RKT-9/2012

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KATOWICACH Katowice, dn. 08 maja 2012r. RKT-61-27/11/SB DECYZJA Nr RKT-09/2012 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Piotrowi S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą MP-VITAL w P. - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, bezprawne działanie przedsiębiorcy polegające na naruszaniu obowiązku wręczania konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu, z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem zamieszkania (siedziby), co stanowiło naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.) i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 23 marca 2012r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, nakłada się na Piotra S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą MP-VITAL w P. karę pieniężną , z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji w wysokości 4 298 PLN (słownie złotych: czterech tysięcy dwustu dziewięćdziesięciu ośmiu). III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obciąża się Piotra S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą MP-VITAL w P., kosztami opisanego na wstępie postępowania w sprawie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowiązuje się tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 36 PLN (słownie: trzydziestu sześciu złotych), w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji. 2 Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z urzędu przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy w związku z działalnością Piotra S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą MP- VITAL w P. (zwanego dalej także MP-VITAL, przedsiębiorcą) występowało naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm., zwanej dalej także uokik). W dniu 28 września 2011r. postanowieniem nr 1 (dowód: karta nr 2) wszczęte zostało z urzędu postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania przez przedsiębiorcę bezprawnego działania noszącego znamiona praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na naruszaniu obowiązku wręczania konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu, z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem zamieszkania (siedziby), co mogło stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm. - zwanej dalej także ustawą o ochronie niektórych praw konsumentów), a poprzez to mogło stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania przedsiębiorca dostarczył następujące wyjaśnienia (dowód: karta nr 88): Na każdej zawieranej z klientem umowie (strona pierwsza tej umowy) znajduje się informacja, iż klient może odstąpić od umowy w terminie 10 - dniowym. Nadto każdy klient indywidualnie jest informowany o tym uprawnieniu. Firma nigdy nie zatajała powyższych informacji, co też czyni niezasadnym przedkładanie dodatkowych oświadczeń w tym zakresie. Wskazane zostało, iż podstawą skarg klientów nie jest to, iż nie wiedzieli oni o przysługującym im prawie do odstąpienia. Żaden z klientów firmy wnosząc zastrzeżenia nie podał, iż ich podstawą jest brak informacji o odstąpieniu. Osoby te w każdym przypadku wiedzą o 10 - dniowym terminie odstąpienia i skutkach jego przekroczenia. Jednocześnie przedsiębiorca poinformował, iż jeżeli Urząd uzna, że wydawanie wzoru oświadczenia o odstąpieniu jest niezbędne, firma MP-Vital nie będzie wnosiła zastrzeżeń. W opinii przedsiębiorcy, ponieważ kupujący wie o przysługującym mu uprawnieniu do odstąpienia, przedkładanie dodatkowego oświadczenia jest nieuzasadnione. W okolicznościach przedstawionych powyżej, w żadnym zakresie nie można podnieść twierdzenia, iż działanie firmy MP-Vital może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Do pisma została dołączona umowa zawarta w dniu 13 października 2011r. (dowód: karta nr 89). Kolejnym pismem z dnia 1 grudnia 2011r. przedsiębiorca przedstawił następujące wyjaśnienia: Zmianie uległa forma umowy przez przeniesienie informacji o odstąpieniu znajdującej się wcześniej na odwrocie umowy. Została ona przeniesiona na pierwszą jej stronę. Dodatkowo przedsiębiorca poinformował, iż nie wyklucza kolejnej zmiany stosowanej praktyki w przypadku, gdy Urząd uzna obecną za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Przedsiębiorca poinformował, iż w chwili obecnej nie planuje zmiany formy 3 zawierania umów, jednakże w zależności od stanowiska Prezesa Urzędu dokona zmiany w stosowanej praktyce (dowód: karta nr 104). Pismem z dnia 13 lutego 2012r. przedsiębiorca zobowiązał się do zmiany stosowanej praktyki z dniem 20 lutego 2012r. poprzez rozpoczęcie wręczania konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa (dowód: karta nr 110). Zmiana praktyki miała polegać na wręczaniu konsumentom oddzielnego dokumentu: wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. W kolejnym piśmie z dnia 9 marca 2012r. przedsiębiorca zmienił datę, od której planował rozpocząć wręczanie konsumentom dokumentu: wzoru oświadczenia o dostąpieniu od umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa (dowód: karta nr 126). Do pisma z dnia 3 kwietnia 2012r. została dołączona pierwsza umowa zawarta z konsumentom, który przy zawarciu umowy otrzymał wzór oświadczenia o dostąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Dodatkowo przedsiębiorca zadeklarował, iż wzór oświadczenia o odstąpieniu rozpoczął przedkładać konsumentom z dniem 23 marca 2012r. (dowód: karty nr 155, 157, 158). Przedsiębiorca pismem z dnia 12.04.2012r. został zawiadomiony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o prawie do zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie (dowód: karta nr 165). Zawiadomienie zostało doręczone przedsiębiorcy w dniu 16 kwietnia 2012 (dowód: karta nr 166). Przedsiębiorca nie zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Piotr S. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą MP-VITAL w P., na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (dowód: karta nr 35). Na podstawie zgromadzonych dokumentów i informacji dokonano następujących ustaleń: Przedsiębiorca zawiera z konsumentami umowy sprzedaży produktu poza lokalem przedsiębiorstwa na specjalnie zorganizowanych spotkaniach w wynajmowanych salach. Przedmiotem sprzedaży jest produkt w formie tabletek o nazwie Q10 AKTIV (dowód: karta nr 7). Przedsiębiorca zawiera umowy z konsumentami na terenie całego kraju (dowód: karta nr 9). Wykorzystywany przy zawieraniu umów z konsumentami poza lokalem przedsiębiorstwa dokument zawiera postanowienie: „Klient ma prawo odstąpić od umowy w terminie 10 dni od daty otrzymania towaru. W przypadku odstąpienia od umowy klient zobowiązany jest do dostarczenia nieużywanego towaru na adres firmy” (dowód: karty nr 60, 89). W trakcie przedmiotowego postępowania przedsiębiorca przedstawił wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy, który od dnia 23 marca 2012r. jest wykorzystywany przy zawieraniu umów z konsumentami (dowód: karta nr 155). Oświadczenie, które przedsiębiorca zaczął wydawać konsumentom otrzymało brzmienie: „ Oświadczenie o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa ” brzmi: „ oświadczam, że zgodnie z art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny odstępuję od umowy … nr … zawartej dnia … w … Proszę o zwrot kwoty … zł 4 (słownie … złotych) przekazem pocztowym na adres … / na konto … Jednocześnie zobowiązuje się do odesłania produktu na własny koszt na adres firmy MP-Vital ”. Dodatkowo oświadczenie zawiera dane adresowe przedsiębiorcy oraz imię, nazwisko oraz nazwę, pod którą prowadzi działalność gospodarczą (dowód: karta nr 112). Zgodnie ze złożonym przez przedsiębiorcę oświadczeniem, przychód osiągnięty przez niego w 2011r. wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I.1 Załącznika) (dowód: karta nr 141). W toku niniejszego postępowania Prezes Urzędu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 24 ust. 2 stanowi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. W przypadku, gdy doszło do naruszenia art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu na podstawie art. 26 ust. 1 tej ustawy uznaje określoną praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W przypadku określonym w art. 27 ust. 1 ww. ustawy Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania (art. 27 ust. 2 ww. ustawy). Naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Działania oparte na przepisach niniejszej ustawy są zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane działania godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku i poprzez to powodują zaburzenia w jego prawidłowym funkcjonowaniu. Do naruszenia interesu publicznego dochodzi, gdy skutki określonych działań mają charakter powszechny, dotykają wszystkich potencjalnych podmiotów na danym rynku 1 . Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie przedmiotowa przesłanka została spełniona, istniała możliwość poddania zachowania przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania przez niego praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Na mocy art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Aby można było 1 Konrad Kohutek: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008r., strona 47 5 stwierdzić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów muszą kumulatywnie zostać spełnione następujące przesłanki: - oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, - praktyka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów, - praktyka musi być bezprawna. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsiębiorcę rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) wynika, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W rozważanym przypadku podmiot będący stroną postępowania posiada status przedsiębiorcy, gdyż prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Zachowania niniejszego podmiotu podlegają zatem kontroli dokonywanej na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje pojęcia zbiorowych interesów konsumentów, stąd przy ustalaniu jego treści należy odwołać się do orzecznictwa sądowego. Pojęcie zbiorowych interesów konsumentów zostało szeroko omówione przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2008r. (sygn. akt III SK 27/07). W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podał, iż gramatyczna wykładnia tego pojęcia prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowego interesu konsumentów” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka przedsiębiorcy skierowana jest do „nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów”. Wystarczające powinno być w jego ocenie ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów, za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy orzekł też, że „ praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy ”. W rozważanym przypadku doszło do naruszenia interesu konsumentów jako zbiorowości, w sposób opisany w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Oceniane zachowanie przedsiębiorcy dotyczyło szerokiego kręgu najsłabszych uczestników rynku, jakimi są konsumenci. Dotyczyło ono wszystkich tych osób, które zawarły z przedsiębiorcą umowy poza lokalem przedsiębiorstwa, jak i zagrażało interesom wszystkich jego potencjalnych klientów. Rozważane działanie przedsiębiorcy, o którym mowa w punkcie I sentencji niniejszej decyzji godziło więc w zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawność działań Kolejną przesłanką, która musi być spełniona, aby było możliwe stwierdzenie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność działania przedsiębiorcy rozumiana jako sprzeczność działania z powszechnie 6 obowiązującymi przepisami prawa. Jako „sprzeczne z prawem” należy kwalifikować zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych. Sprzeczne z prawem są czyny: zabronione i zagrożone sankcją karną, czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcją prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/. I. W zakresie punktu I sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczyła naruszania obowiązku wręczania konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu, z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem zamieszkania (siedziby), co może stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, kto zawiera z konsumentem umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, powinien przed jej zawarciem poinformować konsumenta na piśmie o prawie odstąpienia od umowy w terminie, o którym mowa w art. 2 ust. 1, i wręczyć wzór oświadczenia o odstąpieniu, z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem zamieszkania (siedziby); obowiązany jest także wręczyć konsumentowi pisemne potwierdzenie zawarcia umowy, stwierdzające jej datę i rodzaj oraz przedmiot świadczenia i cenę . Za pośrednictwem dokumentu umowy, konsumenci otrzymują następującą informację: „Klient ma prawo odstąpić od umowy w terminie 10 dni od daty otrzymania towaru. W przypadku odstąpienia od umowy klient zobowiązany jest do dostarczenia nieużywanego towaru na adres firmy”. Na podstawie dostarczonych dokumentów stwierdzone zostało, iż powyższe postanowienie jest jedyną pisemną informacją o prawie do odstąpienia od umów, jaką konsumenci otrzymują zawierając umowy poza lokalem przedsiębiorstwa. Biorąc pod uwagę powyższy ustawowy obowiązek, przedsiębiorca nie dopełnia wymogu wręczania konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu. Dodatkowo ww. przepis określa informacje, które musi zawierać takie oświadczenie. Celem wykonania powyższego nakazu jest ułatwienie konsumentom skorzystania z prawa do odstąpienia od umów. Otrzymanie przedmiotowego dokumentu powoduje, iż konsument nie musi zastanawiać się nad jego brzmieniem. Istotne jest również, iż przedmiotowy rodzaj umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa charakteryzuje się tym, iż produkty nabywane są w miejscach, w których przedsiębiorca nie prowadzi stałej działalności gospodarczej, przez co konsument może mieć wątpliwości co do adresu na jaki powinien takie oświadczenie skierować. Dlatego też, przedmiotowy wzorzec oświadczenia musi zawierać dane adresowe przedsiębiorcy. Dodatkowo w sytuacji, gdy działalność prowadzi osoba fizyczna, to zgodnie z postanowieniami przepisu przedsiębiorca powinien w takim oświadczeniu podać imię i nazwisko. Zaniechanie wydawania wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy konsumentom narusza ich ekonomiczne interesy. W konsekwencji tego zaniechania konsumenci zawierający umowy nie otrzymywali informacji o treści, a także o formie takiego oświadczenia oraz o danych adresowych przedsiębiorcy na jakie powinni je wysyłać, a więc informacji do przekazania których zobowiązywała ustawa. W wyniku tej praktyki przedsiębiorcy, 7 konsumenci, którzy chcieli odstąpić od umowy, z powodu opisanej powyżej niewiedzy mogli nie skorzystać z ustawowych uprawnień. W związku z faktem, że zaistniały łącznie przesłanki wynikające z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. bezprawność działań przedsiębiorcy oraz naruszanie zbiorowych interesów konsumentów, Prezes Urzędu uznał ocenianą praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. W trakcie przedmiotowego postępowania przedsiębiorca przedstawił wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy, który od dnia 23 marca 2012r. jest wykorzystywany przy zawieraniu umów z konsumentami (dowód: karta nr 155). Oświadczenie, które przedsiębiorca zaczął wydawać konsumentom otrzymało brzmienie: „ Oświadczenie o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa ” brzmi: „ oświadczam, że zgodnie z art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny odstępuję od umowy … nr … zawartej dnia … w … Proszę o zwrot kwoty … zł (słownie … złotych) przekazem pocztowym na adres … / na konto … Jednocześnie zobowiązuje się do odesłania produktu na własny koszt na adres firmy MP-Vital ” (dowód: karta nr 112). Przedsiębiorca w celu potwierdzenia zmiany stosowanej praktyki dostarczył pierwszą umowę zawartą w dniu 1 kwietnia 2012r., do której został dołączony wzór oświadczenia o odstąpieniu (dowód: karty nr 157, 158). Na podstawie powyżej opisanych podjętych przez przedsiębiorcę czynności polegających na rozpoczęciu wręczania konsumentom oświadczenia o odstąpieniu od umów zawierającego informacje wymagane ustawą, Prezes Urzędu uznał, iż wykonuje obowiązki nałożone na nią przez art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów w zakresie określonym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. W związku z powyższym uzasadnione stało się uznanie na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzenie zaniechania jej stosowania z dniem 23 marca 2012r. Wobec powyższego należało orzec jak w pkt. I sentencji decyzji. II. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może skorzystać z uprawnienia do nałożenia na przedsiębiorcę stosującego praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów kary pieniężnej w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara taka może być nałożona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszania celowo, czy też nieumyślnie. Dlatego też Prezes Urzędu ma prawo nałożyć karę pieniężną z tytułu stosowania praktyki, gdy narusza ona interesy konsumentów bez względu na to, czy przedsiębiorca ponosi winę za jej stosowanie. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, w tym kar określonych w art. 106 tej ustawy, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszania przepisów ustawy, a także uprzednie naruszanie przepisów ustawy. Kara nakładana przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów służy podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Zawodowy (profesjonalny) charakter świadczenia usług wymaga prowadzenia działalności w sposób zapewniający poszanowanie dobrych obyczajów oraz słusznych interesów konsumentów, co wiąże się z respektowaniem obowiązujących przepisów prawa. 8 Podstawą obliczenia wysokości niniejszych kar jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2011r. (dowód: karta nr 141). Przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w 2011r. wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I.1 Załącznika), w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I.2 Załącznika). Prezes Urzędu uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy istnieją podstawy do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej z tytułu naruszenia stwierdzonego w punkcie I sentencji decyzji polegającego na niewręczaniu wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Biorąc pod uwagę fakt, iż przedmiotowa praktyka naruszała interesy konsumentów Prezes Urzędu za celowe uznał nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W przedmiotowym przypadku ustalając wyjściowy poziom kary pieniężnej wzięto pod uwagę naturę naruszenia. Wyznaczając wagę naruszenia Prezes Urzędu wziął pod uwagę bezpośredni wpływ stosowania zakwestionowanej praktyki na pogorszenie się sytuacji konsumentów w stosunku do praw przyznanych im przez przepisy prawa. Analizując powyższą sytuację stwierdzone zostało, iż przedsiębiorca dopuścił się stosowania praktyki na etapie zawierania kontraktu z wpływem na jego wykonanie. Nakładając karę pieniężną określoną w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu bierze pod uwagę spełnienie przesłanki określonej w ww. przepisie tj. uznanie, iż naruszenie dokonane było co najmniej nieumyślnie. Jednak w toku postępowania nie stwierdzono, aby przedsiębiorca miał świadomość, iż swoim działaniem celowo narusza zbiorowe interesy konsumentów. Stąd nie można przedsiębiorcy przypisać umyślności działania. W kontekście analizy wagi stwierdzonego naruszenia wzięto także pod uwagę długi przekraczający rok okres stosowania zakwestionowanej praktyki, co potwierdzają umowy zawarte we wrześniu, listopadzie, grudniu 2010r. (dowód: karta nr 11, 13, 15, 17,19). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń. W przypadku zakwestionowanej praktyki w punkcie I sentencji decyzji kwotę bazową ustalono na poziomie 4 776 PLN, co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.1 Załącznika) przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Wyliczając ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność łagodzącą. Istotne jest, iż przedsiębiorca zaniechał stosowania zakwestionowanej praktyki. Podjęte przez przedsiębiorcę działania w przedmiotowej sprawie zostały uznane za wystarczające do stwierdzenia zaniechania stosowania zakwestionowanej w punkcie I sentencji decyzji praktyki. Procent obniżeń zastosowany z uwagi na występującą w sprawie okoliczność łagodzącą wyniósł w przypadku przedmiotowej praktyki 30%. Obliczając ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu uwzględnił również okoliczność obciążającą, tj. krajowy zasięg stosowanej praktyki. W związku z powyższą okolicznością wysokość kary podwyższono o 20%. W oparciu o powyższe przesłanki ostatecznie wysokość kary obniżono o 10%. W związku z powyższym ustalono wysokość kary na kwotę 4 298 PLN (słownie złotych: czterech tysięcy dwustu dziewięćdziesięciu ośmiu), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.2 Załącznika) osiągniętego przez przedsiębiorcę w 2011r. przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.2 Załącznika) maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jest ona adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości 9 finansowych przedsiębiorcy. Prezes Urzędu uznał, że orzeczona kara powinna pełnić funkcję dyscyplinującą i prewencyjną tak, aby zapobiec w przyszłości stosowaniu podobnych naruszeń. Niniejsza kara powinna pełnić również funkcję edukacyjną i wychowawczą, a także podkreślać naganność zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu zachowań przedsiębiorcy. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie II sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. III. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Postępowanie w sprawie stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu w punkcie I sentencji decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu ze stroną. W związku z powyższym postanowiono obciążyć ww. przedsiębiorcę kosztami postępowania w wysokości 36 PLN (słownie: trzydziestu sześciu złotych). Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od uprawomocnienie się decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964r., Nr 43, poz. 296, ze zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z 479 32 § 1 i 2 K.p.c., można wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn