RKT-6/2009

1 Katowice, dnia 16.03.2009r. RKT-411-01/08/MI DECYZJA Nr RKT – 06/2009 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331; Dz.U. Nr 99, poz. 660; Dz.U. Nr 171, poz. 1206 i Dz.U. z 2008r. Nr 157, poz. 976) oraz § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 134, poz. 939), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania antymonopolowego przeciwko Wodoci ą gom i Kanalizacji „AKWA” Sp. z o.o. z siedzib ą w Nysie, w którego toku zosta ł o uprawdopodobnione, ż e: 1. zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w drodze nadu ż ywania przez Wodoci ą gi i Kanalizacj ę „AKWA” Sp. z o.o. z siedzib ą w Nysie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków polegaj ą cego na narzucaniu odbiorcom us ł ug uci ąż liwych i przynosz ą cych ww. przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci warunków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków poprzez pos ł ugiwanie si ę w ich tre ś ci postanowieniem przewiduj ą cym, ż e odbiorca us ł ug obci ąż any jest op ł at ą za czynno ś ci zwi ą zane z odci ę ciem dostawy wody lub zamkni ę ciem przy łą cza kanalizacyjnego dokonywanym na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) oraz op ł at ą za czynno ś ci ponownego uruchomienia us ł ug wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, przy jednoczesnym uwzgl ę dnieniu kosztów zwi ą zanych z ww. czynno ś ciami w kalkulacji taryfowych stawek op ł at za dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków; 2. zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w drodze nadu ż ywania przez Wodoci ą gi i Kanalizacj ę „AKWA” Sp. z o.o. z siedzib ą w Nysie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków poprzez pos ł ugiwanie si ę w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowieniem przewiduj ą cym, ż e umowa mo ż e by ć rozwi ą zana przez dostawc ę za miesi ę cznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesi ą ca kalendarzowego w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez odbiorc ę us ł ug; 3. zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w drodze nadu ż ywania przez Wodoci ą gi i Kanalizacj ę „AKWA” Sp. z o.o. z siedzib ą w Nysie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków poprzez pos ł ugiwanie si ę w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowieniem uzale ż niaj ą cym wznowienie ś wiadczenia us ł ug dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na rzecz odbiorcy us ł ug – w przypadku, gdy dochodzi do ich wstrzymania na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) – od uregulowania przez odbiorc ę op ł aty rycza ł towej za czynno ś ci zwi ą zane z odci ę ciem i ponownym uruchomieniem dostawy wody lub odprowadzania ś cieków, DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH 2 – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Wodoci ą gi i Kanalizacj ę „AKWA” Sp. z o.o. z siedzib ą w Nysie obowi ą zek wykonania przyj ę tego przez tego przedsi ę biorc ę w toku post ę powania antymonopolowego zobowi ą zania do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia zarzucanym mu naruszeniom polegaj ą cych na: a. wy łą czeniu kosztów czynno ś ci zwi ą zanych z odci ę ciem dostawy wody i odbioru ś cieków dokonywanym na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) oraz kosztów czynno ś ci ponownego uruchomienia us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych z podstawy kalkulacji taryfowych stawek op ł at za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków i obci ąż aniu op ł atami z tytu ł u ww. czynno ś ci wy łą cznie tych odbiorców, których ww. czynno ś ci dotycz ą ; b. zawieraniu z nowymi odbiorcami us ł ug umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków z wykorzystaniem wzorców umownych przedstawionych w za łą czeniu do pisma z ł o ż onego w dniu 25 marca 2008 r., w tre ś ci których brak jest postanowienia umownego przewiduj ą cego, i ż umowa mo ż e by ć rozwi ą zana przez dostawc ę za miesi ę cznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesi ą ca kalendarzowego w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez odbiorc ę us ł ug oraz dostarczeniu dotychczasowym odbiorcom us ł ug, posiadaj ą cym umowy o tre ś ci zakwestionowanej w niniejszym post ę powaniu, umowy sporz ą dzone z wykorzystaniem ww. wzorców, w terminie do dnia 30 czerwca 2009 r.; c. zawieraniu z nowymi odbiorcami us ł ug umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków z wykorzystaniem wzorców umownych przedstawionych w za łą czeniu do pisma z ł o ż onego w dniu 25 marca 2008 r., w tre ś ci których brak jest postanowienia uzale ż niaj ą cego wznowienie ś wiadczenia us ł ug dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na rzecz odbiorcy us ł ug – w przypadku, gdy dochodzi do ich wstrzymania na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) – od uregulowania przez odbiorc ę op ł aty rycza ł towej za czynno ś ci zwi ą zane z odci ę ciem i ponownym uruchomieniem dostawy wody lub odprowadzania ś cieków oraz dostarczeniu dotychczasowym odbiorcom us ł ug, posiadaj ą cym umowy o tre ś ci zakwestionowanej w niniejszym post ę powaniu, umowy sporz ą dzone z wykorzystaniem ww. wzorców, w terminie do 30 czerwca 2009r. II. Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Wodoci ą gi i Kanalizacj ę „AKWA” Sp. z o.o. z siedzib ą w Nysie obowi ą zek z ł o ż enia do dnia 17 lipca 2009 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania, które powinno zawiera ć : a. Informacj ę na temat sposobu ewidencjonowania w okresie od dnia 1 stycznia 2008r. do dnia 30 czerwca 2009r. kosztów czynno ś ci zwi ą zanych z odci ę ciem dostawy wody i zamkni ę ciem przy łą cza kanalizacyjnego dokonywanym na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) oraz kosztów czynno ś ci zwi ą zanych z ponownym uruchamianiem us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych wraz z przedstawieniem dowodów, i ż ww. koszty nie stanowi ą podstawy kalkulacji taryfowych stawek op ł at za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków; b. Informacj ę na temat sposobu post ę powania w przypadku wznawiania us ł ug dostawy wody i odbioru ś cieków po ich wstrzymaniu na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) wraz z dokumentacj ą dotycz ą c ą trzech 3 przypadków odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego oraz ponownego uruchomienia us ł ug (maj ą cych miejsce w okresie od dnia 1 marca 2008 r. do dnia 30 czerwca 2009r.), która powinna obejmowa ć wszelkie dokumenty zwi ą zane z przeprowadzon ą procedur ą od momentu powiadomienia odbiorcy o planowanym wstrzymaniu us ł ug do momentu ich ponownego uruchomienia. c. Informacj ę na temat liczby dotychczasowych odbiorców, którym do dnia 30 czerwca 2009r. dostarczono, celem zaakceptowania, umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków sporz ą dzone wed ł ug wzorców przedstawionych w za łą czeniu do pisma z ł o ż onego w dniu 25 marca 2008 r. wraz z kopiami 3 przyk ł adowych umów; d. Informacj ę na temat liczby dotychczasowych odbiorców, którym do dnia 30 czerwca 2009r. nie dostarczono w celu zaakceptowania umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków sporz ą dzonych wed ł ug wzorców przedstawionych w za łą czeniu do pisma z ł o ż onego w dniu 25 marca 2008 r. wraz wyja ś nieniem, czym spowodowany jest taki stan rzeczy; e. Informacj ę na temat liczby umów zawartych do dnia 30 czerwca 2009r. z nowymi odbiorcami z wykorzystaniem wzorców przedstawionych w za łą czeniu do pisma z ł o ż onego w dniu 25 marca 2008r. wraz z kopiami 3 przyk ł adowych umów. Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „organem antymonopolowym”) zosta ł o przeprowadzone z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt RKT- 400-13/07/MI) w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą Wodoci ą gów i Kanalizacji „AKWA” Sp. z o.o. z siedzib ą w Nysie (zwanych dalej „AKWA” lub „Spó ł k ą ”) nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej te ż dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”) uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. W toku przedmiotowego post ę powania wyja ś niaj ą cego zbadano pod k ą tem naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów warunki umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawieranych przez Spó ł k ę z odbiorcami us ł ug w oparciu o wykorzystywane w obrocie gospodarczym wzorce umowne. Poniewa ż analiza tre ś ci ww. dokumentów da ł a podstawy do przyj ę cia, i ż mog ł o doj ść do naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Postanowieniem Nr 1 z dnia 10.01.2008r. zosta ł o wszcz ę te z urz ę du w tej sprawie post ę powanie antymonopolowe w zakresie przedstawionym w pkt 1 – 3 niniejszej Decyzji (dowód: karty nr 1-1 verte). Spó ł ce zarzucono nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym polegaj ą ce na: ƒ naruszeniu art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez narzucanie odbiorcom us ł ug uci ąż liwych i przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci warunków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w drodze pos ł ugiwania si ę w ich tre ś ci postanowieniami przewiduj ą cymi, ż e odbiorca us ł ug obci ąż any jest op ł at ą za czynno ś ci zwi ą zane z odci ę ciem dostaw wody lub zamkni ę ciem przy łą cza kanalizacyjnego dokonywanym na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) oraz op ł at ą za czynno ś ci ponownego uruchomienia us ł ug wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych przy jednoczesnym uwzgl ę dnieniu kosztów zwi ą zanych z ww. czynno ś ciami w kalkulacji taryfowych stawek op ł at za dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, ƒ naruszeniu art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez pos ł ugiwanie si ę w tre ś ci zawieranych z odbiorcami us ł ug umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowieniami przewiduj ą cymi, ż e: − umowa mo ż e by ć rozwi ą zana przez dostawc ę za miesi ę cznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesi ą ca kalendarzowego w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez odbiorc ę us ł ug, 4 − wznowienie ś wiadczenia us ł ug dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na rzecz odbiorcy us ł ug – w przypadku, gdy dochodzi do ich wstrzymania na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) – uzale ż nione jest od uregulowania przez odbiorc ę op ł aty rycza ł towej za czynno ś ci zwi ą zane z odci ę ciem i ponownym uruchomieniem dostawy wody lub odprowadzania ś cieków. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego AKWA podnios ł a, co nast ę puje. W odniesieniu do zarzutu, o jakim mowa w pkt 1 niniejszej decyzji Spó ł ka wskaza ł a, i ż koszty odci ę cia dostawy wody i ponownego uruchomienia us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych s ą ewidencjonowane w Spó ł ce na wydzielonym koncie, na którym rejestrowane s ą równie ż inne koszty stanowi ą ce podstaw ę opracowania stawek dotycz ą cych op ł aty abonamentowej. Do kosztów tych nale żą : p ł ace monterów sieciowych, odczytywaczy, transportu, amortyzacji, p ł ace pracowników dzia ł u sprzeda ż y, zakup i regeneracje wodomierzy itp., czyli wszystkie wydatki maj ą ce wp ł yw na wysoko ść stawek op ł aty abonamentowej. Równolegle do ww. konta prowadzone jest konto przeznaczone do ewidencji przychodów z tytu ł u zap ł aconej stawki abonamentowej oraz innych wp ł ywów np. z tytu ł u wniesionej op ł aty karnej za wstrzymanie i ponowne przywrócenie dostawy wody lub odbioru ś cieków. Podstaw ą do zmiany taryfy w zakresie op ł aty abonamentowej jest ujemny wynik finansowy ustalany jako ró ż nica pomi ę dzy obrotami ww. kont. W zwi ą zku z powy ż szym koszty odci ę cia dostawy wody niektórym odbiorcom s ą równowa ż one przychodami z tytu ł u naliczonych im op ł at karnych. Oznacza to wykluczenie wp ł ywu tych kosztów na podstaw ę kalkulacji nowych stawek abonamentowych. W zwi ą zku z tym nie zachodzi tutaj zjawisko odnoszenia jakichkolwiek korzy ś ci ekonomicznych przez Spó ł k ę , bowiem dzia ł a tu zasada: „powsta ł koszt – powsta ł przychód” (z tytu ł u karnej op ł aty). AKWA wskaza ł a równie, ż e aktualnie obowi ą zuj ą ca stawka op ł aty abonamentowej w zakresie dostawy wody nie uleg ł a zmianie od dnia 01.06.2003r. i wynosi 3 z ł netto za wodomierz na miesi ą c. Trudno jest wi ę c tutaj mówi ć zdaniem Spó ł ki o stosowaniu wobec odbiorców praktyk monopolistycznych. Stosowanie karnych op ł at wobec odbiorców uchylaj ą cych si ę od p ł acenia nale ż no ś ci za pobran ą wod ę oparte jest o wewn ę trzne Zarz ą dzenie Nr 1/05 Prezesa Spó ł ki z dnia 19 stycznia 2005 r. w sprawie ustalenia dodatkowej op ł aty za odci ę cie dostawy wody i ponowne jej w łą czenie. Ponadto AKWA wyja ś ni ł a, ż e w okresie od lipca 2006 r. do 11 stycznia 2008 r. zastosowano karne op ł aty dla […] odbiorców, co zaskutkowa ł o przychodem w wysoko ś ci […] z ł . Zdaniem Spó ł ki nale ż y nadmieni ć te ż , ż e odci ę cie dostawy wody jest dog łę bnie w Spó ł ce analizowane, wskutek czego wobec wielu odbiorców zg ł aszaj ą cych trudno ś ci finansowe Spó ł ka stosuje system ratalnej sp ł aty zad ł u ż e ń na wygodnych warunkach. Przypadki odci ę cia wody ogranicza si ę do osób wyj ą tkowych, które z pe ł n ą ś wiadomo ś ci ą nara ż aj ą Spó ł k ę na straty. AKWA wskaza ł a równie ż , ż e pomys ł wprowadzenia ww. op ł aty powsta ł po analizie cenników innych dostawców mediów np. energetyki (dowód: karta nr 101). W odniesieniu do zarzutu okre ś lonego w pkt 2 sentencji decyzji AKWA wyja ś ni ł a, ż e odci ę cie dostawy wody lub odbioru ś cieków jest mo ż liwe jedynie w sytuacjach okre ś lonych w art. 8 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) (zwana dalej „ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę ”) oraz w § 16 umowy o zaopatrzenie w wod ę lub § 17 umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (stanowi ą cych powtórzenie ww. przepisu ustawy). W zwi ą zku z tym przypadki niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez Odbiorc ę uprawniaj ą ce do zastosowania przez dostawc ę ś rodków technicznych uniemo ż liwiaj ą cych dalsze korzystanie z us ł ug odnosz ą si ę tylko i wy łą cznie do katalogu okoliczno ś ci okre ś lonych w art. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . AKWA wskaza ł a, i ż je ś li wyst ę puje konieczno ść odci ę cia dostawy wody lub wstrzymania odbioru ś cieków z przyczyn okre ś lonych w ww. przepisie i przy zastosowaniu procedury w nim okre ś lonej ma to ten skutek, i ż dostawca powstrzymuje si ę jako strona umowy wzajemnej ze spe ł nieniem ś wiadczenia. Wówczas wznowienie ś wiadczenia us ł ug nie b ę dzie 5 wymaga ł o ponownego zawarcia umowy, lecz jedynie podj ę cie czynno ś ci technicznych. Do wznowienia ś wiadczenia us ł ug wystarczy, je ż eli odbiorca, który znajduje si ę w trudnej sytuacji materialnej, ureguluje cz ęść zaleg ł o ś ci, a pozosta łą zaleg ł o ść zobowi ąż e si ę uregulowa ć w ratach. W sytuacji za ś , gdy odbiorca nie wykazuje zainteresowania uregulowaniem przyczyny wstrzymania ś wiadczenia us ł ug, odci ę cie dostawy wody lub odbioru ś cieków nie ma jedynie skutku powstrzymania si ę od ś wiadczenia us ł ug. Wówczas ustaje stosunek prawny umowy (gdy nie jest osi ą gany cel umowy tzn. zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków), któr ą dostawca mo ż e wypowiedzie ć zgodnie z jej postanowieniami. AKWA wskaza ł a te ż , i ż w okresie pos ł ugiwania si ę spornym postanowieniem nie korzysta ł a z mo ż liwo ś ci rozwi ą zania umowy w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania jej postanowie ń przez Odbiorc ę (dowód: karta nr 104). Odno ś nie zarzutu okre ś lonego w pkt 3 sentencji decyzji AKWA wyja ś ni ł a, i ż wznowienie dostawy wody uzale ż nia od zap ł aty op ł aty rycza ł towej za czynno ś ci zwi ą zane z odci ę ciem i ponownym przywróceniem us ł ugi wodoci ą gowej z uwagi na konieczno ść pokrycia kosztów powsta ł ych w wyniku powy ż szych czynno ś ci. Podstaw ą takiego dzia ł ania jest Zarz ą dzenie wewn ę trzne Prezesa Spó ł ki Nr 1/05 z dnia 19 stycznia 2005 r. w sprawie ustalenia op ł aty za odci ę cie dostawy wody i ponowne jej w łą czenie (dowód: karta nr 104). W toku prowadzonego post ę powania antymonopolowego, w pi ś mie z ł o ż onym w dniu 25.03.2008r. Spó ł ka podnios ł a, i ż : ƒ w ś wietle rezultatów wewn ę trznej analizy przeprowadzonej przez Spó ł k ę , zarzut przedstawiony w pkt 1 sentencji decyzji Spó ł ka uznaje za uzasadniony i w zwi ą zku z tym wyra ż a jednoznaczn ą wol ę odst ą pienia od stosowanej praktyki poprzez wy łą czenie kosztów czynno ś ci zwi ą zanych z odci ę ciem dostawy wody i odbioru ś cieków oraz kosztów czynno ś ci ponownego uruchomienia us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych z podstawy kalkulacji stawek taryfowych. Przedmiotowa zmiana oznacza ć b ę dzie, i ż op ł at ą za ww. czynno ś ci obci ąż ani b ę d ą wy łą cznie odbiorcy, których czynno ś ci te dotycz ą (dowód: karta nr 247); ƒ wyra ż a wol ę usuni ę cia ze wzorca umownego postanowienia, o jakim mowa w pkt 2 sentencji decyzji (tj. postanowienia przewiduj ą cego, ż e umowa mo ż e by ć rozwi ą zana przez dostawc ę za miesi ę cznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesi ą ca kalendarzowego w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez odbiorc ę us ł ug) (dowód: karta nr 247 verte); ƒ zarzut opisany w pkt 3 sentencji niniejszej decyzji uwa ż a za uzasadniony, gdy ż nale ż y zgodzi ć si ę z wyk ł adni ą art. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , zgodnie z któr ą w sytuacji, gdy ustan ą przes ł anki, które by ł y podstaw ą do wstrzymania ś wiadczenia us ł ug, po stronie przedsi ę biorstwa zachodzi konieczno ść ich wznowienia, co nie wp ł ywa na zasadno ść dochodzenia od odbiorcy zap ł aty zrycza ł towanych kosztów odci ę cia i ponownego uruchomienia dostawy wody lub odprowadzania ś cieków. W zwi ą zku z tym AKWA wskaza ł a, i ż wyra ż a jednoznaczn ą wol ę odst ą pienia od stosowanej praktyki. W rezultacie uznania s ł uszno ś ci zarzutu, Spó ł ka usunie zakwestionowane postanowienie z tre ś ci wzorca umownego (dowód: karta nr 248). W za łą czeniu do ww. pisma Spó ł ka przedstawi ł a równie ż wzory umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, których tre ść uwzgl ę dnia wskazane zmiany (dowód: karty nr 251-289). W uzupe ł nieniu wyja ś nie ń , o jakich mowa powy ż ej, w pi ś mie z ł o ż onym w dniu 02.07.2008r. AKWA podnios ł a dodatkowo, i ż celem odst ą pienia od praktyki zwi ą zanej z uwzgl ę dnianiem kosztów czynno ś ci odci ę cia dostawy wody i zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego oraz kosztów czynno ś ci zwi ą zanych z ponownym uruchomieniem us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w podstawach kalkulacji stawek taryfowych, podj ę te zosta ł y nast ę puj ą ce czynno ś ci (dowód: karta nr 295): − z dniem 10 marca 2008 r. zosta ł a za ł o ż ona ewidencja kosztów na odr ę bnym zleceniu oznaczonym numerem 534-015-045 prowadzona w dziale ksi ę gowo ś ci Spó ł ki; 6 − koszty pracy wykazuj ą ce czas pracy monterów podczas odci ę cia i w łą czenia dostawy wody potwierdzane s ą przez mistrza sieci (na potwierdzenie czego przedstawiono kart ę pracy Nr 3/W/08 z miesi ą ca maja 2008 r.) (dowód: karta nr 343-343 verte); − w zakresie kosztów transportu wykazywane s ą ilo ś ci kilometrów w karcie drogowej na dojazd i powrót do miejsca przeznaczenia tj. odci ę cia dostawy wody i ponownego w łą czenia (na potwierdzenie czego przedstawiono karty drogowe z miesi ą ca maja 2008 r. Nr 0238931, 0238943 (dowód: karty nr 344-345 verte); − po dokonaniu wyceny kosztów przez s ł u ż by ksi ę gowe Spó ł ki nast ę puje ich ewidencja w arkuszu kalkulacyjnym (dowód: karta nr 346-346 verte). Spó ł ka poinformowa ł a równie ż , i ż nowe wzorce umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, które uwzgl ę dniaj ą wprowadzone modyfikacje zosta ł y wdro ż one do obrotu od dnia 29.02.2008r., na potwierdzenie czego przedstawiono przyk ł adowe umowy zawarte z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 295, 298-342). Wskaza ł a tak ż e, i ż zosta ł a wdro ż ona i jest kontynuowana procedura wymiany „starych” umów. Zgodnie z opracowanym harmonogramem przewiduje si ę , i ż w terminie do dnia 30.06.2009r. zostanie uko ń czone dostarczanie odbiorcom umów sporz ą dzonych wed ł ug nowych wzorców. Zgodnie z za ł o ż onym przez Spó ł k ę planem miesi ę cznie […] umów b ę dzie wys ł anych listami poleconymi do indywidualnych odbiorców (dowód: karta nr 296). W toku post ę powania organ antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny. Wodoci ą gi i Kanalizacja „AKWA” Sp. z o.o. z siedzib ą w Nysie zosta ł y wpisane do Rejestru Przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem KRS: 0000136443 (dowód: karty nr 13-15 verte). Spó ł ka jest przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo – kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 4) ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) (zwanej dalej „ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę ”) i prowadzi dzia ł alno ść w zakresie dostawy wody i odbioru ś cieków na terenie gminy Nysa (dowód: karta nr 9). Podstaw ę prawn ą dzia ł ania Spó ł ki na ww. obszarze stanowi Decyzja Burmistrza Miasta Nysy z dnia 01.08.2002r. w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków (dowód: karty nr 16-17). W ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci AKWA – stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę – zawiera z odbiorcami us ł ug pisemne umowy, na podstawie których odbywa si ę dostarczanie wody lub odprowadzanie ś cieków. Ustalono, i ż w powy ż szym zakresie Spó ł ka w okresie od lipca 2006 r. do dnia 29 lutego 2008r. pos ł ugiwa ł a si ę w obrocie nast ę puj ą cymi wzorami umownymi (dowód: karty nr 9-9 verte): a. wzorcem Umowy Nr … o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (stosowanym wzgl ę dem odbiorców, którzy zawieraj ą pierwsz ą umow ę do punktu poboru, do którego zosta ł o wybudowane nowe przy łą cze wodoci ą gowe i kanalizacyjne) (dowód: karty nr 22-23 verte); b. wzorcem Umowy Nr … o zaopatrzenie w wod ę (stosowanym wzgl ę dem odbiorców, którzy zawieraj ą pierwsz ą umow ę do punktu poboru, do którego zosta ł o wybudowane nowe przy łą cze wodoci ą gowe) (dowód: karty nr 24-25 verte); c. wzorcem Umowy Nr … o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (stosowanym wzgl ę dem odbiorców, którzy posiadali wcze ś niej podpisan ą umow ę , lecz zostali poproszeni o podpisanie nowej umowy ze wzgl ę du na zmiany wynikaj ą ce np. z nowelizacji przepisów o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i odprowadzaniu ś cieków) (dowód: karty nr 26-27 verte); d. wzorcem Umowy Nr … o zaopatrzenie w wod ę (stosowanym wzgl ę dem odbiorców , którzy posiadali wcze ś niej podpisan ą umow ę , lecz zostali poproszeni o podpisanie nowej umowy ze wzgl ę du na zmiany wynikaj ą ce np. z nowelizacji przepisów o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i odprowadzaniu ś cieków) (dowód: karty nr 28-29 verte); 7 e. wzorcem Umowy Nr … o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (stosowanym wzgl ę dem odbiorców np. nowych w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci, którzy wyst ą pili z wnioskiem o zawarcie umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków do nieruchomo ś ci, która jest pod łą czone do istniej ą cego przy łą cza wodoci ą gowego i kanalizacji sanitarnej) (dowód: karty nr 30-31); f. wzorcem Umowy Nr … o zaopatrzenie w wod ę (stosowanym wzgl ę dem odbiorców, którzy wyst ą pili z wnioskiem o zawarcie umowy o zaopatrzenie w wod ę do nieruchomo ś ci, która jest pod łą czona do istniej ą cego przy łą cza wodoci ą gowego) (dowód: karty nr 32-33 verte); g. wzorcem Umowy Nr … o odprowadzanie ś cieków (stosowanym wzgl ę dem odbiorców, którzy posiadaj ą w ł asn ą studni ę , a ś cieki odprowadzaj ą do kanalizacji sieciowej) (dowód: karty nr 34- 35 verte); h. wzorcem Umowy Nr … o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (stosowanym wzgl ę dem odbiorców, którzy odprowadzaj ą ś cieki mieszane lub przemys ł owe) (dowód: karty nr 36-37 verte); i. wzorcem Umowy Nr … o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (stosowanym wzgl ę dem odbiorców – zarz ą dców budynków wielolokalowych) (dowód: karty nr 38-39 verte); j. wzorcem Umowy Nr … o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (stosowanym wzgl ę dem odbiorców – osób korzystaj ą cych z lokali w budynkach wielolokalowych) (dowód: karty nr 40-41 verte). AKWA wyja ś ni ł a, i ż ww. wzorce znajduj ą zastosowanie zarówno przy zawieraniu umów z klientami indywidualnymi (konsumentami), jak i klientami instytucjonalnymi (np. przedsi ę biorcami) (dowód: karta nr 9 verte). Fakt wykorzystywania ww. wzorców w obrocie potwierdzaj ą przedstawione w toku post ę powania przyk ł adowe umowy zawarte na ich podstawie zarówno z konsumentami (dowód: karty nr 42-58 verte), jak i w obrocie pozakonsumenckim (dowód: karty nr 42-58 verte, 60-77 verte, 107-173). Ustalono, ż e w tre ś ci przedmiotowych umów zawarte s ą nast ę puj ą ce postanowienia umowne: • § 20 ust. 2 pkt b) umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków , § 21 ust. 2 pkt b) umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawieranych z w ł a ś cicielami lub zarz ą dcami budynków wielolokalowych, § 19 ust. 2 pkt b) umów o zaopatrzenie w wod ę oraz § 18 ust. 2 pkt b) umów o odprowadzanie ś cieków stanowi ą , ż e Umowa mo ż e by ć rozwi ą zana przez Dostawc ę za miesi ę cznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesi ą ca kalendarzowego w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez Odbiorc ę . Zapis o analogicznej tre ś ci zawiera równie ż § 19 ust. 2 pkt b) umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawieranych z osobami korzystaj ą cymi z lokali w budynkach wielolokalowych, zgodnie z którym Umowa mo ż e by ć rozwi ą zana przez Dostawc ę za miesi ę cznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesi ą ca kalendarzowego w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez Lokatora. • § 17 ust. 3 zawieranych przez Spó ł k ę umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków oraz § 18 ust. 3 umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawieranych z w ł a ś cicielami lub zarz ą dcami budynków wielolokalowych stanowi, i ż Wznowienie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków (po ich wstrzymaniu na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków) nast ę puje w ci ą gu 48 godzin od ustania przyczyn odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego oraz po uregulowaniu op ł aty rycza ł towej za czynno ś ci zwi ą zane z zamkni ę ciem i ponownym w łą czeniem przy łą cza wed ł ug obowi ą zuj ą cego cennika op ł at za ś wiadczone us ł ugi dla odbiorców zewn ę trznych. Zapisy o analogicznej tre ś ci zawiera § 16 ust. 3 umów o zaopatrzenie w wod ę , zgodnie z którym Wznowienie dostarczania wody nast ę puje w ci ą gu 48 godzin od ustania przyczyn odci ę cia dostawy wody oraz po uregulowaniu op ł aty rycza ł towej za czynno ś ci zwi ą zane z zamkni ę ciem i ponownym w łą czeniem przy łą cza wed ł ug obowi ą zuj ą cego cennika op ł at za ś wiadczone us ł ugi 8 dla odbiorców zewn ę trznych oraz § 15 ust. 2 umów o odprowadzanie ś cieków przewiduj ą cy, ż e Wznowienie odprowadzania ś cieków nast ę puje w ci ą gu 48 godzin od ustania przyczyn zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego oraz po uregulowaniu op ł aty rycza ł towej za czynno ś ci zwi ą zane z zamkni ę ciem i ponownym w łą czeniem przy łą cza wed ł ug obowi ą zuj ą cego cennika op ł at za ś wiadczone us ł ugi dla odbiorców zewn ę trznych. W trakcie post ę powania ustalono, i ż wysoko ść op ł aty rycza ł towej, o jakiej mowa powy ż ej okre ś la Zarz ą dzenie Nr 1/05 Prezesa Spó ł ki AKWA z dnia 19 stycznia 2005 r. w sprawie: ustalenia dodatkowej op ł aty za odci ę cie dostawy wody i ponowne jej w łą czenie. Zgodnie z przedmiotowym dokumentem, z dniem podpisania ww. zarz ą dzenia zobowi ą zano s ł u ż by sieciowe oraz nadzór techniczny do rozpatrywania w sposób indywidualny przyczyn wskazuj ą cych na konieczno ść od łą czenia odbiorcy od sieci wodoci ą gowej. Wskazano, i ż W uzasadnionych przypadkach odci ę cia wody, a równie ż ponownego w łą czenia zastosowanie ma wystawienie rachunku z tytu ł u op ł aty dodatkowej w wysoko ś ci 100 z ł otych, przy czym Ocena potrzeby zastosowania wobec odbiorcy op ł aty, o której mowa wy ż ej nale ż y do Kierownika Dzia ł u Eksploatacji (dowód: karty nr 82-82 verte) . Kalkulacj ę „op ł aty za zamkni ę cie i ponowne w łą czenie dostawy wody z przyczyn zale ż nych od odbiorcy” stanowi Za łą cznik Nr 1 do Zarz ą dzenia, zgodnie z którym na op ł ata ta uwzgl ę dnia koszty transportu oraz pracy montera. Jej wysoko ść okre ś lono na 100 z ł (dowód: karta nr 83). Jednocze ś nie Spó ł ka o ś wiadczy ł a, ż e koszty zwi ą zane z wykonywaniem czynno ś ci odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego oraz koszty ponownego pod łą czenia odbiorcy do sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej zaliczane s ą do ca ł okszta ł tu dzia ł alno ś ci wodoci ą gowo – kanalizacyjnej i uwzgl ę dniane w kalkulacji cen zawartych w taryfach. AKWA wskaza ł a przy tym, i ż Ma to znaczenie marginalne, gdy ż op ł ata rycza ł towa (w Spó ł ce jej wielko ść wynosi 100 z ł ) jest stosowana w rzadkich przypadkach, uzasadnionych cz ę sto brakiem reakcji odbiorcy na wielokrotne wezwania do zap ł aty zaleg ł ych nale ż no ś ci z tytu ł u ś wiadczonych przez Spó ł k ę us ł ug. W roku 2007 op ł at ę t ę zastosowano jedynie w czterech przypadkach (dowód: karta nr 80 verte). W trakcie post ę powania ustalono tak ż e, i ż w okresie od lipca 2006 r. do stycznia 2008 r. dokonano odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego u […] odbiorców. We wszystkich przypadkach przyczyn ą wstrzymania ś wiadczenia us ł ug by ł y zaleg ł o ś ci w uiszczaniu op ł at za pobran ą wod ę i odebrane ś cieki (dowód: karty nr 102-103). W toku przeprowadzonego post ę powania ustalono, i ż ogólna liczba umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, jakie AKWA Nysa posiada zawarte z odbiorcami us ł ug wynosi – wed ł ug stanu na stycze ń 2008 r. – oko ł o […]. Z wykorzystaniem wzorców umownych stosowanych w okresie od lipca 2006 r. do dnia 29.02.2008r. zawartych zosta ł o […] umów (dowód: karta nr 104). Pozosta ł e umowy, jakie Spó ł ka posiada podpisane w obrocie (w liczbie oko ł o […]) zawarte zosta ł y z wykorzystaniem (dowód: karty nr 105, 241): − wzorców umów, jakie obowi ą zywa ł y w okresie od lipca 2003 r. do czerwca 2005r. (oko ł o […] umów); − wzorca umowy, jakie obowi ą zywa ł w okresie od lipca 2005 r. do czerwca 2006 r. (oko ł o […] umów). Spó ł ka przedstawi ł a ww. wzorce umowne (dowód: karty nr 191-210) oraz przyk ł adowe, nadal obowi ą zuj ą ce umowy, zawarte z ich wykorzystaniem (dowód: karty nr 212-239). Ustalono, i ż w ich tre ś ci równie ż znajduj ą si ę postanowienia stanowi ą ce przedmiot postawionych w niniejszej sprawie zarzutów. Zarówno umowy zawarte z wykorzystaniem wzorców stosowanych w okresie od lipca 2003 r. do czerwca 2005 r., jak i umowy zawarte w okresie od lipca 2005 r. do czerwca 2006 r. zawieraj ą postanowienia przewiduj ą ce, i ż : • wznowienie dostarczania i/lub odprowadzania ś cieków nast ę puje w ci ą gu 48 godzin od ustania przyczyn odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego oraz po uregulowaniu op ł aty rycza ł towej za czynno ś ci zwi ą zane z zamkni ę ciem i ponownym 9 w łą czeniem przy łą cza wed ł ug obowi ą zuj ą cego cennika op ł at za ś wiadczone us ł ugi dla odbiorców zewn ę trznych • umowa mo ż e by ć rozwi ą zana przez dostawc ę za miesi ę cznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesi ą ca kalendarzowego w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez Odbiorc ę . Ze zgromadzonych w toku post ę powania antymonopolowego informacji i dokumentów wynika równie ż , i ż w dniu 29 lutego 2008r. Spó ł ka wprowadzi ł a do obrotu gospodarczego nowe wzorce umów o zaopatrzenie w wod ę i/lub odprowadzanie ś cieków (dowód: karty nr 298-342), których tre ść – zgodnie z wyja ś nieniami przedsi ę biorcy przytoczonymi na stronach 4-5 niniejszej Decyzji – uwzgl ę dnia ć ma postawione w niniejszym post ę powaniu zarzuty. Analiza przedstawionych wzorców umów, które Spó ł ka zobowi ą za ł a si ę zastosowa ć w obrocie zarówno w odniesieniu do jej przysz ł ych, jak i aktualnych klientów, wykaza ł a, co nast ę puje: • Z tre ś ci nowowprowadzonych wzorców umów usuni ę te zosta ł o postanowienie przewiduj ą ce, ż e umowa mo ż e by ć rozwi ą zana przez dostawc ę przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez odbiorc ę us ł ug; • Z tre ś ci nowych wzorców umownych usuni ę to postanowienie uzale ż niaj ą ce wznowienie ś wiadczenia us ł ug dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na rzecz odbiorcy us ł ug – w przypadku, gdy dochodzi do ich wstrzymania na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę – od uregulowania przez odbiorc ę op ł aty rycza ł towej za czynno ś ci zwi ą zane z odci ę ciem i ponownym uruchomieniem dostawy wody lub odprowadzania ś cieków. Na jego miejsce wprowadzono postanowienia, zgodnie z którymi wznowienie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków nast ę puje w ci ą gu 48 godzin od ustania przyczyn odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego. Za czynno ś ci zwi ą zane z zamkni ę ciem i ponownym w łą czeniem przy łą cza wodoci ą gowego lub kanalizacji sanitarnej zostanie wystawiona faktura na op ł at ę rycza ł tow ą . Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. I. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Je ż eli w toku post ę powania antymonopolowego zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub b ę d ą cych podstaw ą do wszcz ę cia post ę powania z urz ę du – ż e zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 9 tej ż e ustawy, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do wykonania tych zobowi ą za ń . Stosownie do art. 12 ust. 2 ww. ustawy, w decyzji, o której mowa powy ż ej organ antymonopolowy mo ż e okre ś li ć termin wykonania zobowi ą za ń . Uprawdopodobnienie naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy antymonopolowej warunkiem na ł o ż enia przez organ antymonopolowy na przedsi ę biorc ę zobowi ą zania zmierzaj ą cego do zapobie ż enia naruszeniom okre ś lonym w art. 9 ww. ustawy jest uprawdopodobnienie, ż e dosz ł o do naruszenia ww. przepisu. W zwi ą zku z tym zachodzi konieczno ść przeanalizowania zachowa ń Spó ł ki stanowi ą cych przedmiot postawionych jej w niniejszym post ę powaniu zarzutów nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku z punktu widzenia uprawdopodobnienia naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 10 W tym celu konieczne jest w pierwszej kolejno ś ci uprawdopodobnienie, ż e niniejsza sprawa ma charakter antymonopolowy, a zatem, i ż w jej okoliczno ś ciach dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, celem regulacji w niej przyj ę tej jest bowiem zapewnienie rozwoju i ochrony konkurencji, a tak ż e podejmowana w interesie publicznym ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Ustawa antymonopolowa ma zatem charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego; w odniesieniu do przedsi ę biorców chroni konkurencj ę , a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Instrumenty w niej przewidziane mog ą by ć stosowane jedynie wówczas, gdy na skutek dzia ł a ń sprzecznych z przepisami prawa naruszony zosta ł interes publiczny. Ma to miejsce w szczególno ś ci wtedy, gdy okre ś lonymi dzia ł aniami dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, wzgl ę dnie, gdy wywo ł uj ą one na rynku niekorzystne zjawiska (wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 24 pa ź dziernika 1991 r., sygn. akt XV Amr 8/90). W ocenie organu antymonopolowego w okoliczno ś ciach przedmiotowej sprawy naruszenie przez AKWA interesu publicznoprawnego nale ż y uzna ć za uprawdopodobnione. Obj ę te zarzutami zachowania przedsi ę biorcy wymierzone s ą bowiem w szeroki kr ą g uczestników rynku – maj ą charakter powszechny i powtarzalny. S ą one skierowane do cz ł onków pewnej zbiorowo ś ci tj. wszystkich rzeczywistych odbiorców ś wiadczonych przez Spó ł k ę us ł ug, z którymi zawarto umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w oparciu o tre ś ci zakwestionowanej w toku niniejszego post ę powania, którzy obowi ą zani s ą uiszcza ć op ł aty zgodnie z obowi ą zuj ą ca taryf ą . Negatywne skutki wynikaj ą ce z zachowa ń stanowi ą cych przedmiot postawionych przez organ antymonopolowy zarzutów mog ą zatem godzi ć w szeroki kr ą g podmiotów. Wobec powy ż szego, uzna ć nale ż y za uprawdopodobnione, i ż w niniejszej sprawie dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. Ad 1. W przedmiotowym post ę powaniu antymonopolowym Wodoci ą gom i Kanalizacji „AKWA” Sp. z o.o. z siedzib ą w Nysie postawiony zosta ł zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym w drodze narzucania odbiorcom us ł ug uci ąż liwych i przynosz ą cych ww. przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci warunków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków poprzez pos ł ugiwanie si ę w ich tre ś ci postanowieniami przewiduj ą cymi, ż e odbiorca us ł ug obci ąż any jest op ł at ą za czynno ś ci zwi ą zane z odci ę ciem dostawy wody lub zamkni ę ciem przy łą cza kanalizacyjnego dokonywanym na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę oraz op ł at ą za czynno ś ci ponownego uruchomienia us ł ug wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, przy jednoczesnym uwzgl ę dnieniu kosztów zwi ą zanych z ww. czynno ś ciami w kalkulacji taryfowych stawek op ł at za dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega w szczególno ś ci na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Zachodzi zatem konieczno ść uprawdopodobnienia kumulatywnego spe ł nienia przez AKWA okre ś lonych w cytowanym powy ż ej przepisie czterech przes ł anek. Niezb ę dne jest wykazanie, i ż : − Przedsi ę biorca, któremu stawia si ę zarzut posiada na rynku w ł a ś ciwym pozycj ę dominuj ą c ą , − przedsi ę biorca narzuca okre ś lone warunki umów, − warunki te maj ą uci ąż liwy charakter, − przynosz ą one przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci. Zgodnie z art. 4 pkt 9) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów i konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą na rynku, je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Definicj ę rynku 11 w ł a ś ciwego zawiera art. 4 pkt 8) ustawy antymonopolowej, stosownie do którego rynek w ł a ś ciwy to rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu panuj ą zbli ż one warunki konkurencji . Pod poj ę ciem towarów, zgodnie z art. 4 pkt 6) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, rozumie ć nale ż y natomiast rzeczy, jak równie ż energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane. Poj ę cie rynku w ł a ś ciwego odnosi si ę zatem przedmiotowo do wszystkich wyrobów (us ł ug) jednego rodzaju, które ze wzgl ę du na swoje szczególne w ł a ś ciwo ś ci odró ż niaj ą si ę od innych wyrobów (us ł ug) w taki sposób, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. Rynek w ł a ś ciwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które s ł u żą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, maj ą zbli ż one w ł a ś ciwo ś ci, podobne ceny i reprezentuj ą podobny poziom jako ś ci 1 . Niezb ę dnym elementem rynku w ł a ś ciwego jest tak ż e jego wymiar geograficzny, oznaczaj ą cy konieczno ść wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lonych towarów, s ą jednakowe dla wszystkich konkurentów. Dzia ł alno ść Spó ł ki AKWA polega na ś wiadczeniu us ł ug z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie gminy Nysa. Podkre ś li ć nale ż y w kontek ś cie ustalenia rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie, i ż przedmiotowe us ł ugi nie posiadaj ą substytutów, a AKWA – prowadz ą c dzia ł alno ść w powy ż szym zakresie na wskazanym obszarze – nie spotyka si ę z ż adn ą konkurencj ą . Nie sposób wskaza ć na terenie obj ę tym dzia ł alno ś ci ą Spó ł ki przedsi ę biorców oferuj ą cych towary s ł u żą ce zaspokajaniu zbiorowych potrzeb ludno ś ci w zakresie wodoci ą gów i kanalizacji zamienne wzgl ę dem us ł ug ś wiadczonych w tym zakresie przez Spó ł k ę . Wynika to z uwarunkowa ń zarówno o charakterze prawnym (prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie dostawy wody i odbioru ś cieków na danym obszarze wymaga uzyskania zezwolenia, o jakim mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę ), jak i technologicznym i organizacyjnym ( ś wiadczenie us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych wymaga dysponowania odpowiedni ą infrastruktur ą techniczn ą , co stwarza istotn ą barier ę kosztow ą dla podj ę cia dzia ł alno ś ci w tej dziedzinie). Z powy ż szych wzgl ę dów uzna ć nale ż y, i ż rodzaj dzia ł alno ś ci prowadzonej przez AKWA oraz jej zasi ę g geograficzny wyznaczaj ą w niniejszej sprawie wymiar produktowy i terytorialny rynku w ł a ś ciwego, o którym mowa w art. 4 pkt 8) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Rynkiem w ł a ś ciwym w uj ę ciu produktowym jest wobec powy ż szego rynek us ł ug polegaj ą cych na dostarczaniu wody i odprowadzaniu ś cieków. Natomiast pod wzgl ę dem geograficznym – z uwagi na technologi ę dostarczania wody i odprowadzania ś cieków – zakres rynku w ł a ś ciwego wyznacza zasi ę g istniej ą cej sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej eksploatowanej przez Spó ł k ę , za pomoc ą której ś wiadczy ona swoje us ł ugi. W przedmiotowej sprawie rynkiem w ł a ś ciwym jest zatem rynek zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków obejmuj ą cy obszar gminy Nysa. AKWA na tak zdefiniowanym rynku w ł a ś ciwym jest monopolist ą naturalnym, co wynika z sieciowego charakteru urz ą dze ń s ł u żą cych do dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. To w ł a ś nie dzi ę ki sieci, przedsi ę biorca w stosunku do swoich odbiorców posiada pozycj ę monopolu naturalnego, co oznacza, ż e podmioty ubiegaj ą ce si ę o przy łą czenie do miejskiej sieci wodoci ą gowo – kanalizacyjnej nie maj ą mo ż liwo ś ci dokonania w tym zakresie wyboru innego przedsi ę biorcy, który ś wiadczy ł by us ł ugi substytucyjne wzgl ę dem us ł ug oferowanych przez Spó ł k ę . Barier ą wej ś cia na taki rynek jest m.in. brak racjonalno ś ci w budowie drugiej sieci wodoci ą gowo- kanalizacyjnej, która umo ż liwia ł aby innemu podmiotowi ś wiadczenie takich samych us ł ug. Z ekonomicznego punktu widzenia dublowanie istniej ą cej ju ż sieci wodoci ą gowo-kanalizacyjnej nie znajduje uzasadnienia. Dla odbiorców, w tym odbiorców potencjalnych funkcjonuj ą cych na obszarze obj ę tym terytorialnym zasi ę giem dzia ł alno ś ci Spó ł ki, nie ma zatem rzeczywistej 1 E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Wydawnictwo TWIGGER, Warszawa 2002, s. 49. 12 alternatywy dla ś wiadczonych przez ni ą us ł ug dostawy wody i odbioru ś cieków. Z tych wzgl ę dów funkcjonuje ona w ramach monopolu naturalnego. Przes ą dza to o posiadaniu przez AKWA pozycji dominuj ą cej 2 . Nale ż y przy tym zaznaczy ć , ż e poj ę cie alternatywnego ź ród ł a zaopatrzenia nie obejmuje mo ż liwo ś ci zaspokojenia potrzeb zaopatrzeniowych we w ł asnym zakresie. Aby nowe ź ród ł o zaopatrzenia mog ł o by ć uznane za alternatywne w stosunku do istniej ą cych musi ono spe ł nia ć wymóg natychmiastowej dost ę pno ś ci bez ponoszenia nak ł adów inwestycyjnych 3 . Na terenie obj ę tym terytorialnym zasi ę giem dzia ł alno ś ci Spó ł ki takie alternatywne ź ród ł o zaopatrzenia w odniesieniu do ś wiadczonych przez ni ą us ł ug dostawy wody i odprowadzania ś cieków nie wyst ę puje. W zwi ą zku z powy ż szym stwierdzi ć nale ż y, i ż AKWA posiada pozycj ę dominuj ą c ą (pozycj ę monopolistyczn ą ) na rynku w ł a ś ciwym. Dla zastosowania w niniejszej sprawie art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, konieczne jest w dalszej kolejno ś ci uprawdopodobnienie, i ż Spó ł ka narzuca kontrahentom zakwestionowane w niniejszej decyzji warunki umów. Do narzucania warunków umów dochodzi wówczas, gdy przedsi ę biorca wykorzystuj ą c swoj ą przewag ę ekonomiczn ą w warunkach niedostatecznej konkurencji na rynku, ogranicza swobod ę kszta ł towania tre ś ci umów ze strony kontrahentów dzia ł aj ą cych pod przymusem. Dzi ę ki posiadanej sile rynkowej dominant mo ż e bowiem nie liczy ć si ę z wol ą innych uczestników rynku, którzy zmuszeni s ą zaakceptowa ć ustalone przez niego warunki umowne, nawet je ś li nie gwarantuj ą one ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń . Tym samym narzuca on kontrahentom takie warunki umów, które nie mia ł yby racji bytu w przypadku, gdyby na rynku istnia ł a konkurencja i mo ż liwo ść wyboru oferty spo ś ród ofert konkuruj ą cych ze sob ą podmiotów gospodarczych. AKWA jako dostawca us ł ug zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków zajmuje na rynku w ł a ś ciwym pozycj ę monopolisty naturalnego, a zatem prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w warunkach, w których – odizolowane od potencjalnych konkurentów zarówno barier ą kosztów niezb ę dnych dla uruchomienia dzia ł alno ś ci w danej dziedzinie, jak i ustanowion ą wcze ś niej struktur ą organizacyjn ą i technologiczn ą – dysponuje w relacji do swoich odbiorców potencja ł em i przewag ą kontraktow ą , które pozwalaj ą mu na ca ł kowite dyktowanie warunków w stosunkach umownych. Ś wiadczy o tym ocena potencja ł ów i mo ż liwo ś ci, jakimi dysponuj ą strony umowy, która wyklucza prowadzenie negocjacji na równoprawnych i partnerskich warunkach. W kontek ś cie rozpatrywanego zarzutu wskaza ć nale ż y, i ż to Spó ł ka opracowuje tre ść zawieranych z odbiorcami umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (pos ł uguj ą c si ę w tym zakresie arbitralnie opracowywanymi formularzami wzorcowymi). W wy łą cznej gestii Spó ł ki pozostaje równie ż kwestia opracowania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków oraz to, jakie koszty zostan ą wzi ę te pod uwag ę w kalkulacji taryfowych stawek op ł at. Zarówno warunki umów, do których przyst ę puj ą odbiorcy, jak i op ł aty taryfowe, jakie obowi ą zani s ą uiszcza ć z tytu ł u dostawy wody i odbioru ś cieków, s ą zatem w autorytarny sposób ustalane przez Spó ł k ę AKWA. Odbiorcy us ł ug mog ą za ś jedynie je zaakceptowa ć lub do warunków tych nie przyst ą pi ć (co by ł oby jednoznaczne z brakiem dost ę pu do us ł ug wodoci ą gowo – kanalizacyjnych). Powy ż sze okoliczno ś ci uprawdopodabniaj ą w ocenie organu antymonopolowego fakt, i ż kwestionowane warunki s ą odbiorcom us ł ug narzucane, co wi ąż e si ę z posiadan ą przez Spó ł k ę si łą rynkow ą , adhezyjnym charakterem zawieranych umów oraz powszechnym charakterem taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, na kalkulacj ę których odbiorcy nie maj ą ż adnego wp ł ywu. W tym stanie rzeczy nale ż y uzna ć , i ż druga przes ł anka niezb ę dna do uprawdopodobnienia naruszenia przez AKWA art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6) ustawy antymonopolowej (narzucanie warunków umów) zosta ł a spe ł niona. 2 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 7 pa ź dziernika 1998 r., sygn. akt XVII Ama 44/98. 3 Wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 31 maja 2000 r., sygn. akt XVII Ama 44/00 13 Kolejn ą przes ł ank ą , jak ą nale ż y rozwa ż y ć w celu uprawdopodobnienia, ż e dosz ł o do naruszenia ww. przepisu jest uci ąż liwo ść kwestionowanego warunku umownego. Za uci ąż liwy uznaje si ę ka ż dy warunek oznaczaj ą cy dla jednej ze stron ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Definicja ta odwo ł uje si ę do kryteriów obiektywnych – typowych relacji umownych wyst ę puj ą cych na rynku. Dokonuj ą c analizy uci ąż liwo ś ci warunków umownych nale ż y rozwa ż y ć , czy w hipotetycznej sytuacji istnienia konkurencji na danym rynku w ł a ś ciwym, a wi ę c istnienia rzeczywistej swobody zawierania umów i kszta ł towania ich tre ś ci, dominant by ł by w stanie okre ś lone postanowienia umowne wynegocjowa ć . W ocenie organu antymonopolowego, analizowanie zachowanie przedsi ę biorcy polegaj ą ce na pobieraniu od odbiorców okre ś lonych op ł at dodatkowych (pozataryfowych) przy jednoczesnym uwzgl ę dnieniu kosztów zwi ą zanych z tymi op ł atami w kalkulacji taryfowych stawek op ł at za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków mo ż e mie ć uci ąż liwy charakter. Wynika to z faktu, i ż w ś wietle wyja ś nie ń przedstawionych w toku post ę powania zachowanie takie gwarantuje Spó ł ce mo ż liwo ść dwukrotnego pobierania op ł aty z tego samego tytu ł u. Spó ł ka sama przyzna ł a, i ż koszty odci ę cia dostawy wody i zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego oraz koszty wznowienia us ł ug, zaliczane s ą do ca ł okszta ł tu dzia ł alno ś ci wodoci ą gowo – kanalizacyjnej i uwzgl ę dniane w kalkulacji cen zawartych w taryfach. Jednocze ś nie Spó ł ka przewiduje w umowach mo ż liwo ść obci ąż enia tymi samymi kosztami odbiorców us ł ug, co do których dochodzi do odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w trybie art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Zwrot przedmiotowych kosztów Spó ł ka zapewnia sobie z jednej strony pobieraj ą c op ł aty za ś wiadczone przez siebie us ł ugi dostawy wody i odbioru ś cieków (poprzez ich uwzgl ę dnienie w cenie us ł ug dostawy wody i odbioru ś cieków koszty te s ą bowiem przenoszone na ogó ł odbiorców). Z drugiej za ś strony, w przypadku, gdy faktycznie dochodzi do wstrzymania ś wiadczenia us ł ug w trybie przewidzianym w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę Spó ł ka na podstawie umowy, ma mo ż liwo ść obci ąż enia konkretnych odbiorców tymi samymi kosztami, które nie podlegaj ą wy łą czeniu z kosztów stanowi ą cych podstaw ę do kalkulacji stawek taryfowych. Takie rozwi ą zanie jest równoznaczne z przyznaniem sobie prawa do dwukrotnego pobierania op ł aty za odci ę cie dostawy wody lub zamkni ę cie przy łą cza kanalizacyjnego i wznowienie ś wiadczenia us ł ug. Zachowanie takie rodzi uzasadnione podejrzenia o ich uci ąż liwo ść wymierzon ą zarówno w ogó ł odbiorców, którzy korzystaj ą z us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych i s ą rozliczani z tego tytu ł u w oparciu o stawki op ł at ustalone w taryfie za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, jak i w odbiorców, w stosunku do których dokonywane jest odci ę cie dostaw wody lub zamkni ę cie przy łą cza kanalizacyjnego b ą d ź , do których wystosowano wezwanie do zap ł aty zaleg ł ych nale ż no ś ci. Spó ł ka powinna dokona ć wyboru, w jaki sposób zapewni ć sobie zwrot przedmiotowych kosztów tak, aby unikn ąć dublowania dzia ł a ń w tym zakresie. W zwi ą zku z powy ż szym uzna ć nale ż y za uprawdopodobnione, i ż analizowane zachowanie ma uci ąż liwy charakter. W dalszej kolejno ś ci uprawdopodobnienia wymaga, ż e zachowanie to przynosi Spó ł ce nieuzasadnione korzy ś ci, które s ą odpowiednikiem uci ąż liwych warunków umów w warunkach ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń stron umowy i oznaczaj ą sytuacj ę korzystniejsz ą od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Nieuzasadnione korzy ś ci powinny pozostawa ć w normalnym zwi ą zku przyczynowym z narzuconymi kontrahentowi uci ąż liwymi warunkami umowy. Mog ą one pojawi ć si ę po stronie przedsi ę biorcy narzucaj ą cego uci ąż liwe warunki umów ju ż w chwili zawarcia umowy lub te ż w okresie pó ź niejszym, gdy zaistniej ą okoliczno ś ci przewidziane w umowie pozwalaj ą ce na wykorzystanie uci ąż liwego zapisu. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie pogl ą dem ju ż samo zastrze ż enie w umowie mo ż liwo ś ci uzyskania przez jedn ą ze stron umowy nieuzasadnionych korzy ś ci jest wystarczaj ą ce w kontek ś cie przypisania dominatowi praktyki, o jakiej mowa w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów 4 . Korzy ś ci te mog ą mie ć zatem charakter hipotetyczny i wynika ć z nierównowa ż nego 4 por. np. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 23 czerwca 1999 r. sygn. akt XVII Ama 26/99; wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 7 lipca 2004 r. sygn. akt XVII Ama 65/03; wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 12 maja 1997 r. sygn. akt I CKN 114/97. 14 ukszta ł towania stosunku umownego przez silniejszego z kontrahentów kosztem s ł abszego na poziomie formalnym w postaci potencjalnie mo ż liwych do wyegzekwowania zapisów, które oznaczaj ą automatycznie nadmierne obci ąż enie drugiej strony umowy 5 . Mo ż liwo ść uzyskania przez AKWA nieuzasadnionych korzy ś ci wynika w przedmiotowym przypadku z zapewnienia sobie mo ż liwo ś ci obci ąż enia konkretnych odbiorców kosztami, które wliczone ju ż zosta ł y w cen ę wody. I odwrotnie – nieuzasadnione korzy ś ci mog ą by ć postrzegane jako wynikaj ą ce z faktu obci ąż ania ogó ł u odbiorców – w cenie wody – kosztami odci ę cia dostaw wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego w sytuacji, gdy w tre ś ci zawieranych umów Spó ł ka przyznaje sobie prawo do obci ąż enia tymi kosztami tych odbiorców us ł ug, w stosunku do których dochodzi do wstrzymania ś wiadczenia us ł ug. Maj ą c powy ż sze na uwadze stwierdzi ć nale ż y, i ż zosta ł y spe ł nione wszystkie przes ł anki niezb ę dne do uprawdopodobnienia, ż e zakwestionowane postanowienie umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków narusza zakaz, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej. Ad 2. Kolejny zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, jaki postawiono Spó ł ce AKWA w przedmiotowym post ę powaniu dotyczy pos ł ugiwania si ę w tre ś ci zawieranych z odbiorcami us ł ug umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowieniem przewiduj ą cym, ż e umowa mo ż e by ć rozwi ą zana przez dostawc ę za miesi ę cznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesi ą ca kalendarzowego w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez odbiorc ę us ł ug, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy antymonopolowej Zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Przepis ten zawiera generalny zakaz nadu ż ywania si ł y rynkowej przez przedsi ę biorców zajmuj ą cych na rynku pozycj ę dominuj ą c ą , natomiast katalog przyk ł adowych form, w których przejawia ć si ę mo ż e takie nadu ż ycie zawarty jest w art. 9 ust. 2 pkt 1)-7) ustawy antymonopolowej. Nale ż y wskaza ć , i ż wymieniaj ą c przyk ł ady nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej ustawodawca pos ł u ż y ł si ę terminem „w szczególno ś ci”, co oznacza, ze katalog ten ma charakter otwarty. Zakazane s ą wobec tego wszelkie przejawy nadu ż ycia zajmowanej na rynku pozycji dominuj ą cej, nie tylko te wymienione w art. 9 ust. 2 ww. ustawy. Ustawa antymonopolowa zakazuje zatem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej i wymienia przyk ł ady takiego nadu ż ycia, jednak ż e nie definiuje tego poj ę cia. W literaturze przedmiotu wskazuje si ę , ż e identyfikacja zjawiska nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów powinna by ć dokonywana poprzez cele tej ustawy okre ś lone w art. 1 ust. 1. Przepis ten pozwala na przyj ę cie, i ż nadu ż yciem s ą zachowania, które oddzia ł uj ą na interesy kontrahentów w stopniu niemo ż liwym do zaistnienia w przypadku, gdyby dominant dzia ł a ł w warunkach wolnej konkurencji 6 . Nale ż y zatem rozwa ż y ć , czy dzia ł ania monopolisty wymuszaj ą na jego kontrahentach uczestnictwo w rynku na zasadach mniej korzystnych, ni ż by to wynika ł o z dzia ł ania nieskr ę powanych mechanizmów rynkowych w warunkach istnienia konkurencji. Poniewa ż we wcze ś niejszej cz ęś ci decyzji wykazano, i ż AKWA posiada pozycj ę dominuj ą c ą (pozycj ę monopolistyczn ą ) na rynku w ł a ś ciwym, w celu uprawdopodobnienia, i ż naruszony zosta ł zakaz okre ś lony w art. 9 ust. 1 ustawy antymonopolowej, konieczne jest rozwa ż enie, czy Spó ł ka mog ł a dopu ś ci ć si ę nadu ż ycia tej pozycji poprzez pos ł ugiwanie si ę w tre ś ci umów zakwestionowanym warunkiem umownym. Jak ustalono w trakcie przeprowadzonego post ę powania antymonopolowego, w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków AKWA pos ł uguje si ę postanowieniami, stosownie do których Spó ł ka jest uprawniona do rozwi ą zania umowy w przypadku naruszenia przez odbiorc ę 5 wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 5 listopada 2008 r. sygn. akt VI ACa 525/08. 6 Por. E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji … - op.cit., s. 95-96. 15 jej postanowie ń (niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy). Oczywistym jest, ż e rozwi ą zanie umowy skutkuje wstrzymaniem ś wiadczenia us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych na rzecz odbiorcy. Zastosowane musz ą by ć w takiej sytuacji ś rodki techniczne uniemo ż liwiaj ą ce dalsze korzystanie z us ł ug. Punktem wyj ś cia w ocenie, czy w zwi ą zku z pos ł ugiwaniem si ę przez Spó ł k ę powy ż szym postanowieniem umownym dosz ł o do nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym jest art. 8 ust. 1 pkt 1) – 4) ww. ustawy, który okre ś la, w jakich okoliczno ś ciach przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne uprawnione jest do wstrzymania ś wiadczenia us ł ug na rzecz odbiorcy. Przepis ten stanowi, ż e przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne mo ż e odci ąć dostaw ę wody lub zamkn ąć przy łą cze kanalizacyjne, je ż eli: a) przy łą cze wodoci ą gowe lub przy łą cze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa; b) odbiorca us ł ug nie ui ś ci ł nale ż no ś ci za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe, nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej op ł aty; c) jako ść wprowadzanych ś cieków nie spe ł nia wymogów okre ś lonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pomini ę cie urz ą dzenia pomiarowego; d) zosta ł stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ś cieków, to jest bez zawarcia umowy, jak równie ż przy celowo uszkodzonych albo pomini ę tych wodomierzach lub urz ą dzeniach pomiarowych. Formu ł uj ą c powy ż szy przepis ustawodawca nie pos ł u ż y ł si ę sformu ł owaniem „w szczególno ś ci” lub podobnym. Oznacza to, ż e katalog okoliczno ś ci, które stanowi ą podstaw ę do wstrzymania ś wiadczenia us ł ug ma charakter zamkni ę ty, który nie mo ż e by ć dowolnie i arbitralnie rozszerzany przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne w tre ś ci umowy. Odci ę cie dostawy wody lub zamkni ę cie przy łą cza kanalizacyjnego mo ż e nast ą pi ć zatem wy łą cznie wówczas, gdy wyst ą pi która ś z przes ł anek okre ś lonych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . W ocenie organu antymonopolowego brzmienie postanowienia umownego, zgodnie z którym umowa mo ż e by ć rozwi ą zana przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne w razie niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez odbiorc ę (co skutkuje odci ę ciem dostawy wody i zamkni ę ciem przy łą cza kanalizacyjnego) nie znajduje odzwierciedlenia w brzmieniu art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Zdarzenia, o których mowa w hipotezach powo ł anego przepisu obejmuj ą bowiem ś ci ś le okre ś lone sytuacje, w których mo ż e nast ą pi ć odci ę cie dostawy wody lub zamkni ę cie przy łą cza kanalizacyjnego i nie odnosz ą si ę w sposób ogólny do naruszenia b ą d ź niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez odbiorc ę . Oznacza to, ż e kwestionowane postanowienie umowne mo ż e statuowa ć mo ż liwo ść przekroczenia przez Spó ł k ę AKWA jej ustawowych kompetencji jako dostawcy us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych w zakresie mo ż liwo ś ci wstrzymania ś wiadczenia us ł ug. Postanowienie to przewiduje bowiem mo ż liwo ść podj ę cia dzia ł a ń powoduj ą cych odci ę cie dostaw wody lub zamkni ę cie przy łą cza kanalizacyjnego w sytuacjach, które nie zosta ł y obj ę te art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Okoliczno ś ci „niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez odbiorc ę ” s ą du ż o szersze ni ż wymienione w sposób enumeratywny w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę przes ł anki pozwalaj ą ce na odci ę cie dostawy wody i wstrzymanie odbioru ś cieków. Skoro ustawodawca w tre ś ci ww. przepisu przewidzia ł okre ś lone sankcje za okre ś lone naruszenia, za niedopuszczalne nale ż y uzna ć , aby Spó ł ka w tre ś ci umowy okre ś la ł a sankcje o wi ę kszej wadze za mniejsze naruszenia. Kwestionowana klauzula mo ż e zatem wprowadza ć odbiorców w b łą d co do uprawnie ń i obowi ą zków spoczywaj ą cych na przedsi ę biorcy w zakresie mo ż liwo ś ci zastosowania ś rodków technicznych uniemo ż liwiaj ą cych dalsze korzystanie z us ł ug przez odbiorc ę . Jednocze ś nie w ocenie organu antymonopolowego przypisanie sankcji w postaci rozwi ą zania przez Spó ł k ę umowy w przypadku ka ż dego naruszenia warunków umowy przez odbiorc ę sprowadza t ę instytucj ę do absurdu. Niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy przez odbiorc ę wyra ż a ć si ę mo ż e bowiem w postaci zupe ł nie nieistotnych uchybie ń , w stosunku do których ca ł kowicie nieadekwatne s ą tak powa ż ne konsekwencje jak wypowiedzenie umowy i wstrzymanie ś wiadczenia us ł ug. 16 Analizuj ą c kwestionowane postanowienie z punktu widzenia nadu ż ywania przez Spó ł k ę AKWA pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym nale ż y mie ć równie ż na uwadze szczególny charakter us ł ug zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków. Zwa ż y ć nale ż y, ż e woda jest towarem o wyj ą tkowym charakterze – podstawowym dobrem niezb ę dnym do prawid ł owego funkcjonowania zarówno gospodarstw domowych, jak podmiotów prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą . Us ł ugi dostawy wody i odbioru ś cieków zakwalifikowane zosta ł y do us ł ug o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, co oznacza, ż e powinny by ć one ś wiadczone w sposób powszechny i ci ą g ł y, a ka ż dy odbiorca powinien mie ć zapewniony wolny dost ę p do tych us ł ug, o ile spe ł nia okre ś lone w przepisach prawa wymagania. Wymagania te okre ś lone zosta ł y w art. 6 ust. 2 ustawy o zbiorowym zapatrzeniu w wod ę , zgodnie z którym przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne jest obowi ą zane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków z osob ą , której nieruchomo ść zosta ł a przy łą czona do sieci i która wyst ą pi ł a z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Jednocze ś nie zwa ż y ć nale ż y, ż e art. 6 ust. 3 pkt 6) ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę stanowi, ż e umowa, na podstawie której odbywa si ę dostawa wody i odbiór ś cieków, powinna zawiera ć postanowienia dotycz ą ce odpowiedzialno ś ci stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunki wypowiedzenia. Maj ą c jednak na wzgl ę dzie tre ść art. 6 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , a tak ż e okoliczno ś ci opisane w art. 8 ust. 1 ww. ustawy, zwa ż y ć nale ż y, ż e wypowiedzenie umowy przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne powinno by ć dopuszczane tylko w wyj ą tkowych sytuacjach. Szczególny charakter us ł ug zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków (które s ą us ł ugami o charakterze powszechnym, publicznym) oraz fakt, i ż s ą one ś wiadczone w warunkach monopolu naturalnego uniemo ż liwia w ocenie organu antymonopolowego rozwi ą zywanie tych umów w przypadku ka ż dego niewykonania lub nienale ż ytego wykonania umowy przez odbiorc ę . Podmiot zajmuj ą cy na rynku pozycj ę monopolistyczn ą nie mo ż e bowiem co do zasady, poza szczególnymi okoliczno ś ciami, odmówi ć ś wiadczenia us ł ugi w przypadku braku alternatywnych ź róde ł zaopatrzenia. Z powy ż szego wynika zatem niedopuszczalno ść dowolnego wypowiadania (rozwi ą zywania) umów, chocia ż by taka mo ż liwo ść by ł a przewidziana w ich tre ś ci. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę organ antymonopolowy uzna ł , i ż zakwestionowany warunek umowy mo ż e oddzia ł ywa ć na interesy odbiorców w sposób niemo ż liwy do zaistnienia w przypadku, gdyby na rynku istnia ł a konkurencja i mo ż liwo ść wyboru alternatywnego dostawcy us ł ug. Zakwestionowane postanowienie nak ł ada na odbiorców ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. W powy ż szym kontek ś cie zwróci ć nale ż y tak ż e uwag ę na adhezyjny charakter umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, które s ą zawierane przez przest ą pienie odbiorców do warunków, które autorytatywnie ustala dostawca us ł ug w formularzu wzorcowym. Swoboda odbiorców w kszta ł towaniu warunków umowy jest tutaj ograniczona do minimum i s ą oni zmuszeni zaakceptowa ć tre ść umów, które jednostronnie ustala monopolista. W tym stanie rzeczy nale ż y uzna ć , i ż naruszenie przez Spó ł k ę zakazu okre ś lonego w art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł o uprawdopodobnione. Ad 3. Ostatni z zarzutów nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku, jaki postawiony zosta ł Spó ł ce AKWA w przedmiotowym post ę powaniu dotyczy pos ł ugiwania si ę w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków postanowieniem uzale ż niaj ą cym wznowienie ś wiadczenia us ł ug dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na rzecz odbiorcy us ł ug – w przypadku, gdy dochodzi do ich wstrzymania na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) – od uregulowania przez odbiorc ę op ł aty rycza ł towej za czynno ś ci zwi ą zane z odci ę ciem i ponownym uruchomieniem dostawy wody lub odprowadzania ś cieków. We wcze ś niejszej cz ęś ci decyzji wykazano, i ż AKWA zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą (pozycj ę monopolistyczn ą ) na rynku w ł a ś ciwym. Dla stwierdzenia, ż e dosz ł o do naruszenia art. 9 ust. 1 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest w dalszej kolejno ś ci wykazanie, ż e Spó ł ka dopu ś ci ł a si ę nadu ż ycia tej pozycji poprzez pos ł ugiwanie si ę w tre ś ci umów zakwestionowanym warunkiem umownym. Jak ustalono w trakcie przeprowadzonego post ę powania antymonopolowego, w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków AKWA pos ł uguje si ę postanowieniem przewiduj ą cym, i ż ponowne uruchomienie dostawy wody lub odprowadzania ś cieków (po tym, jak nast ą pi ł o wstrzymanie ś wiadczenia ww. us ł ug na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę ) nast ę puje po ustaniu przyczyn zamkni ę cia przy łą cza wodoci ą gowego i kanalizacyjnego, jednak ż e nie wcze ś niej ni ż po pokryciu przez odbiorc ę kosztów odci ę cia i ponownego uruchomienia us ł ug. Z powy ż szego wynika zatem, ż e Spó ł ka uzale ż nia wznowienie ś wiadczenia us ł ug na rzecz odbiorcy nie tylko od ustania przyczyn, które by ł y podstaw ą do odci ę cia dostawy wody i zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego, ale równie ż od uiszczenia przez odbiorc ę okre ś lonej op ł aty. Punktem wyj ś cia w ocenie, czy w zwi ą zku z pos ł ugiwaniem si ę przez Spó ł k ę AKWA powy ż szym postanowieniem umownym dosz ł o do nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, jest cytowany ju ż we wcze ś niejszej cz ęś ci decyzji art. 8 ust. 1 pkt 1)-4) ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , który okre ś la, w jakich okoliczno ś ciach przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne uprawnione jest do wstrzymania ś wiadczenia us ł ug na rzecz odbiorcy. Przepis ten stanowi, ż e mo ż e to nast ą pi ć wówczas, gdy: a) przy łą cze wodoci ą gowe lub przy łą cze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa; b) odbiorca us ł ug nie ui ś ci ł nale ż no ś ci za pe ł ne dwa okresy obrachunkowe, nast ę puj ą ce po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaleg ł ej op ł aty; c) jako ść wprowadzanych ś cieków nie spe ł nia wymogów okre ś lonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pomini ę cie urz ą dzenia pomiarowego; d) zosta ł stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ś cieków, to jest bez zawarcia umowy, jak równie ż przy celowo uszkodzonych albo pomini ę tych wodomierzach lub urz ą dzeniach pomiarowych. Analizuj ą c zachowanie przedsi ę biorcy z punktu widzenia uprawnie ń okre ś lonych w ww. przepisie nale ż y przede wszystkim wskaza ć , i ż powy ż szy katalog ma charakter zamkni ę ty, który nie mo ż e by ć dowolnie i arbitralnie rozszerzany przez dostawc ę us ł ug w tre ś ci umowy. Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne nie mo ż e zaniecha ć ś wiadczenia us ł ug na rzecz odbiorców w innych przypadkach ni ż okre ś lone w ww. przepisie. Oznacza to, ż e je ż eli brak jest podstaw do odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego tj. nie wyst ę puj ą przes ł anki wymienione w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , istnieje po stronie dostawcy us ł ug obowi ą zek ś wiadczenia us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych na rzecz odbiorcy. Skoro bowiem art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę mówi, w jakich przypadkach dostawca us ł ug mo ż e odci ąć dostaw ę wody lub zamkn ąć przy łą cze kanalizacyjne to a contrario z przepisu tego wynika, i ż po ustaniu wymienionych w nim okoliczno ś ci przedsi ę biorstwo zobowi ą zane jest do wznowienia ś wiadczenia us ł ug. Po usuni ę ciu przyczyn, które spowodowa ł y wstrzymanie ś wiadczenia us ł ug brak jest bowiem ustawowych przes ł anek, które wskazywa ł yby na to, ż e odci ę cie dostawy wody lub zamkni ę cie przy łą cza kanalizacyjnego jest uzasadnione i powinno by ć kontynuowane. AKWA wprowadza natomiast dodatkowy warunek, od spe ł nienia którego uzale ż nia ponowne uruchomienie dostawy wody i odbioru ś cieków w postaci obowi ą zku pokrycia przez odbiorc ę op ł aty za odci ę cie i przywrócenie ś wiadczenia ww. us ł ug. Stosownie do przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę zaniechanie uiszczenia takiej op ł aty nie stanowi natomiast przes ł anki, w przypadku wyst ą pienia której przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne uprawnione jest do nie ś wiadczenia us ł ug na rzecz odbiorcy. Innymi s ł owy, przyczyn ą wstrzymania dostawy wody i odprowadzania ś cieków nie mo ż e by ć nieuiszczenie przez odbiorc ę op ł aty z tytu ł u odci ę cia i ponownego uruchomienia us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Z chwil ą , gdy ustaj ą zdarzenia opisane w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (np. odbiorca us ł ug 18 uiszcza zaleg ł e nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę i odprowadzone ś cieki, jako ść odprowadzonych ś cieków spe ł nia wymogi okre ś lone w przepisach prawa, przy łą cze wodoci ą gowe lub kanalizacyjne spe ł nia wymogi okre ś lone w przepisach prawa, celowo uszkodzony wodomierz zosta ł wymieniony) ustaj ą przyczyny uzasadniaj ą ce wstrzymanie ś wiadczenia us ł ug, a zatem z t ą chwil ą Spó ł ka zobowi ą zana jest do wznowienia ś wiadczenia us ł ug na rzecz odbiorcy. Uruchomienie dostawy wody lub odbioru ś cieków dopiero po pokryciu przez odbiorc ę okre ś lonych kosztów jest zatem równoznaczne z tym, i ż przedsi ę biorstwo przyznaje sobie prawo do nie ś wiadczenia us ł ug w przypadkach nieprzewidzianych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , gdzie przypadki uprawniaj ą ce do wstrzymania ś wiadczenia us ł ug uj ę te zosta ł y w zamkni ę tym katalogu. Dochodzenie od odbiorcy tych kosztów jest natomiast odr ę bn ą z punktu widzenia ś wiadczenia us ł ug dostawy wody i odbioru ś cieków kwesti ą . Podsumowuj ą c nale ż y wskaza ć , i ż zakwestionowane zachowanie Spó ł ki polegaj ą ce na uzale ż nianiu wznowienia dostawy wody i odbioru ś cieków z nieruchomo ś ci od pokrycia przez odbiorc ę kosztów zwi ą zanych z odci ę ciem i ponownym uruchomieniem ś wiadczonych us ł ug stoi w sprzeczno ś ci z art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Podkre ś lenia wymaga, i ż ani powy ż szy przepis ani jakikolwiek inny nie upowa ż nia przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego do u ł atwiania sobie, z pomini ę ciem prawa, dzia ł a ń zmierzaj ą cych do uzyskiwania op ł at dodatkowych z tytu ł u kosztów wstrzymania wznowienia us ł ug dostawy wody i odbioru ś cieków. Analizowane dzia ł anie Spó ł ki mo ż e stanowi ć zatem w ocenie organu antymonopolowego praktyk ę oddzia ł uj ą c ą na interesy odbiorców w sposób niemo ż liwy do zaistnienia w przypadku, gdyby Spó ł ka dzia ł a ł a w warunkach wspó ł zawodnictwa rynkowego. Maj ą c powy ż sze na uwadze za uprawdopodobnione nale ż y uzna ć , i ż pos ł ugiwanie si ę w obrocie analizowanym warunkiem umownym narusza zakaz, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W niniejszej sprawie uprawdopodobnione zosta ł o zatem, i ż w wyniku podejmowania zakwestionowanych w niniejszej decyzji dzia ł a ń , Spó ł ka AKWA naruszy ł a zakaz nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym okre ś lony w art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zobowi ą zanie przedsi ę biorcy do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia naruszeniom art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy antymonopolowej, warunkiem wydania wskazanej w tym przepisie decyzji, jest – oprócz uprawdopodobnienia naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 9 tej ustawy – zobowi ą zanie si ę przez przedsi ę biorc ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom. W ocenie organu antymonopolowego w okoliczno ś ciach rozpoznawanej sprawy warunek powy ż szy zosta ł spe ł niony. W toku przeprowadzonego post ę powania antymonopolowego AKWA o ś wiadczy ł a po pierwsze, i ż wyra ż a jednoznaczn ą wol ę odst ą pienia od praktyki opisanej w pkt 1 sentencji decyzji poprzez wy łą czenie kosztów czynno ś ci zwi ą zanych z odci ę ciem dostawy wody i odbioru ś cieków oraz kosztów czynno ś ci ponownego uruchomienia us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych z podstawy kalkulacji stawek taryfowych, co oznacza, i ż op ł at ą za ww. czynno ś ci obci ąż ani b ę d ą wy łą cznie odbiorcy, których wspomniane czynno ś ci dotycz ą . Po drugie Spó ł ka poinformowa ł a o opracowaniu, a nast ę pnie wprowadzeniu do obrotu gospodarczego nowych wzorców umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanych ś cieków. Analiza ich tre ś ci doprowadzi ł a organ antymonopolowy do wniosku, i ż s ą one wolne od zarzucanych przedsi ę biorcy w niniejszym post ę powaniu narusze ń . Z tre ś ci nowoopracowanych wzorców wyeliminowane zosta ł y postanowienia umowne przewiduj ą ce, ż e Spó ł ka mo ż e rozwi ą za ć umow ę w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania jej postanowie ń przez Odbiorc ę . Nowe wzorce nie 19 uzale ż niaj ą równie ż wznowienia dostawy wody i odbioru ś cieków od uiszczenia przez odbiorc ę op ł aty z tytu ł u pokrycia kosztów czynno ś ci zwi ą zanych z wstrzymaniem i ponownym uruchomieniem us ł ug. Umowy nadal przewiduj ą natomiast mo ż liwo ść obci ąż enia odbiorcy kosztami z tytu ł u odci ę cia i wznowienia us ł ug dostawy wody i odbioru ś cieków, jednak ż e podkre ś lenia wymaga, ż e Spó ł ka zadeklarowa ł a wy łą czenie tych kosztów z kalkulacji op ł at taryfowych. Jednocze ś nie Spó ł ka zobowi ą za ł a si ę stosowa ć ww. wzorce w obrocie, w tym zobowi ą za ł a si ę do przeprowadzenia z ich wykorzystaniem wymiany wstecz umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawartych z wykorzystaniem poprzednio obowi ą zuj ą cych wzorców. Jako termin ko ń cowy przeprowadzenia tych czynno ś ci Spó ł ka okre ś li ł a dzie ń 30 czerwca 2009 r. Organ antymonopolowy nie ma w ą tpliwo ś ci, i ż dzia ł ania obj ę te z ł o ż onym przez Spó ł k ę zobowi ą zaniem zmierzaj ą do zapobie ż enia naruszeniom art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do wszystkich postawionych w niniejszej sprawie zarzutów. Realizacja dzia ł a ń , do których AKWA zobowi ą za ł a si ę w trakcie post ę powania doprowadzi bowiem do pe ł nego wyeliminowania z obrotu gospodarczego zarzucanych Spó ł ce uchybie ń . W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy postanowi ł skorzysta ć z instrumentu przewidzianego w art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i na ł o ż y ć na Spó ł k ę AKWA obowi ą zek wykonania przyj ę tych przez ni ą w toku post ę powania zobowi ą za ń uznaj ą c, i ż skoro przedsi ę biorca przejawi ł inicjatyw ę maj ą c ą na celu eliminacj ę dzia ł a ń powoduj ą cych naruszenie prawa, celowa i uzasadniona jest akceptacja jego propozycji. Jako termin wykonania tych zobowi ą za ń okre ś lono – zgodnie z art. 28 ust. 2 ww. ustawy – dzie ń 30 czerwca 2009 r. aprobuj ą c w tym zakresie propozycj ę przedstawion ą przez Spó ł k ę . St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. II. Stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w decyzji, o jakiej mowa w ust. 1, organ antymonopolowy nak ł ada na przedsi ę biorc ę sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowi ą za ń . Zgodnie z ww. przepisem AKWA zosta ł a zobowi ą zana do z ł o ż enia do dnia 17 lipca 2009 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tych przez ni ą w toku post ę powania zobowi ą za ń do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia zarzucanym Spó ł ce naruszeniom. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż sprawozdanie, o jakim mowa powy ż ej powinno zawiera ć : a. Informacj ę na temat sposobu ewidencjonowania w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 30 czerwca 2009r. kosztów czynno ś ci zwi ą zanych z odci ę ciem dostawy wody i zamkni ę ciem przy łą cza kanalizacyjnego dokonywanym na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) oraz kosztów czynno ś ci zwi ą zanych z ponownym uruchamianiem us ł ug wodoci ą gowych i kanalizacyjnych wraz z przedstawieniem dowodów, i ż ww. koszty nie stanowi ą podstawy kalkulacji taryfowych stawek op ł at za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków; b. Informacj ę na temat sposobu post ę powania w przypadku wznawiania us ł ug dostawy wody i odbioru ś cieków po ich wstrzymaniu na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. Nr 123, poz. 858 z pó ź n. zm.) wraz z dokumentacj ą dotycz ą c ą trzech przypadków odci ę cia dostawy wody lub zamkni ę cia przy łą cza kanalizacyjnego oraz ponownego uruchomienia us ł ug (maj ą cych miejsce w okresie od dnia 1 marca 2008 r. do dnia 30 czerwca 2009 r.), która powinna obejmowa ć wszelkie dokumenty zwi ą zane z przeprowadzon ą procedur ą od momentu powiadomienia odbiorcy o planowanym wstrzymaniu us ł ug do momentu ich ponownego uruchomienia. c. Informacj ę na temat liczby dotychczasowych odbiorców, którym do dnia 30 czerwca 2009r. dostarczono, celem zaakceptowania, umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków 20 sporz ą dzone wed ł ug wzorców przedstawionych w za łą czeniu do pisma z ł o ż onego w dniu 25 marca 2008 r. wraz z kopiami 3 przyk ł adowych umów; d. Informacj ę na temat liczby dotychczasowych odbiorców, którym do dnia 30 czerwca 2009r. nie dostarczono w celu zaakceptowania umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków sporz ą dzonych wed ł ug wzorców przedstawionych w za łą czeniu do pisma z ł o ż onego w dniu 25 marca 2008 r. wraz wyja ś nieniem, czym spowodowany jest taki stan rzeczy; e. Informacj ę na temat liczby umów zawartych do dnia 30 czerwca 2009r. z nowymi odbiorcami z wykorzystaniem wzorców przedstawionych w za łą czeniu do pisma z ł o ż onego w dniu 25 marca 2008r. wraz z kopiami 3 przyk ł adowych umów. W ocenie organu antymonopolowego powy ż sze informacje i dokumenty s ą wystarczaj ą ce do oceny, czy przedsi ę biorca wykona ł na ł o ż one niniejsz ą decyzj ą obowi ą zki. W zwi ą zku z tym orzeczono jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.) – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn