RŁO-29/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w ŁODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Łódź tel. (42) 636 36 89, fax (42) 636 07 12 e’mail: lodz@uokik.gov.pl RŁO-430-01/11/AM Łódź, dnia 30 września 2011 r. DECYZJA NR RŁO 29/2011 I. Na podstawie art. 107 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) i stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Wyższą Szkołę Kupiecką z siedzibą w Łodzi karę pieniężną w wysokości 7.524,57 zł (słownie: siedem tysięcy, pięćset dwadzieścia cztery złote 57/100), co stanowi równowartość 1.900 euro, tj. 5 euro za każdy dzień zwłoki poczynając od dnia 15 września 2010 r. do dnia 29 września 2011 r. włącznie, w wykonaniu decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Nr RŁO 10/2009 wydanej w dniu 7 sierpnia 2009 r., w zakresie jej punktu I.1, I.4 i I.5 , płatną do budżetu państwa. II. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), w związku z art. 83 cytowanej na wstępie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do jej art. 33 ust. 6 – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia się obciążyć Wyższą Szkołę Kupiecką z siedzibą w Łodzi kosztami opisanego na wstępie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu zwłoki w wykonaniu decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Nr RŁO 10/2009 wydanej w dniu 7 sierpnia 2009 r. w kwocie 28,25 zł (słownie: dwadzieścia osiem złotych 25/100) i zobowiązuje się Wyższą Szkołę Kupiecką z siedzibą w Łodzi do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Uzasadnienie 2 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej: „Prezesem Urzędu” – Decyzją Nr RŁO 10/2009 wydaną w dniu 7 sierpnia 2009 r., uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów” – działanie Wyższej Szkoły Kupieckiej z siedzibą w Łodzi – zwanej dalej; ”Wyższa Szkołą Kupiecką” – polegające na stosowaniu postanowień wzorca umowy, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – zwanego dalej; „Rejestrem” – poprzez stosowanie we wzorcu umowy pn. „Umowa o pobieranie nauki” postanowień o treści: 1) ”Student zobowiązuje się do uiszczania na rzecz Uczelni wpisowego, czesnego oraz innych opłat, których wysokość ustala Rektor na okres roku akademickiego w formie zarządzenia.” , 2) „Opóźnienie we wniesieniu czesnego zobowiązuje do wniesienia opłaty dodatkowej, której wysokość ustala Rektor Uczelni w formie zarządzenia.”, 3) „Czesne nie podlega zwrotowi.”, 4) „Wpisowe nie podlega zwrotowi.”, 5) „Spory powstałe na tle umowy rozstrzygać będzie sąd powszechny w Łodzi.” i nakazał zaniechanie jej stosowania. Powyższą decyzję doręczono Wyższej Szkole Kupieckiej w dniu 11 sierpnia 2009 r., od dnia 26 sierpnia 2009 r. decyzja ta jest prawomocna. W dniu 28 maja 2010 r. Prezes Urzędu wszczął postępowanie wyjaśniające mające na celu m.in. ustalenie, czy Wyższa Szkoła Kupiecka zaniechała stosowania praktyki, o której mowa w decyzji Nr RŁO 10/2009 wydanej w dniu 7 sierpnia 2009 r. W toku postępowania wyjaśniającego Wyższa Szkoła Kupiecka przedłożyła wzorzec umowy pn. „Umowa o pobieranie nauki” (dowód: karta Nr 7), który, jak wyjaśniła, stosowany jest od lutego 2010 r. (dowód: karta nr 8). Jednocześnie Wyższa Szkoła Kupiecka wyjaśniła, iż pomimo zmian wzorca w lutym 2010 r. pierwsze umowy podpisane w oparciu o ten wzorzec zawarto we wrześniu 2010 r. w związku z tym, iż w lutym 2010 r. nie odbył się nabór studentów. Rekrutacja na studia odbyła się po 15 września 2010 r., na studia przyjęto (tajemnica przedsiębiorstwa) osoby (dowód: karta Nr 9). W toku postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu ustalił, iż we wzorcu pn. „Umowa o pobieranie nauki”, stosowanym przez Wyższą Szkołę Kupiecką od lutego 2010 r. w miejsce zakwestionowanych w decyzji Nr RŁO 10/2009 postanowień Wyższa Szkoła Kupiecka wprowadziła postanowienia o treści: 1) „Student zobowiązuje się do uiszczania na rzecz Uczelni opłaty rekrutacyjnej, wpisowego, opłaty za studia naliczanej w skali roku oraz innych opłat, których wysokość ustala Prezydent w formie zarządzenia na okres każdego roku akademickiego. Informacja o wysokości opłat na dany rok akademicki znajduje się na stronie internetowej Uczelni www.kupiecka.pl , w punkcie rekrutacyjnym, w dziekanatach Uczelni oraz na tablicach ogłoszeń dostępnych w budynkach Uczelni.”, 2) „Opóźnienie terminu płatności za studia zobowiązuje do uiszczenia odsetek ustawowych.”, 3) „Opłaty z tytułu wpisowego w przypadku rezygnacji przez studenta z podjęcia studiów w Uczelni oraz opłaty za studia za okres pobierania nauki nie podlegają zwrotowi.”, 4) „Strony ustalają, że wszelkie spory będą rozstrzygać polubownie, a w braku takiej możliwości sądem właściwym do rozpoznania sprawy będzie sąd właściwy dla miejsca realizacji umowy.” 3 W ocenie Prezesa Urzędu przedłożony przez Wyższą Szkołę Kupiecką w toku postępowania wyjaśniającego wzorzec pozwalał przyjąć, iż zaniechała ona stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów jedynie w zakresie punktu I.2 i I.3 decyzji Nr RŁO 10/2009, to jest jedynie w zakresie postanowień o treści: 1) „Czesne nie podlega zwrotowi.”, 2) „Opóźnienie we wniesieniu czesnego zobowiązuje do wniesienia opłaty dodatkowej, której wysokość ustala Rektor Uczelni w formie zarządzenia.” , Powyższe wynika stąd, że postanowienie o treści „Opóźnienie we wniesieniu czesnego zobowiązuje do wniesienia opłaty dodatkowej, której wysokość ustala Rektor Uczelni w formie zarządzenia.” zostało wyeliminowane ze wzorca umowy pn. „Umowa o pobieranie nauki” . Postanowienie o treści „Czesne nie podlega zwrotowi.” zostało zastąpione natomiast w tym wzorcu postanowieniem o treści: „(…) opłaty za studia za okres pobierania nauki nie podlegają zwrotowi.” , które nakłada na konsumenta obowiązek uiszczenia opłaty za studia jedynie za świadczenia wykorzystane. Postanowienie takie jest dopuszczalne w obrocie prawnym ze względu na regulację przepisu art. 744 zd.2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16 poz. 93 ze zm.) - zwanej dalej: ”k.c.”, która umożliwia stronom umowy o pobieranie nauki zastrzeżenie, iż w razie wcześniejszego jej wypowiedzenia wynagrodzenie będzie należne przyjmującemu zlecenie jedynie częściowo. W pozostałym jednakże zakresie, pomimo dokonania zmian redakcyjnych w zakwestionowanych postanowieniach, stosowane przez Wyższą Szkołę Kupiecką postanowienia w ocenie Prezesa Urzędu pozostawały tożsame, co do celu i skutku, z postanowieniami wskazanymi w przedmiotowej decyzji. Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu uznał, iż Wyższa Szkoła Kupiecka nie wykonała nakazu zawartego w decyzji Nr RŁO 10/2009 w części dotyczącej jej punktu I.1, I.4 i I.5, gdyż nie zaniechała stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w zakresie postanowień o treści: 1) ”Student zobowiązuje się do uiszczania na rzecz Uczelni wpisowego, czesnego oraz innych opłat, których wysokość ustala Rektor na okres roku akademickiego w formie zarządzenia.”, 2) „Wpisowe nie podlega zwrotowi.”, 3) „Spory powstałe na tle umowy rozstrzygać będzie sąd powszechny w Łodzi.”. W związku z dokonanymi ustaleniami Prezes Urzędu, Postanowieniem Nr 1/61-6/11 wydanym w dniu 25 marca 2011 r. (dowód: karta Nr 1) wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na Wyższą Szkołę Kupiecką kary pieniężnej z tytułu zwłoki w wykonaniu decyzji Nr RŁO 10/2009 wydanej w dniu 7 sierpnia 2009 r., o czym zawiadomił Wyższą Szkołę Kupiecką. Prezes Urzędu poinformował również Wyższą Szkołę Kupiecką o dacie, od której w ocenie Prezesa Urzędu pozostaje w zwłoce z wykonaniem decyzji (dowód: karta Nr 4). Ustosunkowując się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania, w piśmie z dnia 12 kwietnia 2011 r. (dowód: karta Nr 21) Wyższa Szkoła Kupiecka wyjaśniła, iż we wzorcu „Umowa o pobieranie nauki” zamierza wprowadzić zmiany polegające na wprowadzeniu postanowień o treści: − „Student, który złoży pisemne powiadomienie o rezygnacji z nauki winien uiścić opłatę za studia do dnia, w którym przerwał naukę tj. do dnia rezygnacji.”, − „Student, który zalega z jednomiesięczną opłatą za studia zostaje przez dziekana skreślony z listy studentów i winien niezwłocznie uregulować całą kwotę wymagalną do dnia skreślenia.”. Wobec faktu, iż Wyższa Szkoła Kupiecka pomimo zadeklarowania powyżej wskazanych zmian nie wskazała, czy zmiany wzorca dotyczyć będą także postanowień o treści: ”Student zobowiązuje się do uiszczania na rzecz Uczelni wpisowego, czesnego oraz innych opłat, których wysokość ustala Rektor na okres roku akademickiego w formie 4 zarządzenia” , „Wpisowe nie podlega zwrotowi” i „Spory powstałe na tle umowy rozstrzygać będzie sąd powszechny w Łodzi”, Prezes Urzędu pismami z dnia 20 kwietnia 2011 r., 17 maja 2011 r. i 20 czerwca 2011 r. (dowód: karta Nr 22-29) zwrócił się do Wyższej Szkoły Kupieckiej o złożenie dodatkowych wyjaśnień w tym zakresie. W odpowiedzi na wezwania Prezesa Urzędu Wyższa Szkoła Kupiecka w piśmie z dnia 22 czerwca 2011 r. (dowód: karta Nr 30) wyjaśniła, iż postanowienia wskazane w wezwaniach zostały zmienione w sposób wskazany we wzorcu, który był przedłożony Prezesowi Urzędu w toku postępowania wyjaśniającego przy piśmie z dnia 6 grudnia 2010 r. (dowód: karta Nr 30). Wzorzec, o jakim mowa w piśmie Wyższej Szkoły Kupieckiej z dnia 6 grudnia 2010 r. (dowód: karty Nr 6-7) zawiera postanowienia o treści: − „Student zobowiązuje się do uiszczania na rzecz Uczelni opłaty rekrutacyjnej, wpisowego, opłaty za studia naliczanej w skali roku oraz innych opłat, których wysokość ustala Prezydent w formie zarządzenia na okres każdego roku akademickiego. Informacja o wysokości opłat na dany rok akademicki znajduje się na stronie internetowej Uczelni www.kupiecka.pl , w punkcie rekrutacyjnym, w dziekanatach Uczelni oraz na tablicach ogłoszeń dostępnych w budynkach Uczelni.”, − „Opłaty z tytułu wpisowego w przypadku rezygnacji przez studenta z podjęcia studiów w Uczelni oraz opłaty za studia za okres pobierania nauki nie podlegają zwrotowi.”, − „Strony ustalają, że wszelkie spory będą rozstrzygać polubownie, a w braku takiej możliwości sądem właściwym do rozpoznania sprawy będzie sąd właściwy dla miejsca realizacji umowy.” , które to postanowienia były powodem wszczęcia niniejszego postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zwłokę w wykonaniu decyzji. W związku z poczynionymi ustaleniami Prezes Urzędu stwierdził, iż brak jest podstaw do odstąpienia w niniejszej sprawie od nałożenia kary na Wyższą Szkołę Kupiecką z tytułu zwłoki w wykonaniu nakazu określonego w decyzji Nr RŁO 10/2009. Prezes Urzędu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 107 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorców, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 10.000 euro za każdy dzień zwłoki w wykonaniu decyzji wydanej na podstawie art. 26 w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów; karę pieniężną nakłada się, licząc od daty wskazanej w decyzji. Zgodnie z art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 106-108 tej ustawy, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów tej ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów tej ustawy. Art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, iż Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechania jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 tej ustawy. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 24 ust. 2 stanowi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru, naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. 5 Decyzją Nr RŁO 10/2009 wydana w dniu 7 sierpnia 2009 r. Prezes Urzędu uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działanie Wyższej Szkoły Kupieckiej polegające na stosowaniu postanowień wzorca umowy, które zostały wpisane do Rejestru, poprzez stosowanie we wzorcu umowy pn. „Umowa o pobieranie nauki” postanowień umownych o treści: 1) ”Student zobowiązuje się do uiszczania na rzecz Uczelni wpisowego, czesnego oraz innych opłat, których wysokość ustala Rektor na okres roku akademickiego w formie zarządzenia.” , 2) „Opóźnienie we wniesieniu czesnego zobowiązuje do wniesienia opłaty dodatkowej, której wysokość ustala Rektor Uczelni w formie zarządzenia.”, 3) „Czesne nie podlega zwrotowi.”, 4) „Wpisowe nie podlega zwrotowi.”, 5) „Spory powstałe na tle umowy rozstrzygać będzie sąd powszechny w Łodzi.” i nakazał zaniechanie jej stosowania. Wyższa Szkoła Kupiecka w wykonaniu decyzji Nr RŁO 10/2009 w lutym 2010 r. dokonała we wzorcu pn. „Umowa o pobieranie nauki” zmian polegających na tym, iż w miejsce zakwestionowanych w decyzji postanowień wprowadziła postanowienia o treści: − „Student zobowiązuje się do uiszczania na rzecz Uczelni opłaty rekrutacyjnej, wpisowego, opłaty za studia naliczanej w skali roku oraz innych opłat, których wysokość ustala Prezydent w formie zarządzenia na okres każdego roku akademickiego. Informacja o wysokości opłat na dany rok akademicki znajduje się na stronie internetowej Uczelni www.kupiecka.pl , w punkcie rekrutacyjnym, w dziekanatach Uczelni oraz na tablicach ogłoszeń dostępnych w budynkach Uczelni.”, − „Opóźnienie terminu płatności za studia zobowiązuje do uiszczenia odsetek ustawowych.”, − „Opłaty z tytułu wpisowego w przypadku rezygnacji przez studenta z podjęcia studiów w Uczelni oraz opłaty za studia za okres pobierania nauki nie podlegają zwrotowi.”, − „Strony ustalają, że wszelkie spory będą rozstrzygać polubownie, a w braku takiej możliwości sądem właściwym do rozpoznania sprawy będzie sąd właściwy dla miejsca realizacji umowy.”. Dokonując analizy stosowanego przez Wyższą Szkołę Kupiecką wzorca pn. „Umowa o pobieranie nauki” Prezes Urzędu uznał, iż Wyższa Szkoła Kupiecka nie wykonała nakazu zawartego w decyzji Nr RŁO 10/2009 w części dotyczącej punktu I.1, I.4 i I.5 tej decyzji, gdyż nie zaniechała stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w zakresie postanowień o treści: − ”Student zobowiązuje się do uiszczania na rzecz Uczelni wpisowego, czesnego oraz innych opłat, których wysokość ustala Rektor na okres roku akademickiego w formie zarządzenia.” , − „ Wpisowe nie podlega zwrotowi.”, − „Spory powstałe na tle umowy rozstrzygać będzie sąd powszechny w Łodzi.”. Pomimo dokonania zmian redakcyjnych w zakwestionowanych postanowieniach, stosowane przez Wyższą Szkołę Kupiecką postanowienia pozostają tożsame, co do celu i skutku, z postanowieniami wskazanymi w decyzji Nr RŁO 10/2009. I tak, postanowienie o treści: ”Student zobowiązuje się do uiszczania na rzecz Uczelni wpisowego, czesnego oraz innych opłat, których wysokość ustala Rektor na okres roku akademickiego w formie zarządzenia” jest obecnie zastąpione postanowieniem o treści: „Student zobowiązuje się do uiszczania na rzecz Uczelni opłaty rekrutacyjnej, wpisowego, opłaty za studia naliczanej w skali roku oraz innych opłat, których wysokość określa Regulamin Opłat za studia w Wyższej Szkole Kupieckiej z siedzibą w Łodzi. Regulamin ten 6 ustala Prezydent w formie zarządzenia na okres każdego roku akademickiego. Informacja o wysokości opłat na dany rok akademicki znajduje się na stronie internetowej Uczelni www.kupiecka.pl , w punkcie rekrutacyjnym, w dziekanatach Uczelni oraz na tablicach ogłoszeń dostępnych w budynkach Uczelni.” . Różnica redakcyjna polega na rozszerzeniu treści obecnego postanowienia poprzez dodanie słów „w dziekanatach Uczelni oraz na tablicach ogłoszeń dostępnych w budynkach Uczelni”. Przy tak zmienionej treści zapis pozostaje tożsamy z poprzednio stosowanym i jednocześnie tożsamy z niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do Rejestru pod poz. 642 o treści: „Wysokość opłat wymienionych w p. a, b, d ustala Rektor i podaje w formie zarządzenia do wiadomości przed rozpoczęciem roku akademickiego.”. Dokonana zmiana redakcyjna zapisu poprzez dodanie słów „w dziekanatach Uczelni oraz na tablicach ogłoszeń dostępnych w budynkach Uczelni” nie spowodowała zmiany zasad informowania konsumentów o opłatach umownych. W tym stanie rzeczy aktualnie stosowane postanowienie nadal nie gwarantuje studentowi rzetelnej informacji o treści umowy, ani o ewentualnej zmianie treści umowy w zakresie wysokości opłat, które winien on ponosić. Umowa łącząca studenta i uczelnię ma charakter umowy ciągłej i podlega rygoryzmom umów konsumenckich określonym w art. 384 i 384 1 k.c. Oznacza to, że ustalony wzorzec umowy (w tym także regulamin tj. Regulamin Opłat) wiąże konsumenta, jeśli został mu doręczony przy zawarciu umowy. Dotyczy to również zmiany wzorca umowy w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym. Przyjęty w umowie sposób powiadamiania studentów o wysokości opłat poprzez wydanie zarządzenia Prezydenta i opublikowanie go na stronach internetowych, bądź na tablicy ogłoszeń nie spełnia zatem realizacji wynikającego z prawa obowiązku doręczenia konsumentowi wzorca umowy i w rezultacie stanowi niedozwolone postanowienie umowne. Postanowienia umowne o treści „Wpisowe nie podlega zwrotowi.” i „Czesne nie podlega zwrotowi.” zostały zastąpione postanowieniem o treści: „Opłaty z tytułu wpisowego w przypadku rezygnacji przez studenta z podjęcia studiów w Uczelni oraz opłaty za studia za okres pobierania nauki nie podlegają zwrotowi.” . Postanowienie o takiej treści wprowadza wprawdzie poprawną zmianę w części dotyczącej czesnego, jednakże pozostawia bez zmian postanowienie dotyczące opłaty wstępnej (wpisowego). W świetle tego postanowienia opłata wstępna przepada zawsze w przypadku rezygnacji studenta z podjęcia studiów, a zatem niezależnie od okoliczności, jakie mogą towarzyszyć takiej sytuacji – w tym także okoliczności, które mogą istnieć po stronie uczelni. Wskazane postanowienie umowne pozostaje zatem tożsame z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod pozycją 1297 o treści: „Opłaty w postaci wpisowego oraz czesne nie podlegają zwrotowi.” oraz z postanowieniem wpisanym do Rejestru pod pozycją 426 o treści: „Wpłacona w momencie zapisu kwota 150 zł jest przeznaczona na pokrycie kosztów administracyjnych i nie podlega zwrotowi w przypadku rezygnacji.”. W konsekwencji zastosowania tego postanowienia Wyższa Szkoła Kupiecka wyłącza obowiązek zwrotu studentowi uiszczonej zapłaty (wpisowego) w całości, jeżeli zrezygnuje on z wykonania umowy i to bez względu na okoliczności, a zatem także i w przypadku, gdy przyczyny rezygnacji leżą po jej stronie. Postanowienie o treści: „Spory powstałe na tle umowy rozstrzygać będzie sąd powszechny w Łodzi.” zostało zastąpione przez Wyższą Szkołę Kupiecką postanowieniem o treści: „Strony ustalają, że wszelkie spory będą rozstrzygać polubownie, a w braku takiej możliwości sądem właściwym do rozpoznania sprawy będzie sąd właściwy dla miejsca realizacji umowy.” Pomimo zmiany tego zapisu nie ma podstaw, aby uznać, iż Wyższa Szkoła Kupiecka zaniechała stosowania niedozwolonej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, albowiem nowe postanowienie pozostaje tożsame co do celu i skutku z poprzednio stosowanym i jednocześnie tożsame z postanowieniem wpisanym do rejestru pod poz. 397 o treści: „Wszelkie spory rozstrzygać będzie Sąd dla M. Katowic” . Zarówno poprzednie, jak i obecnie stosowane postanowienie narzucają konsumentowi umowną – 7 wyłączną właściwość sądu do rozpatrywania sporów wynikłych z umowy stanowiąc, iż do rozpoznania sprawy właściwy jest sąd, który nie jest wyłącznie właściwy przepisów postępowania cywilnego. Wymaga podkreślenia, iż Wyższa Szkoła Kupiecka prowadzi działalność gospodarczą w innych miastach niż Łódź – posiada wydziały zamiejscowe na terenie województw wielkopolskiego oraz zachodniopomorskiego, w Piotrkowie Trybunalskim, Szczecinku, Sieradzu i Koninie. Mając na względzie zapis art. 34 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks Postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) – zwanej dalej: ”k.p.c.” – zgodnie z którym powództwo o wykonanie umowy można wytoczyć nie tylko przed sąd miejsca siedziby pozwanego, ale także przed sąd miejsca wykonania umowy obecny zapis umowy wyklucza zatem możliwość wytoczenia przez konsumenta pobierającego naukę poza Łodzią możliwość wytoczenia powództwa przed sądem w Łodzi – jako sądem właściwym dla siedziby Wyższej Szkoły Kupieckiej. Tym samym w obu brzmieniach stosowane przez Wyższą Szkołę Kupiecką zapisy stanowią odpowiednik niedozwolonego postanowienia wzorca umowy wskazanego w art. 385 3 pkt 23 k.c., gdyż wyłączają przewidzianą prawem możliwość wyboru przez konsumenta sądu, przed którym wytoczy on powództwo. W ocenie Prezesa Urzędu w celu dokonania stosownych zmian we wzorcu pn. „Umowa o pobieranie nauki” Wyższa Szkoła Kupiecka powinna podjąć stosowne działania już z początkiem roku akademickiego 2009/2010 r., gdyż już w tym czasie decyzja Nr RŁO 10/2009 była prawomocna. Uwzględniając jednakże okoliczność znaną Prezesowi Urzędu z urzędu, iż w dniu 2 września 2009 r. Wyższa Szkoła Kupiecka złożyła do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej; „Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów” – wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji RŁO 10/2009 wraz z odwołaniem, który został rozpatrzony przez Sąd negatywnie w dniu 24 lutego 2010 r. (postanowienie w tej sprawie stało się prawomocne w dniu 24 kwietnia 2010 r.) Prezes Urzędu przyjął, iż terminem, w jakim najpóźniej Wyższa Szkoła Kupiecka powinna była podjąć działania w celu wykonania nakazu zawartego w decyzji Nr RŁO 10/2009 jest termin przygotowywania przez nią naboru studentów na rok akademicki 2010/2011. Wyższa Szkoła Kupiecka wyjaśniła, iż faktyczny nabór na rok akademicki 2010/2011 miał miejsce w drugiej połowie września 2010 r. Powyższe w ocenie Prezesa Urzędu pozwala przyjąć, iż Wyższa Szkoła Kupiecka pozostaje w zwłoce z wykonaniem nakazu zawartego w decyzji od rozpoczęcia naboru na rok akademicki 2010/2011 tj. od dnia 15 września 2010 r. Wyższa Szkoła Kupiecka w toku niniejszego postępowania nie przedłożyła dowodów świadczących o podjęciu przez nią skutecznych działań w celu wykonania decyzji Nr RŁO 10/2009 ani w związku z naborem studentów na rok akademicki 2010/2011, ani z początkiem roku akademickiego 2010/2011, ani nawet w toku roku akademickiego 2010/2011. W tym stanie rzeczy Prezes Urzędu ustalił, iż od dnia uprawomocnienia się decyzji RŁO 10/2009 Wyższa Szkoła Kupiecka nieprzerwanie stosuje wzorzec pn. „Umowa o pobieranie nauki”, który zawiera niedozwolone postanowienia wzorca umowy. Prezes Urzędu ustalił przy tym, iż Wyższa Szkoła Kupiecka pozostaje w zwłoce z wykonaniem nakazu zawartego w decyzji najpóźniej od dnia poprzedzającego rozpoczęcie naboru na rok akademicki 2010/2011 tj. od dnia 15 września 2010 r. i stan ten trwa nadal. Mając powyższe na uwadze, Prezes Urzędu uznał, że brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, określonej w art. 107 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przyjmując zasadę, że kara ma spełniać funkcję zarówno prewencyjną, jak i represyjną. Wobec powyższego nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 107 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za niewykonanie decyzji Nr RŁO 10/2009 jest uzasadnione. 8 Kara pieniężna powinna być nałożona w takiej wysokości, aby spełniała funkcję represyjną za naruszenie przepisów tej ustawy tj., aby była sankcją finansową za zwłokę w wykonaniu decyzji. Ponadto kara pieniężna powinna pełnić funkcję prewencyjną tj. zapobiec naruszeniu w przyszłości przez Wyższą Szkołę Kupiecką przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak już wskazano na wstępie, zgodnie z art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 106-108 tej ustawy, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów a także uprzednie naruszenie jej przepisów. W przedmiotowym przypadku określając wysokość kary za każdy dzień zwłoki w wykonaniu decyzji Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, iż Wyższa Szkoła Kupiecka podjęła działania, w wyniku których wykonała częściowo nakaz określony w decyzji Nr RŁO 10/2009 z dnia 7 sierpnia 2009 r. Wyższa Szkoła Kupiecka zaniechała bowiem stosowania w obrocie z konsumentami postanowień o treści: „Czesne nie podlega zwrotowi.” i „Opóźnienie we wniesieniu czesnego zobowiązuje do wniesienia opłaty dodatkowej, której wysokość ustala Rektor Uczelni w formie zarządzenia.”. Wyższa Szkoła Kupiecka nie zaniechała natomiast stosowania postanowień o treści: ”Student zobowiązuje się do uiszczania na rzecz Uczelni wpisowego, czesnego oraz innych opłat, których wysokość ustala Rektor na okres roku akademickiego w formie zarządzenia.”, „Wpisowe nie podlega zwrotowi.”, „Spory powstałe na tle umowy rozstrzygać będzie sąd powszechny w Łodzi .”, a więc nie wykonała decyzji Nr RŁO 10/2009 z dnia 7 sierpnia 2009 r. jedynie w zakresie punktu I.1, I.4 i I.5 tej decyzji. Prezes Urzędu wziął jednak pod uwagę, że Wyższa Szkoła Kupiecka nie podjęła działań w celu wykonania decyzji Nr RŁO 10/2009 z dnia 7 sierpnia 2009 r. nawet po wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary z tytułu zwłoki w wykonaniu decyzji nakazującej zaniechanie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów i aktualnie nadal stosuje niedozwolone postanowienia będące przedmiotem rozstrzygnięcia w tej decyzji. W związku z tym określając wysokość kary Prezes Urzędu uznał, iż celowym jest nałożenie na Wyższą Szkołę Kupiecką kary wynoszącej 7.524,57 zł (słownie: siedem tysięcy pięćset dwadzieścia cztery złote 57/100), co stanowi równowartość 1.900 euro, tj. 5 euro za każdy dzień zwłoki poczynając od dnia 15 września 2010 r. do dnia 29 września 2011 r. włącznie - razem 380 dni zwłoki. Wartość euro przeliczono według zasady wskazanej w art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego, poprzedzającego rok nałożenia kary, czyli 31 grudnia 2010r., który to kurs w tym dniu wynosił 1 euro = 3,9603 zł. W związku z powyższym Prezes Urzędu orzekł, jak w pkt I sentencji niniejszej decyzji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu i w jego wyniku Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów tejże ustawy przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, zobowiązany jest ponieść koszty postępowania. Przedmiotowe postępowanie wykazało, iż Wyższa Szkoła Kupiecka dopuściła się zwłoki w wykonaniu decyzji Prezesa Urzędu Nr RŁO 10/2009 wydanej w dniu 7 sierpnia 2009 r. Zgodnie z art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania 9 administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) – zwanej dalej: „k.p.a.” – w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56 k.p.a., a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Kosztami niniejszego postępowania są koszty doręczenia Wyższej Szkole Kupieckiej – stronie postępowania – pism urzędowych, które wyniosły 28,25 zł (słownie: dwadzieścia osiem złotych 25/100). W związku z powyższym Prezes Urzędu postanowił obciążyć Wyższą Szkołę Kupiecką kwotą 28,25 zł (słownie: dwadzieścia osiem złotych 25/100). W związku z powyższym Prezes Urzędu postanowił jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów koszty niniejszego postępowania Wyższa Szkoła Kupiecka obowiązana jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231 000000 w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 1 i 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Jednak w przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt II sentencji niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 264 § 2 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 32 § 1 i 2 k.p.c., przysługuje zażalenie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodniowym od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Romańczak-Graca