. Ustawa o o.n.p.k. odwołuje się do sposobu w jaki konsument zawarł umowę i przyznaje szczególną ochronę konsumentom, którzy dokonali tego na odległość, nie uzaleŜniając tej ochrony od sposobu wykonania takiej umowy. Uprawnienie kształtujące moŜliwość odstąpienia przez konsumenta od umowy nie moŜe być w Ŝaden sposób uwarunkowane lub ograniczone umową 6 . Odebranie osobiste towaru zamówionego przez Internet nie moŜe pozbawić konsumenta uprawnienia do odstąpienia od umowy bez podania przyczyn, określonego w ustawie o o.n.p.k. Wobec powyŜszego przedmiotowe postanowienie jest sprzeczne z art. 7 ust. 1 ustawy o o.n.p.k., a jego stosowanie stanowi działanie bezprawne , określone w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zachowanie Przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyŜ wprowadzenie do regulaminu przedmiotowego postanowienia powoduje pogorszenie sytuacji konsumentów, którzy w opisanej wyŜej sytuacji zostają pozbawieni prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość, mimo Ŝe na podstawie ustawy o o.n.p.k. mogliby od umowy odstąpić. Zakwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyŜ skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowana praktyka wymierzona jest we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez Przedsiębiorcę usług, jak równieŜ we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępny sklep 6 Ewa Łętowska, op. cit. str. 33. 12 internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny, co wynika zresztą z samej natury regulaminu, jakim posługuje się Przedsiębiorca w obrocie gospodarczym. Mając powyŜsze na uwadze stwierdzić naleŜy, iŜ kwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Po wszczęciu niniejszego postępowania Przedsiębiorca wprowadził do obrotu nowy regulamin sklepu internetowego, który nie zawiera postanowienia kwestionowanego w punkcie II sentencji decyzji. Przedsiębiorca oświadczył, Ŝe ww. nowy wzorzec obowiązuje od dnia 3 października 2012 r. PowyŜsze dało podstawy do przyjęcia, Ŝe z tym dniem doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozwaŜanej w tym punkcie. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeŜeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeŜeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. W związku z powyŜszym orzeczono jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. Ad III ppkt 1 W przedmiotowym postępowaniu trzeci postawiony Przedsiębiorcy zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczy naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o: imieniu i nazwisku przedsiębiorcy, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o o.n.p.k. Analizując przesłankę bezprawności kwestionowanego zachowania Przedsiębiorcy naleŜy stwierdzić, Ŝe jak ustalono w toku postępowania Przedsiębiorca potwierdza fakt zawarcia umów na odległość wystawiając konsumentom faktury VAT lub paragony oraz informuje konsumenta pocztą elektroniczną o potwierdzeniu zamówienia. Uwzględniając wymóg zachowania formy szczególnej potwierdzeń określony w przepisie art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k., w rozwaŜanym kontekście uwzględniane będą wyłącznie faktury VAT i paragony. Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. przedsiębiorca jest obowiązany do potwierdzenia konsumentowi na piśmie informacji, o których mowa w ust. 1, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o o.n.p.k. konsument powinien być poinformowany, przy uŜyciu środka porozumiewania się na odległość, najpóźniej w chwili złoŜenia mu propozycji zawarcia umowy, między innymi o: imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) przedsiębiorcy (pkt 1). Obowiązek przekazania na piśmie określonych informacji o sprzedawcy słuŜy utrwaleniu treści zawartej przez strony umowy. Utrwalenie stosownych danych na piśmie umoŜliwia konsumentom weryfikację danych kontrahenta, natomiast niedopełnienie ww. obowiązku w sytuacji, gdy wystąpią ewentualne nieprawidłowości dotyczące realizacji zamówienia, umoŜliwia udokumentowanie faktycznej treści kontraktu. Potwierdzenie treści umowy powinno być sporządzone najpóźniej w chwili przystąpienia do spełnienia świadczenia, a więc moŜe do tego dojść przy zawieraniu umowy lub teŜ na etapie późniejszym, jednak nie odleglejszym niŜ moment rozpoczęcia wykonywania umowy. W niniejszej sprawie obowiązek ten naleŜy połączyć z czynnością polegającą na wystawianiu faktury VAT, do czego dochodzi na etapie wykonywania umowy. 13 Nawet przesyłanie przez Przedsiębiorcę pocztą elektroniczną wiadomości, zawierających wszystkie informacje, określone w powołanym wyŜej przepisie ustawy o o.n.p.k. nie doprowadziłoby do zaniechania stosowania rozwaŜanej praktyki z uwagi na brak informacji w tym zakresie na fakturach będących jedynymi potwierdzeniami pisemnymi. W tym miejscu wspomnieć naleŜy, iŜ moŜliwe byłoby potwierdzenie przez Przedsiębiorcę konsumentowi informacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o o.n.p.k. za pomocą dokumentu elektronicznego podpisanego bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym z uŜyciem waŜnego kwalifikowanego certyfikatu. PosłuŜenie się taką formą nie naruszałoby interesów konsumenta, gdyŜ zapewnia identyfikację składającego oświadczenie woli i zapewnia integralność treści oświadczenia woli 7 . Wobec powyŜszego przedmiotowe naruszenie obowiązku informacyjnego określonego w art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o o.n.p.k. stanowi działanie bezprawne , określone w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zachowanie Przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyŜ mając na względzie cel wprowadzenia obowiązku pisemnego utrwalania treści zawieranych na odległość umów w zakresie opisanym w punkcie III ppkt 1 sentencji niniejszej decyzji, stwierdzić naleŜy, Ŝe niedopełnienie spoczywającego na przedsiębiorcy obowiązku moŜe powodować utrudnienia przy dochodzeniu roszczeń w przypadku niewykonania lub nienaleŜytego wykonania zobowiązania przez Przedsiębiorcę. Zakwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyŜ skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowane praktyki wymierzone są zatem we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez Przedsiębiorcę usług, jak równieŜ we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępny sklep internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny. Mając powyŜsze na uwadze stwierdzić naleŜy, iŜ kwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Po wszczęciu niniejszego postępowania Przedsiębiorca wprowadził do obrotu faktury, zawierające informacje, których brak zakwestionowano w punkcie III ppkt 1 sentencji decyzji. Przedsiębiorca oświadczył, Ŝe ww. faktury stosuje od dnia 2 października 2012 r., a takŜe iŜ faktury są jedynym sposobem dokumentowania umów zawieranych na odległość. PowyŜsze dało podstawy do przyjęcia, Ŝe z tym dniem doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozwaŜanej w tym punkcie. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeŜeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeŜeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. W związku z powyŜszym orzeczono jak w punkcie III ppkt 1 sentencji niniejszej decyzji. Ad III ppkt 2 Czwarty postawiony Przedsiębiorcy zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczy naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o: organie, który zarejestrował działalność 7 Daria Popłonyk „ Zawieranie przez konsumentów umów przez Internet ”, PPiA 2004.61.55, teza nr 1. 14 gospodarczą przedsiębiorcy, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o o.n.p.k. Analizując przesłankę bezprawności kwestionowanego zachowania Przedsiębiorcy naleŜy stwierdzić, Ŝe jak ustalono w toku postępowania Przedsiębiorca potwierdzał fakt zawarcia umów na odległość wystawiając konsumentom faktury VAT lub paragony oraz informuje konsumenta pocztą elektroniczną o potwierdzeniu zamówienia. Uwzględniając wymóg zachowania formy szczególnej potwierdzeń określony w przepisie art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k., w rozwaŜanym kontekście uwzględniane będą wyłącznie faktury VAT i paragony. Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. przedsiębiorca jest obowiązany do potwierdzenia konsumentowi na piśmie informacji, o których mowa w ust. 1, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia. Na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o o.n.p.k. konsument powinien być poinformowany, przy uŜyciu środka porozumiewania się na odległość, najpóźniej w chwili złoŜenia mu propozycji zawarcia umowy, między innymi o organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy. W tym miejscu zauwaŜyć naleŜy, iŜ nawet przesyłanie przez Przedsiębiorcę pocztą elektroniczną wiadomości, zawierających wszystkie informacje, określone w powołanym wyŜej przepisie ustawy o o.n.p.k. nie doprowadziłoby do zaniechania stosowania rozwaŜanej praktyki z uwagi na brak informacji w tym zakresie na fakturach będących jedynymi potwierdzeniami pisemnymi. Obowiązek przekazania na piśmie określonych informacji o sprzedawcy słuŜy utrwaleniu treści zawartej przez strony umowy. Wskazać trzeba, Ŝe zamieszczenie takich informacji na stronie internetowej sklepu nie słuŜy temu celowi ze względu na to, Ŝe informacja taka moŜe zostać zmieniona przez przedsiębiorcę po zawarciu umowy przez strony. Utrwalenie stosownych danych na piśmie umoŜliwia konsumentom weryfikację tych danych, a w sytuacji, gdy wystąpią ewentualne nieprawidłowości dotyczące realizacji zamówienia, udokumentowanie informacji o stronie kontraktu. Potwierdzenie treści umowy powinno być sporządzone najpóźniej w chwili przystąpienia do spełnienia świadczenia, a więc moŜe do tego dojść przy zawieraniu umowy lub teŜ na etapie późniejszym, jednak nie odleglejszym niŜ moment rozpoczęcia wykonywania umowy. W niniejszej sprawie obowiązek ten naleŜy połączyć z czynnością polegającą na wystawianiu faktury VAT, do czego dochodzi na etapie wykonywania umowy. W tym miejscu wspomnieć naleŜy, iŜ moŜliwe byłoby potwierdzenie przez Przedsiębiorcę konsumentowi informacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o o.n.p.k. za pomocą dokumentu elektronicznego podpisanego bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym z uŜyciem waŜnego kwalifikowanego certyfikatu. PosłuŜenie się taką formą nie naruszałoby interesów konsumenta, gdyŜ zapewnia identyfikację składającego oświadczenie woli i zapewnia integralność treści oświadczenia woli. Dokument elektroniczny opatrzony być musi bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy uŜyciu waŜnego i kwalifikowanego certyfikatu. Nie wystarczy zatem ani zwykły podpis, ani zwykły certyfikat albo teŜ certyfikat kwalifikowany, ale po okresie jego waŜności albo po jego uniewaŜnieniu 8 . Wobec powyŜszego przedmiotowe naruszenie obowiązku informacyjnego określonego w art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o o.n.p.k. stanowi działanie bezprawne , określone w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zachowanie Przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyŜ mając na względzie cel wprowadzenia obowiązku pisemnego utrwalania treści zawieranych na odległość umów w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, stwierdzić naleŜy, Ŝe niedopełnienie spoczywającego na przedsiębiorcy obowiązku moŜe utrudniać konsumentowi dochodzenie ewentualnych roszczeń związanych z wykonaniem zobowiązania przez Przedsiębiorcę. 8 Daria Popłonyk „ Zawieranie przez konsumentów umów przez Internet ”, PPiA 2004.61.55, teza nr 1. 15 Zakwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyŜ skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowane praktyki wymierzone są zatem we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez Przedsiębiorcę usług, jak równieŜ we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępny sklep internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny. Mając powyŜsze na uwadze stwierdzić naleŜy, iŜ kwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Po wszczęciu niniejszego postępowania Przedsiębiorca wprowadził do obrotu faktury, zawierające informację o treści „ wpis do ewidencji działalności gospodarczej nr 306/06 prowadzony przez Prezydenta m.st. Zabrze ”. Przedsiębiorca oświadczył, Ŝe ww. faktury stosuje od dnia 2 października 2012 r., a takŜe iŜ faktury są jedynym sposobem dokumentowania umów zawieranych na odległość. PowyŜsze dało podstawy do przyjęcia, Ŝe z tym dniem doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozwaŜanej w tym punkcie. Jednocześnie w tym miejscu naleŜy zauwaŜyć, Ŝe z dniem 1 lipca 2011 r. nastąpiła zmiana formy ewidencjonowania działalności gospodarczej, która spowodowała utratę przez organy gmin dotychczasowych kompetencji w zakresie ewidencjonowania działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm. – dalej jako „ustawa o s.d.g.”) tworzy się Centralną Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej, zwaną dalej „CEIDG”, którą prowadzi w systemie teleinformatycznym minister właściwy do spraw gospodarki 9 . Baza danych CEIDG jest dostępna poprzez Internet, na stronie www.firma.gov.pl. Na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy o s.d.g. zadaniem CEIDG jest: ewidencjonowanie przedsiębiorców będących osobami fizycznymi; udostępnianie informacji o przedsiębiorcach i innych podmiotach w zakresie wskazanym w ustawie; umoŜliwienie wglądu do danych bezpłatnie udostępnianych przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego; umoŜliwienie ustalenia terminu i zakresu zmian wpisów w CEIDG oraz wprowadzającego je organu. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeŜeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeŜeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. W związku z powyŜszym orzeczono jak w punkcie III ppkt 2 sentencji niniejszej decyzji. Ad III ppkt 3 W przedmiotowym postępowaniu kolejny postawiony Przedsiębiorcy zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczy naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o: terminie dostawy, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy o o.n.p.k. 9 Na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki (Dz. U. Nr 248, poz. 1478) minister gospodarki kieruje działem administracji rządowej - gospodarka. 16 Analizując przesłankę bezprawności kwestionowanego zachowania Przedsiębiorcy naleŜy stwierdzić, Ŝe jak ustalono w toku postępowania Przedsiębiorca potwierdzał fakt zawarcia umów na odległość wystawiając konsumentom faktury VAT lub paragony oraz informuje konsumenta pocztą elektroniczną o potwierdzeniu zamówienia. Uwzględniając wymóg zachowania formy szczególnej potwierdzeń określony w przepisie art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k., w rozwaŜanym kontekście uwzględniane będą wyłącznie faktury VAT i paragony. Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. przedsiębiorca jest obowiązany do potwierdzenia konsumentowi na piśmie informacji, o których mowa w ust. 1, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o o.n.p.k. konsument powinien być poinformowany, przy uŜyciu środka porozumiewania się na odległość, najpóźniej w chwili złoŜenia mu propozycji zawarcia umowy, między innymi o kosztach oraz terminie i sposobie dostawy (pkt 5). Obowiązek przekazania na piśmie określonych informacji o sprzedawcy oraz dotyczących złoŜonego zamówienia słuŜy utrwaleniu treści zawartej przez strony umowy. Wskazać trzeba, Ŝe samo zamieszczenie informacji odnoszących się do realizacji ewentualnego zamówienia przy konkretnym produkcie na stronie internetowej sklepu nie słuŜy temu celowi ze względu na to, Ŝe informacja taka moŜe zostać zmieniona przez przedsiębiorcę po zawarciu umowy przez strony. Utrwalenie stosownych danych na piśmie umoŜliwia konsumentom weryfikację, czy poszczególne umowy zostały naleŜycie wykonane, natomiast niedopełnienie ww. obowiązku moŜe utrudniać konsumentom dokonanie takiej oceny, a w sytuacji, gdy wystąpią ewentualne nieprawidłowości dotyczące realizacji zamówienia, udokumentowanie faktycznej treści kontraktu. Potwierdzenie treści umowy powinno być sporządzone najpóźniej w chwili przystąpienia do spełnienia świadczenia, a więc moŜe do tego dojść przy zawieraniu umowy lub teŜ na etapie późniejszym, jednak nie odleglejszym niŜ moment rozpoczęcia wykonywania umowy. W niniejszej sprawie obowiązek ten naleŜy połączyć z czynnością polegającą na wystawianiu faktury VAT, do czego dochodzi na etapie wykonywania umowy. W wyroku z dn. 27.02.2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sygn. akt XVII AmA 194/10) stwierdził, iŜ z treści art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy o o.n.p.k. „(…) wynika wprost, Ŝe informacja o terminie dostawy musi być potwierdzona konsumentowi na piśmie, a więc odpowiadać wymaganiom określonym w art.78 § 1 k.c. tj. mieć formę podpisanego dokumentu. Powołany przepis wyraźnie odróŜnia formę pisemną od elektronicznej, co prowadzi do wniosku, Ŝe taka forma nie czyni zadość wymaganiom wynikającym z art. 9 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za produkt niebezpieczny ”. W tym miejscu zauwaŜyć naleŜy, iŜ nawet przesyłanie przez Przedsiębiorcę pocztą elektroniczną wiadomości, zawierających wszystkie informacje, określone w powołanym wyŜej przepisie ustawy o o.n.p.k. nie doprowadziłoby do zaniechania stosowania rozwaŜanej praktyki z uwagi na brak informacji w tym zakresie na fakturach będących jedynymi potwierdzeniami pisemnymi. Wobec powyŜszego przedmiotowe naruszenie obowiązku informacyjnego określonego w art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o o.n.p.k. stanowi działanie bezprawne , określone w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zachowanie Przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyŜ mając na względzie cel wprowadzenia obowiązku pisemnego utrwalania treści zawieranych na odległość umów w zakresie opisanym w punkcie III ppkt 3 sentencji niniejszej decyzji, stwierdzić naleŜy, Ŝe niedopełnienie spoczywającego na przedsiębiorcy obowiązku moŜe utrudniać konsumentowi pełne sprawdzenie tego, czy umowa została wykonana naleŜycie, moŜe powodować utrudnienia przy dochodzeniu roszczeń w przypadku np. zwłoki w wykonaniu zobowiązania przez Przedsiębiorcę, jak i moŜe naraŜać konsumentów na dokonywanie przez przedsiębiorcę jednostronnych zmian w zakresie realizacji przyjętego zamówienia. 17 Zakwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyŜ skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowane praktyki wymierzone są zatem we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez Przedsiębiorcę usług, jak równieŜ we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępny sklep internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny. Mając powyŜsze na uwadze stwierdzić naleŜy, iŜ kwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Po wszczęciu niniejszego postępowania Przedsiębiorca wprowadził do obrotu faktury, zawierające informacje, których brak zakwestionowano w punkcie III ppkt 3 sentencji decyzji. Przedsiębiorca oświadczył, Ŝe ww. faktury stosuje od dnia 2 października 2012 r., a takŜe iŜ faktury są jedynym sposobem dokumentowania umów zawieranych na odległość. PowyŜsze dało podstawy do przyjęcia, Ŝe z tym dniem doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozwaŜanej w tym punkcie. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeŜeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeŜeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. W związku z powyŜszym orzeczono jak w punkcie III ppkt 3 sentencji niniejszej decyzji. Ad III ppkt 4 W przedmiotowym postępowaniu kolejny postawiony Przedsiębiorcy zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczy naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o: prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy o o.n.p.k. Analizując przesłankę bezprawności kwestionowanego zachowania Przedsiębiorcy naleŜy stwierdzić, Ŝe jak ustalono w toku postępowania Przedsiębiorca potwierdzał fakt zawarcia umów na odległość wystawiając konsumentom faktury VAT lub paragony oraz informuje konsumenta pocztą elektroniczną o potwierdzeniu zamówienia. Uwzględniając wymóg zachowania formy szczególnej potwierdzeń określony w przepisie art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k., w rozwaŜanym kontekście uwzględniane będą wyłącznie faktury VAT i paragony. Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. przedsiębiorca jest obowiązany do potwierdzenia konsumentowi na piśmie informacji, o których mowa w ust. 1, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o o.n.p.k. konsument powinien być poinformowany, przy uŜyciu środka porozumiewania się na odległość, najpóźniej w chwili złoŜenia mu propozycji zawarcia umowy, między innymi o prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, ze wskazaniem wyjątków, o których mowa w art. 10 ust. 3 (pkt 6). Obowiązek przekazania na piśmie określonych informacji o sprzedawcy oraz dotyczących złoŜonego zamówienia słuŜy utrwaleniu treści zawartej przez strony umowy. Wskazać trzeba, Ŝe samo zamieszczenie informacji odnoszących się do realizacji ewentualnego zamówienia przy konkretnym produkcie na stronie internetowej sklepu nie słuŜy temu celowi ze względu na to, Ŝe informacja taka moŜe zostać zmieniona przez przedsiębiorcę po zawarciu umowy przez strony. Utrwalenie stosownych danych na piśmie umoŜliwia konsumentom weryfikację, czy poszczególne 18 umowy zostały naleŜycie wykonane, natomiast niedopełnienie ww. obowiązku moŜe utrudniać konsumentom dokonanie takiej oceny, a w sytuacji, gdy wystąpią ewentualne nieprawidłowości dotyczące realizacji zamówienia, udokumentowanie faktycznej treści kontraktu. Potwierdzenie treści umowy powinno być sporządzone najpóźniej w chwili przystąpienia do spełnienia świadczenia, a więc moŜe do tego dojść przy zawieraniu umowy lub teŜ na etapie późniejszym, jednak nie odleglejszym niŜ moment rozpoczęcia wykonywania umowy. W niniejszej sprawie obowiązek ten naleŜy połączyć z czynnością polegającą na wystawianiu faktury VAT, do czego dochodzi na etapie wykonywania umowy. W tym miejscu zauwaŜyć naleŜy, iŜ nawet przesyłanie przez Przedsiębiorcę pocztą elektroniczną wiadomości, zawierających wszystkie informacje, określone w powołanym wyŜej przepisie ustawy o o.n.p.k. nie doprowadziłoby do zaniechania stosowania rozwaŜanej praktyki z uwagi na brak informacji w tym zakresie na fakturach będących jedynymi potwierdzeniami pisemnymi. Wobec powyŜszego przedmiotowe naruszenie obowiązku informacyjnego określonego w art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o o.n.p.k. stanowi działanie bezprawne , określone w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zachowanie Przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyŜ mając na względzie cel wprowadzenia obowiązku pisemnego utrwalania treści zawieranych na odległość umów w zakresie opisanym w punkcie III ppkt 4 sentencji niniejszej decyzji, stwierdzić naleŜy, Ŝe niedopełnienie spoczywającego na przedsiębiorcy obowiązku moŜe utrudniać konsumentowi pełne sprawdzenie tego, czy umowa została wykonana naleŜycie, moŜe powodować utrudnienia przy dochodzeniu roszczeń w przypadku niewykonania lub nienaleŜytego wykonania zobowiązania przez Przedsiębiorcę, jak i moŜe naraŜać konsumentów na dokonywanie przez przedsiębiorcę jednostronnych zmian w zakresie realizacji przyjętego zamówienia. Zakwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyŜ skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowane praktyki wymierzone są zatem we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez Przedsiębiorcę usług, jak równieŜ we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępny sklep internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny. Mając powyŜsze na uwadze stwierdzić naleŜy, iŜ kwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Po wszczęciu niniejszego postępowania Przedsiębiorca wprowadził do obrotu faktury, zawierające informacje, których brak zakwestionowano w punkcie III ppkt 4 sentencji decyzji. Przedsiębiorca oświadczył, Ŝe ww. faktury stosuje od dnia 2 października 2012 r., a takŜe iŜ faktury są jedynym sposobem dokumentowania umów zawieranych na odległość. PowyŜsze dało podstawy do przyjęcia, Ŝe z tym dniem doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozwaŜanej w tym punkcie. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeŜeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeŜeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. W związku z powyŜszym orzeczono jak w punkcie III ppkt 4 sentencji niniejszej decyzji. 19 Ad III ppkt 5 W przedmiotowym postępowaniu ostatni postawiony Przedsiębiorcy zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczy naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o: miejscu i sposobie składania reklamacji, co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy o o.n.p.k. Analizując przesłankę bezprawności kwestionowanego zachowania Przedsiębiorcy naleŜy stwierdzić, Ŝe jak ustalono w toku postępowania Przedsiębiorca potwierdzał fakt zawarcia umów na odległość wystawiając konsumentom faktury VAT lub paragony oraz informuje konsumenta pocztą elektroniczną o potwierdzeniu zamówienia. Uwzględniając wymóg zachowania formy szczególnej potwierdzeń określony w przepisie art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k., w rozwaŜanym kontekście uwzględniane będą wyłącznie faktury VAT i paragony. Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. przedsiębiorca jest obowiązany do potwierdzenia konsumentowi na piśmie informacji, o których mowa w ust. 1, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o o.n.p.k. konsument powinien być poinformowany, przy uŜyciu środka porozumiewania się na odległość, najpóźniej w chwili złoŜenia mu propozycji zawarcia umowy, między innymi o miejscu i sposobie składania reklamacji (pkt 10). Obowiązek przekazania na piśmie określonych informacji o sprzedawcy oraz dotyczących złoŜonego zamówienia słuŜy utrwaleniu treści zawartej przez strony umowy. Wskazać trzeba, Ŝe samo zamieszczenie informacji odnoszących się do składania reklamacji nie słuŜy temu celowi ze względu na to, Ŝe informacja taka moŜe zostać zmieniona przez przedsiębiorcę po zawarciu umowy przez strony. Utrwalenie stosownych danych na piśmie umoŜliwia konsumentom dochodzenie roszczeń w razie sporu w zakresie wykonania umowy, natomiast niedopełnienie ww. obowiązku moŜe utrudniać konsumentom dochodzenia ich roszczeń. Potwierdzenie treści umowy powinno być sporządzone najpóźniej w chwili przystąpienia do spełnienia świadczenia, a więc moŜe do tego dojść przy zawieraniu umowy lub teŜ na etapie późniejszym, jednak nie odleglejszym niŜ moment rozpoczęcia wykonywania umowy. W niniejszej sprawie obowiązek ten naleŜy połączyć z czynnością polegającą na wystawianiu faktury VAT, do czego dochodzi na etapie wykonywania umowy. W tym miejscu zauwaŜyć naleŜy, iŜ nawet przesyłanie przez Przedsiębiorcę pocztą elektroniczną wiadomości, zawierających wszystkie informacje, określone w powołanym wyŜej przepisie ustawy o o.n.p.k. nie doprowadziłoby do zaniechania stosowania rozwaŜanej praktyki z uwagi na brak informacji w tym zakresie na fakturach będących jedynymi potwierdzeniami pisemnymi. Wobec powyŜszego przedmiotowe naruszenie obowiązku informacyjnego określonego w art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o o.n.p.k. stanowi działanie bezprawne , określone w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zachowanie Przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów , gdyŜ mając na względzie cel wprowadzenia obowiązku pisemnego utrwalania treści zawieranych na odległość umów w zakresie opisanym w punkcie III ppkt 5 sentencji niniejszej decyzji, stwierdzić naleŜy, Ŝe niedopełnienie spoczywającego na przedsiębiorcy obowiązku moŜe powodować utrudnienia przy dochodzeniu roszczeń przez konsumenta. Zakwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy dotyczy zbiorowego interesu konsumentów, gdyŜ skierowane jest do szerokiego ich kręgu. Stosowane praktyki wymierzone są zatem we wszystkich rzeczywistych odbiorców świadczonych przez Przedsiębiorcę usług, jak równieŜ we wszystkich jego potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć umowę poprzez ogólnodostępny sklep internetowy. Zakwestionowane zachowanie podejmowane jest w sposób powtarzalny i powszechny. 20 Mając powyŜsze na uwadze stwierdzić naleŜy, iŜ kwestionowane zachowanie Przedsiębiorcy stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Po wszczęciu niniejszego postępowania Przedsiębiorca wprowadził do obrotu faktury, zawierające informacje, których brak zakwestionowano w punkcie III ppkt 5 sentencji decyzji. Przedsiębiorca oświadczył, Ŝe ww. faktury stosuje od dnia 2 października 2012 r., a takŜe iŜ faktury są jedynym sposobem dokumentowania umów zawieranych na odległość. PowyŜsze dało podstawy do przyjęcia, Ŝe z tym dniem doszło do zaniechania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów rozwaŜanej w tym punkcie. Stosownie do art. 26 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeŜeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeŜeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W tym przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. W związku z powyŜszym orzeczono jak w punkcie III ppkt 5 sentencji niniejszej decyzji. Ad IV Zgodnie z treścią art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu moŜe nałoŜyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pienięŜną w wysokości nie większej niŜ 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary, jeŜeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 tejŜe ustawy. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzaleŜniana jest wysokość nakładanych na przedsiębiorców kar. Norma prawna wynikająca z art. 111 ww. ustawy stanowi jedynie, iŜ przy ustalaniu wysokości kar pienięŜnych, o których mowa między innymi w art. 106 naleŜy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a takŜe uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Wskazać równieŜ naleŜy, Ŝe kara pienięŜna moŜe być nałoŜona na przedsiębiorcę niezaleŜnie od tego, czy dopuścił się naruszenia przepisów ustawy umyślnie, czy teŜ nieumyślnie. Z powyŜszego wynika, Ŝe kara moŜe być nałoŜona bez względu na okoliczność występowania po stronie przedsiębiorcy winy rozumianej jako świadomość bezprawności zachowania. Okoliczność ta jest jednak czynnikiem relewantnym przy miarkowaniu wysokości nakładanej kary pienięŜnej 10 . NałoŜona przez Prezesa Urzędu kara powinna ponadto pełnić funkcję represyjną (tj. stanowić dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów), a takŜe prewencyjną, dyscyplinującą (tj. zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości). W zaleŜności od stopnia naruszenia przepisów ustawy, ustala się funkcję prewencyjną lub represyjną za wiodącą. W punktach I-III sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu stwierdził stosowanie przez Przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o jakich mowa w art. 24 ust. 1 i 2 oraz w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. PowyŜsze daje podstawy do nałoŜenia na Przedsiębiorcę kary pienięŜnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podstawą obliczenia wysokości niniejszych kar jest przychód osiągnięty przez Przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary, tj. w 2011 roku. 10 Konrad Kohutek w: „ Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz ”, Wolters Kluwer Polska sp. z o.o., Warszawa 2008 r., str. 1027. 21 Przychód osiągnięty przez Przedsiębiorcę w 2011 r. wyniósł [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 1] , w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to kara w wysokości [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 3] . Przychód ze sprzedaŜy przez Internet, a więc z działalności, w związku z prowadzeniem której postawiono Przedsiębiorcy zarzuty naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wyniósł około [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 2] , co stanowi około [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 4] % przychodu Przedsiębiorcy osiągniętego w 2011 roku. 1) Pierwsza kara wymierzana jest w związku ze stosowaniem praktyki, opisanej powyŜej w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, polegającej na zamieszczeniu w Regulaminie sklepu internetowego denikomp.pl, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: „ Zwrot jest moŜliwy tylko wtedy gdy towar znajduje się w stanie nienaruszonym i jest całkowicie sprawny technicznie – nie nosi śladów eksploatacji (uŜywania)… ”, które jest niezgodne z art. 7 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. Prezes Urzędu uwzględnił, iŜ stosowane przez Przedsiębiorcę naruszenie zbiorowych interesów konsumentów miało miejsce na etapie zawierania kontraktu i polegało na mającym wpływ na treść kontraktu naruszeniu przepisów prawa. W niniejszym przypadku nie wykazano umyślności działania Przedsiębiorcy. Oceniając wagę naruszenia Prezes Urzędu miał równieŜ na względzie, iŜ zakwestionowana praktyka wymierzona była we wszystkich konsumentów korzystających ze sklepu internetowego, a zatem miała charakter powszechny, jednakŜe skierowana była wyłącznie w tych konsumentów, którzy korzystali bądź chcieli skorzystać z prawa do odstąpienia od umowy, z tego względu uciąŜliwość wprowadzonego postanowienia jest umiarkowana. ZauwaŜono takŜe, Ŝe na rynku sklepów internetowych ze sprzętem komputerowym, RTV i AGD działa wielu przedsiębiorców oferujących swe usługi, dzięki czemu konsumenci mogą swobodnie wybierać swego kontrahenta. Ocenianą praktykę naleŜy uznać za krótkotrwałą, gdyŜ ustalono, iŜ regulamin sklepu internetowego stosowany był krócej niŜ rok. Do stosowania praktyki doszło w sposób nieumyślny, gdyŜ w toku postępowania nie udowodniono, Ŝe Przedsiębiorca miał świadomości, iŜ jego zachowanie moŜe naruszać obowiązujące przepisy prawa. W oparciu o osiągnięty w 2011 r. przez Przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 5] % przychodu, czyli na poziomie 7262 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciąŜające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest zaniechanie przez przedsiębiorcę stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów niezwłocznie po wszczęciu postępowania przez Prezesa Urzędu, w związku z czym kwotę bazową naleŜy zmniejszyć o 30%. Kolejną okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest fakt osiągania przez Przedsiębiorcę niewielkiego przychodu (około [ tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 4 ]%) z tytułu sprzedaŜy prowadzonej poprzez Internet, a więc kanału dystrybucji, w którym ujawniły się oceniane praktyki, w związku z czym kwotę bazową naleŜy zmniejszyć o 40%. Okolicznością obciąŜającą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest ogólnopolski zasięg działania Przedsiębiorcy, w związku z czym kwotę bazową naleŜy zwiększyć o 20%. W związku z powyŜszym kwotę bazową naleŜy zmniejszyć o 50%, to jest do poziomu 3631 zł. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyŜsza kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyŜej opisany sposób karę pienięŜną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 3631 zł (słownie: trzech tysięcy 22 sześciuset trzydziestu jeden złotych), co stanowi ok. [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 6 ppkt a] % przychodu Przedsiębiorcy, osiągniętego przez niego w 2011 roku i około [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 6 ppkt b] % maksymalnej kary, jaka mogłaby zostać w tym przypadku wymierzona. W ocenie Prezesa Urzędu wymierzona kara jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do moŜliwości finansowych Przedsiębiorcy. Prezes Urzędu uznał, Ŝe orzeczona kara powinna pełnić funkcję dyscyplinującą i prewencyjną tak, aby zapobiec w przyszłości stosowaniu podobnych naruszeń. Niniejsza kara powinna pełnić równieŜ funkcję edukacyjną i wychowawczą, a takŜe podkreślać naganność zakwestionowanego w niniejszym postępowaniu zachowania przedsiębiorcy. Wobec powyŜszego orzeczono, jak w punkcie IV ppkt 1 sentencji niniejszej decyzji. 2) Druga kara wymierzana jest w związku ze stosowaniem praktyki, opisanej powyŜej w punkcie II sentencji niniejszej decyzji, polegającej na zamieszczeniu w Regulaminie sklepu internetowego denikomp.pl, stosowanym w obrocie z konsumentami postanowienia o treści: „ Przepisy dotyczące prawa odstąpienia od umowy kupna towaru nie mają zastosowania w przypadku, gdy zamówiony towar jest odbierany osobiście w siedzibie sklepu ”, które jest niezgodne z art. 7 ust. 3 ustawy o o.n.p.k. Prezes Urzędu uwzględnił, iŜ stosowane przez Przedsiębiorcę naruszenie zbiorowych interesów konsumentów miało miejsce na etapie zawierania kontraktu i polegało na mającym wpływ na treść kontraktu naruszeniu przepisów prawa. W niniejszym przypadku nie wykazano umyślności działania Przedsiębiorcy. Oceniając wagę naruszenia Prezes Urzędu miał równieŜ na względzie, iŜ zakwestionowana praktyka wymierzona była we wszystkich konsumentów korzystających ze sklepu internetowego, a zatem miała charakter powszechny, jednakŜe skierowana była wyłącznie w tych konsumentów, którzy korzystali bądź chcieli skorzystać z prawa do odstąpienia od umowy przy odbiorze osobistym towaru w sklepie, z tego względu uciąŜliwość wprowadzonego postanowienia jest umiarkowana. ZauwaŜono takŜe, Ŝe na rynku sklepów internetowych ze sprzętem komputerowym, RTV i AGD działa wielu przedsiębiorców oferujących swe usługi, dzięki czemu konsumenci mogą swobodnie wybierać swego kontrahenta. Ocenianą praktykę naleŜy uznać za krótkotrwałą, gdyŜ ustalono, iŜ regulamin sklepu internetowego stosowany był krócej niŜ rok. Do stosowania praktyki doszło w sposób nieumyślny, gdyŜ w toku postępowania nie udowodniono, Ŝe Przedsiębiorca miał świadomości, iŜ jego zachowanie moŜe naruszać obowiązujące przepisy prawa. W oparciu o osiągnięty w 2011 r. przez Przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 7] % przychodu, czyli na poziomie 7262 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciąŜające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest zaniechanie przez przedsiębiorcę stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów niezwłocznie po wszczęciu postępowania przez Prezesa Urzędu, w związku z czym kwotę bazową naleŜy zmniejszyć o 30%. Kolejną okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest fakt osiągania przez Przedsiębiorcę niewielkiego przychodu (około [ tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 4 ]%) z tytułu sprzedaŜy prowadzonej poprzez Internet, a więc kanału dystrybucji, w którym ujawniły się oceniane praktyki, w związku z czym kwotę bazową naleŜy zmniejszyć o 40%. Okolicznością obciąŜającą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest ogólnopolski zasięg działania Przedsiębiorcy, w związku z czym kwotę bazową naleŜy zwiększyć o 20%. W związku z powyŜszym kwotę bazową naleŜy zmniejszyć o 50%, to jest do poziomu 3631 zł. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyŜsza kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o 23 ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyŜej opisany sposób karę pienięŜną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w punkcie II sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 3631 zł (słownie: trzech tysięcy sześciuset trzydziestu jeden złotych), co stanowi ok. [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 8 ppkt a] % przychodu Przedsiębiorcy, osiągniętego przez niego w 2011 roku i około [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 8 ppkt b] % maksymalnej kary, jaka mogłaby zostać w tym przypadku wymierzona. W ocenie Prezesa Urzędu wymierzona kara jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do moŜliwości finansowych Przedsiębiorcy. Prezes Urzędu uznał, Ŝe orzeczona kara powinna pełnić funkcję dyscyplinującą i prewencyjną tak, aby zapobiec w przyszłości stosowaniu podobnych naruszeń. Niniejsza kara powinna pełnić równieŜ funkcję edukacyjną i wychowawczą, a takŜe podkreślać naganność zakwestionowanego w niniejszym postępowaniu zachowania przedsiębiorcy. Wobec powyŜszego orzeczono, jak w punkcie IV ppkt 2 sentencji niniejszej decyzji. 3) Trzecia kara wymierzana jest w związku ze stosowaniem praktyki opisanej powyŜej w punkcie III sentencji niniejszej decyzji, polegającej na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia, informacji o: imieniu i nazwisku przedsiębiorcy (pkt III ppkt 1 sentencji decyzji), organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy (pkt III pkt 2), terminie dostawy (pkt III ppkt 3), prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni (pkt III ppkt 4), miejscu i sposobie składania reklamacji (pkt III ppkt 5), co jest niezgodne z art. 9 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1, 5, 6 i 10 ustawy o o.n.p.k. Prezes Urzędu uwzględnił, iŜ w niniejszym przypadku do potwierdzenia zawarcia umowy dochodzi faktycznie po jej zawarciu, a więc praktyka ujawnia się na etapie wykonywania kontraktu. Ze względu na specyfikę umów zawieranych na odległość, a takŜe rodzaj pominiętych danych, wagę tej praktyki określono jako stosunkowo duŜą. Miarkując niniejszą karę zwrócono równieŜ uwagę na to, Ŝe rozwaŜane zaniechania nie powodowały wyłączenia przysługujących konsumentom uprawnień, czy nałoŜenia na nich nowych obowiązków. Wprawdzie powodowały one niedoinformowanie konsumentów, co mogło skutkować utrudnieniami np. w dochodzeniu roszczeń, jednakŜe nie niweczyło to w definitywny sposób przewidzianych prawem moŜliwości. ZauwaŜono takŜe, Ŝe na rynku sklepów internetowych ze sprzętem komputerowym, RTV i AGD działa wielu przedsiębiorców oferujących swe usługi, dzięki czemu konsumenci mogą swobodnie wybierać swego kontrahenta. Ocenianą praktykę naleŜy uznać za krótkotrwałą, gdyŜ ustalono, iŜ dokumenty nie zawierające wymaganych informacji stosowane były krócej niŜ rok. Do stosowania praktyki doszło w sposób nieumyślny, gdyŜ w toku postępowania nie udowodniono, Ŝe Przedsiębiorca miał świadomości, iŜ jego zachowanie moŜe naruszać obowiązujące przepisy prawa. W oparciu o osiągnięty w 2011 r. przez Przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, którą określono na poziomie [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 9] % przychodu, czyli na poziomie 72623 zł. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciąŜające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest zaniechanie przez przedsiębiorcę stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów niezwłocznie po wszczęciu postępowania przez Prezesa Urzędu, w związku z czym kwotę bazową naleŜy zmniejszyć o 30%. Kolejną okolicznością łagodzącą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest fakt osiągania przez Przedsiębiorcę niewielkiego przychodu (około [ tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 4 ]%) z 24 tytułu sprzedaŜy prowadzonej poprzez Internet, a więc kanału dystrybucji, w którym ujawniły się oceniane praktyki, w związku z czym kwotę bazową naleŜy zmniejszyć o 40%. Okolicznością obciąŜającą, która wystąpiła w niniejszej sprawie, jest ogólnopolski zasięg działania Przedsiębiorcy, w związku z czym kwotę bazową naleŜy zwiększyć o 20%. W związku z powyŜszym kwotę bazową naleŜy zmniejszyć o 50%, to jest do poziomu 36312 zł. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyŜsza kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyŜej opisany sposób karę pienięŜną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie praktyki opisanej w punkcie III sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 36312 zł (słownie: trzydziestu sześciu tysięcy trzystu dwunastu złotych), co stanowi ok. [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 10 ppkt a] % przychodu Przedsiębiorcy, osiągniętego przez niego w 2011 roku i około [tajemnica przedsiębiorcy – zał. nr 1 pkt 10 ppkt b] % maksymalnej kary, jaka mogłaby zostać w tym przypadku wymierzona. W ocenie Prezesa Urzędu wymierzona kara jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do moŜliwości finansowych Przedsiębiorcy. Prezes Urzędu uznał, Ŝe orzeczona kara powinna pełnić funkcję dyscyplinującą i prewencyjną tak, aby zapobiec w przyszłości stosowaniu podobnych naruszeń. Niniejsza kara powinna pełnić równieŜ funkcję edukacyjną i wychowawczą, a takŜe podkreślać naganność zakwestionowanego w niniejszym postępowaniu zachowania przedsiębiorcy. Wobec powyŜszego orzeczono, jak w punkcie IV ppkt 3 sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Karę naleŜy wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Ad V Stosownie do art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeŜeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ww. ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania . Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które moŜe być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W punktach I-III sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu w wyniku przeprowadzonego przeciwko Przedsiębiorcy postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów stwierdził naruszenie przez ww. przedsiębiorcę 24 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Spełniona została zatem przesłanka wynikająca z art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pozwalająca na obciąŜenie Przedsiębiorcy kosztami przeprowadzonego postępowania, którymi są dla Prezesa Urzędu wydatki w kwocie 23 zł związane z prowadzoną w toku tego postępowania korespondencją. W związku z tym postanowiono obciąŜyć Michała Kohrsa prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Michał Kohrs w Zabrzu kosztami postępowania w wysokości 23 zł (słownie: dwudziestu trzech złotych). Wobec powyŜszego orzeczono jak w punkcie V sentencji niniejszej decyzji. Koszty niniejszego postępowania, na podstawie art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 83 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i 25 konsumentów, przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie V niniejszej decyzji, stosownie do treści art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 32 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego, naleŜy wnieść zaŜalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. DYREKTOR DELEGATURY URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Maciej Fragsztajn