RŁO-2/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w ŁODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Łódź tel. (42) 636 36 89, fax (42) 636 07 12 e’mail: lodz@uokik.gov.pl RŁO 61- 44 (11) /12/AB Łódź, dnia 28 lutego 2013 r. DECYZJA Nr RŁO 2/2013 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sieradzu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: wobec uprawdopodobnienia stosowania przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sieradzu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na: 1. Bezprawnym działaniu, to jest stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę zawieranych w obrocie gospodarczym z konsumentami w oparciu o wzorzec umowy o nazwie „Wzór Umowa o zaopatrzenie w wodę”, postanowień o treści: 1) „Umowa może być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia (…)”, które uprawnia Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sieradzu do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy w innych przypadkach, niż określone w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, ze zm.) i tym samym może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), 2) „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) kradzieży przyrządów pomiarowych” , które uprawnia Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sieradzu do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy w innych przypadkach, niż określone w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, ze zm.) i tym samym może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), 3) „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) dokonania zmian w instalacjach Odbiorcy usług wpływających negatywnie na funkcjonowanie urządzeń Przedsiębiorstwa” , które uprawnia Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sieradzu do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy w innych przypadkach, niż określone w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, i tym samym może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.); 2. Bezprawnym działaniu, to jest stosowaniu w umowach o odprowadzanie ścieków zawieranych w obrocie gospodarczym z konsumentami w oparciu o wzorzec umowy o nazwie „Wzór Umowa o odprowadzanie ścieków” postanowień o treści: 1) „Umowa może być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia (…)”, które uprawnia Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sieradzu do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy w innych przypadkach, niż określone w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, ze zm.) i tym samym może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), 2) „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) kradzieży przyrządów pomiarowych” , które uprawnia Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sieradzu do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy w innych przypadkach, niż określone w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, ze zm.) i tym samym może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), 3) „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) dokonania zmian w instalacjach Odbiorcy usług wpływających negatywnie na funkcjonowanie urządzeń Przedsiębiorstwa” , które uprawnia Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sieradzu do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy w innych przypadkach, niż określone w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, i tym samym może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) - zwanej dalej: ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów, oraz po przyjęciu zobowiązania Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sieradzu do podjęcia działań 3 zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, nakłada się na Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sieradzu obowiązek wykonania przyjętego zobowiązania poprzez : − wprowadzenie zmian we wzorcu pn. „Umowa o zaopatrzenie w wodę” zgodnie z projektem z dnia 24 października 2012 r. oraz zawieranie na jego podstawie umów o zaopatrzenie w wodę od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, − wprowadzenie zmian we wzorcu pn. „Umowa o odprowadzanie ścieków” zgodnie z projektem z dnia 24 października 2012 r. oraz zawieranie na jego podstawie umów o odprowadzanie ścieków od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, − złożenie konsumentom propozycji aneksów do umów będących w obrocie, a zawierających kwestionowane w niniejszym postępowaniu postanowienia z informacją o ich wykreśleniu w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , nakłada się na Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sieradzu, obowiązek złożenia informacji o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania, zawierającej: 1) kopie pierwszej i dwóch następnych oraz trzech ostatnio zawartych umów w oparciu o wzorzec pn. „Umowa o zaopatrzenie w wodę” zgodny z projektem z dnia 24 października 2012 r., o ile takie umowy zostaną zawarte, 2) kopie pierwszej i dwóch następnych oraz trzech ostatnio zawartych umów w oparciu o wzorzec pn. „Umowa o odprowadzanie ścieków” zgodny z projektem z dnia 24 października 2012 r., o ile takie umowy zostaną zawarte, 3) dowody złożenia propozycji aneksów do umów będących w obrocie, a zawierających kwestionowane w niniejszym postępowaniu postanowienia z informacją o ich wykreśleniu, w terminie do dnia 17 września 2013 r. Uzasadnienie W toku postępowania wyjaśniającego (sygnatura akt RŁO-400-10/12) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej: „Prezesem Urzędu” – ustalił, że są podstawy do podejrzenia, iż Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą w Sieradzu – zwane dalej: „MPWiK” – stosuje praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów polegające na stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę zawieranych w obrocie gospodarczym z konsumentami w oparciu o wzorzec umowy pn. „Umowa o zaopatrzenie w wodę” oraz w umowach o odprowadzanie ścieków zawieranych w obrocie gospodarczym z konsumentami w oparciu o wzorzec umowy pn. „Umowa o odprowadzanie ścieków” postanowienia, których treść stoi w sprzeczności z przepisami ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, ze zm.) – zwanej 4 dalej: „ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków” – co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów”. W związku z powyższym Prezes Urzędu, Postanowieniem Nr 1/61-44/12 wydanym w dniu 9 października 2012 r. (dowód: karty Nr 1-2) wszczął postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez MPWiK, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 1. Bezprawnym działaniu, to jest stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę zawieranych w obrocie gospodarczym z konsumentami w oparciu o wzorzec umowy o nazwie „Wzór Umowa o zaopatrzenie w wodę”, postanowień o treści: 1) „Umowa może być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia (…)”, które uprawnia MPWiK do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy w innych przypadkach, niż określone w art. 8 ust. 1 o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i tym samym może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2) „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) kradzieży przyrządów pomiarowych” , które uprawnia MPWiK do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy w innych przypadkach, niż określone w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i tym samym może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 3) „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) dokonania zmian w instalacjach Odbiorcy usług wpływających negatywnie na funkcjonowanie urządzeń Przedsiębiorstwa” , które uprawnia MPWiK do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy w innych przypadkach, niż określone w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, i tym samym może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. Bezprawnym działaniu, to jest stosowaniu w umowach o odprowadzanie ścieków zawieranych w obrocie gospodarczym z konsumentami w oparciu o wzorzec umowy o nazwie „Wzór Umowa o odprowadzanie ścieków” postanowień o treści: 1) „Umowa może być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia (…)”, które uprawnia MPWiK do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy w innych przypadkach, niż określone w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i tym samym może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, 2) „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) kradzieży przyrządów pomiarowych” , które uprawnia MPWiK do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy w innych przypadkach, niż określone w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i tym samym może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 o ochronie konkurencji i konsumentów, 5 3) „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) dokonania zmian w instalacjach Odbiorcy usług wpływających negatywnie na funkcjonowanie urządzeń Przedsiębiorstwa” , które uprawnia MPWiK do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy w innych przypadkach, niż określone w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, i tym samym może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) - zwanej dalej: ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów, o czym zawiadomił MPWiK (dowód: karty Nr 3-4). MPWiK w piśmie l.dz. D 1259/2012 z dnia 24 października 2012 r. złożyło wniosek o przyjęcie zobowiązania do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia stosowanym naruszeniom. MPWiK zobowiązało się do usunięcia ze wzorców umów kwestionowanych postanowień, niezwłocznego zaniechania stosowania wzorców umownych w zakresie postanowień kwestionowanym przez Prezesa Urzędu, poinformowania konsumentów/zawarcia stosownych aneksów o wykreśleniu kwestionowanych postanowień ze wszystkich zawartych umów w terminie 1 roku lub wskazanym ewentualnie przez Prezesa Urzędu (dowód: karty Nr 53 -53 verte). W piśmie tym MPWiK podniosło, iż treść kwestionowanych wzorców umów była cyt. „przedmiotem konsultacji” z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów w toku postępowania zakończonego wydaną w dniu 21 grudnia 2006 r. Decyzją Nr RŁO 37/2006. Stąd, w ocenie MPWiK cyt. „(…) usprawiedliwione przekonanie, że stosowane wzorce były poprawne.” (dowód: karta Nr 53 verte). W odniesieniu do kwestionowanego postanowienia dopuszczającego możliwość rozwiązania przez MPWiK umowy o zaopatrzenie w wodę, jak i umowy o odprowadzanie ścieków z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, MPWiK w wyżej wymienionym piśmie wyjaśniło, iż kwestia ta przez samego ustawodawcę jest uregulowana nieostro, gdyż nie zostało wskazane wprost, że umowa o zaopatrzenie w wodę, odprowadzanie ścieków powinna określać warunki i tryb jej wypowiedzenia, ale w art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zostało wskazane, że umowa powinna zawierać m.in. postanowienie dotyczące odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia. Ze względu na fakt, iż zasady odpowiedzialności za naruszenie warunków umowy określa Kodeks cywilny, zbędnym jest ich określanie w umowie o zaopatrzenie w wodę, odprowadzanie ścieków. Ponieważ ustawodawca użył pojęcia „stron” oznacza, że chodzi zarówno o przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne, jak i odbiorcę usług. Stąd w opinii MPWiK niewątpliwie powinna być uregulowana kwestia wypowiedzenia umowy (dowód: karta Nr 53 verte). W dalszej części obszernych wyjaśnień, MPWiK wskazało, iż wypowiedzenie (dokonanie jednostronnej czynności prawnej), to jeden z trzech sposobów skutkujących rozwiązaniem umowy, a treść art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nakazuje określenie tego sposobu w treści umowy o zaopatrzenie w wodę, odprowadzanie ścieków. MPWiK podkreśliło, że nie ma obowiązku określania w umowie przyczyn tego wypowiedzenia, ale cyt. „Nie można jednak przyjmować, że chodzi o jakąkolwiek przyczynę. (…) Zarząd MPWiK Sp. z o.o. w Sieradzu ma świadomość służebnej roli Spółki i tego, że jedną z podstawowych zasad zaopatrzenia w wodę i odprowadzanie ścieków jest właśnie ochrona konsumenta.” (dowód: karta Nr 54). Ochronie konsumenta służy określenie w umowie o zaopatrzenie w wodę, odprowadzanie ścieków przyczyn wypowiedzenia oraz określenie okresu 6 wypowiedzenia. MPWiK wskazało, iż cyt. „(…) ustawodawca nie wskazuje ani na to, jakie okoliczności uzasadniają wypowiedzenie umowy przez przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne, ani w jakim okresie powinno takie wypowiedzenie nastąpić i jak długo trwać.” (dowód: karta Nr 54 verte). MPWiK wyjaśniło, iż w stosowanych przez nie wzorcach umów nie zostały określone przypadki, kiedy można umowę wypowiedzieć, w związku z tym należy przyjąć, że są to tylko przypadki określone w art. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (dowód: karta Nr 54 verte). W odniesieniu do postanowień kwestionowanych w pkt 1.2), 1.3) oraz 2.2), 2.3) MPWiK wyjaśniło, iż zawarte w nich przesłanki umożliwiające przedsiębiorstwu wodociągowo- kanalizacyjnemu rozwiązanie umowy o zaopatrzenie w wodę, odprowadzanie ścieków w trybie wypowiedzenia, mieszczą się w granicach przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (dowód: karta Nr 54 verte). W załączeniu do wyżej wymienionego pisma MPWiK załączyło zmienione projekty wzorców umów. Ze wzorca umowy o zaopatrzenie w wodę oraz wzorca umowy o odprowadzanie ścieków wszystkie kwestionowane w niniejszym postępowaniu postanowienia zostały usunięte (dowód: karty Nr 56-59). Prezes Urzędu ustalił, co następuje: MPWiK jest przedsiębiorcą wpisanym do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem 0000210882, prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Łodzi- Śródmieścia, XX Wydział Krajowego Rejestru Sądowego (dowód: karty Nr 44 - 45). Zgodnie z przedstawionym aktualnym odpisem z rejestru przedsiębiorców, przedmiot działalności MPWiK obejmuje m.in.: pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków MPWiK prowadzi na terenie obejmującym obszar Miasta Sieradz (dowód: karty Nr 46-47) oraz miejscowości z terenu Gminy Sieradz: Kłocko, Jeziory, Dąbrówka, Dąbrowa Wielka, Kuśnie, Sokołów, Okręglica, Kolonia Okręglica, Dębina, Stoczki, Chojne, Borzewisko, Bobrowniki, Wiechutki, Wiechucice, Bogumiłów, Chałupki, Charłupia Mała, Dzierlin, Dzigorzew, Podłężyce, Rzechta, Grabowiec, Męcka Wola, Ruda, Mnichów, Sucha, Kamionaczyk (dowód: karty Nr 48-49). W ramach prowadzonej działalności związanej ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę MPWiK zawiera z konsumentami umowy w oparciu o wzorzec umowy o nazwie „Wzór Umowa o zaopatrzenie w wodę” (dowód: karty Nr 38-40). W ramach prowadzonej działalności związanej ze zbiorowym odprowadzaniem ścieków MPWiK zawiera z konsumentami umowy w oparciu o wzorzec umowy o nazwie „Wzór Umowa o odprowadzanie ścieków” (dowód: karty Nr 41-43). § 18 ust. 2 wzorca umowy pn. „Wzór Umowa o zaopatrzenie w wodę” brzmi: „Umowa może być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia (…)” (dowód: karta Nr 40). § 18 ust. 3 pkt b) wzorca umowy pn. „Wzór Umowa o zaopatrzenie w wodę” brzmi: „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) kradzieży przyrządów pomiarowych” (dowód: karta Nr 40). § 18 ust. 3 pkt c) wzorca umowy pn. „Wzór Umowa o zaopatrzenie w wodę” brzmi: „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia 7 w przypadku (…) dokonania zmian w instalacjach Odbiorcy usług wpływających negatywnie na funkcjonowanie urządzeń Przedsiębiorstwa” (dowód: karta Nr 40). § 15 wzorca umowy pn. „Wzór Umowa o zaopatrzenie w wodę” brzmi: „Przedsiębiorstwo może odciąć dostawę wody w przypadku, gdy: 1) przyłącze wodociągowe wykonano niezgodnie z przepisami prawa; 2) Odbiorca usług nie uiścił należności za pełne dwa okresy obrachunkowe, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zadłużenia; 3) został stwierdzony pobór wody przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach” (dowód: karty Nr 39 verte-40). § 18 ust. 3 pkt a) wzorca umowy pn . „Wzór Umowa o zaopatrzenie w wodę” brzmi: „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) okoliczności uprawniających Przedsiębiorstwo do odcięcia dostaw wody, o których mowa w § 15 umowy.” (dowód: karta Nr 40). § 16 ust. 2 wzorca umowy pn. „Wzór Umowa o odprowadzanie ścieków ” brzmi: „Umowa może być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia (…)” (dowód: karta Nr 43 verte). § 16 ust. 3 pkt b wzorca umowy pn. „Wzór Umowa o odprowadzanie ścieków ” brzmi: „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) kradzieży przyrządów pomiarowych” § 16 ust. 3 pkt c wzorca umowy pn. „Wzór Umowa o odprowadzanie ścieków” brzmi: „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) dokonania zmian w instalacjach Odbiorcy usług wpływających negatywnie na funkcjonowanie urządzeń Przedsiębiorstwa”. § 13 wzorca umowy pn. „Wzór Umowa o odprowadzanie ścieków” brzmi: „Przedsiębiorstwo może zamknąć przyłącze kanalizacyjne w przypadku, gdy: 1) przyłącze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa; 2) Odbiorca usług nie uiścił należności za pełne dwa okresy obrachunkowe, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zadłużenia; 3) jakość wprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa i niniejszej umowy; 4) zostało stwierdzone odprowadzanie ścieków przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach lub urządzeniach pomiarowych.” (dowód: karta Nr 43). § 16 ust. 3 pkt a wzorca umowy pn. „Wzór Umowa o odprowadzanie ścieków” brzmi: „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) okoliczności uprawniających Przedsiębiorstwo do zamknięcia przyłacza kanalizacyjnego, o których mowa w § 13 umowy.” (dowód: karta Nr 43 verte). Art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków brzmi: „Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne, jeżeli: 1) przyłącze wodociągowe lub przyłącze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa; 2) odbiorca usług nie uiścił należności za pełne dwa okresy obrachunkowe, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaległej opłaty; 8 3) jakość wprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pominięcie urządzenia pomiarowego; 4) został stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków, to jest bez zawarcia umowy, jak również przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach lub urządzeniach pomiarowych.”. MPWiK złożyło wniosek o przyjęcie zobowiązania do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia stosowanym naruszeniom. MPWiK zobowiązało się do usunięcia ze wzorców umów kwestionowanych postanowień i niezwłocznego zaniechania stosowania wzorców umownych w zakresie postanowień kwestionowanym przez Prezesa Urzędu, poinformowania konsumentów/zawarcia stosownych aneksów o wykreśleniu kwestionowanych postanowień ze wszystkich zawartych umów w terminie 1 roku lub wskazanym ewentualnie przez Prezesa Urzędu (dowód: karty Nr 53 -53 verte). MPWiK opracowało projekty wzorców umów, z których usunęło wszystkie kwestionowane postanowienia (dowód: karty Nr 56-59). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania, że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. W decyzji tej, jak wynika z art. 28 ust. 3, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Przytoczony powyżej przepis jako przesłanki warunkujące możliwość wydania decyzji wskazuje: uprawdopodobnienie, że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 oraz zobowiązanie się przedsiębiorcy, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, do podjęcia lub zaniechania działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom. W niniejszym postępowaniu wymaga zatem rozważenia, czy wskazane warunki zaistniały w odniesieniu do działań i zobowiązań MPWiK a ponadto, czy w przypadku ich wystąpienia uzasadnione jest przyjęcie zobowiązania strony postępowania i wydanie przez Prezesa Urzędu decyzji na podstawie art. 28 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W pierwszej kolejności zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w przedmiotowej sprawie niezbędne jest ustalenie, czy doszło do naruszenia interesu publicznoprawnego a następnie uprawdopodobnienie naruszenia przesłanek praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów zarzucanej MPWiK, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 tej ustawy. Naruszenie interesu publicznoprawnego Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony 9 konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów określonych w ustawie jest wobec tego, aby działania przedsiębiorców, którym zarzucono naruszenie jej przepisów – stanowiły potencjalne zagrożenie interesu publicznego, nie zaś jednostki lub grupy. Ustawa zatem, w odniesieniu do przedsiębiorców chroni konkurencję, a w odniesieniu do konsumentów ich interesy, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem działania MPWiK nie były ograniczone do określonych odbiorców lub ich grupy. Dotyczyły aktualnych i potencjalnych odbiorców wody i dostawców ścieków na terenie objętym działalnością MPWiK, przyłączonych lub ubiegających się o przyłączenie do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Uprawdopodobnienie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W przedmiotowym postępowaniu Prezes Urzędu postawił MPWiK zarzut stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na stosowaniu w umowach o zaopatrzenie w wodę zawieranych w obrocie gospodarczym z konsumentami w oparciu o wzorzec umowy o nazwie „Wzór Umowa o zaopatrzenie w wodę oraz w umowach o odprowadzanie ścieków zawieranych w obrocie gospodarczym z konsumentami w oparciu o wzorzec umowy o nazwie „Wzór Umowa o odprowadzanie ścieków” postanowień, których treść stoi w sprzeczności z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 tej ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Tym samym dla uprawdopodobnienia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest wykazanie kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: 1) działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, 2) noszące znamiona bezprawności, 3) godzące w zbiorowe interesy konsumentów. Ad 1) Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy, rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (…). Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447, ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej”, jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej 10 przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Przepis art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. MPWiK jest spółką handlową posiadającą osobowość prawną. MPWiK jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000210882. Przedmiotem działalności MPWiK jest m.in. pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, odprowadzanie i oczyszczanie ścieków (dowód: karty Nr 44 - 45). MPWiK jako osoba prawna prowadząca we własnym imieniu w sposób zorganizowany i ciągły, w celach zarobkowych działalność usługową posiada zatem status przedsiębiorcy. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, że pierwsza przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez MPWiK praktyki wskazanej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Ad 2) Bezprawność jest to sprzeczność zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami współżycia społecznego. Chodzi więc o sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym jako całością. Pojęcie porządek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej, a także nakazy i zakazy wynikające z norm moralnych i obyczajowych określanych jako zasady współżycia społecznego. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezależnym od wystąpienia szkody, czy od zamiaru podmiotu dopuszczającego się działań bezprawnych. Przy ocenie bezprawności rozważenia wymaga kwestia, czy czyn był zgodny, czy też niezgodny z obowiązującymi zasadami porządku prawnego tj. normami prawa powszechnie obowiązującego a także z nakazami i zakazami wynikającymi z zasad współżycia społecznego. Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Zwrócił na to uwagę Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej: „Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów” – w wyroku z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. XVIII AmA 32/05) wskazując, iż art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, (którego odpowiednikiem w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów jest art. 24 ust. 2), nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw, gdyż dopiero na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem. Punktem wyjścia przy ocenie, czy w związku z posługiwaniem się przez MPWiK w umowach o zaopatrzenie w wodę zawieranych w obrocie gospodarczym z konsumentami w oparciu o wzorzec umowy o nazwie: „Wzór Umowa o zaopatrzenie w wodę” oraz w umowach o odprowadzanie ścieków zawieranych w obrocie gospodarczym z konsumentami w oparciu o wzorzec umowy o nazwie „Wzór Umowa o odprowadzanie ścieków” , postanowieniami o treści: − „Umowa może być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia (…)”, − „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia 11 w przypadku (…) kradzieży przyrządów pomiarowych”, − „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) dokonania zmian w instalacjach Odbiorcy usług wpływających negatywnie na funkcjonowanie urządzeń Przedsiębiorstwa” , − „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) kradzieży przyrządów pomiarowych”, − „Przedsiębiorstwo ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku (…) dokonania zmian w instalacjach Odbiorcy usług wpływających negatywnie na funkcjonowanie urządzeń Przedsiębiorstwa” doszło do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, jest przepis art. 8 ust. 1 pkt 1–4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, który wskazuje, w jakich okolicznościach przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne uprawnione jest do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbiorcy. Przepis ten stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne, jeżeli: 1) przyłącze wodociągowe lub przyłącze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa; 2) odbiorca usług nie uiścił należności za pełne dwa okresy obrachunkowe, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania zaległej opłaty; 3) jakość wprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pominięcie urządzenia pomiarowego; 4) został stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków, to jest bez zawarcia umowy, jak również przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach lub urządzeniach pomiarowych. Formułując powyższy przepis ustawodawca nie posłużył się sformułowaniem „w szczególności” lub podobnym. Oznacza to, że katalog okoliczności, które stanowią podstawę do wstrzymania świadczenia usług ma charakter zamknięty, który nie może być dowolnie i arbitralnie rozszerzany przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w treści umowy. Odcięcie dostawy wody może nastąpić zatem wyłącznie wówczas, gdy wystąpi któraś z przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W powyższym kontekście wziąć należy jednocześnie pod uwagę szczególny charakter usług zaopatrzenia w wodę. Woda jest dobrem niezbędnym do egzystencji. Zgodnie z art. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ustawa ta określa między innymi zasady tworzenia warunków do zapewnienia ciągłości dostaw i odpowiedniej jakości wody oraz zasady ochrony interesów odbiorców usług, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalizacji kosztów. Sam ustawodawca wprowadził regulacje, które mają każdemu zapewnić ciągły, nieprzerwany dostęp do wody z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalizacji kosztów oraz enumeratywnie wymienia przypadki, w których ten dostęp można ograniczyć. W toku postępowania MPWiK wyjaśniło, iż w stosowanych przez nie wzorcach umów nie zostały określone przypadki, kiedy można umowę wypowiedzieć, a jeśli przypadki takie nie zostały określone, to należy przyjąć, że są to tylko te, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Analiza stosowanych wzorców umów o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków 12 wskazuje, że w § 15 wzorca umowy pn. „ Wzór Umowa o zaopatrzenie w wodę” i w § 13 wzorca umowy pn. „ Wzór Umowa o odprowadzanie ścieków” , MPWiK określiło zbieżne z treścią art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przypadki, w których może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne. Ponadto w § 18 ust. 3 pkt a) wzorca umowy pn. „Wzór Umowa o zaopatrzenie w wodę” i w § 16 ust. 3 pkt a) wzorca umowy pn. „Wzór Umowa o odprowadzanie ścieków” MPWiK wskazało, iż w przypadku zaistnienia tych okoliczności ma prawo rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia. W związku z powyższym należy uznać, że możliwość rozwiązania umowy przez MPWiK z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia nie odnosi się do okoliczności, w których ustawodawca dopuszcza możliwość wstrzymania usług. Oznacza to, że kwestionowane postanowienia, zgodnie z którymi „Umowa może być rozwiązana przez każdą ze stron z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia (…).” statuują możliwość przekroczenia przez MPWiK jej ustawowych kompetencji, jako dostawcy usług wodociągowych i kanalizacyjnych, w zakresie możliwości wstrzymania świadczenia usług. Postanowienia te przewidują bowiem możliwość podjęcia działań powodujących odcięcie dostaw wody lub zamknięcie przyłącza kanalizacyjnego w sytuacjach, które nie zostały objęte art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków , a ich zamieszczenie w umowach podpisywanych z konsumentami pozwala MPWiK na rozwiązanie umowy, pod warunkiem zachowania trzymiesięcznego terminu wypowiedzenia, zawsze wtedy, kiedy uzna to za stosowne. W takiej sytuacji , może dojść do naruszenia prawa. Podobnie z zapisami dotyczącymi możliwości rozwiązania przez MPWiK umowy o zaopatrzenie w wodę oraz umowy o odprowadzanie ścieków bez zachowania okresu wypowiedzenia w przypadku: kradzieży przyrządów pomiarowych, dokonania zmian w instalacjach odbiorcy usług wpływających negatywnie na funkcjonowanie urządzeń Przedsiębiorstwa. MPWiK w toku postępowania wyjaśniło, iż wyżej wymienione, wskazane przez MPWiK zdarzenia mieszczą się w granicach przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Prezes Urzędu nie podziela stanowiska MPWiK. MPWiK wyjaśniło, iż stosowane przez nie pojęcie „kradzieży urządzeń pomiarowych” mieści się we wskazanej przez ustawodawcę okoliczności nielegalnego poboru wody lub nielegalnego odprowadzania ścieków przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach lub urządzeniach pomiarowych. Prezes Urzędu nie podziela stanowiska MPWiK podkreślając, że sprawcą celowego uszkodzenia albo pominięcia wodomierza lub urządzenia pomiarowego może być tylko odbiorca usług, natomiast ich kradzież może nastąpić nawet bez jego wiedzy. Również stosowane przez MPWiK pojęcie „dokonania zmian w instalacjach Odbiorcy usług wpływających negatywnie na funkcjonowanie urządzeń Przedsiębiorstwa” w ocenie Prezesa Urzędu nie mieści się w żadnej z ustawowych przesłanek uprawnienia do wstrzymania świadczenia usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Wobec tego Prezes Urzędu uznał , że zostało uprawdopodobnione , iż stosowanie przez MPWiK tych postanowień jest działaniem bezprawnym. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, że druga przesłanka niezbędna do 13 uprawdopodobnienia stosowania przez MPWiK praktyki wskazanej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Ad 3) Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiują pojęcia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 tej ustawy stanowi jedynie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z całą pewnością mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów wówczas, gdy działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy dotyczy, bądź może dotyczyć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywidualizować. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Dla uprawdopodobnienia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, że konkretne działanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Oznacza to, że nie ilość faktycznych, potwierdzonych naruszeń, ale przede wszystkim ich charakter, a w związku z tym możliwość (chociażby tylko potencjalna) wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości przesądza o naruszeniu zbiorowego interesu. Takie stanowisko trwale podtrzymuje w swoim orzecznictwie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (por. wyroki Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 lipca 2001 r. sygn. akt XVII AmA 108/00, z dnia 23 lutego 2002 r. sygn. akt XVII AmA 133/2001). Stosowane przez MPWiK wzorce umowy o zaopatrzenie w wodę oraz umowy o odprowadzanie ścieków wykorzystywane są przy zawieraniu umów m.in. z konsumentami. Stroną takich umów są zarówno przyszli (potencjalni) odbiorcy wody i dostawcy ścieków na terenie objętym działalnością MPWiK, którzy zapoznali się, bądź mogli zapoznać się z dostępnymi wzorcami umowy o zaopatrzenie w wodę oraz umowy o odprowadzanie ścieków zawierającymi kwestionowane postanowienia, jak i aktualni, których umowy zawarte w oparciu o te wzorce są przedmiotem realizacji. Zatem krąg adresatów takiego wzorca jest z góry nieokreślony, nieograniczony. Przy zawieraniu wskazanych umów MPWiK posługuje się opracowanymi przez siebie wzorcami umów. Swoboda odbiorców wody i dostawców ścieków jest wobec tego ograniczona jedynie do podpisania lub nie podpisania przedłożonej im umowy. W związku z tym wszelkie zawarte w niej bezprawne postanowienia godzą w ich interesy. Wobec tego Prezes Urzędu uznał , że zostało uprawdopodobnione , iż stosowane przez MPWiK tych postanowień godzi w zbiorowe interesy konsumentów. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, że trzecia przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez MPWiK praktyki wskazanej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Reasumując, w przedmiotowym postępowaniu zostało uprawdopodobnione , że MPWiK stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. MPWiK podjęło działania zmierzające do zapobieżenia uprawdopodobnionemu w toku niniejszego postępowania naruszaniu art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i złożyło zobowiązanie do usunięcia ze wzorców umów kwestionowanych postanowień i niezwłocznego zaniechania stosowania wzorców umownych w zakresie postanowień kwestionowanym przez Prezesa Urzędu oraz poinformowania konsumentów/zawarcia stosownych aneksów o wykreśleniu kwestionowanych postanowień ze 14 wszystkich zawartych umów w terminie 1 roku lub wskazanym ewentualnie przez Prezesa Urzędu. Prezes Urzędu uznał, że w celu wyeliminowania z obrotu z udziałem konsumentów wzorców umów i umów zawierających kwestionowane postanowienia zasadne i celowe jest skorzystanie z instrumentu prawnego przewidzianego w art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i przyjęcie złożonego przez MPWiK zobowiązania. Zadeklarowany przez MPWiK termin niezwłocznego dokonania zmian we wzorcach umów spotkał się z aprobatą Prezesa Urzędu, jednakże termin 1 roku na złożenie propozycji aneksów do umów będących w obrocie, a zawierających kwestionowane w niniejszym postępowaniu postanowienia z informacją o ich wykreśleniu jest w ocenie Prezesa Urzędu terminem zbyt długim, dlatego został on określony na sześć miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Określając termin wykonania zobowiązania Prezes Urzędu wziął pod uwagę m.in. potrzebę wyeliminowania bezprawnych praktyk w najszybszym możliwym terminie, a także realne możliwości wykonania zobowiązania przez MPWiK. Ze względu na szczególny charakter świadczonych przez MPWiK usług potrzeba wyeliminowania praktyk w jak najszybszym terminie jest niewątpliwa. Należy zauważyć, że MPWiK prowadzi co miesiąc odczyty urządzeń pomiarowych, jest profesjonalistą, a tym samym ma możliwości organizacyjne, aby w terminie krótszym niż rok wykonać złożone zobowiązanie. W tym stanie rzeczy termin sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji jest terminem realnym na wykonanie zobowiązania do złożenia propozycji aneksów do umów będących w obrocie, a zawierających kwestionowane w niniejszym postępowaniu postanowienia z informacją o ich wykreśleniu. W związku z tym Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w decyzji, o której mowa w ust. 1 tego artykułu Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Wobec tego Prezes Urzędu nałożył na MPWiK, obowiązek złożenia informacji o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania, zawierającej: 1) kopie pierwszej i dwóch następnych oraz trzech ostatnio zawartych umów w oparciu o wzorzec pn. „Umowa o zaopatrzenie w wodę” zgodny z projektem z dnia 24 października 2012 r., o ile takie umowy zostaną zawarte, 2) kopie pierwszej i dwóch następnych oraz trzech ostatnio zawartych umów w oparciu o wzorzec pn. „Umowa o odprowadzanie ścieków” zgodny z projektem z dnia 24 października 2012 r., o ile takie umowy zostaną zawarte, 3) dowody złożenia propozycji aneksów do umów będących w obrocie, a zawierających kwestionowane w niniejszym postępowaniu postanowienia z informacją o ich wykreśleniu, w terminie do dnia 17 września 2013 r. W związku z tym Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. 15 Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 1 i 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Romańczak-Graca Otrzymuje: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. ul. Górka Kłocka 14 98-200 Sieradz