RŁO-26/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Aleja Pi ł sudskiego 8 90-051 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O-411-4/05-IB- Ł ód ź , dnia 10 sierpnia 2005 r. DECYZJA Nr R Ł O 26 /2005 Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 i Nr 170, poz. 1652; z 2004 r. Nr 93, poz. 891 i Nr 96, poz. 959) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172; z 2003 r. Nr 6 poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zak ł adowi Opieki Zdrowotnej w Rawie Mazowieckiej, ul. Warszawska 14 - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę , stanowi ą c ą naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 1 ww. ustawy, dzia ł ania Samodzielnego Publicznego Zak ł adu Opieki Zdrowotnej w Rawie Mazowieckiej polegaj ą ce na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug prosektoryjnych ś wiadczonych na terenie szpitala zarz ą dzanego przez tego przedsi ę biorc ę , poprzez pobieranie op ł at za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w tym szpitalu i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Uzasadnienie W okresie od stycznia do marca 2005 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej „Prezes Urz ę du”) przeprowadzi ł badanie lokalnych rynków us ł ug prosektoryjnych w miastach powiatowych i wojewódzkich, w województwach ł ódzkim i ś wi ę tokrzyskim. Celem badania by ł o ustalenie struktury podmiotowej tych rynków oraz kontrola przestrzegania przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej zwana ,,ustawa o okik”). Badaniem zosta ł y obj ę te us ł ugi prosektoryjne wykonywane przez zak ł ady opieki zdrowotnej i przedsi ę biorców zarz ą dzaj ą cych prosektoriami jako posiadacze zale ż ni. W ramach badania skontrolowano zasady wykonywania us ł ug prosektoryjnych przez Samodzielny Publiczny Zak ł ad Opieki Zdrowotnej w Rawie Mazowieckiej (dalej zwany „SPZOZ w Rawie Mazowieckiej”). Analiza dokumentów wskaza ł a na mo ż liwo ść naruszenia przez SPZOZ w Rawie Mazowieckiej zakazów okre ś lonych w art. 8 ust. 1 ustawy o okik. W dniu 5 kwietnia 2005 r. Prezes Urz ę du na podstawie Postanowienia nr 1/411-4/05, wszcz ął z urz ę du post ę powanie antymonopolowe przeciwko SPZOZ w Rawie Mazowieckiej pod zarzutem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug prosektoryjnych ś wiadczonych na terenie szpitala zarz ą dzanego przez tego przedsi ę biorc ę , poprzez pobieranie op ł at za pierwsze trzy doby przechowywania w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w tym szpitalu. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania SPZOZ w Rawie Mazowieckiej, w pi ś mie z dnia 20 kwietnia 2005 r., odrzuci ł postawione zarzuty. SPZOZ w Rawie Mazowieckiej wyja ś ni ł , ż e ś wiadczenie us ł ug prosektoryjnych wi ąż e si ę z ponoszeniem przez zarz ą dzaj ą cego szeregu kosztów, w tym kosztów ogólnozak ł adowych funkcjonowania szpitala. W zwi ą zku z tym zarzut, ż e pobieranie op ł at za us ł ugi prosektoryjne stanowi naruszenie przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów jest zbyt daleko id ą cy. SPZOZ w Rawie Mazowieckiej pobiera zró ż nicowane op ł aty za przechowywanie zw ł ok w prosektorium. W przypadku, gdy pacjent zmar ł na oddziale szpitala zw ł oki po 2 godzinach od zgonu, transportowane s ą do prosektorium i tam przechowywane bezp ł atnie przez pierwsz ą dob ę . Za ka ż d ą nast ę pn ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium pobiera si ę op ł aty w wysoko ś ci 100 z ł za dob ę i 4,30 z ł za ka ż d ą godzin ę niepe ł nej doby ś wiadczenia tej us ł ugi. Przechowywanie zw ł ok osób zmar ł ych poza szpitalem jest odp ł atne od chwili przyj ę cia do prosektorium (dowód: k-ta nr 16). Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł wyja ś nienia SPZOZ w Rawie Mazowieckiej w cz ęś ci dotycz ą cej bezp ł atnego przechowywania zw ł ok w prosektorium w czasie pierwszej doby od zgonu pacjenta w szpitalu i postanowieniem nr 4/411-4/05 z dnia 11 lipca 2005 r. zmieni ł postawiony zarzut w taki sposób, ż e wszcz ął post ę powanie antymonopolowe przeciwko SPZOZ w Rawie Mazowieckiej pod zarzutem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug prosektoryjnych ś wiadczonych na terenie szpitala zarz ą dzanego przez tego przedsi ę biorc ę , poprzez pobieranie op ł at za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w tym szpitalu, co mo ż e stanowi ć naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 1 ustawy o okik. Prezes Urz ę du ustali ł co nast ę puje: SPZOZ w Rawie Mazowieckiej jest publicznym zak ł adem opieki zdrowotnej wpisanym do Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem KRS: 00000174011 (dowód: odpis KRS – k-ty nr 5-8). Celem statutowym SPZOZ w Rawie Mazowieckiej jest ś wiadczenie us ł ug zdrowotnych (dowód: odpis KRS dzia ł 3 rubr. 3 - k-ta nr 7). W ramach realizacji celu statutowego SPZOZ w Rawie Mazowieckiej wykonuje us ł ugi prosektoryjne w prosektorium szpitala, którym zarz ą dza. Rynkiem produktowym w ł a ś ciwym jest rynek us ł ug prosektoryjnych. Rynkiem geograficznym w ł a ś ciwym jest teren szpitala zarz ą dzanego przez SPZOZ w Rawie Mazowieckiej, w którym znajduje si ę prosektorium. SPZOZ w Rawie Mazowieckiej nie spotyka si ę z konkurencj ą na rynku w ł a ś ciwym. SPZOZ w Rawie Mazowieckiej jest jedynym podmiotem wykonuj ą cym us ł ugi prosektoryjne w prosektorium. Odbiorcami us ł ug SPZOZ w Rawie Mazowieckiej s ą wszyscy potencjalni odbiorcy ś wiadcze ń zdrowotnych w szpitalu z terenu powiatu rawskiego. Czynno ś ci wykonywane w ramach us ł ug prosektoryjnych okre ś lone s ą w Regulaminie Pracy Prosektorium Szpitala Ś w. Ducha w Rawie Mazowieckiej - zwany dalej ,,Regulamin” 2 (dowód|: k-ty nr 11-13). Zgodnie z § 6 pkt 10 Regulaminu, za przechowywanie zw ł ok w prosektorium pobierane s ą op ł aty, wed ł ug poni ż szych zasad: - w przypadku zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu - op ł ata pobierana jest po up ł ywie 24 godzin od stwierdzonego zgonu; - za przechowywanie zw ł ok osób zmar ł ych poza szpitalem, przywiezionych do prosektorium - op ł ata pobierana jest w zale ż no ś ci od czasu przechowywania. Wysoko ść op ł at wynika z Zarz ą dzenia nr 43 z dnia 10 wrze ś nia 2002 r. Dyrektora SPZOZ w Rawie Mazowieckiej w sprawie zmiany zarz ą dzenia nr 11 Dyrektora SPZOZ w Rawie Mazowieckiej z dnia 3 lutego 2000 r. w sprawie pobierania op ł at za przechowywanie i sch ł adzanie zw ł ok ludzkich w prosektorium szpitala (dowód: k-ta nr 10). Zgodnie z § 1 tego zarz ą dzenia za przechowywanie zw ł ok ludzkich w prosektorium pobierane s ą op ł aty w wysoko ś ci 100 z ł za jedn ą dob ę i 4,30 z ł za jedn ą godzin ę rozpocz ę tej doby. W pi ś mie z dnia 29 czerwca 2005 r. SPZOZ w Rawie Mazowieckiej wyja ś ni ł , ż e nie ma rozbie ż no ś ci pomi ę dzy zasadami pobierania op ł at wynikaj ą cymi z zapisów § 6 pkt 10 Regulaminu i § 1 Zarz ą dzenia nr 43 Dyrektora SPZOZ w Rawie Mazowieckiej. Op ł aty okre ś lone z tym zarz ą dzeniu odnosz ą si ę do okresu przechowywania zw ł ok po up ł ywie jednej doby od zgonu pacjenta w szpitalu i do ka ż dej doby przechowywania zw ł ok osób zmar ł ych poza szpitalem. Pozosta ł e czynno ś ci wykonywane w ramach us ł ug prosektoryjnych okre ś lone s ą w §6 pkt 4 Regulaminu i s ą wykonywane bezp ł atnie (dowód: k-ta nr 12). Zasada ta nie dotyczy sekcji s ą dowo lekarskich. Ww. regulacje zosta ł y wprowadzone przez Dyrektora SPZOZ w Rawie Mazowieckiej w wykonaniu art. 18a ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zak ł adach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 1991 r. Nr 91, poz. 408, z pó ź n. zm.) – dalej zwana ,,ustawa o zak ł adach opieki zdrowotnej”. Stosownie do art. 18a ust.1 tej ustawy, organizacj ę i porz ą dek procesu udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych w zak ł adach opieki zdrowotnej okre ś la regulamin porz ą dkowy zak ł adu opieki zdrowotnej. Art. 18a ust.1a pkt 5 cytowanej ustawy stanowi, ż e regulamin powinien okre ś la ć w szczególno ś ci obowi ą zki zak ł adu opieki zdrowotnej w razie ś mierci pacjenta. Stosownie do art. 18a ust. 3 ww. ustawy regulamin, o którym mowa w ust. 1, ustala kierownik zak ł adu opieki zdrowotnej (...). Obowi ą zki zak ł adów opieki zdrowotnej w razie ś mierci pacjenta w szpitalu nie mog ą by ć ustalone przez kierownika zak ł adu opieki zdrowotnej w sposób dowolny. Zgodnie z art. 18a ust. 2 ww. ustawy postanowienia regulaminu, o którym mowa w art. 18a ust. 1 ustawy, nie mog ą narusza ć praw pacjenta okre ś lonych i wynikaj ą cych z przepisów ustawy oraz z przepisów odr ę bnych. Obowi ą zkiem zak ł adu opieki zdrowotnej w razie ś mierci pacjenta w szpitalu jest przygotowanie zw ł ok do wydania osobom uprawnionym do pochówku i dokonanie sekcji zw ł ok zgodnie z zasadami okre ś lonymi w art. 24 i art. 25 ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej. Wykonywanie tego obowi ą zku wi ąż e si ę z konieczno ś ci ą przechowywania zw ł ok w prosektorium szpitalnym. Art. 6 ust. 1 ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej stanowi, ż e zak ł ad opieki zdrowotnej udziela ś wiadcze ń zdrowotnych bezp ł atnie, za cz ęś ciow ą odp ł atno ś ci ą lub odp ł atnie na zasadach okre ś lonych w ustawie, w przepisach odr ę bnych lub w umowie. Stosownie do postanowie ń art. 8a ust. 1 ww. ustawy, do zak ł adu opieki zdrowotnej nie stosuje si ę przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Podstawowym zagadnieniem w tej sprawie jest ustalenie, czy pobieranie przez SPZOZ w Rawie Mazowieckiej op ł at za przechowywanie zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu jest zgodne z prawem i nie narusza praw pacjenta. 3 Zasady finansowania ś wiadcze ń zdrowotnych okre ś la ustawa z dnia 27 sierpnia 2004r. o ś wiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze ś rodków publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135). Na podstawie art. 2 ust. 1 tej ustawy, do korzystania ze ś wiadcze ń opieki zdrowotnej finansowanych ze ś rodków publicznych maj ą prawo ś wiadczeniobiorcy wymienieni w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. S ą to osoby obj ę te powszechnym, obowi ą zkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym oraz inne osoby wymienione w pkt 2, które spe ł niaj ą kryterium dochodowe. Na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej, osobom tym zak ł ad opieki zdrowotnej udziela ś wiadcze ń zdrowotnych nieodp ł atnie. W przypadku, gdy przepisy odr ę bne przewiduj ą cz ęś ciow ą odp ł atno ść lub ca ł kowit ą odp ł atno ść za udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych osobom ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych ś wiadcze ń – na podstawie art. 34 ust.1 cytowanej ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej – stosuje si ę ceny urz ę dowe. Wysoko ść op ł at za ś wiadczenia zdrowotne udzielane osobom nieuprawnionym do ś wiadcze ń zdrowotnych w rozumieniu art. 33 ust. 1 ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej, ustala kierownik zak ł adu, w którym ś wiadczenie jest udzielane. Prezes Urz ę du wyst ą pi ł do Ministra Zdrowia o opini ę w sprawie pobierania przez zak ł ady opieki zdrowotnej op ł at za przechowywanie zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu. W opinii Ministerstwa Zdrowia zak ł ad opieki zdrowotnej nie ma podstaw do pobierania op ł at za wykonywanie ci ążą cych na nim obowi ą zków w przypadku ś mierci pacjenta, o których mowa w art. 18a ust. 1a pkt 5 ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej. Obowi ą zek przygotowania zw ł ok osoby zmar ł ej w szpitalu do wydania osobom uprawnionym do pochowania, powinien by ć spe ł niany bezwarunkowo. Zak ł ad opieki zdrowotnej nie ma prawa wyboru post ę powania w zale ż no ś ci od tego czy za wykonanie tych czynno ś ci zostanie wniesiona op ł ata, czy nie. Zdaniem Ministerstwa Zdrowia zak ł ad opieki zdrowotnej mo ż e pobiera ć op ł aty za wszelkie dodatkowe czynno ś ci, w wysoko ś ci ustalonej przez kierownika zak ł adu. W zwi ą zku z tym, ż e ż aden z aktów prawnych nie wskazuje czynno ś ci obj ę tych obowi ą zkiem szpitala w razie ś mierci pacjenta, w opinii Ministerstwa Zdrowia nale ż y stosowa ć w tym zakresie ogólne obiektywne kryteria i zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. Prezes Urz ę du dokona ł analizy obowi ą zuj ą cych przepisów z punktu widzenia okresu, w którym zak ł ad opieki zdrowotnej ma obowi ą zki wobec pacjenta w razie jego ś mierci. Wobec braku takich ustale ń w cytowanej ustawie o zak ł adach opieki zdrowotnej, Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 23, poz. 295) – zwana dalej ,,ustawa o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych”. Zgodnie z art. 9 ust. 1 i art. 3 tej ustawy, zw ł oki osób zmar ł ych nie mog ą by ć chowane przed up ł ywem 24 godzin od chwili zgonu, z wyj ą tkiem osób zmar ł ych na choroby zaka ź ne i powinny by ć – najpó ź niej po up ł ywie 72 godzin od chwili zgonu – usuni ę te z mieszkania celem pochowania lub w razie odroczenia terminu pochowania – z ł o ż one w domu przedpogrzebowym lub w kostnicy do czasu pochowania. . Na podstawie dokumentów zgromadzonych podczas badania lokalnych rynków us ł ug prosektoryjnych w regionie dzia ł ania Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi, Prezes Urz ę du ustali ł , ż e zak ł ady opieki zdrowotnej w wi ę kszo ś ci wykonuj ą obowi ą zek przechowywania w prosektorium szpitalnym zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu - bezp ł atnie - przez pierwsze trzy doby. Regu łą jest odp ł atne przechowywanie zw ł ok osób zmar ł ych poza szpitalem oraz za czas powy ż ej trzeciej doby. Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: 4 Ustawa o okik nale ż y do dziedziny prawa publicznego i jako taka chroni interes ogólnospo ł eczny. W rozstrzyganych przez Prezesa Urz ę du post ę powaniach zasadnym jest zatem ustalenie, czy nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznoprawnego. Zgodnie z przepisami art. 6 ust. 1 ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej, zak ł ad opieki zdrowotnej udziela ś wiadcze ń zdrowotnych ogó ł owi ludno ś ci, ludno ś ci okre ś lonego obszaru lub okre ś lonej grupie. Statut SPZOZ w Rawie Mazowieckiej zarejestrowany w Krajowym Rejestrze S ą dowym stanowi, ż e jego celem jest ś wiadczenie us ł ug zdrowotnych. Wskazany w rejestrze fakt utworzenia SPZOZ w Rawie Mazowieckiej przez Powiat Rawski wskazuje na ukierunkowanie ś wiadcze ń g ł ównie do mieszka ń ców tego powiatu ( dowód: dzia ł 2 rubr. 6 KRS – k-ta nr 6). Dzia ł ania SPZOZ w Rawie Mazowieckiej wp ł ywaj ą na sytuacj ę wszystkich potencjalnych odbiorców us ł ug prosektoryjnych na wskazanym rynku. Niniejsza sprawa ma charakter publiczno-prawny, gdy ż skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o okik dotkni ę ta jest sfera interesów szerokiego kr ę gu konsumentów. Art. 8 ust. 1 ustawy o okik stanowi, ż e zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Rozstrzygni ę cie sprawy wymaga wykazania, ż e spe ł nione s ą nast ę puj ą ce przes ł anki tego przepisu: 1/ podmiot, przeciwko któremu toczy si ę post ę powanie, jest przedsi ę biorc ą na rynku w ł a ś ciwym, 2/ przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym, 3/ przedsi ę biorca nadu ż ywa pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Niniejsze post ę powanie toczy si ę o ochron ę rynku w ł a ś ciwego zdefiniowanego jako rynek us ł ug prosektoryjnych na terenie szpitala zarz ą dzanego przez SPZOZ w Rawie Mazowieckiej. SPZOZ w Rawie Mazowieckiej jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o okik. Zgodnie z tym przepisem przez przedsi ę biorc ę rozumie si ę osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. SPZOZ w Rawie Mazowieckiej ma osobowo ść prawn ą i jako zak ł ad opieki zdrowotnej ś wiadczy us ł ugi u ż yteczno ś ci publicznej. Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o okik przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz oferowane s ą na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. W niniejszej sprawie SPZOZ w Rawie Mazowieckiej ś wiadczy us ł ugi prosektoryjne, które nie maj ą substytutów, na terenie szpitala w Rawie Mazowieckiej. Jest to szpital powiatowy przeznaczony do ochrony zdrowia ludno ś ci powiatu rawskiego. Rynkiem w ł a ś ciwym w sprawie jest rynek us ł ug prosektoryjnych na terenie szpitala zarz ą dzanego przez SPZOZ w Rawie Mazowieckiej. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o okik przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. SPZOZ w Rawie Mazowieckiej ś wiadczy us ł ugi prosektoryjne w jedynym prosektorium na terenie szpitala dost ę pnym dla ludno ś ci powiatu rawskiego. SPZOZ w Rawie Mazowieckiej posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku us ł ug prosektoryjnych ś wiadczonych na terenie tego szpitala. 5 Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e pierwsza i druga przes ł anka zosta ł y spe ł nione. Ustawa o okik nie zakazuje posiadania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, ale zakazuje jej nadu ż ywania, czyli dzia ł ania, którego w warunkach konkurencji nie zaakceptowaliby konkurenci, kontrahenci b ą d ź konsumenci. SPZOZ w Rawie Mazowieckiej wykonuje ś wiadczenia opieki zdrowotnej na podstawie ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej. Do zakresu tych ś wiadcze ń , na podstawie art. 18a ust.1a pkt 5 tej ustawy, nale ż y wykonywanie przez szpital obowi ą zków w razie ś mierci pacjenta w szpitalu. Finansowanie udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych reguluje ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o ś wiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze ś rodków publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135). Ś wiadczenia te s ą bezp ł atne dla pacjentów szpitala spe ł niaj ą cych kryteria ustawowe okre ś lone w art. 2 ust. 1 tej ustawy. Zasada ta dotyczy tak ż e obowi ą zku szpitala przechowywania zw ł ok w razie ś mierci pacjenta w szpitalu. Czas bezp ł atnego przechowywania zw ł ok w prosektorium szpitalnym powinien odpowiada ć okresowi niezb ę dnemu do przygotowania zw ł ok do wydania osobom uprawnionym do pochówku, nie d ł u ż ej jednak ni ż 72 godziny. Zgodnie bowiem z przepisem art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych, po tym okresie powinien nast ą pi ć pochówek lub przeniesienie zw ł ok do domu przedpogrzebowego lub do kostnicy. Z powy ż szego wynika, ż e maksymalny czas bezp ł atnego przechowywania zw ł ok w prosektorium szpitalnym wynosi 72 godziny. Ś wiadczenie to jest odp ł atne po tym okresie oraz dla osób nieuprawnionych do ś wiadcze ń zdrowotnych w rozumieniu art. 33 ust. 1 ustawy o zak ł adach opieki zdrowotnej. Wysoko ść op ł at ustala, zgodnie z art. 34 ust. 1 ww. ustawy, kierownik zak ł adu, w którym ś wiadczenie jest udzielane. Badania porównawcze zachowa ń przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi prosektoryjne na rykach lokalnych wskazuj ą , ż e zak ł ady opieki zdrowotnej generalnie wykonuj ą obowi ą zki w razie ś mierci pacjenta w szpitalu bezp ł atnie przez pierwsze trzy doby od momentu zgonu pacjenta. Us ł ugi wykonywane na rzecz osób zmar ł ych poza szpitalem, a tak ż e po up ł ywie trzeciej doby, s ą odp ł atne. Z powy ż szego wynika, ż e nawet gdyby z przepisów nie wynika ł o jasno, ż e okres bezp ł atnego przechowywania w prosektorium szpitalnym zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu wynosi 72 godziny, to pobieranie op ł at za drugi i trzeci dzie ń przechowywania zw ł ok stanowi ł oby przejaw nadu ż ywania przez SPZOZ w Rawie Mazowieckiej pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug prosektoryjnych. Nale ż y bowiem stwierdzi ć , ż e przedsi ę biorca narzuca swoim klientom warunki zdecydowanie gorsze od przyj ę tych przez przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na porównywalnych rynkach. Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e SPZOZ w Rawie Mazowieckiej nie pobiera op ł at za pierwsz ą dob ę przechowywania w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu. Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e pobieranie przez SPZOZ w Rawie Mazowieckiej op ł at za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu jest sprzeczne ze wskazanymi wy ż ej przepisami prawa. Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e takim dzia ł aniem SPZOZ w Rawie Mazowieckiej nadu ż ywa pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug prosektoryjnych i narusza zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o okik. Wobec spe ł nienia wszystkich przes ł anek koniecznych do wydania decyzji w oparciu o art. 9 ustawy o okik, Prezes Urz ę du orzek ł jak sentencji. 6 Bior ą c pod uwag ę trudn ą sytuacj ę finansow ą przedsi ę biorcy jako zak ł adu opieki zdrowotnej finansowanego ze ś rodków publicznych Narodowego Funduszu Zdrowia, dzia ł aj ą c w interesie publicznym, Prezes Urz ę du odst ą pi ł od na ł o ż enia na SPZOZ w Rawie Mazowieckiej kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o okik, za dopuszczenie si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 1 ustawy okik. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o okik, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona Bielska Otrzymuje: Samodzielny Publiczny Zespó ł Opieki Zdrowotnej w Rawie Mazowieckiej ul. Warszawska 14 96-200 Rawa Mazowiecka 7 8