RŁO-26/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w ŁODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Łódź tel. (42) 636 36 89, fax (42) 636 07 12 e’mail: lodz@uokik.gov.pl RŁO- 61- 65( 14 )/12/AK Łódź, dnia 12 czerwca 2013 r. DECYZJA Nr RŁO 26 /2013 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 5 i 6 tej ustawy po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania przez Paulinę Skarbińską prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą FORTIS Paulina Skarbińska z siedzibą w Warszawie, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 cytowanej na wstępie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stosowanie przez Paulinę Skarbińską prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą FORTIS Paulina Skarbińska z siedzibą w Warszawie, w we wzorcu umowy o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY NR …/WAW/2012” postanowienia umownego wpisanego do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), o treści: - „Zwracany towar nie może być używany i musi mieć oryginalne opakowanie w stanie nie naruszonym. ”; i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 6 sierpnia 2012 r. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 5 i 6 tej ustawy po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania przez Paulinę Skarbińską prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą FORTIS Paulina Skarbińska z siedzibą w Warszawie, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosowanie przez Paulinę Skarbińską prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą FORTIS Paulina Skarbińska 2 z siedzibą w Warszawie we wzorcu umowy o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY NR …/WAW/2012”, i tym samym w zawieranych z konsumentami umowach sprzedaży, postanowienia, które narusza art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz.1225) i art. 8 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176, ze zm.), o treści: „Towar zamawiany na indywidualne życzenie Klienta nie podlega zwrotowi lub wymianie”; i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 6 sierpnia 2012 r. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na Paulinę Skarbińską prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą FORTIS Paulina Skarbińska z siedzibą w Warszawie kary pieniężne w wysokości: 1. 2.252 zł (słownie: dwa tysiące dwieście pięćdziesiąt dwa złote) z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 cytowanej na wstępie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, płatną do budżetu państwa. 2. 2.252 zł (słownie: dwa tysiące dwieście pięćdziesiąt dwa złote) z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 cytowanej na wstępie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zakresie opisanym w punkcie II sentencji niniejszej decyzji, płatną do budżetu państwa. IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 83 cytowanej na wstępie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do jej art. 33 ust. 5 i 6 – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia się obciążyć Paulinę Skarbińską prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą FORTIS Paulina Skarbińska z siedzibą w Warszawie kosztami opisanego na wstępie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i zobowiązuje się Paulinę Skarbińską prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą FORTIS Paulina Skarbińska z siedzibą w Warszawie, do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 17,20 zł (słownie: siedemnaście złotych i dwadzieścia groszy). Uzasadnienie W toku postępowania wyjaśniającego w sprawie badania krajowego rynku sprzedaży bezpośredniej poza lokalem przedsiębiorstwa towarów oferowanych przez przedsiębiorców polskich (sygn. akt RŁO-401-1/12/RB-AK) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej: „Prezesem Urzędu” – ustalił, iż Paulina Skarbińska prowadzącą działalność 3 gospodarczą pod nazwą FORTIS Paulina Skarbińska z siedzibą w Warszawie – zwana dalej: „Pauliną Skarbińską” – prowadzi sprzedaż bezpośrednią poza lokalem przedsiębiorstwa pościeli kaszmirowo-satynowej, materacy masujących, masażerów, itp. urządzeń. Umowy sprzedaży z konsumentami na powyższe towary Paulina Skarbińska zawiera w oparciu o wzorzec umowy pod nazwą „UMOWA SPRZEDAŻY NR …/WAW/2012 ”. W treści wzorca umowy, i tym samym w umowach zawieranych na jego podstawie, Paulina Skarbińska zamieściła postanowienia o treści: „ Zwracany towar nie może być używany i musi mieć oryginalne opakowanie w stanie nie naruszonym. ” i „ Towar zamawiany na indywidualne życzenie Klienta nie podlega zwrotowi lub wymianie ”. Prezes Urzędu uznał, że pierwsze z ww. postanowień może być tożsame z postanowieniem o podobnej treści wpisanym pod pozycją 2514 do rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone – zwanego dalej: „Rejestrem” – o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) – zwanej dalej „k.p.c.”, natomiast drugie postanowienie narusza art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz.1225) – zwanej dalej „ustawą o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny” i art. 8 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176, ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej”. W dniu 31 grudnia 2012 r. Prezes Urzędu wszczął postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Paulinę Skarbińską, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na: 1) bezprawnym działaniu polegającym na stosowaniu we wzorcu umowy o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY NR …/WAW/2012 ” postanowienia wzorca umowy wpisanego do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., o treści: „Zwracany towar nie może być używany i musi mieć oryginalne opakowanie w stanie nie naruszonym. ”; co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 33, ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów”, 2) bezprawnym działaniu polegającym na stosowaniu w umowach zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umowy o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY NR …/WAW/2012 ” postanowienia o treści: „Towar zamawiany na indywidualne życzenie Klienta nie podlega zwrotowi lub wymianie”, które narusza art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny i art. 8 ust. 1 i 4 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów o czym zawiadomił Paulinę Skarbińską (dowód: karty Nr 1-6). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania Paulina Skarbińska w piśmie z dnia 21 stycznia 2013 r. wyjaśniła, iż pomimo zamieszczenia we wzorcu umowy kwestionowanych przez Prezesa Urzędu postanowień, postanowienia te nigdy nie były wykonywane, a jedynymi zwrotami towarów, które nie były uznawane były te, które wynikały z niezachowania terminów wskazanych w ustawie o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Na dowód powyższego twierdzenia Paulina Skarbińska załączyła 6 dowodów potwierdzających sytuacje, w których uznane zostało odstąpienie od umowy konsumenta, pomimo że towar był używany lub zamówiony indywidualne (dowód: karty Nr 35-53). Jednocześnie do powyższego pisma Paulina 4 Skarbińska załączyła nowy wzorzec umowy „Umowa sprzedaży”, z którego zostały wykreślone kwestionowane przez Prezesa Urzędu postanowienia. Nowy wzór umowy został wprowadzony do obrotu prawnego na początku września 2012 r. a od 6 sierpnia 2012 r. we wzorcach umów nie były stosowane przez Paulinę Skarbińską kwestionowane przez Prezesa Urzędu Postanowienia (dowód: karty Nr 40 i 67). Pismem z dnia 18 marca 2013 r. Prezes Urzędu zawiadomił Paulinę Skarbińską o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w przedmiotowym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Dodatkowo w piśmie z dnia 24 kwietnia 2013 r. Paulina Skarbińska przedstawiła dowody (dwa przypadki, w tym jeden po roku od dokonania sprzedaży) na przyjmowanie zwrotów towarów zamawianych na indywidualne zamówienie w nieoryginalnych opakowaniach. Ponadto Paulina Skarbińska wniosła, o stwierdzenie, że jej zachowanie nie było bezprawne, gdyż kwestionowane przez Prezesa Urzędu zapisy nie były przez nią stosowane, na co wskazują przestawione w sprawie dowody na przyjmowanie zwrotów towarów zamawianych na indywidualne zamówienie w nieoryginalnych opakowaniach. Natomiast, w sytuacji gdyby Prezes Urzędu uznał jednak, że w przedmiotowej sprawie doszło do stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów i jej zaniechania Paulina Skarbińska wniosła, o nie nakładanie na nią kary pieniężnej przewidzianej w art. 106 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazała, że w orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym, podkreśla się wagę takich czynników jak stopień zagrożenia interesu publicznego, umyślność lub nieumyślność, zaniechanie naruszenia, ponowne dopuszczenie się naruszenia (dowód: karty Nr 66-68). Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Paulina Skarbińska jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 15 listopada 2011 r. Przedmiotem działalności Pauliny Skarbińskiej jest sprzedaż pościeli kaszmirowo - satynowej, materacy masujących, masażerów, itp. urządzeń. Paulina Skarbińska prowadzi sprzedaż bezpośrednią ww. artykułów poza lokalem przedsiębiorstwa . Umowy sprzedaży z konsumentami są zawierane przez Paulinę Skarbińską w oparciu o wzorzec umowy o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY NR …/WAW/2012”. W stosowanym wzorcu umowy o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY NR …/WAW/2012 ” Paulina Skarbińska zamieściła postanowienia o treści: „ Zwracany towar nie może być używany i musi mieć oryginalne opakowanie w stanie nie naruszonym. ” i „ Towar zamawiany na indywidualne życzenie Klienta nie podlega zwrotowi lub wymianie ”. Do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., w dniu 19 września 2011 r. pod numerem 2514 zostało wpisane postanowienie o treści: „Warunkiem odstąpienia od umowy jest odesłanie nieużywanego, niezniszczonego, oryginalnie zapakowanego towaru wraz z nieoderwanymi metkami, pisemnym oświadczeniem i dowodem zakupu. ”, uznane za niedozwolone przez Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt XVII AmC 71/11. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny konsument, który zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dziesięciu dni od zawarcia umowy. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. 5 Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 - 4 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej, jeżeli towar konsumpcyjny jest niezgodny z umową, kupujący może żądać doprowadzenia go do stanu zgodnego z umową przez nieodpłatną naprawę albo wymianę na nowy, chyba że naprawa albo wymiana są niemożliwe lub wymagają nadmiernych kosztów. Przy ocenie nadmierności kosztów uwzględnia się wartość towaru zgodnego z umową oraz rodzaj i stopień stwierdzonej niezgodności, a także bierze się pod uwagę niedogodności, na jakie naraziłby kupującego inny sposób zaspokojenia. Nieodpłatność naprawy i wymiany w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oznacza, że sprzedawca ma również obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez kupującego, w szczególności kosztów demontażu, dostarczenia, robocizny, materiałów oraz ponownego zamontowania i uruchomienia. Jeżeli sprzedawca, który otrzymał od kupującego żądanie określone w art. 8 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej i nie ustosunkował się do tego żądania w terminie 14 dni, uważa się, że uznał je za uzasadnione. Jeżeli kupujący, z przyczyn określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej, nie może żądać naprawy ani wymiany albo jeżeli sprzedawca nie zdoła uczynić zadość takiemu żądaniu w odpowiednim czasie lub gdy naprawa albo wymiana narażałaby kupującego na znaczne niedogodności, ma on prawo domagać się stosownego obniżenia ceny albo odstąpić od umowy. Od umowy nie może odstąpić, gdy niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową jest nieistotna. Przy określaniu odpowiedniego czasu naprawy lub wymiany uwzględnia się rodzaj towaru i cel jego nabycia. Od dnia 6 sierpnia 2012 r. Paulina Skarbińska nie stosuje we wzorcach umów kwestionowanych przez Prezesa Urzędu postanowień. Przychód Pauliny Skarbińskiej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2012 r. wyniósł (tajemnica przedsiębiorcy) zł (dowód: karta Nr 37). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów określonych w ustawie jest zatem, aby działania przedsiębiorców – którym zarzucono naruszenie jej przepisów – stanowiły potencjalne zagrożenie interesu publicznego, nie zaś interesu jednostki lub grupy. Ustawa, w odniesieniu do przedsiębiorców chroni wobec tego konkurencję, a w odniesieniu do konsumentów ich interesy, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Pauliny Skarbińskiej. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy, naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 oraz art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów 6 W przedmiotowym postępowaniu Prezes Urzędu postawił Paulinie Skarbińskiej zarzut stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na bezprawnym działaniu polegającym na stosowaniu postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do Rejestru oraz bezprawnym działaniu polegającym na stosowaniu w umowach zawieranych z konsumentami na podstawie wzorca umowy postanowienia naruszającego przepisy innych ustaw. Takie działanie może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 tej ustawy, przez praktykę naruszająca zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: − stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. − naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, − nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Dla udowodnienia stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest każdorazowo kumulatywne spełnienie trzech przesłanek: 1) kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy, 2) działanie to jest bezprawne, 3) działanie przedsiębiorcy godzi w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy, rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (…). Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej” – jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (art. 4 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Przepis art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Paulina Skarbińska jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 15 listopada 2011 r. Przedmiotem działalności Pauliny Skarbińskiej jest sprzedaż pościeli wełnianej, materacy masujących, masażerów, itp. urządzeń. Działalność tą Paulina Skarbińska prowadzi we własnym imieniu, w sposób zorganizowany i ciągły, w celach zarobkowych, posiada zatem status przedsiębiorcy. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, że pierwsza przesłanka niezbędna 7 do uznania działań Pauliny Skarbińskiej za niezgodne z zawartym w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów została spełniona. Ad 2) Bezprawność tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Porządek prawny obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów (wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt XVII AmA 45/07). Bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Porządek prawny, którego naruszenie może skutkować naruszeniem artykułu 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obejmuje normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Tym samym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw. Na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem (por. wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 czerwca 2006 r. - sygn. akt XVII AmA 32/05). W art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawodawca wskazał natomiast przykładowe rodzaje praktyk, które naruszają zbiorowe interesy konsumentów. Katalog ten nie jest wyczerpujący. Zatem oprócz praktyk wskazanych bezpośrednio przez ustawodawcę w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów można uznać zachowania naruszające przepisy innych ustaw, które nakładają na przedsiębiorcę określone obowiązki względem konsumenta. Jak wyżej wskazano art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera przykładowy katalog bezprawnych działań naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Na mocy art. 479 45 § 1 k.p.c. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowiązany przesyłać Prezesowi Urzędu odpis każdego prawomocnego wyroku uwzględniającego powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Prezes Urzędu jest zobowiązany do prowadzenia Rejestru. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasadę tzw. formalnej jawności Rejestru, stanowiąc, że Rejestr jest jawny. Jawność ta oznacza, że Rejestr jest dostępny dla każdego zainteresowanego, czyli wszyscy mają do niego prawo wglądu. Skutkiem formalnej jawności Rejestru jest niemożność zasłaniania się nieznajomością dokonanych w nim wpisów. W Rejestrze tym przytacza się treść postanowień wzorców umowy uznanych przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. Zgodnie z art. 479 43 k.p.c. od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do Rejestru prawomocny wyrok ma skutek wobec osób trzecich. W ocenie Prezesa Urzędu, wpisanie postanowień do tego Rejestru oznacza zatem, że od tej chwili są one zakazane we wszystkich wzorcach umów. Zakaz stosowania postanowień wpisanych do Rejestru dotyczy nie tylko tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, lecz również innych przedsiębiorców z danej branży. Za takim ujęciem przemawia podstawowy cel postępowania w sprawach o uznanie 8 postanowień wzorca umowy za niedozwolone, jakim jest usunięcie z obrotu postanowień, które Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym, bądź dobrymi obyczajami. Chodzi bowiem o to, by prawa i obowiązki przyszłych potencjalnych konsumentów nie były kształtowane na podstawie postanowień umownych uznanych przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. Ponadto, zdaniem Prezesa Urzędu, zakaz stosowania niedozwolonych postanowień wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., dotyczy także postanowień podobnych. Może zdarzyć się bowiem taka sytuacja, w której przedsiębiorca stosować będzie umowę, w której zawarte będą postanowienia, których istota jest taka sama, lecz konstrukcja gramatyczna, szyk wyrazów w zdaniu są różne. W związku z tym, zakazane jest też stosowanie postanowienia, którego zakres jest tożsamy z zakresem postanowienia wpisanego do tego Rejestru. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność tychże postanowień. Stanowisko Prezesa Urzędu znajduje uzasadnienie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. o sygnaturze akt III SZP 3/06 wskazał, iż stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Sąd Najwyższy uznał również, iż jeżeli Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna określone postanowienie za niedozwolone w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ono wpisane do Rejestru, praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (obecnie art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) dopuszcza się każdy z przedsiębiorców, który wprowadza do stosowanych postanowień zmiany o charakterze kosmetycznym, polegające na przykład na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie użytych wyrazów, jeżeli zmiany te nie prowadzą do zmiany istoty postanowień. Bezprawność postanowienia wskazanego w pkt I sentencji niniejszej decyzji. W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie o treści: o treści: „ Zwracany towar nie może być używany i musi mieć oryginalne opakowanie w stanie nie naruszonym. ”,. jest tożsame co do celu i skutku z niedozwolonym postanowieniem umownym, wpisanym do Rejestru w dniu 19 września 2011 r. pod numerem 2514, o treści: „Warunkiem odstąpienia od umowy jest odesłanie nieużywanego, niezniszczonego, oryginalnie zapakowanego towaru wraz z nieoderwanymi metkami, pisemnym oświadczeniem i dowodem zakupu. ”. Postanowienie to zostało uznane za niedozwolone przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt XVII AmC 71/11. W ocenie Prezesa Urzędu, badanie wskazanego powyżej postanowienia wzorca umowy stosowanego przez Paulinę Skarbińską pod kątem tożsamości jego treści z treścią niedozwolonego postanowienia umownego wpisanego do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., pod numerem 2514, wskazuje, iż treść tych postanowień w sposób tożsamy kształtuje prawa i obowiązki konsumentów. Kwestionowane postanowienie mieści się w hipotezie prawnie zakazanego postanowienia. Poza sporem jest, iż cel i istota postanowienia stosowanego przez Paulinę Skarbińską oraz powołanego wyżej niedozwolonego postanowienia umownego wpisanego do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., są identyczne, to jest uzależniają możliwość zwrotu towaru kupionego poza lokalem przedsiębiorstwa od tego, aby towar był oryginalnie zapakowany i nieużywany. Czyni to iluzorycznym możliwość sprawdzenia celowości dokonanego zakupu, czy zgodności jego cech użytkowych z zapewnieniami sprzedającego, czy faktycznej jego zawartości i następnie jego zwrotu. Tym samym, skutki wywołane przez 9 stosowanie przedmiotowego postanowienia umownego zawartego we wzorcu umowy o nazwie „UMOWA SPRZEDAŻY NR …/WAW/2012 ” są zbieżne ze skutkami wynikającymi ze stosowania niedozwolonego postanowienia umownego wpisanego do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c., pod numerem 2514. Zarówno postanowienie stosowane przez Paulinę Skarbińską, jak i postanowienie wpisane do Rejestru pod numerem 2514 narusza w ten sam sposób dobre obyczaje oraz rażąco narusza interes konsumentów. Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu stwierdził, że druga przesłanka niezbędna do uznania działań Pauliny Skarbińskiej za praktykę wskazaną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Bezprawność postanowienia wskazanego w pkt II sentencji niniejszej decyzji Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Zwrócił na to uwagę Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygnatura akt XVIII AmA 32/05) wskazując, iż art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, (którego odpowiednikiem w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów jest art. 24 ust. 2), nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw, gdyż dopiero na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem. Praktyka opisana w punkcie II sentencji niniejszej decyzji dotyczy bezprawnego działania poprzez zamieszczenie we wzorcach umów i tym samym w zawieranych z konsumentami umowach postanowień sprzecznych z ustawą o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny a także ustawą o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. Postanowienie wzorca umowy „UMOWA SPRZEDAŻY NR …/WAW/2012” o treści: „ Towar zamawiany na indywidualne życzenie Klienta nie podlega zwrotowi lub wymianie” jest bezprawne w świetle art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, a także z art. 8 ust. 1 i 4 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny konsument, który zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dziesięciu dni kalendarzowych od zawarcia umowy. Dla zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Z zakwestionowanego postanowienia wynika jednak, iż w przypadku indywidualnego uzgodnienia cech towaru konsumpcyjnego, konsument został tego prawa pozbawiony. Przy czym ww. ustawa nie uzależnia możliwości odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa od tego, czy jego cechy były uzgadniane indywidualnie, czy też takiego typu uzgodnień nie było. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 i 4 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej, jeżeli towar konsumpcyjny jest niezgodny z umową, kupujący może żądać doprowadzenia go do stanu zgodnego z umową przez nieodpłatną naprawę albo wymianę na nowy, chyba że naprawa albo wymiana są niemożliwe lub wymagają nadmiernych kosztów. Przy ocenie nadmierności kosztów uwzględnia się wartość towaru zgodnego z umową oraz rodzaj i stopień stwierdzonej 10 niezgodności, a także bierze się pod uwagę niedogodności, na jakie naraziłby kupującego inny sposób zaspokojenia. Jeżeli kupujący, z przyczyn określonych w ust. 1, nie może żądać naprawy ani wymiany albo jeżeli sprzedawca nie zdoła uczynić zadość takiemu żądaniu w odpowiednim czasie lub gdy naprawa albo wymiana narażałaby kupującego na znaczne niedogodności, ma on prawo domagać się stosownego obniżenia ceny albo odstąpić od umowy; od umowy nie może odstąpić, gdy niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową jest nieistotna. Ustawodawca w art. 4 ust. 2 powyższej ustawy wprowadził również domniemanie zgodności towaru w przypadku indywidualnego uzgadniania jego cech, że jest on zgodny z umową, jeżeli odpowiada podanemu przez sprzedawcę opisowi lub ma cechy okazanej kupującemu próbki albo wzoru, a także gdy nadaje się do celu określonego przez kupującego przy zawarciu umowy, chyba że sprzedawca zgłosił zastrzeżenia co do takiego przeznaczenia towaru. Paulina Skarbińska zastrzegła jednakże w analizowanym postanowieniu, iż w przypadku indywidualnego uzgodnienia cech towaru nie podlega on wymianie bądź zwrotowi. Jak wynika z cytowanych przepisów doprowadzenie do zgodności może polegać również na żądaniu wymiany towaru konsumpcyjnego na nowy. W określonych przypadkach konsument może również żądać odstąpienia od umowy. Odstąpienie takie pociąga za sobą także konieczność zwrotu spełnionych świadczeń. Paulina Skarbińska natomiast wyłączyła w zakwestionowanym postanowieniu możliwość zwrotu takiego produktu. Zgodnie z art. 11 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej uprawnień unormowanych w niniejszej ustawie nie można wyłączyć ani ograniczyć w drodze umowy zawartej przed zawiadomieniem sprzedawcy o niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową. Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu stwierdził, że druga przesłanka niezbędna do uznania działań Pauliny Skarbińskiej za praktykę wskazaną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Ad 3) Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiują pojęcia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 tej ustawy stanowi jedynie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ze zbiorowym interesem konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działanie przedsiębiorcy dotyczy, bądź może dotyczyć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywidualizować. Prezes Urzędu podkreśla, że o tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy stwierdził, iż „ (…) nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów można wszcząć tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów.” (wyrok SN z dnia 12 września 2003 r., sygn. akt I CKN 504/01). W przedmiotowej sprawie Prezes Urzędu ma do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokreślonej liczby konsumentów, którzy zapoznali się, bądź mogli zapoznać się z dostępnymi wzorcami umowy i zawarli, bądź mogli zawrzeć z Pauliną Skarbińską umowę zawierającą niedozwolone postanowienia umowne. W tej sytuacji bezprawne zachowanie 11 Pauliny Skarbińskiej nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i niedający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami nieokreślonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna dla obecnych i przyszłych kontrahentów Pauliny Skarbińskiej. Stosowanie opisanej wyżej praktyki może godzić zatem w zbiorowe interesy konsumentów. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, że trzecia przesłanka niezbędna do uznania działań Pauliny Skarbińskiej za praktyki wskazane w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Z ustaleń dokonanych w prowadzonym postępowaniu wynika, że Paulina Skarbińska nie stosuje od dnia 6 sierpnia 2012 r. opisanego w pkt I sentencji niniejszej decyzji postanowienia poprzez jego usunięcie ze wzorca umów. Również z tym dniem zaniechała stosowania kwestionowanego przez Prezesa Urzędu postanowienia wzorca umowy opisanego w pkt II sentencji niniejszej decyzji poprzez jego usuniecie ze wzorca umów. Obecnie do wszystkich umów podpisywanych z konsumentami Paulina Skarbińska stosuje nowy wzorzec umowny, który nie zawiera postanowień zakwestionowanych przez Prezesa Urzędu. W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, iż nastąpiło zaniechanie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów przez Paulinę Skarbińską z dniem 6 sierpnia 2012 r. Zgodnie z art. 27 ust. 1, 2 i 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującej zaniechanie jej stosowania, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 tej ustawy. W takim przypadku, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania, przy czym ciężar udowodnienia okoliczności zaniechania stosowania zarzucanej praktyki spoczywa na przedsiębiorcy. Wobec spełnienia przesłanek koniecznych do stwierdzenia stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonej w art. 24 ust. 1 i 2 ust. 1 i art. 24 ust 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz przesłanek wydania decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającej zaniechanie jej stosowania wskazanych w art. 27 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu orzekł jak w punktach I i II sentencji niniejszej decyzji. Nałożenie kary pieniężnej Zgodnie z art. 106 ust 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w swojej decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ww. kara ma charakter fakultatywny, a zatem do Prezesa Urzędu zależy - w ramach uznania administracyjnego – uznanie w decyzji zasadności nałożenia kary pieniężnej wraz z określeniem jej wysokości. Wprawdzie ustawa 12 o ochronie konkurencji i konsumentów, nie zawiera katalogu przesłanek, od których uzależniona jest decyzja o nałożeniu kary, jednakże art. 111 wskazuje, że ustalając wysokość kary Prezes Urzędu winien wziąć pod uwagę w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Ustalając wysokość kary pieniężnej w decyzjach stwierdzających naruszenie zakazów określonych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, należy zatem uwzględnić wagę tego naruszenia, rozmiar skutków stosowanej praktyki ograniczającej konkurencję, bądź praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, jak również zaistniałe okoliczności obciążające i łagodzące. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu uznał za zasadne nałożenie na Paulinę Skarbińską kar pieniężnych za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów opisane w punktach I i II sentencji niniejszej decyzji. Ustalając wymiar kar za powyższe praktyki Prezes Urzędu dokonał w pierwszej kolejności oceny wagi naruszenia, na podstawie której ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszej kalkulacji kary, a następnie uwzględniając wszystkie okoliczności łagodzące i obciążające odpowiednio modyfikował ustaloną wysokość kwoty bazowej. Podkreślić należy, iż nakładana przez Prezesa Urzędu kara finansowa pełnić powinna funkcje: represyjną, prewencyjną i edukacyjną. Ustalając wymiar kar Prezes Urzędu wziął przede wszystkim pod uwagę funkcję prewencyjną kar, w tym prewencję ogólną. Kara bowiem winna być ustalona tak, aby powstrzymywać przedsiębiorcę stosującego praktykę oraz innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Zachodzi zatem konieczność wymierzenia kary o takiej wysokości, która zniechęci przedsiębiorców zajmujących się sprzedażą poza lokalem przedsiębiorstwa do stosowania postanowień umownych sprzecznych z obowiązującym prawem, a tym samym zobliguje ich do bieżącego uaktualniania, stosowanych przez siebie wzorców. Odnośnie punktu I sentencji niniejszej decyzji, w przeprowadzonym postępowaniu Prezes Urzędu stwierdził stosowanie przez Paulinę Skarbińską niedozwolonego postanowienia wzorca umowy wpisanego do Rejestru, o treści: „Zwracany towar nie może być używany i musi mieć oryginalne opakowanie w stanie nie naruszonym. ”. Postanowienie w istotny sposób wpływa na sytuację prawną konsumentów, gdyż praktycznie pozbawia ich możliwości odstąpienia od umowy. Stanowi również przejaw naruszenia interesu ekonomicznego konsumentów, albowiem zmusza ich do zapłaty za niechciany towar, nawet w przypadku zaistnienia trudnej sytuacji materialnej. Należy zaznaczyć, że już samo stosowanie kwestionowanego we wzorcu umowy postanowienia wywołuje negatywne skutki dla konsumentów, którzy kierując się treścią tego postanowienia nie korzystają z przysługujących im praw narażając się tym samym na straty finansowe, wskazane wyżej. Paulina Skarbińska stosowała zakwestionowane postanowienie umowne od dnia 15 listopada 2011 r. do dnia 6 sierpnia 2012 r. Wobec tego Prezes Urzędu uznał, iż wskazany okres nie świadczy o długotrwałości naruszenia. Prezes Urzędu ustalając karę wziął ponadto pod uwagę okoliczność, iż Paulina Skarbińska po raz pierwszy naruszyła ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów. Nakładając karę pieniężną, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu wziął pod uwagę konieczność ustalenia, czy określone w tym przepisie naruszenie dokonane było co najmniej nieumyślnie. Konieczność brania pod uwagę tej przesłanki w przypadku stosowania kar pieniężnych wynika bezpośrednio 13 z art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z tego względu, nakładając karę pieniężną, Prezes Urzędu wziął pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, które wskazywać mogą na nieumyślny charakter naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu, opisane w niniejszej decyzji działania podejmowane przez Paulinę Skarbińską w zakresie stosowania w obrocie z udziałem konsumentów wzorca umowy zawierającego postanowienie tożsame z wpisanym do Rejestru, powinny były się kojarzyć z naruszeniem zbiorowego interesu konsumentów. Należy jednak przyznać, że w zgromadzonym materiale dowodowym nie ma jednoznacznych dowodów wyraźnej intencji naruszenia tych interesów. Zebrane w trakcie niniejszego postępowania wyjaśnienia i informacje mogą zatem wskazywać na wspomniane wyżej nieumyślne działanie Pauliny Skarbińskiej. Pomimo tego – jak już wcześniej wskazano – samo stwierdzenie nieumyślności zakwestionowanej praktyki daje podstawę do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Konsekwencją stosowania powyższej praktyki było pogorszenie sytuacji prawnej i ekonomicznej konsumentów. W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, iż natura naruszenia polegająca na stosowaniu niedozwolonego postanowienia umownego uzasadnia ustalenie wyjściowego poziomu wymiaru kary pieniężnej na poziomie (tajemnica przedsiębiorcy) przychodu uzyskanego przez Paulinę Skarbińską w 2012 r., co jest równe kwocie 3.217,12 zł. Prezes Urzędu ustalając karę wziął pod uwagę okoliczność wykazania przez Paulinę Skarbińską zaniechania stosowania niedozwolonej praktyki oraz przykłady nie stosowania kwestionowanego postanowienia. Powyższe należy poczytać jako okoliczność łagodzącą, tym samym uzasadniającą obniżenie poziomu wymiaru kary o 30%. W związku powyższym proponowana wyżej kwota kary ulega obniżeniu o 30%. W efekcie, Prezes Urzędu postanowił nałożyć na Paulinę Skarbińską karę w wysokości 2.252 zł (słownie: dwa tysiące dwieście pięćdziesiąt dwa złote), co odpowiada około (tajemnica przedsiębiorcy) przychodu przedsiębiorcy osiągniętego w 2012 r. i równocześnie stanowi około (tajemnica przedsiębiorcy) kary maksymalnej. Kara w takim wymiarze jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Prezes Urzędu uznał, że orzeczona kara prawidłowo spełni zarówno funkcję represyjną, jak i swoje zadania w zakresie prewencji generalnej i indywidualnej, zapobiegając stosowaniu podobnych naruszeń w przyszłości zarówno przez samego przedsiębiorcę, jak i przez innych usługodawców. W związku z powyższym Prezes Urzędu orzekł jak w pkt III.1. sentencji niniejszej decyzji. Odnośnie stosowania we wzorcu umowy postanowienia, o treści „Towar zamawiany na indywidualne życzenie Klienta nie podlega zwrotowi lub wymianie” , które narusza art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny i art. 8 ust. 1 i 4 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej – punkt II sentencji niniejszej decyzji – Prezes Urzędu uznał, iż naruszenie nastąpiło na etapie zawierania kontraktu. Istotą tego etapu jest zachowanie przedsiębiorcy wobec konsumenta wyrażające zamiar zawarcia kontraktu, polegające na naruszeniu przepisów prawa i wpływające na treść kontraktu. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której konsument zainteresowany ofertą Pauliny Skarbińskiej wyraża zamiar zawarcia kontraktu. Z kolei działanie Pauliny Skarbińskiej to stosowanie praktyki 14 polegającej na takim opracowaniu wzorca umowy, który narusza obowiązujące normy prawne zawarte w ww. przepisach prawa. Konsument podejmując decyzję o zawarciu umowy w oparciu o narzucony mu wzorzec umowy zawierający regulacje sprzeczne z porządkiem prawnym, nie ma możliwości rzeczywistego wpływu na istnienie i treść zawartych w nim postanowień. Strona zawierająca umowę według narzuconego wzorca jest nim związana z chwilą zawarcia umowy. Mając na uwadze opisaną powyżej praktykę, Prezes Urzędu wziął również pod uwagę fakt, iż wprawdzie naruszenie nastąpiło na etapie zawierania kontraktu, jednak z wpływem na jego wykonywanie. Na Paulinie Skarbińskiej prowadzącej działalność gospodarczą, jako na profesjonaliście ciąży obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi normami prawa. Paulina Skarbińska stosowała zakwestionowane postanowienie od dnia 15 listopada 2011 r. do dnia 6 sierpnia 2012 r. Wobec tego Prezes Urzędu uznał, iż wskazany okres nie świadczy o długotrwałości naruszenia. Prezes Urzędu ustalając karę wziął ponadto pod uwagę okoliczność, iż Paulina Skarbińska po raz pierwszy naruszyła ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów. Nakładając karę pieniężną, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu wziął pod uwagę konieczność ustalenia, czy określone w tym przepisie naruszenie dokonane było co najmniej nieumyślnie. Konieczność brania pod uwagę tej przesłanki w przypadku stosowania kar pieniężnych wynika bezpośrednio z art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z tego względu, nakładając karę pieniężną, Prezes Urzędu wziął pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, które wskazywać mogą na nieumyślny charakter naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zdaniem Prezesa Urzędu, opisane w niniejszej decyzji działania – podejmowane przez Paulinę Skarbińską w zakresie stosowania w obrocie z udziałem konsumentów wzorca umowy zawierającego bezprawne postanowienie – powinno było się kojarzyć z naruszeniem zbiorowego interesu konsumentów. Należy jednak przyznać, że w zgromadzonym materiale dowodowym nie ma jednoznacznych dowodów wyraźnej intencji naruszenia tych interesów. Zebrane w trakcie niniejszego postępowania wyjaśnienia i informacje mogą zatem wskazywać na wspomniane wyżej nieumyślne działanie Pauliny Skarbińskiej. Pomimo tego – jak już wcześniej wskazano – samo stwierdzenie nieumyślności zakwestionowanej praktyki daje podstawę do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Konsekwencją stosowania powyższej praktyki buło pogorszenie sytuacji prawnej i ekonomicznej konsumentów. Należy zaznaczyć, że już samo stosowanie kwestionowanego we wzorcu umowy postanowienia wywołuje negatywne skutki dla konsumentów, którzy kierując się treścią tego postanowienia nie korzystają z przysługujących im praw narażając się tym samym na straty finansowe w postaci posiadania niechcianego i nieużywanego towaru. W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, iż natura naruszenia polegająca na stosowaniu wzorca umowy, który zawiera regulację naruszającą art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny i art. 8 ust. 1 i 4 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej uzasadnia ustalenie wyjściowego poziomu wymiaru kary pieniężnej na poziomie (tajemnica przedsiębiorcy)przychodu uzyskanego przez Paulinę Skarbińską w 2012 r., co jest równe kwocie 3.217,12 zł. Prezes Urzędu ustalając karę wziął pod uwagę okoliczność wykazania przez Paulinę Skarbińską zaniechania stosowania niedozwolonej praktyki oraz przykłady nie stosowania kwestionowanego postanowienia. Powyższe należy poczytać jako okoliczność łagodzącą, tym 15 samym uzasadniającą obniżenie poziomu wymiaru kary o 30%. W związku powyższym proponowana wyżej kwota kary ulega obniżeniu o 30%. W efekcie, Prezes Urzędu postanowił nałożyć na Paulinę Skarbińską karę w wysokości 2.252 zł (słownie: dwa tysiące dwieście pięćdziesiąt dwa złote), co odpowiada około (tajemnica przedsiębiorcy)przychodu przedsiębiorcy osiągniętego w 2012 r. i równocześnie stanowi około (tajemnica przedsiębiorcy) kary maksymalnej. Kara w takim wymiarze jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Prezes Urzędu uznał, że orzeczona kara prawidłowo spełni zarówno funkcję represyjną, jak i swoje zadania w zakresie prewencji generalnej i indywidualnej, zapobiegając stosowaniu podobnych naruszeń w przyszłości zarówno przez samego przedsiębiorcę, jak i przez innych przedsiębiorców. W związku z powyższym Prezes Urzędu orzekł jak w pkt III.2. sentencji niniejszej decyzji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu i w jego wyniku Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów tejże ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, zobowiązany jest ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267)) – zwanej dalej: „k.p.a.” – w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56 k.p.a., a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte z urzędu. W jego wyniku Prezes Urzędu w punktach I i II sentencji niniejszej decyzji stwierdził naruszenie przez Paulinę Skarbińską art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 oraz art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z prowadzoną w toku tego postępowania korespondencją. W związku z powyższym Prezes Urzędu postanowił obciążyć Paulinę Skarbińską kwotą kosztów postępowania w wysokości 17,20 gr. (słownie: siedemnaście złotych i dwadzieścia groszy). W związku z powyższym Prezes Urzędu postanowił jak w pkt IV sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Zgodnie z art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) koszty niniejszego postępowania Paulina Skarbińska obowiązana jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231 000000 16 w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), w związku z art. 479 28 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Jednak w przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt IV sentencji niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz art. 264 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), w związku z art. 479 32 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodniowym od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Romańczak-Graca Otrzymuje: Kancelaria Adwokacka Igor Magiera ul. Smulikowskiego 11/8 00-389 Warszawa reprezentujący: Paulinę Skarbińską prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą FORTIS Paulina Skarbińska z siedzibą w Warszawie